Begroting-2025-2028 Definitief 25-9-2024 .pdf

Ontwikkelingen

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Stichting Achterhoek Toerisme (Borculo) Relatie met de programma's

3. De werkende gemeente

Doelstelling

Gemeenten en bedrijfsleven willen de vrijetijdssector duurzaam en evenwichtig doorontwikkelen in omvang, kwaliteit en veelzijdigheid tot een grotere economische drager in de Achterhoek. STAT verzorgt de toeristische marketing van de Achterhoek om zo meer bezoekers te genereren die langer in de Achterhoek willen verblijven, meer willen besteden en een herhalingsbezoek plannen. Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan de Achterhoekse economie en maatschappelijk opgaven, zoals instandhouding van voorzieningen, werkgelegenheid en het binden van jongeren aan de Achterhoek.

Activiteiten

Ondersteuning voor de leden voor allerlei toeristische activiteiten op het gebied van regionale marketing en promotie. Bevordering van gastheerschap, een goede infrastructuur qua routes, werken aan onderscheidend profiel, vitaliteit en kwaliteitsverbetering en verdere professionalisering van het aanbod. Daarnaast overkoepelend orgaan, regionale monitoring en sparring partner voor de gemeenten in de Achterhoek op het gebied van toerisme en recreatie.

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

93



Aalten



Berkelland



Bronckhorst



Doesburg



Doetinchem



Lochem



Montferland



Oost Gelre



Oude IJsselstreek



Winterswijk



Zutphen

De Achterhoekse gemeenten, met Doesburg, Lochem en Zutphen nemen deel in het bestuur. Door formeel een besluit te nemen tot deelneming in de stichting werd een correcte juridische procedure gevolgd, waardoor gemeentelijke vertegenwoordigers niet meer op persoonlijke titel deelnemen.

Ontwikkelingen

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

In de visie van STAT over de huidige periode staat vermeld dat STAT zich primair bezighoudt met doorontwikkeling van regiomarketing, versterking van de route infrastructuur, het opzetten kennisontwikkelingstraject en grip op Gastheerschap en informatievoorziening in de regio. Er is in onze regio nog steeds voldoende ruimte voor groei, maar het zorgt ook dat we moeten nadenken hoe we die groei zo tot stand kunnen brengen dat ook onze inwoners de voordelen van het toerisme blijven inzien. Achterhoek Toerisme speelt daar een verbindende, faciliterende en stimulerende rol in. Met STAT worden meerjarige contracten afgesloten. De stichting is afhankelijk van de bijdrage van gemeenten voor de uitvoering van hun activiteiten. Mochten deze inkomsten teruglopen, door bijv. een steeds meer terugtredende overheid die meer aan de markt overlaat, dan loopt de stichting het risico om haar taken voor de gemeenten niet meer te kunnen uitvoeren. Ook spelen de politieke agenda’s van de verschillende gemeenten hierbij een rol. STAT moet van toegevoegde waarde blijven voor alle gemeenten. De gemeente OIJ huurt bij STAT een regio coördinator in die ingezet wordt voor toeristische productontwikkeling en lokale promotie en marketing. De regio coördinator ondersteunt daarbij tevens STROIJ, de toeristische organisatie in Oude IJsselstreek.

Mocht STAT dit niet meer kunnen doen, dan heeft dit gevolgen voor deze inhuurstructuur en voor de toeristische organisatie in Oude IJsselstreek.

AGEM AGEM Relatie met de programma's

1. De gemeente waar het goed wonen is

Doelstelling

De Agem is opgericht door de acht Achterhoekse gemeenten om de energietransitie te versnellen en de Achterhoek energieneutraal te maken. Hiervoor zijn verschillende activiteiten ontwikkeld (zie hieronder). Agem is bezig met een doorontwikkeling. De Agem bestaat uit verschillende entiteiten, de belangrijkste zijn:

Activiteiten



Energieloket Achterhoek: alles m.b.t. energiebesparing voor inwoners, van inzicht en advies over energiebesparing, tot informatie over financieringsmogelijkheden.



AGE (Agem gemeentelijke Energie) : inkoop gemeentelijke energie, waarbij (duurzame) zelflevering een van de doelen is.



Coöperatie streekenergie; realiseren van lokale Achterhoekse energieproducten, en leverancier van energie via de partner EnergieVanOns



Agem Energie Experts; Agem Ontwikkeling (project- en adviesbureau) . Adviseert o.a. op alle onderdelen van Agem, maar ook aan gemeenten en externe partijen.

