Boekwerk Jaarstukken 2020 26-5-2021 DEFINITIEF.pdf

De gemeente en de schoolbesturen bieden voor alle leerlingen een passende onderwijsplek, zoveel mogelijk dichtbij huis. De onderwijshuisvesting is adequaat en duurzaam om ook in de toekomst de nodige diversiteit en kwaliteit van het onderwijs te kunnen bieden. Door het bouwen van kindcentra realiseren we, fysiek, de gewenste samenhang en afstemming tussen kinderopvang, jeugdzorg e.d. Stand van zaken Ook in 2020 heeft de gemeente geparticipeerd in het initiatief van schoolorganisaties voor onderwijshuisvesting in Silvolde. Dit project "Samen Leren Silvolde" om samen te komen tot een gemeenschappelijke visie op doorgaande leerlijnen en een locatiekeuze in Silvolde heeft na verschillende overleggen geleid tot het advies dat de huidige locatie van De Plakkenberg de meest geschikte locatie is voor het in 2021 nader uit te werken IKC Silvolde. De lokale visie op de doorgaande leerlijnen zal in 2021 breder worden gedeeld met stakeholders om te kunnen dienen als bouwsteen voor verdere uitwerking. Voor het te realiseren IKC in Gendringen is door de gemeente samen met de betrokken besturen een principe keuze gemaakt om op de locatie van de huidige Christoffelschool vervangende nieuwbouw te gaan realiseren.

21

Daarmee is de basis gelegd voor de vaststelling van de definitiefase van het project, dat nu onder leiding van een procesbegeleider verder wordt uitgewerkt. De besluitvorming van deze fase is in het tweede kwartaal van 2021 gepland. Naast deze projecten, voortkomend uit het IHP, zijn er ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en ventilatievoorzieningen in schoolgebouwen. Samen met de betreffende schoolbesturen zijn we deze in kaart aan het brengen om met geactualiseerde leerlingenprognoses en onderwijskundige ontwikkelingen, in 2021 te komen tot een visie op duurzame onderwijshuisvesting in onze gemeente en te kijken hoe die zich verhoudt met het huidige IHP.

*3.3: Bloeiende economie Wat wilden we bereiken? (doel) -3.3.1: Zorgen voor goede bedrijventerreinen.

Wij zorgen voor goede bedrijventerreinen zodat bedrijven zich hier kunnen vestigen en/of kunnen groeien. Om bestaande bedrijventerreinen vitaal te houden werken we een projectaanpakdocument "toekomstbestendige bedrijventerreinen". We zetten vol in op de realisatie van Hofskamp-Oost III. Stand van zaken 3.3.1 Zorgen voor goede bedrijventerreinen Samen met vertegenwoordigers van ons bedrijfsleven (onder andere de VIV en IBOIJ) en in afstemming met de provincie Gelderland hebben we in 2020 gewerkt aan de planuitwerking van bedrijventerrein Hofskamp-Oost III. We zetten in op het bieden van ontwikkelmogelijkheden specifiek gericht op de innovatieve maakindustrie. Met het vaststellen van het ontwerpbestemmingsplan (december 2020 door het college en januari 2021 door de raad) zijn de planologische kaders vastgesteld voor dit nieuw te ontwikkelen bijzondere bedrijventerrein met ambities voor een duurzame en emissiearme opzet. Het welzijn van de werknemer en ruimte voor natuurontwikkeling in het noordelijke deel zijn inspanningen die eveneens bijdragen aan een hoogwaardig, duurzaam en toekomstgericht bedrijventerrein. Het VIP beslaat een bruto oppervlakte van circa 43 hectare (inclusief natuurontwikkeling en waterberging), waarvan de gemeente al een aanzienlijk deel in eigendom had. In 2020 is het verwervingstraject van de (huis)percelen gestart.

De planning is om het verwervingstraject eind 2021 afgerond te hebben. In 2020 hebben we nadere uitvoeringsafspraken gemaakt voor het in 2019 vastgestelde Regionaal Programma Werklocaties (RPW). In het RPW is de ontwikkelopgave van Hofskamp-Oost III (nu dus het VIP) opgenomen. De gemeenten in de Achterhoek en de provincie Gelderland hebben zich hiermee gecommitteerd aan de ontwikkeling van het VIP. In het RPW hebben we bovendien vooruitgelopen op een mogelijk toekomstige behoefte rond Ulft in. De verkopen en reserveringen op de Rieze gaan inmiddels voorspoedig. In de RPWBedrijventerreinmonitor Achterhoek hebben we daarom ook al een verkenningsopgave voor aanvullende behoeft aan bedrijventerreinen ook opgenomen. Met Varsseveldse ondernemers hebben we vastgesteld dat de naam "Varsseveld Industriepark" (VIP) een passendere naam is voor de diverse terreinfasen Hofskamp. Met gemeentelijke ondersteuning hebben zij de website www.hetvip.nl in het leven geroepen. Uit een analyse van de bestaande bedrijventerreinen is naar voren gekomen dat vooral de bedrijventerreinen IJsselweide te Gendringen-Ulft en Hofskamp-Zuid te Varsseveld de hoogste urgentie scoren als het gaat om maatregelen om deze toekomstbestendig te houden. Op andere terreinen, zoals Hofskamp Oost fase 2, zijn ook mogelijkheden genoemd om het terrein te verbeteren, maar daar zijn ze minder ingrijpend.

Om een aanpak per bedrijventerrein te ontwikkelen zijn we in 2020 gestart met een nadere analyse van de terreinen en hebben we bepaald welke onderwerpen de aandacht verdienen. In juni 2021 informeren we de raad over de vorderingen hiervan. Uitvoering van revitalisering van bedrijventerreinen is kostenintensief. In afstemming met onze WestAchterhoek partners voeren we overleg met de provincie Gelderland over externe bijdragen.

22

-3.3.2: Afspraken per kern over ondernemerschap.

Het maken van afspraken per kern over ondernemerschap hebben we in Terborg middels het project Ondernemers aan Zet gedaan. Positief zijn niet alleen de resultaten van Ondernemers aan Zet en de invulling van leegstaande panden door de nieuwe woningbouwcriteria, maar ook het versterken van de banden tussen ondernemers en de gemeente. Aan de hand deze projectopzet willen we daar in 2020 ook in Ulft mee beginnen. Vanwege het coronavirus is dat er nog niet van gekomen. Voor Varsseveld en Gendringen heeft een adviesbureau de opdracht gekregen om gebiedsvisies op te stellen. Die kunnen helpen bij het maken van afspraken over ondernemerschap per kern. Na het centrum in Varsseveld en industrieterrein Akkermansweide in Terborg heeft het centrum van Terborg ook een ondernemersfonds gekregen. Voor het centrum van Ulft wordt ook een ondernemersfonds opgezet dat in april 2020 door de gemeenteraad behandeld zal worden. In 2020 zullen er bovendien parkmanagementorganisaties opgezet gaan worden op industrieterreinen Hofskamp, Hofskamp-Zuid en Hofskamp-Oost in Varsseveld en De Rieze in Ulft. Onderdeel van deze parkmanagementorganisaties is het opzetten van een ondernemersfonds. Met de nieuwe wooncriteria kan er nog beter dan voorheen leegstand en verloedering van leegstaande winkelpanden tegengegaan worden.

