Boekwerk 1e berap 2022.pdf

1e Berap 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................................................. 2 Inleiding ........................................................................................................................................................................................... 4 Programma 1: De gemeente waar het goed wonen is ........................................................................................................... 5 Programma 2: Een leefbare gemeente .................................................................................................................................... 13 Programma 3: De werkende gemeente ................................................................................................................................... 16 Programma 4: De dienstverlenende gemeente ..................................................................................................................... 22 Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead .............................................................................................................................. 24 1.

De gemeente als werkgever ............................................................................................................................................. 24 2. De gemeente als maatschappelijk verantwoord ondernemer ................................................................................... 29 Onvoorzien .................................................................................................................................................................................... 30 Financiële positie ......................................................................................................................................................................... 31 Afwijkingen............................................................................................................................................................................... 32 Investeringen ........................................................................................................................................................................... 36 Grondexploitatie ......................................................................................................................................................................

37 Begrotingswijziging ................................................................................................................................................................ 38

2

3

Inleiding Hierbij ontvangt u de 1e bestuursrapportage (berap) over 2022 met daarin een overzicht van de stand van zaken van de doelen en de verwachte financiële afwijkingen. Deze rapportage is opgesteld naar de situatie per 1 april 2022. Dat betekent dat er tussen het moment van opmaken en behandelen een geruime periode zit, waardoor de informatie inmiddels verouderd kan zijn. Wij verzoeken u hiermee rekening te houden. Vorig jaar zaten we rond deze tijd nog in een lockdown, maar gelukkig hebben we die periode achter ons kunnen laten. De Covid-pandemie en alles wat daarmee samenhangt speelt nog steeds wel een rol, ook financieel, maar het voert inmiddels niet meer de boventoon. Ondertussen heeft zich wel een nieuwe crisis aangediend met de inval van Rusland in Oekraïne. Naast de inhoudelijke tragedie voor iedereen die dit persoonlijk treft en de hulp die we bieden door het opvangen van vluchtelingen, zien we op financieel vlak vooral dat dit voor grote onzekerheden zorgt, die we lang niet altijd goed kunnen duiden. In deze berap hebben we een voorlopige inschatting gemaakt van mogelijke prijsstijgingen, maar verwachtingen wisselen elkaar snel af. We verwachten in de tweede bestuursrapportage een beter beeld te hebben van wat dit voor ons dit jaar betekent.

Inhoudelijk zijn we met vrijwel alles prima op schema en we voorzien op dit moment dat we financieel per saldo redelijk uitkomen met de begroting. De prognose van het rekening resultaat van 2022 ziet er als volgt uit: Afwijkingen 1e berap 2022 (x 1.000)

Exploitatie Totaal

Saldo programmabegroting 2022-2025

Structureel

Sociaal Domein Incidenteel

-128

155

-283

-25

-1.477

1.452

-153

-1.322

1.169

SD Totaal

Afwijkingen 1e berap * afwijkingen exploitatie * afwijkingen SD Nieuw saldo begroting

De belangrijkste negatieve afwijkingen betreffen de raming voor prijsstijgingen (€ 850.000), resultaat CAOambtenaren (€ 300.000), hogere verzekeringskosten (€ 145.000) en hogere kosten voor de SLA ICT (€ 105.000). Daar staan een hogere algemene uitkering van ruim € 1,2 miljoen tegenover en een hoger dividend van € 196.000. Binnen het sociaal domein hebben we ook een hogere algemene uitkering van zo’n € 0,9 miljoen. De financiële afwijkingen zijn hier nog niet allemaal goed te duiden, daar komen we bij de tweede berap op terug. Voor zover de verwachte afwijkingen een structureel effect hebben, zijn ze meegenomen in de voorjaarsnota 2023. Wij stellen u voor: 1. 2. 3.

4

De 1e Bestuursrapportage 2022 vast te stellen en de afwijkingen middels een begrotingswijziging te verwerken in de Programmabegroting 2022; Het investeringskrediet 'Fietspad Heelweg Oost/West' te verhogen met € 87.000; Het voorbereidingskrediet Varsseveld West met € 85.000 uit te breiden.

Programma 1: De gemeente waar het goed wonen is Doelen en acties 1.1- Vergroenen Het groene agrarische landschap is voor een gemeente als Oude IJsselstreek belangrijk. We werken aan versterken van biodiversiteit door meer bomen te planten en bloeiende bermen te stimuleren. Dit draagt ook bij aan de CO2-doelstellingen uit het klimaatakkoord, voor opslag van fijnstof en het produceren van zuurstof. Ons groene landschap is de reden dat toeristen naar de Achterhoek komen. De vastgestelde Visie op landschap, natuur en groene kernen is het fundament om te werken aan vergroenen. We zijn de afgelopen tijd het groen in onze (directe) omgeving meer gaan waarderen. Groen draagt bij aan de brede welvaart: de woontevredenheid, het subjectieve welzijn en uiteraard draagt groen bij aan milieudoelstellingen om onder andere CO2 vast te leggen. Naast uitvoering van de visie in concrete projecten, zoals de actie ‘Tegel eruit, boom erin’, maken we in 2022 een kader voor het op te richten Landschapsfonds. Met het fonds gaan we met onze inwoners in het buitengebied aan de slag om waardevolle landschapselementen te onderhouden en versterken. Vergroening in de kernen helpt om hittestress te voorkomen en wateroverlast te bergen bij de toenemende extremen in het weer. Dit draagt bij aan de gezondheid van onze inwoners.

Een voorbeeld is het verzoek van Wonion voor het maken van een klimaatplan voor De Bongerd in Ulft. Wonion heeft ons gevraagd om samen niet alleen hittestress in het complex aan te pakken, maar direct te werken aan een klimaatbestendiger, socialer en daarmee leefbaarder complex. Door de bewoners ook mee te nemen in het proces wordt gekeken naar hun behoeftes en waar draagvlak voor is. We willen leren van dit voorbeeld om vanuit verschillende disciplines en eigenaren in het gebied doelen en maatregelen te bepalen. We gaan werken aan groene centra als aantrekkelijk winkel- en verblijfgebied, die ook klimaatadaptief zijn ingericht. Momenteel werken we bijvoorbeeld aan een plan voor het centrum van Varsseveld om hiermee aan te sluiten op de woningbouwplannen die in ontwikkeling zijn. Daarnaast is in de vastgestelde startnotitie Herontwikkeling Wesenthorst ook de verbinding met het centrum benoemd. Ook daar liggen kansen voor vergroening. We pakken het maken van de plannen op binnen beschikbare budgetten en de uitvoering daar waar mogelijk. Als aanvullende investeringen gewenst zijn, dan komen we daar in een later stadium op terug. Stand van zaken Vanaf de Visie op landschap, natuur en groene kernen wordt gewerkt aan de geprioriteerde uitvoeringsopdrachten. Het schrijven van en implementeren van ecologisch bermbeheer loopt volgens plan.

Daarnaast werken we aan het kader voor het Landschapsfonds, ook dat loopt volgens schema en dit kader wordt dit jaar afgerond. Voor het vergroenen van de kernen wordt dit jaar een begin gemaakt in de centra van Ulft, Varsseveld en Terborg vanuit incidentele covid-middelen. Daarnaast wordt gewerkt aan een blauwdruk om meerjarig te werken aan het vergroenen van centra en woonwijken. Zo gaan we structureel werken aan klimaatadaptatie en biodiversiteit. Daar hoort ook de Klimaatagenda bij, die op 25 april tijdens een werkbijeenkomst aan de gemeenteraad wordt gepresenteerd waarna besluitvorming kan plaatsvinden.

