Document · PDF

woonvisie

Gemeenteraad 11 april 2024, gemeente OssBij agendapunt: A Rekenkamer rapport Woonvisie24.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

E g I n S i I r V e N o v O t i O u W een rekenkameronderzoek naar de uitvoering van de Woonvisie 2020 in de gemeente Oss

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

f e i r gsb

n i d bie

n a A 2

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

Betreft: Onderzoek uitvoering Woonvisie Oss. Geachte leden van de raad,

De rekenkamercommissie doet jaarlijks enkele onderzoeken. Doel daarvan is om de gemeenteraad te ondersteunen bij zijn controlerende taken. We onderzoeken de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het gemeentelijk beleid. Met haar onderzoek wil de rekenkamercommissie de rol van de gemeenteraad versterken, het gemeentelijk handelen verbeteren en uiteindelijk de publieke verantwoording vergroten. Om zo effectief mogelijk haar taak in te vullen en daarbij zo goed mogelijk gebruik te maken van beschikbare capaciteit stelt de rekenkamercommissie jaarlijks een onderzoeksagenda op. We hanteren daarbij een aantal uitgangspunten: 1. Aansluiten bij thema’s die maatschappelijk actueel zijn en/ of sterk aansluiten bij de belangen van de gemeente 2. Aansluiten op vragen die breed leven in de raad. Dit hebben we geïnventariseerd via een consultatie van de raadsfracties eind 2021, begin 2022. 3. streven naar een evenwichtige inhoudelijk spreiding van de onderzoeken.

Voor u ligt een onderzoek naar de uitvoering van de woonvisie en het woningbouwprogramma. Nagenoeg alle fracties hebben aangegeven een goed beeld te willen hebben van de wijze waarop het beleid dat is vastgesteld in de woonvisie wordt gerealiseerd. In de Woonvisie 2020 wordt uitgelegd dat de gemeente zowel de Woonvisie als het portefeuillemanagement wonen (PFM) actualiseert. De beleidskeuzes uit de woonvisie zijn van invloed op het woningbouwprogramma. Maar omgekeerd beïnvloedt het woningbouwprogramma ook de woonvisie. Daarom actualiseert de gemeente beide documenten gelijktijdig. In de Woonvisie 2020 worden de actuele visie en ambities op het wonen benoemd. Na een terugblik op de Woonvisie 2013, een verkenning van de Trends op de woningmarkt, een bespiegeling van de behoefte aan Woningen in Oss tot 2040, worden de actuele visie en ambities in de Woonvisie voor 2020 e.v. jaren benoemd. Deze ambities worden vervolgens vertaald in actuele prioriteiten en een woonagenda voor de jaren 2020 en 2021.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

De opzet van het onderzoek

Deelvragen

Doel van het onderzoek is om in beeld te brengen wat er de afgelopen jaren concreet is gerealiseerd van de woonagenda 2020 en 2021. Dit geeft de gemeenteraad inzicht in de huidige stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de Woonvisie 2020.

1. Wat waren de conclusies en aanbevelingen van de evaluatie van de Woonvisie 2013 en wat is ermee gedaan?

8. Is er gemeentelijk beleid geformuleerd voor de huisvesting van arbeidsmigranten en ligt de realisatie hiervan op koers?

2. Is de Woonvisie 2020 congruent doorvertaald naar de Omgevingsvisie gemeente Oss 2021?

9. Welke gemeentelijk plannen zijn er (in de maak) voor de opvang van (verschillende stromen) vluchtelingen?

In een startgesprek in mei 2022 met de gemeentesecretaris en enkele ambtenaren van de gemeente is van de kant van de ambtelijke organisatie verzocht dit onderzoek uit te stellen tot 2023. Redenen hiervoor waren de planning van werkzaamheden met betrekking tot de aangepaste woonagenda en het nieuwe woonbeleid. Daarnaast was er sprake van grote werkdruk voor het betreffende beleidsterrein.

3. In hoeverre houdt in de Woonvisie 2020 de ontwikkeling van de woningvoorraad gelijke tred met de ontwikkeling en behoefte van de bevolking?

10. In hoeverre hebben de ontwikkelingen met arbeidsmigranten en vluchtelingen invloed op de huidige Woonvisie?

De rekenkamercommissie heeft het verzoek besproken en besloten het onderzoek uit te stellen tot het jaar 2023. Bij het onderzoek wordt nu ook het jaar 2022 betrokken, alsmede de in oktober 2022 door de raad vastgestelde woonagenda 2022 2024.

5. A. Wat is er concreet gerealiseerd van de 4 thema’s opgenomen in de woonagenda 2020-2021, die het uitvoeringsprogramma voor de korte termijn vormen? • Thema 1: Wonen, welzijn en zorg • Thema 2: Vraaggericht blijven ontwikkelen • Thema 3: Toekomstbestendige Woningvoorraad: Transformatie en vernieuwing • Thema 4: Duurzaamheid en betaalbaarheid (totale woonlasten) B. Zijn de actuele prioriteiten en actiepunten in de woonagenda 2022 - 2024 een logisch vervolg op de woonagenda 2020 - 2021?

Onderzoeksvraag

Ligt de gemeente Oss op koers met de uitvoering van het beleid dat is vastgesteld in de Woonvisie gemeente Oss 2020?

4. Wat waren in de jaren 2017 tot en met 2022 de jaarlijkse doelstellingen v.w.b. woningproductie en in welke mate zijn deze doelstellingen per jaar gerealiseerd?

6. Is de laatste versie van het Portefeuillemanagement Wonen (2019) gegeven de prijsontwikkelingen op de woningmarkt thans nog actueel?

11. Wanneer en op welke wijze is de raad de afgelopen jaren geïnformeerd? 12. Wanneer en op welke wijze is besluitvorming aan de raad voorgelegd? 13. Hoe is de raad betrokken bij het proces om te komen tot de woonvisie 2020? De bevindingen naar aanleiding van deze 13 deelvragen zijn opgetekend in het document Bevindingen onderzoek ‘Uitvoering Woonvisie Oss’. In dat document kunt u per deelvraag meer gedetailleerd nalezen wat er de afgelopen jaren zoal de revue gepasseerd is. In bijgaand normenkader kunt u in samengevatte vorm per deelvraag zien in welke mate aan de gestelde norm is voldaan. In deze aanbiedingsbrief beperken wij ons tot de meest in het oog springende zaken die tot enkele aanbevelingen hebben geleid.

7. Wat is er in 2021 en 2022 reeds gerealiseerd van de meerjarige prestatieafspraken (MJPA) van de gemeente Oss met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland 2021 t/m 2024?

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

De resultaten Met waardering stelt de rekenkamercommissie vast dat er door de gemeente Oss en de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland hard wordt gewerkt aan de woningbouwopgave. Veel acties uit de Woonvisie 2020 zijn reeds uitgevoerd, met een aantal relevante resultaten. Oss realiseert een aantal vernieuwende zaken in het beleid op het terrein van kleinschalige aanpassingen: CPO beleid Oss, ruimte voor mantelzorgwoningen zonder allerlei belemmeringen, een zelfbouwcoach. Dat is positief, dat kleinschalige past ook bij Oss. Toch zal de gemeente Oss zich ook met ‘grote stadsproblematiek’ moeten gaan verhouden. De rekenkamercommissie ziet voor de komende jaren de problemen rondom het thema wonen alleen maar verder toenemen (zowel regionaal, alsook landelijk), waardoor het noodzakelijk zal zijn om het thema wonen nog meer prioriteit te gaan geven.

