Bestemmingsplan Buitengebied, locatie Huis Landfort_vastgesteld_Toelichting.pdf

Bestemmingsplan "Buitengebied, locatie Huis Landfort"

Bezoekadres Postadres

Rombou : Jufferenwal 30, 8011 LE Zwolle : Postbus 432, 8000 AK Zwolle

Datum

: 21 september 2023

Status Projectleider Telefoon E-mail

: vastgesteld : : 08 8236 8236 : info@rombou.nl

Inhoudsopgave Toelichting

Hoofdstuk 1

Inleiding

6

1.1

Aanleiding voor het plan

6

1.2

Ligging plangebied

7

1.3

Geldende bestemmingsplan

9

1.4

Leeswijzer

10

Hoofdstuk 2

Beschrijvingvan het plan

11

2.1

Huidige situatie

11

2.2

Toekomstige situatie

14

Hoofdstuk 3

Beleid

21

3.1

Rijksbeleid

21

3.2

Provinciaal beleid

24

3.3

Regionaal beleid

31

3.4

Gemeentelijk beleid

33

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

40

4.1

Bodem

40

4.2

Archeologie en cultuurhistorie

41

4.3

Flora en fauna

44

4.4

Geluid

50

4.5

Luchtkwaliteit

52

4.6

Bedrijven & Milieuzonering

54

4.7

Externe veiligheid

56

4.8

Water

59 3

4.9

Parkeren en verkeer

64

4.10

Kabels en leidingen

65

4.11

M.e.r.-Beoordeling

65

4.12

Klimaatadaptatie

67

Hoofdstuk 5

Juridische planopzet

69

5.1

Algemeen

69

5.2

Inleidende regels

69

5.3

Bestemmingsregels

70

5.4

Algemene regels

72

5.5

Overgangs en Slotregel

73

Hoofdstuk 6

Uitvoerbaarheid

74

6.1

Economische uitvoerbaarheid

74

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

75

B i jlagen

Bijlage 1

Beleidsplan Stichting Erfgoed Landfort

Bijlage 2

Locatiestudie parkeervoorziening

Bijlage 3

Verkenning locaties Duitsland

Bijlage 4

Ontwerp parkeervoorziening

Bijlage 5 Landschappelijkeinpassing (inclusief beplantingsplan, plantenlijst en hoeveelhedenstaat) Bijlage 6

Groene ontwikkelingszone - versterking

Bijlage 7 AERIUS-berekeninggebruiksfase (Nederlandse en Duitse Natura 2000-gebieden) Bijlage 8

Inzet transport en materieel aanlegfase

Bijlage 9

AERIUS-berekeningaanlegfase (Nederlandse en Duitse Natura 2000-gebieden)

4

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Bijlage 10

Quickscannatuurwaardenonderzoek

Bijlage 11

Watertoets

Bijlage 12

Aanmeldnotitie Mer-beoordeling

Bijlage 13

Nota van wijzigingen

Inhoudsopgave

5

Toelichting Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1

Aanleiding voor het plan

In 2017 verwierf stichting Erfgoed Landfort (sEL) de historische buitenplaats Huis Landfort in Megchelen. Sinds die tijd werkt de stichting aan de bouwkundige en landschappelijke restauratie van de buitenplaats. Hierbij hebben het landhuis, de bijgebouwen, de bruggen en het park hun vroegere grandeur teruggekregen. Het landhuis is volledig gerenoveerd en voor particuliere bewoning en ontvangsten geschikt gemaakt. Huis en tuin zijn door groepen op aanvraag te bezichtigen. Geïnteresseerde bezoekers kunnen op Huis Landfort kennis opdoen van alle aspecten die met het leven op een historische buitenplaats samenhangen. SEL wil Huis Landfort uiteindelijk laten uitgroeien tot een ontmoetingsplek en kenniscentrum voor iedereen die zich voor het behoud en beheer van de vele honderden Nederlandse historische buitenplaatsen inspant. Voor betrokken partijen, waaronder particuliere eigenaren, natuurorganisaties, kasteel- en buitenplaatsmusea en in dit monumentale erfgoed geïnteresseerden, zullen er in het koetshuis studiedagen en kennis- en netwerkbijeenkomsten worden georganiseerd. In het beleidsplan van sEL zijn de doelstelling nader omschreven (zie bijlage 1).

Het voorliggende bestemmingsplan is overwegend conserverend van aard en gericht op het vastleggen van de bestaande ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied en het daarbinnen goed planologisch vastleggen van de aanwezige functies. Daarnaast maakt het bestemmingsplan één nieuwe ontwikkeling mogelijk, te weten de aanleg van een parkeervoorziening. Om te voorzien in de parkeerbehoefte en om ongewenste parkeerdruk en overlast in de omgeving te voorkomen, is het noodzakelijk dat er voorzien wordt in een 6

Buitengebied, locatie Huis Landfort

nieuwe parkeervoorziening. Van oudsher trekken de openbaar toegankelijke delen van de buitenplaats al vele bezoekers. Nu ook het landhuis en koetshuis en de tuinen een duurzame en toekomstbestendige publieksfunctie krijgen, nemen de bezoekersaantallen verder toe. Voor de omvang van de parkeervoorziening is vooraf een studie gedaan naar vergelijkbare landgoederen/ buitenplaatsen en hun voorzieningen. Op basis hiervan en de gedane tellingen is de gewenste omvang naar voren gekomen. Een nadere onderbouwing van de parkeerbehoefte is opgenomen in subparagraaf 2.2.2. Na een grondige locatiestudie, waarin meerdere locaties zijn beschouwd (aan beide zijden van de Duits-Nederlandse grens), is naar voren gekomen dat de beste locatie voor deze parkeervoorziening een agrarisch perceel aan de Hogestraat is. Dit perceel heeft op dit moment een agrarische bestemming. Er is dus een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend document is de toelichting van dit bestemmingsplan. 1.2

Ligging plangebied

Het plangebied is kadastraal bekend onder gemeente Gendringen, Sectie I, nummer 154, 560, 1591, 1369, 1368, 1370, 1544, 1545, 1316, 1367, 1510, 1338, 1512, 1513. Het plangebied is gelegen in het buitengebied ten noorden van Megchelen. De locatie voor de parkeervoorziening is gelegen tegenover de entree van de historische buitenplaats. Bezoekers kunnen op die manier gemakkelijk de buitenplaats of de omliggende natuur betreden. In het linker plaatje van figuur 1.1 is de ligging van de planlocatie in het buitengebied met een rode marker aangegeven. Aan de noord- en de oostzijde grenst het plangebied aan de Duitse grens. Het rechter plaatje van figuur 1.1. geeft de globale begrenzing van het plangebied weer. De positie van de parkeervoorziening binnen het plangebied is rood gearceerd aangegeven.

Toelichting

7

Figuur 1.1 Ligging planlocatie (linker plaatje) en begrenzing plangebied en positie parkeervoorziening (rechter plaatje) De planlocatie is bereikbaar via de Landfortseweg (vanuit Gendringen) en de Hogestraat (vanuit Megchelen). Vanuit Duitsland is het landgoed goed per fiets en te voet bereikbaar via de weg Nieder-Issel. Deze weg loopt dood op het Landgoed en komt aan de andere kant uit op de Klever Strasse te Anholt schuin tegenover Wasserburg Anholt. De percelen in het plangebied maken onderdeel uit van de Groene Ontwikkelingszone en het Gelders Natuur Netwerk en vormen tezamen met de omgeving het natuurlijke karakter waarin Huis Landfort is gelegen. In figuur 1.2 is een luchtfoto weergegeven van de volledige planlocatie en is vanuit de richting van de Hogestraat een foto genomen van het perceel waarop de parkeervoorziening aangelegd zal worden.

