Document · PDF

Programmabegroting 2023-2026.pdf

Adviescommissie Sociaal Bestuurlijk 19 januari 2023, gemeente OssBij agendapunt: Bestuursopdracht Participatie38.622 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Voor het Theater van de Stad zijn afspraken gemaakt inzake structurele financiering.

Q2/2023

Op basis van een evaluatie zal de impact en het effect van dit project aan de gemeenteraad worden aangeboden. Op basis van de evaluatie doen we een financieel voorstel.

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

Stichting Oss Cultureel voert om het jaar het locatietheater project 'Oeverloos' uit.

Q2/2023

De kosten voor een dergelijke voorstelling financieren we op dit moment incidenteel. We willen dit structureel maken en komen in overleg met de organisatie met een voorstel.

We evalueren het Cultuurfonds Amateurkunst en informeren de gemeenteraad

Q4/2023

hierover. De insteek is dat we het cultuurfonds structureel willen maken en de evaluatie moet daar een onderbouwing voor geven.

We peilen de behoefte aan bouwruimte voor carnavalswagens en dat doen we door

Q2/2023

een bijeenkomst te organiseren voor de verschillende carnavalsverenigingen waarin we hen de vraag voorleggen. Op basis van de behoefte peiling richten we een eventueel vervolgproces in waarover we de gemeenteraad informeren.

2.4 Vrijwilligers Wat willen we bereiken? Maatschappelijke verenigingen, stichtingen, coöperaties en andere samenwerkingsverbanden zijn er in allerlei soorten en maten. Zij vormen samen een veelkleurig sociaal weefsel voor de Osse samenleving. Ze zijn allemaal belangrijk voor sociale samenhang, voor het erbij horen, voor zingeving, voor leefbaarheid, voor gezamenlijkheid, voor omzien naar elkaar. In al hun verscheidenheid is er een grote gemeenschappelijke factor; het zijn allemaal vrijwilligers die tijd en energie stoppen in 'hun klupje'. Maar dat vrijwilligerswerk staat onder toenemende druk als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen, zoals individualisering, complexere vrijwilligerstaken en drukkere agenda's. We constateren het bij de sportverenigingen, bij de gemeenschapshuizen, bij amateurkunstorganisaties, bij jeugdclubs, eigenlijk overal. Het lijkt steeds moeilijker te worden om vrijwilligers te vinden die voor een langere periode een functie uitvoeren of een taak oppakken. Vanuit de gemeente willen we ons inspannen om alle vrijwilligersorganisaties te ondersteunen in het hoofd bieden aan deze ontwikkelingen.

Kan er meer op een slimme manier samengewerkt worden, kunnen taken anders georganiseerd worden, kunnen andere vrijwilligers aangeboord worden et cetera? Bestaande programma's als Thuis in de Buurt en Vitale Sportverenigingen hebben al veel van deze elementen in zich. We willen in gesprek met alle vrijwilligersorganisaties om te kijken wat zij nodig hebben en hoe we hen verder kunnen ondersteunen/faciliteren. We werken aan de volgende doelstelling(en):

Vrijwilligersorganisaties kunnen een beroep doen op ondersteuning vanuit de gemeente, wanneer zij moeite ondervinden in het uitoefenen van hun taken en activiteiten

Vrijwilligersorganisaties worden adequaat ondersteund

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

Binding van

Plan voor vrijwilligerswaardering gereed

2024

2025

2026

Netwerkontwikkeling vrijwilligersorganisaties Samen met vrijwilligersorganisaties

vrijwilligers Vrijwilligersloket

bespreken wat zij nodig hebben en hoe we hen kunnen helpen.

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

We gaan met alle vrijwilligersorganisaties in gesprek om te horen wat zij nodig

Q4/2023

hebben, waar behoeft aan is en welke rol de gemeente daarin kan spelen. Er is extra menskracht nodig om dit te doen. We verwachten dat de invulling van het vrijwilligersloket 1 fte vraagt (zie ook het onderdeel nieuw beleid bij onderdeel 4. Financiën).

We maken een plan om de wijze waarop we vrijwilligers in onze gemeente waarderen

Q3/2024

inhoud te geven. We bespreken de uitkomsten in het najaar.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We geven op het gebied van duurzaamheid zelf het goede voorbeeld. Daarom gaan we met de gebruikers van gemeentelijke gebouwen en onze partners de maatschappelijke vastgoed portefeuille verduurzamen. Denk aan de realisatie van het nieuwe Golfbad en de beoogde herbouw van het Zuiderstrandtheater voor Theater De Lievekamp. We volgen daarbij het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. De gemeentelijke regeling voor de verduurzaming van buitensportaccommodaties blijft van kracht. Ieder jaar zal in de paragraaf Integraal voorzieningenbeleid verslag worden gedaan van de voortgang van de verduurzaming. We proberen zoveel mogelijk de ‘natuurlijke momenten’ te gebruiken voor het verduurzamen, zoals verbouw, nieuwbouw of groot onderhoud. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing.

De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover. Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Oss en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en – ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden. Het BHIC gaat actief aan de slag met het e-depot. Over de verhoging van de kosten per inwoner is overeenstemming. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag. Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) De GGD voert taken uit voor ruim 1 miljoen inwoners voor zijn werkgebied. Hij bewaakt, beschermt en bevorderd de gezondheid van alle inwoners, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd. 3.3 Beleidskaders 1.

Integraal Voorzieningenbeleid (IVP)

Thuis in de buurt (laagdrempelig ontmoeten)

Cultuurnota "Cultuur verbindt O(n)ss"

Visie sport en bewegen

Beleidskader Vitale Sportvereniging inclusief addendum Veilige Sportvereniging

Uitvoeringsnota maatschappelijk vastgoed (2013)

Kader stellende uitgangspunten verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Koers Stadshart Oss

Gezond leven, Goed leven; gezondheidsbeleid 2018-2021, Bernheze & Oss (verlengd tot en met 2022)

3.4 Indicatoren

Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

Streefwaarde

Tevredenheid inwoners over

Waarstaatjegemeente.

76%

74%

75%

voorzieningen

Inzet burgers voor leefbaarheid

Waarstaatjegemeente.

in de buurt

24%

21%

22%

Actief in verengingsleven

Waarstaatjegemeente.

65%

55%

63%

GGD Brabanscan.nl

45%

60%

GGD Brabantscan.nl

18%

12%

nl Volwassenen (18+) die voldoen aan norm gezond bewegen Mensen met ernstig overgewicht (obesitas 18-64 jaar)

Oss

Referentie

Jaar

Niet-sporters

48,3%

51,6%

2020

4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

400

195

1.700

-399

399

Vaste huismeester MJC

IVB reserve

Open Sportclub Herpen

Thuis in de buurt

100

Extra inflatie subsidies 2023

142

Urban Sports Park

Vrijwilligersbeleid

100

-399

1.125

499

2.229

2.579

Projectleider Verduurzaming Vastgoed Hogere exploitatiekosten nieuw zwembad Investeringskosten nieuw theater Compensatie COVID-19 effecten voor cultuur 2022

Totaal nieuw beleid

Toelichting nieuw beleid Projectleider Verduurzaming Vastgoed We vragen een bedrag van jaarlijks € 85.000 voor ene projectleider voor het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed. In de raadsvergadering van 24 september 2020 heeft de gemeenteraad de Nota verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed vastgesteld. In het coalitieakkoord hebben we aangegeven een stapje meer te willen doen en niet alleen op natuurlijke momenten te investeren in duurzaamheid, maar ook tussentijds te laten zien dat we onze voorbeeld functie waarmaken en de gebouwen eerder verduurzamen dan wachten op het moment van nieuwbouw of renovatie. Ook willen we verder gaan dan alleen energieneutraal en worden er meer verduurzamingsmaatregelen gerealiseerd. Dit proces gaat meer dan 10 jaar in beslag nemen, omdat we uit ervaring weten dat een goede gedegen uitwerking van technische plannen en vervolgens de uitvoering veel tijd vragen. Daarom vragen we uitbreiding op de huidige formatie: structureel 1 fte voor een Projectleider Verduurzamen Vastgoed. Hogere exploitatiekosten nieuw zwembad We stellen voor om een extra bedrag op te nemen van jaarlijks € 400.000 voor de voorlopig structureel hogere kosten voor het toekomstige zwembad. Het huidige, vastgestelde financiële kader voor het nieuwe zwembad was budgettair neutraal (hogere investeringskosten en lagere energiekosten en lagere personeelskosten).

