Toelichting.PDF

BESTEMMINGSPLAN Schelversakker 1 Oss - 2022 Toelichting

Gemeente Oss | Raadhuislaan 2 | 5341 GM | Oss | T: 14 0412 | F: 0412 642605 | www.oss.nl |

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 1 van 50 ontwerp november 2021

Bestemmingsplan Schelversakker 1 Oss – 2022 ontwerp Toelichting

Gemeente Oss, november 2021

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 2 van 50 ontwerp november 2021

INHOUDSOPGAVE TOELICHTING Hoofdstuk 1 Inleiding ............................................................................................................................... 6 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................................... 6 1.2 Plangebied .................................................................................................................................... 6 1.3 Geldende bestemmingsplannen ................................................................................................... 7 Hoofdstuk 2 Bestaande situatie ................................................................................................................ 8 2.1 Ontstaansgeschiedenis ................................................................................................................ 8 2.2 Bestaande situatie ........................................................................................................................ 8 2.3 Stedenbouwkundige karakteristiek ............................................................................................... 9 2.4 Functionele karakteristiek .............................................................................................................

9 2.5 Groen, spelen en water .............................................................................................................. 10 Hoofdstuk 3 Beoogde situatie ................................................................................................................. 11 Hoofdstuk 4 Ruimtelijk beleidskader ....................................................................................................... 14 4.1 Wettelijk kader ............................................................................................................................ 14 4.2 Rijksbeleid .................................................................................................................................. 16 4.3 Provinciaal beleid ....................................................................................................................... 17 4.4 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 19 Hoofdstuk 5 Omgevingsaspecten ........................................................................................................... 21 5.1 Natuur .........................................................................................................................................

21 5.2 Archeologie en Cultuurhistorie ................................................................................................... 24 5.3 Mobiliteit en parkeren ................................................................................................................. 28 5.4 Water .......................................................................................................................................... 31 5.5 Defensie...................................................................................................................................... 33 5.6 Milieuaspecten ............................................................................................................................ 34 5.7 Milieueffectrapportage (M.e.r.) ................................................................................................... 43 Hoofdstuk 6 Toelichting op de regels .................................................................................................... 44 6.1 Algemeen.................................................................................................................................... 44 6.2 Regels .........................................................................................................................................

44 Hoofdstuk 7 Handhaving........................................................................................................................ 46 7.1 Beleidskader ............................................................................................................................... 46 7.2 Professionele handhaving en handhavingsprogramma ............................................................. 46 7.3 Handhaafbaarheid, positief bestemmen, overgangsrecht .......................................................... 47 Hoofdstuk 8 Economische uitvoerbaarheid ........................................................................................... 48 Hoofdstuk 9 Overleg en maatschappelijke uitvoerbaarheid .................................................................. 49 9.1 Omgevingsdialoog ...................................................................................................................... 49 9.2 Vooroverleg ................................................................................................................................ 49 9.3 Zienswijzen ................................................................................................................................. 50

REGELS VERBEELDING BIJLAGEN zie separaat bijlagenboek

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 3 van 50 ontwerp november 2021

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 4 van 50 ontwerp november 2021

TOELICHTING Bestemmingsplan Schelversakker 1 Oss – 2022

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 5 van 50 ontwerp november 2021

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 6 van 50 ontwerp november 2021

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding

Dit plan gaat over de realisatie van ‘Kindcentrum Nicolaas Oss’ op de locatie Schelversakker 1 in Oss. Op deze locatie was voorheen de huishoudschool en later het ROC gevestigd. Sinds 2015 staat het schoolgebouw leeg. In het bestemmingsplan “Centrum – Oss – 2013” was een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om de bestemming ‘Maatschappelijk’ te wijzigen in een woonbestemming. In de daarop volgende “Partiële herziening 1 Centrum – Oss – 2013”, vastgesteld in 2014, is voor dit perceel de wijzigingsbevoegdheid toegepast en de maatschappelijke bestemming omgezet in een woonbestemming. De huidige basisschool ‘Nicolaasschool’ is gelegen aan de Koornstraat en dateert van 1979. De school is technisch en functioneel verouderd en te klein voor het aantal leerlingen. In 2019 heeft de gemeenteraad besloten de locatie Schelversakker 1 aan te kopen, om daar de ‘Nicolaasschool’ te kunnen realiseren. De geldende woonbestemming moet daarom worden aangepast naar de bestemming ‘Maatschappelijk’. Dit bestemmingsplan maakt dit mogelijk.

1.2

Plangebied

Het plangebied is gelegen aan de Schelversakker ten noord-westen van het centrum van Oss. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Hertogensingel. Aan de zuidzijde grenst het plan aan de Driek van Erpstraat ter hoogte van het parkeerterrein van woonzorgcentrum De Wellen en het grasveld van de Arendsvlucht. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door de woningen en achtertuinen gelegen aan de Driek van Erpstraat 13A en Hertogensingel 72. Het plangebied bestaat uit de volgende kadastrale percelen: sectie K, nummers 423, 3854 (ged.) en 4101 (ged.) en sectie A, nummer 4782 (ged.). Het plangebied is hieronder globaal weergegeven.

Afbeelding 1: Globale weergave plangebied Schelversakker 1

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 7 van 50 ontwerp november 2021

1.3

Geldende bestemmingsplan

Het plangebied valt binnen het geldende bestemmingsplan “Partiële herziening 1 Centrum – Oss – 2013”. De gemeenteraad heeft dit bestemmingsplan op 31 juli 2014 vastgesteld. Tot de inwerkingtreding van voorliggend bestemmingsplan “Schelversakker 1 Oss – 2022” gelden binnen het plangebied de huidige bestemmingen van bestemmingsplan “Partiële herziening 1 Centrum – Oss – 2013”. Na de inwerkingtreding van voorliggend bestemmingsplan verliest dit plan, binnen het plangebied, zijn rechtskracht.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 8 van 50 ontwerp november 2021

Hoofdstuk 2

2.1

Bestaande situatie

Ontstaansgeschiedenis

Op het perceel Schelversakker 1 was voorheen de huishoudschool en later het ROC De Leijgraaf gevestigd. Het schoolgebouw is gebouwd in 1955. Sinds 2015 staat het complex leeg en wordt het tijdelijk bewoond.

2.2

Bestaande situatie

Op het perceel Schelversakker 1 staat een schoolgebouw, gymzaal en een fietsenstalling. De bebouwing bedraagt ca 35% van het perceelsoppervlak. Ter plaatse van de achter-entree van het schoolgebouw, waar zich ook de fietsenstalling bevindt, is het perceel verhard. Het voorterrein rondom de school is grotendeels ingericht met gras en met lage beplanting. Aan de zijde van de Schelversakker is een drietal grote bomen aanwezig, waarvan de boom op de hoek met de Driek van Erpstraat monumentaal is. Het groen aan de zijde van de Schelversakker vormt een groene verbinding tussen de Hertogensingel en het grasveld aan de Arendsvlucht.