5

1.2- Verduurzamen In juni 2019 werd het nationaal Klimaatakkoord gepresenteerd. Het Klimaatakkoord heeft een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Europa stelt daarnaast een broeikasgasreductie van 55% in 2030 voor. Dat betekent dat veel gedaan moet worden aan energiebesparing, duurzame energieopwekking en aan de transitie naar aardgasvrije wijken. Gemeenten hebben de regierol in de uitvoering van de warmtetransitie. Deze taak pakt Oude IJsselstreek graag op. Daarvoor is het van belang dat het Rijk de door de VNG gestelde randvoorwaarden zo snel mogelijk invult: • Borging van betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit • Wet en regelgeving om regie te voeren vanuit de Warmtewet • Rijk als partner, samen de heldere boodschap vertellen • Beschikbaar stellen van voldoende uitvoeringsbudget voor capaciteit. We pakken pas nieuwe gemeentelijke taken op als bovenstaande randvoorwaarden (waarbij structurele middelen het belangrijkste zijn), door het Rijk worden ingevuld. Op regionaal niveau is gewerkt aan een eerste versie van de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) om te komen tot de invulling van de opgave voor opwekken van duurzame energie. De voorkeur in de RES 1.0 gaat uit naar grootschalige opstellingen van zonnepanelen op daken. De energieproductie hiervan betekent optimaal gebruik van de ruimte.

De Achterhoek heeft een hoge doelstelling voor het realiseren van zon op dak. Minimaal 0,35 TWh duurzame energie moet via grootschalige opstellingen van zon op dak worden geproduceerd. We blijven daarom onverminderd inzetten op zonne-energie op daken. Bedrijven stimuleren we om zonnepanelen op grote bedrijfsdaken te plaatsen. We onderzoeken op welke gemeentelijke gebouwen en parkeerplaatsen nog extra zonnepanelen kunnen komen. Aandachtspunt blijft energiebesparing bij woningen en bedrijfsgebouwen. Via het Agem Energieloket zetten we in op energiebesparing en het vormgeven van participatie bij projecten. Recentelijk heeft TenneT bekend gemaakt dat de teruglevering van duurzame opwekking op slot gaat voor een nader te bepalen periode. Vanaf begin september kunnen geen nieuwe aanvragen worden gehonoreerd voor duurzame opwekking op een grootverbruik aansluiting. Aangegeven wordt dat de groei van duurzame teruglevering inmiddels zo groot is dat knelpunten ontstaan op het hoogspanningsnet van landelijk netbeheerder TenneT. TenneT gaat onderzoek doen en verwacht eind 2021 in beeld te hebben waar mogelijk oplossingen te vinden zijn voor het ‘managen’ van het volle netwerk. Daarnaast wordt door TenneT samen met Liander onderzocht welke invloed dit heeft op de huidige projecten en wat de mogelijkheden zijn op de middellange termijn.

Wat dit dus gaat betekenen voor de uitvoering de RES 1.0 en met name de doelstelling voor zon op dak is nog niet bekend. Het vaststellen van de Transitievisie Warmte is het vertrekpunt voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving in 2050. Vooralsnog zetten we niet in op het aardgasvrij maken van hele wijken maar op het aardgasvrij-klaar maken van enkele wijken. De invulling van de warmtetransitie op wijkniveau is ingrijpend. Het is een flinke fysieke ingreep waarbij ook veranderingen achter de voordeur nodig zijn. Het werken aan een alternatief voor aardgas vraagt om een integrale aanpak waarbij we toewerken naar toekomstbestendige wijken waar het goed wonen, werken en verblijven is. In 2022 gaan we verder met het proces in de Wijk van de Toekomst Varsseveld. In deze wijk gaan we in gesprek met inwoners en partners om invulling te geven aan de opgave. De nadruk ligt hierbij op energie besparen, isoleren en inrichten van particuliere en openbare ruimte. Het is een proces dat stap voor stap vormgegeven wordt. Hierbij hebben we aandacht voor de sociale en financiële aspecten van de energietransitie. We blijven inzetten op het verbeteren van het scheidingspercentage van het afval in onze gemeente. Minder restafval betekent minder CO2 uitstoot voor verbranding van afval en betere scheiding betekent meer grondstoffen die opnieuw gebruikt kunnen worden.

Dit vermindert vervolgens weer het gebruik van nieuwe grondstoffen in de keten. Zo dragen we bij aan de transitie Van Afval Naar Grondstof. In 2022 wordt daarvoor nieuw VANG-beleid ter vaststelling voorgelegd aan de raad. De kostenstijging in afvalverwerking komt met name door externe factoren, zoals de nieuw ingevoerde verbrandingsbelasting.

6

Stand van zaken De aandacht voor energiebesparing is groot, mede ingegeven door de stijgende energieprijzen de afgelopen maanden. Zo was de actie met de energiebespaardozen (voor kleine maatregelen in huis) een groot succes. De actie was gericht op huurders en huiseigenaren met een WOZ-waarde onder € 200.000. We zijn bezig een aanpak uit te werken rondom "hogere energieprijzen en lage inkomens" om de lasten voor inwoners te verlagen door energiebesparing. Er zijn twee plaatsen voor het aardgasvrij-klaar maken, Silvolde en Varsseveld, waar de focus op ligt. Hier wordt gewerkt aan een activiteitenplan samen met de inwoners. Mede door de motie "Isoleren, isoleren, isoleren" wordt gezocht maar een extra manier om inwoners te stimuleren energiebesparende maatregelen te treffen. Er is nog geen uitsluitsel over de middelen van het Rijk om de regierol in de warmtetransitie op te pakken. De grootschalige opwek van energie loopt gestaag verder. De windmolens van Den Tol zijn bijna gereed. Een aantal zonnevelden zijn vergund, maar hiervoor lopen nog juridische procedures. Er zijn ook nog enkele zonnevelden in voorbereiding. Met het burgerinitiatief BEOIJ wordt structureel overlegt over de koers van de gemeente. Beleidsmatig wordt regionaal gewerkt aan het hernieuwde Akkoord van Groenlo en de nieuwe regionale uitvoeringsagenda.

De uitvoering van de RES 1.0 loopt, wordt gemonitord en indien nodig aangepast in de RES 2.0. Er is een begin gemaakt met het nieuwe grondstoffenbeleid (VANG). Het participatietraject is doorlopen. Tennet doet op dit moment een congestiemanagement onderzoek. Met congestiemanagement, waarbij flexibiliteit een belangrijke rol speelt, kan het bestaande net beter worden benut en ontstaat ruimte voor nieuwe initiatieven. Tennet loopt hierin vooruit op de nieuwe Netcode Elektricitiet. Het toepassen van congestiemanagement is een tijdelijke maatregel op weg naar structurele netversterkingen. Het onderzoek wordt naar verwachting in het tweede kwartaal afgerond.

1.3- Bouwen De druk op de woningmarkt is en blijft voorlopig onverminderd hoog. Dit betekent dat de komende jaren een fors aantal woningen gebouwd moet worden. Vooral aan betaalbare woningen voor onze starters en levensloopbestendige woningen voor onze senioren is grote behoefte. We gaan voor de juiste woning op de juiste plek en werken volgens de lijn ‘van binnen, naar buiten'. Daarom geven we met de woningbouwcriteria ruimte voor de bouw van woningen waaraan aantoonbare behoefte is. Leegstaand vastgoed kan worden getransformeerd tot woningen, denk hierbij aan leegstaande winkels in de aanloopstraten of vrijkomende agrarische bebouwing. We kijken ook naar geschikte gronden binnen de kernen die nu onbebouwd zijn. De behoefte aan woningen is zo groot dat het daarnaast nodig is om op een select aantal uitleglocaties aan de rand van de grote kernen te gaan bouwen. Naast de woning zelf is de omgeving waarin deze staat van invloed op het woongenot van onze inwoners. Voor alle woningbouwplannen geldt daarom dat wij werken aan een woonomgeving die past bij het groene karakter van onze gemeente. Sinds de wijziging van de woningbouwcriteria begin 2020 is een groot aantal plannen ingediend, dit zorgt nu al voor een nieuwe dynamiek op de woningmarkt. De meest recente prognoses geven een woningbouwopgave tussen de 1000 en 2250 woningen voor de periode van 2020-2030.