Beantwoording onderzoeksvraag

Ligt de gemeente Oss op koers met de uitvoering van het beleid dat is vastgesteld in de Woonvisie gemeente Oss 2020? In het voorwoord van de Woonvisie gemeente Oss 2020 hebben de (toenmalige) wethouders Wonen stedelijk gebied en Wonen buitengebied de volgende ambitie geformuleerd: “Na de stagnatie op de woningmarkt in de jaren 2010-2015 heeft Oss nu weer een relatief gezonde woningmarkt. Ten opzichte van veel andere gemeenten in Nederland is de prijs-kwaliteit verhouding goed. Om dat zo te houden, blijven we zorgen voor een goede woningvoorraad en een evenwichtig woningbouwprogramma, zowel aan de randen van de stad, als in de vorm van stadsvernieuwing, met een diversiteit aan woonmilieus. Dit doen we samen met alle Osse marktpartijen en maatschappelijke organisaties. Want wonen is een eerste levensbehoefte. Een fijne woning die past bij je leefstijl of levensfase is onmisbaar voor een prettig, stabiel en zo ‘eigen’ mogelijk leven.”

Wanneer we deze ambitie afzetten tegen de huidige situatie, dan moet de rekenkamercommissie concluderen, dat de gemeente Oss nog onvoldoende op koers ligt met de uitvoering van de Woonvisie 2020, omdat: • er op 1 januari 2023 in de gemeente Oss een tekort is van bijna 1.000 woningen • de tot doel gestelde productie van nieuwe woningen in de afgelopen 5 jaar in geen enkel jaar is behaald • de nog hoger gestelde ambities voor de toekomstige jaren zonder forse extra inspanningen niet haalbaar lijken • voor wat betreft de huurwoningen de wachttijden voor aspirant huurders (zonder urgentie criterium) bij de corporaties die in Oss actief zijn voor een huurwoning gaan oplopen naar ver boven de 10 jaar. Volgens de provinciale prognose (uit 2020) zou de woningvoorraad van Oss netto moeten groeien met 8.500 woningen in de periode 2020-2040, hetgeen gemiddeld 425 woningen per jaar zou betekenen. In de gemeente Oss bevinden zich op 1 januari 2023 in totaal 41.780 woningen, terwijl het benodigd aantal woningen op die datum ligt op 42.740, hetgeen betekent dat er op 1 januari 2023 een tekort is van ongeveer 960 woningen. Gezien de huidige krapte op de woningmarkt kiest de gemeente Oss er vanaf 2018 voor om een ambitieuzer programma na te streven van circa 600 woningen per jaar. De doelstelling van 600 nieuwe woningen per jaar is vanaf 2018 echter in geen enkel jaar behaald.

Tot en met 2021 was er wel een stijgende trend waarneembaar, maar in 2022 is deze trend neerwaarts doorbroken. De doelstelling 600 woningen bleek derhalve de voorbije 5 jaren niet haalbaar.

kelijk ook allemaal zou kunnen worden gerealiseerd. Overigens ontstaat er ook enige verwarring over de aantallen gereed gemelde woningen, omdat de telling van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) en de BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) andere uitkomsten geeft. Men kiest er voor om te communiceren over beide databronnen in de RIB voortgang woningbouw. Het zou ter voorkoming van misverstanden handiger zijn in de toekomst één databron aan te houden. In maart 2023 heeft de gemeente Oss de regionale woondeal Noordoost Brabant ondertekend waarin de gemeente Oss aangeeft tot en met het jaar 2030 in totaal 5.300 nieuwe woningen te gaan bouwen, ofwel vanaf 2023 dus gemiddeld ruim 660 woningen per jaar. Gelijktijdig spelen in de woningbouw diverse problemen, zoals de hogere rente waardoor woningzoekers minder hoge hypotheken kunnen afsluiten en de oplopende inflatie die de kosten van allerlei bouwmaterialen omhoog duwt, waardoor het lastiger is betaalbare woningen te bouwen. De Minister van Volkshuisvesting heeft inmiddels de Tweede Kamer geïnformeerd omtrent deze tegenvallers die (op landelijk niveau) het beeld geven dat 2024 wel eens een rampjaar voor de woningbouw kan gaan worden. Dit alles roept de vraag op of de gemeente Oss met de huidige inspanningen de gestelde woningbouw doelen voor het jaar 2023 en de daaropvolgende jaren kan gaan halen.

De Rkc is van mening dat het van belang is hier kritisch naar te kijken.

Uit het onderzoek is duidelijk geworden dat er de afgelopen 5 jaren v.w.b. woningbouw een planologische achterstand was ontstaan. Er waren goede intenties, maar de bestemmingsplannen waren niet allemaal even hard. Op papier waren er wel de nodige plannen, maar onvoldoende scherp was of het daadwer-

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

Aanbeveling 1 Geef het college opdracht om aan de raad concreet inzichtelijk te maken op welke wijze voor het jaar 2023 en de daaropvolgende jaren tot en met 2030 de gewenste productie van 660 nieuwe woningen per jaar gehaald zal worden. Om in aanmerking te komen voor een huurwoning in Oss kunnen woningzoekenden zich inschrijven in 2 verschillende systemen, waardoor het voor de corporaties lastig is om na te gaan hoeveel dubbele inschrijvingen er zijn. Hierdoor is het thans niet helemaal helder hoeveel woningzoekenden er zijn die een woning zoeken in Oss, het exacte aantal zit ultimo 2022 ergens tussen de 8.456 en 10.086. Deze onduidelijkheid is onwenselijk, maar de corporaties werken aan een regionaal WVS (WoonruimteVerdeelSysteem) dat naar verwachting 2e helft 2024 live gaat en dan is het juiste inzicht er wel.

fors gaan oplopen tot ver boven de 10 jaar. Vooral voor jongeren die over onvoldoende middelen beschikken voor een koopwoning is dit een dramatisch toekomstperspectief. Ondanks het feit dat de groeiende vraag naar sociale huurwoningen grotendeels gedreven is door externe factoren, ligt er voor de gemeente en de corporaties wel een forse uitdaging om hierop (nog) meer te gaan te anticiperen.

Aanbeveling 2 Geef het college de opdracht om met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland in gesprek te gaan om te verkennen welke mogelijkheden kunnen worden aangewend om het contingent sociale huurwoningen de komende jaren versneld uit te breiden. Breng hierover verslag uit aan de raad. In de Woonvisie 2020 is de vorige Woonvisie 2013 geëvalueerd en daarbij werden de volgende conclusies getrokken: • Door de veelheid aan doelstellingen ontbrak het aan focus. Ook waren doelstellingen veelal onvoldoende meetbaar gesteld; • Het is noodzakelijk om bij de herijking vooral te kijken naar de prioritering van beleidsdoelstellingen en deze te concretiseren.

Voor de sociale huurwoningen zien we hoe dan ook een duidelijke toename in het aantal actief woningzoekenden over de jaren 2018 tot en met 2022. De vraag naar sociale huurwoningen neemt harder toe dan het aanbod dat beschikbaar komt, waardoor de gemiddelde wachttijd verder oploopt. Een koopwoning voor een grote groep jongeren op de woningmarkt wordt steeds onbereikbaarder door de ontwikkeling van de huizenprijzen van zowel bestaande woningen alsook nieuwbouwwoningen. Hierdoor zal het beroep op de (sociale) huurwoningen alleen maar toenemen.

Deze conclusies kunnen helaas één op één worden doorgetrokken naar de uitvoering van de Woonvisie 2020 in de jaren 2020 tot en met 2022.

