Rapportage Taskforce.PDF

Je hoeft niet ziek te zijn, om beter te worden

Rapportage Taskforce Versnelling aanpak woningbouw en bedrijventerreinen

1

2

INHOUDSOPGAVE Voorwoord Opdracht gemeenteraad tot het instellen van een taskforce Tussenresultaat van de taskforce Actielijn 1: Strategische en uitvoeringsagenda Oss 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

Met de taskforce in de versnelling, een helder toetsingskader is in de maak Veel bekend maar samenhang moet sterker Aanzet tot strategische agenda De uitvoeringsagenda

Actielijn 4: Financiële instrumenten voor opgave ruimtelijke ontwikkeling 4.1. Inleiding 4.2. Actief grondbeleid 4.2.1. Reserve strategische aankopen uitbreidingslocaties 4.2.2. Reserve binnenstedelijke transformatie 4.3 Publieke private samenwerking 4.4. Faciliterende grondbeleid 4.4.1. Kostenverhaal 4.5. Totaal financieel beeld 4.5.1. Totale kosten ruimtelijke opgaven 4.5.2. Dekkingsmogelijkheden 4.5.3. Oplossingsrichting terugdringen tekort

Actielijn 2: Project portfolio management en versterking uitvoeringsorganisatie

Actielijn 5: Lobby en profilering

2.1. 2.2.

5.1. 5.2.

2.3. 2.4.

Met inzicht meer overzicht Stroomlijning project- en procesmanagement rondom een initiatief Een datasysteem om tijdig te kunnen blijven (bij)sturen: PPM Een bundeling van de projectleiders in een gezamenlijke poule (projectenbureau).

Aanpak en profilering gemeente Oss Gerichte lobby en profilering voor doelen Taskforce 5.2.1. Rijksregeling Woningbouwimpuls 5.2.2. Provinciale regeling Coronaherstelfonds 5.2.3. Lobby projecten Taskforce Bijlagen:

Actielijn 3: Oss-West 3.1 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7.

Inleiding Opgave Oss-West Bouwstenen Publiek-Private samenwerking Proces van partnerselectie met voorgaande marktconsultants De Planning De implementatie

Bijlage 1 Aanbevelingen Bijlage 2 actielijn 2: Plan van Aanpak Meer door anders RO d.d. 20.11.2020 Bijlage 3 actielijn 5: Lobby en profilering Bijlage 4: Bouwstenen voor selectie samenwerkingpartner(s) VPR Consultants

3

4

VOORWOORD Op 28 mei 2020 heeft de gemeenteraad van Oss ingestemd met het inrichten van een ‘Taskforce versnelling aanpak woningbouw en bedrijventerreinen’ (in het vervolg afgekort als de Taskforce). Eind juli 2020 is de Taskforce gestart. Ruim 4 maanden later ligt er een eerste rapportage, die bestaat uit analyses en aanbevelingen op basis waarvan de bevoegde gezagen richting kunnen geven. Gebleken is dat diverse keuzes nog gemaakt moeten worden. De beleidskeuzen op ruimtelijk-economisch gebied en de beleidsstrategieën daaromheen zijn verouderd of ontbreken. Vandaar dat in deze tussenrapportage gepleit wordt voor een actualisatie van het ruimtelijk-economische beleid, waardoor enerzijds met gezag kan worden ingezet op het nieuwe beleid in Noord-Brabant, het Rijk en Europa en anderzijds het gemeentebestuur vanuit actueel beleid sturing geeft aan de uitvoering.

percentages sociale huur en goedkope woningen, etc.) 2. secundair focus op bedrijventerreinen, met name op strategisch niveau gericht op het MKB gericht op voldoende programma voor ons grondbedrijf (regie, meesturen, doelen realiseren, kosten terugverdienen, revolverend karakter) 3. door anticyclisch investeren bij dragen aan het op gang houden van de (woning)bouw en de lokale economie, en mogelijk te profiteren van een prijsdruk effect De gemeenteraad heeft ook aangegeven dat zij eind 2021 de volgende resultaten wil zien en tussentijds hierover wil geïnformeerd wil worden. Op de eerste plaats moeten de aangepaste werkwijze en geleerde lessen verankerd zijn in de organisatie. Als tweede moet de inzet gericht zijn op voldoende massa en moeten nieuwe projecten zijn opgezet. Tussenresultaat van de Taskforce

Opdracht gemeenteraad Oss tot het instellen van een Taskforce De Taskforce heeft als opdracht om bovenop de bestaande werkwijzen en structuren, op geheel eigen en onorthodoxe wijze, een bijdrage te leveren aan de versnelling. De kosten voor het inrichten en uitvoeren van de Taskforce zijn geraamd op € 400.000. Deze eenmalige gelden zijn onttrokken uit de ABR van het grondbedrijf. De opdracht van de Taskforce is door de gemeenteraad als volgt geformuleerd: 1. primair focus op woningbouw, gericht op realisatie vastgelegde doelen woonvisie, (o.a. versnellen van 300 naar 600 woningen per jaar, met in achtneming van de andere doelstellingen zoals de afgesproken

De Taskforce heeft begin december 2020 een vijftal deelprojecten opgeleverd, die in samenhang een versnelling van het proces om te komen tot de realisatie van woningen en/of bedrijventerreinen kan bewerkstelligen. Veel gaat goed in de gemeentelijke organisatie, maar het kan (altijd) beter. Om het goede te behouden en het betere te bereiken, noemen wij onze opdracht in een metafoor ‘Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden’ De Taskforce is samengesteld uit de hoofden van de afdelingen Leefomgeving, Wonen en Economie (Dries Ewalds), Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling (Mark-Jan Janssen), Planeconomie (Lenard Schoonen), Stadsontwerper (Martin Hagreis), Controller ruimtelijke projecten (Wim van Loon), de directeur Ruimte en Economie (Paula L ’Ortije) en

een extern consultant (Ger Driessen). De inhoud van deze eerste rapportage is tot stand gekomen met inbreng van eigen mensen én externe kennis en kunde (BRO (actielijn 1), PMO instituut (actielijn 2, PPM), VPRconsultants+(actielijn 3) en Bbn (actielijn 5, aanvraag Rijksregeling woningimpuls)). De Taskforce komt op basis van haar bevindingen in vijf actielijnen tot analyses en aanbevelingen over de strategische en uitvoeringsagenda (1), het portfoliomanagement (2, het beheer en uitvoeren van onderhanden werk), een aanzet tot nieuwe uitbreiding in Oss-west om het tekort aan planvoorraad tot oplossing te brengen (3), nieuwe financiële instrumenten om een proactief grondbeleid te kunnen voeren (4) en tot slot tot een gedachtelijn om participatie, netwerken en lobby met relevante partijen (5) te versterken. De Taskforce beseft zich terdege dat het hier een tussenstap betreft, men constateert dat presteren samenhangt met het maken van heldere keuzes, met een gezonde mix van snelheid en zorgvuldigheid van besluitvormingsprocessen, met een open mind naar samenleving en bedrijfsleven, maar ook met een adequate organisatie, zowel op bedrijfsvoering als op kennis en kunde op de schaal van een 100.000+ gemeente.

De Taskforce biedt deze tussenrapportage aan niet als eindvoorstel, maar wel als een tussenvoorstel, waardoor een acceleratie van de beoogde doelen op het punt van wonen en werken kan worden bevorderd. Tussentijds wordt verder gewerkt, met als achterliggende gedachte niets doen is geen optie. Vandaar dat op bepaalde punten we reeds voorbeelden willen laten zien in de lijn van ‘We zijn alvast begonnen’ w.g. Taskforce woningbouw en bedrijventerreinen 8 december 2020

5

6

Actielijn 1 Strategische en uitvoeringsagenda Oss

Oss speelt hier al goed op in, zo blijkt uit de praktijk. Maar dit kan en moet gestructureerder. Opvallend is dat de gemeente niet beschikt over een actuele structuurvisie met de blik op 2030, of verder. Dit geldt ook voor de huidige toekomstvisie, die eindigt in 2020. Dat betekent dat de keuze voor de diverse deelopgaven meestal wel gebeurt, maar het kan beter, indien sprake is van een integrale afweging met betrokken relevante partijen.

Nieuwbouw in de uitleggebieden levert vaak een belangrijke input voor de betaalbaarheid en haalbaarheid van stevige herstructurering in het stedelijk centrum. Stedelijke herstructurering is anderzijds onmisbaar om het stedelijk centrum sociaaleconomisch in stand te houden en waar mogelijk te versterken. Er is een noodzaak van inzicht in exploitaties die geld

F IE

Daarbij komt dat er nauwelijks planologische mogelijkheden zijn voor bedrijven (groot en klein), terwijl ook hier de (regionale en lokale) behoefte groot is. Zelfs tijdens de huidige corona-pandemie blijft de vraag onverminderd hoog.

