24-160b Rekenkamer gemeente OIJ - Definitief rapport Samenwerkingsverbanden.pdf

ONDERZOEKSRAPPORT

DEFINITIEF

Onderzoek samenwerkingsverbanden In opdracht van Rekenkamer Oude IJsselstreek

Roel Lauwerier, Thijs Boertien, Anneke de Hamer

10 oktober 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave

2

1. Inleiding

4

1.1. Aanleiding 1.2. Onderzoeksvragen en normen 1.3. Aanpak van het onderzoek 1.4. Leeswijzer

4 4 8 8

2. Overzicht samenwerkingsvormen

9

2.1. Verschillende samenwerkingsvormen 2.1.1. Publiekrechtelijke samenwerkingsvormen 2.1.2. Privaatrechtelijke samenwerkingsvormen 2.1.3. Bestuurlijke samenwerkingsvormen 2.2. Samenwerkingsvormen in Oude IJsselstreek

9 9 10 11 11

3. Inzicht in de strategische samenwerkingsvormen

13

3.1. Strategische publiekrechtelijke samenwerkingsvormen 3.1.1. Gemeenschappelijke Regelingen 3.1.2. Subsidies 3.2. Strategische privaatrechtelijke samenwerkingsvormen 3.2.1. Contractering 3.2.2. Deelnemingen 3.3. Bestuurlijke strategische samenwerkingsvormen

13 13 16 18 18 24 27

4. Verdieping op STOER en Buurtzorg Jong

33

4.1. Context: ontwikkelingen sociaal domein in Oude IJsselstreek 4.2. STOER 4.2.1. Overwegingen oprichting STOER 4.2.2. Opzet STOER en doelstellingen 4.2.3. STOER BV in de praktijk 4.2.4. Betrokkenheid van de raad 4.3. Buurtzorg Jong 4.3.1. Ambities en doelen 4.3.2. Governance 4.3.3. Doelrealisatie 4.3.4. Betrokkenheid van de raad

33 34 34 36 40 41 46 46 49 50 52

2 / 64

5. Conclusies en aanbevelingen

54

5.1. Conclusies 5.2. Aanbevelingen

54 55

6. Bestuurlijke reactie

59

7. Nawoord rekenkamer

62

Bijlage – overzicht respondenten interviews

63

3 / 64

1. Inleiding 1.1. Aanleiding Bij een uitvraag door de rekenkamer hebben de fracties samenwerking genoemd als mogelijk onderzoeksonderwerp. De gemeente Oude IJsselstreek staat namelijk open voor samenwerking met als doelstelling het creëren van toegevoegde waarde ten gunste van inwoners, instellingen, bedrijven en de gemeentelijke organisatie. Met toegevoegde waarde wordt gedoeld op financiën, maar ook op verbetering van de dienstverlening of het opheffen van kwetsbaarheden in de gemeentelijke organisatie. Oude IJsselstreek stelt nadrukkelijk de menselijke maat centraal bij de dienstverlening en bij het maken van keuzes voor samenwerking. Deze benadering ligt ook ten grondslag aan de beslissing om uit de gemeenschappelijke werkvoorziening Laborijn te stappen, met gelijktijdig de oprichting van het participatiebedrijf STOER, en aan de keuze voor de samenwerking met Buurtzorg Jong als het gaat om de uitvoering van de jeugdzorg. Specifiek zijn STOER en Buurtzorg Jong genoemd door de fracties als mogelijk interessant onderzoeksonderwerp. Het merendeel van de raadsleden en fractieleden geeft aan onvoldoende zicht en grip te hebben op het functioneren en de resultaten van deze gemeentelijke samenwerkingsvormen. De keuze voor STOER en Buurtzorg Jong kan evenwel niet los gezien worden van de andere gemeentelijke samenwerkingsvormen, al dan niet in de vorm van verbonden partijen.

De gemeente werkt aan opgaven in een geheel van privaatrechtelijke, publiek-private samenwerking en publieksrechtelijke samenwerkingsvormen. Hier ligt de afweging onder om iets zelf doen, samen te werken of uit te besteden. Cruciaal hierbij zijn de manier van samenwerken, de rolverdeling tussen raad en college, de keuze voor een juridische vorm, de risico’s, de te behalen resultaten en voordelen. En vanuit het oogpunt van de raad gaat het er vooral ook om hoe de raad wordt meegenomen of gepositioneerd in de keuze, de sturing en de controle. Dit onderzoek van de rekenkamer vindt daarom plaats in de vorm van een drietrapsraket: eerst een inventarisatie van alle samenwerkingsvormen, daarna de eerste trechtering naar de verbonden partijen en meest relevante samenwerkingsverbanden, en tot slot een verdieping in STOER en Buurtzorg Jong. Zo wordt in dit onderzoek gewerkt van breed naar focus. Let wel, de verdieping in STOER en Buurtzorg Jong betekent niet dat er een onderzoek heeft plaatsgevonden naar de werking van de onderscheiden organisaties en er is niet gekeken naar de doelmatigheid en doeltreffendheid.

1.2. Onderzoeksvragen en normen De doelstelling van dit onderzoek is om inzicht te geven in de verbonden partijen en relevante samenwerkingsvormen die de gemeente Oude IJsselstreek kent. En hieraan gekoppeld de omvang (in kosten of rendement), het belang, de bijdrage aan de doelstellingen en de risico’s. De uitkomsten van het onderzoek moeten als basis kunnen dienen voor aanbevelingen om het rendement en de toegevoegde waarde van de samenwerkingsverbanden te vergroten en de kaderstellende, sturende en controlerende rol van de raad te versterken.

4 / 64

Centrale onderzoeksvraag In hoeverre kan de gemeenteraad van Oude IJsselstreek de gemeentelijke samenwerkingsvormen sturen en controleren? Om de hoofdvraag te beantwoorden, zijn de volgende deelvragen opgesteld: A. Alle samenwerkingsvormen – overzicht • Met welke partijen werkt de gemeente Oude IJsselstreek lokaal en in de regio samen? B. De strategische samenwerkingsvormen – inzicht • Voor wat betreft de meest relevante strategische samenwerkingsvormen: a. Hoe groot is het gemeentelijke belang? b. Wat is de financiële bijdrage vanuit de gemeente? c. Wat zijn de doelstellingen van de samenwerking; d. en welke risico’s zijn aan de samenwerking verbonden? C. Samenwerkingsvormen STOER en Buurtzorg Jong – verdiepend inzicht STOER • Welke overwegingen lagen ten grondslag aan STOER? • Welke doelen wil de gemeente realiseren met STOER? • Hoe is STOER opgezet en waarom is voor die vorm gekozen, incl. financiën en governance? • Is de uitvoeringspraktijk van STOER conform opzet of zijn hier veranderingen in geweest? • Op welke wijze is de raad betrokken bij en/of geïnformeerd over de opzet en uitwerking van STOER, het functioneren van STOER (incl.

financiën) en de doelrealisatie? • Vraagt de raad zelf actief om informatie (welke?) en gebruikt de raad die om zo nodig met het college te bespreken of ze op koers liggen en zo nodig bij te sturen? Buurtzorg Jong • Wat zijn ambities en doelen die de gemeente wil realiseren met de samenwerking met Buurtzorg Jong? • Hoe zijn deze ambities en doelen uitgewerkt in afspraken met Buurtzorg Jong wat betreft te verrichten activiteiten, te bereiken resultaten en daarvoor ter beschikking te stellen budgetten? • Hoe is de governance geregeld op de aspecten beheersen en toezicht? • Verlopen de beheersing en het toezicht conform de opzet? • Wat zijn de bereikte resultaten en worden daarmee de doelen en ambities gerealiseerd? • Stuurt het college actief bij op de samenwerking met Buurtzorg Jong indien de verantwoording daartoe aanleiding geeft? • Welke afspraken zijn er tussen raad en college gemaakt over de betrokkenheid van en informatievoorziening aan de raad? • Op welke wijze wordt de raad geïnformeerd over de opzet en de werking van de samenwerking met Buurtzorg Jong? Om de deelvragen onder deel C (verdiepend inzicht) te beantwoorden maken we gebruik van een normenkader. Het normenkader is gedurende het onderzoek aangepast aan de twee verschillende samenwerkingsvormen. Per norm

