Begroting-2025-2028 Definitief 25-9-2024 .pdf



Bereikbaarheid We hebben onze bereikbaarheid op het gebied van telefonie, mail en social media onderzocht. De uitkomsten waren over het algemeen voldoende, maar hebben ook laten zien dat we meer moeten inzetten op onder andere het verbeteren van de bereikbaarheid. Om onze bereikbaarheid te verbeteren richten we ons op de onderdelen techniek en organisatie. Om onze informatie/telefoons/mails/social media goed te verwerken zorgen we ervoor dat we voldoende uitgerust zijn. Door invoering van enkele nieuwe systemen en techniek verbeteren we onze dienstverlening en bereikbaarheid. Naast een goedwerkende techniek actualiseren we de afspraken over bereikbaarheid.



Paspoortpiek Paspoorten en identiteitskaarten waren in 2014 voor het eerst 10 jaar geldig in plaats van 5 jaar. Veel mensen hebben toen gewacht op het nieuwe document omdat het langer geldig is. Bovendien hoefden mensen pas na 10 jaar voor een nieuw document terug te komen in plaats van na 5 jaar. De vraag naar nieuwe paspoorten en identiteitskaarten was de afgelopen vijf jaar daarom erg laag. Maar sinds 2024 is er dus weer een stijging in het aantal aanvragen voor paspoorten. Dit houdt de komende jaren nog aan. Onze dienstverlening is daar goed op ingericht. Waar we wel tegen aanlopen is dat onze inwoner niet altijd goed voorbereid is op de documenten die ze mee moeten nemen. Zoals een goedgelijkende pasfoto. Om terugkerende afspraken te voorkomen, gaan we onderzoeken of we in de ontvangsthal een fotocabine kunnen plaatsen om zelf pasfoto’s te maken voor een paspoort, identiteitskaart, rijbewijs of gehandicaptenparkeerkaart. Monitoring De nieuwe applicaties en systemen zijn in gebruik genomen. De afspraken over bereikbaarheid zijn geactualiseerd. Het onderzoek naar het plaatsen van de fotocabine is afgerond.

-4.2 Aanpak ondermijning

Doelomschrijving Ondermijning gaat over de vermenging van de onder- en bovenwereld. We willen hier als gemeente weerbaar tegen zijn. De gemeente wordt door de aanpak van ondermijning onaantrekkelijker voor criminele activiteiten. Termijn

Middellang

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

-

Portefeuillehouder(s) Mirjam Maasdam Taakveld

1.2 Openbare orde en veiligheid

Context Ondermijnende criminaliteit kent veel verschillende uitingsvormen die de veiligheid, leefbaarheid, economie en onze democratie kunnen aantasten. Dit is ook de reden geweest om ondermijning op te nemen als prioriteit in het veiligheidsbeleid, vastgesteld door de raad. De gemeente staat voor een krachtige aanpak van ondermijning en ondermijnende criminaliteit. Om dit te bereiken werken we aan een sterke informatiepositie, integrale samenwerking en aan verstoring en voorkoming van georganiseerde criminaliteit. Door de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit te prioriteren, behouden we een brede scope. Dit biedt de mogelijkheid om in te kunnen spelen op bijvoorbeeld actualiteiten en/of trends die voor onze gemeente belangrijk zijn en waar we accenten op willen leggen. Uitvoering 2025 

60

We gaan aan de slag met de resultaten van de veiligheidsmonitor, in samenspraak met heel Achterhoek-West en -Oost.



Investeren in het creëren van weerbaarheid op verschillende niveaus, zowel bij gemeente als bij inwoners, ondernemers en ketenpartners.



We voeren in samenwerking met onze partners meer integrale controles uit om beter zicht te krijgen op criminele samenwerkingsverbanden en deze te verstoren.



Actief gebruik maken van de verschillende mogelijkheden van wet- en regelgeving om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan, waaronder de Wet Bibob.



We intensiveren de samenwerking met onze netwerkpartners, zowel publiek als privaat. Voorbeelden hiervan zijn de processen veilig buitengebied, winkelgebied en bedrijventerreinen.



Continuering van het Lokaal Ondermijningsoverleg. Hier versterken we onze informatiepositie door interne en externe informatie, binnen de wettelijke mogelijkheden, bij elkaar te brengen.



We investeren in de bekendheid van het meldpunt Meld Misdaad Anoniem waar alle verdachte signalen van inwoners en ondernemers gemeld kunnen worden.



Inbedden van de ketenaanpak mensenhandel.



Achterhoek brede campagne om aandacht te vragen voor tegen gaan van het produceren van- en handelen in drugs Monitoring Een eerste veiligheidsmonitor is uitgevoerd en geeft inzicht in cijfers voor onze gemeente. Het uitvoeren van de veiligheidsmonitor zal herhaaldelijk terug blijven komen. Hiermee kunnen we monitoren waar we als gemeente staan op het gebied van ondermijning. Daarnaast geven de integrale controles ons een beeld van hoe het staat met ondermijning binnen onze gemeente. Door het organiseren van bijeenkomsten met belanghebbenden over het thema ondermijning, krijgen we inzicht of het fenomeen ondermijning helder is en of bekend is hoe met signalen van ondermijning om te gaan.

Wat kost het?

61

Beleidsmatige ontwikkelingen. Voor programma 4 zijn er geen beleidsmatige ontwikkelingen.

Autonome ontwikkelingen.

62

Wat zijn onze reguliere taken in dit programma.

63

Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead

Inleiding We streven naar een goede bedrijfsvoering die bijdraagt aan de realisatie van de doelen en ambities van de programma’s en de dienstverlening aan onze inwoners. De expertise van de teams van financiën, p&o, informatisering, DIV, belastingen, inkoop, facilitair en gebouwen en communicatie ondersteunen de uitvoering van de beleidsmatige primaire processen en de ondersteunende secundaire processen. Dit doen zijn door hun kader stellende, adviserende en uitvoerende rol op een efficiënte en effectieve manier op te pakken. De medewerkers werken daarbij nauw samen met de andere eenheden en teams. De bedrijfsvoering is verantwoordelijk voor het beheer van de financiële middelen, de begrotingsplanning en financiële rapportages. Verder is er aandacht voor goed en inclusief werkgeverschap, participatie en de invoering van de verschillende fases van de Wet Open Overheid. We gaan het procesmatig en datagedreven werken als een nog vanzelfsprekender manier van werken verder ontwikkelen en zorgen dat de informatievoorziening op orde is. We zetten de koers van het hybride werken door en we doen onderzoek naar onze huisvestingsbehoefte door verschillende scenario’s onderbouwd in beeld te brengen. De concernstaf is de verbindende schakel tussen het gemeentebestuur en de eenheden van de organisatie en ziet toe vanuit de controlerende rol.

De medewerkers ondersteunen het bestuur en organisatie bij de ontwikkeling van strategische doelstellingen en monitoren de voortgang en de kwaliteit. Verder onderhouden zij de relaties met andere stakeholders en kan bij crisis of een noodsituatie expertise en coördinatie geboden worden om snel en effectief te reageren. De concernstaf geeft ondersteuning aan het gemeentebestuur waaronder agendabeheer en advies. De interne beheersing zal planmatig worden aangepakt, daarbij is specifiek aandacht voor het in beeld brengen van de belangrijkste bedrijfsprocessen in relatie tot de (financiële) rechtmatigheid. Informatiebeveiliging en privacy staan hoog op onze agenda.

64

Wat geven we eraan uit? In totaal geven we binnen programma 5 bedrijfsvoering ruim € 18 miljoen uit. In onderstaand overzicht is zichtbaar waar het geld naar toe gaat. Zoals te zien, gaat het grootste deel naar de overhead. Dit wordt onder het kopje ‘toelichting overhead’, aan het eind van dit hoofdstuk, verder uitgewerkt.