We hebben een geactualiseerde bouwkostenraming laten opstellen voor het nieuw te bouwen zwembad. Deze raming valt hoger uit dan eerdere ramingen maar is ook onderhevig aan te maken keuzes in de configuratie van het zwembad. Deze keuzes gaan we verder uitwerken en eind 2022 voorleggen aan college en raad. We voorzien dat de structurele kosten in elk denkbaar scenario gaan stijgen. We hebben op basis van voorlopige exploitatiescenario's en bouwramingen een gemiddelde structurele lastenstijging opgenomen.

Investeringskosten nieuw theater We stellen voor om voor De Lievekamp een structureel bedrag van € 1,7 miljoen beschikbaar te stellen vanaf 2025. Daarnaast vragen we verhoging van 195K van het voorbereidingskrediet Raadhuislaan Zuid voor onderzoeken ten behoeve van de gebiedsontwikkeling. De investeringsraming voor nieuwbouw van De Lievekamp bedraagt tussen € 53 en € 56 miljoen. De jaarlijkse lasten van deze investering zijn ongeveer € 1,7 miljoen. Ondanks dat het plan nog verder uitgewerkt moet worden, willen we dit bedrag vanaf het jaar 2025 reserveren voor dit plan. In de loop van 2023 bepalen we vervolgens de definitieve financiële effecten en kunnen we aangeven wat de gebiedsontwikkeling kost of oplevert. Met het aangaan van de intentieovereenkomst is een IMVA gestart voor de gebiedsontwikkeling Raadhuislaan Zuid. We hebben ook van een gespecialiseerd bureau een indicatieve bouwkostenraming ontvangen voor het nieuwe theater. Deze is onderhevig aan definitief te maken keuzes. We voorzien dat binnen elk scenario de structurele lasten gaan stijgen. Deze worden met name veroorzaakt door de stijging van kapitaallasten van het nieuw te bouwen pand, ten opzichte van de vrijwel geheel afgeschreven oudbouw. We hebben op basis van de bouwraming en de exploitatiebegroting van het nieuwe theater de gemiddelde lastenstijging geraamd om het nieuwe theater te bouwen en te exploiteren.

We vragen ook incidenteel aanvullende middelen aan om noodzakelijke onderzoeken en werkzaamheden uit te kunnen voeren voor de gebiedsontwikkeling. Dit is opgenomen bij programma wonen. In de zomer van 2023 verwachten wij de raad definitieve keuzes te kunnen voorleggen inclusief de uitwerking van de financiële consequenties van het theater en de gebiedsontwikkeling. Compensatie COVID-19 effecten voor cultuur 2022 Vanuit de rijksmiddelen die we hebben ontvangen voor het compenseren van COVID-19 schade voor cultuur zetten we een bedrag van € 870.000 in. Met dit bedrag compenseren we in 2022 huur over 2021 (€ 40.000) en dekken we ook tekorten af in de exploitatie over 2021 bij professionele culturele organisaties. We verwachten een bedrag van € 230.000 nodig te hebben om deze tekorten af te dekken. We ondersteunen de amateurkunst door kennisdeling en begeleiding. Hiervoor maken we € 200.000 vrij. We weten niet hoe een en ander gaat verlopen. Ook willen we de culturele sector breder ondersteunen. We stellen daarom voor om een deel van het geld te reserveren voor een COVID-19 herstelfonds (circa € 400.000). Dit sluit aan bij de oproep van verschillende koepelorganisaties en landelijke rapporten over de stand van zaken in de culturele sector. Er is tijd nodig voor herstel. Met een herstelfonds bieden we die tijd. We verwachten dit bedrag uit te geven in 2023.

We hebben hierdoor een voordeel van € 400.000 in 2022 en verwachte hogere kosten van € 400.000 in 2023. Vaste huismeester MJC We stellen voor om voor de huismeester van het MJC een bedrag van € 40.000 extra beschikbaar te stellen. Voorheen was dit via een detachering vanuit de gemeente geregeld. De detachering is vanwege pensionering afgelopen. Dit bedrag past niet in de begroting van het museum. Het is noodzakelijk om een fulltime huismeester die paraat is bij calamiteiten, hand- en spandiensten, ondersteuning bij de op- en afbouw van tentoonstellingen, reparaties en dergelijke beschikbaar te hebben. IVB reserve De raad heeft bij de programmabegroting 2021-2024 € 3,1 miljoen in de IVB reserve beschikbaar gesteld als investeringsimpuls voor ontmoeten, sport en cultuur. In 2023 gaan we deze middelen verder inzetten. De inzet van een adviseur jeugd, cultuur erfgoed, een projectleider voor MIP projecten en een projectleider voor de projecten gebiedsontwikkeling Golfbad, Verkeerscentrum, Skatebaan en een voetbalveld wordt voortgezet. De onttrekking in 2023 is € 188.716. Om de prioriteitennota verder uit te voeren wordt een onttrekking van € 502.000 opgenomen. Verder nemen we een aantal onttrekkingen op in 2022. Het gaat om een bedrag van € 125.000 voor aandachtsexploitaties van de wijk- en dorpshuizen.

Voor de tijdelijke huisvesting van de JF Kennedy school is een bedrag van € 260.000 opgenomen. En voor het uitvoeren van een quickscan bij de gemeentelijke gebouwen wordt € 50.000. Alle onttrekkingen samen bedragen € 487.500. Alle onttrekkingen samen bedragen in 2023 € 1.178.216, in 2024 € 451.500 en in 2025 € 142.000. Voor meer toelichting over de specifieke projecten wordt verwezen naar de beschrijving bij de nota reserves.

Open Sportclub Herpen Voor het ontwikkelen van een open sportclub in Herpen vragen we een investering van € 950.000. Het gaat om een buitensportaccommodatie die gefaseerd wordt gerealiseerd. Nog niet alles is duidelijk, de voorlopige planning is als volgt. Fase 1 omvat het realiseren van tennisbanen en parkeren. Fase 2 omvat het aanpassen en verduurzamen van een clubgebouw en fase 3 omvat de terreininrichting. Deze investeringen leiden tot extra investeringslasten van € 18.000 in 2024 en € 48.000 structureel. We zetten hiermee in op de ambitie van gemengd gebruik van bestaande accommodaties en meer open sportparken. Na een meerjarig traject met sportverenigingen en inwoners willen we investeren in sportpark Wilgendaal in Herpen. Begin 2022 hebben we hierover een intentieovereenkomst gesloten met tennisvereniging VIP en voetbalvereniging Herpinia. De open sportclub moet het hele jaar toegankelijk zijn voor gemengd gebruik en sport en bewegen in brede zin stimuleren. Deze nieuwe werkwijze kan als voorbeeld dienen voor andere verenigingen binnen onze gemeente. We beogen een gefaseerde ontwikkeling waarin de open sportclub verder gestalte krijgt. In het tweede kwartaal van 2023 informeren we de raad over een geconcretiseerd plan en investeringsvoorstel. Thuis in de buurt We stellen voor om € 100.000 beschikbaar te stellen voor Thuis in de buurt.

