bijlage 2 Verkenning museale doorontwikkeling (openbaar deel).pdf

Bewegende of kinetische kunst Bewegende kunstwerken worden kinetische kunst genoemd, een richting in de moderne kunst. Waar de traditionele kunst statisch is, werkt kinetische kunst met beweging door natuurkrachten (wind, water, licht) en mechanische krachten (magneten, motoren, handkracht). Het is een kunstvorm die intrinsiek dynamisch is, of die de illusie van beweging oproept, lijkt te bewegen. De beweging is altijd de belangrijkste uitdrukking van het kunstwerk. Wereldwijd is met de ontwikkeling van de industrie deze bewegingskunst ontstaan. Marcel Duchamp maakt in 1913 het eerste bewegende kunstwerk met een fietswiel. Onder invloed van Dadaïsme en Opart krijgt de bewegende kunst steeds meer invloed. Vanaf eind jaren 1920 maakt Alexander Calder zijn legendarische Mobiles. Er volgen vele kunstenaars die kinetische kunst in hun oeuvre uitwerken. Jean Tinguely maakte bewegende beelden van metaal. Gedurende de hele 20"' eeuw en ook nu is kinetische kunst een relevante stroming. In 1961 doet de tentoonstelling Bewogen Beweging in het Stedelijk Museum in Amsterdam veel stof opwaaien. Het anders zo rustige kunstmuseum komt tot leven. Ook recent zijn in Nederland belangrijke tentoonstellingen van kinetische kunst gehouden.

Kunstenaar Joost Conijn bouwt vliegtuigen en andere voertuigen, o.a. een houten auto die op hout rijdt. Theo Jansen laat zijn strandbeesten dansen in de wind bij de zee en heeft in het voorjaar van 2022 een expositie in het Kunstmuseum Den Haag. In de Kunsthal is dit voorjaar de expositie Calder Now te zien. Daan Roosegaarde zorgt met technologie dat je bij zijn ontwerpen zelf iets in beweging kunt zetten. Internationaal is er een scala van hedendaagse beeldend kunstenaars die zich verbinden aan de kinetische kunst, verenigd te vinden op www.kineticus.org. Kernbegrippen zijn licht, ritme, vibratie, ruimte, radiatie, beweging en geluid. En sensoren, algoritmes en motoren. Maar ook: grenzen verkennen, vervoer, structuur, technologie, innovatie, materialen. Het is springlevende kunst, die je moet ervaren, ondergaan en die steeds weer wordt opgepakt en nieuwe vormen ontwikkelt. Deze dynamiek van het vormen, maken en in beweging zetten is verweven met de Oude IJsselstreek. De kunstvorm is het speelterrein voor toepassingen uit nieuwe technologie en wetenschappelijk onderzoek. Een museumconcept waarin deze kunst de kern vormt van het permanente presentatiebeleid van het DRU Museum, past hier bij uitstek en is uniek in Nederland.

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industriepark

Pagina 35 van 48

Museumadvies I Els Thijssen

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industriepark

Pagina 36 van 48

Museumadvies I Els Thijssen nog een 100-tal kleinere objecten geëxposeerd, vooral ter decoratie. Het overgrote deel is opgeslagen in het depot.

Uzerkunst In de beeldhouwkunst worden diverse materialen als uitdrukkingsmiddel gebruikt: hout, steen, ijzer, marmer, glas, brons, enzovoorts. Driedimensionale objecten of vormen worden ook beeldhouwkunst genoemd, als het maakproces niet met steenhouwen maar met gieten, hakken, blazen en dergelijke wordt uitgevoerd. Kunstwerken van ijzer zijn vanuit het materiaal, het uiterlijk en het aanvoelen ervan, attractief voor het DRUIP. Uit het brede spectrum van beeldhouwkunst kan dit segment van kunst van metaal of ijzer worden uitgelicht, om inhoud te geven aan de verbintenis met de identiteit van het DRUIP en het gebied. Daarbinnen weer zijn verschillende stromingen en uitingsvormen te onderscheiden, waarbij een thema leidraad kan zijn voor de focus van het te exposeren werk. Voorbeelden zijn het menselijk lichaam, gebruiksvoorwerpen enzovoorts.