Doelen en acties -5.1 We zijn een inclusieve werkgever

Doelomschrijving We streven naar inclusie en willen een afspiegeling zijn van de diversiteit in onze gemeenschap. Wij willen dat iedereen mee kan doen, ongeacht sekse, leeftijd, afkomst of beperking. We hebben oog voor de speciale behoeften van elke groep. We zorgen dat iedere medewerker zichzelf kan zijn, erbij hoort en dat ook zo voelt. Termijn

Middellang

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

-

Portefeuillehouder(s) Mirjam Maasdam Taakveld

65

0.4 Overhead

Context Het realiseren van een inclusievere samenleving komt steeds hoger op de maatschappelijke agenda te staan. De afgelopen jaren is de ongelijkheid binnen onze samenleving gegroeid. Deels door de pandemie, deels door de economie en deels door de toenemende complexiteit van de maatschappij. Hoe kunnen we een samenleving creëren waarin ieder mens zo zelfstandig mogelijk mee kan doen en iets kan bijdragen aan de wereld? Dat betekent toegankelijke voorzieningen voor iedereen en de bevordering van de participatie van groepen die achterblijven. Een complexe opgave waar wij als gemeente een belangrijke rol in spelen, ook binnen onze eigen organisatie. Uitvoering 2025 

We zetten onze personeelsinstrumenten (werving en selectie, gesprekscyclus, opleiden en ontwikkeling, personeelshandboek) in om te komen tot een divers personeelsbestand met kansen voor iedereen.



We bieden stageplaatsen en traineeships aan jonge mensen.



We besteden aandacht aan vitaliteit van medewerkers.



We bieden werkplekken en werkervaringsplaatsen aan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We gebruiken daarbij ook de korte lijnen met STOER.

 De werkgroep GENDERingen doet gevraagd en ongevraagd aanbevelingen aan het CMT. Monitoring 

We houden eenmaal per drie jaar (in 2024 en daarna in 2027) een groot vitaliteitsonderzoek waarbij wordt gekeken naar lichamelijke en geestelijke gezondheid, werkbeleving en werkdruk. Er wordt verslag uitgebracht aan de directeur.



We meten de verhouding man/vrouw op het niveau van eenheidsmanagers, leiders en binnen onze teams en streven naar een gelijke verdeling.



We meten de aantallen werkplekken/werkervaringsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.



We meten hoe wij ons verhouden tot de banenafspraak.



We vragen de vertrouwenspersoon om eenmaal per jaar een verslag uit te brengen met bevindingen over psychische incidenten en de mentale veiligheid van de medewerkers.

-5.2 Vergroten(cyber-)bewustzijn en weerbaarheid van inwoners, organisatie en de gemeente

Doelomschrijving We voorkomen en beperken schade door onder meer de impact van verstoring van onze voorzieningen tijdig in beeld te hebben. Daarom maken we onze collega’s, inwoners en organisaties bewuster van (cyber-)risico’s en vergroten we de (digitale) weerbaarheid aan de hand van standaarden. Daarnaast hebben we een beeld van het gedrag en cultuur waarmee we de weerbaarheid kunnen vergroten en kunnen voorbereiden op crisissituaties. Termijn

Kort

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

Portefeuillehouder(s) Mirjam Maasdam Taakveld

66

0.4 Overhead

Context De samenleving verandert gestaag naar een steeds meer digitaal-afhankelijke samenleving. Het college en de raad worden wettelijk aansprakelijk voor dataincidenten en het voldoen aan de regelgeving vanaf het intreden van de Cyberbeveiligingswet, gepland halverwege 2025. Leven zonder smartphone is voor veel mensen ondenkbaar. Ook delen mensen steeds meer informatie over hun persoonlijke leven met verschillende partijen en wordt verwacht dat inwoners digitaal zaken doen met de overheid. Als deze diensten niet goed beveiligd zijn of niet beschikbaar zijn geworden door interne of externe factoren, zorgt dit voor lastige situaties voor de samenleving en voor de gemeente. Veel situaties kunnen voorkomen worden door bewust te zijn van de omgeving en te luisteren naar het onderbuikgevoel. Binnen de gemeente kunnen we afspraken maken over hoe we werken en voldoen aan standaarden en aan wet- en regelgeving. Als het dan toch misgaat, zorgen we er gezamenlijk voor dat we voorbereid zijn en weten welke stappen we moeten nemen om (zo goed als mogelijk) terug te keren naar het “normaal”. Weerbaarheid en bewustzijn van inwoners en organisaties is één van de speerpunten uit het Integraal Veiligheidsbeleid. De weerbaarheid en bewustzijn van de gemeentelijke organisatie is onderdeel van het informatieveiligheids- en privacybeleid.

Ook onze omgeving verwacht steeds meer van ons als gemeente. Dit zien we onder andere in nieuwe wetgeving die vanuit Europa naar ons toe komt. De Beveiliging van netwerk- en informatiesystemen richtlijn 2 (NIS2), de AI-Act, Cyberbeveiligingsverordening, Cyberweerbaarheidsverordening, Critical Entities Resilience richtlijn (CER) enz. De hoofdlijnen uit deze wetgeving brengen vooral verplichtingen met zich mee om techniek, mens en middelen op het niveau te brengen dat wij als gemeente grip hebben op onze risico’s. Het inzichtelijk hebben van alle risico’s is daarbij essentieel en vanaf 2025 verplicht bij de kroonjuwelen en later voor alle processen en verwerkingen van informatie. We zien ook verplichtingen op ons afkomen die aansluiten bij ons veiligheidsbeleid en de rol van de VNOG. Deze verplichtingen zijn vervat in de CER. Deze ontwikkelingen zullen (extra) capaciteit vragen van alle eenheden. Elke eenheid zal namelijk actief aan de slag moeten met risicomanagement. Extra budget hiervoor wordt nu niet opgenomen omdat de totale impact nog niet duidelijk is per eenheid. Wel kunnen we tussentijds actief op zoek gaan naar het behalen van synergievoordeel tussen andere beleidsterreinen zoals interne beheersing, openbare orde en veiligheid en financiën. Uitvoering 2025 Voor 2025 zetten we verschillende activiteiten uit: 

We stellen nieuw informatieveiligheidsbeleid op, in lijn met de nieuwe wet- en regelgeving.



We voeren twee grotere bewustzijnsprogramma’s uit voor onze inwoners en organisatie;



We oefenen een cybercrisis samen met het college en betrekken de raad bij de resultaten van de oefening.



We voeren een extra intern bewustzijnsprogramma uit met een kennistest, een mystery guest en een escaperoom;



We brengen een Informatiesecuritymanagementsysteem (ISMS) in de organisatie. Dit ISMS is een hulpmiddel voor de eenheden om te kunnen voldoen aan de eisen die op ons afkomen, maar ook om structureel te kunnen monitoren per eenheid op de voortgang. Monitoring 

Er zijn twee bewustzijnsprogramma’s uitgevoerd voor inwoners en organisaties.



Er is een cybercrisis gesimuleerd.



We hebben een extra programma voor bewustzijn uitgevoerd voor de gehele gemeentelijke organisatie (inclusief de raad) met een kennistest, mystery guest en een escaperoom.



Er is nieuw vastgesteld beleid voor informatieveiligheid.



Er is een ISMS geïmplementeerd en wordt gevuld onder verantwoordelijkheid van de verschillende eenheidsmanagers en de directeur.

-5.3 Een betrouwbare gemeente

Doelomschrijving

67



De inwoner beoordeelt de communicatie als betrouwbaar, transparant en duidelijk.