Dat is ook belangrijk om het winkelbestand te concentreren zodat de detailhandelsstructuur sterk en vitaal blijft. Op een aantal plekken wordt dit al toegepast. Aansprekende voorbeelden hiervan zijn te vinden in de centra van Varsseveld en Terborg. Op andere plekken kan het nieuwe afwegingskader voor wonen in de toekomst als oplossing dienen, mits de pandeigenaren dat ook willen. Stand van zaken We willen toe naar vitale, leefbare en economisch krachtige kernen. Onderdeel daarvan is het tegengaan van leegstand en het toewerken naar compacte en groene winkelcentra. De coronacrisis legt hier extra nadruk op. Dat kan alleen door samenwerking en een goede rol- en taakverdeling waarbij de gemeente, ondernemers en belanghebbenden de handen ineen slaan. In een aantal kernen zijn we daarmee begonnen. Zo zijn er voor Varsseveld en Gendringen gebiedsvisies door de gemeenteraad behandeld waarin toegewerkt wordt naar compacte en vitale winkelcentra. De eerste resultaten in de gebieden zijn het afgelopen jaar al te zien: leegstaande winkels worden getransformeerd tot woningen en er hebben zich zelfs een paar nieuwe ondernemers in de centra gevestigd. Verder is in Terborg het project Ondernemers aan Zet uitgevoerd met verschillende aanknopingspunten om Terborg van impulsen te voorzien. Die impulsen zijn het afgelopen jaar als één van de bouwstenen in de Visie Oude IJsselzone verwerkt.

Om al deze ontwikkelingen op gemeentelijk niveau vorm te geven is het Ontwikkelingskader Detailhandel opgesteld en door de gemeenteraad in december 2020 vastgesteld. Daarin staan vier hoofdlijnen waarmee we de detailhandel in de gemeente willen steunen: inzet op vergroening en beleving, tegengaan van leegstand en inzet op transformatie, het stimuleren van ondernemerschap en de inzet van maatwerking op basis van een clusterbenadering. De OPFOIJ (de besturen van de ondernemersverenigingen uit Gendringen, Ulft, Silvolde, Terborg en Varsseveld) kunnen zich hierin vinden in en daardoor biedt het Ontwikkelingskader ondanks de impact van de coronacrisis houvast voor verdere ontwikkeling in de detailhandel. Helaas hebben we in Ulft het project Ondernemers aan Zet nog niet kunnen starten vanwege de beperkingen door de coronamaatregelen. Dat hopen we in 2021 alsnog te gaan doen. Wel is er in Ulft in 2020 al een ondernemersfonds opgericht.

23

-3.3.3: Versterken van de toeristische sector.

De toeristische sector biedt werkgelegenheid en zorgt voor een aantrekkelijke recreatieve gemeente voor zowel onze inwoners, als bezoekers aan onze gemeente. Daarom zetten we in op het versterken van de toeristische sector. Stand van zaken De Beleidsnotitie T&R Oude IJsselstreek 2020-2024 is april 2020 vastgesteld. Hiermee is een belangrijke stap gezet om de ambities voor de T&R-sector op een hoger plan te tillen. De meerjaren uitvoeringsagenda van de Beleidsnotitie T&R is uitgewerkt en daar aan wordt inmiddels uitvoering gegeven. Samen met Stichting DRU-Industriepark zijn we in 2020 gestart met een ruimtelijke verkenning naar mogelijkheden om binnen het DRU-Industriepark een (depot)museum en een hotelaccommodatie te realiseren. Ook worden mogelijkheden onderzocht om de recreatief-toeristische beleving van de oeverzone van de Oude IJssel ter hoogte van Ulft te verbeteren. De eerste beelden van de ruimtelijke verkenningen zijn december 2020 met de raad gedeeld. Dit is een eerste stap om de haalbaarheid van de additionele initiatieven binnen de Beleidsnota T&R in beeld te brengen. Ondernemers in de recreatief-toeristische sector zijn het afgelopen jaar hard getroffen door de maatregelen ter bestrijding van de Corona-crisis.

Tijdens bedrijfsbezoeken hebben we onze betrokkenheid getoond en informatie opgehaald waar de grootste knelpunten zich voordoen en hoe we daarop kunnen inspelen. Om de ondernemers in de toeristische sector te ondersteunen, hebben we ondermeer besloten om de aanslagen voor de toeristenbelasting over 2019 uit te stellen. In juli 2020 is het Toeristisch Inspiratiepunt (TIP) binnen het Loongebouw in gebruik genomen. Hiervoor heeft Stichting DRU-Industriepark een Leader-subsidieaanvraag ingediend en ontvangen. Het TIP geeft een aansprekend totaaloverzicht van het toeristisch aanbod binnen onze gemeente en in onze grensregio. Daarnaast is het TIP de centrale ontvangstbalie voor het DRU Industriepark. De DRU exploiteert met ondersteuning van vele VVV-vrijwilligers de VVV-functie in het TIP. Hiermee heeft onze lokale VVV-functie een doorstart kunnen maken. Mede doordat veel mensen vakantie hebben gevierd in Nederland en ook in de Achterhoek en omdat streekgenoten in de eigen omgeving bleven heeft het TIP een vliegende start gemaakt en heeft het veel bezoekers mogen verwelkomen. In november 2020 heeft de notariële oprichting van Stichting Toerisme Recreatie Oude IJsselstreek (STROIJ) plaatsgevonden waarin toeristische ondernemers binnen onze gemeente met elkaar inzetten op het versterken en ontwikkelen van toeristisch aanbod in de gemeente Oude IJsselstreek.

Met de doorstart van de lokale VVV en de oprichting van het ondernemersplatform STROIJ is de lokale R&Tsamenwerkingsstructuur versterkt. Hiermee is uitvoering gegeven aan een opgave die eveneens in de Beleidsnotitie T&R is opgenomen. Ons rode loperbeleid voorziet in ondersteuning van ondernemers in deze sector en zij weten de weg steeds vaker te vinden. Door de Regio-coördinator T&R is in 2020 gewerkt aan diverse opgaven zoals het actualiseren van de Verhalenbankjesroute, onze deelname in de Geluksgids Achterhoek en de oplevering van een nieuwe website VVV Oude IJsselstreek. -3.3.4: Vergroten van de wendbaarheid van de economie en behoud werkzekerheid.

De economie is onderhevig aan schommelingen waarbij de hoogconjunctuur overgaat in laagconjunctuur. We hadden in 2019 en de eerste helft van 2020 te maken met een hoogconjunctuur en dat is een goed moment om na te denken over scenario's in tijden van laagconjunctuur. We willen daarmee de wendbaarheid van de economie vergroten en werkgelegenheid behouden in tijden van economische laagconjunctuur. Daarvoor verkennen we samen met werkgevers en onderwijsinstellingen scenario's zodat we een economisch vitale gemeente blijven. De plotselinge opkomst van het coronavirus en de effecten daarvan versnellen dit proces.

24

Stand van zaken Het coronavirus en de effecten daarvan hebben het jaar 2020 voor een groot deel bepaald. Ook economisch. Hoewel we eind 2019 al de eerste tekenen van de economische impact zagen, heeft de langdurige impact van de coronacrisis geleid tot het Aanvalsplan Conjuncturele Schommelingen (Plan B) waarover eind 2020 met de gemeenteraad van gedachten gewisseld is. Daarmee volgen we internationale en landelijke trends, want we zien dat allerlei overheden zich inzetten om de economie op peil te houden en tegelijkertijd robuuster, innovatiever en duurzamer uit de crisis willen komen. Voor Oude IJsselstreek betekent dat we inzetten op vijf gebieden: industrie, bouw, zorg, toerisme en plattelandsontwikkeling. We verwachten dat daar een belangrijk deel van de toekomstige duurzame economie van de gemeente ligt. Dat draagt bij aan de brede welvaart. Het afgelopen jaar zagen we al een aantal positieve ontwikkelingen. Zo heeft het bedrijfsleven zich verenigd in een coöperatie die een huurcontract met ons aan is gegaan om de startup locatie SHII echt vorm te geven om zo innovatie binnen de smart industry te versnellen en startups aan de regio te binden.