Afbeelding 2: Luchtfoto locatie Schelversakker 1 en directe omgeving

De bebouwing dateert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Het gebouw ligt tegen de Hertogensingel aan maar de hoofdentree bevindt zich aan de Schelversakker. De fietsenstalling en de gymzaal liggen aan de oostzijde van het perceel. De maximale hoogte van het schoolgebouw is ongeveer 12 meter. Op 4 oktober 2021 is een aanvang gemaakt met de sloop van de gebouwen. De leegstaande bebouwing werd tot die tijd beheerd door Prevenda. Het gebied wordt aan de zuidzijde begrensd door parkeerplaatsen gelegen aan de Driek van Erpstraat. Aan de andere kant van deze straat ligt het grasveld van de Arendsvlucht en het parkeerterrein van

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 9 van 50 ontwerp november 2021

woonzorgcentrum De Wellen. Aan de oostzijde grenzen de woningen en tuinen van de percelen Driek van Erpstraat 13a en Hertogensingel 72 aan het plangebied. Deze woningen zijn gebouwd in 1965. Ten westen van de locatie zijn vrijstaande en half-vrijstaande woningen aanwezig uit de jaren zestig. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Hertogensingel, een hoofdontsluitingsweg van Oss. Op verzoek van de toenmalige eigenaren heeft het perceel in 2014 een woonbestemming gekregen. Tot op heden is het terrein echter niet herontwikkeld voor woningbouw, de oude school stond er nog steeds. In januari 2019 heeft de gemeente de gronden aangekocht ten behoeve van de verplaatsing en nieuwbouw van de basisschool Nicolaasschool vanaf de Koornstraat. De nieuwe school krijgt een capaciteit voor circa 450 leerlingen.

2.3

Stedenbouwkundige karakteristiek

De locatie ligt centraal tussen een aantal wijken: ten zuidoosten ligt het centrum, aan de westzijde Centrum-west met daarachter Ussen en in het noorden Krinkelhoek met aansluitend Mettegeupel. Vanuit de historische kern van Oss liep een aantal historische routes richting omliggende dorpen. In het huidige stratenpatroon zijn de Arendsvlucht en Driek van Erpstraat goed te herkennen als oude verbindingsroutes. Daar waar beide straten samenkomen ligt de schoollocatie Schelversakker. Het eerste deel van de Arendsvlucht grenst direct aan het historisch centrum. In het tweede deel, tegenover de schoollocatie, staan woningen uit de jaren dertig van de vorige eeuw. De huidige woningen aan de Driek van Erpstraat komen uit het begin van de jaren zestig. In die periode is Centrum-west verder gegroeid, is de Hertogensingel aangelegd en ook Krinkelhoek. De woningen rondom de locatie zijn vrijstaand of tweekappers. De aansluitende woningen aan de Driek van Erpstraat hebben een kap. De woningen aan de Hertogensingel zijn eveneens tweekappers en vrijstaand maar staan op een ruimer perceel. De bebouwing daar is twee lagen zonder kap. Schuin tegenover de locatie bevindt zich zorgcentrum De Wellen. Deze bebouwing heeft een grootschaliger karakter en kent aan de Driek van Erpstraat drie bouwlagen. De Hertogensingel is een brede hoofdontsluitingsweg met gescheiden rijbanen.

Door de bermen en de bomen heeft de singel een groene uitstraling. De westelijk gelegen woningen aan de Hertogensingel worden ontsloten op een parallelweg, die weer in verbinding staat met de Schelversakker. De Schelversakker sluit direct aan op de Hertogensingel en is één van de ontsluitingen van de achterliggende woonbuurt. Ook de Schelversakker heeft een groene uitstraling door de forse bomen en de beplanting. Deze straat verbindt de groene open ruimte aan de Arendsvlucht (grasveld met een flinke boom) met de Hertogensingel. Het aansluitende deel van de Driek van Erpstraat is ingericht als een woonstraat. De woningen parkeren op eigen terrein. Ter hoogte van De Wellen liggen aan de straat drie langsparkeerplaatsen. Naast De Wellen en tegenover de schoollocatie ligt een afgesloten parkeerterrein van De Wellen. De parkeerplaats wordt ontsloten vanaf de Driek van Erpstraat. Ook vindt een deel van de bevoorrading van het zorgcentrum plaats vanaf deze straat. Voor de huidige school ligt een erfachtige inrichting met parkeerplaatsen.

2.4

Functionele karakteristiek

De schoollocatie ligt tegen de rand van het centrum en vormt min of meer het overgangsgebied tussen het wonen en het gemengd gebied. Ten zuiden, westen en noorden liggen de woonwijken, terwijl aan de zuidoostzijde veel maatschappelijke functies aanwezig zijn. Van oudsher vormt de noordwesthoek van

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 10 van 50 ontwerp november 2021

het centrum een religieuze enclave met de daaraan verbonden instellingen van onderwijs en zorg (globaal het gebied tussen de Koornstraat en de Arendsvlucht). Het zorgcentrum van De Wellen maakt deel uit van dit gebied en ligt tegenover de schoollocatie. Aan de Hertogensingel wordt vooral gewoond, maar ook zijn daar enkele bedrijven gevestigd.

Afbeelding 3: Luchtfoto’s directe omgeving Schelversakker 1

2.5

Groen, spelen en water

Binnen het plangebied is aan de westzijde een aantal bomen aanwezig. De boom op de hoek van de Schelversakker en de Driek van Erpstraat is monumentaal. Afhankelijk van de soort en gezondheid van de andere bomen, kunnen deze behouden blijven en worden opgenomen in het inrichtingsplan van het gebied. Het groen van de Schelversakker vormt de verbinding tussen de Hertogensingel en de groene ruimte aan de Arendsvlucht. In de directe omgeving zijn weinig speelvoorzieningen. Wel staan er aan de Arendsvlucht enkele speelvoorzieningen voor de kleine kinderen. Vanuit de school is de ambitie uitgesproken om de buitenruimte open te stellen buiten schooltijden. Op welke wijze het regenwater wordt opgevangen binnen het plangebied wordt nader uitgewerkt in een waterhuishoudkundig plan. Er is in ieder geval voldoende ruimte om het regenwater oppervlakkig te laten infiltreren.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 11 van 50 ontwerp november 2021

Hoofdstuk 3

Beoogde situatie

Het oude schoolgebouw aan de Schelversakker 1 heeft een oppervlakte van ongeveer 1.550 m 2. Deze bebouwing wordt gesloopt. Het nieuwe plan ‘Kindcentrum Nicolaas Oss’ voorziet in een hoofdgebouw, waarin de basisschool, kinderopvang en buitenschoolse opvang worden gehuisvest, en een gymzaal. De gymzaal kan in de avonduren worden gebruikt door externen. Er wordt uitgegaan van een basisschool voor circa 450 leerlingen. Het leerlingenaantal is gebaseerd op de meerjarenprognose van Pronexus (rapport 2021). Het leerlingenaantal op 1 oktober 2020 was 401. Het schoolbestuur geeft aan dat nieuwbouw voor 450 leerlingen ruim voldoende is om een tijdelijk hoger leerlingaantal vanaf het jaar 2034 op te vangen. In de meerjarenprognose is uitgegaan van de actuele gegevens en plannen van de gemeente met betrekking tot woningbouw en basisbestanden. Uitgaand van een leerlingenaantal van 450 zijn de volgende gegevens normatief van toepassing: 2.464 m2 bruto vloeroppervlakte (BVO) schoolgebouw en 632 m2 gymzaal. De huidige gymzaal op Schelversakker 1 voldoet in geen enkel opzicht meer en wordt vervangen door nieuwbouw. Voor kinderopvang is gerekend met 390 m2 BVO. In totaal dient de huisvesting een omvang te hebben van 3.486 m2. Het minimale oppervlak van een speelterrein van een school is vastgesteld op 600 m 2. Het is wenselijk om het speelterrein groter te maken dan deze minimale oppervlakte.