Om de vrijwillige besturen beter te ondersteunen willen we gaan werken met een sociaal makelaar. De sociaal makelaar ondersteunt besturen en helpt bij het maken van (vrijwilligers)beleid en het opgang brengen van samenwerking in de wijken en dorpen. De sociaal makelaar laten we via ONS Welzijn starten als onderdeel van het loket voor advies en informatie voor de besturen van de gemeenschapshuizen. Dit conform het beleid Thuis in de buurt. Daarnaast zie we dit als proef en opmaat voor een breder loket ter ondersteuning van vrijwilligersbesturen in het algemeen. Voor de sociaal makelaar is een extra budget nodig van € 50.000. Daarnaast willen we de subsidieregeling voor Thuis in de buurt in 2023 verlengen. De regeling geeft de huizen de ruimte om werk te maken van laagdrempelige ontmoeting. We zien dat de subsidiemogelijkheid stimulerend werkt voor de huizen. Ze werken aan meer samenwerking om te komen tot gezamenlijke activiteiten. Om alle huizen optimaal de kans te geven is een extra € 50.000 nodig in 2023. Extra inflatie subsidies 2023 We stellen voor om de subsidie voor het jaar 2023 extra te verhogen met 3,5%. Dit is een bedrag van structureel € 142.000. Aan professionele instellingen geven we een reguliere indexering, waarbij we voor 80% dit doen op basis van specifieke CAO ontwikkelingen en voor 20% hanteren we de index voor materiele uitgaven (de zogenaamde IMOC).

Voor overige subsidies (professionele zonder budgetovereenkomst en niet professionele instellingen) hanteren we de index voor materiele uitgaven. In de vastgestelde kaderbrief is dit begroot op 2,3%. Dit was een raming van het centraal planbureau (CPB) voor het jaar 2023 in de zogenaamde maartbrief. De huidige index voor 2023 van de netto materiele overheidsuitgaven wordt door het CPB geraamd op 5,8%. We stellen voor om dit percentage te hanteren voor indexering van de subsidies voor het materiele deel. Dit betekent een extra uitkering aan subsidies van jaarlijks € 142.000. Urban Sports Park We stellen voor om een investeringskrediet van € 675.000 beschikbaar te stellen voor het Urban Sports Park. De jaarlijkse kosten zijn vanaf 2023 € 60.000. In 2020 heeft de initiatiefgroep Urban Ox Park het college gevraagd om een Urban Sports Park te realiseren in Oss. De initiatiefgroep komt voort uit verschillende bewonersinitiatieven die elkaar hebben gevonden in hun wens voor een skatebaan, een pumptrack en Calisthenics, zogenaamde Urban Sports. Op 8 maart 2022 heeft het college besloten om de initiatiefgroep te ondersteunen en om samen met hun te onderzoeken of een Urban Sports Park haalbaar is. Dit heeft een haalbare optie opgeleverd in het Sibeliuspark in Oss. De kosten van € 94.000 bestaan uit kosten voor de investering van € 27.000 en € 33.000 voor onderhoud.

Vrijwilligersbeleid We stellen voor om vanaf 2023 structureel € 100.000 beschikbaar te stellen voor vrijwilligersbeleid. Vrijwilligersorganisaties zijn van groot belang voor vitale gemeenschappen. Je inzetten voor een collectief doel en samen met anderen daar tijd voor vrijmaken. Als gevolg van allerhande maatschappelijke ontwikkelingen staat het vrijwilligerswerk op veel plaatsen onder druk. We gaan vrijwilligersorganisaties actief ondersteunen bij het vinden van oplossingen hiervoor. Eerst gaan we met de vrijwilligersorganisaties om tafel om te kijken waar de behoeften en mogelijkheden liggen. Dat plan is in het eerste kwartaal van 2023 gereed. Daarna gaan we het binnen de organisatie regelen dat dit ook uitgevoerd kan gaan worden. Daar zijn op voorhand meerdere afdelingen vanuit de gemeente bij betrokken. Om er voor te zorgen dat het beleid wordt opgesteld en dat de uitvoering hiervan krachtig wordt gecoördineerd, hebben we capaciteit nodig. Het is immers een nieuwe taak die we op ons willen nemen. We verwachten hiervoor 1 fte nodig te hebben.

4.2 3O-ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

-25

-89

103

195

-25

130

128

106

Herverdeling subsidieregeling Cultuurfonds professionele kunst Gemeenschappelijk regeling BHIC e-depot Investeringen Ontmoeten 2022 Stadssportpark TBL Carmelcollege Totaal 3O-ontwikkelingen

Toelichting 3O-ontwikkelingen Herverdeling subsidieregeling Cultuurfonds professionele kunst Vanuit de jaarrekening 2021 hebben we € 50.000 overgeheveld en ingezet voor de tijdelijke subsidieregeling Cultuurfonds Professionele Kunst. We willen dit geld nu voor de helft in 2022 inzetten en de andere helft in 2023. Daarmee is het geld voor 2 jaar beschikbaar. Dit geeft een voordeel van € 25.000 in 2022 en een nadeel van € 25.000 in 2023. Gemeenschappelijk regeling BHIC e-depot De kosten voor de gemeenschappelijke regeling van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) stijgen jaarlijks. Voor de realisatie van het e-depot stijgen de kosten voor de deelnemers geleidelijk tot € 0,85 per inwoner. Voor onze gemeente loopt het bedrag op tot jaarlijks € 85.000 in 2027. In de vastgestelde kadernota 2023 van het BHIC is de voorkeur uitgesproken voor scenario 1. Daarin groeit de extra bijdrage van de gemeente geleidelijk naar het niveau van € 0,85 per inwoner ten behoeve van het e-depot. Dit is ook het scenario waar we nu mee rekenen. Dit vertaalt zich als volgt: 2024: 0,25 per inwoner extra (€ 25.000), 2025: 0,45 per inwoner extra (€ 45.000), 2026: 0,65 per inwoner extra (€ 65.000) en 2027 e.v.: 0,85 per inwoner extra (€ 85.000).

Investeringen Ontmoeten 2022 We hebben het Meerjaren Investeringsplan (MIP) voor Ontmoeten geactualiseerd. De planning van de projecten is bijgesteld op basis van de voortgang van de projecten en de beschikbare ambtelijke capaciteit. Hierdoor schuiven sommige projecten naar latere jaren of passen we investeringsbedragen aan. Dit leidt tot aangepaste investeringslasten. We lichten de belangrijkste wijzigingen toe. De aanpassingen aan het gemeenschapshuis Avanti zijn een jaar doorgeschoven. Het gaat om een bedrag van € 40.000. Dat levert in 2023 een eenmalig voordeel van € 2.000 aan investeringslasten. Bij MFA Noord-West start het projectdeel Ontmoeten in 2024 en dit zal opgeleverd worden in 2025. Onder invloed van bezwaren en andere factoren kan de planning alsnog naar achter schuiven. We zijn gestart met het projectdeel sport, onderwijs en evenementen in 2022. Vooralsnog blijven de kosten binnen de begroting. Daarnaast is het project voor ontmoeten Ravenstein Vidi Reo vertraagd. Dit komt doordat een Locatiestudie moest worden gemaakt van het hele gebied alvorens de kosten geraamd konden worden voor gebouw, openbare ruimte bij het gebouw en infrastructurele werken. We vragen een raadsbesluit over dit project in het najaar van 2022. Stadssportpark TBL Carmelcollege Voor de prijsstijging van het TBL Carmelcollege ramen we incidenteel € 195.000 extra.

De investeringen voor het stadssportpark hebben we begroot op afgerond € 2,3 miljoen. Het betreft investeringen voor stichting Carmelcollege en voor de openbare ruimte. Voor het aandeel van de prijsstijging van het Carmelcollege ontvangen zij een extra investeringssubsidie. We schatten de prijsstijging op dit moment in op 12,5%, wat overeenkomt met een bedrag van incidenteel € 195.000.

