Bijlage 10 Ontplofbare oorlogsresten.pdf
Tekst van het document
3300. 80 Bestek 1240, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3300. 81 Bestek 1240, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3300.
364-024-VO-01
Pagina 52 van 105
Wereldoorlog. Bij de bouw van het scholencomplex kan er van uit gegaan worden dat eventueel aanwezige OO opgemerkt en gemeld zouden zijn. In de onderstaande figuur is een plattegrond van het te bouwen scholencomplex weergegeven.
Figuur 7: Dit figuur toont een tekening uit 1979 van het te bouwen scholencomplex. De donkere gebouwen zijn de schoolgebouwen. Rondom is met lichtgrijs aangegeven, waar bestrating aangelegd zal worden. De ronde vorm is een speelplaats in de vorm van een amfitheater. Grenzend aan de ronde vorm is een zandbak ingetekend. Tevens zijn er twee stukken terrein geëgaliseerd en ingezaaid met sportveldgras. Het gaat hierbij om een stuk terrein in het noorden van het onderzoeksgebied, en een stuk terrein ten oosten van de parkeerplaats in het zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied. Bron: Bestek 1240, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 19222004 (2009), inv. nr. 3300.
364-024-VO-01
Pagina 53 van 105
Figuur 8: Dit figuur toont een foto gedateerd 1 mei 1980 van het scholencomplex in aanbouw. Bron: Foto van Fotoclub de Zoekers, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3300.
364-024-VO-01
Pagina 54 van 105
Reconstructie Pastoor Bluemersplein en aanleg verharding rondom de Plakkenbergschool Op 1 juli 1980 werd door de directeur gemeentewerken een brief verzonden aan de burgemeester en wethouders van de gemeente Wisch, met betrekking tot de aankleding van een gedeelte van het destijds bijna voltooide scholencomplex, en de gelijktijdige reconstructie van het Pastoor Bluemersplein in de vorm van het aanleggen van nieuwe klinkerbestrating.82 Er werd klinkerverharding aangelegd op de binnenweg van het Pastoor Bluemersplein, de toegangsweg naar het parkeerterrein, de Boterweg en de parkeerplaatsen in het zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied. Op de voetpaden aan weerszijden van het Pastoor Bluemersplein werd tegelverharding aangelegd.83 De exacte dieptes van de bovengenoemde werkzaamheden zijn niet achterhaald. Wel kan vastgesteld worden dat ten behoeve van het reconstrueren van het Pastoor Bluemersplein en het aanleggen van verharding rondom de Plakkenbergschool grondroerende activiteiten hebben plaatsgevonden in het onderzoeksgebied na de Tweede Wereldoorlog. De werkzaamheden zijn weergegeven in de onderstaande figuur.
82 Brief d.d. 01-07-1980, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009),
inv. nr. 2723. 83 Kaart aanleg parkeerplaatsen, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 2723.
364-024-VO-01
Pagina 55 van 105
Figuur 9: Dit figuur toont de werkzaamheden die in 1980 zijn uitgevoerd rondom de Plakkenbergschool. Het Pastoor Bluemersplein werd bestraat en de stoepen werden aan weerszijden betegeld. Ook de straat die naar het parkeerterrein in het zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied leidt, werd verhard, net als het parkeerterrein zelf. Bron: Kaart aanleg parkeerplaatsen, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 2723.
364-024-VO-01
Pagina 56 van 105
Opnieuw bestraten van de Boterweg Op 26 juli 1990 ontving de afdeling gemeentewerken van de gemeente Wisch een prijsopgave voor het opnieuw bestraten van de Boterweg tussen de Ulftseweg en de Lichtenbergseweg.84 Deze weg overlapt voor een klein deel met het uiterst zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied. Ter voorbereiding op de bestratingswerkzaamheden is er een laag van 20 cm asfalt en puin uit het cunet ontgraven.85 Van deze werkzaamheden is geen overzichtskaart achterhaald. Uitbreiding van de Plakkenbergschool Op 2 november 1993 stuurde de administrateur van basisschool de Plakkenberg een opstelling van de definitieve kosten van de bouw van twee leslokalen aan de gemeente Wisch.86 Nadere informatie omtrent de werkzaamheden in het kader van deze uitbreiding van de Plakkenbergschool zijn niet achterhaald. Aanleg zijstraat Pastoor Bluemersplein Op 17 augustus 1999 gingen de Burgemeester en wethouders van de gemeente Wisch akkoord met een plan voor het aanleggen van een zijstraat van het Pastoor Bluemersplein.87 De exacte dieptes van de werkzaamheden zijn niet achterhaald. De zijstraat overlapt deels met het onderzoeksgebied. Dit is in beeld gebracht in de onderstaande figuur.
84 Brief d.d. 26-07-1990, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009),
inv. nr. 2720. 85 Brief d.d. 26-07-1990, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 2720. 86 Brief d.d. 27-08-1992, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3299. 87 Brief d.d. 27-07-1999, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3518.
364-024-VO-01
Pagina 57 van 105
Figuur 10: Dit figuur toont in het oranje de locatie van de aan te leggen zijstraat van het Pastoor Bluemersplein, die deels overlapt met het onderzoeksgebied. Bron: Brief d.d. 27-07-1999, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3518.
364-024-VO-01
Pagina 58 van 105
Woonrijp maken zijstraat Pastoor Bluemersplein Op 11 december 2002 werden bewoners van omliggende panden geïnformeerd over de geplande werkzaamheden in het kader van het woonrijp maken van de zijweg van het Pastoor Bluemersplein. Deze werkzaamheden zouden vanaf 6 januari 2003 worden uitgevoerd en zouden een maand in beslag nemen.88 De kaart van de werkzaamheden vertoont overlap met het onderzoeksgebied. Binnen de contouren van het onderzoeksgebied is nieuwe bestrating gelegd, is er een straatkolk geplaatst en zijn er gootelementen gesteld. Omdat er geen dieptes op de kaart aangegeven zijn, is niet vast te stellen tot welke diepte de grond bij de werkzaamheden geroerd is. Wel kan vastgesteld worden dat ten behoeve van het woonrijp maken van de zijstraat van het Pastoor Bluemersplein grondroerende activiteiten hebben plaatsgevonden in het onderzoeksgebied na de Tweede Wereldoorlog. Het figuur op de volgende bladzijde geeft weer waar de werkzaamheden hebben plaatsgevonden.
88 Brief d.d. 11-12-2002, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009),
inv. nr. 3272.
364-024-VO-01
Pagina 59 van 105
Figuur 11: Dit figuur toont de locatie van de werkzaamheden die zijn uitgevoerd in het kader van het woonrijp maken van een zijweg van het Pastoor Bluemersplein. Binnen de contouren is bestrating aangelegd, wat met een ruitpatroon is ingetekend. Verder is er een straatkolk gelegd, die in de vorm van een zwart blokje is weergegeven. Ten slotte zijn er gootelementen gesteld, die met geel zijn ingetekend. Bron: Aanleg zijweg Pastoor Bluemersplein, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 1053 Gemeentebestuur Wisch, (1833) 1922-2004 (2009), inv. nr. 3272.
364-024-VO-01
Pagina 60 van 105
4.2
BEELDVERGELIJKING NAOORLOGSE LUCHTFOTO’S EN SATELLIETBEELDEN
Middels een vergelijking van recente satellietbeelden met luchtopnamen uit de Tweede Wereldoorlog en naoorlogse luchtopnamen, is getracht globaal te bepalen waar de bodem is geroerd. Voor de naoorlogse luchtopnamen is het Kadaster geraadpleegd. Op de volgende pagina’s zijn beeldvergelijkingen weergegeven. -
364-024-TE-03: Deze beeldvergelijking toont het onderzoeksgebied in maart 1945 en in 1963. De kwaliteit van de luchtfoto uit 1963 bemoeilijkt de interpretatie hiervan ietwat. Ten noorden van het onderzoeksgebied zijn in 1963 bouwwerkzaamheden zichtbaar. De witte vlek in het onderzoeksgebied staat hier waarschijnlijk mee in verband. Het gebouwtje dat eerder in het midden van het onderzoeksgebied zichtbaar was, staat er in 1963 niet meer. Wel is er een nieuw pandje gerealiseerd in het zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied. Verder zijn er geen veranderingen waargenomen ten opzichte van de situatie in 1945.
-
364-024-TE-04: Deze tekening brengt het onderzoeksgebied in beeld in 1963 en in 1981. Het net nieuw gebouwde scholencomplex is op de foto van 1981 duidelijk zichtbaar. In het gehele onderzoeksgebied is grondroering in het kader van de bouwwerkzaamheden zichtbaar. De panden die zich eerder in het onderzoeksgebied bevonden zijn allemaal gesloopt.
-
364-024-TE-05: De beeldvergelijking toont het onderzoeksgebied in 1981 en in 1996. Op de luchtopname uit 1996 is duidelijk zichtbaar, dat de bouw van het scholencomplex afgerond is, en het gehele terrein is ingericht.