In de ontwerptekeningen krijgt het schoolterrein, bestaande uit speelterrein aangevuld met speelterrein kinderopvang, fietsenstalling leerlingen, fietsenstalling personeel en parkeren op eigen terrein, een oppervlakte van circa 2.144 m2. Voor de kinderopvang wordt uitgegaan van een speelterrein van minimaal 150 m2, uitgaande van 3 m 2 per kindplaats conform de Wet Kinderopvang.

Afbeelding 4: Impressie van de mogelijke inrichting van de planlocatie en de directe omgeving

De hoofdentree van de basisschool bevindt zich aan de zuidzijde van het gebouw, aan de Driek van Erpstraat. Daar worden ook de meeste parkeerplaatsen gerealiseerd. Op het perceel zelf worden aan de oostzijde 21 parkeerplaatsen gerealiseerd voor het personeel.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 12 van 50 ontwerp november 2021

De basisschool moet voorzien in een fietsenstalling. Volgens de kerncijfers bedraagt de bandbreedte voor het aantal benodigde stallingsplaatsen voor fietsen van de leerlingen 158 tot 261 plaatsen. In de ontwerpplannen is op dit moment een stalling van minimaal 176 fietsen voorzien. De speelplaats wordt gerealiseerd aan de zuid- en westzijde van de bebouwing. De groene ruimte aan de Arendsvlucht zal worden meegenomen in het totale ontwerp zodat een functionele groene ruimte ontstaat. De situering van de school op het perceel zal vergelijkbaar worden met de bestaande bebouwingsstructuur. Dat wil zeggen dat de bebouwing geplaatst zal worden aan de zijde van de Hertogensingel. De gymzaal zal ook geplaatst worden aan de zijde van de Hertogensingel. Hierdoor komt op het perceel aan zijde van de Driek van Erpstraat meer ruimte vrij voor het realiseren 21 parkeerplaatsen voor personeel. Net als de bestaande school heeft de nieuwbouw maximaal drie bouwlagen, maar zal deze aan de zijde van de Driek van Erpstraat minder fors zijn. Het totale bebouwde oppervlak van de school, kinderopvang en gymzaal is vergelijkbaar met de bestaande, feitelijke situatie. Aan de Hertogensingel en op de kop van de parallelweg kan de nieuwbouw een markante uitstraling hebben. Vanaf de Arendsvlucht vormt de school een nieuwe gevelwand en ligt de school op een zichtlocatie aan het groen.

De overgang tussen school en woningen zal zorgvuldig worden vormgegeven. Zowel aan de architectuur als aan het ontwerp voor de buitenruimte wordt veel aandacht besteed. Het schoolgebouw wordt zodanig ontworpen dat het in de toekomst relatief eenvoudig kan worden aangepast ten behoeve van andere functies, bijvoorbeeld wonen of zorg.

Afbeelding 5: Impressies uit het Schetsontwerp september 2021

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 13 van 50 ontwerp november 2021

De boom op de hoek van de Schelversakker en de Driek van Erpstraat is monumentaal. Deze wordt opgenomen in de inrichting van de buitenruimte van de school. Afhankelijk van de soort en gezondheid van de andere bomen, kunnen deze behouden blijven en worden deze ook opgenomen in het inrichtingsplan van het gebied. Op die manier wordt de groene structuur aan de Schelversakker zoveel mogelijk te behouden, zodat dit de verbinding blijft vormen tussen de Hertogensingel en de groene ruimte aan de Arendsvlucht. De Nicolaasschool is voor de auto bereikbaar via de Driek van Erpstraat. Uit voorstudies blijkt dat de verkeerssituatie voor wat betreft de doorstroming en het parkeren door de verplaatsing van de school (van de Koornstraat naar de Schelversakker) nabij de nieuwe locatie intensiever wordt. Zo zullen de omwonenden gedurende piektijden in de ochtend en middag te maken krijgen met meer verkeersbewegingen en parkeerdruk. Daarom moet voor de leefbaarheid van de omwonenden en de veiligheid van de kinderen de situatie worden aangepast. In diverse overleggen met de verkeerswerkgroep, waaraan een aantal direct omwonenden en een vertegenwoordiger van De Wellen deelnemen, zijn verschillende verkeers- en parkeervarianten besproken. Zo moet in overleg gekomen worden tot een zo snel en veilig mogelijke verkeersafwikkeling op de piektijden.

In alle varianten wordt de bestaande rijbaan van de Driek van Erpstraat in zuidelijke richting verlegd, zodat de aanwezige ‘knik’ verdwijnt ten behoeve van een betere doorstroming. Door verlegging van de weg ontstaat aan de noordzijde meer ruimte voor trottoir en parkeervoorzieningen. De bestaande groenstrook ten zuiden van de Driek van Erpstraat wordt door de wegverlegging wat kleiner. Aan de Schelversakker wordt een zoen- en zoefstrook gerealiseerd. Aan de Arendsvlucht worden 11 parkeerplaatsen gerealiseerd direct naast de groene ruimte.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 14 van 50 ontwerp november 2021

Hoofdstuk 4

4.1

Ruimtelijk beleidskader

Wettelijk kader

4.1.1 Wet ruimtelijke ordening De hoofdlijnen van de Wet ruimtelijke ordening zijn: - Decentraal wat kan en centraal wat moet: rijk en provincie moeten en mogen niet meer regelen dan wat de taak van deze overheden direct met zich brengt; - Rijk, provincie en gemeente hebben gelijke instrumenten en kunnen die inzetten voor de eigen taken op het gebied van de ruimtelijke ordening: structuurvisie, bestemmingsplan en projectafwijkingsbesluit; - Rijk en provincie kunnen zaken voor gemeente dwingend voorschrijven via een verordening en via een aanwijzing; - Er is een strikte scheiding tussen beleid en bestemmingsplan; beleidsdocumenten hebben geen directe juridische werking meer; - De goedkeuring van de provincie op bestemmingsplannen is vervallen; - Voor de realisering van projecten kan een projectafwijkingsbesluit genomen worden; - Voor gebieden waar geen ruimtelijke ontwikkelingen spelen kan de gemeente kiezen om een beheersverordening te maken in plaats van een bestemmingsplan; - Er is een drempel voor planschade van 2%; - De mogelijkheid van kostenverhaal bij grondexploitatie is verbeterd; - Bestemmingsplannen moeten analoog en digitaal worden gemaakt. Onderdeel van de Wet ruimtelijke ordening is de Grondexploitatiewet (Grex-wet). De grondexploitatiewet is als paragraaf 6.4 in de nieuwe Wet ruimtelijke ordening opgenomen.

