Programmabegroting 2023-2026.pdf

Op basis van de huidige inzichten is heel grof doorgerekend voor welke mobiliteitsopgave we ongeveer komen te staan. Op basis van deze verkenningen ramen we deze mobiliteitsopgave op € 125 miljoen.

25

We stellen voor om € 40 miljoen te sparen in de reserve mobiliteit. Waarbij we ook hier zullen moeten inzetten op cofinanciering vanuit Rijk en Provincie. Een concreet voorbeeld hiervan is de versnellingsaanvraag die we onlangs indienden waarbij we het Rijk vragen om mee te financieren voor een tweetal fietsstraten met tunnel (Amsteleind en Ussen) en een fiets- en voetgangerstunnel bij Ravenstein. We sparen het bedrag van € 40 miljoen als volgt bij elkaar: 

Structureel bedrag van € 470.000 (nieuw in de begroting). Dit staat gelijk aan een investeringsbedrag van € 17 miljoen;



Incidentele stortingen in 2023 – 2026 (nieuw in de begroting). Dit staat gelijk aan € 23 miljoen

Voor de volledigheid nemen we in deze notitie een korte toelichting op over de reserve die we sparen voor de 1) Noordelijke Ontsluitingsweg en 2) de ontsluiting Amsteleind. Op basis van een verkenning van de kosten moeten we hiervoor € 50 miljoen sparen. We houden hier geen rekening met cofinanciering. We sparen het bedrag van € 50 miljoen als volgt bij elkaar: 

Bestaande reguliere budgetten uit de programmabegroting;



Bijdragen uit diverse reserves (IUP, Mobiliteit en Bovenwijkse voorzieningen).



Bijdrage uit de toekomstige grondexploitatie Amsteleind.

Belangrijke kanttekeningen -

We rekenen onder andere met toekomstige winsten en afdrachten. Deze zijn nog niet gerealiseerd. Als er een dip komt in de woningbouw heeft dit consequenties voor de winsten van het grondbedrijf. Vandaar dat we deze doorrekening periodiek actualiseren;

-

Het zijn eerste grove berekeningen van de ambities. Bij de verdere uitwerkingen komt er meer duidelijkheid over de cijfers. Dit kan leiden dat de kosten naar beneden of naar boven worden bijgesteld;

-

Als uitgangspositie hebben we genomen dat het Rijk en Provincie een grote bijdrage gaan verrichten om onze ambities te realiseren. Als deze partijen niet de gewenste bijdrage leveren voor onze gewenste ambities dan zullen deze worden bijgesteld.

-

De beheer- en onderhoudskosten van de plannen zijn nog niet meegenomen en worden bij uitwerking van de plannen uiteraard wel vertaald naar de programmabegroting.

-

In de raming voor de Spooragenda is de verbreding van de spoorbrug bij Ravenstein niet meegerekend, omdat dit Hoofdrailinfrastructuur is die in het algemeen volledig door het Rijk wordt gefinancierd.

26

Programma 1. Welzijn en zorg

27

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder vindt u wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.

Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen graag dat al onze inwoners actief en volwaardig deelnemen aan de samenleving. Uitgangspunt is om aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. Deze ondersteuning is gericht op zoveel mogelijk zelf en samen doen: in netwerken in de buurt, wijk of kern. De gemeente faciliteert het bouwen aan gemeenschappen en het opbouwen van netwerken en activiteiten.

Waar nodig zorgen we voor (specialistische) ondersteuning en zorg. We kijken integraal naar de hulpvraag van inwoners, bijvoorbeeld in een combinatie van welzijn, zorg, werk, schuldhulpverlening en armoede-ondersteuning. Meer eigen kracht bij de inwoner en aansluiting bij de leefwereld vraagt een andere houding en andere manier van werken van professionals. Om te komen tot een integrale oplossing voor de inwoner werken we vanuit de disciplines werk en inkomen, welzijn, zorg, veiligheid, schuldhulpverlening samen. We werken hierbij intensief samen met externe partijen in het veld. De focus ligt op goede dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein. Dit is een langdurig verandertraject. We blijven investeren in vakmanschap van medewerkers, ook samen met onze partners. Speerpunten zijn bestaanszekerheid, kansengelijkheid, zingeving en gemeenschapszin. We onderschrijven de landelijke propositie om het sociaal domein ‘klaar te maken voor de toekomst’ met de daarin benoemde belangrijkste maatschappelijke opgaven. Naast herstellen van bestaanszekerheid gaat het daarbij ook om kansengelijkheid vergroten en gezond leven makkelijker maken.

28

2. Programma-onderdelen 2.1 Ondersteuning en zorg in de Wmo Wat willen we bereiken? Voor het bieden van ondersteuning vanuit de Wmo bouwen we voort op de huidige beleidslijnen. Met als doel om via verdere transformatie van het sociaal domein en kostenbeheersing ook in de toekomst de Wmoondersteuning beschikbaar te houden voor inwoners die dat nodig hebben. Door de krapte op de arbeidsmarkt, stijgende zorgbehoefte en toename van complexe situaties bij inwoners liggen er voldoende uitdagingen. Hoe gaan we om met schaarste, welk effect heeft deze ontwikkelingen op de gewenste transformatie en innovatie? De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo2015) geeft opdracht voor ondersteuning, zorg en opvang van mensen met een hulpvraag, het bieden van beschermd wonen en opvang, én het bevorderen van sociale samenhang. Het gaat om welzijn van mensen, om mantelzorg en vrijwilligerswerk, de toegankelijkheid van voorzieningen en leefbaarheid. Het gaat ook om het in beweging krijgen van mensen en uitgaan van hun talenten en mogelijkheden. Om dit goed te kunnen doen is het nodig om de reikwijdte van de Wmo meer te duiden, hoe zorgen we dat de meest kwetsbaren gezien worden en geholpen kunnen worden? Een goede sociale basis werkt preventief voor zorgvragen. We willen dat mensen zoveel mogelijk in staat zijn om zelf (met hulp van omgeving/netwerk) hun leven vorm te geven.