-
364-024-TE-06: De tekening brengt het onderzoeksgebied in beeld in 1996 en in 2007. In 2007 is zichtbaar, dat de school met een gedeelte is uitgebreid. Boven het grasveld in het zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied lijkt een soort overkapping geplaatst te zijn. Verder zijn er geen veranderingen zichtbaar.
-
364-024-TE-07: Deze beeldvergelijking geeft het onderzoeksgebied weer in 2007 en in het heden. De overkapping die eerder boven het grasveld te zien was, is verdwenen. De parkeerplaats is opnieuw bestraat en heeft vandaag de dag een rechthoekige in plaats van de oorspronkelijke ronde vorm. Verder zijn er geen veranderingen waargenomen.
364-024-VO-01
Pagina 61 van 105
4.3
OPSPORINGSWERKZAAMHEDEN
ECG is via de VEO Bommenkaart nagegaan of er reeds opsporingswerkzaamheden hebben plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Er zijn geen opsporingswerkzaamheden in (de omgeving van) het onderzoeksgebied achterhaald.
4.4
KLIC-MELDING
ECG heeft op 10 maart 2025 een KLIC-melding aangevraagd om inzicht te verkrijgen in de ligging van kabels en leidingen in het onderzoeksgebied. Resultaat van deze melding is de wetenschap dat zich binnen het onderzoeksgebied kabels en leidingen bevinden, die gezien de historische ontwikkeling van het gebied vermoedelijk naoorlogs zijn aangelegd. De ligging van de kabels en leidingen is in onderstaande figuur weergegeven. Uit de KLIC-melding valt op te maken dat er in het onderzoeksgebied grondroerende activiteiten hebben plaatsgevonden ten behoeve van de aanleg van kabels en leidingen. Het ontbreekt echter aan complete gegevens waaruit valt op te maken op welke diepte deze kabels en leidingen zich bevinden. Derhalve kan enkel worden gesteld dat de kabels en leidingen een contra-indicatie vormen tot in de naoorlogs geroerde grond, te weten de bereikte diepte waarop de kabels en leidingen zich bevinden.
364-024-VO-01
Pagina 67 van 105
Figuur 12: Dit figuur toont de kabels en leidingen in (de directe omgeving van) het onderzoeksgebied. Bron: Kabels- en Leidingencentrum.
364-024-VO-01
Pagina 68 van 105
4.5
BAG-REGISTER
Middels de gegevens van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) valt het bouwjaar van panden bij het onderzoeksgebied te achterhalen. Hierdoor kan een overzicht worden gemaakt van waar en wanneer naoorlogs grondroerende werkzaamheden hebben plaatsgevonden. De gegevens zijn in ArcGIS Pro verwerkt en in onderstaande figuur weergegeven. De categorisering van bouwjaren is relevant omdat de EOD vanaf 1971 ruimingen van OO heeft geregistreerd in de geanalyseerde MORA’s. ECG gaat ervan uit dat eventuele aangetroffen OO vanaf dat moment in dit register zijn gemeld en geruimd. Uit het BAG-register kan opgemaakt worden dat een deel van de bodem binnen het onderzoeksgebied in de naoorlogse periode is geroerd. De panden die zich vandaag de dag in het onderzoeksgebied bevinden, zijn gebouwd in 1980 en in 2013. In figuur 14 wordt weergegeven, in welke periode de gebouwen in en nabij het onderzoeksgebied gerealiseerd zijn.
364-024-VO-01
Pagina 69 van 105
Figuur 13: Dit figuur toont het bouwjaar van de panden in en nabij het onderzoeksgebied. Het kleine pandje ten zuiden van het grootste gebouw heeft 2013 als geregistreerd bouwjaar. De overige panden zijn volgens het BAG-register in 1980 gebouwd. Bron: BAG-register.
364-024-VO-01
Pagina 70 van 105
4.6
OVERZICHTSTABEL NA-CONFLICTPERIODE
De onderstaande tabel vormt een chronologisch overzicht van de informatie over naoorlogse bodemroerende activiteiten die met behulp van diverse bronnen is achterhaald. De tabel dient horizontaal te worden gelezen, te beginnen bij de datum, gevolgd door eventuele secundaire en primaire bronnen. Waar mogelijk worden contra-indicaties geduid met behulp van luchtfoto’s en kaartmateriaal, aangeduid met een blauwe kleur. Tot slot wordt bepaald of de contraindicatie relevant is voor het onderzoek. Contra-indicaties die als relevant zijn bestempeld, worden in Hoofdstuk 5 afgewogen tegen eventuele indicaties om te bepalen of er sprake is van verdacht gebied. DATUM
SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR, INTERNET
PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON ARCHIEVEN
GEO-INFORMATIEBRON
Datum luchtfoto 23-03-1945
Sortie 33-2578
Nummers 2062
1963
LUCHTFOTO_NR_0080_Silvolde_1963
-
Luchtfotoanalyse Situatie in maart 1945. Deze beeldopname is geraadpleegd ten behoeve van de beeldvergelijking en dient als startpunt. De kwaliteit van de luchtfoto uit 1963 bemoeilijkt de interpretatie hiervan ietwat. Ten noorden van het onderzoeksgebied zijn in 1963 bouwwerkzaamheden zichtbaar. De witte vlek in het onderzoeksgebied staat hier waarschijnlijk mee in verband. Het gebouwtje dat eerder in het midden van het onderzoeksgebied zichtbaar was, staat er in 1963 niet meer. Er is een nieuw pandje gerealiseerd in het zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied.
1980-1981
Bouw van een scholencomplex en reconstructie Pastoor Bluemersplein, zie paragraaf 4.1 Archiefmateriaal.
1981
1981_KAARTBLAD41_110_Ulft_1981
1990
Opnieuw bestraten van de Boterweg in het uiterst zuidelijke gedeelte van het onderzoeksgebied, zie paragraaf 4.1 Archiefmateriaal. Uitbreiding van de Plakkenbergschool, zie paragraaf 4.1 Archiefmateriaal.
1993
364-024-VO-01
VECTOR GIS-DATASETS
DIEPTE TOV NAP OF M-MV
RELEVANTIE
-
n.v.t.
Niet bekend
Relevant. De waarnemingen tonen naoorlogse grondroerende werkzaamheden in het onderzoeksgebied aan, met betrekking tot de sloop van een gebouw en de bouw van een nieuw pand. Bij de sloop en bouw kan er van uit gegaan worden dat eventueel aanwezige OO opgemerkt zouden zijn. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied in de vorm van de bouw van een scholencomplex. Bij de bouw van dit complex kan er van uit gegaan worden dat eventueel aanwezige OO opgemerkt, gemeld en verwijderd zouden zijn. Relevant. De waarnemingen tonen naoorlogse grondroerende werkzaamheden in het onderzoeksgebied aan, met betrekking tot de sloop van enkele gebouwen en de bouw van het nieuwe scholencomplex. Bij de sloop en bouw kan er van uit gegaan worden dat eventueel aanwezige OO opgemerkt, gemeld en verwijderd zouden zijn. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden
Exacte dieptes zijn niet bekend.
-
Het net nieuw gebouwde scholencomplex is op de foto van 1981 duidelijk zichtbaar. In het gehele onderzoeksgebied is grondroering in het kader van de bouwwerkzaamheden zichtbaar. De panden die zich eerder in het onderzoeksgebied bevonden zijn allemaal gesloopt.
Niet bekend
Minimaal -0,2 m onder maaiveld.
Niet bekend
Pagina 71 van 105
DATUM
SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR, INTERNET
PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON ARCHIEVEN
-
GEO-INFORMATIEBRON
VECTOR GIS-DATASETS
Op de luchtopname uit 1996 is duidelijk zichtbaar, dat de bouw van het scholencomplex afgerond is, en het gehele terrein is ingericht.
DIEPTE TOV NAP OF M-MV
1996
1996_KAARTBLAD41_105_Silvolde_1996
Niet bekend
1999
Aanleg van een zijstraat van het Pastoor Bluemersplein, zie paragraaf 4.1 Archiefmateriaal.
Niet bekend
2003
Niet bekend.
2007
Werkzaamheden in het kader van het woonrijp maken van de zijweg van het Pastoor Bluemersplein, zie paragraaf 4.1 Archiefmateriaal. Satellietbeelden 2007
-
Op de luchtopname uit 2007 is zichtbaar, dat de school met een gedeelte is uitgebreid.
Niet bekend
Heden
-
-
De parkeerplaats is opnieuw bestraat en heeft vandaag de dag een rechthoekige in plaats van de oorspronkelijke ronde vorm.
Niet bekend
Heden
-
-
ECG heeft een Klic-melding aangevraagd. De ontvangen gegevens zijn weergegeven in paragraaf 4.4.
Niet bekend
Heden
-
-
Via de BAG-viewer is in kaart gebracht in welke jaren de panden in en rondom het onderzoeksgebied zijn gerealiseerd. De resultaten zijn verwerkt in paragraaf 4.5.