4.3 Septembercirculaire Niet van toepassing. 4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma. + is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

26.590

22.847

23.211

23.259

23.253

Baten

-6.359

-2.530

-2.505

Saldo

20.231

20.317

20.706

20.753

20.748

Stortingen reserves

3.842

2.022

312

Onttrekkingen reserves

-4.343

-2.879

-935

-553

-411

Saldo mutaties reserves

-501

-857

-623

-541

-399

Totaal bestaand beleid

19.730

19.460

20.083

20.212

20.349

Nieuw beleid

-399

1.125

499

2.229

2.579

3O-ontwikkelingen

-25

130

128

106

Budgettair neutrale wijzigingen

241

1.625

1.332

1.175

1.170

19.547

22.341

22.042

23.679

24.204

Bestaand beleid

Totaal programma

4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2023 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies

Begroting 2023

Gezondheid

146

Kunst en cultuur

2.960

Media

2.413

Sociaal-cultureel werk

320

Sportbeleid en activering

970

Totaal Programma

6.810

Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

1. Inleiding Onze leefomgeving verandert ingrijpend. Een van de redenen hiervoor is dat het klimaat door menselijke activiteiten blijvend verandert. Klimaatverandering, natuurherstel en energievoorziening zijn – naast voldoende en betaalbare woningen – dan ook de grote en urgente opgaven waar we in het ruimtelijk domein voor gesteld staan. Het zijn opgaven die complex zijn in zichzelf en door hun samenhang. Vanuit de rijksoverheid komen vanuit verschillende nationale programma’s middelen ter beschikking om deze opgaven aan te kunnen pakken. In Oss staan de duurzame energieopwekking en de voorbereiding op de effecten van de klimaatverandering prominent op de agenda om de toekomst duurzaam vorm te geven. Als gemeente moeten we nu keuzes maken om onze lange termijn doelstellingen te behalen: in 2050 zijn we als gemeente klimaatadaptief en energieneutraal. 2. Programma-onderdelen 2.1 Klimaat en duurzaamheid Wat willen we bereiken? Dat wij en de volgende generaties met klimaatverandering te maken krijgen, staat vast en is niet te stoppen. Daarom richten we ons nu op het zo veel mogelijk beperken van de klimaatverandering en het anticiperen op de gevolgen ervan. Hoe groot de gevolgen precies zijn, is niet met zekerheid te zeggen. We ondervinden al langere hete periodes en periodes met extreme neerslag. Ook verhoogde afvoeren via de Maas is een effect ten aanzien van waterveiligheid.

De gevolgen zijn divers: van schade aan ecosystemen en gezondheidsschade tot directe economische schade. Een samenhangend probleem is de achteruitgang van de biodiversiteit. Daardoor kunnen natuurlijke processen minder goed plaatsvinden. Door beter gebruik te maken van natuurlijke systemen kan op een duurzame manier de balans tussen ecologie, economie en maatschappij worden hersteld. Op rijksniveau worden de opgaven van klimaatadaptatie en verbetering van de biodiversiteit erkend en opgepakt via nieuw beleid en wetgeving. Bijbehorende uitvoeringsmiddelen zullen via de provincies beschikbaar komen voor maatregelen op lokaal niveau. Wij maken onze gemeente tot 2050 in stappen klimaatadaptief. Dit doen we samen met partners zoals de provincie, het waterschap, regiogemeenten en woningcorporaties, maar ook met onze inwoners en ondernemers. We nemen samen maatregelen om klimaatrobuuste ecosystemen te creëren met verbetering van lucht, water, bodem en biodiversiteit. We werken aan de volgende doelstelling(en):

Onze stad en dorpen zijn beter toegerust op het veranderende klimaat; We pakken klimaat-knelpunten snel aan en we vergroenen de stad en de kernen

We houden Oss – samen met onze partners - veilig bij hoog water We creëren, verbinden en behouden klimaatrobuuste ecosystemen ter verbetering van de biodiversiteit We leveren een bijdrage aan de verbetering van de kwaliteit van lucht, water en bodem

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

1. Klimaatadaptatie

Vaststellen beleidskader &

2024

2025

2026

uitvoeringsagenda

Uitvoeren van de uitvoeringsagenda Benutten rijksgelden stikstofaanpak en

klimaatadaptatie (lobby)

Bewustwording klimaatverandering bij jongeren stimuleren

Nieuw gemeentelijk rioleringsplan (en

dekking) vaststellen

Uitvoeren rioleringsplan

Onderwerp

Activiteit

2023

2024

2025

2026

2. Vergroenen van het

Vergroenen stadshart

Vergroenen (nieuwe) woonwijken

Vergroenen bedrijventerreinen

Vaststellen bestemmingsplan

X X

bebouwd gebied 3. Waterveiligheid

Meanderende Maa

Uitvoering Meanderende Maas Besluit VKA Cuijk-Ravenstijn

Besluit voorverkenning Lith-Bokhoven

Behoud en herstel bakenbomenstructuur

langs de Maas 4. Robuuste

Samen met partners opstellen van

ecosystemen t.b.v.

beleidskader “klimaatrobuuste

biodiversiteit

ecosystemen” (= uitwerken NNO)

Uitvoeren beleidskader "klimaatrobuuste ecosystemen"

Vaststellen IBEP Herperduin (Maashorst)

uitvoeren IBEP Vaststellen toekomstperspectief

Herperduin (Maashorst)

Besluit planontwikkeling natuurverbinding

Herperduin-Keent

Uitwerken businesscase “bos van Oss”

In overleg met agrariërs en waterschap

komen tot uitvoeringsagenda t.b.v. verbetering lucht, water, bodem, biodiversiteit in de polders (zie prgr 5) 5. Lucht, water, Bodem

We geven uitvoering aan het schone lucht

akkoord

Opzet monitoring grondwater

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

We stellen een beleidskader en bijbehorende uitvoeringsagenda vast voor

Q1/2023

klimaatadaptatie om daarmee richting te geven aan onze inzet van middelen.

We stellen een nieuw gemeentelijk rioleringsplan op waarin klimaatadaptieve

Q2/2023

maatregelen ten aanzien van het voorkomen van wateroverlast zijn verwerkt.

We stellen een beleidskader en uitvoeringsagenda "robuuste ecosystemen" vast om

Q2/2023

daarmee gefaseerd uitvoering te kunnen geven aan natuur- en landschapsontwikkeling.

We bieden een actueel en concreet educatief programma aan voor jongeren (via

continu

scholen) om deze nieuwe generatie nog meer bewust te maken van de klimaatverandering en de gevolgen daarvan.

We doen onderzoek naar de mogelijkheden om meer diversiteit in de aanplant van

Q2/2023

bomen in onze gemeente te krijgen.

We doen onderzoek naar de mogelijkheden voor het realiseren van groene daken en

Q3/2023

groene gevels.

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

We maken een aanvulling op het bomenstructuurplan om 500 nieuwe bomen op

Q4/2023

hittegevoelige plaatsen in onze gemeente te planten.

We stellen het bestemmingsplan voor de gebiedsontwikkeling Meanderende Maas

Q2/2023

vast.

We nemen een besluit over het voorkeursalternatief (VKA) voor het

Q1/2023

dijkversterkingstraject Cuijk-Ravenstein. Dit VKA zal vervolgens uitgewerkt worden naar een voorlopig ontwerp.

We stellen een inhoudelijk toekomstperspectief vast voor de Herperduin binnen de

Q3/2023

Maashorst.

We nemen een besluit over de ontwikkeling van een natuurverbinding tussen

Q3/2023

Herperduin en Keent.

We starten met de realisatie van het "Bos van Oss".

Q1/2023

We realiseren een ecologische inpassing van de noordelijke ontsluitingsweg.

Q4/2023

Bij de aanplant van heesters letten we in het bijzonder op waard- en drachtplanten

continu

voor bijen en insecten.

We benutten kansen voor uitbreiding en verbetering van het areaal

continu

natuurlijk/ecologisch te beheren grasland (met name bermen) ten gunste van verbetering van de biodiversiteit (ecologische bermen).

We bereiden ons voor op veranderende taken rondom milieu door de komst van de

Q4/2023

omgevingswet.

We geven uitvoering aan het Schone Lucht Akkoord (SLA).

continu

We zetten een monitor grondwater op om inzicht te krijgen op de kwaliteit van het

Q3/2023

water en de effectiviteit van maatregelen.