A50

N329

BIED E G EN T I BU

Figuur 1: Stedelijk gebied Oss, Berghem en Geffen.

Oijen Megen

Demen

Lith

Deursen

Macharen

Lithoijen

Haren

Ravenstein

Maren-Kessel

Neerloon De Bulk

Het Wild

Elzenburg - De Geer Dome-X

Overlangel Herpen

Stadshart

Berghem

Oss Pivotpark

MAAS HERTOGSWETERING

Moleneind - Landweer - Danenhoef

Talentencampus

Geffen

A59 CHEJKING S I AM LI

KE ER VI ST DRIJ BE

De in- en externe effecten van nieuw te plannen woningbouw en de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen zijn niet in recente visies vastgelegd.

Er zijn tot 2030 voldoende (zachte) plannen voor de eigen behoefte, maar er moet vaart gemaakt worden om te zorgen dat deze op tijd concreet gemaakt kunnen worden, zeker gezien de benodigde ‘plus’ voor de regionale (en nationale) behoefte en de kansen die er liggen om versneld te groeien naar een meer robuuste ‘100.000-plus’ gemeente.

Vorstengrafdonk

Heesch West

A50

Oss ligt strategisch in het (inter)nationale stedelijke netwerk, is multimodaal bereikbaar, heeft een breed spectrum aan woon-, werk- en leefmilieus en een goed en breed stedelijk voorzieningenpakket. Oss wordt gekenmerkt door een vooraanstaande positie in de agrifood, heeft een sterke positie op het gebied van de moderne maakindustrie, logistiek en pharma, met de campus Pivot Park als Europese hotspot voor medicijnontwikkeling. Ook heeft Oss nog eens een fraai en groot buitengebied. Hiermee heeft Oss ‘goede papieren’ om bij te kunnen dragen aan de grote woningbouwopgave die regionaal, maar ook provinciaal en landelijk op de agenda staat. Op alle voornoemde niveaus ligt ook de uitdaging om invulling te geven aan het stevige economische groeipotentieel.

Dat betekent dat behoefte is aan meer inzicht op de gevolgen van de realisatie van deze functies in zijn omgeving. Fasering, omvang en functie-menging, maar ook de onderlinge uitwisselbaarheid vragen om gestructureerd en afgewogen inzicht in de wenselijkheid en haalbaarheid van aangedragen locaties mede tegen de achtergrond van draagvlak en de wijze waarop de trends in de samenleving hierin een plaats krijgen.

INN OV AT

1.1 Met de taskforce in de versnelling, een helder toetsingskader is in de maak Oss ontwikkelt zich de komende jaren tot een ondernemende woon- en werkgemeente met ruim 100.000 inwoners. De Strategische Agenda (in wording) begeleidt ons op de weg om deze ambitie te bereiken.

kosten en die geld opbrengen. Op deze wijze kunnen ‘zure’ en ‘zoete’ exploitaties balans brengen in kosten en baten, waardoor de uitvoerbaarheid van plannen wordt vergroot, zonder dat dit ten laste behoeft te gaan van substantiële lastenverhogingen voor de burger.

7

Het bedrijventerrein Heesch-West is nog niet beschikbaar en alles wijst erop, dat gezien de actuele vraag, het vollopen van dit bedrijventerrein, indien beschikbaar, waarschijnlijk binnen een paar jaar zal plaatsvinden. Oss heeft de fysieke ruimte om aan deze ruimtelijke behoefte naar aanvullende bedrijventerreinen op een goede manier tegemoet te komen. Alleen zijn er nog onvoldoende concrete plannen en formele mogelijkheden. Dit geldt dus zowel voor woon- als werkgebieden. Daar ligt een belangrijke uitdaging. 1.2 Veel bekend, maar samenhang moet sterker Versnellen van ruimtelijke ontwikkelingen kan indien aan de juiste randvoorwaarden wordt voldaan. Visie, ambitie, draagvlak en organisatorisch vermogen zijn daarbij, naast voldoende geldstromen, van belang. De benodigde integrale aanpak kan sterker. Dit vraagt om actie! Daarom is Oss gestart met de Taskforce, gericht op een versnelling van de ruimtelijke economische ontwikkelingen. De Taskforce moet leiden tot een versnelling van planvorming en realisatie van woningen en bedrijventerreinen. Met het toepassen van vernieuwende werkwijzen die interactie bevorderen tussen gemeente, andere overheden, marktpartijen en het maatschappelijke middenveld. Hiervoor is naar de opvatting van de Taskforce ook versterking van de uitvoeringsorganisatie nodig.

Versterking van de organisatie en een actuele omgevingsvisie dragen bij aan een soepele procesgang en het zo snel mogelijk kunnen realiseren van projecten. Uitnodigingsplanologie vormt het vertrekpunt voor deze nieuwe instrumenten. Deze aanzet tot Strategische Agenda kan gezien worden als een voorloper en levert de nodige bouwstenen op voor een op te stellen Omgevingsvisie Oss. Deze aanzet levert input voor het verdere Omgevingsvisieproces, door het agenderen van

onderwerpen voor verdere uitwerking. Daarnaast is het geenszins de bedoeling om alle kennis en ambitie die op vele plaatsen aanwezig is uit het oog te verliezen. Het levert allemaal input op voor de benodigde integrale afwegingsprocessen om te komen tot wenselijke, haalbare en betaalbare woon- en werkprogramma’s voor de komende vijftien tot twintig jaar. Bij deze aanpak worden uiteraard de door de Raad eerder vastgelegde doelstellingen niet uit het oog verloren, zoals de aandacht bij wonen voor de doelgroep lagere inkomens, zowel voor ouderen als starters en bij werken, de aandacht voor voldoende ontwikkelingsruimte voor MKB-bedrijven. Wil de gemeente zich actief in dit ontwikkelingsperspectief opstellen, dan is het gemeentelijk grondbedrijf daarvoor een belangrijk instrument, dat als aanjager kan fungeren. Een directe sturing kan dan, naast het voorzien in de ruimtelijke behoefte van wonen en werken, ook gegeven worden aan relevante omgevingsaspecten zoals klimaatadaptief, duurzaam, energiezuinig, gezond en veilig. Oss is al drie jaar gekozen tot de meest inspirerende Global Goals Gemeente en dat zal de komende jaren ook blijven! Oss gebruikt de Global Goals als drijfveer en basis voor al haar beleid en acties. Oss is daarmee een woon- en werkgemeente waar je met kinderen wilt (blijven) wonen.

en bedrijventerreinen, campussen, een stadshart en een goed voorzieningenpakket. Dit maakt Oss aantrekkelijk voor inwoners, werknemers, ondernemers en bezoekers. Oss vormt een belangrijke schakel in het (inter)nationale stedelijke netwerk zoals geduid in de NOVI en is goed bereikbaar vanuit andere economische kerngebieden (Randstad, Brainport, RAN, Food Valley) en Duitsland, door haar ligging op een knooppunt van snelwegen en aan de Maas. Oss, 33e stad van Nederland, lid van de G40 (de 40 grootste Nederlandse gemeenten), 6e stad van Brabant, de grootste van de M7 (7 middelgrote Brabantse steden) en heeft daardoor een schakel-functie naar de B5 (5 grote Brabantse steden). Vanuit deze robuuste basis vindt op zorgvuldige wijze doorontwikkeling plaats. Hierbij reikt Oss de hand naar ’s-Hertogenbosch en Nijmegen, om gezamenlijk antwoord te geven op de omvangrijke woningbouw– en bedrijventerrein opgave in Noord-Oost-Brabant. In de Osse stedelijke zone is hier ruimte voor, waarbij er rondom voldoende groen- en natuurgebieden zijn om te recreëren, de biodiversiteit te koesteren en tegelijkertijd ook om haar eigen energieopgave te realiseren en de functie als proeftuin voor de AgriFood verder uit te bouwen. Dit gebeurt vanuit ambities rondom besparing, reductie, circulariteit van grondstoffen en klimaatrobuustheid. Figuur 2: Oss in (inter) nationaal verband.