Niet bekend
RELEVANTIE plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied in de vorm van de inrichting van het terrein. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Relevant. Er hebben naoorlogse bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Relevant. Hoewel informatie omtrent de diepteligging van de kabels en leidingen ontbreekt, acht ECG het waarschijnlijk dat de grond ter plaatse van de kabels en leidingen dusdanig is geroerd dat niet langer sprake is van een verhoogde kans op het aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten. Relevant. De indicatie toont naoorlogse grondroering in het onderzoeksgebied aan in de vorm van de bouw van panden.
Tabel 10: Overzichtstabel contra-indicaties met verwijzingen naar (de omgeving van) het onderzoeksgebied.
364-024-VO-01
Pagina 72 van 105
5 AFBAKENING VERDACHT GEBIED Uitgaande van het Onderzoek Conflictperiode en Onderzoek na-Conflictperiode vindt er een afweging plaats omtrent de indicatie VERDACHT/ONVERDACHT. De conclusie ‘verdacht gebied’ wordt getrokken indien op basis van de beoordeling van indicaties en contra-indicaties er, volgens een onderbouwde inschatting, voor het gehele of een gedeelte van het onderzoeksgebied sprake is van de mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten. Indien dit niet het geval is, wordt er geen verdacht gebied vastgesteld en afgebakend.
5.1
BEOORDELING BRONNENMATERIAAL INDICATIES
Wapenopstellingen en verstoringen van militaire aard Middels het Onderzoek Conflictperiode zijn er aanwijzingen achterhaald dat (de omgeving van) het onderzoeksgebied betrokken is geweest bij oorlogshandelingen. Bij de luchtfoto-interpretatie zijn er wapenopstellingen en militaire verstoringen / graafwerkzaamheden zoals schuilmangaten waargenomen binnen de bufferzone van 100 meter rondom het onderzoeksgebied. Vier wapenopstellingen bevonden zich binnen de contouren van het onderzoeksgebied, evenals een gegraven sleuf met bijgebouwd pand en enkele verstoringen in de vorm van schuilmangaten. Voor een beargumenteerde beoordeling van bovenstaande indicaties dienen conform het CS-VROO02 de volgende onderzoeksvragen te worden beantwoord: INDICATIE
MILITAIRE INFRASTRUCTUUR
ALGEMENE OMSCHRIJVING
De aanwezigheid van verdedigingswerken, stellingen en de bijbehorende objecten.
ONDERZOEKSVRAGEN LOCATIEVERWIJZING 1. Is de locatie van de militaire infrastructuur vast te stellen? 2. Is bekend of, en zo ja, tot welk moment de militaire infrastructuur in gebruik is geweest? 3. Waren stellingen ingegraven of stonden deze op het maaiveld.
Ja, de locatie van de militaire infrastructuur is middels luchtfoto-interpretatie vast te stellen. Het is niet bekend of, en zo ja, tot welk moment de militaire infrastructuur in gebruik is geweest. De wapenopstellingen bevonden zich op het maaiveld. De militaire verstoringen, voornamelijk in de vorm van graafwerkzaamheden zoals een sleuf en schuilmangaten, waren ingegraven.
ONDERZOEKSVRAGEN ACHTERGEBLEVEN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN 4. Waren binnen de grenzen van de militaire In literatuur en archiefmateriaal zijn geen infrastructuur significante hoeveelheden munitie aanwijzingen aangetroffen die erop wijzen, dat opgeslagen? binnen de grenzen van de militaire infrastructuur significante hoeveelheden munitie waren opgeslagen. 5. Is in het verleden munitie aangetroffen binnen de In literatuur en archiefmateriaal zijn geen contouren van de militaire infrastructuur? aanwijzingen aangetroffen die erop wijzen, dat er in het verleden munitie is aangetroffen binnen de contouren van de militaire infrastructuur.
364-024-VO-01
Pagina 73 van 105
INDICATIE
MILITAIRE INFRASTRUCTUUR
ALGEMENE OMSCHRIJVING
De aanwezigheid van verdedigingswerken, stellingen en de bijbehorende objecten.
ONDERZOEKSVRAGEN LOCATIEVERWIJZING 6. Is het bekend of er munitiedumpingen hebben plaatsgevonden?
In literatuur en archiefmateriaal zijn geen aanwijzingen aangetroffen die erop wijzen, dat er munitiedumpingen hebben plaatsgevonden. 7. Was er sprake van oorlogshandelingen rondom de In literatuur en archiefmateriaal zijn geen militaire infrastructuur? aanwijzingen aangetroffen die erop wijzen, dat er sprake was van militaire oorlogshandelingen rondom de militaire infrastructuur. 8. Is de militaire infrastructuur op enig moment In literatuur en archiefmateriaal zijn geen overhaast verlaten door de aldaar gelegerde aanwijzingen aangetroffen die erop wijzen, dat de militairen? militaire infrastructuur op enig moment overhaast verlaten is door de aldaar gelegerde militairen. 9. Is het aannemelijk dat er in de periode na de ECG acht het niet aannemelijk dat er in de periode na conflictperiode nog munitie aangetroffen kan worden de conflictperiode nog munitie aangetroffen kan binnen deze militaire infrastructuur? worden binnen deze militaire infrastructuur. 10. Wat was de bodemgesteldheid van de militaire Het is niet bekend wat de bodemgesteldheid van de infrastructuur? Konden hier ontplofbare militaire infrastructuur was, en of ontplofbare oorlogsresten onopgemerkt achterblijven? oorlogsresten hier onopgemerkt konden achterblijven. 11.
Is er informatie over het opruimen van de In literatuur en archiefmateriaal is geen informatie aanwezige munitie in of op de militaire aangetroffen over het opruimen van munitie in of op infrastructuur? de militaire infrastructuur. ONDERZOEKSVRAGEN AFBAKENING VERDACHT GEBIED 12. Is de locatie van de militaire infrastructuur De locatie van de militaire infrastructuur is dankzij de geografisch af te bakenen? beschikbaarheid van luchtopnames geografisch af te bakenen in GIS. Tabel 11: Onderzoeksvragen conflictperiode voor het beargumenteerd aanmerken van verdacht gebied.
Op basis van bovenstaande onderzoeksvragen en -antwoorden stelt ECG dat er onvoldoende feitelijke aanwijzingen zijn voor de afbakening van verdacht gebied. Volgens het CS-VROO-02 is het uitgangspunt, dat bij het verwijderen van de stellingen eventueel achtergelaten munitie is verwijderd.89 In literatuur en archiefmateriaal zijn geen meldingen achterhaald van dumpingen, bezetting of gevechtshandelingen rondom de waargenomen wapenopstellingen en militaire verstoringen / schuilmangaten. Er zijn geen aanwijzingen, dat de militaire infrastructuur op enig moment overhaast verlaten is door aldaar aanwezige troepen. Bovendien zijn er binnen de contouren van het onderzoeksgebied geen naoorlogse ruimingen van munitie achterhaald. Vanwege de bovenstaande bevindingen, wordt er geen verdacht gebied afgebakend. 89
VOMES, CS-VROO-02, 20-21.
364-024-VO-01
Pagina 74 van 105
5.2
BEOORDELING BRONNENMATERIAAL CONTRA-INDICATIES
Middels het Onderzoek na-Conflictperiode zijn er aanwijzingen achterhaald dat in het onderzoeksgebied naoorlogse bodemingrepen hebben plaatsgevonden. Er zijn panden gesloopt en nieuwe panden gebouwd, er zijn kabels en leidingen aangelegd en er zijn verhardingen gerealiseerd. Tevens zijn stukken terrein geëgaliseerd. In onderstaande tabellen worden de onderzoeksvragen voor het beoordelen van contra-indicaties beantwoord. Sloop en bouw binnen het onderzoeksgebied CONTRA-INDICATIE
SLOOP, RENOVATIE EN/OF NIEUWBOUW
ALGEMENE OMSCHRIJVING
Betreft (her)ontwikkeling van woon-leefgebieden en industrieterreinen.
INFORMATIE OVER DE LOCATIE 1. Wat is de huidige maaiveldhoogte? 2. Welke wijzigingen hebben plaatsgevonden?
3. Waar heeft de wijziging plaatsgevonden? 4. Wanneer heeft de wijziging plaatsgevonden?
5. Is daarbij de grond geroerd c.q. opgebracht? 6. Tot welke diepte? 7. Wat is de invloed daarvan (geweest) op de maaiveldhoogte? 8. Is er grondverbetering uitgevoerd? 9. Wat is de wijze van funderen? 10. Is de fundering aanwezig of verwijderd? INFORMATIE MET BETREKKING TOT DE INGEZETTE MIDDELEN 11. Op welke wijze is de wijziging van het maaiveld gerealiseerd? 12. Welk type werkzaamheden zijn uitgevoerd?