In april 2021 is uitgesproken om uit te gaan van het maximale scenario van 2250 woningen tot 2030 en hier het woningbouwprogramma op af te stemmen. Dit komt gemiddeld neer op 225 nieuwbouwwoningen per jaar. We blijven als gemeente actief sturen op de woningbouw. Via de woningbouwcriteria sturen we op gewenste ontwikkelingen. Deze aanpak betekent dat wij veel samenwerken op locaties waarvan de grond en stenen niet in ons eigendom zijn. We werken in partnerschap met de eigenaren, omwonenden en de omgeving. Hier faciliteren we goede ideeën en brengen wij partijen bij elkaar om in een groter perspectief een prettige woonomgeving en groene gebiedsontwikkeling te realiseren. Met de aanwijzing van de vijf uitleglocaties nemen we het voortouw in de ontwikkeling van de juiste woning op de juiste plek. We zien vooral een rol voor ons als gemeente weggelegd voor het (laten) bouwen van starterswoningen. Dit doen wij omdat de ‘markt’ dit onvoldoende oppakt. De huidige ingediende plannen dekken niet de vraag naar starterswoningen.

7

Voor de locatie Varsseveld West zijn in de startnotitie de procesmatige en inhoudelijke kaders voor de ontwikkeling vastgelegd. Op deze locatie en de overige uitleglocaties kunnen we een belangrijk deel van de benodigde starterswoningen realiseren. De realisatie hiervan kan op deze grotere locaties gekoppeld worden aan de bouw van andere typen woningen. Daarnaast onderzoeken we mogelijkheid om tijdelijke starterswoningen op eigen locaties te ontwikkelen om op kortere termijn te voorzien in de behoefte. Het vergt tijd om na jaren van stagnatie in de woningbouw nu de omslag naar groei te maken. Het beoordelen, begeleiden en aanjagen van de woningbouwplannen vraagt de nodige personele inzet. Het proces van een eerste conceptschets naar de daadwerkelijke bouw van de juiste woningen is complex, omdat allerlei belangen in samenhang met elkaar worden gewogen. De eerste tastbare resultaten van de woningbouwcriteria worden nu zichtbaar, de eerste locaties maken na het succesvol afronden van de planologische procedure nu de stap van planvorming naar realisatie. De komende jaren gaat dit, als wij onze huidige criteria en inzet consistent voortzetten, voor meer locaties gelden. Zo dragen wij bij aan het invullen van de woningbouwbehoefte van onze inwoners. In onderstaande grafiek is de voortgang van de woningbouwopgave te zien.

In dit overzicht is duidelijk te zien dat in 2020 en de eerste helft van dit jaar een groot aantal plannen is ingediend. Ook tekent zich nu al een forse toename van het aantal vergunde en gerealiseerde plannen af. Het aantal ingediende plannen, aangevuld met het aanwijzen van de uitleglocaties, geeft vertrouwen voor een hogere nieuwbouwproductie in de komende jaren. Een nadere duiding nemen wij op in de ‘rapportage voortgang woningbouw’.

Bron: eigen gegevens Mensen wonen langer zelfstandig thuis. Voor een deel van onze oudere inwoners is hun huidige woning niet langer passend. Verhuizen naar een levensloopbestendige woning kan een oplossing zijn, maar zeker ook het maken van aanpassingen aan de huidige woning. Het aandeel ouderen groeit de komende jaren snel. Daarom is een visie Wonen en Zorg opgesteld. Hier wordt in 2022 een uitvoeringsplan in samenwerking met onze woon- en zorgpartners aan gekoppeld. Het project Heerlijk Thuis in Huis is daarvan onderdeel en helpt bij de bewustwording van onze ouderen met de mogelijkheden om hun woning levensloopbestendig te maken en te verduurzamen.

8

Stand van zaken Er komt nog steeds een constante stroom van nieuwe woningbouwplannen van ontwikkelaars, particulieren en corporaties binnen. Deze worden beoordeeld en begeleid richting realisatie. Het aantal vergunde en gebouwde woningen volgt daarop en toont een opwaartse lijn die de komende tijd verder door zal stijgen. Daarnaast worden de uitleglocaties voortvarend opgepakt. Voor Varsseveld-West is de startnotitie afgelopen najaar vastgesteld en is het locatiepaspoort inmiddels bijna gereed. Voor Varsseveld-Noord, Lenteleven-Gendringen en Biezenakker-Ulft is een projectleider aangetrokken. De ontwikkeling van de vijfde uitleglocatie, Voorbroek-Terborg, is later voorzien. De startnotities voor Lenteleven-Gendringen en Biezenakker-Ulft zijn ook gereed en ter kennisname naar uw raad gestuurd. De financiële consequenties in dit geval de benodigde voorbereidingskredieten worden in deze Berap meegenomen. Op de vijf aangewezen locaties is in totaal ruimte voor de tussen 1400 en 1850 woningen. Samen met het potentieel op transformatie- en inbreidingslocaties is er ruimte voor 2400 en 2850 woningen. Dit is ten opzichte van de ambitie van 2250 woningen tot 2030 ruim te noemen. Maar het is goed om rekening te houden met tegenvallers, vertraging of zelfs de uitval van een deel van de plannen. Met ons totale potentiële woningbouwprogramma zijn wij hier nu goed op voorbereid.

Om de meest acute woonbehoefte te lessen werkt de gemeente nu een plan uit om flexwoningen, de ‘uuthuuskes’, te realiseren. Bij deze flexwoningen kan met een verkorte procedure gewerkt worden. Dit bespaart tijd ten opzichte van de reguliere woningbouw waarvoor veelal een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk is. In het najaar is de Visie op Wonen en Zorg 55+ vastgesteld. De visie brengt de opgave in beeld die we hebben voor een meer geschikte woningvoorraad voor ouderen. Onze ambitie hierin betreft zowel nieuwbouw als de aanpassing van de bestaande woonvoorraad. Naast wonen gaat dit ook om een goede en voor ouderen geschikte woonomgeving, een dienstenaanbod en de mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Azora, Wonion en de gemeente werken momenteel samen aan een uitvoeringsplan Wonen en Zorg. Aan de hand van demografische ontwikkelingen brengen we de toename van het aantal ouderen scherp in beeld. Daarnaast geven we inzicht in de veranderingen van huishoudens. Er is een aanzienlijke toename van eenpersoonshuishoudens te verwachten. Omdat de binding van ouderen met de (eigen) woning en de woonomgeving sterk is, zullen de meesten van hen blijven op de plek waar ze nu al wonen. De aanpassing van de eigen- of huurwoning is daarom de grootste opgave in de komende 20 jaar.

Met programma’s als Heerlijk Thuis in Huis brengen informeren we onze inwoners over de mogelijkheden om de woning te verduurzamen, de energiebehoefte terug te brengen of om maatregelen te nemen om veilig en comfortabel oud te worden in de eigen woning. Daarnaast leidt het uitvoeringplan tot een concrete woonbehoefte die varieert tussen levensloopbestendige woningen tot en met woningen met intensieve (verpleeg) zorg. De woonbehoefte die hieruit ontstaat is een onderdeel van de totale woningbouwopgave. De bouwopgave concentreert zich op de doelgroep die in de komende 20 jaar (gerekend van 2020 tot 2040) de leeftijd van 75+ bereikt en op de groep oudere ouderen die intensieve zorg nodig gaat hebben. Met het aantreden van het kabinet Rutte IV is het ministerie Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting weer in ere hersteld. Het Rijk erkent daarmee dat zij een (forse) rol heeft in het aanpakken van de wooncrisis. De aansluiting bij de landelijke Bouw en Woonagenda die minister De Jonge in maart 2022 naar de Kamer heeft gestuurd, maakt het wenselijk dat wij blijven opteren voor het al vastgestelde ambitieuze scenario van de 2250 woningen. Dit scenario houdt naast het bouwen voor de eigen behoefte ook rekening met de groei van het aantal arbeidsplaatsen in de regio Achterhoek en de woningbehoefte die daarbij hoort.