In het navolgende worden in het kort relevante thema’s aangereikt die een voorzet geven voor te behandelen punten in de in de maak zijnde Omgevingsvisie Oss 1.3 Aanzet tot strategische agenda: Oss, sterke schakel in stedelijke netwerken Oss is veelzijdig in alle opzichten: diverse landschappen, stad, stadjes en dorpen, bedrijven 8

Veelzijdig wonen in Oss, daar zit beweging in! Oss maakt onderdeel uit van de functionele regio ’s-Hertogenbosch, Veghel, Uden en Nijmegen. Van belang is de kwaliteit, identiteit en complementariteit van/binnen die regio’s. Oss kan met onderscheidende woonmilieus de regionale woningmarkt bedienen. Steden zoals ’s-Hertogenbosch en Nijmegen kampen met een grote woningbouwopgave, waarvan Oss een groter deel kan opvangen dan tot dusver is gebeurd. Vanuit het oogpunt van complementariteit, kan Oss ook andere type woonmilieus bieden dan de beide grotere steden. Deze laatste zullen zich meer richten op compacte hoog stedelijke woonmilieus. In Oss zijn naast de stedelijke milieus op transformatielocaties, ook voldoende mogelijkheden voor bijzondere grondgebonden woningen in een groene setting. Dit zal zorgen voor een goede balans in het aanbod van verschillende woonmilieus in de regio. Ontwikkelingen rondom wonen en werken zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Nieuwe bedrijventerreinen, maar ook de bestaande en in ontwikkeling zijnde terreinen zoals Pivot Park en Heesch-West leiden tot extra woningvraag die ook kwalitatief vraagt om specifieke accenten. Kijkend naar de eigen behoefte zijn volgens recente provinciale prognoses tot 2030 bijna 5.200 woningen nodig. Voor de periode tot 2035 komen daar nog eens ruim 1900 woningen voor de eigen behoefte bij.

Om de realisatie van dit programma in de praktijk zeker te kunnen stellen, is met het oog op onzekerheden en planuitval extra plancapaciteit noodzakelijk. Daarbovenop komt nog het programma dat nodig is om tegemoet te komen aan de regionale behoefte. Oss heeft hier zeker de kwaliteiten en mogelijkheden voor, door de strategische ligging, het voorzieningenpakket en het fraaie buitengebied. Zo kan Oss ook invulling geven aan de ambitie om versneld te groeien naar

de meer robuuste ‘100.000 plus’ gemeente. Om dit te bereiken koerst Oss bovenop de benodigde woningen voor de eigen behoefte (circa 7.100 tot 2035) op een ‘plus’ van 15%. Dit betekent in dit ‘hoge scenario’, dat in de periode tot 2035 maximaal 8.200 woningen gerealiseerd kunnen worden. Hierin is ook rekening gehouden met de benodigde flexibiliteit in geval van planuitval. De op dit moment bekende woningbouwplannen omvatten circa 6.200 woningen, waarvan 2300 woningen zijn ondergebracht in harde plannen. Er is dus sprake van een flinke opgave gezien de behoefte. Dit tekort is extra nijpend gezien het grote aandeel zachte plannen dat nog slechts in de visiefase verkeert. Het is dus noodzakelijk om tot een versnelling van de bekende plannen te komen èn om op zoek te gaan naar nieuwe woningbouwlocaties. Voor de korte termijn is de ambitie om de woningproductie te verhogen van 350/400 naar ongeveer 600 woningen per jaar. Zo kan in ieder geval de komende vijf jaar aan de eigen vraag voldaan worden. Dit aantal moet minimaal vastgehouden worden. Het is van belang dat reeds op korte termijn nieuwe (herontwikkelings-)locaties in beeld gebracht worden, gezien de veelal lange visie- en planvormingstijd en het feit dat door onvoorziene omstandigheden locaties uitvallen of vertragen. Voldoende betaalbare woningen is blijvend van belang.

Echter economische ontwikkelingen, zoals Pivot Park, leiden tot een toenemende vraag naar woningen in de midden- en hogere prijssegmenten. Ook dient ingespeeld te worden op de toenemende vraag naar woningen voor specifieke doelgroepen. Er zijn tekorten in nagenoeg alle sectoren: huurappartementen, betaalbare huurwoningen, grondgebonden koopwoningen en dure koopwoningen. Alleen aan grote koopwoningen voor grote gezinnen is een klein overschot.

Actuele trends en behoeften, zoals kleinere huishoudens, energiezuinig, leefbaarheid, klimaatbestendig en gezond en veilig, hebben niet alleen grote invloed op de nieuwbouw, maar zeker ook op de bestaande voorraad. Het overgrote deel van de toekomstige voorraad staat er immers nu al. Van belang is dat de totale voorraad divers, aanpasbaar en toekomstbestendig is, zodat iedereen zich in Oss thuis voelt en zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen. Een bruisend stadshart Oss werkt aan een bruisend hart, waar bezoekers uit de gemeente en de regio graag komen. Waar het prettig wonen en werken is, dicht bij de voorzieningen en met veel levendigheid. Een belangrijke strategie vormt het inzetten op een ruimtelijk compact(er) centrum, met een gevarieerder aanbod (ook cultuur en wonen) in een eigen, authentieke sfeer waarbij aandacht is voor verduurzaming met groen. Het Walkwartier is hierin een belangrijke stap. De grootste uitdaging is, naast het terugdringen van de leegstand, om levendigheid te creëren. Om hierop goed in te kunnen spelen moeten de opgaven gecoördineerd en gezamenlijk aangepakt worden. In de afgelopen jaren zijn diverse kantorenlocaties leeg komen te staan. Gezien onder andere de lange termijneffecten van COVID-19 en de grote woonvraag, is de verwachting dat er kansen liggen voor transformatie naar wonen, op korte afstand van het centrum.

Dit draagt bij aan de verstedelijkingsopgave voor Oss. De belangrijkste transformatieopgaven is de “Spoorzone”: een lint herontwikkelingslocaties aan de Noord- en Zuidzijde van het spoor vanaf de Euterpelaan/station Oss-West tot en met het stationsgebied/Oss-centrum. In deze zone moet Oss de komende jaren een nieuw gezicht krijgen. Uiteraard moeten er in het stedelijk gebied ook moderne (gemengde) kantoorlocaties behouden blijven. 9

Concentratie nieuwbouw in dynamische stedelijke zone De Osse woningbouwopgave – inclusief het bouwen voor de regio- moet grotendeels worden opgevangen in de stedelijke zone (Oss, Berghem, Geffen en Ravenstein). Hier ligt een flinke opgave om gebouwen te transformeren, verouderde (woon)gebieden te herstructureren en uitbreidingsmogelijkheden te inventariseren. Door te concentreren in de stedelijke zone kan het meest optimaal gebruik gemaakt worden van bestaande hoofdinfrastructuur: weg, spoor en water. Oss-West is een belangrijke ontwikkeling, waar in eerste instantie circa. 1.500 woningen zijn geprogrammeerd. Het is duidelijk dat hier meer mogelijkheden liggen, mede gerelateerd aan de aanwezige plancapaciteit kan gedacht worden aan 2.500/3.000 woningen. Dan resteert elders in de gemeente nog steeds een flinke opgave. Aan de noordrand van Oss ligt de nadruk op versterking van (de overgang naar) het landschap. In Berghem zijn grootschalige uitbreidingen vanwege de kleinschalige infrastructurele ontsluitingsstructuur niet goed mogelijk. Daarnaast moet de groene verbinding tussen Oss en Berghem behouden worden. In Geffen wordt gewerkt aan woningbouwplannen voor het oude gemeentehuis. Ook heeft de gemeenteraad in Geffen een gebied aangewezen met een WVGbestemming. In Ravenstein aan het Hooghuis en nabij De Kolk liggen (op termijn) mogelijkheden voor woningbouw.

Echter deze ontwikkelingen zijn te beperkt gezien de lokale behoefte. Gezien de grote Osse behoefte in combinatie met de regionale opgaven, is het van belang om op korte termijn uitbreidingsmogelijkheden in beeld te brengen. Deze liggen aan de overkant van het spoor. Nieuwe kansen zijn er nabij het

spoorkwartier (sportvelden en de Bendelaar), maar ook nabij de Elleboogstraat en mogelijk op termijn de Zwarteweg. Het is van belang dat nieuwe woningbouwontwikkelingen aansluiten bij het karakter van de kernen en het draagvermogen van het landschap. Organisch groeiende kernen en buiten wonen In de woonkernen ligt de nadruk op organische groei. Het bouwen voor de eigen behoefte (kwantitatief en kwalitatief) staat voorop om de leefbaarheid te versterken en om ondersteuning te bieden voor het draagvlak voor de voorzieningen. Met nieuwe ontwikkelingen moet aangesloten worden op de huidige maat en schaal, zodat de ruimtelijke karakteristiek versterkt wordt. Maar ook hier geldt dat de huidige woningbouwplannen (o.a. Liesdaal in Maren-Kessel, Wilgendaal in Herpen, Het Paradijs in Haren, Megen-Zuid en Lith-Oost) onvoldoende zijn gezien de behoefte. Ook hier ligt dus een opgave om ruimte voor woningbouw in beeld te brengen. Ook het wonen in het Osse buitengebied wordt steeds populairder. In het buitengebied liggen kansen om bijzondere, innovatieve en groene woonclusters toe te voegen. Een nieuwe omgevingsvisie kan hier indien wenselijk nieuwe kaders stellen. Opgave is om ontwikkelingen goed landschappelijk in te passen en er moet altijd oog blijven voor een goede balans tussen wonen en andere functies in het buitengebied.