364-024-VO-01
De huidige maaiveldhoogte varieert van zo’n 18 tot zo’n 20 meter boven NAP. Er zijn panden gesloopt en gerealiseerd binnen de contouren van het onderzoeksgebied. Tevens zijn er verhardingen aangelegd en zijn stukken terrein geëgaliseerd. Ook is er een straat, het Pastoor Bluemersplein, binnen de contouren van het onderzoeksgebied aangelegd. De wijzigingen hebben verspreid over het onderzoeksgebied plaatsgevonden. De meest ingrijpende wijziging, de bouw van een scholencomplex met bijbehorende verhardingen, heeft in de jaren 1980/1981 plaatsgevonden. In de jaren daarna hebben er nog enkele uitbreidingen en wijzigingen plaatsgevonden. Ja, de grond is geroerd. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Er zijn panden verwijderd en gerealiseerd. Verder zijn er verhardingen aangelegd en zijn stukken terrein
Pagina 75 van 105
CONTRA-INDICATIE
SLOOP, RENOVATIE EN/OF NIEUWBOUW
ALGEMENE OMSCHRIJVING
Betreft (her)ontwikkeling van woon-leefgebieden en industrieterreinen.
INFORMATIE OVER DE LOCATIE geëgaliseerd. Ook is er een straat, het Pastoor Bluemersplein, aangelegd. INFORMATIE ALGEMEEN 13. Wat is de maaiveldhoogte in de conflictperiode? 14. Is het maaiveld na de conflictperiode in hoogte gewijzigd?
Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen.
Tabel 12: Onderzoeksvragen na-conflictperiode voor het beargumenteerd aanmerken van verdacht gebied.
Aanleg van kabels en leidingen CONTRA-INDICATIE
WIJZIGING EN/OF AANLEG INFRASTRUCTUUR
ALGEMENE OMSCHRIJVING
Betreft wijzigingen in en/of de aanleg van (spoor)wegen en kabels en leidingen.
INFORMATIE OVER DE LOCATIE 1. Wat is de huidige maaiveldhoogte? 2. Welke wijzigingen hebben plaatsgevonden? 3. Waar heeft de wijziging plaatsgevonden?
4. Wanneer heeft de wijziging plaatsgevonden? 5. Is daarbij de grond geroerd c.q. opgebracht? 6. Tot welke diepte is de grond geroerd? 7. Wat is de invloed daarvan (geweest) op de maaiveldhoogte? 8. Is er grondverbetering uitgevoerd?
De huidige maaiveldhoogte varieert van zo’n 18 tot zo’n 20 meter boven NAP. Er zijn kabels en leidingen aangelegd binnen het onderzoeksgebied. De wijziging heeft plaatsgevonden in verschillende delen van het onderzoeksgebied. Dit is zichtbaar in figuur 12. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Ja, de grond is geroerd. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen.
9. Wat is er gebeurd met het afgevoerde/verplaatste materiaal? INFORMATIE MET BETREKKING TOT DE WERKWIJZE EN INGEZETTE MIDDELEN 10. Op welke wijze is de wijziging van het maaiveld is Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet gerealiseerd? eenduidig vast te stellen. 11. Welk type werkzaamheden zijn uitgevoerd? Het is aannemelijk dat er ontgravingen hebben plaatsgevonden voor de aanleg van kabels en leidingen. INFORMATIE ALGEMEEN
364-024-VO-01
Pagina 76 van 105
CONTRA-INDICATIE
WIJZIGING EN/OF AANLEG INFRASTRUCTUUR
ALGEMENE OMSCHRIJVING
Betreft wijzigingen in en/of de aanleg van (spoor)wegen en kabels en leidingen.
INFORMATIE OVER DE LOCATIE 12. Wat was de maaiveldhoogte tijdens de conflictperiode? 13. Is het maaiveld na de conflictperiode in hoogte gewijzigd?
Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen. Dit is op basis van het bronnenmateriaal niet eenduidig vast te stellen.
Tabel 14: Onderzoeksvragen na-conflictperiode voor het beargumenteerd aanmerken van verdacht gebied.
Bovenstaande contra-indicaties wijzen op ingrijpende bodemroerende werkzaamheden binnen de contouren van het onderzoeksgebied, in het kader van de bouw van een scholencomplex met bijbehorende verhardingen en bodemegalisaties, de realisatie van het Pastoor Bluemersplein en de aanleg van kabels en leidingen. De bodemroerende werkzaamheden vonden voornamelijk plaats in de jaren 1980 en 1990. Wanneer er tijdens de werkzaamheden ontplofbare oorlogsresten zouden zijn aangetroffen, zou hiervan normaliter melding gemaakt zijn bij de EOD. Er zijn op basis van het geraadpleegde bronnenmateriaal echter geen aanwijzingen achterhaald die erop duiden dat bij deze (bodemroerende) activiteiten ontplofbare oorlogsresten zijn aangetroffen. Dit sterkt de uitkomst dat het gebied als onverdacht kan worden aangemerkt.
364-024-VO-01
Pagina 77 van 105
AANNEMELIJKE OORZAKEN VOOR DE AANWEZIGHEID VAN ACHTERGEBLEVEN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
LUCHTAANVALLEN
Bombardement
Beschieting met boordwapens
Beschieting met raketten
Vliegtuigcrash/ Inslag V-wapen
GRONDGEVECHTEN (SECUNDAIRE GEVOLGEN)
Blindgangers (bijv. artillerie beschieting)
In stellingen achtergelaten, gedumpt of bedolven
MUNITIE VERNIETIGING
MILITAIR GEBRUIK
MUNITIE OPSLAG
Springputten en dergelijke
Militair oefenterrein
Munitie fabricage en/of opslag
Munitiedump of stort
Stationering militairen
Munitie inrichtingen
Munitiedump in water
Vliegveld
Incident munitieopslag
(afzinking)
Mijnenveld(en)
(explosie)
Vernielingsactiviteiten
Figuur 14: Schema met achterhaalde oorzaken/scenario’s voor indicaties betreffende de vermoedelijke aanwezigheid van OO op basis van de geraadpleegde bronnen.
364-024-VO-01
Pagina 78 van 105
6 LEEMTEN IN KENNIS ▪
Van eventuele meldingen of ruimingen van (vermoede) explosieven in of direct grenzend aan het onderzoeksgebied zijn over de periode 1940-1944 en 1948-1970 geen gegevens meer bekend bij de EOD en het SSA.
▪
Er heeft beperkte controle plaatsgevonden of de ontleende adresgegevens corresponderen met mogelijk in de loop van de jaren veranderde huisnummering, straatnamen of perceelindelingen.
▪
Bepaalde indicaties die zijn aangetroffen in literatuur en archiefstukken en meldingsrapportages van de EOD zijn niet te herleiden naar een specifieke locatie.
▪
Blindgangers van luchtdoelartillerie worden conform het gestelde in het CS-VROO-02 niet in de resultaten van het onderzoek meegenomen, tenzij de exacte locatie van een blindganger kan worden vastgesteld.
▪
ECG beschikt niet over de complete informatie aangaande de maatvoering van de waargenomen naoorlogse grondroerende werkzaamheden.
▪
In het archief van het gemeentebestuur van Wisch tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn geen archiefstukken met betrekking tot rapporten van de luchtbeschermingsdienst aangetroffen.
▪
Er zijn geen luchtfoto’s achterhaald die het onderzoeksgebied ten tijde van de bevrijding of kort na de bevrijding in beeld brengen.
▪
ECG beschikt niet over Kriegstagebücher van de Duitse eenheden die in de omgeving van het onderzoeksgebied actief waren.
▪
ECG gaat ervan uit dat bij de grondroerende werkzaamheden eventuele OO zouden zijn opgemerkt, gemeld en geruimd. Het is echter niet uit te sluiten dat er OO over het hoofd zijn gezien of niet zijn gemeld.
364-024-VO-01
Pagina 79 van 105
7 CONCLUSIE EN ADVIES ECG heeft een Vooronderzoek Compleet uitgevoerd naar de mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten in het onderzoeksgebied ‘Locatie IKC Silvolde’.90 Het doel van deze studie is het verkrijgen van een gefundeerd antwoord op de volgende drie kernvragen: 1.
Is het onderzoeksgebied of een deel hiervan betrokken geweest bij oorlogshandelingen en potentieel verdacht (aanwijzingen/indicaties voor de aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten)? Op basis van literatuur, archiefmateriaal, het Ruimingenregister van de Explosieven Opruimingsdienst, kaartmateriaal en luchtfoto-interpretatie zijn er binnen het onderzoeksgebied geen voldoende concrete en/of eenduidige indicaties/aanwijzingen achterhaald van oorlogshandelingen die zouden kunnen wijzen op de mogelijke aanwezigheid van achtergebleven oorlogsresten. Het onderzoeksgebied ‘Locatie IKC Silvolde’ is derhalve onverdacht op het aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten (zie Bijlage 1 voor de Bodembelastingkaart Ontplofbare Oorlogsresten).
2.
Zijn er gebeurtenissen (contra-indicaties) die een aanwijzing vormen dat een (mogelijk verdacht) gebied of een deel hiervan als onverdacht kan worden aangemerkt (aanwijzingen contraindicaties)? Binnen de contouren van het onderzoeksgebied hebben ingrijpende bodemroerende werkzaamheden plaatsgevonden. Het betreft de sloop van panden, de bouw van een scholencomplex met bijbehorende verhardingen en egalisaties, het aanleggen van kabels en leidingen en het aanleggen van het Pastoor Bluemersplein. Exacte maatvoering omtrent de werkzaamheden ontbreekt. Er zijn op basis van het geraadpleegde bronnenmateriaal geen aanwijzingen achterhaald die erop duiden dat bij deze (bodemroerende) activiteiten Ontplofbare Oorlogsresten zijn aangetroffen. Dit sterkt de uitkomst dat het gebied als onverdacht kan worden aangemerkt.