8

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Figuur 1.2 Indruk volledige planlocatie en te ontwikkelen perceel tot parkeervoorziening 1.3

Geldende bestemmingsplan

Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan 'Buitengebied Oude IJsselstreek 2017', vastgesteld op 28 juni 2018. Hierin heeft de planlocatie voor de parkeervoorziening de enkelbestemming 'Agrarisch met waarden'. Daarnaast zijn er twee dubbelbestemmingen van kracht "Waarde - Archeologische verwachting 2" en "Waarde - Archeologische verwachting 3". Ook zijn er verschillende gebiedsaanduidingen van kracht. De meest in het oog springende zijn de aanduidingen die aangeven welk deel behoort tot de Groene ontwikkelingszone (GO) en welke gronden behoren tot het Gelders Natuur Netwerk (GNN). Een weergave van de planologische situatie is toegevoegd in figuur 1.3.

Toelichting

9

Figuur 1.3 Planologische situatie met de rode marker in het plangebied De voorgenomen ontwikkeling van de parkeervoorziening is niet mogelijk binnen de agrarische bestemming. Hiervoor dient het bestemmingsplan te worden herzien. Verder doet de huidige bestemming niet volledig recht aan het beoogde en toen al te verwachten gebruik van de historische buitenplaats. De regels en de verbeelding behoeven op dit punt een actualisering opdat het bestemmingsplan weer in overeenstemming is met het reeds beoogde gebruik. Op dit moment is het gemengde gebruik planologisch niet ingeregeld. Daarom is het herbestemmen van wonen naar gemengd onderdeel van dit plan geworden. 1.4

Leeswijzer

Deze toelichting heeft na dit inleidende hoofdstuk de volgende indeling. In hoofdstuk 2 wordt nader ingegaan op het plan en het plangebied zowel in de huidige als in de toekomstige situatie. In hoofdstuk 3 wordt het beleidskader gepresenteerd. In hoofdstuk 4 worden alle relevante omgevingsaspecten behandeld en verantwoord. De juridische planopzet is opgenomen in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 ten slotte is de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid beschreven.

10

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Hoofdstuk 2 Beschrijving van het plan 2.1

Huidige situatie

2.1.1

Buitenplaats

Landfort wordt voor het eerst in 1434 onder de naam 'Lanckvoort' vermeld. Volgens een verkoopadvertentie uit 1610 bestond het goed uit 'sijn huijs ende hoofstadt, graften, wallen, bomgaert ende hoven'. Het 17e eeuwse blokvormige huis bezat hoektorens. Het huis werd tussen 1823 en 1827, met behoud van de oude kern, verbouwd in historiserende Duitse barokstijl en met twee kwartronde vleugels uitgebreid. Rond 1825 is het park integraal in landschapsstijl veranderd. Deze structuur is thans nog gaaf aanwezig. Het harmonieuze karakter van de aanleg wordt bewerkstelligd door vloeiend verlopende gebogen lijnen, die de akkers, weilanden en bospartijen tot één geheel samenvoegen. De singel is in golvende lijnen vergraven en de oorspronkelijke oprijlaan is met een flauw verlopende bocht in westelijke richting verlegd. Nieuwe landschapselementen zijn het ovale grafeiland ten zuiden van de oprijlaan en het parkbos langs de zuidrand. Tussen 1970 en 2006 is het de historische buitenplaats gerestaureerd. De buitenplaats is gerangschikt onder de Natuurschoonwet 1928. Het rijksmonument 'Landfort' bestaat uit het in oorsprong 17e eeuwse hoofdgebouw, de 18e en 19e eeuwse historische tuin- en parkaanleg, de massieve kettingbrug als toegangsbrug uit 1903, een in oorsprong 19e eeuwse bakstenen duiventoren (ca.

1825), een laat 19e eeuwse of vroeg 20ste eeuwse bakstenen tuinmuur met kas en veranda en een ijzeren brug uit 1872 over de singel. Een foto van het rijksmonument is in figuur 2.1 weergegeven.

Toelichting

11

Figuur 2.1 Een deel van het Rijksmonument 'Landfort' De aanwezige gebouwen op de buitenplaats zijn in de onderstaande afbeelding weergegeven. Deze bebouwing bestaat uit het landhuis, het koetshuis, een duiventoren en een informatiekiosk.

12

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Figuur 2.2 aanwezige bebouwing op de buitenplaats In het vigerende bestemmingsplan ligt het landhuis met de duiventoren en de tuin aan de noordzijde binnen de bestemming 'Wonen'. Het koetshuis en de aangrenzende moestuin met waterpartij liggen binnen de bestemming 'Recreatie Dagrecreatie'. De landbouwgronden en de parkachtige tuin rondom het landhuis zijn bestemd als 'Agrarisch met waarden'. Binnen deze bestemming is ook de informatiekiosk aanwezig. De dichte bosbegroeiing is bestemd als 'Bos'. 2.1.2

Parkeervoorziening

Terwijl de restauratie van Huis Landfort nog niet eens volledig is afgerond, trekt de buitenplaats nu al veel wandelaars naar het park. Ook veel fietsers weten de weg naar Huis Landfort te vinden als onderdeel van een fietstocht door de grensstreek. Eigen tellingen door sEL in een weekend in het najaar van 2020 op een mooie dag wezen uit dat hier gemiddeld tussen de 500 en 1.000 mensen per dag recreëren. Sindsdien is het aantal wandelaars en fietsers verder toegenomen. Bezoekers die met de auto komen, maken nu gebruik van een kleine parkeervoorziening aan de Landfortseweg of parkeren hun auto in de bocht van de smalle Hogestraat. Zie figuur 2.3. In koude en natte periodes van het jaar kan het op deze plek erg modderig worden. Dat levert een uitstraling op die niet past bij de enorme kwaliteitsimpuls die de stichting op Huis Landfort realiseert.

Figuur 2.3 Indruk huidige parkeerplaats Huis Landfort, 12 parkeerplekken De huidige parkeervoorziening biedt plek aan maximaal 12 auto's. Op drukke dagen is deze capaciteit volstrekt onvoldoende en staan auto's regelmatig in de berm geparkeerd, tot ver in de Hogestraat. In combinatie met het gebruik van deze weg door landbouwvoertuigen, vrachtverkeer en doorgaand particulier verkeer, waarvan Toelichting

13

het gemotoriseerde verkeer vaak (te) hard rijdt, levert dat onoverzichtelijke en gevaarlijke verkeerssituaties op. 2.2

Toekomstige situatie

2.2.1

Buitenplaats

Het bestemmingsplan is overwegend conserverend van aard. Rondom het landhuis en koetshuis zijn geen ontwikkelingen voorzien. Met het voorliggende bestemmingsplan wordt de bestaande ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied planologisch vastgelegd. Qua bestemmingslegging is ervoor gekozen om het landhuis met omliggende tuin/park en het koetshuis met moestuin de bestemming 'Gemengd' te geven. Hierbinnen vallen ook de duiventoren en de informatiekiosk. De aanwezige waterpartijen worden in het voorliggende bestemmingsplan bestemd als 'Water'. De bestemming 'Bos' en 'Agrarisch met waarden' blijft voor het overige ongewijzigd. De gebruiksmogelijkheden en het organiseren van bijeenkomsten worden door middel van het voorliggende bestemmingsplan verder geformaliseerd binnen de bestemming 'Gemengd'. Aanvullend wordt voor het koetshuis in de bestemmingsomschrijving opgenomen dat het houden van evenementen is toegestaan en de informatiekiosk krijgt een bouwvlakje. Omdat gebruiks- en bouwmogelijkheden rondom het landhuis ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan nagenoeg ongewijzigd worden overgenomen in de regels van het voorliggende bestemmingsplan, behoeft dit verder geen nadere toelichting in het kader van de uitvoerbaarheid van het plan en spreekt de bestaande ruimtelijke kwaliteit van de historische buitenplaats voor zich. 2.2.2