Voldoende & diverse werkgebieden De uitgifte van de Osse bedrijventerreinen loopt voorspoedig. In de komende jaren komt het bedrijventerrein Heesch-West beschikbaar. Gezien de diverse contacten met bedrijven wordt na het beschikbaar komen van dit terrein en een snelle uitgifte voorzien. Het is daarom urgent dat vastgehouden wordt aan het vraaggericht ontwikkelen (dat is de vervanger van het ‘oude’ cijfermatig sturen) èn dat nieuwe locaties in

beeld gebracht worden. Uitgaande van een aanhoudende vraag, is per jaar circa 6 ha nodig, zowel grootschalig, als kleinschalig. Naast meer reguliere bedrijventerreinen is ook groei van Pivot Park noodzakelijk. De komende 15 jaar gaat het in totaal voor Oss om circa 90 hectare. De verwachting is dat dit alleen maar meer zal worden, gezien de explosieve groei en inbreiding van de Pharmasector (inschatting 200%) en de toenemende vraag naar ruimte voor distributiecentra. Van deze 90 hectare zal naar verwachting 25 hectare in Heesch-West gerealiseerd kunnen worden. Dat betekent dat er voor Oss zelf nog een zoekopgave van circa 65 hectare ligt. Naast nieuwe bedrijventerreinen is uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen (zoals De Hoed, De Bulk en Vorstengrafdonk) en herstructurering/ herontwikkeling van bestaande terreinen van groot belang. Om toekomstbestendig te blijven en in te kunnen spelen op actuele behoeften, is hiervoor structureel aandacht nodig. Een voorbeeld is de Euterpelaan. Het is bij herstructurering van belang om profiel te kiezen afgestemd op de kansen en locatiekenmerken, intensief ruimtegebruik te hanteren, in te zetten op multimodaliteit, goed landschappelijk in te passen, te verduurzamen (energietransitie/-besparing, klimaatbestendige en natuur inclusieve inrichting, circulair) en in te zetten op parkmanagement.

Alleen dan zijn werklocaties blijvend ‘broedplaatsen’ voor innovatie. Moderne Maakindustrie, AgriFood, Life Sciences en Logistiek Oss zet in op een sterke en innoverende economie waar nieuw ondernemerschap tot bloei komt en zorgt voor toekomstbestendige werkgelegenheid via verantwoord ondernemen.

10

Ambitie is om Oss verder uit te bouwen tot een vooraanstaand, moderne industriële ontwikkel- en maak-centra van Noord-Brabant en Nederland. Hierbij speelt Oss in op de kansen om als schakel te fungeren tussen de Food Valley, de Randstad en de Brainport en hierdoor tegelijk als motor voor de economie van Noord-(Oost-)Brabant. Dit geldt vooral voor die sectoren waarin Oss al sterk is: AgriFood, Life Sciences, Logistiek en de Maakindustrie. Oss heeft hierbij de ruimte om proeftuin te zijn: de plek waar kennis rondom AgriFood in de praktijk wordt gebracht. Ook voor logistiek en life sciences liggen aanknopingspunten voor een sterkere profilering, waar de gehele regio baat bij heeft. Pivot Park is een belangrijke motor om de farmaceutisch industriecluster te laten uitgroeien tot Europese ‘hotspot’ voor medicijnontwikkeling. De kleinere campussen Dome-X en de Talentencampus hebben ieder hun eigen focus. In het algemeen wil Oss haar positie als Cross Chain Control Centre verder uitbouwen. Hier worden onder andere op een slimme wijze informatie-en goederenstromen aan elkaar gekoppeld. Een van de voorwaarden daarvoor is dat zwakke punten in de regionale bereikbaarheid worden aangepakt. Een aantrekkelijk en innovatief buitengebied Het vitale buitengebied van Oss is aantrekkelijk divers en is daardoor geliefd als recreatie- en uitloopgebied.

Het vormt een belangrijke troef voor het goede woon-, leef- en ondernemersklimaat. De kracht ligt in de combinatie van een blauwe en groene kant: de Osse Maasoever van maar liefst 40 km met haar karakteristieke dorpen en vele recreatieve mogelijkheden aan de noordkant en een omvangrijk bosgebied ten zuiden van de stad met allerlei recreatieve en kleinschalige landbouwvoorzieningen. Het uitloopgebied voor de Ossenaren is groot. Uit de regio wordt hier ook veelvuldig gebruik van gemaakt. Het groen is altijd dichtbij.

Oss vormt als hart van de AgriFood Capital een onmisbare schakel voor de ambitie om als NoordBrabant voorop te blijven lopen als ‘provincie van agrarische kennis en productie’. Landbouw en industrie staan voor een kantelpunt, waar verschillende maatschappelijke opgaven samenkomen. Oss heeft de ruimte, de kennis en de ondernemers om hier in gezamenlijkheid mee aan de slag te gaan. Oss zet in op de ontwikkeling van een innovatief buitengebied dat functioneert als proeftuin/living lab. Van belang is het behouden van een goede balans tussen de diverse functies in het buitengebied: werken, landbouw, recreatie en toerisme, natuur en wonen.

-

de stationsomgeving. Deze projecten zijn ook opgaven in MIRT verband”; Op lokaal niveau is het verbeteren van de doorstroming noord-zuid een belangrijk aandachtspunt, evenals het veiligheidsrisico verbonden aan het spoor door Oss. Onder andere veroorzaakt door de vele gelijkvloerse spoorovergangen.

Bereikbaarheid als te versterken schakel èn vliegwiel Een belangrijke randvoorwaarde voor ontwikkeling van nieuwe woon- en werkgebieden is een goede multimodale bereikbaarheid. Voorkomen moet worden dat de wegen overbelast raken en overlast ontstaat die zijn weerslag heeft op de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid van het woon- en werkklimaat van Oss. Wanneer de ontwikkeling van de bereikbaarheid niet gelijk oploopt met de toename van woon-en werklocaties, dan vormt dat de zwakste schakel. Een goede multimodale bereikbaarheid is tegelijkertijd een belangrijke vestigingsplaatsfactor en vormt zo een belangrijk vliegwiel voor het kunnen bereiken van de Osse èn regionale ambities. Belangrijk hiervoor zijn: - Het toesnijden van de infrastructuur ten behoeve van Oss-West, zowel voor de auto, fiets als het openbaar vervoer. Een goede aansluiting op de A59 en het station zijn essentieel. Dit biedt kansen voor Oss als geheel. - Verschillende (deel)projecten in het kader van de MIRT A50 gericht op het aanpakken van de files op de A50, waarbij met name knooppunt Paalgraven een belangrijk knelpunt is; - Aanpassing van de spoorinfrastructuur, zoals de verdubbeling van de spoorbrug bij Ravenstein en verplaatsing van de treinstations van Oss-West en Ravenstein ten behoeve van ontwikkelingen in 11

12

A50

N329

D E I B E G N E UIT

B

Hoofdwegen MIRT A50, aanpak fileproblematiek Spoorweg Aanpassen spoor infrastructuur Vaarwegen Groene zone met de bossen van de Maashorst Blauwe zone met de karakteristieke dorpen aan de rivier

Oijen Megen

Bruisend stadshart door compacten, functiemenging en versterken levendigheid

Demen

INN OV

AT

F E I

Legenda

Lith

Sterke stad Oss en kernen Berhem, Ravenstein en Geffen die groeien voor de lokale en regionale behoefte. Groei vindt plaats door herontwikkeling en uitbreiding op zorgvuldig te selecteren en ontwikkelen locaties

Deursen

Macharen

Lithoijen

Haren

Ravenstein

Maren-Kessel

Neerloon De Bulk

Het Wild

Elzenburg - De Geer Dome-X

Overlangel Herpen

Stadshart

Berghem

Oss Pivotpark

Moleneind - Landweer - Danenhoef

Talentencampus

Zoekrichting woningbouwontwikkeling

MAAS HERTOGSWETERING

Organisch groeiende kernen, waar gebouwd wordt voor in ieder geval de eigen behoefte In het buitengebied is ruimte voor kleinschalige, bijzondere innovatieve woonmilieus afgestemd op het draagvermogen van het landschap Duurzame krachtige bedrijventerreinen, werken aan optimaliseren ruimtegebruik, profilering en verduurzaming Zoekgebieden nieuwe bedrijventerreinen op goed ontsloten locaties, goed ingepast en duurzaam

Geffen

Heesch West

A50

HE E RK VIG STEDRIJ BE

ID

A59 E NG H C S IJKI I M A DEL N Y D STE VER

3 campussen: Life Science Campus, Dome-X, Talentencampus

Vorstengrafdonk

Samenhang leidt tot sterke schakels

Het innovatieve buitengebied ontwikkelt zich tot AgriFood proeftuin, met sterke schakels naar de Live Scienses, Logistiek en Maakindustrie en waar sprake is van een goede balans met de andere functies zoals recreatie en wonen Ontwikkeling windmolens Een sterk, aantrekkelijk en divers ecosysteem dat nieuwe en bestaande bedrijven, ondernemers en bewoners steunt en faciliteert Dynamische verstedelijkingszone met ruimte voor woningbouw en bedrijvigheid, als antwoord op lokale en regionale behoefte. Goed ontsloten, zorgvuldig ingepast en duurzaam Sterke bedrijvigheid bestaand en nieuw, goed ontsloten, zorgvuldig ingepast en duurzaam. Innovatief buitengebied waar ruimte is voor innovatief wonen, recreëren en proeftuinen voor de AgriFood keten, met goede verbindingen met de Live Scienses, Maakindustrie en logistiek

13

14

1.4

De uitvoeringsagenda.