Daarnaast zijn we onder andere begonnen met het (proces tot het) toekomstbestendig maken van industrieterreinen, hebben we het voortouw genomen in de samenwerking met het Stadslab van Hogeschool Saxion (inclusief de bootcamp in de regio), opende de Technologie & Zorg Academie in het Civon Innovatiecentrum en zijn we lid geworden van coöperatie De Marke en participeren we in het project Toekomstbestendige Erven om de agrofood sector te steunen. Voor een groot deel zijn de plannen met extra investeringen al in de Voorjaarsnota 2021 vervat en door de gemeenteraad vastgesteld, zij het dat de gemeenteraad met moties extra middelen aan toerisme en woningbouw heeft toegekend. Per additionele opgave zullen we daarover ook met de gemeenteraad van gedachten gaan wisselen. Dat neemt niet weg, dat er grote verschillen tussen sectoren zijn. Een aantal sectoren hebben een goed jaar achter de rug, zoals bepaalde vormen van verblijfstoerisme, de bouwsector (inclusief de bouw- en tuincentra) en industriële bedrijven als Van Raam die in de finale van de Koning Willem I Prijs stond. Dat vertaalt zich ook in positieve (vooruitzichten op de) grondverkoop op de industrieterreinen. De vaststelling van het bestemmingsplan van Het VIP is een zeer positieve ontwikkeling. Bovendien laat de coronacrisis het belang van duurzaamheid en korte ketens zien.

Wat dat betreft, loopt het project Zonnige Bedrijven Achterhoek goed: met de realisatie van ruim vijf hectare zon op dak komen we uit op twaalf hectare zon op dak en is de doelstelling van twintig hectare zon op dak binnen bereik. Daarmee dragen we bij aan de realisatie van het Akkoord van Groenlo. Maar er zijn ook sectoren die al economische schade hebben opgelopen. Dat is op hoofdlijnen te zien aan cijfers van bijvoorbeeld het CBS en het UWV, zij laten duidelijk zien welke sectoren het moeilijk hebben. De zwaarst getroffen sectoren zijn: sport, kunst en cultuur, (dag)recreatie, evenementensector, personenvervoer, fossiele energiesector, horeca en non-food detailhandel, met name schoenen- en kledingwinkels. Hoewel de impact sterk regionaal verschilt, zien we in onze gemeente dat de evenementensector geraakt is (denk aan Huntenpop), net zoals de (dag)recreatie, horeca en de non-food detailhandel. We hebben verder gedurende de coronacrisis veel contact gehad met zowel de industriële kringen IBOIJ en VIV als de OPFOIJ (de vijf ondernemersverengingen). Samen met hen hebben we gekeken naar wat mogelijk is om de economie en leefbaarheid op peil te houden, uiteraard wel binnen de coronamaatregelen. Denk aan het bieden van uitstel van belastingen voor ondernemers in de branches toerisme, de markt en detailhandel.

Ook hebben we samen met de ondernemers binnen de coronamaatregelen actief gekeken naar het bieden van extra mogelijkheden voor terrassen voor de horeca in de zomer van 2020 en veilige winkelstraten in de grotere winkelcentra in de winter van 2020. Tot slot hebben we samen met de ondernemersverenigingen extra media-aandacht besteed aan de actie “koop lokaal” om de lokale ondernemers te steunen. Verder hebben we, als opvolging van de werkzaamheden van Laborijn op dit vlak, een ondernemersloket bij Stoer BV geopend waar ondernemers een beroep kunnen doen op allerlei Rijksregelingen. Denk aan Rijksregelingen als de Tozo, Voor 2021 gaan we dat voortzetten en dan gaat het om regelingen als de Tozo en Tonk. Het doel is steeds om ondernemers zo snel en goed mogelijk te helpen. Als gemeente wijzen we ondernemers actief door naar dit loket. Daarnaast hebben we veel gesproken met allerlei verschillende individuele ondernemers en bedrijfsbezoeken gebracht. Niet alleen zodat zij zich gehoord en gesterkt voelen, maar ook om samen met de ondernemers te kijken naar wat er wel kan binnen de coronamaatregelen. We horen van de ondernemers dat zij dit waarderen en de gemeente als partner zien, ook als we in 2021 naar versoepelingen toe gaan werken. Dat biedt perspectief.

25

*3.4: Over onze grenzen heen kijken Wat wilden we bereiken? (doel) -3.4.1: Intensievere samenwerking met Duitse buurgemeenten op verschillende beleidsvelden.

Regionale en internationale samenwerking is belangrijk om vraagstukken op te kunnen lossen. Demografische ontwikkelingen leiden tot opgaven en vraagstukken die zich niet beperken tot de gemeente- en landsgrenzen. Om onze ambities te realiseren is samenwerking belangrijk. Regionale en internationale samenwerking biedt kansen op economisch en cultureel gebied en op de onderwijs- en arbeidsmarkt. We maken onszelf en de regio sterken. Samen sta je sterken, heb je meer geld en meer invloed. Stand van zaken In 2020 dienden we samen met de Wirtschaftsforderung Bocholt en de gemeenten Aalten, Winterswijk en Doetinchem een subsidieaanvraag in bij de Regio Achterhoek, voor het project GROS Regiodeal. "GROS " staat voor 'grensoverschrijdend ondernemen, werken en leren'. Doel van het project is verdere versterking van de grensoverschrijdende Economie en Arbeidsmarkt. In het project zijn de activiteiten van het Internationaal Netwerkbureau ondergebracht. De Regio Achterhoek keurde de aanvraag goed en het project ging op 1 juli van start. GROS organiseerde in 2020 vijf goedbezochte online seminars voor ondernemers, een digitale conferentie over waterstof, en een 'Talent Match Event' voor Nederlandse en Duitse ondernemers en studenten. De Matchmaker van het Internationaal Netwerkburo voerde vijf en zestig adviesgesprekken.

We willen nauwer samen werken met de Nederlandse en Duitse buurgemeenten in het gebied van EUREGIO Rijn Waal. De banden met de gemeenten in het gebied zijn in 2020 verder aangehaald. In het kader van de samenwerking schreven we samen met Doetinchem en Montferland een reactie op de Strategienota van EUREGIO Rijn Waal. Vanwege corona stonden geplande bijeenkomsten en activiteiten sinds het tweede kwartaal van 2020 in de wacht. Oude IJsselstreek is in 2021 gastheer voor de jaarvergadering van de Ring van Europese IJzersteden. De voorbereidingen hiervoor zijn in 2020 begonnen en verlopen voorspoedig. Of deze vergadering in 2021 fysiek kan doorgaan is i.v.m. de corona situatie nog de vraag. Zo niet, dan wordt een digitaal symposium georganiseerd. Enkele activiteiten van de werkgroep IJzeren Ring worden doorgeschoven naar 2021, zoals het project afvalbakken maken, het project IJzerwijs, en het project Kunstwerk Ring met medewerking van het Technasium Almende Isala College. -3.4.2: We hebben een intensieve samenwerking tussen ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid binnen de achterhoek.

Vanwege demografische en economische opgaven werken overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties al jaren samen in de Achterhoek (we noemen dat ook wel 'triple helix' of de 3 O's). Ook onze gemeente participeert daarin. De samenwerking is in 2018 geïntensiveerd door het inrichten van een nieuwe samenwerkingsstructuur met een Achterhoek Board, Achterhoek Thematafels en Achterhoek Raad. Aan de basis van deze doorontwikkelde samenwerking ligt het document Visie Achterhoek 2030. Met deze visie richten wij ons met de 3 O's de komende jaren op de pijlers Smart Economy, Smart Living en Smart Governance.

26

Stand van zaken In september ging de evaluatie van de Achterhoekse New Governance structuur van start. Zoals afgesproken gebeurt dit twee jaar na de oprichting van de Achterhoek Raad. Die begon in september 2018. De evaluatie loopt niet via de Achterhoek Raad, maar via de afzonderlijke gemeenteraden. De gemeenteraad van Oude IJsselstreek heeft hiervoor een subcommissie ingesteld, die namens de gemeenteraad van Oude IJsselstreek de input geeft voor de evaluatie. De evaluatie wordt uitgevoerd door Bureau Berenschot. De resultaten worden halverwege 2021 verwacht. In 2020 kreeg de Regio Achterhoek het tweede gedeelte van de Regio Deal gelden van het Rijk. We maakten een concept overzicht van de plannen en projecten die in aanmerking kunnen komen voor subsidie in de tweede ronde. Niet alleen eigen initiatieven, maar ook projecten van anderen waarvoor we als gemeente cofinanciering willen leveren. Voor de economische ontwikkeling van Oude IJsselstreek belangrijke initiatieven zoals de doorontwikkeling van de Anton Tijdink Techniekopleidingen kregen met onze bestuurlijke steun subsidie uit de Regiodeal. Onze subsidieaanvraag voor de Heuvelstraat werd goed gekeurd. Ook de pilot Zelfredzaamheid Z Route waar onze gemeente aan meedoet kreeg subsidiegeld. We doen ook mee aan de projecten Smart Hub Industry Incubator (SHII) en Smart Business Centre +.