Wanneer het huidige aantal actief woningzoekenden wordt afgezet tegen het aantal woningzoekenden dat per jaar effectief aan een huurwoning wordt geholpen, dan geeft dit het beeld van een vraagdruk die alleen maar een oplopende trend laat zien. Wanneer er meer dan 8.000 actief woningzoekenden zijn en er jaarlijks iets meer dan 500 aan een huurwoning kunnen worden geholpen, dan zal de wachttijd voor de komende jaren

De Woonvisie 2020 en de daarvan afgeleide woonagenda 20202021, het Portefeuillemanagement Wonen en meerjarige prestatieafspraken (MJPA) van de gemeente Oss met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland voor de jaren 2021 - 2024, geeft wederom een veelheid aan doelstellingen en afspraken en het ontbreekt (mede daardoor) opnieuw aan focus. De genoemde MJPA van de gemeente en corporaties spant hier-

bij de kroon met (over 6 thema’s) niet minder dan 55 doelen. Uit dit rekenkameronderzoek blijkt dat het voor zowel de gemeente alsook voor de corporaties lastig is dit allemaal te managen. Positief is dat de in oktober 2022 vastgestelde Woonagenda 2022 - 2024 op dit vlak een verbetering laat zien. Hierin zijn 15 concrete acties opgenomen, waardoor meer focus is aangebracht.

Aanbeveling 3 Geef opdracht aan het college om in samenwerking met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland versneld te komen tot een overzichtelijk aantal prioriteiten, alwaar vervolgens in gezamenlijkheid met voorrang aan zal worden gewerkt. Het is gedurende dit onderzoek lastig gebleken voor de ambtelijke organisatie en de woningcorporaties om een compleet beeld van de stand van zaken te produceren. Het ontbreekt op veel onderdelen aan integrale structurele monitoring van de voortgang op de gestelde doelstellingen en de gemaakte afspraken, waardoor het veel tijd kost om een compleet beeld van de stand van zaken op te leveren. De raad wordt geïnformeerd door middel van o.a. kadernota’s, programmabegrotingen, jaarverslagen en 2-maal per jaar via een Raadsinformatiebrief (RIB) Voortgang Woningbouw. Met de aan de raad aangeboden informatie is het voor de raadsleden onmogelijk om een compleet beeld te vormen van de stand van zaken rondom de Uitvoering van de Woonvisie. Het complete beeld kan niet worden gepresenteerd, omdat de monitoring ontbreekt. Hierdoor is het voor de raad niet goed mogelijk om zijn controlerende rol uit te oefenen.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

Aanbeveling 4 Geef opdracht aan het college om een structurele monitor te ontwikkelingen die inzicht geeft in de mate van voorgang van de totale woningbouwopgave. Deze monitor moet naast het geven van inzicht in de plancapaciteit en de mate van realisering van de plannen, tevens duidelijk maken welke zaken afwijken van de oorspronkelijke plannen. Neem deze monitor op in de Raadsinformatiebrief Voortgang Woningbouw waarmee de raad 2-maal per jaar volledig wordt geïnformeerd.

Bestuurlijke reactie Wij hebben deze brief voorgelegd aan het college voor een bestuurlijke reactie. Op 9 november 2023 hebben wij de reactie van het college ontvangen, gedateerd 31 oktober 2023. De reactie van het college geeft ons geen aanleiding tot het maken van een inhoudelijke aanvullende opmerking. Aangezien conform de nieuwe wet versterking lokale rekenkamers het college jaarlijks aan de raad moet laten weten wat er met de aanbevelingen aan het college is gedaan (art. 185a), adviseren wij u om het college te vragen om de stand van zaken met betrekking tot de opvolging van de overgenomen aanbevelingen jaarlijks op te nemen in het jaarverslag van de gemeente.

Wij zijn graag tot een nadere toelichting bereid. De rekenkamercommissie Oss

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Opzet van het onderzoek

Resultaten

Aanbevelingen

Aanbevelingen Aanbeveling 1

Aanbeveling 3

Geef het college opdracht om aan de raad concreet inzichtelijk te maken op welke wijze voor het jaar 2023 en de daaropvolgende jaren tot en met 2030 de gewenste productie van 660 nieuwe woningen per jaar gehaald zal worden.

Geef opdracht aan het college om in samenwerking met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland versneld te komen tot een overzichtelijk aantal prioriteiten, alwaar vervolgens in gezamenlijkheid met voorrang aan zal worden gewerkt.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

e k j i l r u u

t s e B 9

e i t c rea

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Geachte leden van de Rekenkamercommissie, Recent hebben wij de aanbiedingsbrief, de bevindingen en het normenkader van het onderzoek van de Rekenkamercommissie naar de Woonvisie Oss ontvangen. Allereerst willen wij de Rekenkamercommissie danken voor het uitgebreide en gedegen onderzoek. We zijn blij met de resultaten en de gedetailleerde beantwoording per onderzoeksvraag. In deze brief gaan wij in op de bevindingen en aanbevelingen. We zijn allereerst blij met de vaststelling dat er door onze corporaties en ons als gemeente hard wordt gewerkt aan de grote woningbouwopgave. Ook is het fijn om te lezen dat de vernieuwing die wij nastreven, met onder andere CPO-beleid en beleid mantelwonen, wordt herkend door de commissie, naast de doorlopende inzet om de woningvoorraad te vergroten. Tegelijk zijn we het eens met de rekenkamercommissie dat er stappen gezet moeten worden op ‘grote stadsproblematiek’. Daarom wordt bijvoorbeeld momenteel gewerkt aan de concretisering en uitvoering van de recent vastgestelde Woonzorgvisie Oss. Ook geeft de rekenkamercommissie aan dat, ondanks het harde werken, de problemen rond het thema wonen verder zullen toenemen waardoor Wonen nog meer prioriteit zal moeten krijgen. We zullen als gemeente volop moeten blijven inzetten op het realiseren van voldoende passende woningen om vitale gemeenschappen te creëren en te behouden.

Het college deelt die bevinding, maar we delen niet dat we daar nóg meer prioriteit aan moeten geven. Er wordt immers al langere tijd veel prioriteit gegeven aan de woningbouwopgave. We zien daarvan op het moment van schrijven, november 2023, ook de concrete resultaten met het gegeven dat er in 2023 voor in totaal circa 2.000 woningen is vastgelegd in ontwerpbestemmingsplannen.

Van daaruit is de volgende stap om te komen tot een vastgesteld en daarna onherroepelijk bestemmingsplan zodat in 2024 en 2025 op zoveel mogelijk locaties de woningbouw van start kan gaan. Dit moet ons helpen om het aantal opleveringen in 2025-2026-2027 op het gewenste niveau te krijgen. In 2024 is dat nog niet realistisch, mede daarom is er met de locaties met flexwoningen ingezet op versnelde realisatie van woningbouw. Verder wordt in 2024 naar verwachting een groot project (Walkwartier) opgeleverd en wordt gestart met de bouw in o.a. Liesdaal Maren-Kessel. De Rekenkamercommissie geeft aan dat we op onderdelen nog onvoldoende op koers liggen met de uitvoering van de Woonvisie 2020. Er is een woningtekort dat we in de afgelopen jaren niet hebben kunnen beperken en dat we zonder extra inspanningen ook in de toekomstige jaren niet zullen halen. Onze reactie is dat de ontstane achterstand o.a. te maken heeft met een planologische achterstand door een te klein aantal harde bestemmingsplannen. Het was daardoor onzeker of de plannen die op papier stonden ook echt gerealiseerd zouden worden. Ook naar de toekomst toe bestaat een onzekerheid over of we de gestelde ambities gaan halen en dus stelt de Rekenkamercommissie voor als 1e aanbeveling dat we de raad inzichtelijk gaan maken op welke wijze we tot en met 2030 de gewenste woningbouw- productie per jaar gaan halen.

Ook aanbeveling 4 gaat over een monitor om inzicht te geven in de mate van voortgang van de totale woningbouwopgave. Daarbij wordt inzicht gegeven in de plancapaciteit, de mate van realisering van plannen, maar ook de afwijkingen ten opzichte van het oorspronkelijke plan.