Aansluiting tussen de nationale woonopgave en de ambitie van de Achterhoek is hierin een goede kans. Nog dit jaar wil het Rijk samen met de provincie, regio’s en gemeenten afspraken maken over het landelijk realiseren van 900.000 woningen tot 2030. Hiervan moet een fors deel sociale huur en betaalbare koop zijn.

9

De gemeentelijke organisatie was de afgelopen jaren niet ingericht op het behandelen en begeleiden van de grote hoeveelheid woningbouwprojecten. Daar zijn de afgelopen tijd forse stappen ingemaakt. We wijzen wel op de aanwezige belemmeringen in de realisatie van de woningbouwplannen. De prijzen van (nieuwbouw)woningen stijgen (enorm) en komen toenemend buiten het bereik van starters. De capaciteitsproblematiek geldt niet alleen voor de gemeente maar voor alle partners in de gehele bouwketen. Er is een tekort aan duurzame grondstoffen en de inflatie als gevolg van de internationale situatie speelt ons parten. We zullen daarom naast de reguliere woningbouw ook blijven zoeken naar innovatieve oplossingen zoals betaalbare bouwconcepten en flexwoningen. 1.4- Oude IJsselzone en DRU Industriepark 2022 uit te voeren. Oude IJsselstreek heeft enorme potentie in zich, met daarin de Oude IJssel als de ruggengraat. Zoals in de huidige Toekomstvisie ook benoemd, is de Oude IJssel - het ‘blauwe goud’- als een kerngebied opgenomen. Het gebied op en rondom de rivier is een vliegwiel gebleken voor vele ontwikkelingen en een troef in het creëren van unieke kansen. We zien het water niet (meer) als obstakel, maar als versterkend en verbindend element.

De afgelopen decennia heeft de gemeente onder meer de restauratie en herbestemming van het DRU Industriepark ter hand genomen, zijn toeristische overstappunten en fietspaden gerealiseerd en op en rond Engbergen tal van initiatieven uitgevoerd. Dit zijn stuk voor stuk maatregelen die hebben bijgedragen aan de aantrekkelijkheid en vitaliteit van de Oude IJsselzone. Om ook de komende decennia alle kansen die de Oude IJssel als zone biedt, te benutten en goed in te spelen op alle nieuwe ontwikkelingen, behoeften en veranderingen, is het nodig om opnieuw goed te kijken naar wat we willen met het gebied. De Oude IJsselzone is hierin geen eigenstandige opgave, maar vormt de overkoepelende groen-blauwe verbinding tussen de verschillende visies en verschillende opgaven en initiatieven op het gebied van wonen, recreatie en toerisme, natuur en klimaat. In 2021 is een start gemaakt met het ontwikkelen van een nieuw, integraal toekomstbeeld. In 2022 wordt dit verder uitgewerkt tot een definitief kaartbeeld en ontwikkelprogramma. Dit nieuwe kaartbeeld omvat opgaven en wensen van een enorme omvang waarvan de uitvoering meerdere decennia in beslag zal nemen en die we onmogelijk zonder medewerking van mede-overheden en marktpartijen kunnen realiseren.

Door “werk met werk te maken” en door beleidsruimte te bieden aan welkome initiatieven, zetten we naast visieontwikkeling nu ook al in op het realiseren van uitvoeringsmaatregelen. Enkele voorbeelden: • Landgoedinitiatief in Voorst, waaronder fietsverbinding ontbrekende schakel Gendringen – Sinderen • Project waterschap Rijn & IJssel Aa-strang • Het herstel van Huis Landfort, inclusief realisatie parkeerplaats • In samenwerking met Stadt Isselburg realiseren van het fietspad tussen Landfort en Engbergen • Realisatie botenloods Stichting IJsselvaart Bij de vaststelling van de begroting 2020 is door de raad een meerjarig investeringskrediet ter grootte van € 100.000 per jaar beschikbaar gesteld voor visievorming en uitvoering van maatregelen die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de Oude-IJsselzone. Voor 2022 is hier € 100.000 aan investering voor een fietspad aan toegevoegd. Dit is voor het komende jaar voldoende om de bovenstaande activiteiten in 2022 uit te voeren. De totale kostenomvang van de integrale uitvoering van de Visie Oude IJsselzone is op dit moment nog niet bekend. In 2022 kan het definitieve kaartbeeld en ontwikkelprogramma worden vastgesteld. Dan is ook duidelijk welke ontwikkelingen door mede-overheden en door marktpartijen kunnen worden opgepakt, en welke bijdragen zij kunnen en willen leveren aan de diverse onderdelen.

Bij het opstellen van de voorjaarsnota 2023 verwachten we een eerste financiële vooruitblik gekoppeld aan het ontwikkelprogramma gereed te hebben. Voor het DRU Industriepark is een ambitieus ontwikkelkader door het college neergelegd. Dit ontwikkelkader maakt het mogelijk het DRU Industriepark een nog groter succes te maken. Om het kloppend hart van de Achterhoek te worden wordt onderzocht in hoeverre het toevoegen van een museum en hotel en het versterken van de evenementenhal hiertoe kan bijdragen. In het ontwikkelkader dat afgelopen juni unaniem is vastgesteld door de raad staan de reeds uitgevoerde verkenningen opgenomen en een procesvoorstel voor het vervolg. Er is door de raad besloten om conform het voorstel in het ontwikkelkader een procesregisseur aan te stellen. In de voorjaarsnota 2022 is € 100.000, - vrijgemaakt ten behoeve van de inzet van de procesregisseur. Aan de hand van de uitkomsten van de verkenning die de procesregisseur uitvoert, is het aan de raad om te besluiten over het vervolg en de rol van de gemeente hierin. In de voorliggende begrotingsopzet is hierop nog niet geanticipeerd.

10

Stand van zaken Oude IJsselzone Afgelopen jaar (2021) is met de stakeholders en diverse inwoners gesproken om te komen tot de visie Landschapspark Oude IJssel. Het visiedocument is in februari 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. Op dit moment wordt gewerkt aan een ontwikkelprogramma dat naar verwachting in september aan de raad wordt voorgelegd. Daarin wordt ook ingegaan op de financiële vooruitzichten voor 2023 en verder. DRU Industriepark Aan het eerder gedane voorstel voor het aanstellen van een procesregisseur is voldaan. Inmiddels zijn we zover dat een tussenrapportage is opgesteld met de stand van zaken en wordt dit naar verwachting in september gepresenteerd aan de gemeenteraad. Het streven is om het definitieve rapport in september aan te leveren. Het is dan aan de raad te besluiten over het vervolg en de rol van de gemeente hierin. Financiële consequenties zijn daarvan afhankelijk. 1.5- Vitaal buitengebied In onze gemeente is ongeveer driekwart van ons buitengebied in gebruik en in eigendom van agrariërs. Deze ondernemers staan voor grote (verduurzamings)opgaven als gevolg van beleid vanuit Europa en het Rijk. Daarnaast zien we dat bijvoorbeeld de behoefte aan recreatiemogelijkheden in het buitengebied toeneemt, ruimte nodig is voor de energietransitieopgave en klimaatadaptatiemaatregelen en voor versterking van natuur- en landschapswaarden.