In 2020 werd in de eerste ronde van de Regiodeal ons project GROS (grensoverschrijdend ondernemen, werken en leren) gehonoreerd.

Wat heeft het gekost in 2020? Programma 3

Begroot voor wijziging 2020

Begroot na wijziging 2020

Rekening 2020

Afwijking (tov begroot na wijziging)

Baten

72

108

470

362

Lasten

3.113

2.948

3.399

450

Saldo

-3.041

-2.841

-2.929

-88

Bedragen x 1.000

27

Programma 4: De dienstverlenende gemeente *4.6: Van buiten naar binnen werken Wat wilden we bereiken? (doel) -4.6.1: De inwoner vindt dat we goed zichtbaar zijn in de wijk.

Inwoners, maar ook medewerkers van instellingen en ondernemers, hebben contact met medewerkers van de gemeente in de eigen buurt of op de eigen locatie. En zij ervaren dat als een verbetering. Wij komen elkaar tegen op allerlei plekken, buurten en wijken. We ontmoeten elkaar, werken samen en we steken de handen uit de mouwen. Stand van zaken Afgelopen jaar zijn we er, ondanks de beperkingen, in geslaagd om (digitaal) betrokken en zichtbaar te zijn bij onze inwoners. Zo lukte het steeds beter om met alternatieve (digitale) manieren in contact te blijven. We hebben met verschillende (digitale) workshops en sessies waardevolle inbreng bij onze inwoners opgehaald. Daarnaast hebben we actief inwoners om feedback gevraagd rondom onze dienstverlening. Ook is het digitaal aanvragen van producten en diensten verbeterd. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de minimaregelingen, waar een meerderheid van de aanvragers, al dan niet samen met formulierenhulp, gebruik van heeft gemaakt. De Praotbus stond klaar voor gebruik, maar kon helaas nog niet ingezet worden. -4.6.2: De inwoner kan ons zowel online als offline goed en makkelijk bereiken.

In de visie dienstverlening 2020 staan onze ambities en plannen op zowel de digitale (online) als de persoonlijke (offline) dienstverlening. Denk aan het blijven verhogen van de gebruikersvriendelijkheid en toegankelijkheid van de website en het afhandelen van steeds meer online aanvragen. Maar ook onze bereikbaarheid aan de balie, telefoon e.d. voor vragen over onze producten en diensten. Stand van zaken De nieuwe visie op dienstverlening en uitvoeringsprogramma is in april vastgesteld. Op basis hiervan zijn we aan de slag gegaan met het toegankelijker en gebruiksvriendelijker maken van de website. Dit betekent dat de gemeentewebsite eind 2020 volledig voldeed aan de wetgeving rondom digitale toegankelijkheid, in januari 2021 is hier het waarmerk drempelvrij voor behaald. In 2020 is geen extern onderzoek gedaan naar bereikbaarheid, we hebben wel bij de collega's uitgevraagd hoe zij denken over hun eigen bereikbaarheid, en hoe we dit kunnen verbeteren. Hieruit blijkt dat we op de goede weg zitten, maar er zijn verbeterpunten waar we in 2021 aan gaan werken. Denk hierbij aan aangepaste spelregels, en optimale communicatie over deze spelregels. In 2020 zijn we aan de slag gegaan met het maken van webformulieren. De minimaregelingen zijn nu online aan te vragen, dit wordt als zeer positief ervaren door de inwoners.

We hebben in 2020 een overzicht gemaakt van producten en diensten, en hebben we de strategie en het proces klaar om in 2021 een aantal producten beschikbaar te maken voor online aanvraag. Zie ook 5.10.4.

28

-4.6.3: Met een taskforce werken.

Voor enkele grotere opgaven richten we een taskforce op zodat er meer denk- en uitvoeringskracht vanuit de samenleving en de gemeente bij elkaar komt. Aan deze taskforces nemen mensen deel die voor de opgaven een belangrijke maatschappelijke bijdrage leveren en inbreng hebben. Geen “positiespelers” maar creatieve dwarsdenkers. Mensen die hun nek durven uitsteken, die vanuit gezamenlijke belang denken, inspireren en geïnspireerd worden, innoverend willen zijn en daarin zelf ook risico willen nemen. Van een taskforce verwachten we visie, kaders en plannen waarmee partners en wij samen aan de slag willen. En als we op weg zijn monitoren de taskforces de voortgang en halen de beruchte spreekwoordelijke “beren op de weg” weg. Dit zou moeten leiden tot meer gevoel van gezamenlijk eigenaarschap, meer innovatie en snellere realisatie. Stand van zaken De taskforce wonen en zorg is eind 2019 van start gegaan. Samen met externe partners zijn we aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een visie en een afsprakenkader rondom wonen en zorg. Een procesplan om te komen tot een visie Wonen en Zorg is door B&W vastgesteld en ter kennisname gebracht van de raad. Streven was eind dit jaar een concept van de visie gereed te hebben. De volgende stappen om te komen tot de visie zijn gezet in 2020: •

Begin dit jaar is een rapport uitgebracht met actuele cijfers over vraag en aanbod intramurale zorg voor ouderen;

•

In mei heeft een digitale bijeenkomst met stakeholders plaatsgevonden over de inhoud van dit rapport;

•

Het rapport is gepresenteerd aan het college; het college onderstreept de urgentie van meer geschikte woonvormen voor senioren;

•

10 jaar wonen in de Zwanenpoort te Varsseveld is geëvalueerd, de rapportage is gereed;

•

Een enquête is uitgezet bij het bewonerspanel van de gemeente over de woonwensen van senioren; de rapportage is gereed.

•

Als vervolg op de enquête zijn (online) interviews gehouden met bewoners over hun verhuiswens, resp. over het levensloopbestendig maken van hun woning.

Volgens de oorspronkelijke planning was het streven eind 2020 een concept van de visie gereed te hebben. Door corona is de uitvoering van de evaluatie Zwanenpoort, enquête bewonerspanel (Oude IJsselstreek Spreekt) en interviews vertraagd. Volgens een aangepaste planning is het streven de concept visie voor de zomer van 2021 op te leveren. -4.6.4: Platform Maatschappelijke Informatie Achterhoek.

De 10 Achterhoekse gemeenten en de regio 8HKAmbassadeurs vormen samen met het CBS een Platform Maatschappelijke Informatie Achterhoek PMIA (wordt ook wel een Urban datacentre genoemd). Dit om voor de lokale en regionale vraagstukken op een professionele wijze onze data in te zetten voor beleidsvoorbereiding, monitoring en/of evaluatie. Stand van zaken Het PMIA heeft als doel het datagedreven werken (kwalitatief) te versterken. Er doen inmiddels 9 gemeenten mee aan deze fase, breder dan alleen de Achterhoek. Inmiddels gaat het platform onder de naam Datalab GO verder, omdat dit de lading beter dekt (Datalab Gelderland Oost). Nadat in 2019 succesvol een verkenningsfase is afgerond, is in 2020 gewerkt aan een kwartiermakingsfase met het doel het platform operationeel te maken. Onderdeel waren twee leergangen 'datagedreven werken', die in oktober en november plaats hebben gevonden. De provincie Gelderland steunt het initiatief enthousiast en heeft een groot deel van de kosten voor deze leergangen voor zijn rekening genomen. De kwartiermakersfase is afrondend met een bestuurdersconferentie en 8 gemeenten zijn akkoord het Datalab op te gaan zetten. Daarmee zijn in januari 2021 de eerste stappen gezet.