Doelstelling van de nieuwe wet is een goede regeling voor kostenverhaal, binnenplanse verevening en enkele locatie-eisen bij particuliere grondexploitatie. Onder de Grex-wet is kostenverhaal mogelijk via het privaatrechtelijke spoor (door middel van een vrijwillige samenwerkingsovereenkomst) en door middel van het publiekrechtelijke spoor. Het kostenverhaal heeft een verplichtend karakter. Privaatrechtelijke afspraken hebben de voorkeur. Maar als een gemeente er niet in geslaagd is met alle particuliere eigenaren in een gebied een overeenkomst te sluiten over grondexploitatie moet de gemeente publiekrechtelijk kosten verhalen bij partijen waarmee geen contract is gesloten. Dit publiekrechtelijke verhaal gaat door middel van een exploitatieplan, waarvan de totstandkoming gelijk op moet lopen met een bestemmingsplan. De verplichting tot een publiekrechtelijke regeling is gekoppeld aan twee voorwaarden: 1. In de eerste plaats is een ruimtelijk besluit op grond van de Wet ruimtelijke ordening nodig. Het publiekrechtelijk instrumentarium is alleen van toepassing bij de vaststelling van een bestemmingsplan, wijziging van een bestemmingsplan, of een projectafwijkingsbesluit. 2. De tweede voorwaarde is dat het ruimtelijk besluit voorziet in nieuwbouw of in belangrijke en omvangrijke verbouwplannen met functiewijzigingen.

De bouwplannen waar het om gaat zijn in het Besluit ruimtelijke ordening aangewezen. 4.1.2 Besluit ruimtelijke ordening; “Ladder voor duurzame verstedelijking” Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de nadere uitwerking van de Wet ruimtelijke ontwikkeling. In het Bro staat onder meer dat gemeenten bij het opstellen van een bestemmingsplan rekening moeten houden met bijvoorbeeld cultuurhistorie of bodem. Verder staat in het Bro dat een plan moet voldoen aan de Ladder voor duurzame verstedelijking.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 15 van 50 ontwerp november 2021

De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is een procesvereiste voor ruimtelijke plannen die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken (Bro art. 3.1.6 lid 2). “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien”. Stedelijke ontwikkelingen zijn bijvoorbeeld een bedrijventerrein, kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Nieuwe stedelijke ontwikkeling zijn ontwikkelingen, die nog niet eerder in een bestemmingsplan of ander juridisch verbindend ruimtelijk plan zijn opgenomen. Het bestemmingsplan ‘Schelversakker 1 Oss – 2022’ maakt de realisering van een nieuwe basisschool en kinderopvang mogelijk. Hoewel op de planlocatie al een schoolgebouw staat, is de vigerende bestemming ‘Woongebied - 1’ en ‘Woongebied - 2’. Daardoor is het voorliggende plan toch een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder en moet dus verantwoord worden vanuit de huidige behoefte. De planlocatie ligt binnen het bestaand stedelijke gebied Oss. Een verzwaarde motivering is niet nodig.

De vestiging van de basisschool aan de Schelversakker is niet de toevoeging van een nieuwe school, maar betreft de verplaatsing van de bestaande Nicolaasschool vanaf de Koornstraat. De onderwijsgebouwen op de oude plek zijn technisch en functioneel verouderd en te klein voor het leerlingenaantal. Daarom heeft de gemeenteraad van Oss op 29 oktober 2020 besloten tot de vervangende nieuwbouw aan de Schelversakker. Onder de naam ‘Kindcentrum Nicolaas Oss’ wordt niet alleen een vernieuwde en toekomstbestendige school gerealiseerd, maar ook voorzieningen voor kinderopvang en een gymzaal, die in de buitenschoolse uren ook door sportgroepen gebruikt kan worden. De behoefte aan de Nicolaasschool is mede onderbouwd in de 2-jaarlijkse leerlingenprognoses van Pronexus en verantwoord in het Integrale Huisvesting Plan (IHP) onderwijsgebouwen 2021 (verantwoording strategische planning en zorgplicht voor het onderwijsvastgoed). Qua ruimtebeslag is de omvang van het ruimtebeslag aan de Schelversakker vergelijkbaar met de bestaande voorziening aan de Koornstraat (ca. 4.700 m2). Voor de locatie Koornstraat wordt gewerkt aan herontwikkelingsplannen met woningbouw, als onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling (plan herontwikkeling Fratershof).

De conclusie is dat de realisering van een school aan de Schelversakker aansluit bij de behoefte aan toekomstbestendige en duurzame onderwijsvoorzieningen in Oss. En verantwoord is in het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking.

4.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Indien nationale belangen met het oog op een goede ruimtelijke ordening dat vergen, kan de minister regels stellen aan de inhoud van bestemmingsplannen. Dit heeft de minister, in de vorm van een algemene maatregel van bestuur, gedaan in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Op 30 december 2011 is dit besluit in werking getreden. Het kabinet heeft in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld dat voor een aantal onderwerpen verdere regels gesteld moeten worden. In het Barro komen dertien nationale belangen als titels terug. De volgende kunnen relevant zijn voor ruimtelijke plannen in de gemeente Oss: Rijksvaarwegen Grote rivieren Defensie Hoofdwegen en landelijke spoorwegen Elektriciteitsvoorziening

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 16 van 50 ontwerp november 2021

-

Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen Natuurnetwerk Nederland Primaire waterkeringen buiten het kustfundament

De regels in het besluit zijn concreet normstellend benoemd en moeten direct of indirect (door tussenkomst van de provincie) doorwerken tot het niveau van de lokale besluitvorming. De indirecte doorwerking komt enkel bij de Ecologische Hoofdstructuur en de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarden voor. Het Barro voorziet verder in een hoofdstuk overige bepalingen en gaat gepaard met meerdere bijlagen. In deze bijlagen worden onder andere de belangen van de grote rivieren en defensie geografisch begrensd. Bij het opstellen van bestemmingsplannen (en andere ruimtelijke besluiten) dient rekening te worden gehouden met de bepalingen van het Barro. Voor de gemeente Oss zijn met name de titels met betrekking tot de rijksvaarwegen, de grote rivieren, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en defensie (rechtstreeks) van belang. De regels in titel 2.4 Grote rivieren vormen feitelijk de doorwerking van de Beleidsregels Grote rivieren. Ten aanzien van titel 2.6 Defensie wordt de enige mogelijke beperking gevormd door de bescherming van het radarverstoringsgebied van de vliegbasis Volkel.

4.2

Rijksbeleid

4.2.1 De Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De belangrijkste speerpunten uit de NOVI zijn: -

-

-

-

-

-

Een klimaatbestendige inrichting van Nederland. Dat betekent dat we Nederland zo inrichten dat ons land de klimaatveranderingen aankan. Daarvoor is nodig dat we functies meer in evenwicht met natuurlijke systemen (bodem en water) inpassen. Een voorbeeld hiervan is het op termijn verhogen van grondwaterstanden in veenweidegebieden; De verandering van de energievoorziening. Bij de inpassing van duurzame energie hebben we oog voor omgevingskwaliteit. Een voorbeeld hiervan is dat we eerst kijken naar ongebruikte daken om zonnepanelen op te plaatsten; De overgang naar een circulaire economie, waarbij we tegelijk goed kunnen blijven concurreren en een aantrekkelijk vestigingsklimaat bieden. Een voorbeeld is het aanpassen van productieprocessen en het gebruik van reststoffen in het haven- en industriegebied; De ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland. Hiermee sturen we op een goed bereikbaar netwerk van steden. We gebruiken zo de ambities en mogelijkheden in steden en regio’s in heel Nederland. Voorbeelden van regionale uitwerking hiervan zijn de verstedelijkingsstrategieën, waarin vooruitgekeken wordt hoe verschillende ruimtelijke functies in en rondom steden het beste ingepast kunnen worden; Het bij elkaar plaatsen van zogenaamde logistieke functies (bijvoorbeeld distributiecentra, datacenters) om hiermee de openheid en de kwaliteit van het landschap te behouden.