De samenkomst van deze ontwikkelingen leidt ertoe, dat het buitengebied aan verandering onderhevig is en de komende jaren ook zeker zal blijven. Het is dus van groot belang om over de toekomst van de landbouw en overige ontwikkelingen in het buitengebied met elkaar in gesprek te blijven en hierop gemeentelijke inzet te leveren. Ook in 2022 geven we met drie andere Achterhoekse gemeenten uitvoering aan het Regiodealproject “Toekomstbestendige erven” (WATEA). Na de keukentafelgesprekken, die tijdens de eerste ronde door onafhankelijke deskundigen worden gehouden, worden tijdens een vervolgfase naar behoefte kennisvouchers ingezet voor de uitvoering van uiteenlopende gesprekken, adviezen of onderzoeken. Denk hierbij aan fiscaal advies, asbestonderzoek of een onderzoek naar hoe om te gaan met vrijkomende agrarische bebouwing. Afgelopen voorjaar is de gebiedsanalyse van het buitengebied binnen onze gemeente opgeleverd. Het onderzoek, uitgevoerd door het Kadaster en Wageningen Economic Research is gepresenteerd. In een eerste verkenning ‘De toekomst van de landbouw en het buitengebied’ zijn de huidige ontwikkelingen in de transitie van de landbouw geschetst. In vervolg hierop wordt tijdens een expertmeeting door enkele inspirerende deskundigen gelinkt aan het platteland, ingegaan op trends en ontwikkelingen en op dilemma's en oplossingsrichtingen in het buitengebied.

Hierbij moeten we in ogenschouw nemen dat de inzet op een vitaal- en leefbaar buitengebied een omvangrijke en complexe opgave is met veel betrokkenen, die vraagt om een zorgvuldige aanpak en langjarige inzet. Waar mogelijk sluiten we aan op de ondersteunende faciliteiten die vanuit Europa, nationaal, provinciaal en regionaal beschikbaar zijn. Daarnaast willen we in 2022 komen tot een pakket aan aanvullende maatregelen, die we lokaal kunnen bieden. De financiële doorvertaling van deze maatregelen nemen we mee bij de voorbereiding van de begroting 2023 en verder.

11

Stand van zaken Wij nemen als gemeente Oude IJsselstreek drie andere gemeenten in de Achterhoek deel aan het Regiodealproject “Toekomstbestendige erven” (WATEA). Na het verzenden van de eerste batch met brieven hebben 66 keukentafelgesprekken met onafhankelijke deskundigen plaatsgevonden. Daaruit zijn ook een aantal gevolggesprekken gekomen. Voor deze vervolgfase maken eigenaren/inwoners gebruik van vouchers die kunnen worden ingezet voor uiteenlopende gesprekken, adviezen of onderzoeken. Denk hierbij aan fiscaal advies, asbestonderzoek of een onderzoek naar hoe om te gaan met vrijkomende agrarische bebouwing. Afgelopen voorjaar is de gebiedsanalyse van het buitengebied binnen onze gemeente opgeleverd. Hierbij moeten we in ogenschouw nemen dat de inzet op een vitaal- en leefbaar buitengebied een omvangrijke en complexe opgave is met veel betrokkenen, die vraagt om een zorgvuldige aanpak en langjarige inzet. Waar mogelijk sluiten we aan op de ondersteunende faciliteiten die vanuit Europa, nationaal, provinciaal en regionaal beschikbaar zijn. Daarnaast willen we in 2022 komen tot een pakket aan aanvullende maatregelen, die we lokaal kunnen bieden. De financiële doorvertaling van deze maatregelen nemen we mee bij de voorbereiding van de begroting 2023 en verder.

Uit de verkenning van het kadaster is gebleken dat onze verkaveling onder gemiddeld is, waardoor de gronden ver van het erf veel groter zijn dan die dicht bij de boerderij. We zien het belang om deze opgave de komende jaren geïntensiveerd op te pakken. Het kadaster heeft op verzoek een kostenraming voor kavelruilen in Oude IJsselstreek opgestuurd, en gaat nog kijken naar de mogelijkheden voor subsidie. In oktober 2021 is de plattelandsraad voor het laatst bij elkaar geweest. Op de laatste bijeenkomst heeft het huidige bestuur aangegeven niet verder te gaan. Op die avond heeft wethouder Ria Ankersmit aangeven dat ze dit erg jammer vindt, en wil kijken of er toch een doorstart mogelijk zou kunnen zijn. Als gemeente hebben we hier met een aantal initiatiefnemers contact over gehad., waarna een enquête is verstuurd naar de leden die op de laatste bijeenkomst aanwezig waren. Op 28 april 2022 staat een bijeenkomst gepland om te kijken naar de uitkomst van de enquête en om te kijken hoe en of er een vervolg wordt gegeven aan de plattelandsraad. Over de uitwerking van Zwarte Veen en Vennebulten is een bijeenkomst (inloopmoment) geweest in de Radstake. Hier hebben alle betrokken partijen de vragen van belangstellenden kunnen beantwoorden. En zijn de plannen bekend gemaakt die er zijn, en hoe de omgeving er uit gaat zien.

12

Programma 2: Een leefbare gemeente Doelen en acties 2.1- In Oude IJsselstreek is iedereen Positief Gezond Met het vaststellen van de bestuursopdracht Wmo heeft de gemeente een nieuwe stap gezet in de transformatie binnen het sociaal domein. In 2021 heeft de Coronapandemie ervoor gezorgd dat we in overleg met onze partners, het tijdspad waarin de bestuursopdracht Wmo wordt uitgevoerd hebben opgeschoven. De impact van de Coronapandemie op onze medewerkers, de partnerorganisaties en hun medewerkers is groot. Wij willen met elkaar uitvoering kunnen blijven geven aan onze gezamenlijke ambitie zoals die is opgenomen in de met de raad besproken houtskoolschets “Energiek en Veerkrachtig Oude IJsselstreek”. We gaan ervan uit dat de genoemde nadelige effecten van de pandemie zodanig zijn afgenomen dat wij in 2022 de implementatie van de nieuwe manier van werken en samenwerken kunnen organiseren. Wij staan voor een inclusieve gemeente. En voor een gemeente waarbij kansen zo eerlijk mogelijk verdeeld worden. Écht doen wat nodig is om iedereen mee te laten doen vraagt soms om doorbraken, om werken buiten de gebaande paden. Gezondheid speelt hierbij een belangrijke rol. Denk daarbij aan voldoende bewegen en een gezonde leefstijl. Maar ook inkomen en het voorkomen van schulden, het hebben van betekenisvolle naasten en een zinvolle dagbesteding kunnen bijdragen aan positieve gezondheid.

Jongeren verdienen hierbij onze speciale aandacht omdat we geloven in het belang van een goede start en een gezonde ontwikkeling. In overleg met alle betrokkenen verbeteren we de keten van het jeugdwerk. Het gaat om ingewikkelde verbanden die op verschillende manieren tot uiting komen. Het inmiddels vastgestelde lokale gezondheidsbeleid zal ook in 2022 verder vormgegeven worden. De dementievriendelijke samenleving zal meer zichtbaar worden, door gerichte interventies zoals de Ontmoetingscentra voor ouderen. Ook voeren we de Inclusieagenda uit. In 2022 gaan we verder met het integreren van verschillende beleidsdoelen. Vanuit de ideeën rondom de brede welvaart zien we dat afzonderlijke beleidsdoelen zelden op zichzelf staan. Dus inclusie en gezondheidsbeleid zullen verder geïntegreerd worden in de verschillende bestuursopdrachten en beleidsdoelen. Stand van zaken Als belangrijke stap in het proces van de Bestuursopdracht Wmo is in februari door de bestuurders van Azora, Sensire en de gemeente een intentieverklaring ondertekend. Hiermee is de samenwerking bekrachtigd en is de basis gelegd om met elkaar verder te werken aan de nieuwe domeinoverstijgende werkwijze. Tegelijkertijd werkt het regieteam aan de zaken die nodig zijn om in de uitvoering te kunnen starten. Vanaf maart is bekend welke professionals het team gaan bezetten.