Ook hiervoor geldt dat we, onder andere samen met Thuis in de Buurt, kijken hoe we dit kunnen realiseren op een houdbare en duurzame manier. We zetten het huidige beleid voort. Maar wel in een samenleving waar grotere risico's en problemen zijn dan de afgelopen jaren. Dat vraagt om scherpere keuzes. De krapte op de arbeidsmarkt en de groei van (complexe) hulpvragen (o.a. door de dubbele vergrijzing) brengen het risico mee dat niet alle inwoners die ondersteuning nodig hebben, die ook kunnen krijgen. Het is van belang dat we er samen voor zorgen dat voor de inwoners die geen middelen en netwerk hebben, passende ondersteuning beschikbaar is. Het vraagt ook om andere oplossingen en vormen van ondersteuning, meer samen met de gemeenschap, en innovatie bij onze professionele partners. Allemaal opgaves waar we de komende jaren aan werken. Steeds minder mensen met complexe ondersteuningsvragen wonen in een woonvoorziening. Deze mensen wonen vanwege de decentralisatie van beschermd wonen en veranderingen in de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg steeds vaker en langer thuis. Daardoor groeit de groep inwoners met complexe problematieken in onze buurten en kernen. Voor hen en voor hun buurtgenoten is het essentieel dat de ondersteuning en zorg die hiervoor nodig is beschikbaar en bereikbaar is.

Daarnaast ligt er een grote opgave rondom wonen en huisvesting vanwege de krapte op de woningmarkt. Hiervoor ontwikkelen we een visie en een uitvoeringsprogramma voor de opgaves rondom wonen, welzijn en zorg. We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Mensen kunnen zichzelf redden, doen mee aan het sociale leven en hebben het gevoel dat ze erbij horen Er zijn goede basisvoorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden in de wijk Er is passende (specialistische) ondersteuning of zorg voor mensen die het nodig hebben

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

Reikwijdte Wmo

 

Richtinggevende kaders opstellen

X

2024

Omschrijvingen Wmo taken aanpassen n.a.v.

X

X

X

X

X

X

2025

2026

X

X

besluit over reikwijdte Lokale



ontwikkelagenda

Ontwikkelagenda Wmo uitvoeren en jaarlijks herijken van de speerpunten

Wmo Inkoop Wmo



In regionaal verband herijken van de huidige inkoopsystematiek om te komen tot een andere aanpak

29

Onderwerp

Activiteit

2023

2024

2025

2026

Sociale innovatie



X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Versterken gemeenschapszin, netwerken en samenwerking in buurten. Bevorderen en faciliteren van vormen van community care en domotica

Samenwerking met



partners

Netwerksamenwerking versterken met inzet van de Samenwerkwijze en het AvE-model.



Zorgketen

We voeren een landelijke lobby rondom meer samenwerking en financiële ontschotting in de zorgketen (zorgverzekeraars, Zorgkantoor) en de verbinding met veiligheid

Zorg en Veiligheid



Elk jaar maken we op basis van de prioriteitenagenda de afweging met welke thema’s we aan de slag gaan

Ondersteuning



mantelzorgers

We kijken wat aanvullend nodig is aan

X

ondersteuning en verlichting

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?



We voeren de lokale ontwikkelagenda Wmo uit met als speerpunten: o

2023 -2024

andere vormen van ondersteuning en dagbesteding ontwikkelen en organiseren

o

meer gebruik maken van voorzieningen in de wijk/kern, dichtbij mensen

o

aanpak ontwikkelen om laagdrempelig ontmoeten in de buurt beter mogelijk te maken (i.s.m. met programma 3, Thuis in de Buurt).



In onze dienstverlening gaan we uit van zelfregie van de inwoner. We werken aan

continu

Sterke Teamontwikkeling, met (nieuwe) gebiedsgerichte benadering en versterken van vakmanschap door onder andere het implementeren van de Samenwerkwijze Oss. 

We stellen richtinggevende kaders op over de reikwijdte van de Wmo.

2023



We onderzoeken hoe we de sociale basis verder kunnen versterken en stellen een

2023

visie en actieplan op. We gebruiken deze daarna ook als input voor bestaande en nieuwe ontwikkeltrajecten rondom leefomgeving, voorzieningen en wonen. 

We bepalen samen met mantelzorgers en ONS welzijn wat er aanvullend nodig is aan

2023

ondersteuning en verlichting bij hun vaak zware taak. 

We versterken de contacten met de Osse huisartsen door gezamenlijke thema sessies

Q3/2022

te organiseren en het instellen van een vast contactpersoon. 

De Proeftuin Ruwaard is geëvalueerd. Op basis van de aanbevelingen en de

besluit Raad

ervaringen in het netwerk wordt aan de Raad een voorstel gedaan voor een vervolg.

Q4/2022

We stellen voor om te blijven investeren in deze sociale innovatie en de samenwerking met partners. 

We zijn centrumgemeente BNOO voor de nieuwe Wmo-taken, voorzitter van het

continu

bestuurlijk en ambtelijk regionaal overleg. 

We ontwikkelen een regionaal beleidskader Wmo 2024-2028 (actualiseren van het

beleidskader:

huidige regionale beleidskader) en stellen deze regionaal vast. Hierin maken we ook

Q3/2023

afspraken over herijking van de Inkoop Wmo: we organiseren regionale afstemming om doelen te bepalen rondom kwaliteit, beheersbaarheid en effectiviteit. We willen samen met de regio een alternatief voor de huidige systematiek ontwikkelen. 

We ontwikkelen de regionale centrumregeling Wmo 2024-2028 (actualiseren van de

Q3/2023

huidige centrumregeling) en stellen deze regionaal vast.

30

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?



We ontwikkelen een regionaal beleidskader mensen met psyschische kwetsbaarheid

Q3/2023

2024-2028 (actualiseren van het huidige regionale beleidskader) en stellen deze regionaal vast. 

Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op

continu

meerdere leefgebieden, werken we intern samen en betrekken externe partners, zodat er voor de jongeren integrale maatwerktrajecten worden gerealiseerd (zie ook programma 2). 

We starten met de ontwikkelagenda zorg en veiligheid om beleidsthema’s en

2023

knelpunten op te pakken en zo de samenwerking tussen de domeinen te bevorderen. 

We door ontwikkelen het escalatiemodel Aanpak voorkoming van escalatie (AVE).

2023



Om de verbinding met zorg en veiligheid goed te kunnen blijven borgen vragen we

Q4 2022

vanuit programma 1 beleidscapaciteit aan. Deze zal op beleidsniveau de domeinen verbinden, zorgen voor een gezamenlijke agenda, meedenken in casuïstiek, regionaal de samenwerking zoeken en bestuurders adviseren. 

Samen met veiligheid het Wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek sociaal

2024

domein doorvertalen naar onze uitvoering rondom (complexe) casuïstiek. 

We participeren in de doorontwikkeling en uitvoering van de WvGGZ en de

continu

samenwerking in de Keten Veld Norm en nemen deel aan het Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens van het ministerie. 

Bij jeugdgroepen leggen we samen met veiligheid de verbinding tussen zorg en

continu

veiligheid. Ook in de uitvoering van interventies die te maken hebben met preventie enerzijds en repressie anderzijds zoeken we de verbinding. Denk hierbij aan de inzet van de handhavers, toezichthouders, jongerenwerkers en die van de straatcoaches waarbij deze in gesprek gaan met de jeugd. 