2.2 Energietransitie Wat willen we bereiken? Als gemeente staan we voor grote uitdagingen met betrekking tot de realisatie van de energietransitie. Voortvloeiend uit het Klimaatakkoord heeft het Rijk gemeenten opdrachten gegeven. Deze opdrachten zijn voor Oss ondergebracht in de Regionale Energie Strategie (RES) Noordoost Brabant en zijn toegespitst op de gebouwde omgeving en elektriciteit en omvatten ook een bijdrage aan de warmtetransitie. Oss heeft haar ambitie afgestemd op en vertaald naar haar bijdrage aan het RES-bod voor Noordoost Brabant voor 2030. Oss neemt haar verantwoordelijkheid hiervoor. We doen dat op de wijze zoals afgesproken in de Duurzaamheidscirkel van 2016 en in lijn met het nationale Klimaatakkoord. We richten ons op concrete tussenstappen, zetten in op massa maken en commitment van maatschappelijke partners. Uiteraard geven we zelf het goede voorbeeld en werken we aan bewustwording en educatie. De opgaven en ambities vragen grote inspanningen van ons als gemeente, van onze inwoners en onze partners in het bedrijfsleven. Om deze opgaven en ambities te realiseren, hebben we in de vorige collegeperiode plannen gemaakt en opgestart voor energiebesparing en het grootschalig opwekken van energie. Het opwekken van duurzame energie, met name grootschalige wind- en zonne-energieprojecten maakt het mogelijk om massa te maken.

Daarnaast kunnen uit de opbrengsten hiervan andere duurzaamheids- en gebiedsontwikkelings/omgevingsopgaven worden gefinancierd zoals we met behulp van een business case opzet eerder hebben aangetoond. Deze businesscase is nog niet verwerkt in de programmabegroting aangezien momenteel geen zekerheid bestaat dat windpark Elzenburg de Geer, waar de business case op is gebaseerd, binnen afzienbare tijd inkomsten voor de business case gaat genereren. De bijdragen uit Rijksmiddelen voor de komende jaren zijn nog niet in volle omvang bekend. Zonder nationale bijdragen en subsidies zijn de financiële middelen voor 2023 en de daaropvolgende jaren niet toereikend om de ingezette projecten op het gebied van energiebesparing, duurzame opwek en warmtetransitie te kunnen bekostigen.

2022 en de jaren erna staan in het teken van realisatie en implementatie van het vastgestelde beleid. Concrete uitvoering gaat plaatsvinden in de vorm van energiebesparingsprojecten, ontwikkeling van duurzame opwek (voornamelijk windmolenprojecten en in mindere mate grondgebonden zon pv) en aardgasvrijgereed en aardgasvrij maken van de bestaande bebouwing. Dit betekent dat het creëren van beweging en het inspelen op het beperkt draagvlak van het onderwerp de komende tijd van groot belang zijn. Dit programma kenmerkt zich verder door een grote mate van dynamiek; de energietransitie in Nederland wordt doorlopend beïnvloedt door zowel lokale, regionale, landelijke als internationale ontwikkelingen. De recent afgekondigde transportschaarste is daar een voorbeeld van, wat van ons als gemeente vraagt om daarop te acteren. Daarnaast vragen deze ontwikkelingen op onder andere het gebied van wet- en regelgeving de komende jaren ook om herziening van ons beleid.” Politiek-maatschappelijk ligt de energietransitie zeer gevoelig wat onder meer leidt tot veel weerstand tegen grootschalige opwekking en beperkte inzet van inwoners en bedrijven op energiebesparing en “van het gas af komen”. Dit heeft ook consequenties voor juridische procedures en uitspraken. Bovendien is de netwerkcapaciteit een groot knelpunt dat nog jarenlang kan opspelen.

Kort na de winter kreeg de discussie een geheel nieuwe dimensie toen de gasprijzen enorm stegen, enkele energieleveranciers omvielen en energiearmoede een beladen thema werd. Om energie-armoede tegen te gaan wordt met inzet van rijksmiddelen zowel vanuit het Sociaal Domein als het Energietransitie-programma concrete maatregelen genomen voor de getroffenen. De technische ontwikkelingen gaan snel. Die houden we nauwlettend in het oog om daarop te kunnen inspelen als dat perspectief biedt voor de realisatie van onze doelstellingen. Waar nodig en waar dat meerwaarde heeft, werken we samen met andere overheden of maatschappelijke partners. Met de woningcorporaties gaan we prestatie-afspraken maken die duidelijk maken dat zij hun aandeel in de opgaven met betrekking tot verduurzaming van hun woningbezit, tegelijkertijd aardgasvrij maken hiervan, gaan leveren. We vragen de woningcorporaties in dit kader om de afspraken die zij hebben gemaakt met de Rijksoverheid in verband met de korting op de verhuurdersheffing. We blijven alert op wat realistisch haalbaar is, op de maatschappelijke acceptatie en op de sociale draagkracht van de energietransitie. Voor de komende tijd hanteren we het 8M model; Minder machteloos met meer middelen, mankracht, mandaat en medewerking. We werken aan de volgende doelstelling(en):

Oss reduceert CO2 emissie met 49% in 2030 in vergelijking tot 1990 (aanpassing naar boven van deze doelstelling naar 55% CO2 emissie-reductie is aanstaande)

Energietransitie: wij realiseren ons deel van het RES-bod: o

Besparing 11% in 2030 in vergelijking tot 2017

Grootschalige opwekking: 0,93 PJ duurzame energie in 2030, restant RES opgave 0,514 PJ vergund in 2025

Volledig energieneutraal in 2050

Oss realiseert 7.500 aardgasvrije (bestaande) woningen in 2030 en is volledig afgekoppeld van het gasnet in 2050

De komende jaren wordt de monitoring van deze doelstellingen verder uitgewerkt o.a. door het opstarten van de CO2 prestatieladder.

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

2024

Realiseren afspraken

RES NOB

Duurzame Opwek: o

Realisatie windpark Elzenburg de Geer

Realisatie zonneveld De Mun en geluidswal Wilgendaal

2025

2026

Doorontwikkelen Duurzame Polder

Uitwerken financiële participatie

Opstellen Energiebesparingsagenda 2023-

2026 Warmtetransitie

Ontwikkelen en uitvoeren

WijkUitvoeringsPlannen (WUP) Aardgasvrij Schadewijk en Herpen

Actualiseren TransitieVisie Warmte Onderzoek mogelijkheden collectieve

X X

warmtenetten

Prestatie afspraken maken met

woningcorporaties Energiebesparing

uitvoeren

Uitvoeren Energiebesparingsagenda (huidige

en nieuwe) gericht op wonen en werken (incl. adviserend toezicht) en op termijn ook op mobiliteit

Uitvoeren concrete maatregelen Energie

armoede

Invulling voorbeeldfunctie verduurzaming

eigen vastgoed

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

Realiseren afspraken RES

Voor het project Elzenburg de Geer voeren we het projectmanagement (incl. opzet

Q3 en 4/2024

van duurzaamheid-, en omgevingsfonds) uit.

Voor de projecten Zonneveld de Mun/Geluidswal Wilgendaal in Herpen voeren we

Geheel 2023 tot

het projectmanagement uit.

Q4/2024

We begeleiden het windproject Duurzame Polder en we laten ontwerpend

Van 2023 tot

onderzoek uitvoeren, een MER opstellen en we doorlopen het Vergunningstraject

Q1/2025

voor het windpark. We voeren deze werkzaamheden gedurende 2023 en dit loopt tot het eerste kwartaal van 2025.

We werken een beleidsnota voor Financiële Participatie uit en brengen deze in

Q2/2023

procedure.

We gaan de Energiebesparingsagenda actualiseren en een volgende versie

Q3/2023

opstellen.

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

Warmtetransitie

Voor alle wijken en kernen in de gemeente Oss gaan we WijkUitvoeringsPlannen

Start 2023 tot

(WUP's) ontwikkelen en opstellen. In 2023 starten we met Schadewijk en Herpen

Q4/2026

als pilot en deze activiteiten lopen tot Q4 2026 en daarna.