29

Overige onderwerpen binnen programma 4 Wat wilden we bereiken? (doel) -4.10.1: Inwoners en ondernemers ervaren de gemeente als schoon en veilig.

Vanuit het oogpunt ‘een schone omgeving’, werken we al enkele jaren met een uitgebreid inzamelsysteem. Dit afvalscheidingssysteem heeft geleid tot goede resultaten. Maar het kan nog beter, door onder andere inwoners te coachen over het goed scheiden van afval. Wat betreft Veiligheid staat komend jaar in het teken van het Integrale Veiligheidsbeleid en activiteiten op het gebied van High Impact Crimes, ondermijning en cybercrime. Stand van zaken Het Integraal Veiligheidsplan is opgesteld en wordt in 2021 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Het actieplan ondermijning is opgesteld. Het beleid dat de basis biedt om fenomenen binnen het thema ondermijning te voorkomen is op orde. Daarnaast loopt er een lokaal ondermijningsoverleg met (externe)partners. Hierin worden signalen van ondermijning besproken en indien nodig opgepakt. We zijn gestart met bewustwording over ondermijning bij de collega's intern. Een plan voor bewustwording onder externen ligt klaar.

Wat heeft het gekost in 2020? Programma 4

Begroot voor wijziging Begroot na 2020 wijziging 2020

Rekening 2020

Afwijking (tov begroot na wijziging)

Baten

727

685

744

59

Lasten

5.211

5.219

5.331

112

Saldo

-4.484

-4.534

-4.588

-53

Bedragen x 1.000

30

Programma 5: Bedrijfsvoering/ overhead Overige onderwerpen binnen programma 5 Wat wilden we bereiken? (doel) -5.10.1: We hebben vastgesteld wat de taken zijn en hoe we ze uitvoeren

Dit noemen we interne beheersing. Werkprocessen zijn vastgelegd en we blijven de kwaliteit van de werkprocessen steeds verbeteren. Stand van zaken Door de coronacrisis en personele verschuiving ligt het tempo voor het verder vormgeven van de interne beheersing lager. Verbeteringen worden desondanks nog steeds doorgevoerd (bijvoorbeeld in het sociaal domein en op het gebied van subsidieverstrekkingen). Over openstaande punten zijn en blijven we met elkaar in gesprek om te verbeteren waar dat noodzakelijk is. We blijven denken in kansen en mogelijkheden om teams daarbij verder te helpen. Eén punt waar in 2021 extra aandacht nodig is, is de inrichting van de rechtmatigheidsverklaring. -5.10.2: We gaan op de juiste manier met informatie van burgers en organisaties om.

We borgen privacy en informatieveiligheid door te voldoen aan wet- en regelgeving en we integreren privacy in alle nieuwe processen en projecten.

Stand van zaken Binnen grote nieuwe projecten zoals bijvoorbeeld de uitvoering van de visie op dienstverlening en het project rondom de uittreding van Laborijn is privacy en Informatieveiligheid expliciet meegenomen als onderdeel van het traject. Sinds eind 2019 zijn er verschillende grote incidenten geweest, onder meer veroorzaakt door de Citrix software. Door de corona-maatregelen is er extra waakzaamheid nodig aangezien mensen grotendeels vanuit huis werken. Hierdoor is er van de ict-dienstverleners veel flexibiliteit gevraagd bij het beoordelen of gebruikte applicaties voldoen aan de eisen voor informatieveiligheid & privacy, en was het ook belangrijk om een sneller resultaat hierop te leveren. Iedereen binnen de gemeente alsmede partners van de gemeente moet aandacht blijven houden voor privacy en informatieveiligheid. Het vernieuwde Informatieveiligheidsbeleid is in voorbereiding aangeboden te worden aan het college ter vaststelling. Dit beleid is een samenvoeging van Privacy en informatiebeveiligingsbeleid, in lijn met de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO, een soort ISO27001 norm voor overheden), AVG en andere weten regelgeving. In 2020 zijn er 19 veiligheidsincidenten vastgelegd. 7 hiervan zijn beveiligingsincidenten en 12 zijn vastgelegd als datalek.

Het meest voorkomende type datalek, zijn datalekken waarbij de verkeerde ontvanger post of email van de gemeente ontvangt. Via waarstaatjegemeente.nl is een rapportage beschikbaar over informatieveiligheid inzichtelijk voor alle inwoners. De verantwoording van onze Suwinet- en DigiD-aansluiting zal middels een collegeverklaring de raad bereiken via de jaarlijkse cyclus ENSIA. Op het moment van schrijven is reeds bekend dat Laborijn (tot eind 2020) voor de aansluiting van Suwinet een afwijking had op het normenkader. Begin 2021 heeft Laborijn daarvoor een verbeterplan opgeleverd. Bij de DigiD-aansluiting is één norm nog in onderzoek of daar vanuit de leverancier wel of niet aan wordt voldaan. Het definitieve resultaat zal meegenomen worden via de collegeverklaring. Tevens zal op een gelijk moment de privacyrapportage van de Functionaris Gegevensbescherming via actieve informatie tot de Raad komen. 31

-5.10.3: De inwoner vindt dat de gemeente hem goed informeert.

De inwoner ontvangt of vindt de informatie die hij nodig heeft. Deze informatie is helder en begrijpelijk. De gemeente gebruikt verschillende manieren om inwoners en bedrijven te bereiken. Dat varieert van persoonlijk contact via sociale media tot een brief. Stand van zaken De communicatievisie 'oog en oor voor communicatie' is onze leidraad in de communicatie richting inwoners. De ontwikkeling van de digitale communicatie is een continu proces. We hebben nieuwe online middelen ingezet voor de communicatie en participatie met inwoners zoals online participatiesessies, live chats, instagram en digitale nieuwsbrieven. We maken meer gebruik van infographics (in gemeentenieuws), animaties en video's. De website voldoet op technisch gebied volledig aan de gestelde eisen. In januari 2021 hebben we bovendien het certificaat drempelvrij behaald. Daarmee is de website aantoonbaar toegankelijk. -5.10.4: We zijn digitaal goed bereikbaar.

De vernieuwde website maakt dat we meer datagedreven kunnen inspelen op de vraag van de inwoner. En hierdoor onze (digitale) dienstverlening naar een hoger niveau kunnen brengen. Met de nieuwe visie op dienstverlening als onderlegger maken we stappen voor nog betere digitale bereikbaarheid. Zo zijn we alle producten en diensten in kaart aan het brengen en gaan we deze analyseren in de nieuwe product- en dienstencatalogus. We maken daarnaast steeds meer producten beschikbaar om online aan te vragen. Zo zijn sinds kort ook de minimaregelingen (bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag, etc.) online aan te vragen. Het streven is over twee jaar 95% van alle producten en diensten online beschikbaar te maken. In 2020 willen wij het keurmerk toegankelijkheid voor onze website verkrijgen. Stand van zaken De website is het belangrijkste digitale kanaal voor onze inwoners. In 2020 hadden we 35% meer bezoekers op de website dan in 2019. Steeds meer producten maken we beschikbaar om online aan te vragen. Hiervoor is in 2020 een producten- en dienstencatalogus gemaakt. In dit overzicht houden we bij welke producten online beschikbaar zijn, en voldoen aan de (wettelijke) standaarden die we in de visie op dienstverlening hiervoor opgesteld hebben. Zie ook 4.6.2. -5.10.5: De basishouding is ‘ja mits’,

We gaan uit van mogelijkheden en denken mee met onze inwoner. Bij vraagstukken maken we de afweging tussen de maatschappelijke effecten, de juridische regels en de financiële consequenties. Als we toch ‘nee’ moeten zeggen, leggen we uit waarom dit zo is. Als we ‘ja’ zeggen, leggen we dat natuurlijk ook goed uit. Vooral maatwerkbeslissingen vragen om een gedegen toelichting. We moeten ons houden aan wetten en regels en rekening houden met het algemeen belang, maar zoeken hierin op deze wijze naar een redelijke balans. Stand van zaken De basishouding 'ja' mits blijft gelden. We maken voortdurend afwegingen bij de bestaande vraagstukken en de nieuwe ontwikkelingen die op ons af komen. Dit op basis van het beoogde effect, de geest van de regels en de financiële consequenties. Daarmee werken we steeds bewuster ‘vanuit de bedoeling’. Onze sturingsfilosofie versterkt dit en geeft richting voor het college en de organisatie. Tevens is met de raad in een workshop verkend waar en hoe zij het werken uit de bedoeling kan ondersteunen en verstevigen.