We maken daarbij gebruik van een voorkeursvolgorde logistieke functies; Het toekomstbestendig maken van het landelijk gebied in goed evenwicht met de natuur en landschap. We werken bijvoorbeeld aan de overgang naar de kringlooplandbouw zodat gebruik van de grond meer wordt afgestemd op de natuurlijke water- en bodemsystemen.

Het plan voorziet in een duurzaam schoolgebouw dat BENG (bijna energieneutraal) of zelfs ENG (energieneutraal) wordt gebouwd. Hierbij wordt aangesloten bij het duurzaamheidsspeerpunt. Het realiseren van een basisschool betreft een relatief kleinschalig ontwikkeling met een andere schaalgrootte dan de speerpunten uit de NOVI. De ontwikkeling heeft geen nadelige gevolgen voor de speerpunten uit de NOVI.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 17 van 50 ontwerp november 2021

4.3

Provinciaal beleid

4.3.1 Brabantse Omgevingsvisie: De kwaliteit van Brabant, visie op de Brabantse leefomgeving Op 14 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ vastgesteld. De Omgevingsvisie bevat de hoofdlijnen van het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. De visie beschrijft de strategische hoofdopgaven voor de lange termijn over klimaatverandering, energietransitie, verstedelijking en bereikbaarheid, concurrerende duurzame economie en de basis op orde. Voor deze opgaven wordt aangegeven wat de ambities op lange termijn zijn: wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn? Ook is een concreet tussendoel geformuleerd voor het jaar 2030, om zo te kijken wat in dat jaar minimaal bereikt moet zijn om het lange termijndoel te kunnen halen. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal de Omgevingsvisie de provinciale plannen, zoals de structuurvisie, het verkeers- en vervoersplan, het milieu- en waterplan en de natuurvisie vervangen. De basisopgave van de Brabantse Omgevingsvisie is werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit.

Deze basisopgave is veelomvattend en gaat over milieuaspecten, als een schone bodem, schoon water (ondergrond) en schone lucht. Maar ook om landschappelijke en cultuurhistorische aantrekkelijkheid, een goede woon- en werkomgeving met een aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen, stilte en een natuurrijke omgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Om deze basisopgave te verwezenlijken zijn er vier hoofdopgaven gesteld: - Werken aan de Brabantse energietransitie - Werken aan een ‘klimaatproof’ Brabant - Werken aan de slimme netwerkstad - Werken aan een concurrerende, duurzame economie In dit bestemmingsplan worden de bestemmingen ‘Woongebied-1’ en ‘Woongebied-2’ gewijzigd in de bestemming ‘Maatschappelijk’ voor het realiseren van een basisschool. Dit maakt verplaatsing en vernieuwing van een bestaande basisschool binnen de woonwijk mogelijk. Het plan draagt hiermee bij aan de provinciale doelen voor een goede woon- en leefomgeving met een aantrekkelijk aanbod van voorzieningen.

4.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant In oktober 2019 is de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant bevat alle provinciale regels voor de fysieke leefomgeving. De verordening zorgt voor kaderstellende doorvertaling van de omgevingsvisie en het bestaande provinciaal beleid. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is een eerste stap in de implementatie van de Omgevingswet op provinciaal niveau. Voordat de Omgevingswet in werking treedt, wordt de definitieve omgevingsverordening vastgesteld. Net zoals de Omgevingswet een groot aantal wetten vervangt, vervangt de Brabantse omgevingsverordening een aantal provinciale verordeningen. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant vervangt de Provinciale milieuverordening, Verordening

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 18 van 50 ontwerp november 2021

natuurbescherming, Verordening Ontgrondingen, Verordening ruimte, Verordening water en de Verordening wegen. In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant staan regels voor: - Burgers en bedrijven: dit zijn rechtstreeks werkende regels voor activiteiten. Deze regels bevatten de voorwaarden om zo’n activiteit te mogen verrichten. Deze regels geven ook aan of de start van een activiteit vooraf moet worden gegaan door een melding. - Bestuursorganen van de overheid: dit zijn zogenaamde instructieregels. Met deze regels kan de provincie een opdracht geven aan gemeenten over onderwerpen die zij in het bestemmingsplan moeten opnemen of aan het waterschap over de manier waarop ze hun taken uitvoeren. Het perceel Schelversakker 1 is gelegen in een gebied dat volgens de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant de aanduiding ‘Stedelijk gebied’ heeft. Daarom zijn de regels uit Afdeling 3.5 stedelijke ontwikkeling en mobiliteit relevant. Voor stedelijke ontwikkelingen zijn er twee werkingsgebieden opgenomen: 1. Stedelijk gebied met een onderverdeling in:  Stedelijk concentratiegebied  Kernen in landelijk gebied 2. Verstedelijking afweegbaar. Er is een basisregeling geformuleerd voor duurzame stedelijke ontwikkeling. Uitgangspunt daarbij is dat eerst de mogelijkheden in Stedelijk gebied worden benut of de mogelijkheden in leegkomend of leegstaand erfgoed elders in de gemeente.

Als daarbinnen vanuit kwalitatieve- of kwantitatieve overwegingen geen ruimte beschikbaar is, kan een afweging worden gemaakt voor nieuw ruimtebeslag in Verstedelijking afweegbaar. In artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling is het volgende opgenomen: Lid 1: Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Lid 2: Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: a. bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; b. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; c. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; d. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; e. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; f. draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. In artikel 3.6 zorgvuldig ruimtegebruik is het volgende opgenomen: Lid 1: Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat: a.

de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing behalve in de gevallen dat: 1. nieuwvestiging mogelijk is op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk; 2. er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte is en uitbreiding, al dan niet gelijktijdig met de vestiging van een functies, op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk is toegestaan;

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 19 van 50 ontwerp november 2021

b. bij stedelijke ontwikkeling toepassing is gegeven aan artikel 3.1.6. tweede lid, Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking); c. gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. Lid 2: Onder bestaand ruimtebeslag voor bebouwing wordt verstaan het werkingsgebied Stedelijk Gebied of een bestaand bouwperceel. Bij stedelijke ontwikkelingen is de relatie gelegd met de afspraken die in het regionaal overleg zijn gemaakt. Deze afspraken gaan over onder andere over duurzame verstedelijking en zorgvuldig ruimtegebruik. Afdeling 5.4 Regionaal samenwerken gaat nader in op de wijze van regionale samenwerking, de onderwerpen van de samenwerking en het maken van regionale afspraken in het regionaal omgevingsoverleg. Van belang zijn de prognoses en analyses die periodiek door Gedeputeerde Staten worden opgesteld. In artikel 5.18 prognoses is hierover het volgende opgenomen: Lid 1: Gedeputeerde Staten stellen in overleg met de regio’s ten minste eens per bestuursperiode relevante prognoses en analyses op, zoals in ieder geval een bevolkings- en woningbehoefteprognose, een prognose voor de ruimtebehoefte aan bedrijventerreinen en een trendanalyse van de mobiliteitsontwikkeling, die richting gevend zijn voor de gezamenlijk te maken afspraken.