Door de communicatie voelt de inwoner zich meer betrokken bij de opgaven waar we als gemeente en samenleving voor staan



Door de inclusieve communicatie voorkomen we ongelijkheid in de bereikbaarheid van diensten



Door inwoners meer te betrekken en meer samen te werken worden plannen en beleid beter

Termijn

Middellang

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

-

Portefeuillehouder(s) Mirjam Maasdam Taakveld

0.4 Overhead

Context We willen een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, ondernemers, organisaties en partners. We bouwen aan dit vertrouwen door te luisteren, door uit te leggen wat we doen en waarom we dingen doen. Én door inwoners eerlijke, duidelijke en transparantie informatie aan te bieden over besluiten en plannen. Participatie en communicatie kan bijdragen aan een ander en eerlijker beeld van de gemeente en wederzijds begrip. We zenden minder én gaan meer de dialoog aan. We betrekken de samenleving bij onze opgaven, zodat we ons beleid daar beter op af kunnen stemmen. Aan de inwoners laten we zien hoe hun inzichten zijn verwerkt. We monitoren wat er leeft in de samenleving, zodat we de communicatie meer kunnen laten aansluiten bij de behoefte. We werken voortdurend aan de toegankelijkheid van onze communicatiemiddelen; dat wil zeggen dat inwoners, met en zonder beperking, onze informatie tot zich kunnen nemen en begrijpen. Uitvoering 2025 

We onderzoeken en meten hoe inwoners de communicatie en participatie van de gemeente ervaren door een vragenlijst voor te leggen aan ons online panel 'Oude IJsselstreek spreekt'.



We optimaliseren onze community (het online platform 'onzeoudeijsselstreek' met 1480 deelnemers) en breiden het verder uit naar circa 2000 deelnemers.



We zetten de meeleesgroep van Stichting Onbeperkt Meedoen enkele keren per jaar in om (nieuwe) communicatie-uitingen en/of brieven te testen op leesbaarheid.



De jongerenraad en kinderraad komen beide meerdere keren per jaar bij elkaar, delen hun inzichten en doen beide in ieder geval 1 voorstel aan de gemeenteraad.

-5.4 Versterken interne beheersing

Doelomschrijving Doelstellingen van de organisatie zijn duidelijk en de (processen in de) organisatie is goed ingericht om die doelen te realiseren. Bijsturen is mogelijk doordat er sprake is van betrouwbare (management)informatie waarin de voortgang van de doelen wordt gemonitord. Door datagedreven te gaan werken (het consequent analyseren en sturen op basis van (onbewerkte) feiten en data) ontstaat er meer inzicht en er wordt nieuwe kennis verworven zodat we meer gefundeerde beslissingen kunnen nemen. Dit alles doen we met inachtneming van wet- en regelgeving. Termijn

Middellang

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

Dit raakt alle andere doelen

Portefeuillehouder(s) Marco Bennink, Mirjam Maasdam Taakveld

68

0.4 Overhead

Context Als overheidsorganisatie ligt voor ons de focus vooral op het creëren van “publieke waarde”. Daarvoor is het allereerst van belang dat we zo duidelijk mogelijk omschrijven welke maatschappelijke effecten we nastreven en hoe we die trachten te bereiken. Dit ondersteunen we door het consequent analyseren van (onbewerkte) feiten en data (datagedreven werken). Hiermee vergroten we het fundament van onze beslissingen en waar we op sturen. Ook voldoen we met het concreter maken van onze doelstellingen aan de aanbeveling vanuit zowel auditcommissie als de rekenkamer (rekenkameronderzoek Samenspel uit 2023). Vervolgens is het van belang dat onze (gemeentebrede) processen bijdragen aan het behalen van die doelstellingen. Hoe meer inzicht we hebben in “hoe” we dingen doen (dagelijkse werkzaamheden) en “wat” het oplevert (resultaten), hoe beter we kunnen (bij)sturen als we onze doelen niet dreigen te halen. Het inzicht en de kennis door het analyseren en sturen op data helpen ons hierbij. En als bijsturen niet kan, hoe eerder we mogelijke afwijkingen kunnen melden, zodat de voorspelbaarheid toeneemt. Het geeft ons ook de mogelijkheid om tussentijds beslissingen te nemen, bijvoorbeeld in het anders toewijzen van middelen, waardoor de kans op het alsnog halen van het doel toeneemt.

Mede op aangeven van de accountant is het noodzakelijk om duidelijker in beeld te hebben hoe belangrijke processen verlopen, welke risico’s we daarin zien en of welke maatregelen we hebben getroffen om die risico’s te beheersen. Ook in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is dit belangrijk. De nieuwe verplichte rechtmatigheidsverantwoording van het college gaat over drie onderdelen: misbruik en oneigenlijk gebruik, naleving wet- en regelgeving, begrotingscriterium. Het versterken van ons financiële inzicht en onze sturingsmogelijkheden dragen positief bij aan de rechtmatigheidsverantwoording. Uitvoering 2025 (deels meerjarig) 

We zetten de lijn voort om de SDG’s als middel in te zetten om onze doelstellingen te structureren en te concretiseren. Daarnaast werken we vanuit de praktijk aan de SDG’s. Dat gaan we op twee manieren doen. We gaan aan de slag met het opstellen van een afwegingskader. En dit afwegingskader passen we toe in een pilot.



We versterken onze management- en bestuurlijke informatiecyclus door verbeterde rapportages en het ontwikkelen en implementeren van een bijpassend instrumentarium om tijdig te kunnen bijsturen. We verwerken dit in een periodiek rapportageproces. Zo geven we steeds meer inhoud en vorm aan onze sturing. Hiermee bereiden we ons ook voor op onze toekomstige financiële uitdagingen.



We werken verder aan het vormgeven van ons risicomanagement. In 2025 voeren we een risicoanalyse uit rond onze belangrijkste financiële processen. We inventariseren welke risico’s we hierin lopen. We toetsen onze beheersmaatregelen en onderzoeken welke verbeteringen nodig zijn.



We zijn in staat de rechtmatigheidsverantwoording af te geven en streven daarbij naar een verbetering ten opzichte van het voorgaande jaar. We werken daarvoor onder andere aan de implementatie van de spelregels die hierover zijn opgenomen in de geactualiseerde Financiële verordening. Monitoring 

De belangrijkste taken en (interne) doelstellingen zijn op dezelfde manier uitgewerkt als de speerpunten in deze begroting en opgenomen in de teamplannen



De (interne) verslaggevingscyclus is verbeterd en geeft periodiek inzicht in de stand van zaken.



Er is een risicoanalyse uitgevoerd rond de belangrijkste financiële processen en hierbij is duidelijk welke verbeteringen in beheersingsmaatregelen wenselijk en noodzakelijk zijn.



Er is een begin gemaakt met het ontwikkelen en implementeren van een sturingsinstrumentarium rond de vier levers of control.