We ontwikkelen samen met de collega's van wonen een visie en een

2023

uitvoeringsprogramma voor de opgaves rondom wonen, welzijn en zorg 

Samen met aanbieders Huishoudelijke Verzorging (HV) onderzoeken we andere

2023-2024

vormen van HV zodat de ondersteuning beschikbaar blijft voor kwetsbare inwoners. We gaan dit via kleinschalige pilots in de praktijk proberen. 2.2 Jeugdhulp Wat willen we bereiken? Wij zorgen voor passende jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezin. Jeugdhulp die past bij de (zwaarte van de) aard van de problematiek en zo dichtbij mogelijk wordt ingezet. We zetten daarom ook in op aansluiting vanuit het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) bij het onderwijs en kinderopvang. Daarnaast werken we aan een sterk CJG dat goed kan werken met de nieuwe manier van toewijzing van jeugdhulp: we werken in de driehoek van jeugdige/gezin, jeugdprofessional en jeugdhulpaanbieder en kijken daarbij welke hulp het best past en in welke omvang. De samenwerking rond veiligheid van kinderen krijgt extra aandacht, door invoering gefaseerde ketenaanpak en in samenhang met de WMO en wijzigingen in de jeugdbescherming. We blijven werken aan verbeteringen in het aanbod van jeugdhulp onder meer door te sturen op meer gezinsgerichte hulpverlening, meer ambulante hulp in de omgeving van de jeugdige en een betere ondersteuning van jongeren die 18 jaar worden bij de stap naar zelfstandigheid. Belangrijke uitgangspunten zijn beschikbaarheid en continuïteit van hulp. Dit staat onder druk, mede door de krappe arbeidsmarkt. We zoeken met zorgaanbieders naar oplossingen hiervoor.

Tegelijk blijven we sturen op kostenbeheersing. Specialistische jeugdhulp is een schaars goed en moet beschikbaar zijn voor de jeugdigen die dit het hardst nodig hebben. We blijven daarom nadenken over de reikwijdte van de jeugdhulp en de mogelijkheden om te normaliseren. We versterken de (gemeentelijke) toegang en verbinden deze met partners uit de jeugdketen zoals consultatiebureau, voorschoolse voorzieningen en onderwijs. Daarnaast zetten we volop in op praktijkondersteuner huisartsenzorg voor de geestelijke gezondheidszorg (POH GGZ) Jeugd om

31

verwijzingen vanuit huisartsen te stroomlijnen. Daarmee sluiten we aan op de voornemens rond de landelijke hervormingsagenda, die wordt ontwikkeld bij de extra middelen voor jeugdhulp. We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Jeugdigen in onveilige situaties worden beschermd

-

De hulp voor de jeugdige is zo dicht mogelijk bij huis, nabij het gezin

-

Er is passende (specialistische) jeugdhulp voor de jeugdigen die dit nodig hebben

-

De toegang tot jeugdhulp is vindbaar en beschikbaar

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

2024

2025

Reikwijdte jeugdhulp

-

X

X

X

kaders stellen vanuit focus op meest zware

2026

vorm van ondersteuning en kiezen voor curatieve zorg boven preventieve zorg Lokale ontwikkelagenda

-

jeugd

Opstellen nieuwe ontwikkelagenda jeugd

X

2024-2027

-

Verkennen inzet lokale jeugdhulp m.b.t.

X

echtscheidingsproblematiek

-

Uitbreiding en borging POH GGZ Jeugd

X

Implementatie ketenaanpak gefaseerd

X

X

werken aan veiligheid en nieuwe jeugdbescherming

-

Implementeren Samenwerkwijze binnen

X

X

X

X

lobby voldoende middelen

X

X

Inzet op regionaal transformatieproject

X

X

jeugdhulp Hervormingsagenda

-

Jeugd

Meedenken over vormgeving landelijke hervormingsagenda en vertaling uitkomsten naar regio

Innovatie voor thuisen gezinsgerichte

-

jeugdhulp Krappe arbeidsmarkt

In afstemming met CJG verkennen van

X

X

mogelijkheden thuisgerichte hulp

-

In overleg met zorgaanbieders zoeken naar

X

X

gezamenlijke aanpak

32

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

We maken een nieuwe Ontwikkelagenda Jeugd met de speerpunten voor beleid de

Q1/2024

komende jaren. We sluiten daarmee aan op het nieuwe Regionale Beleidskader Jeugdhulp en de Hervormingsagenda Jeugd. Thema’s daarin zijn onder andere: o

Doorontwikkeling (kwaliteit van de) dienstverlening CJG: 

Normalisatie en versterken (veer)kracht van jeugdigen en gezinnen. Alleen als het echt nodig is zelf bieden van of toe leiden naar passende (jeugd)hulp



Werken volgens de Samenwerkwijze, in relatie tot het werken in de driehoek



Werken volgens het AVE-model en passend veiligheidscoördinatie, casus- of procesregie uitvoeren



Vergroten maatschappelijk- en kostenbewustzijn CJG: afbakenen van jeugdhulp in relatie tot bv. voorliggende ondersteuning, WLZ en Passend Onderwijs. Voorliggend als en zodra het kan, specialistisch als en zolang het echt nodig is

o

Intensiveren we de samenwerking tussen het onderwijs en jeugdhulp. De rol en opdracht van de onderwijscontactpersoon (CJG) en familiecontactpersoon (cofinanciering onderwijs en gemeente) worden op basis van de evaluaties aangepast.

o

Uitbreiding (naar meer Osse huisartsen) en borging van de inzet van de praktijkondersteuner GGZ Jeugd bij huisartsen.

o

Implementatie Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming: CJG neemt zijn verantwoordelijkheid voor veiligheid en is de vaste contactpersoon. CJG werkt samen met het regionale Veiligheidsteam: Gecertificeerde Instelling (GI), Veilig Thuis (VT) en Raad voor de Kinderbescherming (RvdK).