Parkeervoorziening

Parkeerbehoefte Op termijn kunnen de plannen van sEL alleen een succes worden als er wordt voorzien in voldoende, goed bereikbare en veilige bezoekersparkeerplaatsen. Bovendien wil sEL voorkomen dat er ongewenste parkeerdruk en overlast in de omgeving van Huis Landfort ontstaat. Vanwege het bijzondere en hybride karakter van Huis Landfort als particuliere buitenplaats met een beoogde publieksfunctie, bieden standaardparkeernormen 14

Buitengebied, locatie Huis Landfort

(CROW) bij het invullen van de parkeerbehoefte geen uitkomst. Dit wordt verder versterkt omdat de parkeerplaatsen ook gebruikt zullen / mogen worden voor mensen die in de omgeving recreëren (dus niet op het landgoed). Daarom is gekeken naar ervaringscijfers van vergelijkbare locaties van Geldersch Landschap & Kastelen (GLK). Zo voldoet Kasteel Cannenburch met 76 eigen parkeerplekken en meer dan 75 parkeerplekken op wandelafstand in zijn parkeerbehoefte. Kasteel Doorwerth kent twee vaste parkeerlocaties voor circa 65 auto's en een overlooplocatie voor circa 100 auto's die regelmatig gebruikt wordt en waarvoor plannen in voorbereiding zijn om deze te vergroten en min of meer permanent te maken. Landgoed Warnsborn beschikt voor de bezoekers van tuin en park over ruim 100 parkeerplaatsen en bij Kasteel Hernen is de parkeercapaciteit recent van 28 naar 90 parkeerplaatsen vergroot. Op basis van de ervaringscijfers van GLK, het beleidsplan van sEL en de nieuwe ontwikkelingen, is de parkeerbehoefte vastgesteld op maximaal 140 parkeerplaatsen voor personenauto's dan wel twee plaatsen voor bussen en touringcars. Dit aantal is ingegeven door de piekmomenten van publieksfuncties waarbij bezoekers min of meer tegelijk komen en ook min of meer tegelijk weggaan.

Denk aan netwerk- en studiedagen in het Koetshuis, waaraan hoogstens enkele malen per maand maximaal 100 tot 120 personen tegelijk kunnen deelnemen, of aan particuliere ontvangsten in het landhuis. Verreweg het grootste deel van deze gasten zal doorgaans met de auto komen. Ook op andere momenten kunnen bezoekerspieken ontstaan, bijvoorbeeld op de dagen waarop de tuin van Huis Landfort wordt opengesteld voor publiek. Bovendien moeten ook de reguliere bezoekers voor het bospark op dat soort momenten ergens hun auto kunnen parkeren. Locatie parkeervoorziening Voor de nieuwe parkeervoorziening is gezocht naar mogelijke locaties op of nabij de buitenplaats Huis Landfort. Hierbij is onder meer gekeken naar de vormen van het landschap en de processen die bij het ontstaan daarvan een rol hebben gespeeld. Ook moeten locaties over voldoende mogelijkheden voor een goede landschappelijke inpassing beschikken en op loopafstand van het landhuis en koetshuis gelegen zijn. Na bestudering van de omgeving zijn vier parkeerlocaties nader onderzocht: 1. Bij het Koetshuis; Toelichting

15

2. Bij de huidige parkeerplaatsen; 3. Ten noorden van de Landfortseweg; 4. Ten zuiden van de Landfortseweg (bocht Hogestraat). Uit deze studie bleek dat locatie 4 de meest geschikte locatie voor de parkeervoorziening is. De locatiestudie is opgenomen als bijlage 2 bij deze toelichting en diende mede als onderlegger voor een principeverzoek. Aaanvullend heeft sEL op verzoek van de provincie Gelderland een verkenning uitgevoerd naar de aanleg van de benodigde parkeervoorziening in Duitsland. Dit verkennend locatieonderzoek is als bijlage 3 toegevoegd aan deze toelichting. In deze verkenning zijn drie zoekgebieden beoordeeld. Geconcludeerd is dat het aanleggen van de parkeervoorziening in Duitsland in ruimtelijk opzicht meerdere gebreken kent. Twee zoekgebieden liggen bijvoorbeeld binnen de grenzen van een overstromingsgebied. Ook de verkeersveiligheid en ontoereikende ontsluitingswegen maken deze gebieden ongeschikt. Hierdoor is de aanleg van een parkeervoorziening op Duits grondgebied als onwenselijk en niet haalbaar beschouwd. Bovendien zou in de dagelijkse praktijk veel onduidelijkheid ontstaan als personeel, vrijwilligers, bepaalde zakelijke bezoekers en mindervalide bezoekers de toegang via de Landfortseweg mogen gebruiken terwijl reguliere bezoekers naar de parkeervoorziening in Duitsland worden verwezen.

Dat leidt onherroepelijk tot zoekgedrag, omrijden en extra uitstoot van schadelijke gassen met alle nadelige gevolgen van dien voor de omgeving en omwonenden. Op 8 februari 2022 heeft de gemeente een positief besluit genomen over het ingediende principeverzoek. Het ontwerp van de parkeervoorziening is weergegeven in figuur 2.4. Het volledige ontwerp is toegevoegd als bijlage 4 bij dit bestemmingsplan. Het landschappelijk inpassingsplan (inclusief beplantingsplan, plantenlijst en hoeveelhedenstaat) is opgenomen als bijlage 5.

16

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Figuur 2.4 Ontwerp parkeervoorziening (bron: Studio Nico Wissing) De nieuwe parkeervoorziening biedt plaats aan 140 personenauto's en 2 touringcars / bussen. Voor het ontwerp is gekozen voor een losse benadering van het gebied. Slingerende rijbanen banen zich een weg tussen het groen. Parkeren gebeurt op grasroosters in clusters waartussen her en der diverse inheemse en streekeigen bomen worden aangeplant. De grasroosters zijn waterdoorlatend en worden ingezaaid met gras om zo een groene uitstraling te krijgen. De rijbanen worden gerealiseerd door middel van streekeigen Achterhoeks Padvast. Hierdoor zal bij regen het parkeerterrein goed toegankelijk blijven, maar heeft het regenwater wel de kans om in de ondergrond te infiltreren. Regenwater op de verhardingen wordt tevens afgevoerd door deze op afschot te leggen in de richting van de beplantingsvakken. De parkeervakken kunnen rondom voor het overgrote deel uit het zicht worden onttrokken door gebruik te maken van inheems bosplantsoen. Het gebruik van inheemse soorten zorgt er voor dat aanwezige fauna deze kan gebruiken als zijnde foerageerplek of schuil-, nestgelegenheid. Inheemse beplanting is sterker bestand tegen de daar aanwezige groeiomstandigheden en zoals gezegd passend bij de van natureaanwezige fauna zoals vogels, kleine zoogdieren, insecten en vlinders. In het bosplantsoen is ruimte voor diverse inheemse bomen.