De Financiële verordening is aangepast en bevat spelregels hoe we omgaan met financiële afwijkingen in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. Met college, auditcommissie en raad wordt afgestemd of de stappen die we zetten aansluiten op de bestuurlijke wensen. In de ambtelijke organisatie vinden evaluaties plaats of de veranderende aanpak betere sturing mogelijk maakt en we zien daarop toe. Zowel intern als met de accountant wordt de voortgang van de stappen rond procesverbetering, risico-inventarisatie en rechtmatigheidsaanpak periodiek besproken. Uit de bevindingen van zowel onze eigen interne controle als de accountant blijkt de voortgang op dit onderwerp. -5.5 Een toekomstbestendig en toegankelijk gemeentehuis

69

Doelomschrijving We willen ons gemeentehuis toekomstbestendig maken en brengen naar de huidige eisen, zodat het gemeentehuis toegankelijk blijft voor onze inwoners en we hen optimaal kunnen blijven bedienen. Daarnaast is het gemeentehuis een werkomgeving die ondersteunend is aan ons werk zodat we ons werk op diverse manieren kunnen uitvoeren; faciliterend aan een hybride en vitale werkstijl. Termijn

Middellang

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

Portefeuillehouder(s) Mirjam Maasdam Taakveld

0.4 Overhead

Context In het Meerjaren onderhoudsplan (MJOP) wordt bijgehouden wanneer welk onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed plaats moet vinden en wat de geraamde kosten hiervan zullen zijn. Dit plan wordt opgesteld en bijgehouden door accommodatiebeheer. Uit dit plan blijkt dat het gemeentehuis dermate is verouderd dat in de komende jaren forse investeringen aan zowel het gebouw als de installaties nodig zijn om de kunnen voldoen aan de huidige eisen. Tezamen met de consequenties van het hybride werken (denk aan behoefte aan minder vierkante meters werkplek en een ander gebruik van de vierkante meters), de digitalisering van onze dienstverlening, de verduurzamingsopgave en de vraag wat voor een werkgever we willen zijn vraagt dit om een herbezinning op én onderzoek naar de opties voor de toekomstbestendigheid van ons gemeentehuis. Uitvoering 2025 In 2024 is de scenariostudie afgerond met als eindresultaat financieel onderbouwde, uitgewerkte scenario‘s. Duidelijk is geworden dat op dit moment geen van de onderzochte scenario’s financieel haalbaar is. Gezien het feit dat niets doen geen optie is zijn we gestart met de uitwerking van een 4e scenario. Dit doen we door te onderzoeken of we diverse opgaven kunnen gaan verbinden en zo te komen tot een toekomstbestendig gemeentelijke huisvesting.

Inmiddels is duidelijk is geworden dat er ook gekeken moet worden naar de huisvesting van STOER. De redenen hiervoor zijn van inhoudelijke en van huisvestigingstechnische aard. Inhoudelijk omdat er een VNG kadernota is opgesteld met betrekking tot de integrale toegang tot het Sociaal Domein. Vormgeving hiervan is gebaat bij huisvesting van het Sociaal Domein onder 1 dak, inclusief de verbinding met belangrijke partners. In het gemeentehuis is hiervoor geen ruimte. Dus wordt nadrukkelijk gekeken naar andere kantoorpanden die reeds in ons bezit zijn. Huisvestingstechnisch gezien weten we dat de huurkosten voor het huisvesten van STOER op de DRU enorm zijn gestegen en dat de verdiepingen die we huren niet voldoen aan de Arbo voorschriften. (klimaat, veiligheid etc.) STOER inpassen in het gemeentehuis kan niet zonder bouwtechnische aanpassingen. Dat past gewoonweg niet en dit brengt dus een grote(re) investering met zich mee. We hebben een eigen pand, het Frank Daamen pand, voor een gedeelte leeg staan. We kunnen in dit traject gematigd vooruit kijken omdat er veel onzekerheden zijn. Monitoring Besluitvorming wordt onderbouwd met een business case van een mogelijk scenario 4. Hierin verbinden we diverse opgaven en maken we een inschatting van de kosten voor de uitvoering van dit mogelijke scenario.

70

-5.6 Publiceren Woo-informatie

Doelomschrijving Wij willen een transparante organisatie zijn, omdat de vrije beschikbaarheid van informatie een belangrijke bijdrage levert aan participatie. Daarom publiceren we actief informatie zoals bedoeld in de Wet open overheid (Woo). Termijn

Kort

Primair SDG doel

Secundaire SDG doelen

-

Portefeuillehouder(s) Mirjam Maasdam Taakveld

0.4 Overhead

Context In 2024 hebben als organisatie al een aantal stappen gezet door bijvoorbeeld een applicatie aan te schaffen die ons gaat helpen bij het actief publiceren van informatie. In 2025 zullen we verder inzetten op het actief publiceren van informatie. Voor elke categorie die actief gepubliceerd moet worden, wordt een apart koninklijk besluit genomen. Welke categorieën we in 2025 verplicht actief publiceren, is nog niet bekend. Wel kijken wij in 2025 naar welke informatie wij naast de benoemde categorieën actief kunnen publiceren. Op basis van bijvoorbeeld een analyse van informatieverzoeken kan worden gekeken welke informatie vaker wordt opgevraagd. Op basis daarvan kunnen we de keuze maken deze informatie actief te publiceren. Uitvoering 2025 

In 2025 publiceren wij informatiecategorieën die het Rijk aanwijst om actief te moeten publiceren.

 We analyseren de inkomende informatieverzoeken om te kijken welke vragen vaker gesteld worden. Monitoring 

In 2025 voldoen wij aan de wet door actief informatie te publiceren.



De analyse op de inkomende informatieverzoeken zal bijdragen aan de verbetering van dit proces

Wat kost het?

71

Beleidsmatige ontwikkelingen.

Autonome ontwikkelingen.

72

Wat zijn onze reguliere taken in dit programma.

73

Toelichting overhead Overhead, zoals bedoeld in het BBV, wordt samengevat als bedrijfsvoeringskosten of als kosten die voortvloeien uit de PIOFACH-taken (personeel, informatie, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting). Overhead mag wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en kostendekkende activiteiten als (subsidie)projecten.

74

Indicatoren

75

Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Baten en lasten van de gemeente, die niet direct aan een programma zijn toe te rekenen, zijn in de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Het gaat hierbij om - lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is; - de algemene uitkering uit het Gemeentefonds; - dividend; - rente converteerbare hybride obligatielening van Alliander; - het saldo van de financieringsfunctie; - de overige algemene dekkingsmiddelen; - het bedrag voor onvoorzien.

Beleid De beleidsruimte “Algemene dekkingsmiddelen” is beperkt. De belangrijkste regels zijn opgenomen in de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording, de Wet Financiering Decentrale Overheden en de Wet Waardering Onroerende Zaken. Voor zover de gemeente aanvullende lokale regels wil stellen voor het financiële beleid vindt dat plaats in een aantal verordeningen en nota’s. In Oude IJsselstreek zijn de volgende kaderstellende notities en verordeningen vastgesteld: • verordening financieel beleid, beheer en financiële organisatie (2016) • verordening controle financieel beheer en financiële organisatie (2005) • verordening periodiek onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid (2005) • treasurystatuut (financiering) (2017)

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

76

Autonome ontwikkelingen

77

Toelichting Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is. De lokale heffingen zijn uitgebreid beschreven in de betreffende paragraaf. Algemene uitkeringen uit het Gemeentefonds De berekening van de Algemene Uitkering is gebaseerd op de Meicirculaire 2024. Daarnaast zijn de compensatiegelden Jeugdzorg en de eenmalige korting van € 675 miljoen op macroniveau verwerkt volgens de voorgeschreven richtlijnen. De raming BTW compensatiefonds is uit voorzichtigheid gezet op € 400.000, waar er mogelijke ruimte zit tot boven € 1 miljoen. De raming van het gemeentefonds gebaseerd op constante lonen en prijzen, net als alle overige ramingen. In de meerjarenraming is rekening gehouden met de gevolgen die voortvloeien uit de bij de begrotingsuitgangspunten genoemde aantallen. De financiële uitgangspunten zijn benoemd in het betreffende hoofdstuk. De algemene uitkering valt uiteen in een algemeen deel en een deel wat betrekking heeft op de daarbij behorende onderwerpen (decentralisatie- en integratie-uitkeringen).