We kunnen als college in onze RIB Voortgang Woningbouw een vaste monitor opnemen over de harde plancapaciteit tot en met 2030 en over de verwachte tijdplanning van deze plannen. Ook daarvoor geldt dat wij in de RIB al ingaan op plancapaciteit, maar we kunnen dat in meer detail laten zien in de RIB. Tegelijk zijn wij van mening dat het onverstandig is om u als raad mee te nemen in prognoses in zachte plancapaciteit, omdat hierbij vaak nog de onderhandelingen met bijvoorbeeld ontwikkelaars in volle gang zijn en mede daardoor ook nog niet tot in detail bekend is welk programma op welke locatie kan landen. We hopen daarin op uw vertrouwen dat wij zo goed mogelijk werken aan de ambities uit de Woonagenda, waarover wij dus ook al rapporteren via de RIB voortgang woningbouw. De tweede aanbeveling gaat over de wachttijden voor huurwoningen. Deze gaan verder oplopen en daarom is de opdracht om met onze corporaties in gesprek te gaan over uitbreidingsmogelijkheden in de sociale huursector een logische stap en dit gebeurt ook al. Zo zijn we met de corporaties in gesprek over het toewijzingsbeleid en wordt er ook steeds meer resultaat geboekt met nieuwbouw van sociale huurwoningen via harde bestemmingsplannen. Bovendien zijn we met de corporaties in gesprek over een goede manier van monitoring.

Dit zal allemaal terugkomen in de vernieuwde Meerjarige Prestatieafspraken die we in het eerste kwartaal van 2024 met BrabantWonen en Mooiland zullen sluiten. We nemen daarbij de derde aanbeveling, over het komen tot een overzichtelijk aantal prioriteiten om met elkaar aan te werken, ter harte.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Tot slot wordt gesteld dat ook rond de huisvesting voor arbeidsmigranten en de opvang van vluchtelingen nog zaken niet op orde zijn. Zo wordt gesteld dat we nog niet op koers liggen voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Als college hebben we er vertrouwen in dat we met het nieuwe beleidskader centrale huisvesting internationale werknemers nu in staat zijn om initiatieven te beoordelen, nieuwe initiatieven aan te trekken en zo de ambitie te behalen. Rond de vluchtelingenopvang wordt ook hard gewerkt om dit zo goed mogelijk te regelen, maar is inderdaad geen separaat beleid opgesteld. Dat heeft te maken met het feit dat deze huisvestingstaak voortkomt uit een vraag van het Rijk en dit wordt in samenwerking met het COA gedaan. Er zijn inmiddels besluiten genomen over vluchtelingenopvang in gemeente Oss.

Normenkader

Rapport van bevindingen

Los van de 4 aanbevelingen willen we ook graag een reactie geven op het document ‘Normenkader onderzoek Woonvisie Oss’. Hier staat een tabel met 18 normen die vervolgens op groen, oranje, grijs of rood worden gezet. We zijn bij dat de Rekenkamercommissie benoemt dat voor 8 van de 18 punten aan de gestelde norm wordt voldaan. 1 norm is niet toetsbaar omdat er nog geen Omgevingsvisie is. Er blijven dan 9 normen over. Nummer 3, 4, 13 en 14 zijn rood gemaakt en juist op die thema’s heeft de Rekenkamercommissie de aanbevelingen gericht, wij hebben daar eerder in deze brief op gereageerd. Dat geldt ook voor de 5 normen die op oranje zijn gezet.

We willen de Rekenkamercommissie nogmaals danken voor hun uitgebreide onderzoek en hun heldere aanbevelingen. Zoals aangegeven zullen wij met de aanbevelingen aan de slag (blijven) gaan om zo met elkaar te zorgen dat we de Osse woningbouwambities weten te behalen voor de korte en de langere termijn.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van de gemeente Oss, Namens dezen, De secretaris,

De burgemeester,

Drs. H. Mensink

Drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

r e d a k n

e m Nor 12

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Normenkader onderzoek Uitvoering Woonvisie Oss Het normenkader vloeit voort uit de geformuleerde hoofd- en deelvragen voor dit onderzoek. Ter beoordeling van de invulling van de norm worden de volgende oordelen toegekend met een toelichting daarop: Normenkader Voldoet aan de norm Voldoet deels aan de norm Voldoet niet aan de norm Niet toetsbaar (gegevens ontbreken)

Normenkader onderzoek Uitvoering Woonvisie Oss Beleid gemeente Norm

Oordeel norm

Toelichting

Conclusies en aanbevelingen van de evaluatie van de Woonvisie 2013 zijn consistent opgepakt

voldoet aan de norm

De conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie van de Woonvisie 2013 zijn consistent opgepakt

De Woonvisie 2020 is congruent doorvertaald naar de Omgevingsvisie gemeente Oss

niet toetsbaar

De Omgevingsvisie heeft (landelijk) vertraging opgelopen tot 2024.

De ontwikkeling van de woningvoorraad houdt gelijke tred met de ontwikkeling en behoefte van de bevolking

voldoet niet aan de norm

In de ontwikkeling van de woningvoorraad is een achterstand ontstaan.

De jaarlijkse doelstellingen v.w.b. woningproductie worden vanaf 2018 gerealiseerd

voldoet niet aan de norm

De doelstelling is vanaf 2018 in geen enkel jaar volledig gehaald.

De woonagenda 2020-2021 is gerealiseerd op het thema: Wonen, welzijn en zorg

voldoet aan de norm

op het thema Wonen, welzijn en zorg is de Woonagenda 2020-2021 gerealiseerd, op enkele onderdelen wel later dan de oorspronkelijke planning.

De woonagenda 2020-2021 is gerealiseerd op het thema: Vraaggericht blijven ontwikkelen

voldoet deels aan de norm

een periodieke monitor/trendanalyse van de woningmarkt ontbreekt nog, waardoor het lastig is gericht te sturen.

De woonagenda 2020-2021 is gerealiseerd op het thema: Toekomstbestendige Woningvoorraad

voldoet aan de norm

op het thema Toekomstbestendige Woningvoorraad is de Woonagenda 2020-2021 gerealiseerd

De woonagenda 2020-2021 is gerealiseerd op het thema: Duurzaamheid en betaalbaarheid

voldoet aan de norm

op het thema Duurzaamheid en betaalbaarheid is de Woonagenda 2020-2021 gerealiseerd

De prioriteiten en actiepunten in de woonagenda 2022 - 2024 zijn een logisch vervolg op de woonagenda 2020 - 2021

voldoet aan de norm

De actiepunten uit de woonagenda 2022 - 2024 vormen een logisch vervolg op de ambities en actiepunten uit de woonagenda 2020 - 2021.

10.

De prijsontwikkelingen opgenomen in het Portefeuillemanagement Wonen is actueel in de huidige woningmarkt

voldoet deels aan de norm

80% van woningbouwplannen (groter dan 30 woningen in het stedelijk gebied) vallen onder de betaalbare segmenten (huur en koop tot NHG grens).

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Norm

Normenkader

Rapport van bevindingen

Oordeel norm

Toelichting

11.

De meerjarige prestatieafspraken (MJPA) over 2021 t/m 2024 van de gemeente Oss met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland liggen per ultimo 2022 op koers

voldoet deels aan de norm

In totaal zijn er 56 prestatieafspraken gemaakt, verdeeld over 6 thema’s voor de jaren 2021 t/m 2024. Ultimo 2022 is bij een deel van deze afspraken een volledige invulling gegeven, dan wel (enige) voortgang geboekt.

12.

Er is gemeentelijk beleid geformuleerd voor de huisvesting van arbeidsmigranten

voldoet aan de norm

Gemeente Oss heeft een Beleidskader centrale huisvesting internationale werknemers opgesteld.

13.

De realisatie van het gemeentelijk beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten ligt op koers

voldoet (nog) niet aan de norm

Nu het Beleidskader centrale huisvesting internationale werknemers voorjaar 2023 is vastgesteld kunnen nieuwe initiatieven in behandeling worden genomen.