Bomen welke schaduw Toelichting

17

brengen op de geparkeerde auto’s (dit vermindert hitte in de auto’s en voorkomt verdamping van de brandstof in de tank). Rondom het parkeerterrein is ruimte voor landschappelijke hagen. Dit kunnen gemengde hagen zijn, bestaande uit diverse inheemse soorten bes-en bloesemdragendeheesters, zoals: Sporkehout; Heggeroos; Sleedoorn; Veldesdoorn; Eénstijlige Meidoorn; Gelderse Roos. Deze hagen zullen niet elk jaar strak worden geschoren, maar enkele jaren uit kunnen groeien en daardoor ook kunnen bloeien. Deze hagen worden extensief beheerd en niet in zijn geheel gesnoeid, maar in delen, verdeeld over enkele jaren. Aan de westzijde is een ouderwetse vlechtheg aangebracht uit meidoorn. Langs het bosplantsoen en de hagen is ruimte voor een kruidenrijke vegetatie. Er kan worden gekozen om eerst de aanwezige zadenbank in de bodem zijn werk te laten doen en af te wachten welke kruiden op komen. Daarvoor zal de toplaag worden verschraald middels het verwijderen daarvan. Het voorgaande resulteert in een kwalitatief goede ruimtelijke en landschappelijke inpassing. Omdat het terrein lager is gelegen dan de weg en bijbehorende berm zal het parkeerterrein gemiddeld zo'n 50 centimeter worden opgehoogd met op een enkele plek een uitloop naar maximaal 70 centimeter.

In zuidelijke richting loopt het parkeerterrein iets af om wateroverlast in natte periodes van het jaar en bij hevige buien tegen te gaan. Het ophogen van het terrein heeft als bijkomend voordeel dat het verloop bij de in- en uitgang (hellingproef) hierdoor vermindert. De voormalige parkeerplaats aan de overzijde (zie ook figuur 2.3) wordt na de realisatie van de nieuwe parkeervoorziening weer als bos ingericht. Per saldo gaat op die plek dus een versterking van de natuurwaarden plaatsvinden. De nieuwe parkeervoorziening wordt geheel buiten het Gelders Natuurnetwerk aangelegd. In figuur 2.5 is de contour van de parkeervoorziening ingetekend en is het Gelders Natuurnetwerk met een donkergroene kleur aangegeven. De parkeervoorziening ligt geheel binnen de Groene ontwikkelingszone. 18

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Figuur 2.5 Ligging parkeervoorziening buiten het GNN Verkeersveiligheid De in- en uitrit voor gemotoriseerd verkeer van en naar de parkeervoorziening is gesitueerd in de bocht van de Hogestraat, richting de ingang van de buitenplaats. Deze verkeersstroom wordt gecombineerd met de looproute richting Huis Landfort. Op die manier ontstaat er slechts 1 focuspunt waar overige verkeersdeelnemers op de Hogestraat op moeten letten. Om de verkeersveiligheid te vergroten wordt het asfalt in de bocht van de Hogestraat vervangen door klinkers, zodat er een contrast ontstaat met de rest van de wegen rondom de parkeervoorziening. Door de bocht ook nog eens verhoogd aan te leggen en de toevoeging van een geleiderail (uit natuurlijke materialen), wordt extra benadrukt dat er een andere verkeerssituatie is ontstaan. Hierdoor zal de snelheid van het doorgaande gemotoriseerde verkeer verlaagd worden en de verkeersveiligheid verbeteren. Voor overstekende wandelaars zullen ook maatregelen worden genomen om de verkeersveiligheid te vergroten. Er zullen twee geleide hekken worden geplaatst bij de voetgangers oversteekplaatsen. Dit zal ervoor zorgen dat voetgangers niet direct Toelichting

19

de straat op lopen.

20

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Hoofdstuk 3 Beleid In deze paragraaf wordt een analyse gegeven van het relevante beleidskader. De beleidsnota's die direct of indirect doorwerken in voorliggend bestemmingsplan, worden in deze paragraaf behandeld. Per bestuurslaag is een korte samenvatting gegeven van de meest relevante aspecten uit de verschillende beleidsnota's, alsmede de consequenties voor het voorliggende plan. 3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI)

De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het rijk. Nationale belangen en prioriteiten Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van deze opgaven. De nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. duurzaam economisch groeipotentieel; 3. sterke en gezonde steden en regio's; 4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Toetsing Uit de NOVI blijkt dat gestreefd wordt naar sterke en duurzame steden en regio's en een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. In 2017 verwierf stichting Erfgoed Landfort (sEL) de historische buitenplaats Huis Landfort. Sinds die tijd werkt de stichting aan de bouwkundige en landschappelijke Toelichting

21

restauratie van de buitenplaats. Het landhuis, de bijgebouwen, de bruggen en het park hebben hun vroegere grandeur inmiddels voor een groot deel teruggekregen. SEL wil Huis Landfort uiteindelijk laten uitgroeien tot een ontmoetingsplek en kenniscentrum voor iedereen die zich voor het behoud en beheer van de vele honderden Nederlandse historische buitenplaatsen inspant. Juist door deze inspanning levert sEL een belangrijke bijdrage aan een toekomstbestendig landelijk gebied. Het aanleggen van een parkeervoorziening met voldoende capaciteit is nodig om het parkeren ten behoeve van het bezoek aan de buitenplaats in goede banen te leiden. De huidige parkeerruimte is lang niet toereikend, waardoor wildparkeren dreigt. De nieuwe parkeervoorziening wordt halfverhard uitgevoerd en landschappelijk aangekleed door middel van inheems bosplantsoen en gemengde hagen. Langs het bosplantsoen en de hagen is ruimte voor een kruidenrijke vegetatie. Met deze landschappelijke inpassing doet de parkeervoorziening geen afbreuk aan het landschap. Tot slot wordt de huidige parkeerplaats, waar ruimte is voor circa 12 auto's, omgevormd tot bos. Conclusie Samenvattend kan worden geconcludeerd dat hier sprake is van een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Daarmee is het plan in overeenstemming met de NOVI. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

In de SVIR is de ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: de Ladder) geïntroduceerd. In de NOVI blijft dit instrument bestaan. De Ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (hierna: het Bro, artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Bro gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de Ladder is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. 22

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de Ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In artikel 1.1.1 van het Bro zijn definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur', en stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen´ Bij het beschrijven van de behoefte moet worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan), verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). De ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is van toepassing bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ (3.1.6 Bro).

Toetsing Een parkeerterrein waarvan de behoefte afhankelijk is van de aanwezigheid van een bestaande voorziening, zoals een recreatieterrein, is conform jurisprudentie (uitspraak van 5 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:943) niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, Bro. Het voorliggende bestemmingsplan is bovendien conserverend van aard en staat geen uitbreiding van de maximaal toegelaten oppervlakte aan bebouwing toe. Conclusie Vanwege het voorgaande kan worden vastgesteld dat het plan geen nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt. De toetsing aan de Ladder kan daarom achterwege blijven.

Toelichting

23

3.1.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (hierna: het Barro), beter bekend als de AmvB Ruimte, zijn de nationale belangen uit de SVIR opgenomen die juridische borging vereisen. Het Barro is gericht op de doorwerking van de nationale belangen in (onder andere) gemeentelijke bestemmingsplannen. In het Barro worden onder andere regels gesteld omtrent de planologische bescherming van het Natuurnetwerk Nederland bij provinciale verordening. In de paragrafen 3.2.2 en 5.3 wordt hier nader op ingegaan. 3.1.4

Conclusie

Het planvoornemen is niet in strijd met het ruimtelijk rijksbeleid. Gesteld kan worden dat er sprake is van een toekomstbestendige ontwikkeling in het landelijk gebied. Een nadere toetsing aan de ladder is niet aan de orde omdat het planvoornemen geen stedelijke ontwikkeling betreft. Er wordt immers geen bebouwing toegevoegd. 3.2

Provinciaal beleid

In 2018 zijn zowel de Omgevingsvisie als de bijbehorende Omgevingsverordening vastgesteld, waarin het provinciale beleid is vastgelegd. Op 21 december 2022 is de geconsolideerde versie van de omgevingsverordening vastgesteld. De Omgevingsverordening is een uitwerking van de Omgevingsvisie en stelt de regels waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. Hieronder volgt een korte uiteenzetting van de inhoud en de toetsing van dit plan. 3.2.1

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland

Op 19 december 2018 hebben provinciale staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. De Omgevingsvisie gaat over 'Gaaf Gelderland'. 'Gaaf' is een woord met twee betekenissen. 'Gaaf' betekent 'mooi' en gaat over wat historisch en landschappelijk gezien mooi en ongeschonden is. 'Gaaf' verwijst ook naar dat wat nieuw en vernieuwend is; aantrekkelijk voor nieuwe generaties. Het ontwikkelen waard. Beide aspecten zijn dan ook opgenomen in de Gelderse Omgevingsvisie. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. Gezond en veilig is een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, 24

Buitengebied, locatie Huis Landfort

een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat is voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En dat is aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. Schoon en welvarend is een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat is ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. De visie geeft zeven ambities voor een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland, onder andere op het terrein van economisch vestigingsklimaat en het woon- en leefklimaat. Met vier spelregels of Doe-principes' - DOEN, LATEN, ZELF en SAMEN - geeft de provincie hier werking aan. Tezamen vormen zij het kader waarbinnen de provincie werkt en afwegingen maakt.