Door de collectie mee te nemen in een nieuw DRU Museum blijft de ijzerhistorie zichtbaar en toegankelijk. De collectie draagt bij aan de doorlopende verhaallijn naar de hedendaagse maakindustrie en beeldende kunst met vorm en beweging. De collectie van het DRU museum kan verder opgebouwd worden met kunstwerken en hedendaagse vindingen in de maakindustrie, zodat er een betekenisvolle samenhang ontstaat. Er moet ook worden afgestoten. De huidige collectie kan gewaardeerd worden vanuit het nieuwe concept. Het is evident dat de collectie van het NIJM thuishoort op het DRU IP, binnen het brede museaal concept van het DRU Museum voor Vorm en Beweging.

Succesfactoren DRU Museum voor Vorm en Beweging

Rol voor het Nederlands IJzermuseum Algemeen De collectie van het Nederlands IJzermuseum representeert de rijke historie die het fundament vormt voor het huidige DRU Industriepark. De Stichting Collecties Nederlands IJzermuseum bezit naar schatting een ruime 5000 objecten. Een selectie van de objecten was in 2014 opgenomen in de museale opstelling en los geplaatst in de Afbramerij op het DRU Industriepark. In het Portiersgebouw en in de SSP-hal op het DRU Industriepark staan

Het concept claimen: het DRU IP heeft eigenaarschap over het concept en wordt het nieuwe Museum voor Vorm en Beweging, met kunst van ijzer en kinetische kunst als inhoudelijke basis, naast de ijzergeschiedenis. •

Geen experimenteerfase of low profile starten: het risico is een voortijdig afbreken van het initiatief. Direct uitwerken, fondsenwerving, ontwerp en bouw complete inrichting.

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industriepark

Pagina 37 van 48

Museumadvies I Els Thijssen Het concept is sterk genoeg. Benodigde flexibiliteit t.b.v. exploitatie bouwkundig inpassen.

De organisatie Een betaalde professionele staf (1,5 Fte), inhoudelijk ingevoerd op het onderwerp van het museum: een conservator voor de NIJM collectie, en een curator voor de kunsttentoonstellingen. Beiden met taken op het gebied van collectie en publiek.

Waardevermeerdering voor gebiedsontwikkeling De SSP hal met een volwaardig DRU Museum, een DRU hotel en DRU Evenementen accommodatie: het DRUIP is compleet en een bovenregionale cultuurplek. Landelijke uitstraling •

•

Onderscheidend artistiek concept en verovering plaats in nationaal museumlandschap, waardoor nationaal en internationaal publiek bereikbaar is. Groot publieksbereik door verbinding met cultuurtoerisme regio breed: kunstminnaars die ook naar Kunstmuseum Arnhem, Rijksmuseum Twente in Enschede en Museum More in Gorssel en Ruurlo gaan.

Continuïteit in professionele staf, met langjarige verbintenissen voor verankering van kennis en opbouw van netwerken en relaties. •

Geoormerkte langjarige budgetten voor de staf, rechtstreeks naar de Stichting DRU Museum.

•

Prestatieafspraken rechtstreeks met de gemeente als hoofdfinancier. Ondersteuning voor collectietaken en publiekstaken (educatie en publieksevenementen bij tentoonstellingen).

•

Marketing en facilitaire ondersteuning (veiligheid, zaalbezetting) door DRU IP op basis van eigen geoormerkte budgetten.

Onderscheidend, uniek, onderdompeling in regiobeleving •

Doelgroep ouder en jonger publiek, logeert in het DRU hotel en pikt ook een popconcert of theatervoorstelling mee. En gaat er op uit in de regio. Aantrekkelijk voor kinderen door de dynamiek van bewegingskunst en de maakindustrie.

Programmering in combinatie met (bewegings)theater •

Op basis van artistieke keuzes, in samenwerking met DRUIP voor incidenteel aanvullende theaterprogrammering.

Businessmodel •

Entreeheffing oplopend naar landelijk gemiddelde op basis van dubbel aanbod (geschiedenis en kunst) Opbouwen in 3 jaar naar inschrijving Museumregister Nederland en hanteren Museumkaart.

•

Aanvullende exploitatiesubsidie door gemeente OIJ, in principe aflopend van 100% naar 50% in 3 jaar. Dit sterk in relatie en nauwe afstemming met de verdere financiering van het DRU IP voor aanvullende faciliteiten voor de museumfunctie.