De uitvoeringsagenda zowel voor wonen als werken is een dynamisch proces. Tot op heden werd dit op Excel sheets bijgehouden en werd er periodiek een update gemaakt. In onderhavige rapportage wordt dat ook (nog) gedaan. Bijgevoegd treft u aan een projectenkaart, waar de locaties zijn aangegeven en waar ook de aantallen op zijn aangegeven. Het betreffen voorlopige gegevens, die bijstelling krijgen via het Project Portfolio Management (PPM), dat we in actielijn 2 in deze rapportage presenteren.

15

16

Projectenkaart woon- & werklocaties Oss overzicht per 1-1-2020 - voor intern gebruik

60

46 48 47

Oijen

Megen 49

45

55 57

Lith 56

Macharen

58

Deursen-Dennenburg

Lithoijen

50

Maren-Kessel

53

a

59

Ravenstein 51

54

52

b 24 22 23 21 26 25 27 6 8 7 10 11 15 13 12 16 14 17 33 37 38

2 42 43

Oss 39

36

40

29 32

35 31 28

4

20

Overlangel 44

Herpen 41

1

18 19

3

Berghem

5

34 30

61 62 63

64

Geffen

Woonlocatie

Aantal Start woningen bouw

Berghem 1. Bergse Veld 2. Harenseweg 14 3. Kerkstraat 42 4. Zevenbergseweg 2-2a 5. Piekenhoef Totaal Berghem

40 16 24 15 288 383

2021 nb 2025 2025 nb

Oss 6. Fratershof 7. Walkwartier 8. Oostwal 194 9. Wonen in centrum 10. Bergoss 11. Stationszone 12. Raadhuislaan 13. Raadhuislaan-Noord 14. Raadhuislaan-Zuid 15. Kruisstraat 82-86 16. Kruisstraat 98 17. Kromstraat 64 18. Kapelaan Nausstraat 19 .Kapelsingel 20. Zwaluwstraat 21. Schadewijk, tijdelijk wonen 22. Mettegeupel Oost 23. Horzak 24. Oijense Zij-Noord 25. Soos Krinkelhoek 26. Oorlogsheldenplein

100 135 25 86 63 100 22 150 150 18 20 30 31 36 40 60 84 101 220 36 34

2022 2022 2022 nb nb 2022 nb 2023 2024 nb 2021 2021 2022 nb 2024 2023 nb nb 2021 2023 nb

Woonlocatie

Aantal Start woningen bouw

27. Orseleindstraat 28. Ziekenhuislocatie 29. Sibeliuspark westzijde 30. Sibeliuspark residence 31. Talentencampus 32. Euterpelaan 33. Ruwaard verdistraat klooster 34. Ruwaard verdistraat GGZ 35. Zwembad 36. Nieuwe Hescheweg 7 37. Wethouder van Eschstraat 38. Molenstraat 159 39. West/ Noordwest 40. Ruwaard, tijdelijk wonen Totaal Oss

90 44 234 60 80 400 87 40 50 20 50 20 1.500 80 4.296

2022 nb nb 2024 2024 2021 nb 2022 2026 2024 2024 2024 2024 2021

Herpen 41. Alard van Herpenplein 10 42. Wilgendaal 1-2 43. Wilgendaal 3-4 Totaal Herpen

11 37 64 112

2022 nb 2023

Overlangel 44. Overlangel dorp Totaal Overlangel

17 17

2023

Macharen 45. Macharen, voetbalvelden Totaal Macharen

25 25

2024

Woonlocatie

Aantal Start woningen bouw

Megen 46. Kerklaan 47. Megen Zuid 48. Walstraat/Kapelstraat 49. Houtstraat Totaal Megen

17 18 14 30 79

nb nb 2022 2024

Ravenstein 50. Kasteelseplaats 5 en 5a 51. Ravenstein-de Kolk 52. Ravenstein-Hooghuis 53. Voetbalvelden/Spoorsprong Totaal Ravenstein

18 37 25 250 330

Deursen-Dennenburg 54. Laagstraat en Steenwerk Totaal Deursen-Dennenburg

Woonlocatie

Start Aantal woningen bouw

Maren-Kessel 59. Liesdaal Totaal Maren-Kessel

53 53

nb

Oijen 60. Dorpshart Totaal Oijen

28 28

nb

nb nb 2022 2024

Geffen 61. Centrumplan 62. Dorpstraat 15-17 63. Gemeentehuis 64. Geffen oost Totaal Geffen

11 14 16 150 191

nb 2022 2023 2024

27 27

nb

508

Lith 55. Centrum 56. Oost - afronding woongebied 57. Maaskantreizen Totaal Lith

40 70 20 130

2022 nb 2024

kleinere initiatieven verspreid over de gehele gemeente Oss, o.a. Haren Centrum 20 woningen TOTAAL OSS

6.199

Lithoijen 58. Noord Totaal Lithoijen

20 20

2024

Werklocatie

Aantal ha

500+ woningen

200-500 woningen

100-200 woningen

50-100 woningen

a. Oss

20-25

b. Ravenstein

10-22

1-50 woningen werklocatie

17

18

De confrontatie woningbouwcapaciteit ten opzichte van woningbehoefte. Wat de woningbouw betreft gaan we in deze fase uit van een planvoorraad van 6200 woningen per 1-1-2020, waarvan er per 1-1-2021 circa 590 als gereed zijnde worden gemeld.

Systeem. De implementatie heeft hoge prioriteit en zal bij een volgende update beduidend meer gespecificeerde inzichten gaan opleveren.

plangebied planvoorraad woningproductie planvoorraad woningbehoefte 2020-2035 1-1-2020 in 2020 1-1-2021 lage raming hoge raming Stedelijk gebied Oss 4900 450 4450 5720 6600 Berghem 480 150 330 Oss 4420 300 4120 Megen,Ravenstein, Herpen 690 60 630 690 800 Cluster Herpen 160 10 150 220 260 Cluster Megen 150 40 110 170 190 Cluster Ravenstein 380 10 370 300 350 Kernen Lith 300 40 260 365 420 Geffen 310 40 270 325 380 Totaal 6200 590 5610 7100 8200

De woningbouwcapaciteit november 2020 In deze rapportage is de woningbouwcapaciteit in projecten groter dan 15 woningen per november 2020 berekend op 5700 woningen. In het volgend overzicht is deze capaciteit verdeeld naar locatie, hard en zacht en is het jaar vermeld, waarin de start van de bouw plaatsvindt. Tevens is hieruit af te leiden, wat binnen stedelijk kan worden gerealiseerd en wat momenteel programmatisch is voorzien in buiten stedelijke gebieden. Het betreft een momentopname en er mogen op basis van dit overzicht geen harde conclusies getrokken worden. Verdergaande analyses en afwegingen dienen plaats te vinden alvorens hieraan conclusies worden verbonden.

Tabel. Planvoorraad woningen per 1 januari 2020 in de gemeente Oss met verwachte woningproductie in 2020 (afgerond alles op tientallen) afgezet tegen woningbehoefte 2020-2035 hoge en lage variant.