Gestreefd wordt naar een duurzaam, dynamisch en toegankelijk economisch vestigingsklimaat, waar voor ondernemers en inwoners een sterke aantrekkingskracht vanuit gaat. De provincie wil haar concurrerende positie in het internationale stedelijke netwerk van Amsterdam, Brussel en Keulen verder versterken. Om onderscheidend te blijven wordt in 2050 maximaal profijt uit de unieke combinatie van stedelijke en groene kwaliteiten gehaald. In 2050 zijn alle werklocaties in Gelderland duurzaam ingericht qua energie, klimaatbestendigheid Toelichting

25

en logistieke en productiestromen. Gelderland is koploper in Nederland. Ook wordt gestreefd naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Ambities vanuit dit streven zijn: Gelderland heeft een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag; voor ieder een passende, duurzame woning. De bestaande bebouwde omgeving wordt optimaal benut met voldoende ruimte voor klimaat adaptieve maatregelen. Alle nieuwbouw wordt aardgasloos aangelegd en zoveel mogelijk circulair gebouwd. De provincie gaat, zo stelt de visie, in gesprek met de Gelderse regio's en maakt regionale afspraken over een goede balans tussen de vraag en het aanbod van woningen. Het omvormen van bestaande en leegstaande bebouwing heeft de voorkeur voor de aanleg van nieuwe woonlocaties. Toetsing De parkeervoorziening wordt aan het zicht onttrokken door gebruik te maken van inheems bosplantsoen. Het gebruik van inheemse soorten zorgt ervoor dat aanwezige fauna deze kan gebruiken als zijnde foerageerplek of schuil-, nestgelegenheid. Inheemse beplanting is sterker, bestand tegen de daar aanwezige groeiomstandigheden en zoals gezegd passend bij de van nature aanwezige fauna zoals vogels, kleine zoogdieren, insecten en vlinders. Eén van de zeven ambities uit de Omgevingsvisie is 'Biodiversiteit, werken met de natuur'.

Ten opzichte van het huidige gebruik van het perceel als landbouwgrond draagt het toepassen van de inheemse soorten bij aan het versterking van de biodiversiteit. Vanwege de aard en schaal van dit planvoornemen, raakt dit de niet de overige doelen uit de Omgevingsvisie. Conclusie Het plan is in overeenstemming van de provinciale Omgevingsvisie.

26

Buitengebied, locatie Huis Landfort

3.2.2

Omgevingsverordening Gelderland

De Omgevingsverordening vormt de juridische doorwerking in regels van het beleid uit de Omgevingsvisie. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Ten aanzien van voorliggend bestemmingsplan zijn de regels ten aanzien van het onderwerp 'natuur, landschap en klimaatadaptie' relevant. In een vroeg stadium is de provincie betrokken bij de ontwikkeling van de parkeervoorziening. De provincie concludeerde dat vanwege het provinciale belang op het gebied van Natuur / Groene Ontwikkelingzone, medewerking kan worden verleend aan het verzoek op basis van artikel 2.53 lid 2 van de Omgevingsverordening.

In dit artikel is mede bepaald dat een bestemmingsplan kan voorzien in een uitbreiding van een landgoed in de zin van de Natuurschoonwet 1928 als de activiteit of ontwikkeling landschappelijk wordt ingepast zodat de kernkwaliteiten niet significant worden aangetast. Er hoeft dus geen sprake te zijn van een versterking van de kernkwaliteiten. De provincie stelt als voorwaarde dat de uitbreiding van het landgoed (parkeerplaats) zodanig wordt ingepast in het betreffende landschapstype dat de kernkwaliteiten, in hun onderlinge samenhang bezien, per saldo niet significant worden aangetast. Deze landschappelijke inpassing moet vervolgens planologisch verankerd worden in bestemmingsplan. Nationaal Landschap De Omgevingsverordening bevat regels voor bescherming van het op basis van de Structuurvisie infrastructuur en ruimte aangewezen Nationaal Landschap. Op grond van artikel 2.56 van de Omgevingsverordening mag een bestemmingsplan voor gronden binnen een Nationaal landschap alleen bestemmingen mogelijk maken die Toelichting

27

de kernkwaliteiten van een Nationaal landschap niet aantasten. Gelders natuurnetwerk Een deel van dit bestemmingsplan is in het Gelders natuurnetwerk (GNN) gelegen. Dit deel van het plan is voornamelijk conserverend van aard. Indien er wel een nieuwe activiteit of ontwikkeling zal zijn dan is deze alleen toegelaten als die geen nadelige gevolgen heeft voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang als bedoeld in de bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone. Groene ontwikkelingszone Op basis van de kaart 'Natuur' van de Omgevingsverordening blijkt dat het plangebied van de parkeervoorziening in zijn geheel binnen de Groene Ontwikkelingszone (GO) ligt. Het beleid met betrekking tot de GO is gericht op het versterken van ecologische samenhang door de aanleg van ecologische verbindingszones, waaronder landgrensoverschrijdende klimaatcorridors. De GO heeft een dubbeldoelstelling: er is ruimte voor economische ontwikkeling in combinatie met versterking van de ecologische samenhang tussen inliggende en aangrenzende natuurgebieden. GO bestaat uit de aanwezige ecologische waarden, de ecologische samenhang met inliggende en aangrenzende natuur van het GNN. Het plangebied valt binnen het landschapstype 'Oude IJssel'. De algemene kernkwaliteiten van dit landschap bestaan uit: ecologische samenhang; stilte; duisternis; openheid; en rust.

28

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Figuur 3.1 ligging plangebied binnen GO (lichtgroen) en GNN (donkergroen) klimaatadaptie Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dient inzichtelijk gemaakt te worden welke maatregelen worden getroffen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. Het gaat hierbij om risico’s als waterveiligheid, wateroverlast, droogte en hitte. Toetsing Landschap en natuur De voorgenomen ontwikkeling past binnen de kaders van de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. Er is sprake van een duurzame ontwikkeling waarbij gezocht wordt naar een goede en gezonde balans tussen economische en landschappelijke belangen. Voorliggend plan voorziet in het versterken van een historische buitenplaats, door deze bereikbaar te maken/houden voor een groter aantal bezoekers. Door goede landschappelijke inpassing, gebruik van natuurlijke materialen en behoud van het landelijke karakter voldoet het plan aan deze doelstellingen uit de omgevingsvisie. De historische buitenplaats is een landgoed in de zin van de Natuurschoonwet 1928. Op grond van artikel 2.53 lid 2 van de omgevingsverordening is een uitbreiding van een dergelijk landgoed mogelijk als de uitbreiding van het landgoed zodanig wordt ingepast in het betreffende landschapstype dat de kernkwaliteiten, in hun onderlinge samenhang bezien, per saldo niet significant worden aangetast.