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industriepark

Pagina 38 van 48

Museumadvies I Els Thijssen •

Blijvend permanente gemeentelijke exploitatiebijdragen op grond van ROi van de museumfunctie voor de regio.

•

Synergie en dubbel praktisch ruimtegebruik van de SSP hal (evenementen en museumfunctie) om het businessmodel te optimaliseren. Afstemming programmering evenementen en tijdelijke exposities in de SSP halt.b.v. een maximale exploitatie. In de winter meer ruimte voor zakelijke events, in de zomer meer ruimte voor tentoonstellingen voor toeristisch, cultuur minnend publiek, in combinatie met buitenactiviteiten op het gebied van kunst en cultuur.

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industriepark

Pagina 39 van 48

Museumadvies I Els Thijssen 10

Functionele & bouwkundige

•

Transportlift voor vervoer objecten (in combinatie personenlift) Eventueel hijsinstallatie voor zware transporten

uitgangspunten Vloeren en wanden Algemeen

Vrij vloeroppervlak zoveel mogelijk handhaven

Tijdelijke tentoonstellingen DRU Museum op het maaiveld in de SSP hal •

Verbintenis met uitnodigend verkeer van buiten naar binnen en vv. Vasthouden aan het industrieel karakter van de SSP hal, met visuele interactie tussen binnen en buiten

Vrij wandoppervlak zoveel mogelijk handhaven, vermijd nissen Gangen en doorgangen breed genoeg voor objectentransport Klimaat- en milieu •

Een gemiddelde gebruikstemperatuur tussen 18-20" en een gemiddelde RV van 48-52 % is goed

Daglicht toetreding in DRU Museum voor Vorm en Beweging Extern depot op of buiten de SSP hal, op het DRU IP voor collectie NIJM en DRU Museum

Gezien de aard van de collectie gelden geen strenge voorwaarden voor het klimaat op zaal en in depot

•

Voor incidentele gevallen waarbij objecten worden gebruikt die speciaal klimaat eisen, kunnen vitrines met klimaatbeheersing worden ingezet

Ontvangst/inspectieruimte met aansluitende werkruimte voor werkzaamheden bruikleenverkeer

Klimaatschommelingen vermijden

•

In de SSP hal een werkruimte bij de tentoonstellingsruimtes •

•

Idem klein kantoor, separaat van bezoekersstroom bereikbaar Toiletten en garderobe bij de ingang

Tochtsluis of tochtdeur plaatsen ter beperking verstoring binnenklimaat

Geen waterleidingen in museale/tentoonstellingsruimtes en depots

•

Luchtfilters toepassen bij luchtbehandeling

Beveiliging en veiligheid Ruimte-indeling en logistiek •

Ingang en uitgang creëren voor. goede routing van publiek: kruisverkeer vermijden Grote, flexibele, vrij indeelbare binnenruimte

•

Brandwering door gebruikelijke compartimentering en blusmateriaal, branddetectie met doormelding Inbraakpreventie door beveiliging bouwkundige schil, ook bij box-in-box, met detectie en doormelding

Transportdeur voor objecten/bruiklenen

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industriepark

Pagina 46 van 48

1

1 1 1 1

Museumadvies ] Els Thijssen

Licht en verlichting

1

•

Direct zonlicht vermijden

•

Daglicht met UV werend glas Installaties naar ruimtes brengen (toevoer naar plekken en vitrines) door vloeren en plafonds, wijd verspreid en fle4bel

Toegankelijkheid •

Niveauverschillen in vloeren vermijden Bezoekerslift naar bezoekersruimtes Toiletten met invalidentoilet

Inrichting voorbereiden •

Gas- en dampvrije materialen binnenruimtes Maximale IT toegankelijkheid

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industrie, Pagina 47 van 48

1

1

1 1

1 1 1

Museumadvies/ Els Thijssen Colofon Concept en tekst

Els Thijssen wyyy.museumadvies.nl ethijssen@museumadvies.nl

020 6949174/06 51720621 Beeldverantwoording

Het beeldmateriaal betreft werken van •

Theo Jansen

•

Shinkichi Tajari

•

Jean Tinguely en foto's uit de collecties van het DRU Industriepark De Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen Museumadvies Els Thijssen

Juni 2022

Museumadvies I Els Thijssen advies, begeleiding & ondersteuning voor erfgoedinstellingen en overheden

Rapportage Verkenning museale doorontwikkeling DRU Industrie, Pagina 48 van 48