3.
Indien er sprake is van verdacht gebied wat is dan de hoofdsoort, subsoort, kaliber/gewichtsklasse, nationaliteit, hoeveelheid en verschijningsvorm van de vermoede Ontplofbare Oorlogsresten (en voor de hoofdsoort afwerpmunitie tevens het type ontstekingsinrichting en het verwachte aantal)? Niet van toepassing.
90 ECG raadt de opdrachtgever aan om de bevindingen van deze bureaustudie te delen met de betreffende gemeente
waarin het onderzoeksgebied zich bevindt.
364-024-VO-01
Pagina 80 van 105
ECG adviseert u om de geplande werkzaamheden in het onderzoeksgebied op reguliere wijze uit te voeren. Daarbij wordt u aangeraden om uitvoerende partijen op de hoogte te stellen van het Protocol Toevalsvondst dat in Bijlage 4 van deze rapportage is opgenomen. Mochten er onverhoopt munitie(gelijkende) objecten worden aangetroffen in de als ‘onverdacht’ geclassificeerde gebieden, dan wordt u geadviseerd om de werkzaamheden direct te staken en de lokale politie van deze vondst op de hoogte te stellen. Tevens wordt u geadviseerd om in een dergelijke situatie contact op te nemen met een CS-OOO gecertificeerd opsporingsbureau en gezamenlijk vast te stellen of opschaling noodzakelijk is. ECG is in bezit van het CS-OOO certificaat en kan meedenken in een vervolgtraject en eventueel diensten verzorgen bij opsporingswerkzaamheden.
364-024-VO-01
Pagina 81 van 105
8 OVERZICHT VAN GEHANTEERDE BRONNEN Archiefinstellingen: ▪ Bundesarchiv Berlin-Lichterfelde te Berlijn ▪ Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg im Breisgau ▪ Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers te Doetinchem ▪ Explosieven Opruimingsdienst van het ministerie van Defensie te Rijswijk en Soesterberg ▪ Gelders Archief te Arnhem ▪ Kadaster te Zwolle ▪ Library and Archives Canada te Ottawa ▪ Laurier Military History Archive te Waterloo ▪ Nationaal Archief te Den Haag ▪ The National Archives te London ▪ National Archives and Records Administration te College Park, Maryland ▪ The National Collection of Aerial Photography/The Aerial Reconnaissance Archives/Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland te Edinburgh ▪ Nederlands Instituut voor Militaire Historie te Den Haag ▪ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust – en Genocidestudies te Amsterdam ▪ Semi-Statisch Informatiebeheer te Rijswijk ▪ Speciale Collecties Wageningen University te Wageningen Literatuur: ▪ Aken, A. van (red.), Oorlog over ons dorp: gedenkboek van Ulft 1940-1945 (Ulft z.j.). ▪ Amersfoort, H. en P. Kamphuis, eds., Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied (4e druk; Den Haag 2012). ▪ Berkum, M. van, 75 jaar vrijheid: daor he’j ze an!: Silvolde 75 jaar geleden bevrijd (z.p. 2020). ▪ Bollen, H. en P. Vroemen, Canadezen in actie: Nederland najaar '44 - voorjaar '46 (Warnsveld 1994).
▪ Bresser, P. e.a. (red.), ‘De bevrijding van Achterhoek en Liemers’, in: Jaarboek Achterhoek & Liemers 43 (z.p. 2019). ▪ Bruil Traanboer, L.E., Wisch in bezettingstijd 1940-1945 (Aalten 1987). ▪ Buck, P. de, e.a., Zoeken en schrijven. Handleiding bij het maken van een historisch werkstuk (Rijswijk 1992). ▪ B&W van Wisch, Gemeente Wisch : Oorlogstijd Mei 1940 (Varsseveld 1940). ▪ Dorrestein, B.J., Een Achterhoekse jongen in de Duitse tijd (Doetinchem 2000). ▪ Eversteijn, T., Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945 (niet gepubliceerd). ▪ Foreman, J., The Fighter Command War Diaries : July 1944 to May 1945 (zonder plaats 2004). ▪ Geven, G., Verzet in de Achterhoek: een persoonlijk verslag (z.p. 2009). ▪ Harmelink, G.Th.H., Dagboek 1940-1945 bijgehouden door G.Th.H. Harmelink (z.p. z.j.). ▪ Johnson, W., Verhalen uit de oorlog: verteld door mijn familieleden (z.p. z.j.). ▪ Klep, C. en B. Schoenmaker, De bevrijding van Nederland 1944-1945 : Oorlog op de flank (’sGravenhage 1995). 364-024-VO-01
Pagina 82 van 105
▪ Mijnen, E., Mijn vader Eed Mijnen in WO II: belevenissen met Russische gevangenen en een ▪ ▪ ▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Duits boerengezin (z.p. 2020). Molenaar, F.J., De luchtverdediging in de meidagen 1940 2 delen (Den Haag 1970). Nederkoorn, W.P., Er op of er onder: hoe Achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd (Arnhem 1977). V.E. Nierstrasz., De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de Wereldoorlog II; Hoofddeel III. Nederlands verdediging tegen de Duitse aanval van 10 – 19 mei 1940, Deel 2 De krijgsverrichtingen in de buitenprovinciën (zonder Zeeland), Onderdeel E De krijgsverrichtingen ten oosten van de IJssel en in de IJssellinie, mei 1940 (Den Haag 1952). Oostendorp, B.F.M., Notities over de Tweede Wereldoorlog, ongecorrigeerd overgenomen uit het dagboek van Ben F.M. Oostendorp, in die tijd wonende aan het Marktplein te Silvolde (z.p. z.j.). Pater, B.C. de en B. Schoenmaker, Grote Atlas van Nederland, 1930-1950: Comprehensive atlas of the Netherlands, 1930-1950 (Zierikzee 2005). Peters, C., Gelderland bevrijd (Hulst 1994). Pol, H.J.A.G., Onze vergeten bevrijders : een onderzoek naar de verrichtingen van de Engelse en de Canadese troepen in Oost-Nederland maart-april 1945 (Hengelo 2000). Rhebergen, W. en P. Rhebergen, Vermist boven de Achterhoek (Naarden 1991). Rutten, F., En toen was er oorlog: 1939-1945: een tijdsbeeld (Gaanderen 2012). Rutten, F., En toen was er oorlog: 1939-1945, een tijdsbeeld. W.O.
II in Gaanderen en de Achterhoek (Gaanderen 2015). Sectie Krijgsgeschiedenis van den Generalen Staf, Beknopt overzicht van de krijgsverrichtingen der Koninklijke Landmacht 10-19 mei 1940 (Leiden 1947). Sloot, M., "Er gebeurt ook zoo veel" : dagboek 1940-1945 (Best 2007). Volker, I., Doetinchem in oorlogstijd: vijf jaar Duitse bezetting in Doetinchem en Gaanderen (Doetinchem 1996). Woensel, J. van, Vrij van explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers, 1944-2004 (Meppel, 2004). Zwanenburg, G.J., En nooit was het stil…: kroniek van een luchtoorlog 2 delen (Den Haag 19901993).
Overige rapportages/documentatie: ▪ Beoordelingsrichtlijn voor het Procescertificaat “Opsporen Conventionele Explosieven (OCE)” versie 2007-02 (8 februari 2007). ▪ Cator, E., I. Helsloot en J. Vlagsma, Afbakening van verdacht gebied in Amsterdam. Onderzoek naar nieuwe, onderbouwde methodes voor de afbakening van CE-verdachte gebieden (Nijmegen juni 2017). ▪ Cator, E. en I. Helsloot, Methodiek afbakening van verdacht gebied. Een beschrijving van de ‘Amsterdamse’-methode voor de afbakening van CE-verdachte gebieden (Renswoude juni 2018). ▪ Deltares, Voorschrift Bepaling Indringingsdiepte Conventionele Explosieven Kenmerk 1210497000-GEO-0002 (z.p. 2014). ▪ Dijkstra, M., Een op risico gebaseerde methode om de efficiëntie en effectiviteit van Conventionele Explosieven onderzoeken van RWS projecten te verbeteren (Delft 2013). 364-024-VO-01
Pagina 83 van 105
▪ EOD, ‘UO nummers EODD 02-12-2020’. ▪ Helsloot, I., en G. van Melick, Uitgangspunten voor een redelijk en proportioneel CE beleid. Inclusief een concept besluitvormingsstroomschema (z.p. augustus 2016). ▪ Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Jaarplan 2015 (Den Haag 2014). ▪ Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Sectorrapportage Grond-, Weg- en Waterbouw 2014 (z.p. juli 2015). ▪ Operational Research Section (M.A.A.F.) report No. N. 14, The Bombing accuracy of M.A.T.A.F. fighter-bomber aircraft on rail lines and rail bridges (22nd august 1944). ▪ Raad voor de financiële verhoudingen, Herziening bommenregeling gemeentefonds Kenmerk 2015-0000363666 (26 juni 2015). ▪ Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2019, nr. 471, Besluit 28 november 2019 ▪ Staatscourant Nr. 58198, 13 november 2020, Bekendmaking van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 3 november 2020, 2019-0000170973, houdende Publicatie van het Certificatieschema voor het Opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten. ▪ Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (VOMES), ‘Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten’, kenmerk CS-VROO-01, versie 24-01, status definitief, goedkeuringsdatum 1 maart 2024.