5 / 64

wordt aan het eind van elke paragraaf een oordeel gegeven over de mate waarin wordt voldaan aan de norm. Bij de beoordeling van de normen gebruiken we de volgende categorieën: • Aan de norm wordt volledig of grotendeels voldaan • Aan de norm wordt gedeeltelijk voldaan • Aan de norm wordt niet of nauwelijks voldaan In het rapport wordt de score geëxpliciteerd en onderbouwd. Normenkader STOER1 Aspect

Norm

Overwegingen

•

Er liggen duidelijke overwegingen aan het construct STOER ten grondslag

Opzet STOER

•

De opzet van het construct STOER is duidelijk (inclusief financiën en governance) Er zijn duidelijke doelstellingen geformuleerd voor STOER

• Werking STOER

•

Het construct STOER functioneert in de praktijk zoals bij de opzet beoogd werd, inclusief financiën en wijze van governance

Betrokkenheid van de raad

•

De raad is duidelijk betrokken geweest bij de overwegingen, opzet en uitwerking van STOER De raad wordt duidelijk geïnformeerd over het functioneren van STOER (inclusief financiën) en de doelrealisatie. De raad vraagt zelf actief informatie en gebruikt deze om zo nodig met het college te bespreken of STOER op koers ligt

• •

Normenkader Buurtzorg Jong Aspect Ambities en doelen

Norm • • •

Opzet en doelstellingen

• •

Doelrealisatie

• •

Betrokkenheid van de raad

1

•

Er ligt een duidelijke overweging aan de keuze voor Buurtzorg Jong als samenwerkingspartner ten grondslag De gemeente heeft duidelijke ambities en doelen geformuleerd voor de samenwerking met Buurtzorg Jong De te bereiken doelen zijn uitgewerkt in afspraken over te verrichten activiteiten, resultaten en budgetten Er zijn duidelijke afspraken gemaakt over de governance van de samenwerking met Buurtzorg Jong op de aspecten beheersen en toezicht De beheersing en het toezicht op Buurtzorg Jong lopen conform opzet De afgesproken resultaten worden bereikt waarmee de doelen en ambities worden gerealiseerd Het college stuurt bij op de samenwerking indien de verantwoording daartoe aanleiding geeft Er zijn duidelijke afspraken gemaakt tussen raad en college over de betrokkenheid van en de informatievoorziening aan de raad

Het normenkader van STOER is aangepast op de opzet van de betreffende samenwerkingsvorm.

6 / 64

•

De informatievoorziening aan de raad vindt plaats conform hetgeen is afgesproken

7 / 64

1.3. Aanpak van het onderzoek Het onderzoek is gestart met een startgesprek met de Rekenkamer, een vertegenwoordiging vanuit de organisatie en de onderzoekers. Hierbij zijn afspraken gemaakt over de aanpak en planning. Grofweg zijn vervolgens de volgende stappen genomen: • Een inventarisatie van de ambtelijke organisatie waarbij een overzicht is gegeven van alle samenwerkingsvormen. De organisatie heeft hiervoor de spend analyse uit 2022 gebruikt (overzicht). Over de inventarisatie heeft meermaals afstemming plaatsgevonden tussen de organisatie, rekenkamer en de onderzoekers. • Een inventarisatie van de meest strategische samenwerkingsvormen door de organisatie (inzicht). De organisatie heeft zelf een afweging gemaakt wat de meest strategische samenwerkingsvormen zijn. inventarisatie heeft meermaals afstemming plaatsgevonden tussen de organisatie, rekenkamer en de onderzoekers. • Een raadsgesprek met een vertegenwoordiging van de raad over de samenwerkingsvormen en (strategisch) samenwerken in de regio. • Een verdiepend onderzoek naar de samenwerkingsvormen STOER en Buurtzorg Jong aan de hand van documentenonderzoek, en gesprekken met betrokkenen vanuit de gemeente (ambtelijk en bestuurlijk) en Buurtzorg Jong. • Het schrijven van voorliggende conceptrapportage welke voor ambtelijk wederhoor wordt aangeboden.

1.4. Leeswijzer Dit rapport bestaat uit drie inhoudelijke hoofdstukken. Hoofdstuk 2. Overzicht van de samenwerkingsvormen. In dit hoofdstuk een overzicht gegeven van de verschillende samenwerkingsvormen. Dit hoofdstuk bestaat uit §2.1. Verschillende samenwerkingsvormen en §2.2. Samenwerkingsvormen in Oude IJsselstreek. Hoofdstuk 3. Inzicht in de samenwerkingsvormen. In dit hoofdstuk wordt meer inzicht gegeven in de strategische samenwerkingsvormen. Dit hoofdstuk bestaat uit §3.1. Strategische publiekrechtelijke samenwerkingsvormen, §3.2. Strategische privaatrechtelijke samenwerkingsvormen, en §3.3. 3.3. Bestuurlijke strategische samenwerkingsvormen Hoofdstuk 4. Verdieping op STOER en Buurtzorg Jong. In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de samenwerkingsvormen STOER en Buurtzorg Jong. Dit hoofdstuk bestaat uit §4.1. Context: ontwikkelingen sociaal domein in Oude IJsselstreek, §4.2. STOER en §4.3. Buurtzorg Jong. In hoofdstuk 5 worden vervolgens de conclusies en aanbevelingen geschetst. De bestuurlijke reactie van het college en de reactie daarop (nawoord) van de Rekenkamer zijn opgenomen in hoofdstuk 6 en 7. In de bijlage wordt een overzicht gegeven van de respondenten die zijn geïnterviewd voor dit onderzoek.

8 / 64

2. Overzicht samenwerkingsvormen 2.1. Verschillende samenwerkingsvormen In dit onderzoek kijken we naar verschillende samenwerkingsvormen die gemeenten aangaan. We onderscheiden drie hoofdcategorieën: publiekrechtelijk, privaatrechtelijk en bestuurlijk met elk op hun beurt weer twee subcategorieën. In de volgende paragrafen lichten we de aard van de verschillende samenwerkingsvormen toe.

Figuur 1. Categorieën gemeentelijke samenwerkingsvormen De samenwerkingsvormen die vallen onder de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de deelnemingen (stichtingen, vennootschappen en verenigingen) vallen samen onder de categorie ‘verbonden partijen’. Dit zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeentes hier een paragraaf over op te nemen in de begroting en de jaarstukken.

2.1.1. Publiekrechtelijke samenwerkingsvormen De publiekrechtelijke samenwerkingsvormen zijn vooral samenwerkingsvormen, gebaseerd op de Wgr; het gaat echter ook over subsidies die zijn gebaseerd op de Algemene wet bestuursrecht.

9 / 64

Wet gemeenschappelijke regelingen De Wgr maakt het overheden mogelijk om wettelijke bevoegdheden en taken over te dragen aan een gemeenschappelijke regeling. Soms is samenwerking noodzakelijk vanwege grensoverschrijdende problematiek. Daarnaast moet de samenwerking vooral leiden tot een efficiëntere aanpak en kostenbesparing. In de Wgr werkt een gemeente samen met andere overheden (veelal andere gemeenten en provincies) in een gezamenlijke organisatie aan een opgave. Dit is dan een publiekrechtelijke verbonden partij. Voor de Wgr geldt dat in de regeling specifiek wordt ingegaan op de positie van de raad. Zo wordt de gemeenteraad in staat gesteld om zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegrotingen van een gemeenschappelijke regeling (GR).2 Subsidies In artikel 4:21 van de Awb is opgenomen: ‘Onder subsidie wordt verstaan: de aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.’ Via subsidies financiert de gemeente dus een andere organisatie voor de bijdrage van die organisatie aan de eigen maatschappelijke opgaven.