14.

Er is gemeentelijk beleid geformuleerd voor de voor de opvang van (verschillende stromen) vluchtelingen

voldoet niet aan de norm

Ondanks dat er wel vluchtelingen worden opgevangen ligt hieraan geen gemeentelijk beleid ten grondslag (stand medio 2023).

15.

De realisatie van het gemeentelijk beleid voor de opvang van (verschillende stromen) vluchtelingen ligt op koers

voldoet deels aan de norm

Er worden vluchtelingen opgevangen, echter toetsing aan gemeentelijk beleid is niet mogelijk bij gebreke van dat beleid.

16.

De raad is betrokken bij het proces om te komen tot de woonvisie 2020

voldoet aan de norm

De raad is bij de totstandkoming van de Woonvisie 2020 in het voortraject betrokken geweest.

17.

Besluitvorming is de afgelopen jaren op de juiste momenten aan de raad voorgelegd

voldoet aan de norm

Relevante besluitvorming is telkens aan de raad voorgelegd.

18.

De raad is de afgelopen jaren tijdig en regelmatig geïnformeerd

voldoet deels aan de norm

De raad wordt geïnformeerd op de afgesproken momenten, echter de raad krijgt geen volledig beeld van de stand van zaken m.b.t. de woningbouwopgave.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

n i v e b n

a v t r o p

p a R 15

n e g din

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

1. Inleiding

In het voorwoord van de Woonvisie gemeente Oss 2020 hebben de wethouders Wonen stedelijk gebied en Wonen buitengebied de volgende ambitie geformuleerd:

Het lijkt de rekenkamercommissie een interessante vraag in beeld te brengen wat er de afgelopen jaren concreet is gerealiseerd van de woonagenda 2020 en 2021.

“Na de stagnatie op de woningmarkt in de jaren 2010-2015 heeft Oss nu weer een relatief gezonde woningmarkt. Ten opzichte van veel andere gemeenten in Nederland is de prijs-kwaliteit verhouding goed. Om dat zo te houden, blijven we zorgen voor een goede woningvoorraad en een evenwichtig woningbouwprogramma, zowel aan de randen van de stad, als in de vorm van stadsvernieuwing, met een diversiteit aan woonmilieus. Dit doen we samen met alle Osse marktpartijen en maatschappelijke organisaties. Want wonen is een eerste levensbehoefte. Een fijne woning die past bij je leefstijl of levensfase is onmisbaar voor een prettig, stabiel en zo ‘eigen’ mogelijk leven.”

Dit levert voor de gemeenteraad een beeld op van de huidige stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de Woonvisie 2020.

In de Woonvisie 2020 wordt uitgelegd dat de gemeente zowel de Woonvisie als het portefeuillemanagement wonen (PFM) actualiseert. De beleidskeuzes uit de woonvisie zijn van invloed op het woningbouwprogramma. Maar omgekeerd beïnvloedt het woningbouwprogramma ook de woonvisie. Daarom actualiseert de gemeente beide documenten gelijktijdig. In de Woonvisie 2020 worden de actuele visie en ambities op het wonen benoemd.

Op 23-5-2022 heeft de Rkc met de gemeentesecretaris en enkele ambtenaren van de gemeente Oss een startgesprek gevoerd, waarbij van de kant van de ambtelijke organisatie is verzocht dit onderzoek uit te stellen tot 2023. Als redenen hiervoor zijn genoemd de planning van werkzaamheden met betrekking tot de aangepaste woonagenda en het nieuwe woonbeleid. Daarnaast zijn wij ook geïnformeerd over de werkdruk op het betreffende beleidsterrein. De Rekenkamercommissie heeft het verzoek besproken en besloten het onderzoek uit te stellen tot begin 2023. Bij het onderzoek wordt dan ook het jaar 2022 betrokken, alsmede de in oktober 2022 door de raad vastgestelde woonagenda 2022 2024.

Na een terugblik op de Woonvisie 2013, een verkenning van de Trends op de woningmarkt, een bespiegeling van de behoefte aan Woningen in Oss tot 2040, worden de actuele visie en ambities in de Woonvisie voor 2020 e.v. jaren benoemd. Deze ambities worden vervolgens vertaald in actuele prioriteiten en een woonagenda voor de jaren 2020 en 2021.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

2. Vraagstelling en afbakening Onderzoeksvraag

Deelvragen

Ligt de gemeente Oss op koers met de

1. Wat waren de conclusies en aanbevelingen van de evaluatie van de Woonvisie 2013 en wat is ermee gedaan?

uitvoering van het beleid dat is vastgesteld in de Woonvisie gemeente Oss 2020?

2. Is de Woonvisie 2020 congruent doorvertaald naar de Omgevingsvisie gemeente Oss 2021? 3. In hoeverre houdt in de Woonvisie 2020 de ontwikkeling van de woningvoorraad gelijke tred met de ontwikkeling en behoefte van de bevolking? 4. Wat waren in de jaren 2017 tot en met 2022 de jaarlijkse doelstellingen v.w.b. woningproductie en in welke mate zijn deze doelstellingen per jaar gerealiseerd? 5. A. Wat is er concreet gerealiseerd van de 4 thema’s opgenomen in de woonagenda 2020-2021, die het uitvoeringsprogramma voor de korte termijn vormen? • Thema 1: Wonen, welzijn en zorg • Thema 2: Vraaggericht blijven ontwikkelen • Thema 3: Toekomstbestendige Woningvoorraad: Transformatie en vernieuwing • Thema 4: Duurzaamheid en betaalbaarheid (totale woonlasten) B. Zijn de actuele prioriteiten en actiepunten in de woonagenda 2022 - 2024 een logisch vervolg op de woonagenda 2020 - 2021?

7. Wat is er in 2021 en 2022 reeds gerealiseerd van de meerjarige prestatieafspraken (MJPA) van de gemeente Oss met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland 2021 t/m 2024? 8. Is er gemeentelijk beleid geformuleerd voor de huisvesting van arbeidsmigranten en ligt de realisatie hiervan op koers? 9. Welke gemeentelijk plannen zijn er (in de maak) voor de opvang van (verschillende stromen) vluchtelingen? 10. In hoeverre hebben de ontwikkelingen met arbeidsmigranten en vluchtelingen invloed op de huidige Woonvisie? 11. Wanneer en op welke wijze is de raad de afgelopen jaren geïnformeerd? 12. Wanneer en op welke wijze is besluitvorming aan de raad voorgelegd? 13. Hoe is de raad betrokken bij het proces om te komen tot de woonvisie 2020?

6. Is de laatste versie van het Portefeuillemanagement Wonen (2019) gegeven de prijsontwikkelingen op de woningmarkt thans nog actueel?

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

3. Bevindingen n.a.v. de deelvragen 1.

Wat waren de conclusies en aanbevelingen van de evaluatie van de Woonvisie 2013 en wat is ermee gedaan?

In de Woonvisie 2020 is een terugblik op de Woonvisie 2013 opgenomen, daarbij worden door het college de volgende conclusies getrokken: • De nodige acties zijn uitgevoerd, met veel relevante resultaten; • Door de veelheid aan doelstellingen ontbrak het aan focus. Ook waren doelstellingen veelal onvoldoende meetbaar gesteld; • Het is noodzakelijk om bij de herijking vooral te kijken naar de prioritering van beleidsdoelstellingen en deze te concretiseren.

Wat is er mee gedaan?