-

We brengen de formatie CJG op orde in aansluiting op de gewijzigde taken

vanaf 2023

(samenwerking onderwijs, samenwerking jeugdbescherming en VT) door structurele uitbreiding van 5 fte. -

We monitoren de beschikbaarheid van de jeugdhulp door het dashboard, inkoop

continue

jeugdhulp, monitoring uitgaven jeugdhulp. -

We ontwikkelen een dekkend aanbod scheidingsproblematiek: informele en formele

Q3/2023

sociale basis, Centrum Jeugd en Gezin, specialistische jeugdhulp, eventueel nieuw extra aanbod (vanuit de handreikingen uit het landelijke programma “scheiden zonder schade”). -

We starten Experimenten met beschikkingsvrij indiceren: het ‘Haarlemse model’ en

2023

het ‘fysiotherapeutenmodel’. -

Vanuit het programma Sporen naar kansen werken we aan het verbinding van

continue

jeugdhulp met passend onderwijs en kinderopvang. Het gaat om inzet onderwijscontactpersonen, ontwikkeling onderwijszorgarrangementen, aanpak dyslexie, versterken expertiseteam kinderopvang en de ontwikkeling inclusieve kinderopvang (zie programma 2). -

In de regio maken wij een nieuw Regionaal Beleidskader Jeugdhulp en

Q1/2024

Uitvoeringsplan Jeugdhulp. Daarmee sluiten we aan op de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. -

Wij leveren onze bijdrage aan de regionale beleidsontwikkeling door voorzitterschap

continue

van het regionaal beleidsteam, projectleiderschap Transformatie jeugdhulp, deelname aan de regionale werkgroep Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, deelname aan werkgroep Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en

33

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

deelname aan het regionaal regieteam. We werken aan thema’s als inrichting crisishulp NOB en gesloten jeugdzorg. -

We nemen deel aan de regionale Werkgroep Huiselijk Geweld Kindermishandeling

continue

(HGKM) waarin integrale beleidsontwikkeling en –afstemming plaatsvindt op het terrein van jeugdhulp, Wmo en veiligheid. Voor jeugdhulp gaat het dan om sturing op de inzet en samenwerking van Veilig Thuis en jeugdbeschermingspartners met de lokale teams bij bescherming van jeugdigen in onveilige situaties. -

We werken vanuit de (regionale) Transformatie-opgaven aan innovatie en

continue

verandering van de jeugdhulp. We willen dat meer jeugdigen dichtbij thuis geholpen worden en waar dat niet kan gezinsgerichte hulp krijgen bij voorkeur binnen pleegzorg of gezinshuizen. Residentieel en klinisch verblijf zetten we alleen in wanneer dit niet anders kan. We laten maatwerk zoveel mogelijk uitvoeren door onze gecontracteerde jeugdhulpaanbieders, en zoeken naar alternatieven voor Jeugdzorg+. Verder zoeken we naar nieuwe innovatieve vormen die ons zorglandschap kunnen verrijken en die een bijdrage leveren aan thuis- en gezinsgerichte hulp. -

We zetten hoog in op jongerenparticipatie bij nieuw te ontwikkelen beleid, in aansluiting op de regionale Jongerentop (najaar 2022).

-

We werken aan realisatie van een integrale, vraaggerichte aanpak waardoor

Q2/2023

kwetsbare jongeren (16-27 jaar) vanuit niet langer tussen wal en schip vallen. We implementeren de JIM (Jouw ingebrachte mentor) aanpak.

2.3 Integratie en opvang Wat willen we bereiken? We ontvangen en begeleiden jaarlijks statushouders als nieuwe Ossenaren, met als doel hen te helpen mee te kunnen doen en zich thuis te gaan voelen in Oss. Sinds dit jaar vangen we zowel vluchtelingen uit Oekraïne als vluchtelingen uit andere landen buiten Europa op. De opgave rondom opvang is groeiende en blijft de komende jaren zeer actueel. Het Rijk gaat taakstellingen verhogen en de opvang vergroten. Er is ook een groter wordende groep internationale werknemers die hier tijdelijk of voor langere tijd werken en wonen, regelmatig ook samen met hun gezinnen. Door deze ontwikkelingen is het nodig om meer aandacht te besteden aan integratie en opvang en het ondersteunen van deze nieuwe inwoners van Oss. We gaan uit van mogelijkheden en kwaliteiten, of men hier tijdelijk of langer is maakt niet uit. Iedereen moet mee kunnen doen, de invulling is wel afhankelijk van of men hier tijdelijk of langer is. We vinden het belangrijk dat we dit doen vanuit gelijkwaardigheid en autonomie. Daarnaast zien we ook dat een deel ondersteuning nodig heeft; men spreekt de taal niet, is onvoldoende op de hoogte van de Nederlandse gebruiken, normen en waarden, regelgeving en instanties, er is (nog) geen sociaal netwerk waar ze op terug kunnen vallen en sommigen zijn sterk afhankelijk van bijvoorbeeld hun werkgever.

Bij de opvang van vluchtelingen zijn er meerdere opgaves, van het organiseren van de huidige opvang tot nadenken over hoe verder na sluiting van het Belastingkantoor en andere manieren van opvang en de bijbehorende begeleiding en ondersteuning. Vanuit het Rijk wordt de taakstelling voor 2023 rondom statushouders fors verhoogd, waarschijnlijk verdubbeld. Daarnaast legt het Rijk een stevige opdracht neer voor de opvang van meer vluchtelingen. Ons uitgangspunt is dat we doen waarvoor we aan de lat staan. Draagvlak in en verbinding met de samenleving is daarbij cruciaal. Wij spannen ons hard in voor vluchtelingen en verwachten van vluchtelingen dat zij zich inspannen om terug te keren of zich definitief te vestigen in Nederland. Deze opgaves zijn multidisciplinair en complex, er is expertise van vastgoed, veiligheid en welzijn en zorg nodig. Hiervoor is het ook belangrijk om een visie op integratie en opvang te ontwikkelen. Om dit voor elkaar te krijgen hebben we extra capaciteit nodig. We gaan er vanuit dat het Rijk deze inzet compenseert. Als dat niet zo is komen we terug bij de Raad met een voorstel. 34

Meedoen kent vele vormen en taal is daarbij een belangrijke factor die helpt bij de integratie. Daar gaan we dan ook op investeren, aansluitend op de aanpak vanuit inburgering (programma 2). Waar nodig bieden we informatie, advies en ondersteuning. Thema's die we samen met onze partners oppakken zijn: huisvesting, meedoen en daginvulling, toegang tot ondersteuning en onderwijs, welzijn en gezondheid, bestaanszekerheid. We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Iedereen kan volwaardig deelnemen aan de samenleving Inwoners van Oss spreken de Nederlandse taal op basisniveau Opvang van vluchtelingen op een humane en veilige manier

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

Taalonderwijs

-

X

Vanuit programma 2: opgave taalonderwijs

2024

2025

2026

voor volwassenen, arbeidsmigranten en statushouders onderzoeken en uitwerken tot een plan Discriminatie

-

we besteden samen met onze partners

X

X

aandacht aan discriminatie

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?