Bij de subsidie als samenwerkingsvorm, stuurt de raad met name via een subsidienota en Algemene Subsidieverordening (ASV) en de verantwoordingsrapportages, vaak deel uitmakend van de P&C-cyclus die daaruit voortvloeit. In Oude IJsselstreek is de huidige ASV op 1 januari 2021 in werking getreden.3 Daarnaast kent de gemeente verschillende subsidieregelingen.

2.1.2. Privaatrechtelijke samenwerkingsvormen Bij privaatrechtelijke samenwerkingsvormen hebben we het over het aangaan van een overeenkomst (contractering) of het aangaan van een deelneming. Contractering (inkoop en aanbesteding) Bij contractering geeft de gemeente een organisatie opdracht om bepaalde activiteiten (diensten of werken) te leveren. De gemeente Oude IJsselstreek heeft een Inkoop- en aanbestedingsbeleid dat dateert uit 2017 waarin doelstellingen en juridische, ethische, economische en organisatorische uitgangspunten zijn opgesteld. Deelnemingen – stichtingen, vennootschappen, verenigingen Bij deelnemingen in de vorm van bijvoorbeeld vennootschappen, gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek, werkt een gemeente samen met andere overheden en/of bedrijven in een gezamenlijke privaatrechtelijke organisatie. Deelnemingen vormen samen met de GR’en (paragraaf 2.1.1) de verbonden partijen van de gemeente en worden in die hoedanigheid ook opgenomen in de paragraaf verbonden partijen in de P&C-cyclus. De positie van de raden is bij deelnemingen indirecter dan bij publiekrechtelijke samenwerkingsvormen. Veel gemeenteraden sturen daarbij vooral met een nota verbonden partijen of een nota (strategisch) samenwerken. De raad kan via de nota kaders vaststellen waarbinnen het college de governance uitoefent en wordt geïnformeerd over en betrokken bij het oprichten van een deelneming.

Het oprichten van een verbonden partij is een bevoegdheid van het college en de raad krijgt veelal de gelegenheid om wensen en bedenkingen te uiten. Van belang is dan wel dat de raad daadwerkelijk kaders stelt voor verbonden partijen. De gemeente Oude IJsselstreek heeft geen nota verbonden partijen vastgesteld.

2

Wet gemeenschappelijke regelingen (art. 35 lid 3).

3

Gemeente Oude IJsselstreek (24 september 2020). Raadsbesluit Vaststellen nieuwe Algemene subsidieverordening Oude IJsselstreek (ASV).

10 / 64

2.1.3. Bestuurlijke samenwerkingsvormen Bestuurlijke samenwerking kent geen strikte juridische basis en heeft een sterk informeel karakter. De betrokkenheid bij dit soort samenwerkingen is geheel afhankelijk van de afspraken die een raad hierover maakt met het college. Convenanten/afspraken Een convenant is een afspraak van een overheid met een of meer partijen, gericht op het behalen van bepaalde (beleids-)doelen. In een convenant worden schriftelijke afspraken gemaakt over (het leveren van prestaties). Dit kan met andere overheden en bedrijven, maar ook met bijvoorbeeld onderwijsinstellingen. Afstemming/overleg Ook kan een gemeente afstemming en overleg hebben met andere overheden of organisaties zonder dat hier concrete afspraken onderliggen. Dit zijn veelal bestuurlijke overleggen gericht op kennisdeling rondom een bepaald beleidsthema.

2.2. Samenwerkingsvormen in Oude IJsselstreek De ambtelijke organisatie is gevraagd om de in paragraaf 2.1 beschreven samenwerkingsvormen te clusteren en zo in beeld te brengen hoeveel verschillende samenwerkingsvormen er zijn. In onderstaande figuur wordt een overzicht gegeven van het aantal samenwerkingspartners per (deel)categorie in het jaar 2022.

6

286 (> €50.000 = 37)

1.883 (> €50.000 = 164)

7

18

Figuur 2. Overzicht samenwerkingsvormen in Oude IJsselstreek

11 / 64

Onder de publiekrechtelijke organisaties waarmee de gemeente Oude IJsselstreek lokaal en in de regio samenwerkt vallen 6 GR’en en 286 subsidierelaties, waarvan in 2022 aan 37 subsidierelaties meer dan €50.000 werd verstrekt. Onder GR’en vallen bijvoorbeeld de veiligheidsregio en de GGD waarin met andere gemeenten wordt samengewerkt. De samenwerkingspartners waarmee de gemeente Oude IJsselstreek een subsidierelatie heeft, zijn erg divers. Dit loopt van sport- en cultuurverenigingen tot maatschappelijke organisaties zoals de Voedselbank. Ook Buurtzorg Jong werkt op basis van een subsidierelatie met Oude IJsselstreek samen. In totaal heeft de gemeente in 2022 €13.691.448 aan subsidierelaties verstrekt. Van de privaatrechtelijke samenwerkingen is het grootste deel op basis van contractering, namelijk 1.883 partijen, waarvan in 2022 bij 164 de gecontracteerde omvang boven de €50.000 was. Dit gaat bijvoorbeeld over de inhuur van extern personeel, exploitatie van sporthallen en zwembaden tot de cateraar die raadsbijeenkomsten verzorgt. Daarnaast heeft Oude IJsselstreek 7 deelnemingen in stichtingen, vennootschappen en verenigingen. Onder andere nutsbedrijven, BNG Bank en STOER BV vallen onder deze groep. De laatste groep, waarbij de gemeente afspraken maakt (bijvoorbeeld in een convenant) of afstemming en overleg heeft met andere partijen omvat 18 van deze samenwerkingsrelaties.

Dit zijn bijvoorbeeld overlegstructuren met andere gemeenten in de regio op het gebied van water of over de RES of met Duitsland in de Euregio verbanden.

12 / 64

3. Inzicht in de strategische samenwerkingsvormen In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de samenwerkingsvormen die vanuit de organisatie als strategisch zijn gekenmerkt. Met strategisch bedoelen we dat de samenwerkingen een onmisbare bijdrage leveren aan de lokale doelstellingen en ambities in Oude IJsselstreek. In de volgende paragrafen geven we overzichten van de strategische samenwerkingsvormen, onderscheiden naar publiekrechtelijk (3.1), privaatrechtelijk (3.2) en bestuurlijk (3.3). Per strategische samenwerkingsvorm maken we inzichtelijk wat de kosten zijn (of het belang is), welke afspraken er zijn gemaakt over de betrokkenheid van de raad, welke bijdrage de samenwerking aan de lokale doelstellingen ambities levert, de belangrijkste risico’s en de belangrijkste resultaten.

3.1. Strategische publiekrechtelijke samenwerkingsvormen 3.1.1. Gemeenschappelijke Regelingen Van de in totaal zes GR’en (figuur 2) zijn zes GR’en gekenmerkt als strategische samenwerkingsvorm (100%). Alle GR’en hebben een grote strategische waarde omdat zij een aanzienlijk financieel en bestuurlijk belang kennen voor de gemeente. De totale kosten van de GR’en samen besloeg in 2022 € € 4.478.328. De GR’en richten zich met name op het uitvoeren van wettelijke taken op verschillende domeinen, variërend de verplichte basistaken omtrent Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving binnen het fysieke domein (de ODA) tot wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid (GGD Noord-Oost Gelderland). De raad kent, op papier, een actieve betrokkenheid bij de GR’en. Er ligt namelijk een publiekrechtelijk en daarmee meer gereguleerd regime ten grondslag aan deze samenwerkingsvormen. De raad is betrokken bij de vaststelling van jaarstukken en kan zienswijzen indienen op de begroting en is daarmee op papier actief betrokken. Vanuit het gesprek met de gemeenteraad in het kader van dit onderzoek komt naar voren dat raadsleden het gevoel hebben dat de daadwerkelijke kaderstellende invloed beperkt is. De GR’en zijn wel opgenomen in de paragraaf verbonden partijen maar worden, zo is aangegeven door de raadsleden, tijdens de eigen begrotingsbehandeling beperkt actief besproken.