De nieuwe parkeervoorziening wordt ruimtelijk en landschappelijk zorgvuldig Toelichting

29

ingepast, waarbij het landelijke karakter van de omgeving behouden blijft. Mede vanwege het gegeven dat voor een groene aankleiding van de parkeervoorziening is gekozen, waarbij de parkeerplaatsen worden uitgevoerd met groene grasroosters en de rijbanen bestaan uit het streekeigen Achterhoeks Padvast. De bestaande groenstrook langs de Landfortseweg (onderdeel van het GNN) houdt zijn huidige functie. Bij de keuzes voor bomen en groen wordt aangesloten op gebiedseigen typen die passen op de overgang van bosrand naar cultuur- en grasland. Uiteraard wordt hierbij ook rekening gehouden met de ecologische samenhang en wordt lichtvervuiling zoveel als mogelijk voorkomen. Bij de inrichtingskeuzes is rekening gehouden met de gevolgen voor de biodiversiteit en migratiemogelijkheden voor planten en dieren. In zijn algemeenheid hecht sEL zeer aan het bewaren van de rust in de natuur. In het ontwerp van de parkeervoorziening is rekening gehouden met de kernkwaliteiten van het bestaande landschap. Met de investeringen in het groen en het open groene karakter (zie bijlagen 4 en 5) wordt bewerkstelligd dat de kernkwaliteiten van het Oude IJssellandschap, in hun onderlinge samenhang bezien, per saldo niet significant worden aangetast. De mate van versterking is door middel van het rekenmodel van de Provincie Gelderland inzichtelijk gemaakt.

Uit het rekenmodel blijkt dat er een versterking optreedt. Het rekenmodel (matrix voor compensatie) is bijgevoegd als bijlage 6 aan deze toelichting. Het perceel wordt momenteel gebruikt door een veehouder uit de omgeving als regulier grasland, zonder beheerspakket. Er is daarom geen sprake van een verliesfactor. Het nieuwe parkeerterrein heeft een oppervlak van circa 0,45 ha, wat 450 impactpunten tot gevolg heeft. Onderdeel van de landschappelijke inpassing is onder meer het toevoegen van inheems bosplantsoen, bomen, hagen en kruidenrijke vegetatie. Ook worden takkenrillen en insectenhotels geplaatst. Deze onderdelen zijn de versterkingsmaatregelen (tabel 3 GO toets) en leveren 557,05 versterkingspunten op. Per saldo is de balans derhalve 107,05 punten positief. Aanvullend kan worden gemeld dat het voornemen bestaat om de aanwezige parkeerplaatsen aan de Landfortseweg, die gelegen zijn in het GNN, na realisatie van de nieuwe parkeervoorziening op te heffen en terug te geven aan de natuur. Ook hierdoor zal een versterking optreden van de kernkwaliteiten in het GNN. Tot slot is geconstateerd dat de belangen van de Nationale landschappen niet 30

Buitengebied, locatie Huis Landfort

worden geschaad omdat de afstand tussen het plangebied en het meest dichtstbijzijnde Nationale landschap aanzienlijk is. Klimaatadaptatie Ten aanzien van klimaatadaptie zijn voor de aanleg van de parkeervoorzieningen de aspecten wateroverlast, verdroging en hitte met name van belang. In paragraaf 4.12 is dit onderwerp nader uitgewerkt. Conclusie Het planvoornemen leidt niet tot aantasting van de kernkwaliteiten van GNN en GO, omdat vrijwel geen uitbreiding van bebouwing kan plaatsvinden. De toevoeging van het kaartjesloket en tuinsieraad leiden niet tot aantasting van de kernkwaliteiten, mede omdat het landgoed als geheel ook kernkwaliteit is. Het plan is in overeenstemming met de Omgevingsverordening. 3.2.3

Conclusie

Op grond van het voorgaande en de ontwerpkeuzes en uitgangspunten, zoals die eerder in deze paragraaf zijn toegelicht, kan worden geconcludeerd dat de beoogde ontwikkeling past binnen het ruimtelijk beleid, de ambities en doelstellingen van de provincie Gelderland. 3.3

Regionaal beleid

Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012 De regionale structuurvisie is een actualisatie van de regionale structuurvisie uit 2004. Er is gekozen voor een actualisatie, omdat er zich een aantal relevante en ingrijpende economische en maatschappelijke ontwikkelingen voordoen, zoals: energietransitie en het inspelen op de gevolgen van de klimaatveranderingen; bevolkingsverandering, krimp, vergrijzing en ontgroening; en de veranderingen in de landbouw en het landelijk gebied. De visie gaat ervan uit dat deze ontwikkelingen gevolgen kunnen hebben voor de manier waarop er nu gewoond, geleefd en gewerkt wordt in de regio Achterhoek. Ze hebben invloed op de wijze waarop geld verdiend wordt in de regio. Wijzigingen hierin kunnen ruimtelijke consequenties hebben. De geactualiseerde visie wil richting geven aan het regionaal ruimtelijk beleid om de transitieopgaven op juiste wijze te kunnen faciliteren. Dit door belangrijke ruimtelijke thema's te agenderen en Toelichting

31

hierop afstemming tussen gemeenten te zoeken. Het doel hiervan is om ook in de toekomst te kunnen spreken van een vitale, regionale economie en een zeer prettige omgeving om in te wonen en te recreëren. De visie gaat uit van waardeontwikkeling door het toevoegen van kwaliteit als motor achter ruimtelijke ontwikkelingen. Flexibiliteit is nodig om het kwalitatieve aanbod en vraag goed op elkaar af te kunnen stemmen. Deze ruimtelijke visie richt zich niet op een ruimtelijk eindbeeld, maar streeft juist flexibiliteit na. Het leidende principe is een omslag 'van sturen naar begeleiden'. Dit om kansen te pakken en tegelijkertijd te werken aan behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit. Met de visie wordt juist regionale afstemming beoogd in de keuzes in de ruimtelijke ontwikkeling op lokaal niveau. Dit door het benoemen van ruimtelijke speerpunten. Als regionale speerpunten worden genoemd: bevolkingsdaling; transitie van het platteland; duurzaamheid/energietransitie. Omdat de regionale structuurvisie inmiddels ouder dan 10 jaar is, is deze op onderdelen (zoals de bevolkingsdaling) niet meer actueel. Toetsing De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij het doel om de Achterhoek te behouden / te ontwikkelen als een zeer prettige omgeving om in te recreëren. De historische buitenplaats wordt door bewoners van de Achterhoek volop bezocht voor recreatieve doeleinden.

Ook stelt sEL het landhuis en de tuin open voor publiek. Geïnteresseerde bezoekers kunnen op Huis Landfort kennis opdoen van alle aspecten die met het leven op een historische buitenplaats samenhangen. Door de inspanningen van sEL zijn de mogelijkheden om te recreëren versterkt. Dit heeft een aantrekkende werking op bezoekers aan de historische buitenplaats, waardoor de verkeersstroom naar de buitenplaats toeneemt. Bezoekers die met de auto komen, maken nu gebruik van een kleine parkeervoorziening aan de Landfortseweg of parkeren hun auto in de bocht van de smalle Hogestraat. Allereerst is de huidige parkeercapaciteit volstrekt onvoldoende. Bovendien heeft deze een uitstraling die niet past bij de enorme kwaliteitsimpuls die de stichting op Huis Landfort realiseert. 32