We zorgen voor een humane en veilige opvanglocatie voor vluchtelingen uit Oekraïne

continu

en vluchtelingen uit andere landen. Dit doen we samen met Thuis in Oss en het COA. 

Om de opgaves rondom integratie en opvang te kunnen oppakken hebben we extra

Q4/2022

capaciteit nodig. We gaan een aantal projectleiders in zetten die samen aan de slag gaan met deelopdrachten. We verwachten dat deze inzet uit de Rijksmiddelen gedekt kan worden. 

We onderzoeken wat er aanvullend op bestaande regelingen nodig is en werken een

2023

plan uit voor gratis taalonderwijs voor volwassenen. 

We vragen extra middelen voor preventieve begeleiding en ondersteuning van

Q4/2022

arbeidsmigranten. We zien dat een deel van de arbeidsmigranten kwetsbaar is, al op het moment dat ze hier komen werken. Ze komen pas in beeld voor ondersteuning op het moment dat het mis gaat, bijvoorbeeld als zij worden ontslagen en/of dakloos raken. Dat is een onwenselijke situatie die we graag willen voorkomen. Deze mensen hebben vaak al problemen en/of moeite om een netwerk op te bouwen. We willen in de vorm van een tweejarige pilot hulp, advies en maatschappelijk werk aan arbeidsmigranten gaan bieden. Zowel collectief als individueel. 

We gaan met onze partners in gesprek om discriminatie, pesten of intimidatie in elke

2023-2024

vorm tegen te gaan. Daarbij heeft de gemeentelijke organisatie een duidelijke voorbeeldfunctie.

35

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Sociale duurzaamheid betekent: kiezen voor oplossingen die het probleemoplossend vermogen van de samenleving zelf versterken, waardoor op termijn minder zorg/ondersteuning nodig is en mensen toekomstperspectief hebben. Dat betekent: inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid en zo mogelijk kiezen voor oplossingen waarbij inwoners en hun informele netwerken een rol spelen. Niet zorgen voor een oplossing, maar helpen een oplossing te vinden, zodat de inwoner of de buurt een volgende keer meer zelf kan oppakken. Dat komt tot uiting in de manier waarop ondersteuning en welzijn worden ingevuld en uitgevoerd, maar ook in concrete activiteiten zoals: preventie, gezondheidsprojecten, mantelzorgondersteuning, ondersteuning van vrijwilligerswerk, combinaties van 1e en 2e lijnsondersteuning, enzovoort. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen van dit programma. We noemen hier alleen de gemeenschappelijke regelingen omdat dit wettelijk verplicht is. Andere verbonden partijen laten we hier buiten beschouwing.

De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf hierover. Centrumregeling WMO en Wvggz Brabant Noordoost-Oost Oss is centrumgemeente voor de inkoop van Wmo-ondersteuning (voor de taken die vanaf 2015 door de gemeente worden uitgevoerd). Oss koopt in namens de deelnemende gemeenten. Tevens kopen we in de regio gezamenlijk de uitvoerende taken vanuit de Wvggz sinds 2020 samen in. Regionale inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor de aanbieders, meer eenheid in de regio en een sterkere positie in het gesprek met aanbieders. Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant In Noordoost Brabant kopen we gezamenlijk de jeugdhulp in. Daarvoor is een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeente ('s-Hertogenbosch). Gezamenlijke inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor aanbieders, efficiëntere inkoop en een betere positie in de onderhandeling met aanbieders. Een aantal taken (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg) moeten gemeenten verplicht gezamenlijk inkopen. 3.3 Beleidskaders 1.

Beleidskader Wet maatschappelijke ondersteuning 2020-2023 (regionaal, 2019)

2.

Centrumregeling Wet maatschappelijke ondersteuning (regionaal, 2019)

3.

Centrumregeling Jeugdhulp Noord Oost Brabant 2020

4.

Regionaal beleidsplan Jeugdhulp 2020-2023

5.

Regionale Inkoopstrategie Jeugdhulp 2020-2024

6.

Ontwikkelagenda 'Vindbaarheid en beschikbaarheid jeugdhulp' (lokaal, 2019)

7.

Beleidsnotitie Visie en aanbevelingen over reikwijdte Jeugdwet en begrenzing inzet gespecialiseerde jeugdhulp in Noordoost Brabant

8.

Ontwikkelagenda WMO 2020-2023 (lokaal, 2019)

9.

Notitie huisvesting en integratie van vergunninghouders (lokaal, 2016)

10. Koersdocument ‘Opvang, ondersteuning en zorg voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid (regionaal, 2019) 11. Regionale ontwikkelagenda voor opvang, zorg en ondersteuning voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid (regionaal, 2020-2023) 12. Wijkkader Proeftuin Ruwaard

36

3.4 Indicatoren

Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

Streefwaarde

Ik weet waar ik moet zijn met een

CEO monitor over

hulpvraag

2021*

Ik werd snel geholpen

CEO monitor over

73%

75%

79&

82%

n.v.t.

75%

73%

82%

83%

n.v.t.

85%

89%

90%

89%

n.v.t.

1046

1217

1306

1429

n.v.t.

375

365

345

350

n.v.t.

3

4

2

1

n.v.t.

2021* De ondersteuning die ik krijg past

CEO monitor over

bij mijn hulpvraag

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

CEO monitor over

Wmo begeleiding

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

CEO monitor over

Wmo dagbesteding

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

CEO monitor over

Wmo kortdurend verblijf

2021*

* CEO= cliëntervaringsonderzoek, dit wordt gedaan onder cliënten van gecontracteerde ZIN-aanbieders. 3.5 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar 2020

Jongeren met delict voor de rechter

1%

1%

Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

16,6%

13,1%

2021

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,4%

1,3%

2021

Jongeren van 12-23 jaar met jeugdreclassering

0,4%

geen data

2021

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per

860

702

2021

10.000 inwoners

37

4. Financiën 4.1 Nieuw beleid + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Beleidscapaciteit Zorg en

0

50

100

100

0

Veiligheid Extra formatie voor het Centrum Jeugd en Gezin

0

576

576

576

576

-576

-576

-576

-576

0

50

50

0

0

0

100

150

100

0

Uit Rijksbudget Jeugdzorg Pilot preventieve begeleiding arbeidsmigranten Totaal nieuw beleid

Toelichting nieuw beleid Beleidscapaciteit Zorg en Veiligheid We stellen voor om aanvullende beleidscapaciteit beschikbaar te stellen om de verbinding met zorg en veiligheid goed te kunnen blijven borgen. Het gaat om 1 fte voor de periode 2023 tot en met 2025. De jaarlijkse kosten zijn € 100.000. De huidige beleidsinzet is tijdelijk en wordt vanuit beide programma's (1 en 8) aangestuurd. Gezien de opgaves, de complexiteit en de groter wordende verbinding (ook landelijk) tussen de zorg- en veiligheidsketen is structurele inzet nodig. De beleidsmedewerker zal op beleidsniveau de domeinen verbinden, zorgen voor een gezamenlijke agenda, meedenken in casuïstiek, regionaal de samenwerking zoeken en bestuurders adviseren. Extra formatie voor het Centrum Jeugd en Gezin We stellen voor om een bedrag van € 576.000 beschikbaar te stellen voor extra capaciteit bij het Centrum Jeugd en Gezin (CJG). We willen dit betalen uit het Rijksbudget voor jeugdhulp, we verwachten dat hier voldoende ruimte voor is. Op verzoek van ONS Welzijn heeft gemeente Oss voor de periode van januari tot en met december 2022 een eenmalige subsidie verleend, voor 5 fte extra capaciteit voor de uitvoering van de taken van het Centrum Jeugd en Gezin.