Er is daarbij wel duidelijk vertrouwen dat collegeleden die zitting hebben in de Algemene Besturen van de GR’en de raad actief informeren op het moment dat er zich – voor de raad belangrijke – ontwikkelingen voordoen. Uit de documenten komt tenslotte naar voren dat er alleen met de Veiligheidsregio Noord-/Oost-Gelderland ‘sec een GR-relatie is’. Bij vier GR’en is ook sprake van contractering en bij één GR is ook sprake van een subsidierelatie. De omvang van de contractering is niet opgenomen in de door de organisatie aangeleverde documenten. Hieronder is de kerninformatie van de zes GR’en opgenomen.

Naam

Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 130.582 GR (plus contractering4)

Afspraken informatievoorziening raad

Afspraken over informeren zijn gemaakt in de regeling bij hoofdstuk 5 Inlichtingen en Verantwoording. Daarnaast zijn in hoofdstuk 7 Financiën, afspraken gemaakt over de financiële verantwoording waarbij de raad o.a. in gelegenheid wordt gesteld om een zienswijze in te dienen op de begroting. Uitvoering wettelijke taken in regionaal verband en bijdragen aan onderzoek en publicaties van de streekcultuur- en historie van de Achterhoek en Liemers Weinig risico’s. Risico’s die worden benoemd zijn: Personele kosten bij CAO stijgingen Inkomsten deels afhankelijk van subsidies voor niet-archieftaken Overgedragen archieven, beleidsplan 2023-2026

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Belangrijkste behaalde resultaten Naam Kosten 2022

GGD Noord-Oost Gelderland € 805.257

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

GR (plus € 24.345 subsidie) Afspraken over inlichting en verantwoording zijn vastgelegd in 'Hoofdstuk VII Inlichten en verantwoordingen' van de 'Gemeenschappelijke regeling GGD Noord- en Oost-Gelderland 2016 (GR GGD NOG – 6e wijziging)'. In het kader van de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regelingen is er een nieuwe gemeenschappelijke regeling in voorbereiding. Deze is naar verwachting voor 1 juli 2024 actief.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van onze inwoners. De GGD NOG geeft met zijn werkzaamheden invulling aan de verantwoordelijkheid van gemeenten voor de publieke gezondheid van haar inwoners. Daarnaast voert de GGD NOG ook een aantal wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg) uit. Het Algemeen Bestuur heeft de onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s voor het risicomanagement vastgesteld: Inhoudelijke risico’s en risico’s in de opbrengsten; Risico’s door personele omstandigheden; Risico’s in de bedrijfsvoering; Bovenstaande risico’s zijn gekwantificeerd om het weerstandsvermogen te bepalen. Het weerstandsvermogen was de afgelopen jaren met een percentage van vrijwel 100% op orde. Met het vaststellen van de Programmabegroting 2024 is het weerstandsvermogen gedaald naar 70%. Deze daling is het gevolg van het tekort op de jaarrekening 2022. De GGD NOG werkt aan een voorstel om het weerstandsvermogen de komende jaren weer op peil te gaan brengen. Bestrijden Covid-19 pandemie. Zie voor alle resultaten de Jaarstukken 2022.

Belangrijkste risico’s

Belangrijkste behaalde resultaten

4

Naam Kosten 2022

Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) € 737.810

Juridische vorm

GR (plus contractering4)

Omvang bedrag o.b.v. documenten niet bekend

14 / 64

Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Raad is betrokken bij vaststelling jaarstukken, begroting en al hetgeen in de GR wordt vermeld.

Belangrijkste behaalde resultaten

Geen specifiek behaalde resultaten buiten de reguliere VTH taken om. Kleine resultaten: Voorbereiden Omgevingswet met partners. Opruimen aantal drugslabs.

Naam

Regio Achterhoek

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 305.813 GR (plus contractering4)

Afspraken informatievoorziening raad

Raad is betrokken bij vaststelling jaarstukken, begroting en al hetgeen in de GR wordt vermeld (o.a. toe- en uittreding leden). Vergaderingen zijn openbaar, raadsleden kunnen deze bijwonen.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Kansrijkere samenwerking met en sterkere lobbyvoering richting provincie en Rijk.

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Lokale belang prefereert boven regionale belang. Succesvolle lobby voor RegioExpres.

Naam

Stadsbank Oost Nederland

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 342.476 GR (plus contractering4)

Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Raad is betrokken bij vaststelling jaarstukken, begroting en al hetgeen in de GR wordt vermeld (o.a. toe- en uittreding leden).

Belangrijkste risico’s

Belangrijkste behaalde resultaten

GR bestaat uit 20 deelnemende gemeenten. De dienstverlening is gericht op al deze 20 gemeenten. Hierdoor is het maatwerk leveren voor SON lastig. Gemeente draagt jaarlijks bij in de financiële lasten. Risico als zij niet de dienstverlening leveren die is afgesproken, CAO stijgingen en aangegane projecten. Ingestemd met de vernieuwde werkwijze (Klantreis) die per 1 januari 2023 van start is gegaan.

Naam Kosten 2022

Veiligheidsregio Noord-/Oost-Gelderland (brandw.) € 2.156.390

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

GR Gemeenteraad kan een zienswijze indienen op het regionaal beleidsplan, het vaststellen van het evaluatierapport, een putting uit de algemene reserve van de

Uitvoeren wettelijke en gedelegeerde taken rondom toezicht, handhaving, vergunningen en specialismen. Interbestuurlijk programma vraag een robuustheid van de ODA waar niet aan voldaan kan worden. Toekomst van een zelfstandige ODA staat ter discussie. Woningbouwambities van de partners vragen veel extra personeel. In de huidige krappe arbeidsmarkt bestaat zeker het risico dat niet geleverd kan worden.

Financieel ondersteunen inwoners

15 / 64

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

VNOG en een wijziging van de vastgestelde begroting voor zover het wijzigingen betreft die voor de gemeenten niet budgettair neutraal zijn. Uitvoeren Wet veiligheidsregio's door veiligheidstaken zoals brandweer, risico- en crisisbeheersing, GHOR en meldkamer

Belangrijkste risico’s

Er nemen 22 gemeenten deel aan de VNOG. Er kunnen dan ook bestuurlijke conflicten staan

Belangrijkste behaalde resultaten

Niet ingevuld

3.1.2. Subsidies Ten aanzien van de subsidierelaties zien we dat van de in totaal 286 subsidierelaties er 14 als strategische samenwerkingsvorm zijn gecategoriseerd (4,9%). Met slechts twee partners heeft de gemeente Oude IJsselstreek sec een subsidierelatie. In 11 van de 14 gevallen heeft de gemeente zowel een subsidierelatie alsook een contract gesloten en in één geval, de GGD Noord-Oost Gelderland, is er sprake van zowel een contract, GR als subsidierelatie. We zien hiermee dus dat de gemeente gelijktijdig privaatrechtelijke als publiekrechtelijke samenwerking met een zelfde partij aangaat. De omvang van aan de 14 subsidierelaties verstrekte subsidiebedragen was €5.064.450 in 2022. We zien dat de meeste subsidierelaties actief zijn binnen het sociaal domein. De samenwerkingspartners leveren huishoudelijke hulp en WMO hulp, bieden hulp rond huiselijk geweld en verschaffen de toegang tot de jeugdhulp. Over de betrokkenheid van de raad komt naar voren dat is aangegeven dat bij de meeste subsidierelaties de raad jaarlijks het jaarverslag van de samenwerkingspartner ontvangt. Daarnaast wordt de raad ook meegenomen via presentaties in commissies. Hieronder wordt voor zeven subsidierelaties de belangrijkste kerninformatie gegeven.