▪ Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (VOMES), certificatieschema voor het opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten dat is vastgesteld door de stichting veilig omgaan met Explosieve stoffen als bedoeld in artikel 1.5a, onderdeel c, van het Arbeidsomstandighedenbesluit. ▪ Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (VOMES), ‘Nadere bepalingen voor het uitvoeren van Vooronderzoek en Risicoanalyse behorende bij het Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten’, kenmerk CS-VROO-02, versie 2401, status definitief, goedkeuringsdatum 1 maart 2024. ▪ TNO, Inventarisatie van WOII vliegtuigbom ontstekers in NL bodem, Rapportnummer R10074 (Rijswijk 16-10-2015) Bijlage 1 C/19. ▪ Vereniging voor Explosieven Opsporing, Handreiking vooronderzoeken BRL-OCE versus WSCSOCE. Notitie 3VEO-VOO.05667.V (Geldermalsen 16 april 2013). ▪ Werkveld specifiek Certificatieschema voor het Systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven (WSCS-OCE: 2012, versie 1), Staatscourant 2012 nr. 4230 (Den Haag 2012) 106144. ▪ Werkveld Specifiek certificatie Schema voor het Opsporen Conventionele Explosieven zoals opgenomen in bijlage XII behorend bij Artikel 4.17f van de Arbeidsomstandighedenregeling. Internet: ▪ http://archieven.nl ▪ http://delpher.nl ▪ http://dotkadata.nl ▪ https://www.ecal.nu/ ▪ http://echodelta.net/mbs/eng-translator.php 364-024-VO-01
Pagina 84 van 105
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
http://explosievenopsporing.nl http://inspectieszw.nl http://maps.bing.com http://maps.google.nl http://topotijdreis.nl http://vergeltungswaffen.nl/ http://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl https://vomes.nl
Archieftoegangen Bundesarchiv-Militärarchiv RL 2-II GENERALSTAB DER LUFTWAFFE/LUFTWAFFENFÜHRUNGSSTAB INV.NR.: OMSCHRIJVING: 4 5. Abteilung (Ic; Feindaufklärung, Abwehr, geistige Betreuung) 4.1 Lagemeldungen, Lageberichte 205 Lageberichte Nr.246-Nr.258, 9. Mai 1940 – 21. Mai 1940 206
Lageberichte Nr.259-Nr.264, 22. Mai 1940 – 27. Mai 1940
207
Lageberichte Nr.265-Nr.270, 28. Mai 1940 – 1. Juni 1940
208
Lageberichte Nr.271-Nr.276, 3. Juni 1940 – 7. Juni 1940
209
Lageberichte Nr.277-Nr.282, 9. Juni 1940 – 13. Juni 1940
210
Lageberichte Nr.283-Nr.290, 15. Juni 1940 – 21. Juni 1940
211
Lageberichte Nr.292-Nr.298, 23. Juni 1940 – 29. Juni 1940
211a
1. Juli 1940 – 5. Juli 1940
212
Lageberichte Nr.305-Nr.317, 7. Juli 1940 – 19. Juli 1940
213
Lageberichte Nr.319-Nr.330, 21. Juli 1940 – 1. Aug. 1940
214
Lageberichte Nr.375-Nr.382, 15. Sept. 1940 – 22. Sept. 1940
215
Lageberichte Nr.383-Nr.391, 23. Sept. 1940 – 1. Okt. 1940
216
Lageberichte Nr.393-Nr.403, 3. Okt. 1940 – 13. Okt. 1940
217
Lageberichte Nr.404-Nr.414, 14. Okt. 1940 – 24. Okt. 1940
218
Lageberichte Nr.415-Nr.425, 25. Okt. 1940 – 4. Nov. 1940
219
Lageberichte Nr.426-Nr.434, 5. Nov. 1940 – 13. Nov. 1940
220
Luftlageberichte Nr.435-Nr.440, 14. Nov. 1940 – 19. Nov. 1940
221
Luftlageberichte Nr.441-Nr.447, 20. Nov. 1940 – 26. Nov. 1940
222
Luftlageberichte Nr.448-Nr.454, 27. Nov. 1940 – 3. Dez. 1940
223
Luftlageberichte Nr.455-Nr.463, 4. Dez. 1940 – 12. Dez. 1940
224
Luftlageberichte Nr.464-Nr.471, 13. Dez. 1940 – 21. Dez. 1940
225
Luftlageberichte Nr.472-Nr.479, 22. Dez. 1940 – 31. Dez. 1940
226
Luftlageberichte Nr.480-Nr.488, 1. Jan. 1941 – 9. Jan. 1941
227
Luftlageberichte Nr.489-Nr.497, 10. Jan. 1941 – 18. Jan. 1941
228
Luftlageberichte Nr.498-Nr.510, 19. Jan. 1941 – 31. Jan. 1941
229
Luftlageberichte Nr.511-Nr.519, 1. Feb. 1941 – 9. Feb. 1941
364-024-VO-01
Pagina 85 van 105
RL 2-II GENERALSTAB DER LUFTWAFFE/LUFTWAFFENFÜHRUNGSSTAB INV.NR.: 230
OMSCHRIJVING: Luftlageberichte Nr.520-Nr.528, 10. Feb. 1941 – 18. Feb. 1941
231
Luftlageberichte Nr.529-Nr.538, 19. Feb. 1941 – 28. Feb. 1941
232
Luftlageberichte Nr.539-Nr.546, 1. März 1941 – 8. März 1941
233
Luftlageberichte Nr.547-Nr.554, 9. März 1941 – 16. März 1941
234
Luftlageberichte Nr.555-Nr.559, 17. März 1941 – 21 März 1941
235
Luftlageberichte Nr.560-Nr.562, 22. März 1941 – 24. März 1941
236
Luftlageberichte Nr.563-Nr.569, 25. März 1941 – 31. März 1941
237
Luftlageberichte Nr.570-Nr.575, 1. Apr. 1941 – 6. Apr. 1941
238
Luftlageberichte Nr. 577-Nr. 583, 8. Apr 1941 – 14. Apr. 1941
239
Luftlageberichte Nr.584-Nr.591, 15. Apr. 1941 – 22 Apr. 1941
240
Luftlageberichte Nr.592 – Nr.599, 23. Apr. 1941 – 30. Apr. 1941
241
Luftlageberichte Nr.600 – Nr.605, 1. Mai 1941 – 6. Mai 1941
242
Luftlageberichte Nr.606 – Nr.613, 7. Mai 1941 – 14. Mai 1941
243
Luftlageberichte Nr.614 – Nr.625, 15. Mai 1941 – 26. Mai 1941
244
Luftlageberichte Nr.626 – Nr.637, 27. Mai 1941 – 7.Juni 1941
245
Luftlageberichte Nr.638 – Nr.645, 8. Juni 1941 – 15. Juni 1941
246
Luftlageberichte Nr.646 – Nr.655, 16. Juni 1941 – 25. Juni 1941
247
Luftlageberichte Nr.656 – Nr.660, 26. Juni 1941 – 30. Juni 1941
248
Luftlageberichte Nr.661 – Nr.666, 1. Juli 1941 – 6. Juli 1941
249
Luftlageberichte Nr.667 – Nr.672, 7. Juli 1941 – 12. Juli 1941
250
Luftlageberichte Nr.673 – Nr.678, 13. Juli 1941 – 18. Juli 1941
251
Luftlageberichte Nr.679 – Nr.684, 19. Juli 1941 – 24. Juli 1941
252
Luftlageberichte Nr.685 – Nr.691, 25. Juli 1941 – 31. Juli 1941
253
Luftlageberichte Nr.692 – Nr.700, 1. Aug. 1941 – 9. Aug. 1941
254
Luftlageberichte Nr.701 – Nr.707, 10 .Aug. 1941 – 16. Aug. 1941
255
Luftlageberichte Nr. 708 – Nr.713, 17. Aug. 1941 – 22. Aug. 1941
256