Gedurende dit jaar monitoren gemeente Oss en ONS Welzijn of de in dit kader geformuleerde resultaten worden behaald en of de uitbreiding van 5 fte structureel zou moeten zijn. We zien dat positieve resultaten worden geboekt. Daarom willen wij de formatie van het CJG structureel uitbreiden. In de ontwikkeling van het jeugdhulpbeleid zijn nieuwe en andere werkzaamheden bij het CJG belegd. Zo vragen wij een grotere inzet bij veiligheidscasussen, in samenwerking met Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming en de Jeugdbescherming, om de effectiviteit van jeugdbeschermingsketen te verbeteren (landelijk beleid). Dat is zware problematiek, waarop ook extra deskundigheidsbevordering en nieuwe werkwijzen nodig zijn, zoals de regionaal vastgestelde TOP 3 methodiek. Daarnaast blijven we inzetten op het terugdringen van de wachtlijst. Daarvoor is het actieplan ‘Werken zonder wachtlijst’. We blijven echter ook een toename van het aantal actieve cliënten zien, wat zorgt voor extra druk op de wachtlijst. In een periode van 2 jaar ziet men een toename van 72% van het aantal openstaande dossiers. Deze toename wordt niet veroorzaakt door een grote toename van nieuwe aanmeldingen, maar door een achterblijvende uitstroom. Oorzaken daarvoor zijn o.a.

een toename van complexiteit van de problematiek van jeugdigen en gezinnen, de wachtlijsten Raad voor de Kinderbescherming en Gecertificeerde Instellingen vragen langere betrokkenheid, wachtlijsten bij specialistische jeugdhulp vragen overbruggingszorg door CJG en indicatiestelling volgens PxQ en werken in de driehoek (regionaal beleid) vraagt langere betrokkenheid en meer administratieve handelingen. Pilot preventieve begeleiding arbeidsmigranten We stellen voor om voor 2022 en voor 2023 € 50.000 per jaar beschikbaar te stellen voor preventieve begeleiding van arbeidsmigranten. We zien dat een deel van de arbeidsmigranten kwetsbaar is, al op het moment dat ze hier komen werken. Ze komen pas in beeld voor ondersteuning op het moment dat het mis 38

gaat, zij worden ontslagen en raken dakloos of hebben moeite om terug te keren. Dat is een onwenselijke situatie die we graag willen voorkomen. Deze mensen hebben vaak al problemen en/of moeite om een netwerk op te bouwen. We willen hulp, advies en maatschappelijk werk aan arbeidsmigranten gaan bieden. Zowel collectief als individueel. Dat willen we doen met de inzet van een stichting die de passende kennis en expertise heeft en o.a. werkt met vrijwilligers uit de zogenaamde MOE-landen. De inzet bestaat uit 100 uur per maand aan hulp, advies en maatschappelijke werk (incl. overhead). In de pilotperiode gaan we evalueren zodat er tijdig een advies komt over een eventueel vervolg. 4.2 3O-ontwikkelingen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Transformatieproject jeugd

888

0

0

0

0

Inzet algemene reserve

-888

0

0

0

0

-5.800

0

0

0

0

Actualisatie bestedingsplan reserve beschermd wonen Storting in reserve

5.800

Investeringsagenda

-185

0

0

0

0

400

450

450

450

450

0

425

425

425

425

verzorging Opvang vluchtelingen Oekraïne

-6.933

-1.400

0

0

0

Storting in reserve

6.933

1.400

0

0

0

100

0

0

0

0

315

875

875

875

875

beschermd wonen Hogere kosten individuele begeleiding en dagbesteding Hogere kosten huishoudelijke

Eigen bijdrage proeftuin Ruwaard Totaal 3O-ontwikkelingen

Toelichting 3O-ontwikkelingen Transformatieproject jeugd We begroten de uitgaven voor het regionale transformatieproject jeugd en de bijbehorende onttrekking uit de algemene reserve. Het gaat om een bedrag van € 887.654. In 2018 heeft de gemeenteraad besloten om afgerond € 2 miljoen uit de algemene reserve beschikbaar te stellen voor dit project. In de jaren 2018-2021 hebben we hiervoor al kosten gemaakt. We nemen het restantbudget op als verwachte uitgaven voor 2022. Daar staat een onttrekking aan de algemene reserve tegenover. Het RBO (Regionaal Bestuurlijk Overleg) heeft op 17 december 2020 namelijk besloten het project met 3 jaar te verlengen: van 2021 tot en met 2023. Oorspronkelijk zou het project in 2020 afgerond worden.

39

Actualisatie bestedingsplan reserve beschermd wonen We hebben het bestedingsplan voor de reserve beschermd wonen geactualiseerd. We verwachten dit jaar, naast de eerder afgesproken terugbetaling van € 2,8 miljoen uit de reserve aan de regio (inclusief ons aandeel) in totaal afgerond € 986.000 aan uitgaven te doen die we uit de reserve betalen. Daarvan heeft afgerond € 428.000 betrekking op diverse kosten rondom maatschappelijke opvang, € 350.000 heeft te maken met ambulantisering van de GGZ en afgerond € 208.000 heeft te maken met implementatiekosten en uitvoeringskosten. We verwachten in 2022 € 5,8 miljoen in de reserve te storten. Dit is het verwachte overschot van het budget beschermd wonen in 2022. Dit overschot wordt veroorzaakt doordat we minder kosten voor zorg in natura (ZIN) verwachten, we minder maatwerktrajecten inzetten en doordat de nieuwe opvangvoorziening voor verslaafden in herstel nog niet gerealiseerd is. Investeringsagenda beschermd wonen We hebben het bestedingsplan van de Investeringsagenda beschermd wonen geactualiseerd. We verwachten in 2022 in totaal € 732.000 uit te geven van de beschikbare € 917.000. Het restant van € 185.000 valt vrij. Dat is het gevolg van beperkt beschikbare capaciteit. Daardoor is het niet haalbaar om alle plannen dit jaar uit te voeren. Van het budget voor 2023 hadden we vorig jaar al € 190.000 ingezet.