De overige zes strategische subsidierelaties worden uitgewerkt in paragraaf 3.2.1 omdat bij deze samenwerkingsvormen de omvang van de contractering groter is dan de omvang van de subsidie. Naam

AZORA

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 272.034 Subsidie (plus € 60.469 contractering)

Afspraken informatievoorziening raad

De raad wordt jaarlijks geïnformeerd door hen mee te nemen in de ontwikkeling van deze nieuwe vorm omtrent de lokale subsidie Wmo-hulp in de buurt. Dat geldt niet voor de huishoudelijke hulp. Daar zijn geen afspraken met de raad over informatievoorziening. Leveren huishoudelijke hulp en WMO hulp.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Weinig Risico. Financiering op basis van werkelijke geleverde zorg

Belangrijkste behaalde resultaten

Geleverde hulp in het huishouden en Wmo hulp aan inwoners.

Naam Kosten 2022

Veilig Thuis Noord Oost € 237.931

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Subsidie Raadsleden worden jaarlijks aan de hand van het jaarverslag geïnformeerd

16 / 64

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Inwoners advies, hulp en ondersteuning bieden rond huiselijk geweld en kindermishandeling. In economisch slechte tijden of bij slechte bedrijfsvoering moeten we de pijn verdelen.

Belangrijkste behaalde resultaten

Binnen de gemaakte afspraken dienstverlening op orde.

Naam

Sa-Net Woonzorg

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 334.863 Subsidie (plus € 161.723 contractering)

Afspraken informatievoorziening raad

De raad wordt jaarlijks geïnformeerd om hen mee te nemen in de ontwikkeling van deze nieuwe vorm omtrent de lokale subsidie Wmo-hulp in de buurt en jeugdhulp in de buurt.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Lokaal inkopen jeugdzorg en WMO hulp.

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Weinig risico. Financiering op basis van werkelijk geleverde zorg. Geleverde Jeugdhulp en Wmo-hulp aan inwoners.

Naam Kosten 2022

Stichting Sius (De Lichtenvoorde) € 521.457

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Subsidie (plus € 332.588 contractering) De raad wordt jaarlijks geïnformeerd om hen mee te nemen in de ontwikkeling van deze nieuwe vorm omtrent de lokale subsidie Wmo-hulp in de buurt en jeugdhulp in de buurt. Lokaal inkopen jeugdzorg, lokaal inkopen WMO hulp.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Weinig risico. Financiering op basis van werkelijk geleverde zorg.

Belangrijkste behaalde resultaten

Geleverde Jeugdhulp en Wmo-hulp aan inwoners.

Naam Kosten 2022

Stichting DRU Industriepark € 980.824

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Subsidie (plus € 59.877 contractering) Via gebruikelijke rapportages als het gaat om gebruikelijke financiële zaken. Actieve informatie richting de raad als het gaat om bijvoorbeeld de doorontwikkeling van de locatie en exploitatie.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Faciliteren (met locatie en middelen) van culturele en lokale initiatieven.

Belangrijkste behaalde resultaten

Cultureel centrum voor de samenleving. niet alleen inwoners maar ook een regionale functie

Gaat geen (volledig) zelfstandige exploitatie zijn gelet op de aard van de meeste activiteiten (culturele en maatschappelijke activiteiten). dus zal er voor de gemeente altijd een financiële rol weggelegd zijn.

17 / 64

Naam

Stichting ZoZijn

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 1.217.246 Subsidie (plus € 135.434 contractering)

Afspraken informatievoorziening raad

De raad wordt jaarlijks geïnformeerd om hen mee te nemen in de ontwikkeling van deze nieuwe vorm omtrent de lokale subsidie Wmo hulp in de buurt en jeugdhulp in de buurt.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Lokaal inkopen jeugdzorg, lokaal inkopen WMO hulp

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Weinig risico. Financiering op basis van werkelijk geleverde zorg. Geleverde Jeugdhulp en Wmo-hulp aan inwoners.

Naam Kosten 2022

Buurtzorg Nederland/Buurtzorg Jong € 1.500.095

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Subsidie Buurtzorg Jong stelt jaarlijks de rapportage ter beschikking aan de raad en neemt deel aan een commissie- of raadsvergadering om dit toe te lichten

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Leveren lokaal team jeugd

Belangrijkste risico’s

Buurtzorg Nederland (i.c. Buurtzorg Jong) voert één van onze kritische processen uit, namelijk de toegang tot jeugdhulp.

Belangrijkste behaalde resultaten

Jeugdigen en ouders zijn ondersteund bij opvoed- en opgroeivragen en problemen. Waar nodig is toegang verleend tot specialistische zorg. Daar waar specialistische zorg is ingezet zijn jeugdigen en ouders ondersteund in het voeren van regie op de inzet van die zorg.

3.2. Strategische privaatrechtelijke samenwerkingsvormen 3.2.1. Contractering Ten aanzien van contractering zien we dat van de in totaal 1.883 er 26 als strategische samenwerkingsvorm zijn gecategoriseerd (1,4%). In 4 van de 26 gevallen wordt basis van de samenwerking gevormd door een GR (paragraaf 3.1.1). In 5 van de 26 gevallen heeft de gemeente enerzijds een contract gesloten met een partij en wordt er ook een subsidie versterkt aan die partij. Dit geldt bijvoorbeeld voor de drie gemeenten Doetinchem, Winterswijk en Bronckhorst. We zien hiermee dus dat de gemeente gelijktijdig privaatrechtelijke als publiekrechtelijke samenwerking met eenzelfde partij aangaat. De omvang van de contracten met strategische partners bedroeg € 12.706.332 in 2022.5 De gecontracteerde samenwerkingspartners zijn op veel verschillende domeinen actief, variërend van catering, datagedreven werken, de exploitatie van zwembaden tot afval. Daarbij geldt, net als voor de subsidies, dat ook diverse contractpartners actief zijn binnen het sociaal domein. Deze samenwerkingspartners houden zich bezig met het regionaal inkopen van jeugdzorg, leveren Dyslexiezorg en staan aan de lat voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW). 5

De omvang van de contractering van de vier GR’ waarbij ook sprake is van contractering is in deze totaalsom niet opgenomen omdat deze getallen niet

bekend zijn. De genoemde omvang is dus gebaseerd op 22 samenwerkingsvormen.

18 / 64

Er lijken, vergeleken met de GR’en en subsidies, minder afspraken te zijn gemaakt over de informatievoorziening aan de raad. Er wordt bij meerdere samenwerkingsvormen aangegeven dat er geen specifieke afspraken zijn hieromtrent. De raad wordt meer op dossierniveau (beleid) meegenomen en indien er zich ontwikkelingen voordoen die het noodzakelijk maken dat de raad wordt geïnformeerd. Hieronder wordt voor 17 gecontracteerde strategische partners de belangrijkste kerninformatie gegeven. Vijf andere strategische partners zijn uitgewerkt in paragraaf 3.1.2 omdat bij deze samenwerkingsvormen de omvang van de subsidie in 2022 groter was dan de omvang van het contract. Eerder zijn de vier GR’en waarbij ook sprake was van contractering opgenomen in paragraaf 3.1.1. Naam Kosten 2022

Stichting Entrea Lindenhout € 636.864

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Contractering (plus € 447.212 subsidiëring ) De raad wordt jaarlijks geïnformeerd om hen mee te nemen in de ontwikkeling van deze nieuwe vorm omtrent de lokale subsidie en jeugdhulp in de buurt Regionaal inkopen jeugdzorg

Belangrijkste behaalde resultaten

Geleverde jeugdhulp aan inwoners uit de gemeente.

Naam Kosten 2022

Coöperatie Sociaal Werk Oude IJsselstreek € 660.406

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Contractering Geen specifieke afspraken over gemaakt.

Weinig risico. Financiering op basis van werkelijk geleverde zorg.