In zijn algemeenheid kan de Rkc stellen dat de conclusies en aanbevelingen inderdaad zijn betrokken bij de totstandkoming van de actualisering van de woonvisie 2020 en de woonagenda voor de korte termijn (2020/2021). De portefeuillehouder in het college geeft de volgende aanvulling: “De Woonvisie 2020 heeft de gemeente omgezet naar de Woonagenda 2022 - 2024, de woonvisie 2020 is onverkort van kracht maar de focus ligt nu meer op de uitvoering van actiepunten in de Woonagenda 2022 - 2024. De actiepunten in die Woonagenda zijn dusdanig concreet dat die gaan helpen om een echte versnelling aan te brengen, waardoor de voorgenomen aantallen

concreet gerealiseerd gaan worden. De Woondeal die dit jaar is gesloten, draagt hier ook aan bij. De meerjarige prestatieafspraken (MJPA) 2021 - 2024 van de gemeente Oss met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland bevatten inderdaad erg veel acties, daar zit te weinig focus in, de prestatieafspraken met de corporaties gaat de gemeente eind 2023 vervangen. Doel is te komen tot hardere afspraken waar gemeente en corporaties elkaar steviger op kunnen aanspreken.” De Programmamanager Wonen van de gemeente Oss heeft voor onderstaande tabel per onderdeel specifieke informatie aangeleverd:

Aanbevelingen n.a.v. evaluatie Woonvisie 2013

Wat is er mee gedaan?

Beschrijf het perspectief voor de gemeente Oss, zorg voor de ‘stip op de horizon’ en bepaal de prioritering van de relevante thema’s;

In hoofdstuk 4 van woonvisie Oss 2020 wordt de stip op de horizon beschreven: Wonen is een eerste levensbehoefte. Een fijne woning die past bij je leefstijl of levensfase is onmisbaar voor een prettig, stabiel en zo ‘eigen’ mogelijk leven. Ook wordt aandacht besteed aan kernen en stad: Oss is een veelzijdige gemeente met een veelzijdige woningvoorraad. De historische kerkdorpen aan de Maas, de landelijke kernen, de groene suburbane woonwijken en het stedelijk centrum van de stad. Daarmee gaan we Oss als woongemeente nog beter op de kaart zetten. Tevens wordt dit meegenomen in woningbouwprogrammering en is dit centraal komen te staan in de positie van Oss in de regio (2e stad achter Den Bosch)

Concretiseer de ambities in een meetbaar uitvoeringsprogramma met een beperkt aantal prioritaire (jaar)thema’s en evalueer en actualiseer jaarlijks (bv. in een Raadsinformatiebrief);

De 4 ambities uit de woonvisie: 1. Complete woongemeente. Aandacht voor de woonomgeving, bestaande wijken en kernen. Een flexibel en gedifferentieerd woningbouwprogramma. 2. Comfortabele woningvoorraad. Een woningvoorraad die aansluit bij de behoeften en wensen van de bewoners. De woningen zijn duurzaam en toekomstbestendig. 3. Een (t)huis van alle groepen inwoners. Aandacht voor de groep kwetsbare inwoners met een zorgbehoefte die in de toekomst in een reguliere woning moeten blijven wonen. 4. Versterking van de woonfunctie van Oss, ook in regionaal opzicht. Dit betekent het ontwikkelen van goede woonmilieus voor de inwoners van Oss, maar ook de behoefte vanuit de regio. Onze ambitie is daarbij om de woningbouw te versnellen. Aan deze ambities wordt gewerkt middels de actuele prioriteiten (wonen welzijn zorg, programmering woningbouw en vraaggericht ontwikkelen, duurzaamheid en betaalbaarheid en vernieuwing bestaande woningvoorraad en woonomgeving. Voor ieder thema is de opgave uitgewerkt en wat we daarvoor gaan doen en wanneer.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

Aanbevelingen n.a.v. evaluatie Woonvisie 2013

Wat is er mee gedaan?

Actualiseer een aantal bestaande speerpunten;

Na gesprekken met marktpartijen, wijk- en dorpsraden, corporaties, zorgpartijen en inwoners en op basis van de uitkomsten van de evaluatie van de Woonvisie 2013 heeft deze actualisatie plaatsgevonden in de Woonvisie 2020.

Verken de transformatieopgave voor de komende 15-20 jaar voor de bestaande woningvoorraad, ook in de vorm van kleinschalige ingrepen vanuit het oogpunt van leefbaarheid en differentiatie;

Thema 3 binnen de woonagenda 2020 - 2021: 1. Gelet op de toenemende druk op buurten en de opgave voor verduurzaming van de bebouwde omgeving brengen we o.a. samen met de woningcorporaties in beeld welke fysieke en sociale maatregelen in de afzonderlijke gebiedsdelen van de gemeente nodig en/of mogelijk zijn. De gemeente verkent de mogelijkheden, kansen en opgaven voor herontwikkeling van de bestaande wijken, buurten en kernen. 2. We verwachten dat de komende jaren transformatie van bestaande gebouwen of gebieden naar wonen een toenemend deel uitmaakt van het woningbouwprogramma. Deze herstructurering biedt ook kansen voor het vergroten van de differentiatie van de woningvoorraad in bestaande wijken. Het Portefeuillemanagement (PFM) Wonen is daarbij het afwegingskader voor een complete(re) woningvoorraad in buurt/ wijk/dorp > voorbeelden zijn: herontwikkelingen in Schadewijk, Raadhuislaan en Euterpepark 3. De gemeente stimuleert met de subsidieregeling voor ‘Wonen in het Centrum’ een compact en levendig stadscentrum door de transformatie van winkelpanden in de aanloopstraten.

Besteedt aandacht aan kleiner en betaalbaar wonen en differentieer meer tussen de stad en de kernen;

In thema 2 van de woonvisie, maar ook met de nieuwe woonagenda, streven we hiernaar. Ook is dit opgenomen in PFM Wonen, onder meer resulterend in grote opgave voor sociale huur en goedkope koop. Dit past bij de verstedelijkingsopgave waarbij wordt ingezet op kleinere woningen (vanuit demografische ontwikkeling en speerpunt betaalbaarheid).

Zorg voor experimenteerruimte in ‘nieuwe woonoplossingen’ voor verschillende doelgroepen, ook tijdelijk. Zoek gericht naar oplossingen voor het overaanbod op termijn van vrijstaande woningen met name in de kernen;

Beleid op: • Woningsplitsing is een nog uit te voeren actiepunt (nr. 9) uit de Woonagenda • Mantelwonen (Q1 2023 in de raad) • CPO (beleid vastgesteld dec. 2022) • Middels de woonzorgvisie willen we marktpartijen en de samenleving ook uitnodigen/uitdagen om nieuwe woonoplossingen te vinden voor aandachtsgroepen • Inzet op flexwonen (4 locaties) • Woonwagenbeleid • Beleidskader centrale huisvesting arbeidsmigranten (Q2 2023 gereed)

Monitor de slaagkansen voor verschillende doelgroepen en acteer op basis van de uitkomst als groepen in de knel komen. De conclusies en aanbevelingen hebben we betrokken bij de totstandkoming van de actualisering van de woonvisie en de woonagenda voor de korte termijn.

Met de woonzorganalyse doen we dit voor aandachtsgroepen en gaan we dit ook opzetten voor een monitor die periodiek wordt gemaakt. Voor de reguliere woningzoekenden monitoren we dit door middel van data vanuit Brabantwonen en Mooiland, CBS, NVM en de nieuwe monitor die we dit jaar (2023) gaan opstarten met Realstats over de vrije huursector.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

In de Woonzorganalyse van de gemeente Oss (publicatiedatum 16-1-2023) is o.a. onderstaande te nemen maatregel / aanbeveling opgenomen:

Voorgenomen maatregel De gemeente gaat haar eigen bronnen en data beter in beeld brengen en komt met een meer nauwkeurige inventarisatie van het huidig aanbod om structureel te kunnen monitoren.