De eerste kennismaking onderling is geweest en daarna zijn de professionals met elkaar aan de slag gegaan om het primaire proces vorm te geven. Ook zijn de vacatures voor de manager en de coach van het team uitgezet en hebben de eerste kandidaten gereageerd. Verder is er een korte termijn communicatieplan opgesteld om inwoners kennis te laten maken met de nieuwe werkwijze en de urgentie van de nieuwe werkwijze. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de lange termijn communicatiestrategie. Het lokale gezondheidsbeleid wordt ook in 2022 verder vormgegeven. Het LONO (lokaal overleg netwerk ouderen) is fysiek bij elkaar geweest. We onderzoeken hoe we ouderen meer kunnen betrekken bij gezondheid. Er is actief genetwerkt en informatie uitgewisseld over o.a. de activiteitenwijzer Max Vitaal en workshops in de bibliotheken over Gezond Leven. In het tweede kwartaal actualiseert de projectleider het projectplan Dementievriendelijke gemeente – samen met betrokkenen – en brengt het in lijn met de Lokale gezondheidsagenda, de bestuursopdracht WMO en de visie op mantelzorg. Ook wordt een start gemaakt met voorlichting en/of training over dementie(vriendelijk).

13

2.2- In Oude IJsselstreek heeft niemand een uitkering Werk De gemeente Oude IJsselstreek is sinds januari 2021 volledig zelfstandig verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Participatiewet. Zoals in de bestuursopdracht “Kijk op Werk” staat, vindt het college van B&W dat iedereen in onze gemeente recht op werk heeft. Binnen STOER wordt hier stevig aan gewerkt. We gaan uit van vertrouwen en gelijkwaardigheid. Mensen en woorden doen ertoe. We willen voor onze inwoners écht werk organiseren. Ten aanzien van de loopbaanondersteuning zullen wij verder gaan met verschillende vormen van maatschappelijke banen waar we in 2021 mee startten. We intensiveren de ontmoetingsmogelijkheden via “Meedoen Werkt”. Daarnaast zullen wij onze dienstverlening verder uitbreiden. Inkomen We ontkomen er soms toch ook niet aan om inkomensondersteuning te geven, We brengen alle inkomensregelingen die de gemeente uitvoert bij elkaar en voeren die uit op 1 locatie. We hebben het hier dan over de uitvoering van de meedoen regelingen, bijzondere bijstand, de uitvoering van de schuldhulpverlening en de uitvoering van de Wet Inburgering. Wij streven daarbij naar verdergaande verbinding tussen de verschillende vormen van inkomensondersteuning binnen onze gemeente zodat we nog beter in staat zijn om écht te doen wat nodig is.

We spreken hier over een volwaardige transformatie in inkomensregelingen die dus verder gaat dan alleen harmoniseren en bij elkaar brengen. Wij willen dat mensen zoveel mogelijk hun aandacht en energie kunnen richten op aan het werk gaan, en zo weinig mogelijk last hebben van administratieve rompslomp bij inkomensvoorzieningen. Ondernemers Speciale aandacht is nodig voor dienstverlening en ondersteuning aan ondernemers die, al dan niet tijdelijk, het hoofd moeilijk boven water kunnen houden. Hiervoor zetten wij onze wettelijke mogelijkheden optimaal in en gaan wij écht doen wat nodig is. Wij zullen daarvoor ook veelvuldig contact onderhouden met de ondernemers door samen met hen te kijken wat er dan écht nodig is. Daarnaast zullen wij actief ondernemerschap bevorderen van mensen die werk zoeken en voor wie een invulling als ondernemer beter aansluit bij hun talenten en wensen. Dit alles doen we via een integrale aanpak van Werk, Inkomen, Inburgering, Schulden, bijzondere bijstand, met aandacht voor de armoedeval en het uitgangspunt dat werk moet lonen en de inzet van diverse maatschappelijke banen. De uitwerking van fase 2 van de Transformatie moet in 2022 zijn beslag krijgen. Stand van zaken Werk In het eerste kwartaal 2022 zijn de eerste maatschappelijke banen gerealiseerd. Twee medewerkers zijn gestart als buurtversterkers.

Als alles volgens planning gaat, start binnenkort ook een derde buurtversterker. Buurtversterkers leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van de Vogelbuurt. Doel is om op termijn de inzet van de buurtversterkers te verbreden naar andere buurten binnen onze gemeente. In totaal zullen dit jaar 20 maatschappelijke banen worden gerealiseerd, waarvan een deel als Buurtversterker. Om de maatschappelijke banen mogelijk te maken was het nodig dat STOER mensen in dienst kon nemen. Vanaf 1 maart 2022 kan dat. Ook de mensen met een baan in het kader van Beschut werk, zijn nu in dienst van STOER. Het feit dat STOER mensen in dienst kan nemen en kan detacheren is ook belangrijk in het kader van het ontzorgen van werkgevers. Op het moment dat een werkgever een inwoner een kans op regulier werk wil bieden, maar niet direct alle werkgeversrisico’s wil lopen, is detachering vanuit STOER een goede tijdelijke optie. De kennis en expertise van STOER wordt ook ingezet in het kader van de opvang en begeleiding van de Oekraïners. Een loopbaanbegeleider en een accountmanager fungeren als dedicated medewerkers als het gaat om vragen over werk en het matchen met werkgevers.

14

Inkomen Op het gebied van inkomen is in Q1 gestart met het afhandelen van de toekenningen eenmalige Energietoeslag. Dat betekent dat mensen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm eenmalig een bedrag ad 800,- euro ontvangen. Daar waar dit mogelijk was, is ook dit jaar de kwijtschelding van de gemeentelijke belasting geautomatiseerd toegekend. Dat betekent dat inwoners waarbij dit mogelijk was, de kwijtschelding niet hoefden aan te vragen, maar automatisch toegekend kregen. Verder zijn de voorbereidingen getroffen voor aanpassing van het minimabeleid. Besluitvorming vindt plaats in Q2 2022. In het kader van de Covid-maatregelen worden gratis zelftesten (en mondkapjes) beschikbaar gesteld voor mensen met een minimum inkomen. Zij kunnen deze afhalen op verschillende plekken binnen onze gemeente waaronder het gemeentehuis, STOER, Minimannamarkt en de Welzijnsorganisatie. In het kader van de opvang van Oekraïners verzorgt STOER de leefgeldregeling en beantwoordt vragen die te maken hebben met inkomensvragen. Tot het moment dat de vluchtelingen een bankrekening hebben, wordt het leefgeld cash uitbetaald. Ondernemers Alle ondernemers die aan het eind van de TOZO-regeling nog een uitkering ontvingen zijn ondertussen gesproken.

Tijdens dit gesprek is met de ondernemer gekeken of zij in aanmerking kwamen voor de aangepaste Bbz-uitkering (geen vermogenstoets) en of de ondernemer behoefte had om zich om te scholen naar een baan in loondienst. Geen van de ondernemers heeft de behoefte geuit om zijn bedrijf te beëindigen. Op 1 april 2022 komt de aangepaste Bbz te vervallen. Dat betekent dat beoordeeld moet worden welke ondernemers in aanmerking komen voor de reguliere Bbz en wat er nodig is om het bedrijf weer levensvatbaar te maken. Op het moment 2.3- In Oude IJsselstreek werken we volgens de bedoeling Om écht te kunnen doen wat nodig is, en vanuit de bedoeling te werken, is partnerschap en verbinding met aanbieders van zorg noodzakelijk. Partnerschap vraagt langdurig wederzijds commitment en een gedeelde visie. Door ambulante jeugdhulp en Wmo-ondersteuning voor 2022 lokaal in te kopen, kunnen wij de aanbieders die onze samenwerkingspartners worden ook daarop selecteren en optimaal laten aansluiten op de lokale toegang. Dit is met ingang van 1 januari 2022 operationeel. In 2022 vindt hier op basis van ‘learning by doing’ de doorontwikkeling plaats. Met de transformatie binnen het Sociaal Domein zetten wij volledig in op het samen met onze partners de opgeworpen schotten af te breken en te vereenvoudigen, waarmee wij de hulp en ondersteuning voor en aan onze inwoners en organisaties verbeteren.