Belangrijkste behaalde resultaten

Bieden sociale hulp aan inwoners op verschillende onderwerpen, van eenzaamheid tot noodopvang. Groei van dienstverlening/omvang opdracht i.v.m. opvang Oekraïners. SWOIJ heeft snel op kunnen schalen maar dat brengt wel uitdagingen in de bedrijfsvoering met zich mee. Ondersteuning van inwoners en verenigingen op het gebied van vrijwilligerswerk, mantelzorg, ontmoeting, zinvolle dagbesteding, etc.

Naam Kosten 2022

Gemeente Bronckhorst € 134.854

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Contractering (plus € 18.028 subsidie) Geen specifieke afspraken. Raad wordt op verzoek geïnformeerd.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Hosting Datalab Gelderland Oost: ondersteuning datagedreven werken

Belangrijkste risico’s

-

Datalab samenwerking is formeel t/m 2024. Daarna is nog onbekend. Samenwerking tussen 8 gemeentes, die niet allemaal even ver zijn met datagedreven werken en soms ook een andere aanpak hebben.

19 / 64

Belangrijkste behaalde resultaten

Doorontwikkelen informatieproducten en doorontwikkelen leerlijn met o.a. webinars

Naam Kosten 2022

Gemeente Winterswijk € 1.618.779

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Contractering (plus € 14.427 subsidie) Geen afspraken met de raad. De gemeente Winterswijk is penvoerder. ZOOV beheer voert namens de 7 achterhoekse gemeenten het beleid en de uitvoering uit. Dit in continue afstemming met de werkgroep ZOOV ( de 7 ambtenaren uit de 7 gemeenten) en met de Stuurgroep ( 7 wethouders uit de 7 gemeenten) die besluiten moeten nemen, zoals over de jaarlijkse indexaties tarief ZOOV Op Maat.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Contractmanagement met ZOOV die vervoer op maat regelt

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Weinig risico. Financiering op basis van de daadwerkelijke geleverde vervoersvraag De inwoners kunnen participeren in de maatschappij. Jeugd kan deelnemen aan het onderwijs en volwassen doen mee in de maatschappij.

Naam Kosten 2022

Gemeente Doetinchem € 2.032.263

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Contractering (plus € 32.977 subsidie) Voor de ICT Samenwerking géén afspraken over informatievoorziening raad. Is als uitvoering des colleges en die heeft op zijn beurt weer een groot aantal bevoegdheden gemandateerd aan de secretaris. Voor het sociaal domein is de raad indirect betrokken. Doetinchem is voor de 8 Achterhoekse gemeenten werkgever van een aantal medewerkers die in regionaal verband taken uitvoeren. Denk daarbij aan de uitvoering van de regionale inkoop WMO en Jeugd en de taken als centrumgemeente rondom IZA en Beschermd wonen. Over de output van deze werkzaamheden wordt de raad geïnformeerd in de reguliere P&C of geagendeerd in commissies.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Leveren ICT dienstverlening, uitvoeren salarisadministratie en faciliteren regionale samenwerking sociaal domein. Voor het sociaal domein wordt er in gezamenlijkheid een aantal zaken ingekocht en op basis daarvan kan de uitvoering van Oude IJsselstreek bijvoorbeeld zorg inzetten voor inwoners. Risico's ICT Samenwerking liggen op het gebied van informatieveiligheid, privacy, bedrijfscontinuïteit en financiën. Risico voor het sociaal domein is dat het gaat om de inkoop van gezins-/woonvormen voor jeugdigen en beschermd wonen. Dit is zorg voor kwetsbare inwoners.

Belangrijkste risico’s

Belangrijkste behaalde resultaten

Stabiele en veilige dienstverlening ICT Samenwerking. Alle apparatuur wordt immers ook als dienst afgenomen. Door groei financiële schaalvoordelen.

Naam Kosten 2022

Dirkzwager Legal & Taks € 154.346

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Contractering Raad wordt op dossier niveau voorzien van advies indien noodzakelijk

20 / 64

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Juridische ondersteuning op diverse dossiers. Samenwerkingsovereenkomst. Aanmelden van nieuwe dossiers via contactpersoon Geen risico's, werken in opdracht.

Belangrijkste behaalde resultaten

Gedegen juridisch advies/vertegenwoordiging bij Rechtbank/RvS

Naam Kosten 2022

Achterhoeks Energieloket BV € 151.328

Juridische vorm

Contractering (en € 6.032 subsidiëring). Kleindochtermaatschappij van coöperatie waar de gemeente lid van is

Afspraken informatievoorziening raad

Geen afspraken met de raad. informatie op verzoek. Het Energieloket maakt jaarverslagen en die zijn openbaar.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Inwoners ondersteunen bij energie- en verduurzamingsvraagstukken. O.a. technisch en financieel advies, uitvoering subsidie en leningen, uitvoering specifieke projecten. Geen risico's

Belangrijkste behaalde resultaten

zie jaarverslag; o.a. klantenservice, website, communicatie (proactief), 116 individuele adviesgesprekken, 60 collectieve inkoop, energiemarkt, start energiearmoede aanpak, RREW uitvoering, uitvoering leningen en subsidies e.d.

Naam Kosten 2022

Stichting Wonion Cpl 67 € 158.138

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Contractering Prestatieafspraken worden door het college afgesloten en ter kennisgeving met de raad gedeeld.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Samenwerking voor behalen woningbouwdoelstelling gemeente, verzorgen onderkomen statushouders

Belangrijkste risico’s

Risico op het niet behalen of nakomen van gemaakte prestatieafspraken en woningbouwafspraken zoals in Regionale Woonagenda 2023-2030 en Woondeal. Ligt o.a. aan de financieringsmogelijkheden van Wonion. Pas sinds invoering Woondeal begin 2023 is er een concreet doel (aantal woningen) afgesproken dat Wonion gaat bouwen tot en met 2030.

Belangrijkste behaalde resultaten

Er is nog geen monitoring op specifiek het aantal sociale huurwoningen. Daarom is er (nog) geen 'behaald resultaat'.

Naam Kosten 2022

Vereniging van Nederlandse Gemeenten € 188.611

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Lidmaatschap vereniging De raad ontvangt de stukken zelf (via griffie)

Belangrijkste risico’s

Belangenorganisatie en kennisplatform voor gemeenten. Het doel is om krachten van gemeenten te bundelen en gezamenlijk op te treden in het belang van de lokale overheid en haar inwoners. Geen risico's aanwezig

Belangrijkste behaalde resultaten

Geslaagde lobby voor onder meer: energietoeslag, aanpassing participatiewet, regie op warmtenetten, verhoging gemeentefonds tot 2025

21 / 64

Naam Kosten 2022

Stichting Pactum € 116.381

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Contractering (plus € 97.325 subsidie) de raad wordt jaarlijks geïnformeerd om hen mee te nemen in de ontwikkeling van deze nieuwe vorm omtrent de lokale subsidie jeugdhulp in de buurt

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Regionaal inkopen jeugdzorg

Belangrijkste risico’s

Weinig risico. Financiering op basis van werkelijk geleverde zorg. Pactum is een stabiele en constructieve samenwerkingspartner.

Belangrijkste behaalde resultaten

Geleverde jeugdhulp aan inwoners uit de gemeente.

Naam Kosten 2022

DRU Industriepark Horeca BV € 234.349

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Contractering Niet ingevuld

Belangrijkste behaalde resultaten

Representatieve locatie voor (raads-)bijeenkomsten.

Naam Kosten 2022

Berkel-B BV € 270.046

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Contractering Niet ingevuld

Belangrijkste behaalde resultaten

Geleverde dyslexiezorg aan inwoners uit de gemeente.

Naam

Optisport Varsseveld BV

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 340.204 Contractering (exploitatieovereenkomst)

Afspraken informatievoorziening raad

Via gebruikelijke rapportages als het gaat om gebruikelijke financiële zaken. actieve informatie richting de raad als het gaat om bijvoorbeeld de doorontwikkeling van de locatie en exploitatie

Verzorgen raadsbijeenkomsten. Daarnaast verzorgen consumpties bij bijeenkomsten op de DRU. Zeer laag tot geen risico. Vaste prijsafspraken.