Buitengebied, locatie Huis Landfort

Om recreanten blijvend naar de historische buitenplaats te blijven trekken is een goede parkeervoorziening een must. Met de realisatie van voldoende parkeerplaatsen op de voorgestelde locatie wordt bewerkstelligd dat de verkeerskundige afwikkeling van de toegenomen bezoekersstromen vlot verloopt. Met de zorgvuldige landschappelijke inpassing en de groene (halfverharde) uitvoering van de parkeervoorziening wordt bovendien de ruimtelijke kwaliteit behouden en zelfs iets versterkt. Zie hiervoor de berekening van de investeringen in de groene aankleding van de parkeervoorziening, opgenomen in bijlage 6 van deze toelichting. Conclusie Het aanleggen van de parkeervoorziening heeft een positieve invloed op de beleving van het totale gebied. Er wordt tegemoet gekomen aan het in goede banen leiden van recreëren op het terrein van Huis Landfort en het kunnen verlenen van een duurzame functie aan dit landgoed en daarmee het in stand houden van een rijksmonument (cultureel erfgoed). Geconcludeerd wordt dat het planvoornemen aansluit bij de regionale Structuurvisie. 3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Toekomstvisie Oude IJsselstreek

De gemeente Oude IJsselstreek heeft zichzelf zeven opgaven gesteld waarmee ze een antwoord kan bieden op maatschappelijke uitdagingen en waarmee de gemeente en de gemeenschap verder kunnen groeien. Eén van die zeven opgaven betreft de groene parels, welk vanuit de toekomstvisie Oude IJsselstreek het meest relevant is voor de planontwikkeling. Over de Groene Parels is in de visie geschreven dat landgoederen en natuurgebieden schitterend met elkaar verbonden kunnen worden door wandel- en fietsroutes over bestaande wegen, fiets- en zandpaden. Langs al die routes kan extra aandacht gegeven worden aan ontspanning en recreatie én voor het realiseren van doelen op het gebied van natuur, klimaat en milieu. Daarmee kan de kracht van het groen heel sterk worden neergezet. Toetsing Huis Landfort is reeds onderdeel van fietsroutes door de grensstreek. Fietsers weten Toelichting

33

de historische buitenplaats daarom al goed te vinden. Stichting Erfgoed Landfort heeft de afgelopen jaren volop geïnvesteerd in het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van de historische buitenplaats en draagt zodoende bij aan de instandhouding van deze groene parel in het buitengebied van de Oude IJsselstreek. De opgave 'Groene Parels' zet in op het verder versterken van een groene parelketting door Oude IJsselstreek van oude bossen en natuurgebieden. Onderdeel van het plan is het teruggeven aan de natuur van de huidige parkeerplaats. Het plan versterkt daarom indirect ook deze groene parelketting. 3.4.2

Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025

De gemeenteraad van Oude IJsselstreek heeft op 12 mei 2011 de Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025 vastgesteld. De Structuurvisie geeft richting aan het ruimtelijke, economische en maatschappelijke beleid van de gemeente en laat in grote lijnen zien hoe Oude IJsselstreek zich tot het jaar 2025 zal gaan ontwikkelen. De gemeente Oude IJsselstreek wil zich graag verder ontwikkelen als een dynamische gemeente. Deze boodschap blijft voor de komende jaren een belangrijk uitgangspunt voor het gemeentelijke woonbeleid. De gemeente Oude IJsselstreek heeft daarnaast een groot oppervlak landelijk gebied, waarin zich veel verschillende functies en waarden bevinden en allerlei ontwikkelingen gaande zijn. Plattelandsontwikkeling en toerisme zijn speerpunten van beleid. Daarnaast streeft de gemeente naar een brede en gedifferentieerde economische basis voor het buitengebied, maar ook de bescherming en ontwikkeling van natuurgebieden en water zijn van belang. Toetsing Op de structuurvisiekaart is de historische buitenplaats ingekleurd als 'Bos'. De gebieden, op de kaart aangegeven als bos, hebben betrekking op ieder aaneengesloten bosterrein van minimaal 10 are of een rijbeplanting van meer dan 20 bomen buiten de bebouwde kom. De nieuwe parkeervoorziening wordt aangelegd op een perceel landbouwgrond. Van de kap van bomen is derhalve geen sprake.

De bestaande parkeerplaatsen zullen op termijn worden omgevormd in bos. Het plan versterkt hiermee het aanwezige bosgebied.

34

Buitengebied, locatie Huis Landfort

3.4.3

Visie op landschap, natuur en groene kernen

De gemeente Oude IJsselstreek heeft door de jaren heen meerdere plannen ontwikkeld voor de groene ruimte, echter ontbrak het aan een samenhangend toekomstbeeld voor het landschap en de groene kernen. De Visie op Landschap, Natuur en Groene Kernen (VLNGK) biedt dit gewenste toekomstbeeld. De visie geeft richting aan de gewenste ontwikkeling van het landschap voor zowel het buitengebied als de kernen. De visie gaat in op de wijze waarop de kenmerkende landschappen voor de toekomst verder versterkt worden, in samenhang met de ontwikkelingen die de komende jaren spelen. Ook gaat de visie in op de gewenste groenstructuur in de kernen. In de visie wordt ingezet op het behouden van de basiskwaliteit van groen en landschap. Voor de toekomst van het landschap is het goed om bewust om te gaan met de nog bestaande patronen en structuren die bij de historische verschillende landschapstypen horen. De waardevolle structuren moeten behouden worden en daar waar mogelijk gestimuleerd worden om verder uit te bouwen. Toetsing Het plangebied valt in deze visie binnen het landschapstype 'Rivierenlandschap' en in het bijzonder de rivierweiden of IJsselweiden. De Oude IJssel zelf vormt een belangrijke verbinding en daarmee lijnelement in het landschap. Hier ligt de ecologische verbindingszone Oude IJssel.

In het recente verleden heeft hier natuurontwikkeling plaatsgevonden, waarmee de Oude IJssel met haar IJsselweiden nu als een groene long tussen de kernen slingert. Vanuit die long is het van belang een verbindende groenstructuur te ontwikkelen. De aanleg van de parkeervoorziening vindt buiten het Gelders natuurnetwerk plaats, maar binnen de Groene ontwikkelingszone. In het ontwerp van de parkeervoorziening is rekening gehouden met de kernkwaliteiten van het bestaande landschap. Met de investeringen in het groen en het open groene karakter van de parkeervoorziening wordt bewerkstelligd dat de kernkwaliteiten van het landschap, in hun onderlinge samenhang bezien, per saldo niet significant worden aangetast. De waardevolle structuren zijn met het voorliggend plan niet in het geding. De ontwikkeling is daarom in overeenstemming met de visie.

Toelichting

35

3.4.4

Beleidsnotitie Toerisme en Recreatie 2020 - 2024

De gemeente Oude IJsselstreek wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor inwoners en bezoekers. In de beleidsnotitie zijn de toeristische ambities van de gemeente opgenomen. Toerisme is een belangrijk onderdeel van de economie en zorgt voor werkgelegenheid. Samen met ondernemers en betrokken partijen werkt de gemeente de komende jaren aan de kwalitatieve en kwantitatieve groei van de toeristische sector. De beleidsnotitie vormt de basis om een impuls te geven aan de vrijetijdssector in Oude IJsselstreek. Om de doelen te bereiken is in de beleidsnotitie een gebiedsgerichte en thematische aanpak geformuleerd. Gebiedsgerichte aanpak Binnen de gemeente Oude IJsselstreek worden een aantal toeristische kerngebieden met een concentratie van recreatief-toeristisch aanbod onderscheiden. Dit zijn de Vennebulten-De Radstake, Idink-Nibbelinkbos, Engbergen, DRU, Slootermeer-Scholtenhof en de Oude IJssel. In de beleidsnotitie wordt per kerngebied ingegaan op de opgaven en kansen. Voor het plangebied is kerngebied Oude IJssel van belang. De Oude IJssel leent zich uitstekend voor waterrecreatie. De Oude IJssel begint in het Duitse Raesfeld en loopt via de gemeenten Oude IJsselstreek, Doetinchem en Bronckhorst bij Doesburg de IJssel in. Er is een ecologische oeverinrichting met vistrappen gerealiseerd vanaf Doesburg tot aan Hutten-Zuid in Ulft. Ook is er een fietspad langs het water aangelegd.