Luftlageberichte Nr.714 – Nr.719, 23. Aug. 1941 – 28. Aug. 1941
257
Luftlageberichte Nr.720 – Nr.725, 29. Aug. 1941 – 3.Sept. 1941
258
Luftlageberichte Nr.726 – Nr.730, 4. Sept. 1941 – 8.Sept. 1941
259
Luftlageberichte Nr.731 – Nr.736, 9. Sept. 1941 – 14. Sept. 1941
260
Luftlageberichte Nr.737 – Nr.742, 15. Sept. 1941 – 20. Sept. 1941
261
Luftlageberichte Nr. 743 – Nr.748, 21. Sept. 1941 – 26. Sept. 1941
262
Luftlageberichte Nr.749 – Nr.754, 27. Sept. 1941 – 2. Okt. 1941
263
Luftlageberichte Nr.755 – Nr.760, 3. Okt. 1941 – 9. Okt. 1941
264
Luftlageberichte Nr.761 – Nr.765, 10 .Okt. 1941 – 14. Okt. 1941
265
Luftlageberichte Nr.766 – Nr.769, 15. Okt. 1941 – 18. Okt. 1941
266
Luftlageberichte Nr.770 – Nr.774, 19. Okt. 1941 – 23. Okt. 1941
267
Luftlageberichte Nr.775 – Nr.778, 24. Okt. 1941 – 28. Okt. 1941
268
Luftlageberichte Nr.779 – Nr.785, 28. Okt. 1941 – 3. Nov. 1941
269
Luftlageberichte Nr.786 – Nr.791, 4. Nov. 1941 – 9. Nov. 1941
1026
Lageberichte Nr.341-Nr.345, 12.- 16. Aug. 1940
1557
Lagebericht Nr. 269, 1. Juni 1940
364-024-VO-01
Pagina 86 van 105
Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers 1053 GEMEENTEBESTUUR WISCH, (1833) 1922-2004 (2009) INV.NR.: OMSCHRIJVING: 1.711 Eigendom en bezit 50
Kadastrale kaart gemeente, met tekening, 1929
1.712.3 Wederopbouw 3
Herstel oorlogsschade woningen en gebouwen, 1940-1955
7
Herbouwplan Wisch, 1945
4694
Schaderapporten voor oorlogsgeweldschade aan gebouwen; kern Silvolde, 1946
2210
Overzicht schade-inventarisatie op 1 april 1945, 1945
1.732 Ontsluiting en exploitatie van terreinen 3272
Woonrijp maken zijweg Pastoor Bluemersplein te Silvolde, 2002-2003
1.754.3 Ordeverstoring 3846
Voornamelijk rapporten, opgesteld over ordeverstoringen van zeer uiteenlopende aard, 19351944 1.75 Openbare orde 3868
Circulaires betreffende de melding van ‘bijzondere gebeurtenissen’ en maatregelen tegen verstoringen van de openbare orde, 1940-1944 1.776.11 Begraafplaatsen 384
Oorlogsgraven, 1940-2008
1.783 Gevaarlijke stoffen, ontploffing en ontbranding 3797
4554
Kaart van wegen en voetpaden in de gemeente Wisch uit 1940, met daarop ingetekend plekken en data van afgeworpen bommen en neergestorte vliegtuigen in de periode november 1944 maart 1945, 1940-1945 Ruimingen van munitie, 2000-2001
3865
Opsporing en ruiming van achtergebleven oorlogstuig (waaronder explosieven) uit de 2e wereldoorlog., 1970-1984 1.811.111.1 Aanleg en verbetering van wegen 2720
Wegen in de bebouwde kom van Silvolde; straatnamen B, 1936-1996
2723
Wegen in de bebouwde kom van Silvolde; straatnamen M t/m P, 1955-1995
3518
Aanleg en herinrichting van wegen te Silvolde, 1999-2003
3520
Reconstructie Lichtenbergseweg, Prins Bernhardstraat en Boterweg te Silvolde, 2004
3938
Aanleg insteekweg en parkeerhavens Pastoor Bluemersplein te Silvolde, 1980
1.851.06 Schoolgebouwen- en terreinen kleuteronderwijs 689
Stichting 3-klassige R.K. kleuterschool aan het Pastoor Bluemersplein te Silvolde, 1977
690
Stichting 2-klassige R.K. kleuterschool aan de Boterweg te Silvolde, 1969-1972
3299
Plakkenbergschool, Pastoor Bluemersplein 5 te Silvolde; uitbreiding met 2 groepsruimten, 19911993 Plakkenbergschool, Pastoor Bluemersplein 5 te Silvolde; nieuwbouw, 1975-1982
3300
2.07.155.2 Namen en aanduidingen 268
Huisnummering; toekenning en wijzigen map 1, 1950-1979
2.07.351.19 Verkrijging en verlies op andere wijze 3862
Stukken betreffende de opgave van oorlogsschade, veroorzaakt door vliegtuigbommen., 19431952
364-024-VO-01
Pagina 87 van 105
Gelders Archief 0044 TIJDELIJK PROVINCIAAL BESTUUR TE NIJMEGEN, 1944-1945 (1984) INV.NR.: 132
OMSCHRIJVING: Stukken betreffende luchtbescherming en brandweerwezen, 1944-1945.
143
Stukken betreffende de wederopbouw van door oorlogshandelingen verwoest gebied, 19441945.
0045 TIJDELIJK PROVINCIAAL BESTUUR TE LOCHEM, (1936) 1944-1945 INV.NR.: 66
OMSCHRIJVING: Stukken betreffende het onderhoud van zogenaamde "dekkingsgaten" tegen luchtaanvallen in diverse gemeenten, 1944-1945.
1037 MILITAIR GEZAG IN GELDERLAND, 1941-1948 INV.NR.: OMSCHRIJVING: 1. Provinciale Militaire Commissaris in Gelderland en rechtsopvolgers 1.3. A.F.H. Blaauw, PMC te Arnhem april-september 1945, Commissaris 4e Militaire Afdeling oktobernovember 1945 en het Afwikkelingsbureau, 1946 191 Stukken betreffende het opruimen van mijnen en munitie, 1945. 1.4. Dienst Burgermijnopruiming van het PMC Gelderland 1.4.1. Hoofd van de Dienst Burgermijnopruiming/District Arnhem 259 Correspondentie van het hoofd van de Dienst Burgermijnopruiming van het MG Gelderland en de leider van het District Arnhem van de Dienst Burgermijnopruiming, 1945. 260 Rapporten, 1945. 261
Dag- en weekrapporten betreffende het opruimen van mijnen en munitie, 1945.
264
Instructies, 1945.
265
Situatieschetsen van mijnenvelden, 1945.
Rapporten, 1945 (4 omslagen) Betreffende het opruimen van mijnen en munitie 274 Overige rapporten 1.4.3. Districten Doetinchem en Zutphen 278
Ingekomen brieven, 6 april-10 december 1945 (nrs. 1-260)
279
Uitgaande brieven, 15 mei-14 september 1945 (nrs. 1-227)
280
Uitgaande brieven, 14 september-13 december 1945 (nrs. 228-348)
Stukken betreffende door gemeenten verstrekte opgaven van aangetroffen explosieven, 1945. 2 omslagen 286
L-Z
2. Districts Militaire Commissarissen 2.2. Districts Militaire Commissaris te Doetinchem 372 Stukken betreffende brandweer, luchtbescherming en mijnopruiming, 1945.