78



Algemene deel



Integratieuitkeringen / Decentralisatieuitkering

Het algemene deel omvat het deel van het budget, waar de gemeente vrij over kan beschikken. De verschillen in de hoogte van de uitkering komen ten opzichte van eerdere ramingen op grond van de meicirculaire 2023 onder andere door: o Compensatie voor loon- en prijsstijgingen en nieuw beleid. o Actualisering van aantallen (bv aantal inwoners, bijstandsgerechtigden, woningen, etc). o Actualisering van de WOZ-waarden van ons onroerend goed. o In de meicirculaire 2024 is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. Het betekent dat de koppeling van het accres aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 al is ingevoerd en dus ook geldt voor de begroting 2025-2028. Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bbp. o Het deel voor het sociaal domein is vanaf 2024 (ook begroting 2025-2028) grotendeels opgenomen in de Algemene uitkering. Deze uitkeringen zijn bedoeld voor een specifiek doel, hieronder vallen uitkeringen als participatie, voorschoolse voorziening peuters, armoedebestrijding kinderen, wet kwaliteitsborging bouwen en vergunningverlening/toezicht/handhaving.

Dividend Het bedrag dat we aan dividend verwachten in de komende begrotingsperiode is omhoog gegaan op basis van de dividend uitkeringen in 2024, te weten € 850.000. Dividend vanuit de BNG bank ramen we deze begrotingsperiode op € 350.000 én dividend vanuit Alliander op € 500.000. Zie ook het onderdeel deelnemingen van de paragraaf Verbonden partijen. Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie wordt bepaald door de verschillen in de geraamde rente en de gerealiseerde rente. Zie ook de paragraaf Financiering. Het percentage bespaarde rente dat wordt berekend over de stand van de eigen financieringsmiddelen per 1 januari is bepaald op 0%. De rentelasten van de vaste activa (investeringen) worden aan de programma's toegerekend tegen de volgende omslagpercentages. Deze verschillen per jaar naar aanleiding van de begrote meerjarige financieringsbehoefte: Jaar 2025 - 1,89%, jaar 2026 - 2,20%, jaar 2027 - 2,50%, jaar 2028 - 2,75% (voor enkele geactiveerde kapitaaluitgaven gelden (historisch bepaalde) uitzonderingspercentages). Op rekeningbasis vindt nogmaals een (her)berekening plaats en worden op nacalculatorische wijze de kapitaallasten doorbelast. Rente converteerbare hybride obligatielening van Alliander Eind 2021 hebben wij Alliander een geldlening verstrekt van € 2.565 miljoen.

Hiervoor ontvangen 0,10% rente (de marktrente van dat moment) met een opslag van 1,975%. Deze opslag is een vrij te besteden voordeel voor onze gemeente én wordt derhalve vanaf nu, tot het moment dat de lening is afgelost of geconverteerd, verantwoord bij de algemene dekkingsmiddelen.

79

Onvoorzien Op basis van wet- en regelgeving is in de begroting een stelpost onvoorzien opgenomen. Dit is € 50.000 per jaar. Om van de stelpost onvoorzien gebruik te maken, moet het doel voldoen aan de 3 O’s, onvoorzien, onvermijdbaar en onuitstelbaar.

80

Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen (vpb) een feit. Dit betekent dat de belastingplicht ingevoerd is voor ondernemingen van overheden voor de vennootschapsbelasting. Het achterliggende doel van de wet is, mede onder druk van de Europese Commissie, het scheppen van een gelijkwaardig speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Het is de bedoeling dat overheden die winst of structureel overschotten behalen met activiteiten die concurreren met de ‘markt’, vennootschapsbelasting gaan betalen. Overheidsondernemingen zijn dus vpb-plichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven. Dat betekent dat gemeenten vpb moeten betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. De inventarisatie van vpb-plichtige activiteiten, de vpb-druk, het inrichten van de financiële administratie, de juridische structuur en het uiteindelijke beheer van de vpb-geldstroom is cruciaal voor het beheersen van de (fiscale) risico’s. Op basis van de gedefinieerde en beoordeelde clusters en na afstemming met de Belastingdienst is voor gemeente Oude IJsselstreek in de programmabegroting 2025-2028 structureel € 3.000 opgevoerd voor het cluster bedrijfsafval.

Voor de overige clusters binnen de exploitatie en het grondbedrijf verwachten wij op dit moment dat, deze begrotingsperiode, geen of geringe afdracht zal moeten plaatsvinden. Het grondbedrijf wordt jaarlijks afzonderlijk beoordeeld door een externe adviseur. Een definitief oordeel volgt uiteindelijk, ieder jaar, na controle door de Belastingdienst.

81

Paragrafen Paragrafen In de paragrafen geven we een dwarsdoorsnede van de begroting op een aantal onderwerpen door alle opgaven en programma’s heen. Dit betekent dat hier algemene beleidsregels worden geformuleerd die doorwerken in verschillende opgaven en programma’s. Het is dan ook mogelijk dat er doublures ontstaan met wat gemeld is in de programma’s zelf. Zeven paragrafen zijn verplicht. De paragraaf bedrijfsvoering is ondergebracht bij programma 5 (bedrijfsvoering/overhead), aangezien vrijwel alle activiteiten feitelijk onderdeel uitmaken van de overhead. De gemeente is vrij om extra paragrafen toe te voegen.

82

Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf financiering geeft inzicht in de financieringspositie en de beheersing van de risico’s die aanwezig kunnen zijn bij het aantrekken en/of uitzetten (uitlenen) van geld. In deze paragraaf brengen we de kansen en risico’s rond financiering in beeld.

Beleid Bij het aantrekken en uitlenen van geld is het van belang dat slechts beperkt risico wordt genomen. De belangrijkste kaders hierover zijn opgenomen in de volgende beleidsdocumenten: 

Financiële verordening, artikel 212 (2005)



Treasurystatuut (2017) Het treasurystatuut heeft de raad in 2017 vastgesteld. Het treasurystatuut is de vertaling van het door de gemeente gehanteerde treasurybeleid. In dit statuut zijn de doelstellingen, richtlijnen en limieten van het beleid vastgesteld. Doel van het treasurybeleid is enerzijds om op een verantwoorde wijze een zo goed (lees: hoog) mogelijk rendement te maken op belegde gelden. Anderzijds is het doel om op een verantwoorde wijze gelden aan te trekken tegen een zo aantrekkelijk (lees: laag) mogelijke rente. Kort gezegd levert een actief en gedegen treasurybeleid de gemeente juist geld op, respectievelijk bespaart het de gemeente geld.



Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Op de bepalingen in deze wet berust het treasurystatuut. Het uitgangspunt van de Wet Fido is het beheersen van risico’s. Het doel is om doelmatig en doeltreffend om te gaan met de beschikbare financiële middelen.

Financiering Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte is het verschil tussen de boekwaarde van de investeringen en de vaste financieringsmiddelen. Deze zijn terug te vinden op de balans. Onder vaste financieringsmiddelen verstaan we de reserves en voorzieningen plus de vaste geldleningen. Hierbij houden we rekening met investeringen waarover is besloten (nieuwe investeringen). Een eventueel financieringstekort wordt eerst opgevangen door het opnemen van kasgeld (tot de kasgeldlimiet – zie onder kasgeldlimiet-). Voor het overige deel wordt een vaste geldlening aangetrokken. Het komend jaar verwachten wij een financieringstekort, dat wordt opgevangen door een aanvullende kasgeldlening. We gebruiken langlopende geldleningen ook om de voorraden te kunnen financieren. We verwachten daarom ook aankomende jaren, naast kasgeldleningen, langlopende geldleningen aan te moeten trekken. Financieringsbehoefte (x 1.000)

1-1-2025

Financieringsbehoefte boekwaarde (im)materiële vaste activa

148.769

boekwaarde financiële vaste activa

12.125

Totaal financieringsbehoefte

160.894

Financieringsmiddelen reserves

34.366

voorzieningen

5.434

vaste geldleningen

83

118.959

Totaal financieringsmiddelen

158.759

Financieringstekort

-/-2.135

Leningenportefeuille De gemeente heeft behoefte aan externe financiering voor het herfinancieren van de huidige (aflopende) geldleningen, voor het bekostigen van investeringen en voor tijdelijke liquiditeitsbehoeften van de exploitatie uitgaven.