Het Sociaal Domein is voor ons een ondeelbaar geheel, we werken daarom integraal en stelsel overstijgend, vanuit onze visie dat stelsels en systemen alleen ondersteunend moeten zijn, en niet leidend. Stand van zaken In het eerste kwartaal van 2022 hebben we met Buurtzorg Jong en onze 26 partners voor ‘Jeugd- en Wmo-hulp in de buurt’ de prioriteiten voor het komende jaar bepaald. Onder andere werken we het komend jaar samen aan een gebiedsgerichte aanpak in de wijk, onderzoeken we hoe we de beoogde beweging kunnen monitoren en in beeld kunnen brengen en geven we samen praktisch en concreet invulling aan ‘echt doen wat nodig is’. Hierbij wordt ook de verbinding gelegd met STOER zodat wij samen met onze partners in het Sociaal Domein schotten kunnen afbreken en de hulp en ondersteuning voor en aan onze inwoners verbeteren. Met Azora en Sensire ondertekenden we de intentieverklaring om duurzaam samen te werken aan het vereenvoudigen van hulp en het verbeteren van de kwaliteit ervan. Samen met al onze partners willen we een doorbraak realiseren in de manier waarop we omgaan met zorg en welzijn. Op 1 januari 2022 is de samenwerking met de nieuw gecontracteerde partners van start gegaan.

Om dit goed te laten verlopen heeft onze toegang in laatste maanden van 2021 en de eerste maanden van 2022 ervoor gezorgd dat de zorg aan onze inwoners probleemloos kon doorlopen, enerzijds door een warme overdracht naar gecontracteerde zorgpartners en anderzijds door flexibiliteit in de beëindiging van zorg bij niet-gecontracteerde aanbieders. Daarnaast hebben we een start gemaakt met onze gecontracteerde zorgpartners in het Bouwteam om gezamenlijk invulling te gaan geven aan de andere manier van werken op basis van onze visie en de transformatie van de zorg.

15

Programma 3: De werkende gemeente Doelen en acties 3.1- Impulsprogramma economie en wonen Nu de rook van de coronacrisis langzaam optrekt, wordt duidelijk wat de invloed ervan geweest is op de economie. Als gemeente hebben we niet alleen de steunmaatregelen van het Rijk zo goed mogelijk uitgevoerd, maar we hebben zelf met Plan B als onderlegger extra investeringen gedaan om de economie draaiende te houden en in sectoren geïnvesteerd die duurzaam zijn, bijdragen aan de brede welvaart en het toekomstige verdienvermogen bevatten. Zo wordt er extra ingezet op woningbouw (zie programma 1). Daarmee jagen we niet alleen de bouwsector aan en behouden we werkgelegenheid, maar bieden we inwoners en nieuwe werknemers ook woonruimte. Het kabinet bouwt de steunmaatregelen van het Rijk af, al blijft voor een aantal hard getroffen sectoren wel steun beschikbaar. Het gaat dan om onder andere discotheken en nachtclubs en de evenementensector. Hoe dat voor 2022 precies uitpakt, is nog niet bekend. Voor Oude IJsselstreek geldt dat de economische schade vooral bij de evenementensector en haar toeleveranciers ligt. Ook lijkt de coronacrisis de economische ontwikkelingen op het gebied van de detailhandel en horeca te versnellen (bijvoorbeeld meer internetverkopen en ook toename van leegstand).

Als gemeente vervullen we hier vooral een rol door te faciliteren en samen met ondernemers en andere belanghebbenden toe te werken naar compacte, groene en levendige winkelkernen. We zijn hiermee in 2021 al gestart, maar gaan dat in 2022 verder oppakken. Denk aan het vergroenen van de kernen, transformatie van leegstand en het project ‘Ondernemers aan zet” in Ulft. Bij al deze opgaven ligt een link met programma 1. We zien echter ook dat een aantal sectoren het ontzettend goed heeft gedaan. Dat vertaalt zich naar een groeiende vraag naar kwalitatief goede bedrijfsruimte en we merken dat de vraag naar arbeidskrachten onverminderd groot is. Voor de bedrijfsruimte zetten we in op het ontwikkelen van Het VIP (Het Varsseveld Industriepark) en het toekomstbestendig maken van de Hofskamp Zuid en de IJsselweide. Hier ligt een link met 3.3. Op het vlak van werkgelegenheid zien we dat de arbeidsmarkt weer net zo krap is als vlak voor de coronacrisis. Daarom blijven we inzetten op allerlei projecten om het onderwijs beter op de arbeidsmarkt aan te laten sluiten. Die projecten zijn zowel lokaal als regionaal. We gaan voor een optimale werkgeversbenadering via STOER, werken nauw samen met studenten van onder andere het Saxion, steunen projecten als het talentenfonds OpIJver die om-, her- en bijscholing makkelijker maken en zetten in op kansrijke sectoren als techniek en zorg.

Hier zit ook een link met 3.4 en programma 2. We zetten in op de regionale ambitie om de stage en afstudeerregio van Nederland te worden. Dat doen we onder meer door initiatieven van de thematafels te ondersteunen op het gebied van (tijdelijke) woonvormen. De economische effecten van de coronacrisis slaan niet alleen heel verschillend neer, maar laten ook een dwarsdoorsnede van de economie zien. Het zegt iets over globalisering, re-shoring, duurzaamheid en digitalisering. Voor Oude IJsselstreek zien we de sectoren industrie, bouw, zorg, toerisme en plattelandsontwikkeling als de sterke sectoren van de toekomst. Daar hoort bij dat innovatie en duurzaamheid belangrijke elementen zijn voor de economie. Als gemeente willen we ondernemers helpen om hiermee aan de slag te gaan. Al eerder hebben we daartoe de startuplocatie SHII opgericht en in 2022 willen we samen met de ondernemers een innovatiefonds oprichten om financiële ondersteuning te bieden aan innovatieve startups. Het aantal oprichtingen van nieuwe bedrijven (startups) in onze gemeente blijft achter bij het gemiddelde in Nederland en daarom is dit van toegevoegde waarde.

16

Een ander aspect is duurzaamheid. Aan de ene kant blijven we bedrijven steunen om te verduurzamen zoals met zon op dak of energiebesparing. We werken daarvoor samen met onder andere de Agem. Vanuit het Akkoord van Groenlo ligt er een ambitie om 20 hectare zon op dak te realiseren. We hebben hiervoor al veel vorderingen gemaakt en de verwachting is dat dit doel in 2022 gerealiseerd wordt (zie programma 1). Aan de andere kant zetten we in op waterstof. De verkenning van het opzetten van een lokale waterstofproductieketen wordt de aankomende periode verder uitgewerkt. We onderzoeken hoe waterstof als alternatieve duurzame energiedrager en als aanjager voor de gebiedsontwikkeling bij Netterden een regionaal vliegwiel kan zijn voor economische groei. Ook kijken we waar we als gemeente Oude IJsselstreek een andere en aanvullende rol binnen de regio kunnen vervullen. De gemeente heeft hierbij een faciliterende en aanjagende functie; marktpartijen zullen uiteindelijk de exploitatie op zich moeten nemen. Het bij elkaar brengen van verschillende beleidsvelden, economische sectoren en elementen uit de brede welvaart ligt bij uitstek bij grote integrale opgaven als de Visie Oude IJsselzone en vitaal buitengebied. Voor beide integrale opgaven gaan we in 2022, na behandeling in de gemeenteraad eind 2021, extra projecten uitvoeren.