De mogelijkheden voor de tracés Megchelen-Gendringen en Ulft-Terborg worden momenteel onderzocht. Gedacht kan worden aan waterbeleving, wonen op het water, een netwerk van uitkijkpunten, een kastelen- en landgoederenroute en het versterken van de recreatievaart. Het waterschap en de provincie onderschrijven het belang van dit onderwerp. Het belang van recreatie langs de rivier wordt hier specifiek onderschreven. Thematische aanpak Voor onderhavig bestemmingsplan zijn de beleidsdoelen voor het thema 'recreatieve infrastructuur' van belang. Aangegeven wordt dat zowel het toeristisch-recreatief bedrijfsleven als de inwoners gebaat zijn bij een goede, complete en goed onderhouden recreatieve infrastructuur. Een aantrekkelijk routenetwerk en goede bereikbaarheid is een basisvoorwaarde voor toeristische ontwikkeling. Een constante doorontwikkeling van bereikbaarheid, 36

Buitengebied, locatie Huis Landfort

aantrekkelijkheid en beleefbaarheid is cruciaal om de concurrentie met andere regio's aan te kunnen. Het routenetwerk is onlosmakelijk verbonden met de marketinginspanningen waarmee de regio op de kaart wordt gezet. Het fietsknooppuntensysteem, wandelroutenetwerk, fietspad Doesburg-Bocholt, Aaltense Goor-Zwarte Veen, Recreatiegebied Engbergen, kerkenpaden en de Oude IJssel zijn belangrijke onderdelen van de lokale, recreatieve infrastructuur. Ook wordt samengewerkt met buurgemeente Stadt Isselburg aan de recreatieve ontsluiting naar Huis Landfort vanuit Duitsland. Essentieel is dan wel dat Huis Landfort ook ter plekke goed te bereiken is. Toetsing De inspanningen van sEL zijn erop gericht om meer toeristen, bezoekers en recreanten te trekken naar de historisch buitenplaats. Onderdeel hiervan is het zorgen voor voldoende parkeergelegenheid en een goede en veilige verkeersafhandeling van de bezoekers. In zijn algemeenheid kan daarom worden gesteld dat het planvoornemen bijdraagt aan de recreatieve beleving van dit deel van de Oude IJsselstreek. 3.4.5

Het Landschapspark Oude IJssel

Het Landschapspark is ontwikkeld met aandacht voor de thema's wonen, toerisme & recreatie en klimaat & landschap. Bij het ontwerpen is de gemeente uitgegaan van drie principes: Vanuit het landschap Vanuit het landschap wordt 'gestart' en gekeken wat mogelijk is. Het Landschap, de natuur en het klimaat is het vertrekpunt voor ontwikkelingen. De natuur en het landschap worden niet aangepast naar de behoefte van de mensen, maar andersom. Met het gezicht naar het water Vroeger was de Oude IJssel niet meer dan een snelweg over water. Wegen, paden, bruggen, bebouwing, alles stond in het teken van deze snelweg. Dat de rivier eigenlijk ook heel mooi kan zijn en geschikt voor meer dingen dan alleen vervoer, daar is jarenlang niet bij stilgestaan. De gemeente wil de blik dan ook weer gericht naar het water toe, in plaats van er vanaf. Verbindend lint De gemeente ziet het gebied als één verbindend lint, waarin landschap, groen, rust Toelichting

37

en ruimte behouden blijven. Eén landschapspark voor wonen aan de flanken, recreatie, verblijf, natuur en landschap, met een belangrijke plek voor de agrarische sector en industrie. Daarbij worden de verschillende kernen subtiel met elkaar verbonden, maar hun identiteit wel gerespecteerd. Natuur en landschap hebben een belangrijke rol gespeeld bij de landschappelijke inpassing van de nieuwe parkeervoorziening. Onderdeel hiervan is onder meer het toevoegen van inheems bosplantsoen, bomen, hagen en kruidenrijke vegetatie. Ook worden takkenrillen en insectenhotels geplaatst. Gesteld kan worden dat natuur en landschap het vertrekpunt zijn geweest bij het ontwerp van de voorziening. De gemeente wil het recreatieve netwerk versterken, waarbij onder andere wordt verwezen naar ontwikkelingen rondom Landfort. Een belangrijk onderdeel is het realiseren van nieuwe (fiets) routes parallel aan de Oude IJssel, die Anholt verbinden met Landfort, Gendringen, Voorst en Megchelen. Toetsing De aanleg van de parkeervoorziening draagt bij aan de ambities van de gemeente ten aanzien van het versterken van recreatie in het landschapspark omdat de parkeervoorziening zowel gebruikt zal worden door bezoekers aan de historische buitenplaats als door toeristen die de historische buitenplaats niet zullen bezoeken en recreëren in de omgeving. 3.4.6

Conclusie

Voorliggend initiatief voorziet in de realisatie van een parkeerplaats bij het landgoed, waarbij de landschappelijke kwaliteiten van het gebied worden behouden en gewaardeerd. De parkeerplaats biedt ruimte aan alle voertuigen die tijdens piekdruktes aanwezig kunnen zijn. Daarnaast ziet het plan toe op het aanleggen van een goede voetgangersverbinding. Het geheel wordt landschappelijk ingepast en zo veel mogelijk natuurlijk aangelegd. De aanleg van de parkeerplaats zorgt ook voor een verbetering van de recreatieve mogelijkheden rondom Huis Landfort en heeft een positief effect op de beleving van de historische buitenplaats. Het aanpassen van de bestemming op het landhuis zorgt voor een juiste afstemming tussen gebruik en de planologische inregeling. Het geeft het geheel een belangrijke status in het landschap. De buitenplaats wordt beleefbaar en toegankelijk gemaakt, zowel voor lokale wandelaars als voor bezoekers van verderaf. Het biedt tevens de 38

Buitengebied, locatie Huis Landfort

mogelijkheid om op Huis Landfort groepen te ontvangen, een gewilde economische activiteit op een unieke locatie in de gemeente. Het initiatief sluit, gelet op het voorgaande, aan bij het beleid van de gemeente.

Toelichting

39

Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1

Bodem

Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de bodemkwaliteit volgens de Wet bodembescherming (Wbb) en het (bijbehorende) Besluitbodemkwaliteit voldoet aan de gestelde eisen behorende bij het beoogde gebruik. Bij een project moet de bodemkwaliteit van het betreffende gebied inzichtelijk worden gemaakt. Hierbij is van belang te weten of er bodemverontreiniging is die de functiedoelen kan frustreren, of er daardoor gezondheidsrisico's of ecologische risico's zijn en wat de mogelijkheden zijn om er tijdig iets aan te doen. Toetsing Omdat alleen ter plaatse van de aan te leggen parkeervoorziening sprake is van signifcante ruimtelijke wijzigingen, vindt de toetsing aan het aspect bodem alleen plaats voor dit plandeel. Voorliggend plan voorziet niet in de oprichting van een inrichting of anderszins gevoelig (verblijfs)object. Tevens is het huidige gebruik (agrarisch gebruik, grasland) geen bodembedreigende activiteit. Vanuit de BIS (bodem informatie systeem) is voor het betreffende perceel geen bodeminformatie beschikbaar. Historische kaarten laten zien dat op basis van het historisch gebruik geen bodemvervuiling wordt verwacht. Uit de historische kaarten van topotijdreis blijkt dat het perceel vanaf 1960 voor de agrarische activiteit (grasland) in gebruik is geweest. Voor deze periode was het perceel als bos aangemerkt.