Toelichting op de aanbeveling:

De gemeente heeft reeds de eerste stappen ondernomen om het huidig aanbod te verrijken. Aanvullend op de uitvraag welke onderdeel was van deze analyse heeft de Gemeente Oss nader onderzoek gedaan naar het woonzorgaanbod van de diverse doelgroepen. Dit is gedaan door het combineren van databestanden die de Gemeente Oss beheert, om zo een meer nauwkeurige inventarisatie te krijgen die de gemeente in staat stelt het aanbod meer structureel te monitoren. De eerste bevindingen hiervan zijn dat een dergelijk onderzoek weliswaar een beeld geeft, maar dat dit onvoldoende duidelijk en betrouwbaar is om conclusies aan te verbinden. Een combinatie met een (hernieuwde) uitvraag onder stakeholders, waaronder het Zorgkantoor is nodig om de opgehaalde data te kunnen toetsen aan de praktijk

2. Is de Woonvisie 2020 congruent doorvertaald naar de Omgevingsvisie gemeente Oss 2021? De totstandkoming van de nieuwe Omgevingswet heeft (landelijk) vertraging opgelopen, de wet wordt ingevoerd per 1-1-2024. Gemeente Oss heeft er voor gekozen om de totstandkoming van de Omgevingsvisie voor de gemeente Oss eveneens uit te stellen. Uit de website van gemeente Oss blijkt (mei 2023) dat er uiterlijk in 2024 één Omgevingsvisie voor de hele gemeente zal zijn, in plaats van allerlei verschillende visies. Men maakt eerst drie gebiedsvisies voor Oss: één voor het Buitengebied, één voor het Stedelijk gebied en één voor de Stadjes & kernen. Deze drie gebiedsvisies voegt men daarna samen tot de eerste omgevingsvisie Oss. Deze visie gaat over alle beleidsterreinen in de fysieke leefomgeving. Samen met inwoners, ondernemers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en medewerkers van overheden en uitvoeringsorganisaties wordt gewerkt aan de Omgevingsvisie.

De portefeuillehouder in het college geeft op de vraag ‘Waarom ervoor gekozen is om de Omgevingsvisie voor de gehele gemeente Oss eveneens uit te stellen?’ het volgende antwoord: “We hebben 3 gebiedsvisies geproduceerd, 2 in de vorige collegeperiode en 1 in de huidige collegeperiode. In de gebiedsvisie ‘stedelijk gebied’ mist het huidige college de huidige visie op de verstedelijking van Oss, dat moet nog aangescherpt worden. Ook de gebiedsvisie ‘buitengebied’ wordt nog opnieuw bekeken of daar de kansen/ambities/ontwikkelingen rondom de landbouw voldoende scherp instaan. De ambities voor de Omgevingsvisie zijn inmiddels geformuleerd over 4 assen, daar komend de gebiedsvisies straks bij en daarna gaan we de MER-procedure met elkaar voorbereiden. Doel is wel in 2024 te komen tot één Omgevingsvisie, het landelijke uitstel heeft de urgentie wel wat verlaagd.”

Er is momenteel dus nog geen Omgevingsvisie in Oss. Er is een aanpak gekozen om eerst de genoemde drie gebiedsvisies te maken. Team wonen heeft input gegeven in de 3 trajecten om te komen tot deze gebiedsvisies, uiteraard met Woonvisie 2020 als vertrekpunt. Team wonen is nauw betrokken bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie.

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

3. In hoeverre houdt in de Woonvisie 2020 de ontwikkeling van de woningvoorraad gelijke tred met de ontwikkeling en behoefte van de bevolking? In de Woonvisie Oss 2020 wordt (in hoofdstuk 3) ingegaan op de ontwikkeling van de bevolking, het aantal huishoudens en de woningvoorraad. De bron die wordt genoemd is de provinciale prognose van 2017. Dit prognosemodel wordt elke 3 jaar geactualiseerd omdat inzichten over bevolkings- ontwikkeling periodieke bijstelling behoeven. In september 2020 is de provinciale prognose bijgesteld, in het najaar van 2023 zal dat opnieuw gebeuren. Gemeente Oss heeft deze inzichten vertaald naar de woningbouwprogrammering, en rapporteert erover aan de gemeenteraad van Oss via de Raadsinformatiebrief ‘voortgang woningbouw’ die 2x per jaar wordt verstuurd. Het is niet zo dat een actualisatie van het prognosemodel leidt tot een nieuwe visie, maar doorgaans wel tot een hoger nieuwbouwprogramma omdat de prognosemodellen voor Oss in het verleden vaak naar boven zijn bijgesteld. De Osse raad heeft de Woonvisie Oss 2020 vastgesteld met als een van de doelen dat de woningbouwproductie wordt verhoogd. Via de RIB voortgang woningbouw krijgt de raad inzicht in de voortgang, net als in de stukken van de programmabegroting. Zo is kenbaar gemaakt dat de Osse voorraad in de jaren 2020-2021-2022 netto met 1.455 woningen is gegroeid.

De richting van het woningbouwprogramma volgt uit de actuele provinciale prognose.

Tabel 1: Verwachte bevolkingsomvang volgens de laatste (2020) provinciale Prognose: OSS / Provinciale prognose Verwachte Bevolkingsontwikkeling 2020-2040 Jaar

2020

2023

2025

2030

2035

2040

Totaal

91.930

93.750

95.355

98.985

102.180

104.865

2,25

2,21

2,18

2,15

2,13

2,12

40.858

42.421

43.741

46.040

47.972

49.465

gemiddelde huishoudensgrootte Benodigd aantal woningen

Nu er in de praktijk op 1 januari 2023 in de gemeente Oss 94.457 inwoners zijn geeft dit bij een gemiddelde huishoudensgrootte van 2,211 een werkelijk benodigd aantal woningen van 42.740. Er zijn volgens de Programmamanager Wonen op 1 januari 2023 in totaal 41.780 woningen (bron: CBS), hetgeen betekent dat er op 1 januari 2023 een tekort is van ongeveer (42.740 - 41.780 =) 960 woningen.

De bevolking groeide in dezelfde periode met 2.542 personen. Volgens de meest recente provinciale prognose zouden er op 1 januari 2023 in Oss 93.750 inwoners zijn en 41.875 woningen. In de praktijk zijn dat volgens de Programmamanager Wonen 94.457 inwoners en 41.780 woningen. Dat er meer inwoners zijn dan verwacht komt onder meer door een groot aantal Oekraïners en doordat er heel weinig beschikbaar aanbod is op Funda (weinig leegstand). De woningvoorraad groeide 100 woningen minder dan was voorspeld en het streven is dat dit de komende jaren weer wordt ‘ingehaald’.

Conform de provinciale prognose is dit de gemiddelde huishoudensgrootte in 2023

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

4. Wat waren in de jaren 2017 tot en met 2022 de jaarlijkse doelstellingen v.w.b. woningproductie en in welke mate zijn deze doelstellingen per jaar gerealiseerd? In het coalitieakkoord 2018-2021 is de ambitie opgenomen om de woningproductie te verhogen van ongeveer 300 naar 600 woningen te realiseren woningen per jaar. Het coalitieakkoord 2022-2026 zegt over dit onderwerp het volgende: We behouden de ingezette versnelling naar ongeveer 600 woningen per jaar. Waarbij we aandacht hebben voor stimulerende innovatieve en vernieuwende woonvormen. We geven ook ruimte aan eigen initiatieven in de dorpen. Toelichting Programmamanager Wonen: “In Woonvisie Oss 2020 is als doel gesteld dat het aantal nieuwe woningen groeit van gemiddeld 300 per jaar naar gemiddeld 600 per jaar. Het is echter niet zo maakbaar dat een gemeente exact kan voorspellen hoeveel woningen er gereed komen. Soms worden woningen bijvoorbeeld pas in januari gereed gemeld terwijl ze wel al eerder zijn opgeleverd, in dat geval is het jaar van oplevering bijv. 2023 en niet 2022. Het gaat hierbij dus om de lange lijn. We zien dat in de jaren 2020-2021-2022 de voorraad met 1.455 woningen is toegenomen, gemiddeld 485 woningen per jaar. In de jaren 2018 en 2019 nam de voorraad toe met 820 woningen, gemiddeld 410 per jaar. “

Tabel 2: Behaalde Resultaten 2018 tot en met 2022: Gereed gemelde woningen

Waarvan sociale huur

Vergunde woningen

In aanbouw genomen woningen

2018

331

84 (25%)

904

281

2019

413

131 (32%)

167

104

2020

524

150 (29%)

497

544

2021

534

193 (36%)

356

255

2022

341

76 (22%)

482

321

Totaal

2.143

634 (30%)

2.406

1.505

Bron: registratie vergunningen gemeente Oss. NB: over 2022 betreft het voorlopige cijfers. Er kunnen vanuit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) altijd achteraf nog correcties worden geregistreerd.