Afhankelijk van het onderdeel van Agem, maar in ieder geval Deelnemende partijen



Achterhoekse gemeenten (Winterswijk heeft een aparte positie)



Gemeente Doesburg (aparte positie)



Lokale energiecoöperaties

Bestuurlijk belang

De acht Achterhoekse gemeenten hebben in 2013 de Agem opgericht. De Agem is doorontwikkeld en er is nu een gemeentelijk deel (Energieloket, Anders Omgaan met Energie, AGE) en een niet gemeentelijk deel (streekenergie, Agem Energie Experts; ontwikkeling en levering). De betrokken partijen zitten samen in een federatie "Anders omgaan met energie" . De gemeenten zijn de enige leden van de coöperatie Energieloket Achterhoek, de Stichting Vrijwilligers Anders Omgaan met Energie, en de enige aandeelhouders van de AGE. We zitten in het bestuur van deze onderdelen van de Agem.

Ontwikkelingen

De Agem is in ontwikkeling, de opsplitsing van het gemeentelijke en niet gemeentelijke deel is voltooid maar op onderdelen zal het nog doorontwikkelen. Zo is de federatie "Anders omgaan met energie" opgericht en schrijft aan een gedeelde visie. Daarnaast moet de stichting " Vrijwilligers Anders Omgaan met Energie" vormgegeven worden.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Deelnemingen

94

BNG

Activiteiten

De strategische doelstelling van de bank is het behoud van substantiële marktaandelen in Nederlandse publieke en semipublieke domein en het behalen van een redelijk dividend voor de aandeelhouders.

Deelnemende partijen

De Staat is houder van 50% procent van de aandelen, de andere 50% is verdeeld onder gemeenten, provincies en hoogheemraadschap.

Financieel

Wij bezitten 161.460 aandelen. We begroten voor 2025-2028 € 350.000.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, wethouder Marco Bennink vertegenwoordigt onze gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.

Alliander N.V. (Arnhem)

Primair doel

Netwerkbedrijf dat verantwoordelijk is voor een groot deel van de energieleidingen in Nederland.

Activiteiten

Kernactiviteit is het aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en elektriciteit.

Deelnemende partijen

Provincie Gelderland, Friesland, Noord Holland en de gemeente Amsterdam bezitten 75% van de aandelen. De overige 25% is verdeeld over diverse gemeenten.

Financieel

Wij bezitten 580.414 aandelen. We begroten voor 2025-2028 € 500.000.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, wethouder Marco Bennink vertegenwoordigt onze gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.

Vitens (Utrecht)

95

Primair doel

Drinkwaterbedrijf dat drinkwater levert aan 5,6 miljoen klanten.

Activiteiten

Verantwoordelijk voor een gezonde en duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur en milieu.

Deelnemende partijen

De aandeelhouders bestaan uit provincies en gemeenten.

Financieel

Wij bezitten 40.057 aandelen. We begroten voor 2025-2028 geen dividend.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, wethouder Marco Bennink vertegenwoordigt onze gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.

STOER B.V.

Primair doel

STOER B.V. is per 1 januari 2021 opgericht door de gemeente Oude IJsselstreek als het participatiebedrijf van de gemeente; een bijzonder bedrijf dat de werkgever is voor inwoners met een dienstverband Beschut werk of een Maatschappelijke baan

Activiteiten

STOER B.V. geeft namens de gemeente Oude IJsselstreek uitvoering aan het werkgeverschap en detacheert de inwoners met een dienstverband aan een passende werkgever

Deelnemende partijen

Gemeente is houder van 100% van de aandelen

Financieel

Gemeente is houder van 100% van de aandelen, De gemeente voert de financiële administratie voor STOER. De kosten die STOER maakt worden hierin separaat geadministreerd en aan STOER doorbelast. Voor de werkzaamheden die STOER uitvoert ontvangt zij jaarlijks een vergoeding van de gemeente, gelijk aan de werkelijke kosten. Deze werkwijze leidt ertoe dat de totale baten en lasten van STOER tevens in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen. Een verzoek tot het aanmerken van een fiscale eenheid voor de BTW tussen de gemeente en STOER is in behandeling bij de Belastingdienst. Het bij oprichting geplaatste kapitaal bedraagt € 10.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, burgemeester Mirjam Maasdam is vertegenwoordiger van de gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen. De kans hierop schatten wij in op nihil.