32

Wat heeft het gekost in 2020? Overhead

Begroot voor wijziging 2020

Baten

Begroot na wijziging 2020 1.559

Rekening 2020 584

Afwijking (tov begroot na wijziging) 672

89

Lasten

13.190

13.552

13.528

-24

Saldo

-11.632

-12.968

-12.855

113

Algemene dekkingsmiddelen

Begroot voor wijziging 2020

Begroot na wijziging 2020

Rekening 2020

Afwijking ( tov begroot na wijziging)

Baten

72.824

74.605

75.579

974

Lasten

48

-

-

-

Saldo

72.775

74.605

75.579

974

Bedragen x 1.000

33

Paragrafen In de paragrafen geven we een dwarsdoorsnede van de begroting op een aantal onderwerpen door alle programma’s heen. Dit betekent dat hier algemene beleidsregels worden geformuleerd die doorwerken in verschillende programma’s. Het is dan ook mogelijk dat er doublures ontstaan met wat gemeld is in de programma’s zelf. Bedrijfsvoering is verantwoord onder het hoofdstuk 'bedrijfsvoering'.

34

Paragraaf financiering Inleiding De paragraaf financiering geeft inzicht in de financieringspositie en de beheersing van de risico’s die aanwezig kunnen zijn bij het aantrekken en/of uitzetten (uitlenen) van middelen (geld). In deze paragraaf brengen we de kansen en risico’s rond financiering in beeld.

Beleid Bij het aantrekken en uitzetten van geld is het van belang dat slechts beperkt risico wordt genomen. De belangrijkste kaders hierover zijn opgenomen in de volgende beleidsdocumenten: •

Financiële verordening, artikel 212 (2016)

•

Treasurystatuut (2017). Het treasurystatuut is bij besluit in 2017 vastgesteld door de raad. Het treasurystatuut is de vertaling van het door de gemeente gehanteerde treasurybeleid. In dit statuut zijn de doelstellingen, richtlijnen en limieten van het beleid vastgesteld. Doel van het treasurybeleid is enerzijds om op een verantwoorde wijze een zo goed (lees: hoog) mogelijk rendement te maken op belegde gelden. Anderzijds is het doel om op een verantwoorde wijze gelden aan te trekken tegen een zo aantrekkelijk (lees: laag) mogelijke rente. Kort gezegd levert een actief en gedegen treasurybeleid de gemeente juist geld op, respectievelijk bespaart het de gemeente geld.

•

Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Op de bepalingen in deze wet berust het treasurystatuut. Het uitgangspunt van de Wet Fido is het beheersen van risico’s. Het doel is om doelmatig en doeltreffend om te gaan met de beschikbare financiële middelen.

Financiering Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte is het verschil tussen de boekwaarde van de investeringen en de vaste financieringsmiddelen. Deze zijn terug te vinden op de balans. Onder vaste financieringsmiddelen verstaan we de reserves en voorzieningen plus de vaste geldleningen. Hierbij houden we rekening met investeringen waartoe is besloten (nieuwe investeringen). Een eventueel financieringstekort wordt eerst opgevangen door het opnemen van het goedkope kasgeld (tot de kasgeldlimiet – zie onder kasgeldlimiet-). Voor het overige deel wordt een vaste geldlening aangetrokken. Dit jaar zijn de financieringsmiddelen minder dan de financieringsbehoefte. Omdat daarnaast ook de voorraden voorgefinancierd worden, is het restant opgevangen door kasgeld aan te trekken.

Financieringsbehoefte (x 1.000)

31-12-2020

Financieringsbehoefte Boekwaarde (im)materiële vaste activa

138.789

Boekwaarde financiële vaste activa

10.417

Totaal financieringsbehoefte

149.206

35

Financieringsmiddelen Reserves (inclusief jaarrekeningresultaat)

29.154

Voorzieningen

7.418

Vaste geldleningen *

116.345

Totaal financieringsmiddelen

152.917

Financieringsoverschot

3.711

Leningenportefeuille De gemeente heeft behoefte aan externe financiering voor het herfinancieren van de huidige (aflopende) geldleningen, voor het bekostigen van investeringen, grondexploitaties en voor tijdelijke liquiditeitsbehoeften van de exploitatie uitgaven.

Leningenportefeuille (x 1.000)

2020

Stand leningen per 1 januari

114.374

Reguliere aflossingen

18.029

Nieuwe leningen*

20.000

Stand leningen per 31 december

116.345

*Er zijn dit jaar 2 vaste geldlening aangetrokken. € 10 miljoen op 31 maart en 10 miljoen op 30 december.

36

Activa We kennen financiële en (im) materiële vaste activa. De meeste investeringen vinden plaats onder de materiële vaste activa. Deze investeringen bestaan uit investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. Investeringen met maatschappelijk nut hebben geen mogelijkheid tot het verwerven van inkomsten, zoals wegen en bruggen. Op het moment dat een investering wordt gedaan, worden de kapitaallasten berekend en meegenomen in de exploitatie. De kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijving. Als de investering helemaal is afgeschreven (bijvoorbeeld na 10 jaar), vallen de afschrijvingslasten vrij. Elk jaar hebben we daardoor zogenaamde ‘vrijval’ in de afschrijving. Dit is in feite de ruimte voor nieuwe investeringen, uitgaande van een vast bedrag per jaar voor kapitaallasten. Grote projecten en/of investeringen Dit jaar zijn er een aantal grote projecten uitgevoerd of gestart te weten: het riool aan de Middelgraaf, de voorbereiding voor het VIP (Varsseveld Industrie Park), de reconstructie van de Emmerikseweg en het bijbehorende riool, en de kantoorinrichting van STOER, zie ook de toelichting op de vaste activa van de balans.

Risicobeheer Wij zijn als gemeente voor onze uitgaven afhankelijk van externe financiering. De gemeente leent alleen geld voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen de kaders van de Wet Fido en het treasurystatuut. Er is sprake van totaalfinanciering; de gemeente trekt geen financiering aan voor specifieke projecten. Totaalfinanciering houdt in dat de gemeente alle uitgaven samen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot eenvoud en efficiency. De gemeente gebruikt bij de financiering geen ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten. In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet) en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet Om het risico van kortlopende financiering te beperken is in de Wet Fido de kasgeldlimiet vastgesteld. De kasgeldlimiet is een vastgesteld percentage berekend over de lastenkant van de begroting. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5 % van het begrotingstotaal. We sluiten een langlopende lening af zodra de hoogte van de kortgeldleningen de kasgeldlimiet met een derde opeenvolgende kwartaal overschrijdt. Wij benutten de kasgeldlimiet zo maximaal mogelijk, aangezien de rente voor kortlopende leningen momenteel zeer laag is. In 2020 was het rentepercentage voor het kortgeld het gehele jaar negatief, waardoor we rente hebben ontvangen.

Toch is er voor gekozen om de ruimte niet geheel te gebruiken. We hebben namelijk 2 langlopende geldleningen afgesloten met ook een negatieve rente.