Deze 6200 woningen zijn opgenomen in projecten van meer dan 15 woningen (totaal 5700 woningen). De resterende 500 woningen is capaciteit in kleinere ontwikkelingen. Van deze plancapaciteit van 5700 woningen worden 2300 woningen aangemerkt als harde plancapaciteit (40%) en 3400 woningen als zachte capaciteit. Oss-West is in dit overzicht opgenomen met 1500 woningen. De plancapaciteit is in het overzicht van paragraaf 1.7.3 opgenomen, onder de naamgeving Plancapaciteit Oss november 2020. In de hoofdlijn blijkt dat tegenover een behoefte van

7100 (laag) tot 8200 (hoog) woningen op dit moment een capaciteit van 6200 woningen staat. Dat betekent dat op dit moment minimaal nog ruim twee derde van de woningbehoefte (tot 2035) gealloceerd moet worden. Van de plancapaciteit van 5700 woningen in projecten is 60 tot 70 % op dit moment gelegen in binnenstedelijke plancapaciteit, 30 tot 40 % is gesitueerd in uitleggebieden met als grootste OssWest. Het betreft op dit moment een inzicht dat nog niet is gebaseerd op het nieuwe Portfolio Management 19

20

harde projecten: planfase in aanbouw - voorbereiding capaciteit woningen inclusief zachte plannen/plannen in visie-fas zachte projecten: aantal is schatting, kan meer of minder worden

Deelgebied Berghem Berghem Berghem Berghem Berghem Berghem Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss

gebied Berghem Noord

project Berghem Centrumplan Berghem Dorp

Berghem Zuid

Piekenhoef

Centrumzone

Fratershof Oss-Centrum Walkwartier Oss Centrum

Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss

Oss-Noord

Oss-Zuid

Oss Oss Oss Oss Oss Oss Oss-West Oss 2. clusters MegenRavenstein-Herpen custer Herpen Herpen custer Herpen custer Herpen custer Herpen Overlangel custer Herpen cluster Megen Macharen cluster Megen Megen cluster Megen cluster Megen cluster Megen cluster Megen cluster Ravenstein Ravenstein cluster Ravenstein

planfase voorbereiding in aanbouw zacht plan zacht plan in aanbouw voorbereiding voorbereiding voorbereiding

startbouw opmerking 2021

specifcatie project Bergse Veld Harenseweg 14 (16 studio's voor arbeidsmigranten) Kerkstraat 42, locatie bij spoor Zevenbergseweg 2-2a voltooing woongebied Berghem Zuid

in/uitbreiding inbreiding uitbreiding inbreiding inbreiding uitbreiding

Koornstraat/Begijnenstraat wonen-winkels-cultuur, Walplein - Walstraat - De Wal Oostwal 194 (Bristol, herontw. Winkel) Wonen in het centrum (herontw. Meerdere panden, krimp m2 detailhandel)) o.a. Koningsloper en Sheddaken Oude Theater/Lucaya (herontw. Horeca/sauna) Raadhuislaan 11, omzetting brabantzorg herontwikkeling belastingkantoor (Lievekamplaan 1) Raadhuislaan 4 / Raadhuishof 35 (herontw. Kantoren) Kruisstraat 82-86 (zorg-wonen), herontw. Winkel Kruisstraat 98 (herontw. tankstation) Kromstraat 64 (heront horeca Tivoli)

inbreiding inbreiding inbreiding

100 135 25

inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding

86 63 100 22 150 150 18 20 30

Kapelaan Nausstraat Kapelsingel

herontwikkeling vml school de Singel kapelsingel 40 tm 110, vml soos

inbreiding inbreiding

Zwaluwstraat e.o. Oss Schadewijk, tijdelijk wonen

herstructurering/vervangende nieuwbouw, toevoeging 40

inbreiding

noordzijde Kuijpers Rietbergstraat

uitbreiding

Mettegeupel Oost Horzak Oijense Zij-Noord Oss Soos Krinkelhoek Oorlogsheldenplein Oss Orseleindstraat

omgeving laan der Middeleeuwen woonwijk ten noorden van Kupers Rietbergstraat ten noorden van Westhaag Hertogensingel/Foulkestraat (vml. Soos ) Oorlogsheldenplein (vml bedrijf Govers) Orseleindstraat/Vlietstraat (vml bedrijf) (incl zorgwonen)

inbreiding uitbreiding uitbreiding inbreiding inbreiding inbreiding

Ziekenhuislocatie Sibeliuspark

afronding transformatie vml locatie ziekenhuis westzijde Doctor Saal van Zwanenbergsingel Residence (uitbreiding serviceflat) Nelson Mandela Boulevard transformatie bedrijventerrein naar woon-werkgebied herontwikkeling Klooster Verdistraat 87 herontwikkeling Verdistraat 81 (GGZ)

inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding

Zwembad herontwikkeling (euterpelaan 1) Nieuwe Hescheweg 7 (Josina Bloemen e.o.) Wethouder van Eschstraat transformatie Molenstraat 159 (winkel/leerfabriek)

inbreiding inbreiding inbreiding inbreiding

50 20 50 20

50 20 50 20

visie vorming visie vorming visie vorming visie vorming

2026 2024 2024 afhankelijk initiatief markt 2024 afhankelijk initiatief markt

Oss West/Noordwest Oss Ruwaard, tijdelijk wonen

nieuw woongebied ten westen van Oss sportvelden westzijde Oss

uitbreiding uitbreiding

1.500 80

1.500 80

visie vorming visie vorming

2024 2021

Herpen Herpen Wilgendaal 1-2 Herpen Wilgendaal 3-4 Overlangel dorp

Alard van Herpenplein 10 (doeland) in aanbouw nog uitwerken o.a. herontwikkeling vml school

inbreiding uitbreiding uitbreiding inbreiding

voorbereiding in aanbouw visie vorming voorbereiding

2022

Macharen, voetbalvelden Megen Kerklaan Megen Zuid Megen Walstraat Kapelstraat Megen Houtstraat

vml. Voetbalvelden Dorpstraat, Kasteeldijk Kerklaan 1, ombouw verzorgingshuis afronding woonwijk inbreiding Houtstraat 2, transformatie bedrijf

uitbreiding inbreiding uitbreiding inbreiding inbreiding

Ravenstein Ravenstein-de Kolk

Kasteelseplaats 5 en 5A t/m V (vml klooster) Schaafdries (woningen en supermarkt)

inbreiding inbreiding

Oss Bergoss Oss-stationszone Raadhuislaan Raadhuislaan-Noord Raadhuislaan-Zuid Centrum-west

Oss-Oost

gereed aantal woningen per 1-12021 (1-1(schatting 2020) 40 16 24 24 15 15 288 125

Talentencampus Oss Euterpelaan Oss Ruwaard verdistraat Oss Zuid. diverse transformatielocaties

plannen in visie-fase

100 150 150

20

18

in aanbouw in aanbouw visie vorming in aanbouw visie vorming visie vorming in aanbouw voorbereiding voorbereiding

2025 2025

2022 2022 2022

2022 2023 2024 2021 2021

31 36

voorbereiding in aanbouw

2022

40

40

visie vorming

2024

60

60

visie vorming

2023

in aanbouw in aanbouw voorbereiding visie vorming in aanbouw visie vorming

2021 2023

36 90

80 400

64

25

30

84 101 220 36 34 90 44 234 60 80 400 87 40

11 37 64 17 25 17 18 14 30 18 37

84 84

34

22

in aanbouw in aanbouw visie vorming visie vorming in aanbouw voorbereiding

3

17 16

visie vorming in aanbouw in aanbouw voorbereiding visie vorming

2022

2024 afhankelijk initiatief markt 2024 2021 2022

2023 2023 2024

2022 2024

in aanbouw in aanbouw

21

cluster Ravenstein

Ravenstein-Hooghuis

cluster Ravenstein

Ravenstein verkenning locaties voetbalvelden / spoorsprong

uitbreiding

Laagstraat en Steenwerk

verdere verdichting mogelijk

uitbreiding

Lith Centrum Lith Oost Lith Maaskantreizen verkenning woningbouw Maren-Kessel Liesdaal Oijen Dorpshart

o.a. herontwik. school, gemeenschapshuis, gemeentewerf afronding woongebied Mr.v.Coothstraat 14 , vml Maaskant reizen bijv Lithoijen Noord woongebied westzijde afronding woonwijk

inbreiding uitbreiding inbreiding uitbreiding uitbreiding inbreiding

Geffen-Dorp

Geffen Centrumplan Geffen Dorp Geffen gemeentehuis

afrondig centrumplannen Dorpstraat 15-17, meubelzaak vd Heijden herontwikkeling gemeentehuis

inbreiding inbreiding inbreiding

Geffen-oost

Geffen-Oost

ontwikkeling nieuw woongebied

uitbreiding

cluster Ravenstein kernen Lith kernen Lith kernen Lith kernen Lith kernen Lith kernen Lith kernen Lith kernen Lith Geffen Geffen Geffen Geffen Geffen Totaal gemeente Oss