Voor met name de Visie Oude IJsselzone is de samenwerking met Nederlandse en Duitse partners van meerwaarde. Beide opgaven horen bij programma 1, maar hebben een duidelijke link met programma 3. Stand van zaken Nu de coronacrisis voorbij lijkt te zijn, de corona(steun)maatregelen ingetrokken zijn en bedrijven weer op eigen benen moeten staan, is het afwachten wat de gevolgen gaan zijn. Voor een aantal sectoren lijken er faillissementen aan te komen, maar hoe dat precies in Oude IJsselstreek neerslaat, is nog niet bekend. Als gemeente spelen we hier overigens een kleine, maar faciliterende rol. Denk aan het vergroenen van de kernen, transformatie van leegstand en het project ‘Ondernemers aan zet” in Ulft. Bij al deze opgaven ligt een link met programma 1. De coronacrisis heeft wel voor vertraging gezorgd bij een aantal trajecten waar participatie van belang is. Bijvoorbeeld het toekomstbestendig maken van de Hofskamp Zuid en de IJsselweide. Wel wordt er geprobeerd om hier een subsidie van de provincie voor te krijgen. De ontwikkeling van Het VIP heeft vertraging opgelopen vanwege een juridische procedure. Op het vlak van duurzaamheid zijn we voor 2022 weer een samenwerking met de Agem aangegaan om bedrijven te faciliteren om zon op dak aan te leggen.

Voor waterstof maken we samen met de provincie beleidsruimte, terwijl we de initiatiefnemers faciliteren met het ontwikkelen van een waterstofproject. De provincie heeft inmiddels 9 pilotlocaties aangewezen voor het ontwikkelen van Smart Energy Hubs; daar zijn wij er nu 1 van. Daarnaast o.a. ook Innofase in Duiven; totaal 9 in Gelderland. 3.2- Uitvoeringsprogramma toerisme en recreatie De coronacrisis heeft een boost gegeven aan het binnenlandse toerisme en onderstreept nog maar eens de kansen die er voor deze sector in de gemeente liggen. Dat laat zien dat we met de beleidsvisie en het uitvoeringsprogramma voor toerisme en recreatie de goede weg zijn ingeslagen. In 2021 hebben we al een aantal acties afgerond, denk aan: marketing voor de Nederlandse en Duitse markt, extra personele inzet, de samenwerking met de toeristische ondernemers via STROIJ versterkt en vervoersconcepten als Gaon op het DRU-IP geïntroduceerd. Voor 2022 willen we verder inzetten op fiets-, wandel- en MTB-routes, bijzondere overnachtingsmogelijkheden, speciale activiteiten en uiteraard ondernemers faciliteren. Daarnaast gaan we naar verwachting in de eerste helft van 2022 een samenwerking met Saxion aan om meer kennis en kunde op het gebied van toerisme voor zowel de gemeentelijke organisatie als toeristische ondernemers te ontsluiten.

Varsseveldse ondernemers, verenigd in de werkgroep “Varsseveldse Industriebeleving”, zijn in de tweede helft van 2021 begonnen met een haalbaarheidsonderzoek voor een kleinschalig industriemuseum gecombineerd met een toeristisch digitaal informatiepunt in Varsseveld. In 2022 worden de uitkomsten van dit onderzoek verwacht. Het is aan de ondernemers om het initiatief te ontwikkelen. Voor de ontwikkeling van een hotel en een museum en het onderzoek naar de mogelijkheden voor een evenementenlocatie, geldt dat we daar eind 2021 een procesregisseur voor aantrekken. Hier zit een directe link met de Visie Oude IJsselzone zoals genoemd in programma 1. Ook de mogelijkheid voor waterrecreatie is een belangrijk thema in deze Visie.

17

In de beleidsvisie zijn een aantal toeristische kerngebieden benoemd. Per toeristisch kerngebied kijken we, samen met ondernemers en andere belanghebbenden, naar mogelijkheden. Een voorbeeld hiervan is dat we samen met Saxion voor het Hoge Venne 2 scenario’s verder uitwerken die beide uitgaan van toevoeging van iets extra’s aan het bestaande aanbod als het gaat om duurzame energie-oplossingen en duurzame bouw met behoud van het recreatief gebruik van het gebied. We verwachten dit in het tweede kwartaal van 2022 op te leveren. Stand van zaken De toeristische infrastructuur is volop in ontwikkeling. De aanleg van de regionale MTB-route door onze gemeente is in volle gang. Op de Vennebulten is deze al grotendeels aangelegd. Het inrichtingsplan Vennebulten/ Zwarte Veen is gereed en in het najaar 2022 wordt dit uitgevoerd. Ook leidt dit tot meer doorgaande fiets-, wandel- en ruiterpaden in het gebied. Bovendien is het fietspad langs de Keizersbeek met ongeveer 650 meter uitgebreid. Voor 2022zetten we verder in op bijzondere overnachtingsmogelijkheden en uiteraard ondernemers faciliteren in samenwerking met STROIJ (Stichting Toerisme en Recreatie Oude IJsselstreek). Een aantal Varsseveldse ondernemers heeft samen besloten dat ze een toeristisch informatiepunt in het centrum Varsseveld willen opzetten.

Hiervoor wordt een TOP 2.0 met een digitaal informatiepaneel op het plein voor het Borchuus geplaatst. Voor de ontwikkeling van een hotel en een museum en het onderzoek naar de mogelijkheden voor een evenementenlocatie op DRU IP is eind 2021 een procesregisseur aangetrokken. Het resultaat hiervan wordt na het zomerreces verwacht. Hier zit een directe link met de Visie Oude IJsselzone zoals genoemd in programma 1. Ook de mogelijkheid voor waterrecreatie is een belangrijk thema in deze Visie. Het project CircuKunst bestaat uit drie onderdelen waarvan er inmiddels twee zijn opgepakt, namelijk circulaire kunst in de openbare ruimte waarbij bijv. oude kerkbanken worden gebruikt, en het project ambachtelijk kunstwerk waarbij oude ijzeren poortdelen een herbestemming krijgen. Het derde project met afval uit maakindustrie wordt nog uitgezet. Via een doelgroep- en marketingcampagne worden zowel bestaande als nieuwe doelgroepen aangesproken. Ook de Duitse markt wordt hierin meegenomen. Inmiddels is de Duitse website www.vvvoudeijsselstreek.de online en heeft STROIJ deelgenomen aan de TouristikMesse in Kalkar. In de beleidsvisie is een aantal toeristische kerngebieden benoemd. Per toeristisch kerngebied kijken we, samen met ondernemers en andere belanghebbenden, naar mogelijkheden.

Een voorbeeld hiervan is dat we samen met Saxion voor het Hoge Venne twee scenario’s hebben uitgewerkt op het gebied van dagrecreatie in combinatie met verblijf (recreatie). Daarnaast gaan we (officieel per 01-03-2022) een samenwerking met Saxion aan om meer kennis en kunde op het gebied van toerisme voor zowel de gemeentelijke organisatie als toeristische ondernemers te ontsluiten. 3.3- Vitale en toekomstgerichte bedrijventerreinen De afgelopen jaren is met het vaststellen van het RPW (Regionaal Programma Werklocaties) beleidsruimte ontstaan voor de ontwikkeling van het nieuwe bedrijventerrein in Varsseveld, Het VIP (Varsseveld Industriepark). De aankomende periode geven we voor Het VIP invulling aan de duurzaamheidsambities die samen met betrokken partijen zijn opgesteld en door de raad zijn vastgesteld. Bij de meest belangrijke thema's horen energie, ruimtelijke kwaliteit en vestigingsklimaat. Bij het thema energie werken we toe naar een zo laag mogelijke uitstoot. Maatregelen kunnen hierbij variëren van smart grid tot ecodynamische verlichting en van zon op dak tot collectieve energieopwekking. Onder het thema ruimtelijke kwaliteit verstaan we onderwerpen als multifunctioneel ruimtegebruik, hoge belevingswaarde door aandacht voor groen en biodiversiteit en duurzaam materiaalgebruik.

Tot slot focussen we ons bij het thema vestigingsklimaat op niet-ruimtelijke randvoorwaarden voor vestiging zoals parkmanagement, het creëren van aantrekkingskracht van de smart industry en innovatieve energieconcepten. In de komende periode werken we verder aan het verankeren van deze thema's in de uitvoering. We hopen in het vierde kwartaal van 2022 de eerste schop voor Het VIP in de grond te kunnen steken.