We bereiden de actualisatie van de TransitieVisie Warmte voor (2-jaarlijkse

2023

frequentie). In 2023 starten we en in Q1/2024 eerste actualisatiemoment en Q1 2026 het volgende actualisatiemoment.

We onderzoeken de mogelijkheden om collectieve warmtenetten in dichtbebouwde

Start 2023

delen van de gemeente aan te leggen. Het onderzoek loopt in 2023 en gaat door tot Q4/2026. Energiebesparing

We voeren de huidige en de nieuw op te stellen Energiebesparingsagenda uit

Start in 2023 en

(projectmanagement en communicatie). We zetten in op de mogelijke acties in

activiteit loopt

samenwerking met externe partijen: waterzijdig inregelen radiatoren, collectieve

door tot Q4 2026

isolatie inkoopactie, collectieve isolatieglas inkoopactie, collectieve warmtepomp

en daarna

inkoopactie, keukentafelgesprekken, woonduurzaam adviezen, spreekuren, voucheracties voor energiebesparingsmaatregelen, duurzaamheidsleningen en financieringsmogelijkheden.

We voeren de concrete maatregelen uit om Energie Armoede aan te pakken.

Activiteiten lopen door tot Q4 2023

De voorbeeldfunctie van het verduurzamen van eigen vastgoed invullen door het

Activiteiten starten

opstellen van (technische) plannen, het organiseren van de financiering en het

in 2023 en lopen

begeleiden van de realisatie.

door tot Q4 2026 en daarna

2.3 Milieu en openbare ruimte Wat willen we bereiken? De openbare ruimte heeft van oudsher een belangrijke taak bij het realiseren van talrijke opgaves zoals mobiliteit, wonen, spelen, economie, ontmoeten en recreëren. Daarbij komen nieuwe opgaves zoals energietransitie, telecommunicatie (5g, glasvezel), klimaatadaptie, inwinning data en biodiversiteit. Al deze opgaves leggen druk op de openbare ruimte. Daarbij lopen we letterlijk aan tegen de grenzen van de openbare ruimte, er is onvoldoende ruimte voor alle opgaves. Dit vraagt innovatieve oplossingen maar ook om het maken van keuzes in de bestaande en voor de nieuwe openbare ruimte. Alle maatschappelijke opgaven voor de openbare ruimte komen samen in een integrale aanpak van beheer en onderhoud. Middelen worden doelmatig ingezet. We houden rekening met een toenemend areaal verouderde openbare ruimte en groeiend budget daarvoor. Duurzaamheid en circulariteit Ook in de openbare ruimte zetten we in op minder gebruik van grondstoffen en het reduceren van CO2uitstoot. CO2-reductie en duurzamer materialengebruik zijn nauw met elkaar verweven. Hier hebben we de afgelopen jaren mooie resultaten bereikt maar middels een extra impuls willen we een volgende stap zetten met emissieloos materieel, gebruik van duurzamere brandstoffen en grondstoffen.

We stellen de komende periode een inventarisatie en meerjaren stappenplan op, waarmee we een slag slaan op het vlak van verduurzaming in de openbare ruimte. We richten ons ook op de vermindering en op het hergebruik van grondstoffen om toe te groeien naar een meer circulaire economie waarin reststoffen opnieuw worden gebruikt. Hierbij komt de nadruk meer te liggen op preventie en hergebruik (Circulair Materialenplan). Het streven naar een circulaire economie is nauw verbonden met andere klimaatopgaven gericht op het terugdringen van onze footprint op natuur en milieu. In onze afvalaanpak richten wij ons daarom op alle stadia: van de bron tot en met de eindbestemming.

Ondergrond De ondergrond krijgt vaak weinig aandacht. Toch levert de ondergrond een belangrijke bijdrage aan diverse opgaves zoals kabels en leidingen, riolering en infiltratie en fundering. Bovendien groeien onze bomen en planten in de ondergrond. De ondergrond is de basis van veel bovengrondse ontwikkelingen. De nieuwe opgaves zoals de energietransitie, klimaatadaptie en glasvezel vragen nog meer ruimte in diezelfde ondergrond. Nu al botsen ontwikkelingen met elkaar (bomen met kabels en leidingen bijvoorbeeld). Daarom is het noodzakelijk een visie op de ondergrond te ontwikkelen. Veranderend gebruik van de openbare ruimte We zien een verandering van gebruik en functie van de openbare ruimte. Recreëren en ontmoeten worden steeds belangrijker. Hier passen we het beheer op aan, zodat deze beter aansluit op deze verandering. Dit is met name van belang in het centrum van Oss. De ruimte is beperkt waardoor functies botsen (horeca, kermis, markten, mindervalide en hulpdiensten). In het buitengebied zijn de afgelopen jaren ca. 50 grote en kleine natuurgebieden ontstaan. Ook dat geeft een veranderende en bredere scope op het beheer van de openbare ruimte. We werken aan de volgende doelstelling(en):

We verminderen zo veel mogelijk het ontstaan van afval door in te zetten op afvalscheiding via het inzamelsysteem met een financiële prikkel (afval scheiden loont!) en afval geschikt te maken voor recycling en hergebruik

We gaan door met onze initiatieven ons materiaalgebruik te verduurzamen. Onze initiatieven op het vlak van lage-temperatuur-asfalt (LTA) en andere duurzame materialen zetten we voort. Daarnaast zetten we via ons ontwerp in op materiaalbesparing en werken we zoveel als mogelijk volgens de circulaire levenscyclus-benadering

We maken een visie op het gebruik van onze ondergrond We passen ons beheer en onderhoud aan het veranderend gebruik van de openbare ruimte en het veranderende gedrag

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

Afval

We volgen de effecten van het vastgestelde

2024

2025

2026

afvalbeleid en sturen bij op mogelijke negatieve afvalaanpak om toe te werken naar de landelijke doelstellingen voor 20252030 en naar een circulaire economie.

Om de nieuwe afvalaanpak te doen blijven

slagen is ook intensievere handhaving nodig. De benodigde structurele kosten hiervoor nemen we mee in de nog vast te stellen afvalstoffenheffing 2023.

In 2023 vinden vervolgonderzoeken plaats

om in samenwerking tot een realisatie van een nascheidingsinstallatie (NSI) in Brabant te komen of aan te sluiten bij een bestaande NSI in Nederland.

We verkennen de mogelijkheden voor een

duurzame verwerking van ons GFT-afval en groenafvalstromen (biomassa) voor de periode vanaf 2024

Onderwerp

Activiteit

2023

2024

Per 1 januari 2023 blijven we stappen zetten

2025

2026

in de beperking van restafval door het doorzetten een vorm van Diftar, gebaseerd op het principe 'afval scheiden loont' (betaling per lediging).

De proef met inzamelen van GFE-afval bij een aantal hoogbouwlocaties, evalueren we eind 2023. Vervolgens maken we een keuze voor alle hoogbouwlocaties in de gemeente Oss.

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

Als onderdeel van het Stappenplan duurzaamheid in de openbare ruimte zullen

Q1/2023

aanvullende maatregelen voor CO2-reductie en circulariteit worden bepaald. -

We voeren geplande maatregelen voor groot onderhoud, herinrichting en vervanging

continu

uit het Integraal Uitvoeringsplan (IUP) uit. Projecten uit het IUP geven ook invulling aan bestuurlijke doelen zoals klimaatadaptatie, verkeersveiligheid, leefbaarheid, energietransitie, biodiversiteit en duurzaamheid. -

Met dagelijks onderhoud en adequaat reageren op meldingen, klachten en verzoeken

continu

zorgen we voor tevredenheid (minimaal 70% score) en minimaal voldoen aan het kwaliteitsprofiel voor onderhoud. -

We stimuleren en ondersteunen bewoners om eigen initiatief te nemen of mee te doen

continu

bij verbetering van inrichting en beheer van de openbare ruimte in de eigen omgeving. We zijn daarbij realistisch en zorgen voor begeleiding of ondersteuning waar nodig. Met de introductie van www.mijnbuurtoss.nl hebben we in 2021 een nieuwe impuls gegeven aan zelfbeheer participatie in de openbare ruimte. -

We stellen een visie op voor zwerfafval.