Financieel overzicht Verbonden partij

Bijdrage 2025

(x 1.000)

Eigen vermogen 1-1-2025

Vreemd vermogen

31-12-2025

1-1-2025

31-12-2025

Regio Achterhoek

308

6.095

3.685

17.759

GGD Noord en Oost Gelderland

887

2.130

2.158

2.405

2.377

VNOG

2.453

17.925

15.667

45.516

66.530

ODA

957

300

300

1.046

1.046

Stadsbank ON

301

1.349

1.465

15.199

7.083

96

10.463

ErfgoedCentrum Achterhoek Liemers

214

106

108

600

439

Stichting Achterhoek Toerisme

73

0

0

1.954

1.488

Totaal

97

5.193

Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen (belastingen, leges en rechten) zijn, na de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Deze heffingen zijn de enige inkomstenbronnen waarop de gemeenteraad invloed kan uitoefenen. Vooral voor de zuivere belastingen, dit zijn de heffingen waar geen direct aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat, is er geen maximum bedrag of opbrengst aangegeven. Voor leges en andere betalingen voor overheidsdiensten is bepaald dat geen winst mag worden gemaakt. De opbrengst van de heffing mag in totaliteit niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente moet maken om de diensten te verlenen. De opbrengsten van de gemeentelijke heffingen zijn geraamd onder de verschillende producten. Een overzicht van de inkomstenbronnen van de gemeente is in bijlage E terug te vinden.

Beleid Het (meerjaren)beleid voor de lokale belastingen is opgenomen in de door de gemeenteraad vastgestelde verordeningen. Om een beter overzicht te krijgen in de actuele verordeningen stellen we jaarlijks een nieuwe verordening vast voor iedere belasting cq heffing. Uitgangspunten voor onze leges, heffingen en tarieven Voor de leges, heffingen en tarieven hanteren we de volgende uitgangspunten: • Voor 2025 stijgt de opbrengst OZB met 5%; • De rioolheffing is maximaal 100% kostendekkend. Voor 2025 hanteren wij een stijging van 1,2%, oftewel € 3,- per huishouden; • De hoogte van de afvalstoffenheffing is afhankelijk van het tarief voor één of meerpersoonshuishoudens en het aantal ledigingen per jaar; • Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten zijn maximaal 100% kostendekkend; • De overige heffingen stijgen jaarlijks trendmatig met een indexering van 3%, met uitzondering van de reclamebelasting en lijkbezorgingsrechten; • Leges en rechten zijn maximaal 100% kostendekkend. Belasting / heffing

Omschrijving

Marktgelden

Heffen we voor innemen standplaatsen op warenmarkt Silvolde, Terborg, Ulft, Gendringen en Varsseveld.

Precariobelasting

Heffen we voor het verlenen van een standplaats op gemeentegrond

Lijkbezorgingsrechten

Heffen we voor gebruik algemene begraafplaatsen Varsseveld en Terborg. Eventuele overschotten of tekorten verrekenen we conform besluit met de reserve.

Leges

Dit zijn diverse gemeentelijke leges (bouwvergunning, uittreksels etc.)

Toeristenbelasting

Belastingheffing van personen die niet in de basisregistratie personen zijn opgenomen, maar die tegen betaling/vergoeding wel verblijf houden door overnachtingen in bijv. hotels, pensions, vakantieonderkomens, mobiele kampeermiddelen.

OZB niet - woningen

Heffen we van zowel eigenaren als gebruikers van niet-woningen.

Woonlasten

Dit zijn de onroerendezaakbelastingen zakelijk recht woningen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen. De opbrengsten OZB-woningen zijn conform uitgangspunt woonlasten dit jaar gestegen. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing hanteren we een kostendekkend tarief.

Reinigingsrechten

Reinigingsrecht voor bedrijven en instellingen die geringe (passend in de normale containers) hoeveelheden afval aanbieden. Deze bedrijven hebben de gemeente verzocht dit afval tijdens normale inzamelingsactiviteiten mee te willen nemen.

Reclamebelasting

Belasting voor openbare aankondigingen in het centrum van Varsseveld, Terborg en Ulft en het bedrijventerrein Akkermansweide in Terborg, Bedrijventerreinen in Varsseveld en bedrijfsterrein de Rieze in Ulft. Wij innen deze belasting in feite als tussenpersoon. De inkomsten verrekenen we met door de gemeente gemaakte kosten. Het restant betalen we rechtstreeks door aan initiatiefnemers. Per saldo is dit dus budgettair neutraal.