Lid 2: De prognoses en analyses houden rekening met het principe van concentratie en verstedelijking. Dit plan voor de realisatie van een basisschool ligt in de kern Oss, in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant aangeduid als ‘Stedelijk gebied’. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een bestaande binnenstedelijke locatie te herontwikkelen (duurzaam en zorgvuldig ruimtegebruik). De ontwikkeling past binnen de kaders van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. In paragraaf 4.1 is een verantwoording van deze ontwikkeling opgenomen.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1 Structuurvisie Op 1 maart 2006 is de structuurvisie voor de gemeente Oss vastgesteld. De structuurvisie schetst de ruimtelijke koers van de gemeente op de langere termijn (tot 2020). Het is de opvolger van het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan 1996 - 2015. In de visie zijn op het gebied van het wonen de volgende opgaven geformuleerd: - het versterken van de kwaliteit en de diversiteit van de woonmilieus; - het verhogen van de leefbaarheid in de wijken en de kernen; - het voorzien in de woningbehoefte, met name voor ouderen en jongeren; - het verhogen van de keuzemogelijkheden in het aanbod van woningen en woonmilieus; - het vasthouden van de huishoudens met de hogere inkomens. De visie stelt nadrukkelijk dat een goed en bereikbaar voorzieningenniveau in de woongebieden van belang is voor een goed woon- en leefklimaat in wijken en kernen. Het realiseren van een vernieuwde basisschool aan de Schelversakker past binnen dit streven. Een vernieuwde, duurzame basisschool kan bijdragen aan de leefbaarheid van de directe omgeving. Met name als daarbij rekening wordt gehouden met flexibel en aanpasbaar bouwen met het oog op eventuele toekomstige wijzigingen.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 20 van 50 ontwerp november 2021

4.4.2 Welstandsbeleid Op 24 september 2020 is “Samen bouwen aan een mooi Oss, Nota uiterlijk van bouwwerken Oss 2020” vastgesteld. Dit welstandsbeleid legt meer verantwoordelijkheid bij de inwoners en bedrijven van de gemeente Oss. Met deze nota geldt in principe voor het gehele grondgebied van de gemeente een welstandsvrij beleid. Nieuwe bouwaanvragen hoeven niet te worden voorgelegd aan het Adviesteam Architectuur om te worden getoetst aan ‘redelijke eisen van welstand’. Er gelden drie uitzonderingssituaties: - bebouwing binnen beschermde stads- en dorpsgezichten; - monumenten en de panden in de directe omgeving van een monument (binnen een straal van 25 meter vanaf een monument); - bebouwing binnen gebieden waar een beeldkwaliteitsplan geldt. In deze gevallen is voor bebouwing een welstandadvies wél verplicht. In het welstandsvrije deel van de gemeente blijft de mogelijkheid bestaan om bouwplannen voor te leggen aan het Adviesteam Architectuur voor een vrijblijvend welstandsadvies. Het plangebied ligt niet in een beschermd stads- en dorpsgezicht of in de nabijheid van een monument. Voor het plan is geen beeldkwaliteitsplan opgesteld waaraan de bebouwing zal worden getoetst. De plannen worden vrijwillig aan het Adviesteam Architectuur voorgelegd. Het adviesteam heeft het plan positief/negatief beoordeeld.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 21 van 50 ontwerp november 2021

Hoofdstuk 5

5.1

Omgevingsaspecten

Natuur

5.1.1 Wet natuurbescherming De Wet natuurbescherming beschermt Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten. Het is belangrijk voor de natuur dat er veel verschillende planten- en diersoorten zijn. Wanneer het met de natuur goed gaat, is er ook meer ruimte voor economische en andere maatschappelijke activiteiten. Maar sommige soorten zijn kwetsbaar, zoals vleermuizen en mussen. Een goede natuurbescherming is dan ook belangrijk. Rolverdeling tussen provincies en Rijk Sinds 1 januari 2017 bepalen de provincies wat wel en niet mag in de natuur binnen de provincie. De provincies zorgen voor de vergunningen en ontheffingen. De Rijksoverheid blijft verantwoordelijk voor het beleid van grote wateren en internationaal beleid (zoals Natura2000). Ruimtelijke plannen en omgevingsvergunningen die invloed hebben op beschermde natuur moeten passen binnen de Wet natuurbescherming. Daarnaast gelden ook provinciale regelingen voor natuurbescherming.

5.1.2 Groen en natuur/biodiversiteit Natuur- en landschapsvisie 2005 De visie vormt een toetsings- en ontwikkelingskader voor het natuur- en landschapsbeleid in Oss. Zij geeft richting aan ontwikkelingen en nodigt initiatiefnemers uit om een bijdrage te leveren aan projecten. De visie heeft als bouwsteen bijgedragen aan de Structuurvisie Oss 2020. De ambities die in de visie zijn opgenomen zijn: - Het realiseren van een tweetal natuur- en landschapsparken, te weten: 'Maashorst-Herperduin' en het Maaspark'. - Het realiseren van stevige verbindingen tussen de natuur- en landschapsparken. - Behoud en herstel van natuur- en landschapswaarden in het 'Land van Grutto en Pastinaak' en het 'Land van Dassen en Struweel'. - Het realiseren van een groenblauw lint door de polder rond de Hertogswetering. - Het ontwikkelen van aantrekkelijke groengebieden in en rond Oss en de dorpen, te weten de 'Groenblauwe Slinger door Oss', de 'Groene geledingszone ten zuiden van Oss', de 'Groene dorpen' en de 'Maasband'. Routekaart Groen, Blauw en Natuur In deze nota is aangegeven dat we de natuur en de biodiversiteit willen verbeteren door in te zetten op een gemeentelijk natuurnetwerk, aanvullend op het provinciaal netwerk. Het landschap en de ontstaansgeschiedenis van de gemeente Oss vormen daarbij de basis.

Daarbij onderscheiden we de vijf gebieden die ook in de Natuur- en Landschapsvisie worden genoemd. Natuurinclusief bouwen De gemeente streeft er naar om bij (ver)bouwen zoveel als mogelijk rekening te houden met de natuur en de biodiversiteit ofwel ‘natuurinclusief’ te bouwen. Aan initiatiefnemers wordt gevraagd om dit ook te doen.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 22 van 50 ontwerp november 2021

Bijzonder waardevolle bomen In 1998 is de beleidsnota “Bijzonder waardevolle bomen” opgesteld, waarin bomen zijn opgenomen die vanwege specifieke waarden bescherming verdienen. De lijst met waardevolle bomen wordt periodiek geactualiseerd. De laatste actualisatie is opgenomen in de nota “Bijzondere bomen in Oss 2018”. In deze nota is vastgelegd dat de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de aangewezen waardevolle bomen altijd geweigerd moet worden tenzij het kappen van deze bomen vanuit het algemene belang noodzakelijk is. Dit is verder vertaald in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Op grond van de APV is voor het kappen van bomen die op de Beschermde bomenlijst staan een vergunning vereist. De vergunning kan op grond van verschillende criteria door het college van burgemeester en wethouders worden geweigerd.