We zetten nu € 100.000 in op de ontwikkelagenda veiligheid. De rest van de bestedingen voor 2023 actualiseren we volgend jaar. De Investeringsagenda beschermd wonen hebben we vorig jaar opgesteld om de ambulantisering van beschermd wonen naar wonen in de wijken van psychisch kwetsbare inwoners verder vorm te geven. Dat doen we vanuit de tijdelijke middelen die we uit de regionale reserve beschermd wonen terugkrijgen in de periode 2021-2023, afgerond € 917.000 per jaar. Hogere kosten individuele begeleiding en dagbesteding De kosten voor individuele begeleiding en dagbesteding stijgen met jaarlijks € 450.000. We zien deze stijging al in 2022. Eerder (in 2021) hebben we de budgetten verhoogd met € 0,6 miljoen omdat we in de jaren 2020 en 2021 een toename zagen. Ook nu zien we meer aanvragen voor begeleiding in vergelijking met vorig jaar. Meer inwoners maken gebruik van ondersteuning doordat mensen langer thuis blijven wonen. De kosten per individu zijn nagenoeg gelijk gebleven, de stijging wordt veroorzaakt door de toename van de vraag. Het bedrag is als volgt opgebouwd: € 550.000 hogere kosten voor individuele begeleiding en € 100.000 lagere kosten voor dagbesteding. Voor 2022 ontvangen we incidenteel 50.000 vanuit de lokale investeringsagenda beschermd wonen, vandaar dat het aangevraagde bedrag voor 2022 iets lager ligt.

Hogere kosten huishoudelijke verzorging De kosten voor huishoudelijke verzorging vallen jaarlijks € 425.000 hoger uit. We zien maandelijks de kosten met gemiddeld 0,6% toenemen in 2022. Dit komt door een stijging in het aantal aanvragen, vooral door het abonnementstarief. We zien wel een mogelijke afvlakking van de groei en we verwachten dat in 2023 de groei 0,3% per maand zal zijn. Door deze groei verwachten we een structureel nadeel van € 425.000 in 2023. Vorig jaar verhoogden we de budgetten met structureel € 1.250.000, dus we blijven geconfronteerd met jaarlijkse stijgingen. Opvang vluchtelingen Oekraïne We stellen de begroting bij van de baten en lasten voor het opvangen van de ontheemden uit Oekraïne. De baten zijn verwachtingen op basis van de bekostigingssystematiek van het rijk. We ontvangen een vergoeding per gerealiseerde opvangplek. We groeien van afgerond 300 opvangplekken naar 450. We verwachten een opbrengst van ongeveer € 10,6 miljoen. De kosten bestaan grotendeels uit het inrichten en exploiteren van huisvesting en het uitkeren van leefgelden aan de ontheemden. De begroting is gebaseerd op het verloop van de verwachte aantallen vluchtelingen en op lopende contracten en offertes voor de lasten. De totale kosten voor dit jaar schatten we nu in op € 4,6 miljoen.

Het verwachte verschil tussen de baten en lasten willen we storten in een bestemmingsreserve voor het huisvesten van vluchtelingen. Het verwachte overschot van dit jaar is tijdelijk van aard. Vanaf oktober 2023 is de locatie van het oude belastingkantoor niet langer beschikbaar en is vervangende huisvesting nodig. We vangen naast vluchtelingen uit Oekraïne ook andere ontheemden op. Voor 2023 heeft de overheid nog geen bekostigingsregeling verstrekt. Wel is de toezegging aan gemeenten gedaan dat zij in beginsel schadeloos worden gesteld. Voor de baten in 2023 hebben we de geraamde kosten als uitgangspunten genomen. De kosten voor 2023 zijn moeilijk te ramen omdat het verloop van de oorlog niet te voorspellen is. We hebben de verwachte situatie van december 2022 daarom als

40

gemiddeld uitgangspunt genomen voor de situatie in 2023. In de eerste rapportage van 2023 stellen we de ramingen bij. Eigen bijdrage proeftuin Ruwaard We doen voor het jaar 2022 een onttrekking uit de algemene reserve van € 100.000 voor de proeftuin Ruwaard. Bij raadsbesluit van 14 december 2017 is besloten voor een periode van 5 jaar een subsidie voor proeftuin Ruwaard beschikbaar te stellen. Tevens is besloten om in die periode geen eigen bijdrage te heffen voor het gebied Ruwaard. Hierdoor wordt er € 200.000 minder eigen bijdrage ontvangen. Er is toen ook besloten om dit voor een deel van € 100.000 te dekken uit de algemene reserve. Dit was nog niet verwerkt in de begroting voor het jaar 2022.

4.3 Septembercirculaire + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving Maatschappelijke opvang Beschermd Wonen Totaal septembercirculaire

2022

2023

2024

2025

2026

-26

-26

-26

-26

-26

0

-50

0

0

0

-26

-76

-26

-26

-26

Toelichting septembercirculaire Maatschappelijke opvang We ontvangen jaarlijks € 26.000 minder voor maatschappelijke opvang. Beschermd Wonen We ontvangen in 2023 € 50.000 minder voor Beschermd Wonen.

41

4.4 Wat mag het kosten? In de volgende tabel geven we een financieel overzicht van het programma. + is uitgaven - is inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

100.867

97.902

92.509

91.642

91.505

Baten

-3.634

-1.921

-1.921

-1.921

-1.921

Saldo

97.233

95.981

90.588

89.721

89.585

0

0

0

0

0

Onttrekkingen reserves

-6.460

-3.533

-200

-200

0

Saldo mutaties reserves

-6.460

-3.533

-200

-200

0

Totaal bestaand beleid

90.773

92.448

90.388

89.521

89.585

0

100

150

100

0

3O-ontwikkelingen

315

875

875

875

875

Budgettair neutrale wijzigingen

43

455

455

455

455

Septembercirculaire

-26

-76

-26

-26

-26

Totaal programma

91.106

93.802

91.842

90.926

90.889

Bestaand beleid

Stortingen reserves

Nieuw beleid

4.5 Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2023 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

42

5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma. bedragen x € 1.000 Subsidies

Begroting 2023

Jeugdwerk

249

Jeugdzorg

4.581

Wmo collectieve voorzieningen

7.576

Totaal Programma

12.405

43

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

44

1. Inleiding De programma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.

Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. “Bestaanszekerheid is een grondrecht en geen beleidskeuze” (Divosa brief aan SZW d.d. 1 november 2021). Het gaat om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via arbeid of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving.