Tarieven diverse heffingen

98

2023

2024

2025

Onroerende-zaakbelastingen Eigenaren van woningen, in % van de waarde

0,11952%

0,11512%

*

Gebruikers van niet-woningen, in % van de waarde

0,14343%

0,13429%

*

Eigenaren van niet-woningen, in % van de waarde

0,17100%

0,17470%

*

Meerpersoonshuishoudens vast tarief

220,80

219,60

Eénpersoonshuishoudens vast tarief

170,40

189,60

Per lediging grote container rest afval

14,75

14,75

Per lediging kleine container rest afval

8,50

8,50

Per storting ondergrondse container

2,50

2,50

Vast tarief

220,80

219,60

Per lediging grote container rest afval

14,75

14,75

Per lediging kleine container rest afval

8,50

8,50

241,00

294,00

297,00

1,41

1,45

1,49

Afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer

240,00

Meerpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer

343,80

Eénpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer

180,00

Eénpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer

283,80

Extra grote grijze container

343,80

Reinigingsrechten Standaard containerset met kleine grijze container

196,00

Standaard containerset met een grote grijze container

260,00

Rioolheffing Per aansluiting Toeristenbelasting Per overnachting

* de tarieven voor de OZB zijn nog niet bekend. De oorzaak hiervoor is dat we voor het belastingjaar 2025 nog niet beschikken over de juiste WOZ waarden. De berekening van de OZB tarieven vinden hierdoor pas in het 4e kwartaal plaats.

Woonlasten Opbrengsten Woonlasten (x1.000)

2023 (werkelijk)

2024 (begroot na wijziging )

2025 (begroot)

Afvalstoffenheffing

3.901

4.295

4.388

Rioolheffing

4.149

4.992

5.043

OZB woningen

6.293

6.461

6.784

Totaal

14.343

15.748

16.215

Ten opzichte van 2024 stijgen de totale woonlasten met 3%, exclusief areaaluitbreiding.

Lokale lastendruk/ontwikkeling van de woonlasten

99

Om een indruk te hebben wat de “lokale lastendruk” is, berekenen we wat huishoudens aan belasting moeten betalen. Daarbij gaan we uit van de voor huishoudens gebruikelijke heffingen. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) stelt jaarlijks een atlas van de lokale lasten op. De tabel hieronder geeft de berekende belastingdruk voor Oude IJsselstreek in 2025. Het bedrag van de bruto woonlasten is opgebouwd uit de onroerendezaakbelasting, waarbij wordt uitgegaan van de gemiddelde woningwaarde (zowel landelijk als provinciaal als voor Oude IJsselstreek), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Uitgangspunten voor vergelijking van de belastingdruk oud en nieuw: • de waarde van een woning is gemiddeld € 323.000 (2023 € 313.000) • één- en meerpersoonshuishoudens. De gemiddelde belastingdruk voor een eigenaar/bewoner in 2024 en 2025 ziet er in Oude IJsselstreek dan als volgt uit: Jaar

Soort huishouden

OZB

Afval

Riool

Totaal

2024*

Eenpersoonshuishouden met kleine grijze container

352

217,15

294

863,15

2024*

Meerpersoonshuishouden met kleine grijze container

352

267,55

294

913,55

2024*

Eenpersoonshuishouden met grote grijze container

352

251,52

294

897,52

2024*

Meerpersoonshuishouden met grote grijze container

352

301,92

294

947,92

2024**

Eenpersoonshuishouden met ondergrondse container

352

212,90

294

858,90

2024**

Meerpersoonshuishouden met ondergrondse container

352

263,30

294

909,30

2025*

Eenpersoonshuishouden met kleine grijze container

369

236,35

297

902,35

2025*

Meerpersoonshuishouden met kleine grijze container

369

266,35

297

932.35

2025*

Eenpersoonshuishouden met grote grijze container

369

269,35

297

935,35

2025*

Meerpersoonshuishouden met grote grijze container

369

299,35

297

965,35

2025**

Eenpersoonshuishouden met ondergrondse container

369

232,10

297

898,10

2025**

Meerpersoonshuishouden met ondergrondse container

369

262,10

297

928,10

Uitgangspunten zijn: * 5,5 ledigingen per jaar voor de rest (grijze) container ** 17 inworpen afvalzak in de ondergrondse containerbak

100