Leningenportefeuille (x 1.000)

2025

Stand leningen per 1 januari

118.958

Reguliere aflossingen

15.779

Nieuwe leningen (*1)

25.000

Stand leningen per 31 december

128.179

(*1) Op basis van de huidige (restant) investeringskredieten en de verwachte kosten voor (nieuwe) bouwgrondexploitaties. Toekomstige leningen worden afgesloten voor een duur van 20 jaar. Renteschema In onderstaand overzicht presenten wij het rente schema van het 1e begrotingsjaar. De totaal verschuldigde rente over onze langlopende leningen en het kort geld, minus de rente die wij ontvangen vanuit de bouwgronden in exploitatie, worden middels de kapitaallasten uiteindelijk verdeeld over de diverse taakvelden. Renteschema

2025

a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

3.206.571

b. De externe rentebaten over de korte en lange financiering

0

Saldo externe rentelasten en rente baten

84

3.206.574

c1. Doorberekende rente aan de grondexploitatie

-170.404

c2. Doorberekende rente van projectfinanciering aan taakvelden

0

c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen

0

Aan de taakvelden toe te rekenen externe rente

-170.404

d1. Rente over eigen vermogen

0

d2. Rente over voorzieningen

0

Aan taakvelden toe te rekenen interne rente

0

Totaal aan taakvelden toegerekende rente

3.036.167

e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

3.036.167

f. Renteresultaat op het taakveld Treasury

0

Activa De activa bestaan uit investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. Investeringen met maatschappelijk nut hebben geen mogelijkheid tot het verwerven van inkomsten, zoals wegen en bruggen. Op het moment dat een investering volledig is afgerond, worden de kapitaallasten berekend en het eerstvolgende jaar meegenomen in de exploitatie. De kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijving. Als de investering helemaal is afgeschreven (bijvoorbeeld na 10 jaar), vallen de afschrijvingslasten vrij. Elk jaar hebben we daardoor zogenaamde ‘vrijval’ in de afschrijving. Dit is in feite de ruimte voor nieuwe investeringen, uitgaande van een vast bedrag per jaar voor kapitaallasten. In deze Programmabegroting houden we de komende jaren rekening met nieuwe kapitaallasten.

Risicobeheer Wij zijn als gemeente voor onze uitgaven afhankelijk van externe financiering. De gemeente leent alleen geld voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen de kaders van de Wet Fido en het treasurystatuut. Er is sprake van totaalfinanciering; de gemeente trekt geen financiering aan voor specifieke projecten. Totaalfinanciering houdt in dat de gemeente alle uitgaven samen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot eenvoud en efficiency. De gemeente gebruikt bij de financiering geen ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten. In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet) en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet Om het risico van kortlopende financiering te beperken is in de Wet Fido de kasgeldlimiet vastgesteld. De kasgeldlimiet is een vastgesteld percentage berekend over de lastenkant van de begroting. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5 % van het begrotingstotaal. We sluiten een langlopende lening af zodra de hoogte van de kortlopende geldleningen de kasgeldlimiet drie opeenvolgende kwartalen overschrijdt. Wij benutten de kasgeldlimiet, afhankelijk van de rentestand, zo maximaal mogelijk. Kasgeldlimiet (x 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari Vastgesteld percentage

85

2025 139.816 8,5%

Kasgeldlimiet

11.884

Verwacht gemiddelde op te nemen kortlopende leningen

8.500

Ruimte (+)

3.384

Op grond van de Wet Fido is voor gemeenten de zogenaamde renterisiconorm ingesteld. Doel hiervan is dat gemeenten hun leningenportefeuille zodanig spreiden, dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden gespreid ingeval van herfinanciering en renteherziening van geldleningen. De renterisiconorm geeft een aanwijzing voor de gevoeligheid van de gemeente voor veranderingen in de rente. De renterisiconorm is gesteld op 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Daar wordt het berekende renterisico op de vaste schuld tegen af gezet. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overtreffen. Navolgend schema laat de berekening over 2025 zien. Renterisiconorm (x 1.000)

2025

Renterisiconorm Lasten begroting

139.816

Percentage risiconorm

20%

Totaal renterisiconorm

27.963

Aflossingen en renteherzieningen Reguliere aflossingen geldleningen

15.779

Geldleningen met renteherziening

0

Totaal aflossingen en renteherzieningen

15.779

Ruimte (+)

12.184

Op basis van de voorliggende begroting en het investeringsprogramma, met daarin ook opgenomen de restantkredieten uit voorgaande jaren, is de doorkijk voor de renterisiconorm voor de komende jaren als volgt: Doorkijk renterisiconorm

2025

2026

2027

2028

Leningenportefeuille, ultimo jaar

118.958

128.179

137.150

146.671

Begrotingstotaal

139.816

141.641

141.295

142.795

Norm wet FIDO 20%

27.963

28.328

28.259

28.559

Aflossingen berekend

15.779

-

-

-

16.000

16.000

19.000

12.328

12.259

9.559

Aflossingen globaal benaderd Ruimte binnen wet FIDO

12.184

Hierbij zijn de aflossingen in de jaren 2026 t/m 2028 globaal naar rato benaderd.

86

Op basis hiervan is de verwachting dat we de komende jaren ruim onder de norm blijven. Dit komt onder meer door: • het verlengen van de aflossingstermijn voor nieuwe leningen op basis van 20 jaar • Een hoger begrotingssaldo door het beter separaat ramen van baten en lasten op diverse plekken in de begroting (in plaats van alleen het saldo).

87

Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn partijen waar de gemeente een bestuurlijke relatie mee heeft en waarin we een financieel belang hebben. We hebben een zetel in het bestuur (vertegenwoordiging) of we hebben vanwege eigendom van aandelen stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die in geval van een faillissement achterblijven.

Beleid Het BBV schrijft voor om van de verbonden partijen een samenvattend overzicht te geven en onderscheid te maken in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. Conform onze financiële verordening (verordening op grond van artikel 212 gemeentewet), lichten we de verbonden partijen op hoofdlijnen toe in deze paragraaf. Het gaat hierbij om partijen met aanmerkelijk financieel belang (dit zijn partijen waar we minimaal € 50.000 per jaar aan bijdragen). Per verbonden partij zijn de doelstellingen, activiteiten, ontwikkelingen en risico’s benoemd. De paragraaf sluit af met het financieel overzicht. De wijze waarop de verbonden partijen bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven is in de programma's van deze begroting inzichtelijk gemaakt.

Erfgoed Centrum Achterhoek Liemers (Doetinchem)

Relatie met de programma's

Doelstelling

Activiteiten

Deelnemende partijen

1. De gemeente waar het goed wonen is.



Uitvoeren van alle wettelijke archieftaken voor de acht gemeenten in de Achterhoek.



Uitvoeren van de zogenoemde “Staring-taken” (diensten op het gebied van behoud van en onderzoek naar streekcultuur en –historie). Voor 15 gemeenten in Achterhoek en Liemers.



Het beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbewaarplaatsen van de deelnemende overheidslichamen conform de Archiefwet.



Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de (8) gemeenten in de Achterhoek.



Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord.



Aalten



Montferland



Berkelland



Oost Gelre



Bronckhorst



Oude IJsselstreek



Doetinchem



Winterswijk

Bestuurlijk belang

Wethouder Janine Kock neemt namens Oude IJsselstreek zitting in het Algemeen Bestuur.