DeursenDennenburg

Lith

Lithoijen Maren-Kessel Oijen

hooghuis herontwikkeling school

inbreiding 250

20 20

25

voorbereiding

2022

250

visie vorming

2024

27

in aanbouw

40 70 20 20 53 28 11 14 16

150

150

3.424

5.691

25

1 11

voorbereiding in aanbouw visie vorming visie vorming in aanbouw in aanbouw

2022 2024 2024

in aanbouw voorbereiding voorbereiding

2022 2023

visie vorming

2024

22

Duidelijk is dat het ontbreekt aan voldoende plancapaciteit. Voorkomen dient te worden dat er structureel een tekort is aan plancapaciteit. De aandacht zal dan ook in de komende periode uitgaan aan een verdere verkenning en vergroting van de plancapaciteit. Aanbeveling 1 Stel op korte termijn een Omgevingsvisie en betrek daarbij de in Actielijn van de Taskforce aangedragen aspecten Aanbeveling 2 Stel jaarlijks een zes jaren voortschrijdend meerjaren-woningbouwprogramma op gebaseerd op de hoge woningbehoefte vooruitberekening, waarbij de eerste vier jaren bestaan uit harde plancapaciteit (vastgesteld bestemmingsplan). Aanbeveling 3 Start tijdig in overleg met provincie en regio de voorbereiding voor nieuwe bedrijventerreinen. Sluit waar mogelijk aan bij bestaande terreinen en geef prioriteit aan de uitbreiding van Pivot park en heb aandacht voor de eigen MKB-bedrijven met ruimte behoefte.

23

24

Actielijn 2 Project portfolio management en versterking uitvoeringsorganisatie 2.1. Met inzicht meer overzicht Doel van de inzet van het portfoliomanagement is om een adequaat overzicht te hebben van plannen die binnenkomen en die gestructureerd in een behandelingsproces worden gebracht. Vanaf binnenkomst wordt meteen de wenselijkheid en haalbaarheid via de intaketafel beoordeeld en indien dat het geval is, wordt het plan met alle relevante aspecten in een database gebracht, waardoor de voortgang van elk plan inzichtelijk wordt. Uitgangspunt is dat binnen vooraf vastgelegde tijd en middelen plannen worden afgewikkeld. De aanzet tot een Strategische Agenda laat zien dat het nodig is om op korte termijn keuzes te maken rondom nieuwe locaties voor wonen en werken èn om de realisatie van harde en zachte projecten te versnellen. Dit vraagt veel van de gemeente Oss en specifiek van de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling. De druk is nu al groot door de hoge ambities en door de wens van het bestuur om zoveel mogelijk ruimtelijke initiatieven en wensen mogelijk te maken. De komst van de Omgevingswet maakt dit nog urgenter. Door deze ‘overdruk’ blijft de focus op de grote bestuurlijke lijnen achter: er worden geen duidelijke keuzes gemaakt.

Het voorbestaan van deze situatie is onwenselijk vanuit meerdere redenen: vanuit het welbevinden van de medewerkers, de behoeften van initiatiefnemers uit de samenleving èn de beoogde realisatie van de ambities uit de aanzet tot een Strategische Agenda. Om hierin een doorbraak te bereiken is nodig: 1. stroomlijning project- en procesmanagement rondom een initiatief; 2. een datasysteem om tijdig te kunnen (bij)sturen: P(roject)P(ortfolio) M(anagement);

3. een bundeling van de projectleiders in een gezamenlijke poule (projectenbureau). Zo kunnen ruimtelijke initiatieven beter mogelijk gemaakt worden en wordt invulling geven aan de strategische doelstellingen van bestuur en organisatie. 2.2. Stroomlijning project- en procesmanagement rondom een initiatief Het toverwoord is ‘prioriteren’. Bij de keuze om een project al dan niet op te pakken, moet het maatschappelijk rendement meegenomen worden. Duidelijk is dat projecten die passen binnen beleid en bestemmingsplan een eerste prioriteit hebben. Voor daarvan (deels) afwijkende plannen wordt gestart met het formuleren van criteria en een afdeling overstijgende prioriteringssysteem met kwaliteitseisen. Hierin zal in elk geval worden opgenomen maatstaven voor de ontvankelijkheid van principeverzoeken en zal het bestaande protocol principeverzoeken worden geactualiseerd. Hiermee wordt een snelle start gemaakt. Vanaf december 2020 wordt de interne procedure: • Intaketafel fase 1: beoordeling wenselijkheid initiatief; • Intaketafel fase 2 vanaf april 2021: beoordeling haalbaarheid van de wenselijke initiatieven. Tot april 2021 wordt er gewerkt met het ‘Aftikteam Buitengebied en Kernen/Stad’. Een tweede toverwoord is ‘verzakelijken’: voor de geprioriteerde projecten moet projectmatig gewerkt worden door alle betrokkenen.

Dit vraagt om goed projectmanagement, met een plan van aanpak, voortgangsrapportages en accurate en goede bijsturing.

Om het aantal projecten dat gerealiseerd wordt te vergroten èn om de doorlooptijd daarvan te versnellen, wordt bij ieder geprioriteerd project de keuze gemaakt of het werk door de gemeente of de initiatiefnemer gedaan moet worden. Voor plannen/ projecten waarmee geen groot maatschappelijk belang is gemoeid en/of uitvoering in eigen huis zou leiden tot ongewenste vertragingen, verricht de initiatiefnemer het werk (zoals het opstellen van de ruimtelijke onderbouwing of het bestemmingsplan). Voor deze projecten toetst de gemeente de stukken en heeft ze een meer faciliterende rol. De beoordeling van de stukken door de gemeente vindt plaats aan de hand van een checklist die in Q1 2021 wordt opgesteld. Vervolgens wordt er 2 x per jaar gecoördineerd een procedure opgestart in de vorm van een veegplan, zodat de juridisch-planologische basis ontstaat voor de realisatie van de (kleinere en eenvoudige) projecten met een positief principebesluit. Door minder Regels en door meer flexibiliteit bij de Regels in het op te stellen Omgevingsplan conform het gedachtengoed van de Omgevingswet, wordt ervoor gezorgd dat er meer plannen gerealiseerd kunnen worden. Deze flexibiliteit zal ertoe leiden dat er minder proceduretijd aan de orde is en dat meer via het flexibel omgevingsplan kan worden opgelost, waardoor kosten, proceduretijd en het aantal principeverzoeken verminderen.

Plan van Aanpak “Meer door Anders” afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Door de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling is een Plan van Aanpak ‘Meer door Anders’ opgesteld. Dit plan van aanpak treft u aan in de bijlagen. Dit plan van aanpak geeft invulling aan anders werken bij de afdeling RO, waarmee de werkdruk wordt verminderd, de workload kan worden vergroot en de werkwijze meer aansluit bij de verwachtingen van het bestuur en de samenleving.

25

2.3. Een datasysteem om tijdig te kunnen (bij)sturen: PPM Om woningbouw en aanleg bedrijventerreinen te kunnen versnellen, is het noodzakelijk om project portfoliomanagement (PPM) in te voeren. Een goed overzicht van lopende opdrachten en projecten is een belangrijke randvoorwaarde om accuraat te kunnen sturen op een versnelling van die projecten. Het PPM helpt om gemakkelijk en helder de voortgang van projecten inzichtelijk te maken en draagt zo bij aan een verdere professionalisering van projectmatig werken. Het slagen ervan staat of valt bij het consequent invullen, monitoren en actualiseren ervan. Naast het feit dat het een goed inzicht geeft op de onderhanden zijnde projecten, is het ook een instrument om op basis van feiten te komen tot afweging en heroverweging van projecten als er om welke reden dan ook ge(her-)prioriteert moet worden. Vooruitlopend op de organisatie-brede implementatie van een PPM wordt gestart met een pilot voor de (woningbouw) projecten van de Taskforce. Per project wordt hierin opgenomen: 1. Algemene gegevens van het project; 2. Sturing project (portefeuillehouder, ambtelijk opdrachtgever en –nemer en trekker); 3. Procedures en status project; 4. Te realiseren aantal woningen of m2 industrieterrein met differentiatie en doelgroepen; 5. Start, geplande einddatum, doorlooptijd en geplande/gerealiseerde mijlpalen; 6.

Geraamde en bestede uren per project (per afdeling); 7. Geplande en gerealiseerde kosten van uitbesteding binnen het project; 8. Opbrengsten uit anterieure overeenkomst, geraamde bijdrage van de overheid bij plannen van derden, het resultaat van de GREX en de omvang van de publieke onrendabele top.