Kasgeldlimiet Begrotingstotaal per 1 januari 2020

2020 102.883.000

Vastgesteld percentage

8,5%

Kasgeldlimiet

8.745

Gemiddeld opgenomen kortlopende leningen

6.571

Ruimte (+)

2.174

37

Renterisiconorm Op grond van de Wet Fido is voor gemeenten de zogenaamde renterisiconorm ingesteld. Doel hiervan is dat gemeenten hun leningenportefeuille zodanig spreiden, dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden gespreid ingeval van herfinanciering en renteherziening van geldleningen. De renterisiconorm geeft een aanwijzing voor de gevoeligheid van de gemeente voor veranderingen in de rente. De renterisiconorm is gesteld op 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Daar wordt het berekende renterisico op de vaste schuld tegen af gezet. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overtreffen. Navolgend schema laat de berekening over 2020 zien.

Renterisiconorm (x 1.000)

2020

Renterisiconorm Lasten begroting

102.883

Percentage risiconorm

20%

Totaal renterisiconorm

20.576

Aflossingen en renteherzieningen Reguliere aflossingen geldleningen

18.029

Geldleningen met renteherziening

0

Totaal aflossingen en renteherzieningen

18.029

Ruimte (+)

2.547

38

Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn partijen waar de gemeente een bestuurlijke relatie mee heeft en waarin we een financieel belang hebben. We hebben een zetel in het bestuur (vertegenwoordiging) of we hebben vanwege eigendom van aandelen stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die in geval van een faillissement achterblijven.

Beleid Het BBV schrijft voor om van de verbonden partijen een samenvattend overzicht te geven en onderscheid te maken in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. Conform onze financiële verordening (verordening op grond van artikel 212 gemeentewet), lichten we de verbonden partijen op hoofdlijnen toe in deze paragraaf. Het gaat hierbij om partijen met aanmerkelijk financieel belang (dit zijn partijen waar we minimaal € 50.000 per jaar aan bijdragen). Per verbonden partij zijn de doelstellingen, activiteiten, ontwikkelingen en risico’s benoemd. De paragraaf sluit af met het financieel overzicht. De wijze waarop de verbonden partijen bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven is in de programma's van deze begroting inzichtelijk gemaakt.

39

Erfgoed Centrum Achterhoek Liemers (Doetinchem)

Relatie met de programma's

Doelstelling

Activiteiten

1. De gemeente waar het goed wonen is.

•

Uitvoeren van alle wettelijke archieftaken voor de acht gemeenten in de Achterhoek.

•

Uitvoeren van de zogenoemde “Staring-taken” (diensten op het gebied van behoud van en onderzoek naar streekcultuur en –historie). Voor 15 gemeenten in Achterhoek en Liemers.

•

Het beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbewaarplaatsen van de deelnemende overheidslichamen conform de Archiefwet.

•

Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de (8) gemeenten in de Achterhoek.

•

Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord.

Deelnemende partijen

Gemeenschappelijke Regeling van acht Achterhoekse gemeenten. De deelnemende gemeenten zijn: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk.

Bestuurlijk belang

De burgemeester heeft namens Oude IJsselstreek zitting in het Algemeen Bestuur.

Ontwikkelingen

Het ECAL richt zich de komende jaren vooral op het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van archieven. Hierbij hoort ook het digitaliseren van de archieven en collecties. Voor 2019-2022 is een bijdrage vastgesteld voor vier jaar. En is in 2020 conform begroting voldaan.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Geen.

40

GGD Noord- en Oost Gelderland Relatie met de programma's

2. Een leefbare gemeente (sociaal domein) 4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het op regionaal niveau vaststellen en uitvoeren van gezondheidsbeleid. Dit betreft met name activiteiten op het gebied van preventie zoals gezondheidsbevorderende en –beschermende maatregelen.

Activiteiten

•

Preventieve en uitvoerende taken vanuit de Wet publieke gezondheid, genoemd in de artikelen 2, 4, 5, 5a, 6 en 7. Dit betreft o.a. de taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en preventieve ouderengezondheidszorg.

•

Het uitbrengen van hygiëneadviezen aan instellingen.

•

Het uitvoeren van inspecties bij kinderopvang als bedoeld in de Wet kinderopvang.

•

Het uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma.

•

Het uitbrengen van medisch milieukundige adviezen.

•

Het vaccineren en voorlichten van reizigers.

•

Het verrichten van taken op het terrein van de forensische geneeskunde.

•

Overige uit te voeren taken op het terrein van de volksgezondheid die van een GGD verwacht mogen worden ten behoeve van gemeenten, personen, instellingen en organisaties.

Deelnemende partijen

• Aalten • Apeldoorn • Berkelland • Bronckhorst • Brummen • Doetinchem • Elburg

• Epe • Ermelo • Harderwijk • Heerde • Lochem • Montferland • Nunspeet

• Oldebroek • Oost Gelre • Oude IJsselstreek • Putten • Voorst • Winterswijk • Zutphen

Bestuurlijk belang

De portefeuillehouder volksgezondheid vanuit het college van B&W neemt deel aan het algemeen bestuur. •

De begroting is een uitwerking van de Uitgangspuntennota 2020. Met de uitgangspuntennota biedt de GGD meer kans aan gemeenten op sturing van de jaarlijkse begroting. De begroting bevat vijf inhoudelijke programma's: Jeugdgezondheidszorg, Algemene Gezondheidszorg en Kennis en Expertise.

•

De GGD werkt middels de Bestuursagenda 2019-2023 aan 4 prioriteiten: NOG gezondere jeugd, NOG gezondere leefomgeving, NOG gezonder ouder worden en NOG gezondere leefstijl.

Voor alle vier prioriteiten geldt: •

De GGD sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen en bij het gezondheidsbeleid en de preventieagenda’s van de gemeenten.

•

Gemeenten dragen bij aan het NOG gezonder laten worden van hun inwoners en aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Door meer te investeren in preventie en gezondheidsbevordering kan gezondheidswinst worden behaald.

•

De GGD besteedt specifieke aandacht aan het bereiken van kwetsbare groepen (mensen met een lage sociaaleconomische status, in armoede, laaggeletterdheid, nieuwkomers en psychisch kwetsbare mensen).

•

De GGD zoekt innovatieve strategieën om het bereik en de effecten van gezondheidsprogramma’s te vergroten.

Ontwikkelingen

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

De beleidsvoornemens zijn gebaseerd op de strategische visie. Kern van deze visie is dat de gemeenten hebben gekozen voor een GGD die zich versterkt als een gemeentelijke gezondheidsdienst.

41

Laborijn (Doetinchem) Relatie met de programma's

2. Een leefbare gemeente (sociaal domein) In 2015 is de Participatiewet ingevoerd. De Participatiewet is de decentralisatie op het gebied van werk en inkomen. Hiermee is een aantal grote beleidsinhoudelijke wijzigingen doorgevoerd. De uitvoering van de Participatiewet vindt plaats door de gemeenschappelijke regeling Laborijn.

Ontwikkelingen

Doelstelling

Het college van de gemeente Oude IJsselstreek heeft in juni 2019 besloten om uit te treden uit de GR Laborijn en laat onderzoeken op welke wijze de overgang vanuit de GR naar de beoogde nieuwe situatie het beste kan worden vormgegeven. De nieuwe uitvoeringsorganisatie is uiterlijk 1 januari 2021 operationeel. De uittreding uit deze Gemeenschappelijke Regeling is ook per 1 januari 2021 gerealiseerd. Iedereen die kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft, valt sinds 1 januari 2015 onder de Participatiewet. De wet is er om zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk te laten vinden. De Participatiewet vervangt de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). De kerntaken van Laborijn hebben betrekking op werk en inkomen. Door allerlei interventies ondersteunt Laborijn haar bijstandsgerechtigden naar werk.

Activiteiten

•

Diverse re-integratie-instrumenten, zoals scholing, loonkostensubsidies en overige interventies op het gebied van werk en inkomen.

•

Mensen begeleiden naar de voor hen hoogst haalbare positie op de werkladder.

•

Begeleid werken.

•

Beschut werken.

•

Detachering van mensen in de WSW.