Leveren Dyslexiezorg Berkel-B is penvoerder voor drie gecontracteerde aanbieders en ontvangt in die rol alle middelen die gemoeid zijn met dyslexiezorg voor onze inwoners. Wanneer de samenwerking tussen de aanbieders stokt geeft dit mogelijk een probleem in het leveren van voldoende zorg. Er zijn op dit moment geen signalen dat dat het geval zal zijn.

22 / 64

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Exploiteren zwemvoorziening en behoud van maatschappelijke tarieven.

Belangrijkste behaalde resultaten

Beschikbaarheid zwemvoorziening en sporthal tegen maatschappelijk acceptabele tarieven.

Naam Kosten 2022

Optisport Oude IJsselstreek BV € 429.588* * toelichting: ‘bedrag is nogal vertekend, omdat feitelijk exploitatiebijdrage, huurprijs en (aanvullende) klokuurvergoeding met elkaar worden verrekend. Er werd in 2022 werkelijk betaald € 48.295,08’.

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Contractering (Exploitatie- en huurovereenkomst) Geen specifieke afspraken over gemaakt.

Belangrijkste behaalde resultaten

Beschikbaarheid sporthal tegen maatschappelijk acceptabele tarieven.

Naam Kosten 2022

Laco Oude IJsselstreek BV € 1.030.349* * toelichting: ‘bedrag is nogal vertekend, omdat feitelijk exploitatiebijdrage, huurprijs en huurbijdrage met elkaar worden verrekend. Er werd in 2022 werkelijk betaald € 406.542,20.’

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Contractering (Exploitatie- en huurovereenkomst) Geen specifieke afspraken over gemaakt.

Belangrijkste behaalde resultaten

Beschikbaarheid zwemvoorziening en sporthal tegen maatschappelijk acceptabele tarieven.

Naam

BUHA BV

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 1.167.167 Contractering

Afspraken informatievoorziening raad

De raad wordt geïnformeerd.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Vooral Inzamelen afval en grondstoffen

Belangrijkste behaalde resultaten

Samenwerking stopt eind 2024.

Niet ingevuld

Beheren en exploiteren sporthal IJsselweide en behoud van maatschappelijke tarieven. Exploitatie staat onder druk en is alleen mogelijk met gemeentelijke bijdrage.

Beheren, exploiteren en onderhouden zwembad + sporthal en behoud van maatschappelijke tarieven Exploitatie alleen mogelijk met gemeentelijke bijdrage. Onderhoud verantwoordelijkheid van exploitant

Niet ingevuld

23 / 64

Naam Kosten 2022

Laborijn € 3.382.659

Juridische vorm

Contractering/Dienstverleningsovereenkomsten (groot deel is afrekening uittreding, rest inkoop) Er zijn hierover geen afspraken gemaakt. Een en ander is opgenomen in de begroting en daar waar nodig zal wethouder en raad op de hoogte worden gebracht en gehouden van ontwikkelingen.

Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Diverse activiteiten zoals uitvoering WSW, detachering, jobcoaching en uitvoering loonwaardemetingen. Afhankelijkheid van externe partij

Belangrijkste behaalde resultaten

Niet ingevuld

3.2.2. Deelnemingen Net als voor de GR’en (figuur 2) geldt dat alle zeven deelnemingen als strategische samenwerkingsvorm worden gekenmerkt (100%). De deelnemingen hebben grote strategische waarde omdat de gemeente bij deze samenwerkingsvormen een belangrijk financieel en bestuurlijk belang heeft. De zeven deelnemingen kennen de volgende uitsplitsing naar samenwerkingsvorm: • één stichting; • drie Naamloze Vennootschappen (NV’s); en • drie Besloten Vennootschappen (BV’s). Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht een paragraaf verbonden partijen in de begroting en de jaarstukken. De raad wordt hierdoor jaarlijks geïnformeerd over de deelnemingen via de eigen P&C-cyclus. We zien dat de meeste deelnemingen een sterk regionaal dan wel landelijk karakter hebben en werken aan bovenlokale opgaven zoals energie- en drinkwatervoorziening. Alleen de STOER BV is bij uitstek een lokale deelneming waar de gemeente 100% aandeelhouder van is. Op STOER wordt in paragraaf 4.3 nader ingegaan. Hieronder wordt voor de zeven deelnemingen de belangrijkste kerninformatie gegeven. Naam

Stichting Achterhoek Toerisme

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 150.794 Stichting (lid van bestuur)

Afspraken informatievoorziening raad

Wethouder R&T heeft zitting in het POHO-VE en van hieruit wordt informatie gedeeld. Evt. op verzoek ook richting raad.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Faciliteren en stimuleren toerisme in de Oude IJsselstreek: van de Achterhoek een sterk toeristisch merk maken.

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Politieke agenda's van de deelnemende gemeenten. Achterhoek is het 6e sterkste streekmerk van Nederland. De routestructuren zijn verder doorontwikkeld en zowel offline als online beschikbaar en gekoppeld aan verschillende toeristische producten. Bijvoorbeeld de Silo Art Tour en Handbike routes. Het aanbod is grotendeels ook in het Duits verkrijgbaar.

24 / 64

Naam

BNG Bank NV

Juridische vorm Financieel belang

Deelneming (bezitten € 161.460 aandelen) Oude IJsselstreek is aandeelhouder bij de BNG. Dit wordt ieder jaar gepresenteerd in de paragraaf verbonden partijen van de begroting en jaarrekening onder het kopje deelnemingen. De gemeente bezit € 161.460 aandelen en in de komende begrotingsperiode 2024-2027 is er een dividendverwachting van € 400.000 per jaar.

Afspraken informatievoorziening raad

De BNG Bank is de huisbank van alle Nederlandse gemeenten. Het laatste contract dateert van 2019 en wordt jaarlijks stilzwijgend verlengd. Dit alles is opgenomen in het Treasurystatuut. Deze is door de raad vastgesteld.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Bij alle doelstellingen - ambities (investeringen-projecten) horen vaak ook middelen. Indien er een aanvullende financieringsbehoefte is, sluit de gemeente (kortlopende) geldleningen af bij de BNG bank Wettelijke kaders (wet FIDO) qua maximale omvang van te lenen kortgeld en aflossingscapaciteit.

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Naargelang de financieringsbehoefte, kortlopende en langlopende geldleningen aangetrokken.

Naam

Alliander NV

Juridische vorm

Deelneming (de aandeelhoudersvergaderingen worden voorbereid door het NUVAL Platform)

Financieel belang

Provincie Gelderland en Noord Holland, Falcon BV en de gemeente Amsterdam bezitten 75% van de aandelen. De overige 25% is verdeeld over diverse gemeenten. De gemeente bezit 580.414 aandelen. In de jaarrekening 2022 wordt een dividend verantwoord van € 364.045. De begrotingsperiode 2023-2026 begroten we € 350.000 per jaar. Via paragraaf verbonden partijen in P&C-cyclus

Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Netwerkbedrijf dat verantwoordelijk is voor een groot deel van de energieleidingen in Nederland. Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.

Belangrijkste behaalde resultaten

Kernactiviteit is het aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en elektriciteit.

Naam Juridische vorm

Vitens NV Deelneming (de aandeelhoudersvergaderingen worden voorbereid door het NUVAL Platform)

Financieel belang

Wij bezitten 40.057 aandelen. In 2022 wordt geen dividend uitgekeerd over 2021. We begroten voor 2023-2026 ook geen dividend.

Afspraken informatievoorziening raad

Via paragraaf verbonden partijen in P&C-cyclus

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Drinkwaterbedrijf dat drinkwater levert aan 5,6 miljoen klanten.

25 / 64

Belangrijkste risico’s

Belangrijkste behaalde resultaten

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil. Verantwoordelijk voor een gezonde en duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur en milieu.