De aantallen gereed gemelde woningen, genoemd door de programmamanager wonen, komen niet overeen met de behaalde resultaten die de gemeente Oss in officiële documenten presenteert: Volgens de programmamanager is de Osse voorraad in de jaren 2020-2021-2022 netto met 1.455 woningen is gegroeid en volgens Tabel 2 (524 + 534 + 341 =) 1.399 En in de jaren 2018 en 2019 nam volgens de programmamanager de voorraad toe met 820 woningen, volgens Tabel 2 (331 + 413 =) 744. Dit zijn toch aanzienlijke verschillen, namelijk (56 + 76 =) 132 woningen.

De Programmamanager Wonen geeft hiervoor de volgende verklaring: “De totale Osse woningvoorraad is volgens het CBS gegroeid met 1.454 woningen, van 40.325 in 2020 tot 41.779 in 2022. Naast nieuwbouw groeit de voorraad ook door transformaties (bijvoorbeeld van kantoorfunctie naar appartementen) en door correcties in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen, of neemt de voorraad af in geval van sloop of transformaties. De kolom in de tabel met gereed gemelde woningen, dat is het getal wat volgens de BAG met nieuwbouw gereed is gekomen in het betreffende jaartal. Dat is de verklaring voor dit verschil, beide getallen zijn waar en daarom communiceren wij ook over beide databronnen in de RIB voortgang woningbouw. We gaan in op de CBS data en op de BAG data vanuit onze registratie vergunningen.”

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

In de Raadsinformatiebrief van 19-4-2022 wordt het v.w.b. het aantal gereed gemelde woningen in 2021 een aantal van 623 genoemd (89 meer dan Tabel 2). Desgevraagd geeft de Programmamanager Wonen hiervoor de volgende verklaring: “Er is altijd sprake van voorlopige cijfers op CBS, die onder voorbehoud staan van wijzigingen (vanuit de BAG). Inmiddels rapporteren wij in de RIB voortgang woningbouw met de CBS data over netto voorraad groei en die checken we met de registratie vergunningen.” De aantallen over 2022 zijn de voorlopige getallen, er kunnen vanuit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) achteraf nog correcties worden geregistreerd.

Brabants dagblad 18-4-2023 Minder woningen gebouwd in de gemeente Oss

NIEUWBOUW Er zijn vorig jaar in de gemeente Oss minder nieuwbouwwoningen opgeleverd dan in 2021. De gemeente wijkt daarmee af van de landelijke trend. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat er in de gemeente Oss in 2022 387 nieuwbouwwoningen werden opgeleverd. In 2021 waren dat er 458. Dat is een daling van 16 procent.

Het voorlopige aantal over 2022 is fors minder dan voorgaande jaren en ligt ver af van de doelstelling van 600 nieuwe woningen per jaar.

Regionale verschillen

In een reflectie op de woningbouwproductie in de gemeente Oss in de jaren 2018 tot en met 2022 geeft de portefeuillehouder de volgende reactie: “Er waren in die jaren goede intenties, maar de bestemmingsplannen waren niet allemaal even hard. Op papier waren er wel de nodige plannen, maar onvoldoende scherp was of het daadwerkelijk ook allemaal zou kunnen worden gerealiseerd. Het gaat er in beginsel niet om of ze gerealiseerd worden, dat blijft nog steeds de vraag. Belangrijk is om een proces en structuur te hebben zodat een regelmatige stroom bestemmingsplannen hard worden en dat we capaciteit opbouwen bij voorkeur 130%.”

In het hele land werden er ruim 74.000 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dat is het hoogste aantal nieuwbouwwoningen sinds 2012. De groei van de woningvoorraad door nieuwbouw komt daarmee uit op 0,9 procent.

In de provincie Noord-Brabant werden vorig jaar 12.262 nieuwbouwwoningen opgeleverd. In 2021 kwamen er 11.930 nieuwbouwwoningen bij. In de provincie Groningen vond de grootste stijging plaats, in de provincie Drenthe de grootste daling.

De Programmamanager Wonen geeft hiervoor de volgende verklaring: “De reden is dat er in de jaren 2020 en 2021 te weinig concrete plannen tot planologische verankering zijn gekomen. Simpel gezegd; we hebben te weinig harde plannen (onherroepelijk bestemmingsplan wat de bouw van woningen mogelijk maakt). Een woningbouwplan wat in Q3 of Q4 van 2021 onherroepelijk wordt kan daarna een omgevingsvergunning voor de daadwerkelijke woningbouw aanvragen. Dan moet er nog een periode van 1-1,5 jaar bouwen overheen en dan kunnen de woningen dus in dit voorbeeld in 2023 gereed worden gemeld. Er wordt hard gewerkt aan de totstandkoming van meer harde woningbouwplannen, maar planontwikkeling en daarna de bouw van de woningen kost tijd. Zo is in maart 2023 bestemmingsplan ’t Veld in Geffen vastgesteld, maar dit plan is nog niet onherroepelijk (plan ligt ter inzage, voor eventuele zienswijzen / bewaar & beroep). De wijze van monitoring op de planning van nieuwe woningbouwplannen is in 2022 aangescherpt om er zo

voor te zorgen dat er de komende jaren meer woningbouwplannen onherroepelijk worden. Een specifiek punt over jaar 2022 is dat we de 1e locatie met tijdelijke woningen (Ruwaard) in 2022 gereed hadden verwacht. Volgens de actuele planning worden de woningen in het derde kwartaal van 2023 geplaatst, maar er loopt nog 1 beroep. Dat betreft 72 woningen.” Op de vraag ‘Of de afgelopen jaren v.w.b. woningbouw een planologische achterstand was ontstaan?’ geeft de portefeuillehouder het volgende antwoord: “Ja, dat was ook met het team de constatering toen ik als wethouder aantrad. De plannen waren er wel, maar er werd niet voldoende ‘bovenop gezeten’. Er was nog geen vaste zakelijke structuur om met regelmaat een voorraad op te bouwen. Wanneer je zegt, we willen 600 woningen per jaar bouwen, dan moet je plannen ontwikkelen voor 130% van dat aantal. Er valt in de planfase ook wel eens wat af, daar moet je aan de voorkant al rekening mee houden. Het hui-

Uitvoering woonvisie

Aanbiedingsbrief

Bestuurlijke reactie Bestuurlije reactie

Normenkader

Rapport van bevindingen

Inleiding

Vraagstelling en afbakening

Bevindingen

Bijlage

dige projectbureau zit er bovenop, maar is pas gestart in 2021. Voor de toekomstige planologische horizon wordt gekeken naar de jaartallen 2030 en 2040. Tot 2030 willen we 5300 woningen bouwen en tot 2040 in totaal 8.500 woningen. Deze getallen zitten nu in concrete plannen richting 2030 en (bijna) concrete plannen richting 2040. Er wordt bewust over bestuursperiodes heen gekeken.”

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=062e04f5-7904-4db3-ad4d-8819b3b3e9d0