Deelnemende partijen

Gemeenten Aalten, Doetinchem, Montferland en Oude IJsselstreek. De gemeente Montferland heeft (vanuit Wedeo) alleen de uitvoering van de wet sociale werkvoorziening neergelegd bij de Laborijn.

Bestuurlijk belang

Vanuit het college van B&W is een lid en een plaatsvervangend lid in Dagelijks en Algemeen Bestuur van Laborijn afgevaardigd.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Er is een reëel risico dat de ontvangen middelen die van het Rijk (BUIG) niet voldoende zijn om de uitkeringen te betalen en er vanuit de algemene middelen bijbetaald moet worden. Bij effectuering van het voorgenomen besluit tot uittreding uit de GR Laborijn moeten we rekening houden met de kosten van uittreding en het inrichten van een nieuwe organisatie.

42

Omgevingsdienst Achterhoek (Hengelo Gld.) Relatie met de programma's

4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het uitvoeren van omgevingsrecht conform de landelijke kwaliteitscriteria.

Activiteiten

Vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieuwetgeving en aanverwante specialismen.

Deelnemende partijen

•

Gemeente Aalten

•

Gemeente Berkelland

•

Gemeente Bronkhorst

•

Gemeente Doetinchem

•

Gemeente Lochem

•

Gemeente Montferland

•

Gemeente Oost Gelre

•

Gemeente Zutphen

•

Gemeente Oude IJsselstreek

•

Provincie Gelderland

•

Gemeente Winterswijk

Bestuurlijk belang

Burgemeester Van Dijk neemt namens de gemeente deel aan het Algemeen Bestuur.

Ontwikkelingen

In 2017 is gestart met output financiering. Op basis van monitoring van de daarop volgende jaren is voor 2020 een planning gemaakt. Door corona zijn een aantal reguliere controles niet doorgegaan. In plaats daarvan heeft de ODA gevelcontroles uitgevoerd om hun bedrijvenbestand te actualiseren. Het aantal aanvragen om vergunning en advies is in 2020 groter geweest dan geraamd. Voor de producten wordt gebruikt gemaakt van het door de ODA gemaakte productenboek. De komende tijd kan, indien gewenst, de ODA meewerken aan de implementatie van de Omgevingswet.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

De Omgevingsdienst Achterhoek is een uitvoeringsorganisatie die - met de Gelderse Maat als uitgangspunt conform wet- en regelgeving uitvoering geeft aan vergunningverlening, toezicht en handhaving (de zgn. VTH-taken). Formeel blijven de deelnemende organisaties hiervoor verantwoordelijk. Voor zover er sprake is van zelfstandige beleidsvoornemens hebben die hoofdzakelijk betrekking op het niveau van bedrijfsvoering.

43

Regio Achterhoek (Doetinchem)

Relatie met de programma's

1. De gemeente waar het goed wonen is 2. Een leefbare gemeente 3. De werkende gemeente 4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Wij zijn actief betrokken bij GR Regio Achterhoek/ 8RHK Ambassadeurs. Samen met andere organisaties, ondernemers en overheden bundelen we onze krachten voor het realiseren van de Achterhoek Visie 2030. Een Visie gericht op een bloeiende economie en kwaliteit van leven. Met daarbij een gezamenlijke lobby richting Provincie, Rijk en de EU. De Achterhoek Raad heeft de Achterhoek Visie 2030 vastgesteld. Op basis van deze visie bepaalt de Achterhoek Board samen met de Achterhoek Thematafels de inhoudelijke activiteiten, die worden beschreven in de jaarplannen. De Achterhoek Raad ziet toe op de voortgang. De uitvoering van deze inhoudelijke activiteiten gebeurt aan de volgende zes Thematafels:

Activiteiten

•

Smart werken en Innovatie

•

Onderwijs en Arbeidsmarkt

•

Wonen en Vastgoed

•

Mobiliteit en Bereikbaarheid

•

Circulaire energie en Energietransitie

•

De Gezondste Regio

De GR Regio Achterhoek blijft bestaan naast de nieuwe structuur en voert de volgende taken uit: •

Voert de regie op de algehele samenwerking

•

Faciliteert het opstellen en uitvoeren van de Achterhoek Visie 2030, de jaarplannen en bijbehorende investeringsagenda

•

Adviseert Board en Raad over de lobby en subsidies en levert hiervoor ook de capaciteit

• • •

Deelnemende partijen

Aalten Berkelland Bronkhorst

• • •

Doetinchem Oost Gelre Oude IJsselstreek

•

Winterswijk

Bestuurlijk belang

Burgemeester Van Dijk heeft zitting in het Dagelijks en Algemeen Bestuur. Daarnaast zijn we bestuurlijk vertegenwoordigd aan alle zes Thematafels. Portefeuillehouder wonen van Oude IJsselstreek is voorzitter van de Thematafel Wonen en Vastgoed. Portefeuillehouder Sport uit Oude IJsselstreek is vicevoorzitter van de Thematafel De Gezondste Regio.

Ontwikkelingen

Bij de totstandkoming van de nieuwe regionale samenwerking 8RHK Ambassadeurs is met elkaar afgesproken om deze samenwerking na twee jaar te evalueren. Het doel van deze evaluatie, welke thans plaatsvindt, is om scherp in beeld te brengen in welke mate de samenwerking bijdraagt aan de realisatie van waarde voor de deelnemers in de samenwerking. De verwachting is dat in Q2 of Q3 van 2021 de resultaten van de evaluatie worden gepresenteerd. Resultaten van de evaluatie kunnen mogelijk voor wijzigingen zorgen in de samenwerkingsregeling.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Geen

44

Stadsbank Oost Nederland (Enschede) Relatie met de programma's

2. Een leefbare gemeente (sociaal domein)

Doelstelling

Op zowel maatschappelijk als zakelijk verantwoorde wijze: • voorzien in de behoefte aan sociaal geldelijk krediet; • regelen van schulden van personen in financiële moeilijkheden conform de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening; • voorzien in budgetbeheer;

Activiteiten

• kredietverlening • budgetbeheer • schuldhulpverlening • verzorgen van aanvragen wet schuldsanering natuurlijke personen

Deelnemende partijen

• Aalten • Almelo • Berkelland • Borne • Bronckhorst • Dinkelland • Enschede • Haaksbergen

Bestuurlijk belang

Portefeuillehouder sociale zaken is vanuit het college lid van het Algemeen Bestuur, een lid van het college is plaatsvervangend lid.

Ontwikkelingen

• Hellendoorn • Hengelo (O) • Hof van Twente • Lochem • Losser • Montferland • Oldenzaal • Oost Gelre

• Oude IJsselstreek • Rijssen-Holten • Tubbergen • Twenterand • Wierden • Winterswijk

De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is ingegaan per 1 juli 2012. In algemene zin zien we een verslechterende financiële positie voor een deel van onze inwoners. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van financiële ondersteuning om (dreigende) schulden op te lossen. Sinds 2018 voeren we de intake voor de dienstverlening van de Stadsbank uit in eigen beheer. De bijdrage van de Oude IJsselstreek aan de Stadsbank 2020 is ten opzichte van 2019 iets afgenomen door een afnemende aantal cliënten.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

De in gang gezette registratie en verantwoording van de geldstroom vormt een vast onderdeel van bestuurlijke rapportages vanuit het sociaal domein.

45

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland Relatie met de programma's

4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het gemeenschappelijk en op regionaal niveau uitvoeren van veiligheidsbeleid, specifiek gericht op brandweertaken, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en multidisciplinaire samenwerking, zowel preventief als repressief.

Activiteiten

• inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises; • adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen als ook in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald; • adviseren van het college van burgemeester en wethouders over: o het voorkomen, beperken en bestrijden van brand; o het beperken van brandgevaar; o het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt; o het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand; o voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing; o instellen en in stand houden van een brandweer; o instellen en in stand houden van een GHOR; o voorzien in de meldkamerfunctie; o aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; o inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de eerder genoemde taken.