5.1.3 Natuurtoets Bij de bescherming van natuurwaarden gaat het enerzijds om soortenbescherming en anderzijds om gebiedsbescherming. Deze bescherming moet er toe leiden dat het voortbestaan van de soort niet in gevaar komt. De gebiedsbescherming is gericht op de bescherming van kwetsbare natuurgebieden Programma Aanpak Stikstof (PAS) Op 29 mei 2019 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan in enkele beroepszaken tegen Natura 2000-vergunningen die zijn gebaseerd op het Programma Aanpak Stikstof (PAS) 2015-2021 (Kamerstuk 32 670, nr. 146). Het is een stevige uitspraak die per direct forse consequenties heeft voor individuele ondernemers, maar ook voor ambities van gemeenten, provincies en Rijksoverheid op het terrein van onder meer waterveiligheid, infrastructuur, woningbouw en klimaat. De uitspraak komt er op neer dat de PAS ‘gesneuveld’ is als aanpak en systeem voor vergunningverlening van stikstofvergunningen op basis van de Wet natuurbescherming. Hoewel er geen directe relatie lag en ligt tussen een bestemmingsplan en de PAS, is het sneuvelen van de PAS ook voor RO en bestemmingsplannen van belang, met name ook door de aandacht voor stikstof.

Tot de uitspraak van de Raad van State werd als ondergrens waaronder je geen Natuurvergunning nodig had (0,05 Mol/ha) ook in de RO vaak gebruikt om aan te tonen dat stikstof geen probleem was voor de voorgenomen planontwikkeling. De ontwikkeling op het perceel Schelversakker 1 moet getoetst worden aan de eisen uit de Wet natuurbescherming, waarbij de mogelijke gevolgen voor de stikstofdepositie binnen Natura 2000 een rol spelen. Door Rho Adviseurs is daarvoor de memo Stikstofberekening opgesteld, zie bijlage 1 van deze toelichting. Uit een berekening met AERIUS Calculator (2020) voor de gebruiksfase blijkt dat er geen toename is van stikstofdepositie hoger dan 0,00 mol/ha/jr. Op basis van de berekening zijn significante negatieve effecten op Natura 2000-gebied in de gebruiksfase is uitgesloten. Voor de realisatiefase geldt een vrijstelling vanuit de Wet stikstofreductie en natuurverbetering. Geconcludeerd kan worden dat de beoogde ontwikkeling uitvoerbaar is in het kader van de Wet natuurbescherming. Quickscan Flora en Fauna en vleermuisonderzoek Het voormalige schoolgebouw aan de Schelversakker 1 gaat plaats maken voor de nieuwe basisschool Nicolaasschool. De oude gebouwen worden gesloopt.

Omdat de werkzaamheden een zwaar karakter hebben en de gebouwen toegankelijk en/of bewoonbaar kunnen zijn voor dieren werd in 2019 ingeschat dat er negatieve effecten op beschermde dieren en planten kunnen optreden. Op voorhand was dus niet uit te sluiten dat er verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming (2015) worden overtreden. Daarom is door Bureau Schenkeveld in het najaar van 2019 een Voortoets natuurwetgeving uitgevoerd. Het rapport is opgenomen in de bijlage 2 van deze toelichting. In het rapport wordt geconcludeerd dat de sloop, nieuwbouw en herinrichting van de locatie geen ingrijpende ecologische gevolgen heeft. Voor het oude schoolgebouw valt de aanwezigheid van vleermuizen echter niet uit te sluiten.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 23 van 50 ontwerp november 2021

Daarom is in 2020 vleermuisonderzoek gedaan volgens het vleermuisprotocol, zie bijlage 3 van deze toelichting. Ten behoeve van de inventarisatie vleermuizen zijn vier inventarisatieronden uitgevoerd in juni, juli en twee in september 2020. Tijdens het onderzoek zijn geen verblijfplaatsen van vleermuizen aangetroffen. Wel zijn er tijdens de verschillende bezoeken in de omgeving van het gebouw baltsende en foeragerende vleermuizen waargenomen. In het onderzoek wordt de volgende conclusie getrokken. Er verdwijnen door de sloop- en verbouwwerkzaamheden aan de Schelversakker geen verblijfplaatsen van vleermuizen noch worden deze dieren verstoord. Daarmee worden geen verbodsbepalingen (artikel 3.5) van de Wet natuurbescherming overtreden. Er hoeft dus geen ontheffing te worden aangevraagd. De zorgplicht dient altijd in acht te worden genomen, ook voor onbeschermde soorten.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 24 van 50 ontwerp november 2021

5.2

Archeologie en Cultuurhistorie

5.2.1 Erfgoedwet en overgangsregeling omgevingswet De Erfgoedwet beschermt het cultureel erfgoed in Nederland. In deze wet staan regels om belangrijk cultureel erfgoed beter te beschermen en behouden. In de Erfgoedwet staat wat cultureel erfgoed is, hoe de overheid omgaat met roerend cultureel erfgoed (zoals schilderijen), wie welke verantwoordelijkheden heeft en hoe de overheid daar toezicht op houdt. Het beschermingsregime voor de in de grond aanwezige dan wel te verwachten monumenten (lees archeologische resten) net als de bescherming van gebouwde rijksmonumenten wordt opgenomen in de Omgevingswet. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het deel van de Monumentenwet 1988 dat gaat over de fysieke leefomgeving geregeld in het overgangsrecht van de Erfgoedwet. Het gaat om: - vergunningen tot wijziging, sloop of verwijdering van rijksmonumenten; - verordeningen, bestemmingsplannen, vergunningen en ontheffingen op het gebied van archeologie; - bescherming van stads- en dorpsgezichten. Het erfgoed in de ruimtelijke ordening wordt nu nog voor een belangrijk deel geregeld via de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Ruimtelijke plannen die toepassing hebben op cultureel erfgoed moeten passen binnen wettelijke kaders van de Erfgoedwet en ook de regelingen die in andere wetten en regelgeving is opgenomen, zoals de Wabo en het Bro.

5.2.2 Archeologiebeleid Het provinciale archeologisch beleid is neergelegd in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant van 25 oktober 2019 en op de provinciale Cultuurhistorische waardenkaart 2010, herzien 2016. Hierin is de bescherming van aardkundig waardevolle gebieden en archeologische landschappen geregeld. Het gemeentelijk archeologisch beleid is veel gedetailleerder dan het algemene provinciale beleid op dit punt en prevaleert daarom ook boven het provinciale archeologisch beleid. Op 14 oktober 2010 heeft de gemeente Oss haar ‘archeologiebeleid’ vastgesteld. In 2015 heeft de gemeenteraad het archeologiebeleid opnieuw vastgesteld. Dit was nodig vanwege de gemeentelijke herindeling met Maasdonk. Onderdeel van de vaststelling in 2015 is het rapport 'Actualisatie archeologiebeleid gemeente Oss, een herziene archeologische beleidskaart voor het nieuwe grondgebied van de gemeente Oss' (Goddijn, 2012). Aan de hand van onderzoeken, inzichten en boringen in het veld zijn de eerdere archeologische kaarten gedeeltelijk bijgesteld. Op de beleidskaart is sprake van meerdere beleidscategorieën (zie onderstaande tabel). In het beleid is per beleidscategorie vastgelegd wanneer sprake is van een onderzoeksplicht en wanneer ontwikkelingen hiervan zijn vrijgesteld. Verwachting/waarde Archeologisch beschermd rijksmonument

Vrijstellingsgrenzen 0 m2 / 30 cm -Mv

Archeologisch (AMK-) monument Beschermde stadsgezichten

35 m2 / 30 cm -Mv

Historische stads-/dorpskern

50 m2 / 30 cm -Mv

Hoge verwachtingswaarde

100 m 2 / 30 cm -Mv

Hoge verwachtingswaarde – bedrijventerrein

1000 m2 / 30 cm -Mv

Middelhoge verwachtingswaarde Lage verwachtingswaarde

5 hectare / 30 cm -Mv

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 25 van 50 ontwerp november 2021

Reeds onderzocht

Afhankelijk van de resultaten van het reeds uitgevoerde onderzoek.