2024

We stellen een visie op voor de Ondergrond. We starten hiermee in 2023 en in 2024

start 2023

leggen we deze visie aan de raad voor.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid In dit programma staan de duurzaamheidsinspanningen in de pijler Planet centraal. Daarbij wordt de combinatie gezocht met mogelijkheden vanuit de beide ander pijlers. Voorbeelden daarvan zijn de aandacht voor welzijn en veiligheid in de inrichting van de openbare ruimte, de inschakeling van vrijwilligers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het creëren van een aantrekkelijke woon- en vestigingsomgeving. De Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Global Goals) die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, schoon water en sanitair, duurzame energie, duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, duurzame steden en gemeenschappen, klimaatactie, leven op het land en partnerschappen om doelen te bereiken. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover.

Samenwerking is belangrijk op het complexe terrein van energietransitie. We werken samen in RES-verband en vervullen daarin een voortrekkersrol. We hebben met de woningcorporaties een Duurzaamheidsakkoord gesloten en meerjarige prestatie-afspraken gemaakt. We zijn actief in het Duurzaamheidsberaad van de G40, mede vanuit de bijzondere samenstelling van onze gemeente met haar 3 gebieden waardoor vele energievraagstukken bij ons samenkomen. In de Duurzame Polder werken we samen met gemeente Den Bosch, de provincie Noord-Brabant en het Rijk (min. EZK). Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) De ODBN voert als verlengd lokaal bestuur wettelijke taken uit op het gebied van milieuadvisering bij vergunningverlening en voert voor Oss integraal de WABO-toezichtstaken uit. Daarnaast houdt de ODBN zich bezig met gezamenlijke taken op het gebied van milieucriminaliteit en ketenaanpak rondom asbest en bodemkwaliteit. ODBN voert voor ons een opdracht uit gericht op handhaving van de energiebesparingsverplichting voor de bedrijven die vallen in de categorie midden gebruikers. Dit gebeurt op grond van bepalingen in de wet Milieubeheer 3.3 Beleidskaders 1.

Duurzaamheidscirkel (2016)

Routekaart duurzame energie (2016-2018)

Agrarische geurgebiedsvisie Oss (2013)

Nieuw aanpak huishoudelijk afval (2020)

Geluidnota Oss (2010)

Beleidsvisie externe veiligheid (2011)

Leidraad Openbare Ruimte (2013 en 2015) en kwaliteitskeuze onderhoud (2013)

Beleidsnota openbare verlichting (2014)

Plan gemeentelijke watertaken (2012)

10. Boomstructuurplan (2016) 11. Speelruimtebeleid (2017) 12. Routekaart Groen Blauw Natuur (2017) 13. Nota Landschapsbeleid (2015) 14. Beleidsregels Kabels en Leidingen (ondergrondse infrastructuur) (2013) 15. Transitievisie Warmte (2021) 16. Beleidsregels kleine windmolens (2022) 17. Nota zonnevelden (2019) 18. Besparingsagenda (2019) 19. Gebiedsvisie Buitengebied (2021) 3.4 Indicatoren

Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

Streefwaarde

Tevredenheid onderhoud

Veiligheidsmonitor

77,5%

>= 70%

Gemeente,

Basis

Centra Goed

beleidsmonitor

Basis

Overig Sober

Plan Watertaken

100%

verhardingen, groen Onderhoudsniveau

Kostendekkende rioolheffing

1) Landelijke Veiligheidsmonitor vanaf 2017 tweejaarlijks

3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. Voor de omvang van huishoudelijk restafval per inwoner gebruiken we de grootteklasse van 50.000 tot 100.000. Voor hernieuwbare elektriciteit gebruiken we de gemiddelde waarde van geheel Nederland omdat gemiddelde gemeente naar grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners ontbreekt. Indicator Omvang huishoudelijk restafval per inwoner Hernieuwbare elektriciteit

Oss

Referentie

Jaar

175 kg

167 kg

2020

5,6%

8,6%

2019

4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

400

100

Fietsenstalling Oostwal

Bos van Oss

Impuls klimaatadaptatie

500

Totaal nieuw beleid

1.000

500

970

Meekoppelkansen waterveiligheid Procesbegeleiding gebied polders

Toelichting nieuw beleid Meekoppelkansen waterveiligheid We stellen voor om voor de versterking van de dijk langs de Maas in 2023 en 2025 een bedrag van € 400.000 te storten in de reserve Meekoppelkansen dijkversterking Maas. Met partners versterken we de dijk langs de maas. Voor het traject Cuijk-Ravenstein storten we in 2023 een bedrag van € 400.000 in de reserve en voor het traject Lith-Bokhoven, dat later start, storten we in 2025 een bedrag van € 400.000 in de reserve. Voor onze gemeente is de dijkversterking langs de Maas letterlijk van levensbelang. Het versterken van de dijk biedt daarnaast ook kansen voor gebiedsontwikkelingen met natuur en recreatie. Voor het dijktraject Ravenstein-Lith (Meanderende Maas) is reeds € 1,8 miljoen beschikbaar gesteld in een reserve. Voor de andere twee dijktrajecten is het ook noodzakelijk om middelen te reserveren om de dijkversterking en de kansrijke gebiedsontwikkelingen voor onze gemeente mede te financieren. Op basis van de voorlopige begroting voor de dijktrajecten, is het voorstel om tweemaal € 400.000 toe te voegen aan de reserve. De naam van reserve was ‘Koplopersproject Ravenstein-Lith’. Dit willen we aanpassen naar ‘Meekoppelkansen dijkversterking Maas’.

Procesbegeleiding gebied polders We vragen voor 2023 een incidenteel bedrag van € 100.000 voor externe procesbegeleiding en facilitaire kosten voor de gebiedsprocessen westelijke en oostelijke polders. De Osse aanpak voor de agrarische transitie lijkt een voorbeeld te worden voor de regio. In deze aanpak werken we bottom-up met de agrariërs uit het gebied, de betrokken overheidspartijen en de betrokken partners uit het agro-industrieel complex samen om te komen tot de juiste gebiedsgerichte aanpak per polder. Om dit complexe proces goed te begeleiden en als gemeente onze eigen rol zuiver te kunnen vervullen, is het noodzakelijk om een externe procesleider in te huren. Fietsenstalling Oostwal We willen graag de fietsenstalling aan de Oostwal open houden in 2025. Hiervoor stellen we eenmalig € 70.000 beschikbaar. Bos van Oss We stellen voor om een PM-bedrag op te nemen voor het bos van Oss. We willen het initiatief vanuit het Osse bedrijfsleven om 20ha bos aan te leggen ondersteunen. Het Osse bedrijfsleven neemt de aanplant van het bos op zich. De vraag aan de gemeente is om 20ha grond ter beschikking te stellen. Wij hebben deels al geschikte grond in bezit en deels zullen we dat nog moeten verwerven. Voor de afwaardering van de gronden – van agrarische waarde naar natuurwaarde – is subsidie vanuit de provincie Noord-Brabant beschikbaar.