Naam Kosten 2022

STOER BV € 106.890

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Deelneming (100% aandeelhouder) Wethouder is meegenomen in proces en resultaat van evaluatie en raad is op de hoogte gebracht. Bij ontwikkelingen zal raad op de hoogte worden gebracht. Uitvoeren participatiewet/ maatschappelijke banen

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Bij uitvoering participatiewet zijn er geen risico's. Bij Maatschappelijke Banen zijn de risico's in beeld gebracht door middel van een recentelijk uitgevoerde evaluatie. Risico ligt op gebied van werkgeverschap ten aanzien van inwoners in dienst van STOER BV.

Belangrijkste behaalde resultaten

Een aantal inwoners in dienst van STOER BV.

Naam

AGEM Gemeentelijke Energie BV

Kosten 2022 Juridische vorm

€ 952.971 Deelneming (12,5% aandeelhouder)

Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Geen afspraken, kosten energierekening zit in de bedrijfsvoering

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

De kosten van energie liggen niet vast (energieprijzen zijn volatiel) Energielevering, aankoop zonnepark Braamt eind 2022

Naam

AGEM Ontwikkeling BV

Kosten 2022 Juridische vorm

€47.520 Kleindochtermaatschappij van coöperatie waar de gemeente lid van is

Afspraken informatievoorziening raad

Geen afspraken

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Leveren projectleider wonen buitengebied

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Geen risico’s Niet ingevuld

Elektriciteit en gas leveren aan alle gemeentelijke afnemers (gebouwen, pompen en gemalen, openbare verlichting e.d.). Verduurzaming van de gemeentelijke energie door o.a. eigen productie van energie (zelflevering, aankoop zonneveld Braamt).

26 / 64

3.3. Bestuurlijke strategische samenwerkingsvormen Van de 18 bestuurlijke samenwerkingsverbanden (figuur 1) zijn er 16 als strategisch gekenmerkt (88,9%). Het zijn in de meeste gevallen bestuurlijke overleg- en afstemmingsplatformen zonder juridische basis. De strategische waarde bij de bestuurlijke samenwerkingsvormen wordt niet gekenmerkt door het financiële belang van de gemeente. De gemeente maakt geen kosten, anders dan ambtelijke ureninzet en/of cofinanciering op projectbasis. De strategische waarde zit vooral op de kennisuitwisseling die plaatsvindt op bovenlokale thema’s, zoals daar onder andere zijn: duurzaamheid, economie en het landelijk gebied. We zien dat ook de samenwerking met Duitsland (Duitsland / Nederland 6+2 overleg, Euregio Gronau en Euregio Rijn Waal) onder deze samenwerkingsvormen vallen. Voor wat betreft de betrokkenheid van de raad komt naar voren dat voor deze categorie de minste afspraken zijn gemaakt over de informatievoorziening aan de raad. Op ontwikkelingen, zo wordt aangegeven, wordt de raad geïnformeerd via een bijeenkomst of Raadsinformatiebrief (RIB). En voor Euregio Gronau en Euregio Rijn Waal valt op dat afgevaardigde raadsleden zelf een terugkoppeling verzorgen in de raad. De raadsleden geven over de informatievoorziening aan dat zij inderdaad zien dat er veel gebeurt in bestuurlijke overleggen maar dat zij hier weinig van terug zien.

Tegelijkertijd wordt er gesproken van een basisvertrouwen richting het college dat, mochten er zich ontwikkelingen via deze bestuurlijke overleggen voordoen, deze gedeeld worden met de raad. Hieronder wordt voor de 15 bestuurlijke strategische samenwerkingsvormen de belangrijkste kerninformatie gegeven. Naam

8RHK Ambassadeurs

Kosten 2022 Juridische vorm

Cofinanciering per project Juridisch bindende afspraken lopen via bestuur Regio Achterhoek

Afspraken informatievoorziening raad

Afvaardiging van de raad heeft zitting in de Achterhoek Raad. Daar worden de jaarplannen vastgesteld. Informatievoorziening vindt ook plaats via de Achterhoek Raad. Gaat niet via het bestuur van gemeente Oude IJsselstreek.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities

Gemeente-overstijgende opgaven worden hier aangepakt in triple helix verband

Belangrijkste risico’s Belangrijkste behaalde resultaten

Geen democratische legitimatie. Eigen belang versus regionaal belang. Start gemaakt met opgaven landelijk gebied, verder uitbouwen economisch ecosysteem, opzet nieuwe regionale woonagenda

Naam Kosten 2022

Bestuurlijk overleg landelijk gebied Geen

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad

Geen juridische basis Er zijn hierover geen afspraken gemaakt. De raad wordt waar nodig wel geïnformeerd via RIB of een raadswerkbijeenkomst. Het betreft hier een provinciaal proces. Vanuit de provincie wordt gewerkt aan een participatieplan, onderdeel hiervan is hoe raden worden meegenomen.

27 / 64

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Overleg met provincie. Bestuurlijk invloed kunnen uitoefenen op proces en inhoud.

Belangrijkste behaalde resultaten

Regionale reactie op de consultatie van de kaders die gebruikt worden voor het uitwerken van het gebiedsprogramma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland.

Naam Kosten 2022

Directeuren Netwerk Achterhoek Geen

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Ambtelijk overleg tussen de Achterhoekse gemeentesecretarissen Niet ingevuld

Belangrijkste behaalde resultaten

Niet ingevuld

Naam Kosten 2022

Portefeuillehouders-overleg Vrijetijdseconomie Geen

Juridische vorm Afspraken informatievoorziening raad Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Bestuurlijk besluit (oorsprong Regio Achterhoek) Hierover zijn geen afspraken gemaakt, waar nodig zal de raad op de hoogte worden gebracht en gehouden van ontwikkelingen. Van de Achterhoek een sterk toeristisch merk maken.

Belangrijkste behaalde resultaten

De beleefbaarheid van de Achterhoek vergroten o.a. door 27 Toeristische Overstap Punten te vernieuwen, vitaliteitsonderzoek dagrecreatie en horeca. Bestemming Achterhoek toegankelijker gemaakt door project ‘Onbeperkt Genieten in de Achterhoek’ en tot slot 11 Silo Art Tour kunstwerken gerealiseerd.

Naam Kosten 2022

Bestuurlijk overleg Regionale Energietransitie (RES) Geen

Juridische vorm

Nationaal Programma Regionale Energie Strategie als bijdrage aan Nationale Klimaatakkoord

Afspraken informatievoorziening raad

De raad stelt de RES elke twee jaar vast. De raad wordt bijgepraat over de ontwikkelingen.

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

De RES is regionaal, en als gemeente dragen we bij aan de opgave voor met name grootschalige opwekking van duurzame energie. Levert veel maatschappelijke discussie op (NIMBY, zonnevelden op landbouwgrond, etc.). Netcongestie remt de grootschalige opwek. Afhankelijkheid van andere Achterhoekse gemeenten.

Belangrijkste behaalde resultaten

In 2022 hebben gemeenten zich bezig gehouden met de realisatie van de RES afspraken uit 2021.

Regionaal verschillende belangen en nieuw provinciaal bestuur.

Aanpakken gezamenlijke organisatorische uitdagingen Bestuurlijke conflicten kunnen effect hebben op ambtelijke samenwerkingen

Politieke agenda's van de deelnemende gemeenten of ze wel of niet bij de Achterhoek willen aansluiten of wellicht uittreden.

28 / 64

Naam

Bestuurlijk afstemmingsoverleg Duurzaamheid BOA

Kosten 2022 Juridische vorm

Geen Geen juridische basis; overleg

Afspraken informatievoorziening raad

Geen afspraken

Bijdrage aan lokale doelstellingen/ambities Belangrijkste risico’s

Regionaal afstemmen van beleid en projecten op het gebied van duurzaamheid.

Belangrijkste behaalde resultaten

Afstemming regionale zaken.

Naam

Gelderse Energie Infrastructuur overleg (GEIS)

Kosten 2022 Juridische vorm