Ontwikkelingen

Het ECAL richt zich vooral op het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van archieven zowel fysiek als digitaal. Hierbij hoort ook het digitaliseren van de archieven en collecties. Het ECAL heeft voor de periode van 2025-2028 de bijdrage verhoogd in verband met hogere structurele kosten. Het ECAL bekijkt de komende periode de opties om op structurele kosten te bezuinigen van onder andere huisvesting.

88

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Geen.

GGD Noord- en Oost Gelderland (Warnsveld) Relatie met de programma's

2. Een leefbare gemeente

Doelstelling

De Gemeentelijke Gezondheids Dienst Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. Vanuit het missiestatement ‘een gezond houvast’ bewaakt, beschermt en bevordert de GGD NOG de gezondheid van inwoners in de regio Noord- en Oost-Gelderland. Met de werkzaamheden geeft de GGD NOG invulling aan de verantwoordelijkheid van gemeenten voor de publieke gezondheid van inwoners. Daarnaast voert de GGD NOG ook een aantal wettelijke taken van de Wet publieke gezondheid (Wpg) uit. De basistaken van de GGD NOG zijn onder andere:

Activiteiten



Jeugdgezondheid (4-18 jaar)



Infectieziektebestrijding



Vaccinaties



Medische milieukunde



Technische hygiënezorg



Maatschappelijke zorg



Beleidsadvisering



Epidemiologie



Gezondheidsbevordering



Bevolkingsonderzoeken



Forensische zorg

Bovenstaande basisdienstverlening is voor alle gemeenten gelijk op basis van een financiële bijdrage per inwoner. De GGD NOG voert daarnaast ook nog aanvullende dienstverlening tegen betaling uit. Dat gaat om de volgende drie taken: 

Wettelijke gemeentelijke taken: gemeenten hebben de keuze om deze taken in opdracht door de GGD NOG uit te laten voeren.



Autonome gemeentelijke taken: gemeenten hebben de keuze om deze taken in opdracht door de GGD NOG uit te laten voeren.



Externe taken: de GGD NOG voert deze uit in opdracht van externen (bijvoorbeeld politie).

Sinds 2023 heeft de GGD NOG een Producten- en Diensten Catalogus (PDC) voor het aanbieden van concrete, actuele, toegankelijke en praktische informatie over de GGD-dienstverlening.

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang



Aalten



Ermelo



Apeldoorn



Harderwijk



Oost Gelre



Berkelland



Hattem



Oude IJsselstreek



Bronckhorst



Heerde



Putten



Brummen



Lochem



Voorst



Doetinchem



Montferland



Winterswijk



Elburg



Nunspeet



Zutphen



Epe



Oldebroek

Wethouder Marco Bennink is lid van het Algemeen Bestuur en de Auditcommissie. Het Algemeen Bestuur heeft een Bestuursagenda voor de periode 2023 – 2027 vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten voor de GGD in de jaren 2023-2027. In de Bestuursagenda 2023-2027 staan vier prioriteiten:

Ontwikkelingen

89



Vergroten van gelijke kansen op gezondheid voor iedereen;



Mentale gezondheid;



Gezonde leefstijl;



Gezonde fysieke en sociale leefomgeving;

Meer informatie is te vinden in de Bestuursagenda 2023-2027. De GGD NOG werkt de prioriteiten uit de Bestuursagenda jaarlijks verder uit in een Programmabegroting. De Programmabegroting bestaat uit vijf onderdelen: Jeugdgezondheid, Algemene Gezondheidszorg, Kennis en Expertise, Organisatieprojecten en Overhead. Het Algemeen Bestuur heeft de onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s voor het risicomanagement vastgesteld: 

Inhoudelijke risico’s en risico’s in de opbrengsten;



Risico’s door personele omstandigheden;



Risico’s in de bedrijfsvoering; Risico's en getroffen Bovenstaande risico’s zijn gekwantificeerd om het weerstandsvermogen te bepalen. Het weerstandsvermogen was in beheersmaatregelen 2023 gedaald naar 70%. Met het vaststellen van het positieve saldo van de Jaarrekening 2023 is €19.000,toegevoegd aan de algemene reserve. De weerstandscapaciteit is daarmee weer gestegen naar 100%. Daarbij is het aan te houden weerstandsvermogen in de concept Programmabegroting 2025 wel teruggebracht naar €1.150.000,-. In de Programmabegroting 2024 was het aan te houden weerstandsvermogen nog €1.626.000,-. De verlaging komt door de toevoeging van jaarlijks €100.000,- aan de post onvoorzien in de exploitatie vanuit nieuw beleid in de Programmabegroting 2024.

Omgevingsdienst Achterhoek (Hengelo Gld.) Relatie met de programma's

4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het uitvoeren van omgevingsrecht conform de landelijke kwaliteitscriteria.

Activiteiten

Vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieuwetgeving en aanverwante specialismen.

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang



Gemeente Aalten



Gemeente Lochem



Gemeente Berkelland



Gemeente Montferland



Gemeente Bronkhorst



Gemeente Oost Gelre



Gemeente Doetinchem



Gemeente Oude IJsselstreek



Gemeente Winterswijk



Gemeente Zutphen



Provincie Gelderland

Wethouder Ben Hiddinga neemt namens de gemeente deel aan het Dagelijks Bestuur. De ODA voert in de Achterhoek voor gemeenten en provincie WABO-taken uit, zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving en advies, met name gericht op milieu. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Samen met de partners hebben we ons zo goed mogelijk voorbereid op de Omgevingswet. Door de uitgebreide samenwerking en voorbereiding met de partners zijn de eerste beelden in 2024 niet verontrustend. De ODA gestart met een nieuwe risico-analyse die gebaseerd is op de Omgevingswet. In de loop van 2024 worden de effecten hiervan bekend voor de begroting 2025 en verder.

Ontwikkelingen

Het interbestuurlijk programma versterking VTH stelsel (IBP), naar aanleiding van het rapport van de commissie Van Aartsen ‘Om de leefomgeving’ loopt door tot september 2024 waarbij de doelen eind 2025 gerealiseerd moeten zijn. In 6 pijlers wordt gewerkt aan verbeterplannen. Pijler 1 gaat onder andere over robuustheid. Hiervoor heeft het Algemeen bestuur voor 1 april 2024 Plan van Aanpak ingediend bij de staatssecretaris. De ODA is na het rapport van Van Aartsen gestart met de nodige verbeteracties. Het Plan van Aanpak kunnen we deels uitvoeren en deels wachten we de reactie van de staatssecretaris hierop af. Ondanks de criteria lijkt er een achterliggende agenda te zijn om tot minder Omgevingsdiensten te komen. Door de krapte op de arbeidsmarkt kan niet alles opgelost worden door meer personeel in te zetten. Daarom blijft de ODA zoeken naar innovatieve en flexibele manieren om de taken goed uit te voeren. Hierbij is de risicobenadering een belangrijk uitgangspunt. Daarvoor wordt steeds meer uitgegaan van data-analyse waardoor er meer zicht is op risico’s. Ook het gebruik van innovatieve technieken helpt om efficiënt te werken, bijvoorbeeld met de inzet van een drone.

De Omgevingsdienst Achterhoek is een uitvoeringsorganisatie die - met de Gelderse Maat als uitgangspunt - conform wet- en regelgeving uitvoering geeft aan vergunningverlening, toezicht en handhaving (de zgn. VTH-taken). Formeel Risico's en getroffen blijven de deelnemende organisaties hiervoor verantwoordelijk. Voor zover er sprake is van zelfstandige beheersmaatregelen beleidsvoornemens hebben die hoofdzakelijk betrekking op het niveau van bedrijfsvoering. De gevolgen van het IBP zijn nog niet duidelijk maar kan grote gevolgen hebben voor het voortbestaan van de ODA zal zelfstandige organisatie.