Deze subsidie behelst naar verwachting 50% van de kosten. Voor iedere euro die wij als gemeente beschikbaar stellen voor dit initiatief, komen er dus ook middelen vanuit de provincie beschikbaar en uiteraard ook nog de bijdrage vanuit het bedrijfsleven. We ramen een PM-bedrag omdat het nog onduidelijk is wat de precieze kosten voor ons gaan zijn. Een eerste inschatting van de kosten is een bedrag van € 1 miljoen. We willen dit betalen uit de reserve Groenfonds Landelijk Gebied. In 2023 komen we met een concreet voorstel en begroting. Impuls klimaatadaptatie We storten in 2023, 2024 en 2025 een bedrag van € 500.000 in een nieuwe reserve Klimaatadaptatie. In totaal is dan € 1,5 miljoen beschikbaar. Deze middelen zijn nodig om te kunnen anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering. Hoe groot de gevolgen precies zijn, is niet met zekerheid te zeggen. We ondervinden al langere hete periodes en periodes met extreme neerslag en verhoogde afvoeren via de Maas. De gevolgen zijn divers: van schade aan ecosystemen en gezondheidsschade tot directe economische schade. De opgave is om de kwetsbaarheid van onze stad en het buitengebied met de kernen te verminderen. Zowel voor onze inwoners en ondernemers, als voor onze flora en fauna. De middelen willen we inzetten om robuuste ecosystemen te bouwen die beter bestand zijn tegen de klimaatverandering.

Ook zijn de middelen nodig om directe verlichting te creëren op hittegevoelige plaatsen en plaatsen met veel wateroverlast. We kiezen hierbij voor een werkwijze die het water- en bodemsysteem als leidend principe neemt. Dit betekent in de praktijk dat we kiezen voor het vergroenen van bebouwde gebieden, voor natuurlijke waterbuffers en voor minder verharding. We vullen deze maatregelen aan met technologische oplossingen waar dat nodig is. In het tweede kwartaal van 2023 komen we met een bestedingsplan en een raadsvoorstel.

4.2 3O-ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Afvalinzameling

-100

114

Extra opbrengsten glasvezel Richtlijn CROW400 "Veilig werken in verontreinigde grond" Zwerfdierenopvang Ontvangen ARK-gelden

-200

Kosten warmtetransitie en

-450

450

Mutatie reserve

450

-450

Personele inzet project

108

228

-108

-228

Rioleringsplan 2023-2026

Vrijval reserve onderhoud

-264

102

109

-109

-638

251

258

302

energiebesparing

duurzame polder energieprogramma Uit investeringsfonds duurzaamheid

natuurgebieden Kosten penvoering Duurzame Polder Investeringen beheerplan openbare ruimte Areaaluitbreidingen openbare ruimte Terugstorting Stichting Maashorst in Uitvoering Totaal 3O-ontwikkelingen

Toelichting 3O-ontwikkelingen Afvalinzameling We hebben de begroting 2022 van afval bijgesteld. Het nieuwe afvalbeleid zorgt voor een betere afvalscheiding. In 2022 hebben we een incidenteel voordeel van € 820.000 door lagere kosten voor verwerking en overslag van afval. Daarnaast schuiven we geplande investeringen in 2022 gedeeltelijk door naar 2023 wat zorgt voor een incidenteel voordeel van investeringslasten van € 300.000. We zien dat de Osse inwoners minder vaak restafval aanbieden, dat betekent dat zij een financiële teruggave ontvangen voor het beter scheiden van het vrijkomende afval. De financiële beloning voor goede afvalscheiding kost naar verwachting in totaal € 1.361.000. Dit nemen we op in de begroting in 2022. In 2023 onttrekken we een bedrag van circa € 1 miljoen uit de reserve afvalstoffenheffing om de tarieven te matigen. Daarnaast zien we dat we de komende jaren (vanaf 2023) te maken gaan krijgen met prijsstijgingen. We moeten grote nieuwe contracten voor verwerking van diverse afvalstromen gaan sluiten wat zorgt voor druk op begroting. Om de tarieven dan niet te fors te laten stijgen is in de komende jaren de inzet van de reserve Afvalstoffenheffing noodzakelijk. We gaan bekijken wat dit betekent voor de tarieven afvalstoffenheffing en de reserve.

De bijstelling van de tarieven teruggave ASH (beloning voor afvalscheiding) wordt separaat in de belastingverordening voorgelegd. 93

Extra opbrengsten glasvezel We hebben hogere opbrengsten en kosten door werkzaamheden voor glasvezel. De kosten voor het glasvezelproject zijn € 300.000 hoger. De kosten voor inhuur toezichthouders en een projectleider berekenen we volledig door aan nutsbedrijven. Er zijn dit jaar meer vergunningaanvragen dus we hebben hogere opbrengsten van € 400.000. Per saldo hebben we een incidenteel voordeel van € 100.000 in 2022. Richtlijn CROW400 "Veilig werken in verontreinigde grond" We hebben jaarlijks hogere kosten van € 114.000 voor de implementatie van richtlijn CROW 400. Bij graafwerkzaamheden in de grond moet bepaald worden of voorgenomen activiteiten veilig uitgevoerd kunnen worden. Dit vraagt om een goede registratie van bodemonderzoeken, het ontsluiten van gegevens en het opstellen van een Veiligheid en Gezondheidsplan (V&G plan). We schatten de jaarlijkse extra kosten in op € 114.000. Dit bestaat uit € 68.000 aan kosten voor bodemonderzoeken en € 46.000 aan personele capaciteit. Zwerfdierenopvang We hebben extra kosten voor de opvang van zwerfdieren van € 35.000 per jaar. De opvangcentra Schaijk en Someren kunnen extra kosten niet meer dragen. Gemeenten hebben een wettelijke taak voor de opvang van honden en katten. De taak van de 14-daagse opvang van andere dieren zoals knaagdieren, vogels, reptielen maar ook wilde dieren is niet belegd in onze gemeente.

De gevonden dieren worden opgevangen in de regio (opvangcentrum te Schaijk, maar ook in Someren). De opvangcentra kunnen de kosten niet meer dragen en wijzen gemeenten op hun wettelijke taak en verantwoordelijkheden. Ontvangen ARK-gelden Dit jaar hebben we een bedrag van € 199.759 terug gekregen van de zogenaamde ARK-gelden die we eerder beschikbaar hebben gesteld voor het werven van gronden in de Maashorst. We laten dit bedrag vrijvallen. Er valt in Herpenduin zelf geen grond meer te verwerven. Kosten warmtetransitie en energiebesparing In de programmabegroting 2022-2025 is voor dit jaar € 400.000 beschikbaar gesteld voor energiebesparing en voor de warmtetransitie € 500.000. Dit jaar gaan we deze bedragen niet helemaal besteden. We schuiven de helft van de budgetten door naar 2023 zodat we deze budgetten volledig kunnen besteden aan de onderwerpen waarvoor ze bedoeld zijn. Deze bedragen zouden we onttrekken uit het Investeringsfonds Duurzaamheid. We onttrekken in 2022 € 450.000 minder uit de reserve en plannen de onttrekking in 2023. Personele inzet project duurzame polder energieprogramma We stellen voor om voor 2022 € 108.000 en voor 2023 € 228.000 beschikbaar te stellen voor capaciteit voor de duurzame polder. We betalen dit uit het Investeringsfonds Duurzaamheid. Diverse projecten binnen het energieprogramma belanden in de volgende fase.

Hiervoor hebben we juristen, planoloog en landschapsarchitect van de afdeling Ruimtelijke ontwikkeling voor nodig. Zij hebben hier geen capaciteit voor en dit vraagt om inhuurbudget binnen de diverse projecten. Bij project duurzame polder kunnen we de kosten met een anterieure overeenkomst verhalen. Op dit moment zijn deze overeenkomsten nog niet gesloten dus halen we het uit het investeringsfonds duurzaamheid. Wanneer we kosten verhalen via deze anterieure overeenkomsten storten we dit terug in dit investeringsfonds. Rioleringsplan 2023-2026 Het rioleringsplan wordt jaarlijks geactualiseerd. Door de inflatie zien we vooral de kosten van energie stijgen met € 164.000. We verhogen de tarieven voor rioolheffing met 2,8%. Dit betekent een extra opbrengst van circa € 258.000. Hiermee kunnen we de onttrekking uit de reserve rioolheffing verlagen, maar onttrekken we in 2023 nog een bedrag van € 120.000 om te komen tot volledige kostendekking.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=205e636d-27f6-4f48-9f94-c6c934633ab5