Verstoord

Geen onderzoeksplicht

Volgens de archeologische beleidskaart heeft het plangebied een hoge verwachtingswaarde. Vanuit het archeologiebeleid geldt voor het bestemmingsplangebied een archeologische onderzoeksplicht als de bodemingrepen dieper zijn dan 30 cm beneden het huidige maaiveld én de omvang van het gebied groter is dan 100 m².

5.2.3 Archeologietoets Volgens de archeologische beleidskaart van de gemeente is aan het bestemmingsplangebied een hoge verwachtingswaarde toegekend. Concreet betekent dit dat er een archeologische onderzoeksplicht geldt indien de bodemingrepen dieper reiken dan 30 cm beneden huidig maaiveld én de omvang van het gebied groter is dan 100 m². Toetsing van de plannen Het verdient aanbeveling om aan de ‘voorkant’, dat wil zeggen voordat de plantoelichting wordt opgesteld, onderzoek te doen. Afhankelijk van de verwachtingswaarde van het gebied waarin de ontwikkeling is voorgenomen, kan dat een bureauonderzoek, een booronderzoek, een proefsleuvenonderzoek of een daadwerkelijk opgravingsonderzoek zijn. In geval van onderzoek vooraf is wellicht, uiteraard afhankelijk van de uitkomst daarvan, geen bescherming nodig door het opnemen van een zogenaamde dubbelbestemming in de planregels. Indien vooraf geen onderzoek is gedaan is het in elk geval noodzakelijk dat de archeologische (verwachtings)waarde beschermd wordt door borging in de planregels. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek In opdracht van de gemeente Oss heeft RAAP een archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd in het plangebied. De definitieve versie van het onderzoek d.d.

31-05-2021 is goedgekeurd door de gemeente Oss en opgenomen in de bijlage 4 van deze toelichting (RAAP-rapport 5185 / versie 31-05-2021). Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied ligt op de flank van een dekzandrug op de overgang van de Peelhorst naar het Midden-Nederlands rivierengebied. Bodemkundig wordt het gebied gekenmerkt door hoge enkeerdgronden. Ook uit historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied behoorde tot de akkergronden rondom de stad Oss. Het lag buiten de stadsgracht in de zone met perifere bewoning langs de uitvalswegen. Van dat laatste lijkt een gebouw op de oostgrens van het plangebied te hebben gestaan. Met name direct ten zuidoosten van het plangebied zijn veel archeologische vindplaatsen bekend, gekoppeld aan de historische kern van Oss op de kop van de dekzandrug. De oudste vastgestelde sporen dateren uit de ijzertijd, maar er zijn vooral veel sporen uit de middeleeuwen. Gezien de ligging op de dekzandrug met hoge enkeerdgronden in de perifere bewoningszone van de stad Oss, zijn bewoningssporen uit alle archeologische perioden te verwachten, variërend van vuursteenconcentraties en grondsporen tot eventueel stenen funderingsresten. Uit het veldonderzoek is gebleken dat de bovengrond in het plangebied plaatselijk diep is verstoord (>170cm -mv). In boring 5 is een gelaagd opgevulde laagte aangeboord, mogelijk een waterput.

In het zuidoosten van het plangebied bleek de bodem grotendeels intact en is een restant van de oorspronkelijke (moder-achtige) podzolgrond in het dekzand aangeboord. Deze resultaten laten zien dat in het zuidoosten archeologische sporen (zoals eventuele funderingsresten van het verwachte gebouw) intact kunnen zijn. In het grootste deel van het gebied zullen echter alleen eventuele diepere sporen, zoals de waterputten die in de omgeving veel zijn aangetroffen, onder de verstoring nog intact kunnen zijn.

Schelversakker 1 Oss – 2022, pag. 26 van 50 ontwerp november 2021

Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de toekomstige ingrepen te beperken tot het grondplan van de bestaande bebouwing (waar de bodem al verstoord is) en waar dat niet mogelijk is de ingrepen te beperken tot de minimale verstoringsdiepte van 75 cm –Mv. Indien dit niet mogelijk is, dan wordt verder onderzoek nodig geacht. Selectiebesluit / Besluit ten aanzien van vervolgtraject De gemeente Oss neemt het advies van RAAP over. In het plangebied is archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuvenonderzoek noodzakelijk, daar waar de bodemingrepen dieper reiken dan 75 cm beneden het huidige maaiveld. Indien het gebied dat verder onderzocht moet worden zeer beperkt van omvang blijkt, kan – in overleg met de gemeentelijk archeoloog – ook gekozen worden voor opgraving (variant archeologische begeleiding), waarbij eventuele sporen in de bouwput worden gedocumenteerd. Ter plekke van de huidige bebouwing is de ondergrond dermate verstoord dat verder archeologisch onderzoek hier niet nodig is (hier zijn kelders aanwezig tot een diepte van circa 2 meter –Mv). Voor de verdere (plan)procedure betekent dit het volgende:.

- Het proefsleuvenonderzoek dient vóórafgaand aan de vergunningsaanvraag te worden uitgevoerd. De uitkomst van het onderzoek kan namelijk leiden tot aanvullende voorwaarden in de vergunning (archeologische begeleiding, opgraving, bescherming). - Gravend onderzoek dient te worden uitgevoerd op basis van een Programma van Eisen (PvE) dat dient te zijn goedgekeurd door de gemeentelijk archeoloog (mw. M. Peeters, gemeente Oss). Idealiter bevat dit PvE direct een doorstart naar een opgraving (verkort de doorlooptijd en scheelt in de kosten). - De aanvang van het archeologisch onderzoek dient twee weken voor de start aan de gemeentelijk archeoloog te worden gemeld per email (m.peeters@oss.nl). - Er geldt ten alle tijden een meldingsplicht bij het aantreffen van archeologische resten. Bestemmingsplanregels De gemeente Oss vertaalt de wet en het archeologisch beleid ook door in standaard bestemmingsplanregels. Zo heeft de gemeente bestemmingsplanregels (dubbelbestemmingen: dat wil zeggen dat deze naast de hoofdbestemming gelden) voor bescherming van historische kernen, beschermde monumenten, monumenten en voor gebieden met een middelhoge of hoge archeologische verwachtingswaarde.

Met deze regels kan, ter bescherming van archeologische waarden, worden bepaald wanneer er een omgevingsvergunning voor bepaalde werkzaamheden nodig is, wanneer dat niet het geval is en onder welke omstandigheden en met welke nadere eisen en voorwaarden een omgevingsvergunning kan worden verleend. De terreindelen buiten de huidige bebouwingscontouren dienen planologisch beschermd te worden door middel van een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie verwachtingswaarde hoog’. Deze dubbelbestemming is opgenomen op de verbeelding en in de regels van dit wijzigingsplan. Voor het gebied geldt dat bij bodemverstoringen groter dan 100 m 2 en dieper dan 75 cm beneden huidig maaiveld archeologisch onderzoek nodig is. Ter plaatse van de huidige bebouwing, waar de bodem al verstoord is, is een archeologische dubbelbestemming niet nodig.