PPM stelt ons in staat om: 1. relevante gegevens in te zien. 2. overzichten te genereren. 3. te sturen op de voortgang en de inzet van middelen. 2.4. Een bundeling van de projectleiders in een gezamenlijke poule (projectenbureau). Geconstateerd wordt dat er momenteel ruim tien projectleiders op het punt van ruimte, economie en wonen zijn in de gemeentelijke organisatie verspreid over meerdere afdelingen. Er is geen eenduidige aanpak en aansturing van deze projectleiders. Om nu de versnelling van woon- en werklocaties te bereiken wordt voorgesteld separaat een projectenbureau in te richten, met daarin een bundeling van de projectleiders van Ruimtelijke Ordening en Vastgoed. Voordelen hiervan zijn onder andere het bereiken van kruisbestuiving, kennisverrijking, onderlinge vervangbaarheid, prioritering, continuïteit centrale sturing en escalatie bij hangdossiers. Taak van het projectenbureau is het professioneel uitvoeren van de projecten binnen tijd en geld. Dat externe factoren daarbij een rol kunnen spelen is duidelijk. Wordt afgeweken van de planning dan wordt gerapporteerd aan de ambtelijke staf en het college.

Aanbeveling 4 Maak gebruik van het PPM-systeem, onderhoudt het en monitor dit instrument en gebruik het voor actueel inzicht, voortgangsbewaking, prioriteren en zo nodig herijking van de onderhanden projecten. Aanbeveling 5 Richt op korte termijn een projectenbureau in, waarin de krachten van de aanwezige projectleiders gebundeld worden, zorg voor een eenduidige instructie waardoor projecten in tijd en geld kunnen worden weggezet en draag zorg voor de benodigde instrumenten en een leidinggevende met kennis en kunde uit de markt, die in staat is te escaleren op momenten dat projecten door besluiteloosheid dreigen te vertragen.

26

Actielijn 3 Oss-West

3.1. Inleiding De realisatie van Oss-West is komende jaren een volgende belangrijke stap in de ontwikkeling van de stad. Al in de Structuurvisie van 2006 is het gebied aan de westzijde van de stad aangeduid als toekomstige woningbouwlocatie. Na de afronding van o.a. de

Piekenhoef, het Reut, de Oijense Zij en Horzak Noord komt Oss-West als nieuw woongebied nu snel in beeld. In het perspectief van de huidige urgente woningbouwopgave is de toekomstige wijk meer dan een toevoeging aan de bestaande wijken aan de westzijde van de stad. De ontwikkeling zal – naast dat het voorziet in eigen behoefte - ook van betekenis zijn voor een grotere regio. In combinatie met diverse binnenstedelijke opgaven zal Oss-West voorzien in een groot deel van de woningbehoefte voor de komende 15 jaar.

ontwikkelstrategie. Daarvoor hebben we een aantal ervaringsdeskundigen een uitgebreid rapport laten opstellen, dat als bijlage bij deze rapportage is gevoegd: ‘Advies versnelling woningbouw Oss-West, 10 december 2020’. Daarbij is onze inzet om op korte termijn marktpartij(en) selecteren om samen met hen en mogelijk andere stakeholders deze plannen en strategie vorm te geven. Voor de uitvraag aan marktpartijen zullen kaders, randvoorwaarden, kansen en belemmeringen goed in beeld gebracht worden. Ook zullen we selectiecriteria opstellen voor een goede keuze van ontwikkelende partijen. Het is in beginsel een keuze voor een samenwerkingsverband voor de komende 15 jaar.

Oss West voegt nieuw woonmilieu toe dat moet aansluiten op de wensen en ambities van deze tijd. Een wijk die meer is dan een optelsom van straten, pleinen, groen en woningen, maar die nadrukkelijk een eigen signatuur kent en in die zin iets toevoegt aan de bestaande woonmilieus en het dna van Oss. En die daarbij ook haar plek verovert als aantrekkelijke woonlocatie voor de regio.

Resultaat van dit proces is het beschikbaar krijgen van een adaptief gebiedsconcept voor een duurzame, attractieve nieuwe woonwijk die logisch aansluit op de bestaande stad en het omliggende landschap. Een woonwijk met een onderscheidende eigen signatuur die iets nieuws toevoegt aan de diversiteit qua woonmilieus en daarmee aan het dna van Oss en de regio.

Het maken van een gebiedsconcept voor Oss-West is een mooie uitdaging, maar zeker ook complex en omvangrijk. Er komt zogezegd veel bij kijken: visie op de ruimtelijke opzet, identiteit, bepaling locatie en omvang plangebied, programmatische wensen voor wonen en andere functies, duurzaamheidsambities, aansluiting op aanliggende wijken, grondposities, mobiliteitsopgave, financiële kaders, flexibiliteit en ontwikkelstrategie.

Tijdens het ontwikkelproces zullen vraagstukken met betrekking tot ambitie, exacte omvang en programma van Oss-West, locatiekeuze en fasering samen met geselecteerde marktpartijen nader verkend worden. Het plangebied is daarbij in eerste instantie een ruimer gekozen studiegebied van zowel Oss-Noordwest als Oss-West. Planconcept en ontwikkelstrategie moeten richting geven aan uiteindelijke locatiekeuzes en fasering. Voor de totale ontwikkeling van deze nieuwe bouwlocatie gaan we in deze fase uit van ca. 2.500 a 3.000 woningen tot 2035.

3.2 Opgave Oss-West De eerste stap om tot de ontwikkeling van een nieuw duurzaam en inclusief woongebied te komen is het opstellen van een gebiedsconcept en 27

3.3. Bouwstenen Een eerste inventarisatie van bouwstenen voor OssWest laat een breed palet aan kansen, beperkingen en uitdagingen zien. Voor de uitvraag in de markt zullen we dit in een goed geredigeerd document samenbrengen. Deze bouwstenen vormen de opmaat naar een prikkelende visie waartoe we ontwikkelende marktpartijen en ontwerpers gaan uitdagen. Per thema zijn verschillende bouwstenen verzameld, die we samen met deze marktpartijen gaan oppakken. Bouwstenen deels als achtergrondinformatie over het plangebied, deels als kaders, maar vooral als (niet te missen) kansen op het gebied van stedenbouw, landschap, cultuurhistorie, duurzaamheid, mobiliteit, natuur en ecologie, noodzakelijke flexibiliteit etc. Samen varen we hier koers west!! Vanuit stedenbouw en landschap een pleidooi om de aanwezige landschappelijke kenmerken van het gebied als basis te kiezen voor een gebiedsconcept. En om – gelet op de gewenste flexibiliteit – het plan vooral als raamwerk op te stellen. Tevens om bij de opzet een sterke eigen identiteit te ontwikkelen. Vanuit programma wonen de uitdaging om de goede balans te vinden ten opzichte van binnenstedelijke opgaven en goed de kansen op de regionale woningmarkt te verkennen voor Oss West. Ook aandacht en ruimte voor (nieuwe) bijzondere woonvormen. Vertrekpunt is een woonprogramma van 2.500 – 3.000 woningen tot 2035.

Vanuit cultuurhistorie en archeologie een pleidooi om kansen te benutten om de historie van het gebied medebepalend te laten zijn voor de identiteit van de nieuwe stadsuitbreiding. Delen van het gebied hebben een hoge of middelhoge archeologische verwachtingswaarde en zijn onderzoek plichtig. Rond het thema natuur en ecologie liggen er goede kansen om groene netwerken (o.a. de Groenblauwe slinger) en biodiversiteit te versterken, ook als het huidige landschap straks meer stedelijk gebied wordt.

Natuur-inclusief bouwen en ontwikkelen zou bij een nieuwe wijk vanzelfsprekend moeten zijn. Speciale aandacht vraagt de waterhuishouding en in het bijzonder kwelwater in het gebied. Op het gebied van energiebesparing en warmtevoorziening is de ambitie om de lat hoog te leggen en te streven naar een energie-neutrale wijk. En om daarin de kansen voor een collectief warmtenet te verkennen. Uiteraard bouwen we Oss-West aardgas loos. Vanuit duurzaam bouwen tevens een pleidooi voor een klimaat robuuste wijk, met veel aandacht voor klimaatadaptatie. Effectief de problemen met neerslag, hitte en droogte op te pakken vanaf begin van de planvorming Wat betreft mobiliteit is het duidelijk dat een nieuwe uitbreiding van deze omvang goed ontsloten moet zijn en goed aangehaakt op bestaande infrastructuur, zeker als de wijk ook van betekenis wil zijn voor de regio. Speciale aandacht vraagt de hoofdontsluiting met een (noord-)westelijke randweg (nieuw of via opwaardering bestaande wegen). Voor fietsers bieden de bestaande routes als Amsteleindstraat en Ussenstraat prima aanknopingspunten. Een goede aanhaking op het spoor vraagt verplaatsing van Station West westwaarts, waardoor het ook voor de regio meer betekenis krijgt.