Regio Achterhoek (Doetinchem)

90

Relatie met de programma's

1. De gemeente waar het goed wonen is 2. Een leefbare gemeente 3. De werkende gemeente 4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

De Regio Achterhoek wil met haar partners bereiken dat de Achterhoek in 2030 een sterke bloeiende en innovatie economie heeft, uitgaande van eigen kracht met een aantrekkelijke arbeidsmarkt. Met een duurzaam werk-, leer-, woon- en leefklimaat. Met gezonde inwoners en oog voor de brede welvaart. Belangrijke opgaven daarin zijn: zorgen voor voldoende arbeidskrachten, verhogen van de arbeidsproductiviteit, betaalbaar en betrouwbaar vervoer, een energie neutrale en circulaire Achterhoek, een passende woningvoorraad, een hogere score op leefbaarheid en een toename van de regionale volksgezondheid. De Regio Achterhoek samenwerking richt zich op een regionaal ruimtelijk-economische agenda, de Visie 2030 is daarvoor het kompas. Het is een samenwerking tussen overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties, dit vindt plaats onder de naam 8RHK Ambassadeurs. Onder de 8HRK Ambassadeurs vallen de entiteiten Achterhoek Raad, Achterhoek Board en Achterhoek Thematafels. De Achterhoek Raad heeft de Visie 2030 vastgesteld. Op basis van deze visie stelt de Achterhoek Board samen met de Achterhoek Thematafels de nodige inhoudelijke activiteiten vast, die worden beschreven in jaarlijkse plannen. De Achterhoek Raad ziet toe op de voortgang. De uitvoering van deze inhoudelijke activiteiten gebeurt aan de volgende zes Thematafels:

Activiteiten



Smart werken en Innovatie



Onderwijs en Arbeidsmarkt



Wonen en Vastgoed



Mobiliteit en Bereikbaarheid



Circulaire energie en Energietransitie



De Gezondste Regio

De Regio Achterhoek is de juridische entiteit van deze structuur en voert de volgende taken uit:

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

Ontwikkelingen



Voert de regie op de algehele samenwerking (via een Dagelijks en Algemeen Bestuur)



Faciliteert het opstellen en uitvoeren van de Achterhoek Visie 2030, de jaarplannen en bijbehorende investeringsagenda



Adviseert Board en Raad over de lobby en subsidies en levert hiervoor ook de capaciteit



Aalten



Montferland



Berkelland



Oost Gelre



Bronckhorst



Oude IJsselstreek



Doetinchem



Winterswijk

Burgemeester Mirjam Maasdam heeft zitting in het Algemeen Bestuur. Daarnaast zijn we bestuurlijk vertegenwoordigd aan alle zes Thematafels. De provincie Gelderland heeft in het kader van haar herijkingsoperatie aangekondigd de (inwoner)bijdrage aan de Regio Achterhoek per 2025 stop te zetten. Dit heeft een fors effect op de begroting. Tegelijkertijd wil de Regio Achterhoek in 2025 haar personeelsbestand uitbreiden, met name op het gebied van lobby. Dankzij de toetreding van Montferland wordt een deel van deze negatieve effecten opgevangen. De rest wordt tot en met 2028 opgevangen binnen bestaande middelen en mogelijkheden. Vanaf 2029 zal naar alle waarschijnlijkheid pas gekeken worden naar verhoging van de inwonerbijdrage en of snijden in het personeelsbestand. In 2024 is een nieuwe Regio Deal van 25 miljoen met het Rijk gesloten. In de Deal zijn de opgaven, doelen, aanpak en resultaten beschreven die de basis zijn voor nieuw te starten projecten. Veel projecten worden eind 2024 en begin 2025 voorbereid door de Thematafels. Een belangrijk deel zal in 2025 starten. De looptijd van de nieuwe Regio Deal is tot en met 2028. De gemeente heeft via een letter of support de intentie tot cofinanciering afgegeven.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

Geen

Stadsbank Oost Nederland (Enschede) Relatie met de programma's

2. Een leefbare gemeente (sociaal domein)

Doelstelling

Op zowel maatschappelijk als zakelijk verantwoorde wijze: • voorzien in de behoefte aan sociaal geldelijk krediet; • regelen van schulden van personen in financiële moeilijkheden conform de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening; • voorzien in budgetbeheer;

91

Activiteiten

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

• kredietverlening • budgetbeheer • bewindvoering • schuldhulpverlening • verzorgen van aanvragen wet schuldsanering natuurlijke personen 

Almelo



Hellendoorn



Oost Gelre



Berkelland



Hengelo (O)



Oude IJsselstreek



Borne



Hof van Twente



Rijssen-Holten



Bronckhorst



Lochem



Tubbergen



Dinkelland



Losser



Twenterand



Enschede



Montferland



Wierden



Haaksbergen



Oldenzaal



Winterswijk

Wethouder John Haverdil is vanuit het college lid van het Algemeen Bestuur. De Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening is ingegaan per 1 juli 2012. In algemene zin zien we een verslechterende financiële positie voor een deel van onze inwoners. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van financiële ondersteuning om (dreigende) schulden op te lossen.

Ontwikkelingen

Sinds 2018 voeren we de intake voor de dienstverlening van de Stadsbank uit in eigen beheer. De Stadsbank is actief met de gemeenten in gesprek om de dienstverlening beter in te richten en aan te sluiten bij de behoeften van de gemeenten. Vanaf 1 januari 2023 is er gestart met de Klantreis. Meer persoonlijke aandacht zodat onze inwoners sneller en beter geholpen worden en de kans op recidive te voorkomen. Dit vraagt doorlopend afstemming met de Stadsbank zodat de dienstverlening aan onze inwoners verbeterd wordt. In 2023 is de budgetcoach in dienst van de gemeente gestart. Zij coacht inwoners die een beheerrekening hebben richting zelfredzaamheid. Een nauwe samenwerking met de Stadsbank is hier van groot belang. In 2024 is ingezet op samenwerking en betere dienstverlening voor onze inwoners, voor 2025 verwachten wij hier een verdere doorontwikkeling in.

Risico's en getroffen De in gang gezette registratie en verantwoording van de geldstroom vormt een vast onderdeel van bestuurlijke beheersmaatregelen rapportages vanuit het sociaal domein.

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (Zutphen)

Relatie met de programma's

4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het gemeenschappelijk en op regionaal niveau uitvoeren van veiligheidsbeleid, specifiek gericht op brandweertaken, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en multidisciplinaire samenwerking, zowel preventief als repressief. Daarnaast draagt de VNOG bij aan de behartiging van deze belangen en zorgt zij voor afstemming met de taken van de gemeenten in het kader van bevolkingszorg.

Activiteiten

92



inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;



adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen als ook in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;



adviseren van het college van burgemeester en wethouders over: o

het voorkomen, beperken en bestrijden van brand;

o

het beperken van brandgevaar;

o

het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt;

o

het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand;

o

voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;

o

instellen en in stand houden van een brandweer;

o

instellen en in stand houden van een GHOR;

o

voorzien in de meldkamerfunctie;

o

aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;

o

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de eerder genoemde taken.



Aalten



Ermelo



Apeldoorn



Harderwijk



Oost Gelre



Berkelland



Hattem



Oude IJsselstreek



Bronkhorst



Heerde



Putten



Brummen



Lochem



Voorst



Doetinchem



Montferland



Winterswijk



Elburg



Nunspeet



Zutphen



Epe



Oldebroek

Burgemeester Mirjam Maasdam vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur. Gemeentesecretaris Ron Frerix vertegenwoordigt de gemeente in het Cluster Secretarissen Overleg.