Imperial War Museum Geen relevante archiefstukken aangetroffen
364-024-VO-01
Pagina 88 van 105
Library and Archives Canada RG24-C-3 War Diaries Divisions INV.NR.: OMSCHRIJVING: nd 2 Canadian Infantry Division 13753
2nd Canadian Infantry Division - General Staff, 1945/04-1945/10
14326
Headquarters, 2nd Divisional Artillery, Royal Canadian Artillery, 1944/12-1945/10
14226
8th Reconnaissance Regiment (14th Canadian Hussars), 1944/11-1945/04
15277
The Toronto Scottish Regiment (Machine Gun), Canadian Active Service Force, 1943/08-1945/12
th
5 Canadian Infantry Brigade 14110
Headquarters, 5th Canadian Infantry Brigade, 1944/12-1945/10
15021
The Calgary Highlanders, 1945/01-1945/09
15188
Le Régiment de Maisonneuve, Canadian Active Service Force, 1944/06-1945/11
15010
1st Battalion, The Black Watch (Royal Highland Regiment) of Canada, 1945/01-1945/04
6th Canadian Infantry Brigade 15066
Les Fusiliers Mont-Royal, 1944/12-1945/09
15264
The South Saskatchewan Regiment, 1945/04-1945/11
Arty 14442
4th Field Regiment, Royal Canadian Artillery, 1944/08-1945/09
14446
5th Field Regiment, Royal Canadian Artillery, 1945/01-1945/09
14448
6th Field Regiment, Royal Canadian Artillery, 1942/10-1945/09
14560
2nd Anti-Tank Regiment, Royal Canadian Artillery, 1944/12-1945/09
2nd Canadian Armoured Brigade 14234
10th Armoured Regiment (Fort Garry Horse), 1944/07-1945/04
Nationaal Archief 2.04.53.15 ARCHIEF VAN DE INSPECTIE BESCHERMING BEVOLKING LUCHTAANVALLEN, 1937-1946 INV.NR.: 19-47
OMSCHRIJVING: Ingekomen en minuten van uitgegane brieven van en aan diverse overheidsinstellingen 1940 1941 38 Commissaris der Koningin in de provincie Gelderland, nrs. 18.2.1 - 18.2.33
69-79
Meldingen en proces-verbaal ontvangen van gemeenten over geallieerde luchtactiviteiten, 1940-1941 73 Gelderland
2.04.110 ARCHIEF KORPS HULPVERLENINGSDIENST VAN HET MINISTERIE BINNENLANDSE ZAKEN 1945-1974 INV.NR.: 20
OMSCHRIJVING: Registers met krantenknipsels inzake explosieven. Zonder datum
21
Registers met krantenknipsels inzake explosieven. 1945-1947
22
Registers met krantenknipsels inzake explosieven. 1957-1959
27
Register met krantenknipsels inzake ongevallen met oorlogstuig. 1965-1970
28
Verzameling krantenknipsels inzake de Hulpverleningsdienst. 1947-1970
364-024-VO-01
Pagina 89 van 105
49
Stukken betreffende onderzoeken naar explosieven die in handen van burgers zijn gekomen, 1947-1960
2.13.25 ARCHIEF VAN HET MILITAIR GEZAG, (1939) 1943-1946 (1956) INV.NR.: OMSCHRIJVING: 2 Secties van de staf Militair Gezag 2.04 Sectie IV Brandweer en Luchtbescherming 2.04.1 niet naar onderwerp ingedeelde stukken-1944 (1945, 1948, 1950, 1954) 1542 Rapporten en verslagen [4.04.00, 4.19.00], 1944-1945 2.04.2.3.2 Opsporing en opruiming van explosieven 1567
Stukken betreffende de opsporing en ruiming van mijnen en andere explosieven [4.75.00], 19441945 1568 Rapporten van de Censuurdienst van de Sectie PTT inzake brieven waarin melding gemaakt wordt van bombardementen, afschriften [4.06.00], 1944-1945 2.09 Sectie IX Openbare Werken 2.09.2 Naar onderwerp ingedeelde stukken 2.09.2.3 Taakuitvoering 2.09.2.3.1 Algemeen 2808 Rapporten over militaire werken, vernielingen en inundaties in het nog niet bevrijde deel van Nederland, 1944-1945 2809 Stukken betreffende de organisatie van de mijnopruimingsdienst en het opsporen en ruimen van mijnen die de uitvoering van bepaalde openbare werken verhinderen [IVf], 1945
2.13.71 ARCHIEVEN VAN HET MINISTERIE VAN DEFENSIE TE LONDEN [1940-1941]; MINISTERIE VAN OORLOG TE LONDEN [1941-1945]; DEPARTEMENT VAN OORLOG: BUREAU LONDEN [1945-1947], (1933) 1940-1947 (1974) INV.NR.: OMSCHRIJVING: 1. Het Ministerie van Defensie te Londen, vanaf 21 augustus 1941, Ministerie van oorlog te Londen, voortgezet vanaf 20 juni 1945 tot 25 april 1947 als bureau Londen Departement van oorlog en de afwikkeling en de daarbij gedeponeerde archieven, 1940-1949 1.1. Het archief van het ministerie van Defensie te Londen, vanaf 21 augustus 1941 Ministerie van Oorlog te Londen, tot 20 juni 1945 1.1.3 Buiten Verbaal Gehouden of Geraakte Stukken 1.1.3.2 Niet Serieel 1.1.3.2.1 Kabinet 368 Stukken betreffende luchtbombardementen in Nederland. 1941, 1944-1945 2. Archieven gevormd onder de verantwoordelijkheid van de Minister van Defensie/Oorlog te Londen vallende instanties en de afwikkeling daarvan 2.15 Het archief van het Bureau Voorbereiding Terugkeer, voortgezet als Bureau Militaire Voorbereiding Terugkeer, met daarin opgenomen het archief van de Marine Inlichtingendienst, voortgezet als Militaire Inlichtingendienst, voortgezet als Marine Inlichtingendienst (1940-1941) 1942-1944 (1945, 1948, 1950, 1954) 576-577 Stukken betreffende luchtaanvallen op en inundaties van Nederland, 1940-1945 576
1940-1943
577
1944-1945
2.15 Het archief van het Bureau Voorbereiding Terugkeer, voortgezet als Bureau Militaire Voorbereiding Terugkeer, met daarin opgenomen het archief van de Marine Inlichtingendienst, voortgezet als Militaire Inlichtingendienst, voortgezet als Marine Inlichtingendienst (1940-1941) 1942-1944 (1945, 1948, 1950, 1954) 364-024-VO-01
Pagina 90 van 105
17882107
Rapporten betreffende verdedigingsstelsels Nederland, 1941-1945 1846
Provincie Gelderland. 1943-1945
1892
IJssellinie. 1943-1945
2.13.167 ARCHIEF VAN HET 2E GENIECOMMANDANT, BUREAU REGISTRATIE VERDEDIGINGSWERKEN VAN HET MINISTERIE VAN DEFENSIE (ZGN. ‘BUNKERARCHIEF’), (1923) 1946-1987 (1992) INV.NR.: OMSCHRIJVING: Geen relevante archiefstukken aangetroffen.
2.13.210 MINISTERIE VAN DEFENSIE: COMMISSIE VAN PROEFNEMING INV.NR.: 23
OMSCHRIJVING: Staten houdende opgaven van plaatsen waar mogelijk onontplofte projectielen zijn gevonden, die wel of niet geruimd zijn, 1940
The National Archives AIR 37 AIR MINISTRY: ALLIED EXPEDITIONARY AIR FORCE, LATER SUPREME HEADQUARTERS ALLIED EXPEDITIONARY FORCE (AIR), AND 2ND TACTICAL AIR FORCE: REGISTERED FILES AND REPORTS INV.NR.: 714
OMSCHRIJVING: 2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: July.- August 1944
715
2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Sept.- Oct. 1944
716
2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Nov.- Dec. 1944
717
2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Jan.- Feb. 1945
718
2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Mar.- May 1945
WO 171 WAR OFFICE: ALLIED EXPEDITIONARY FORCE, NORTH WEST EUROPE (BRITISH ELEMENT): WAR DIARIES, SECOND WORLD WAR INV.NR.: OMSCHRIJVING: 8th Armoured Brigade 4327 HQ 1945 Jan.-Dec. 5213 12 King's Royal Rifle Corps, 1945 43rd Wessex Division 4208 G. 1945, March. 4209 G, 1945, April 4215 Recce 1945, Jan-June 4217 C.R.A. 1945 Jan-March 4218 C.R.A, 1945, Apr. 4770 59th ATK Regiment, 1945, Jan-Dec. 4834 94 Regt Field, 1945 Jan-Apr. 4836 112 Regt Field 1945, Jan-Dec 4853 179 Regt Field, 1945 4955 110 Regt LAA, 1945, Jan.-Oct. 5244 8th Middlesex Regiment Jan.-Nov. 1945 43rd Wessex Division 129th infantry brigade 4389 HQ 129th Brigade 1945 Jan-Dec. 364-024-VO-01
Pagina 91 van 105
WO 171 WAR OFFICE: ALLIED EXPEDITIONARY FORCE, NORTH WEST EUROPE (BRITISH ELEMENT): WAR DIARIES, SECOND WORLD WAR INV.NR.: OMSCHRIJVING: 5271 4th Somerset Light Infantry, 1945- Jan-Dec. 5290 4th Wiltshire Regiment, 1945, Jan-Dec. 5291 5th Wiltshire Regiment 1945, Jan-Dec,. 43rd Wessex Division 130th infantry brigade 4391 H.Q. 130th Infantry Brigade, 1945, Jan-Dec. 5174 4th Dorsetshire Regiment 1945, Jan-Nov. 5175 5th Dorsetshire Regiment 1945, Jan-July 5200 7th Batallion Hampshire Regiment 1945 Jan.-Dec 43rd Wessex Division 214th Infantry Brigade 4437 H.Q. 1945, Jan-May 5179 5th Battalion Duke of Cornwall, 1945, March-April 5272 7th Somerset Light Infantry, 1945, Jan-Dec. 5292 1st Worcestershire Regiment, 1945, Jan-Dec.
National Archives and Records Administration Geen relevante archiefstukken aangetroffen Nederlands Instituut voor Militaire Historie 575 DUITSE VERDEDIGINGSWERKEN EN INUNDATIES VAN NEDERLANDS GRONDGEBIED IN DE OORLOG / RAPPORTEN VAN MILITAIRE AARD VANUIT BEZET NEDERLAND AAN BUREAU INLICHTINGEN LONDEN INV.NR.: OMSCHRIJVING: Bureau Inlichtingen (N.I.D.), inhoudende illegale inlichtingen vanuit bezet Nederland Inlichtingen Duitse bezetting 291 E/1309/45 Rapport 17-2-1945 Inf. 262 en 263; Geschut bij de brug van Aerdt Schuilbunkers bij Tolkamer Luisterpost bij Lobith; Ondergraving dijk bij Herwen; Resultaat bombardement op HW te Silvolde en Concentratie van kleine bunkers langs de N. Rijnoever Collectie ondervragingsrapporten “Engelandvaarders” 501 E 1055/45 Diverse informatie over SILVOLDE