We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Ons uitgangspunt is dat werk de primaire vorm van participatie is. Werk waarin mensen hun talenten kunnen inzetten en zich kunnen ontplooien, en onderwijs dat dit mogelijk maakt. Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Aan onze inwoners vragen we om hun leven zoveel mogelijk naar eigen vermogen in de hand te nemen. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. We beogen om aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners en zoeken we met hen naar mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. We zien dat niet alleen huishoudens met een laag inkomen maar ook huishoudens met een midden inkomen vaker in de problemen komen. Onzekere inkomsten, stijgende energielasten en te weinig reserves maken het lastig om rond te komen. Daarom hebben we onze werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid. Dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden en vraagt om een integrale blik en aanpak. We doen dat in Oss door gebiedsgericht te werken, samen met onze partners in de wijk, nabij te zijn voor inwoners en stress sensitief te werken. We hebben aandacht voor alle leefgebieden en gebruiken daarvoor ons netwerk en het netwerk van de inwoner. We nemen het niet over, maar werken samen met de inwoner.

Kansengelijkheid betreft goede kinderopvang en onderwijs, een sluitende aanpak voor jongeren en jongvolwassenen, en de aanpak van laaggeletterdheid. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken.

45

2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Wat willen we bereiken? Het hebben van werk brengt inwoners onder de mensen en zorgt voor structuur en inkomen. Hierdoor kunnen zij volwaardig meedoen met de samenleving. Lukt het niet om te werken, dan zoeken we samen naar andere mogelijkheden om bij te dragen aan de samenleving. We handelen hierbij vanuit vertrouwen en kijken creatief naar wat kan. Elke stap naar werk is waardevol; wij stimuleren daarom deeltijdwerk, zetten in op trajecten voor mensen met een arbeidsbeperking met gebruik van loonkostensubsidie, jobcoaching en richting ons op de ontwikkeling van mensen. Daarbij stimuleren we het volgen van een opleiding en leerwerktrajecten en bieden we nazorg als mensen weer aan het werk zijn. Voor het grootste deel van de bijstandspopulatie zal het moeilijk blijven om te gaan werken. Zij ervaren veel medische-, psychische- of sociale belemmeringen. We zoeken naar mogelijkheden om hen te laten meedoen in de samenleving. Wij geloven in de mogelijkheden van mensen die inburgeren. Door te investeren in participatie zorgen we ervoor dat zij snel en volwaardig meedoen in de Nederlandse maatschappij, liefst via betaald werk of een opleiding. Jongeren tussen de 16-27 jaar en met name kwetsbare jongeren, ook zonder uitkering, zijn binnen onze gemeente een doelgroep met prioriteit.

Vanuit een integrale benadering bieden wij ondersteuning gericht op een duurzaam traject van onderwijs en werk. We zetten fors in op gebruik van het instrument loonkostensubsidie in combinatie met jobcoaching (begeleiding op de werkplek) zodat ze ook aan het werk blijven. De aanpak van laaggeletterdheid en het verbeteren van basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden) is geen doel op zich. Wij zien het als een basis om te kunnen leren en als middel om goed mee te kunnen doen in de samenleving. Wij willen dat zoveel mogelijk mensen taalonderwijs volgen en stimuleren mogelijkheden hiervoor. We werken aan een regionale arbeidsmarkt met flexibele, ondernemende mensen die verantwoording nemen voor hun eigen ontwikkeling en met duurzame werkgelegenheid, ook voor kwetsbare groepen. Op de arbeidsmarkt zien we krapte. Dat betekent niet dat er ‘zomaar’ werk is voor iedereen. De mismatch tussen vraag en aanbod neemt toe. We zien onderwijs als een belangrijke basis; dat vraagt een sterk MBO en goede verbinding met HBO in de regio. We versterken op lokaal niveau de aansluiting overheid-onderwijsarbeidsmarkt volgens de uitgangspunten van het UNESCO Lerende Stad programma: een leven lang ontwikkelen, inclusief onderwijs, informeel en non-formeel leren en het combineren van leren en werken zijn enkele van deze uitgangspunten.

De projectorganisatie Talentencampus ontwikkelt de lerende stad Oss als aanjager en adviseur. Zij biedt een platform voor talenten en bedrijven en fungeert als uitvoeringsorganisatie voor lokale arbeidsmarktprojecten. We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek

46

Wat zijn de speerpunten uit het coalitieakkoord? Onderwerp

Activiteit

2023

2024

2025

Herziening participatiewet

-

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Volgen en lobby herziening

2026

participatiewet via G40 en VNG

-

Voortzetten ondersteuning naar ‘werk’

-

Inwoners stimuleren tot ‘meedoen’, ontwikkelen monitoring

Behoud sociaal

-

ontwikkelbedrijf IBN

Evaluatie en ontwikkeling

X

partnership

-

Deelname landelijke werkgroep

X

X

Toekomst van Sociale ontwikkelbedrijven Gratis taalonderwijs voor

-

volwassenen die dat niet kunnen betalen Leven lang ontwikkelen

Uitwerken voorstel met aanpak en

X

budget

-

Communicatie en aanpak bereik

X

Werkgevers stimuleren duurzame

X X

X

inzetbaarheid via inzet regionale projecten Mensen afstand arbeidsmarkt

-

aan het werk

Gesprekken met bedrijven over wat

X

extra nodig is voor in dienst nemen mensen afstand arbeidsmarkt

-

Het wetsvoorstel Breed Offensief

X

X

volgen en nieuwe maatregelen vertalen naar dienstverlening Versterking van het netwerk

-

MBO - bedrijfsleven

Verkennen (job)coach MKB Voortzetten en verstevigen

X X

X

X

X

Talentencampus

-

Vanuit MBO position paper ontwikkeling relatie KW1C

Wat gaan we hiervoor doen? Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

In onze dienstverlening gaan we uit van zelfregie van de inwoner. We werken

Continue

aan Sterke Teamontwikkeling, met (nieuwe) gebiedsgerichte benadering en versterken van vakmanschap door onder andere het implementeren van de Samenwerkwijze Oss. -

Voor de toeleiding naar werk werken we met een variatie aan re-integratie-

Evaluatie Q1 2023

instrumenten. Een goede inschatting van de mogelijkheden samen met de inwoner is daarbij van belang. Het partnership gemeenten-IBN is daarin van grote waarde. De huisvesting van Rotonde (praktijkdiagnose en arbeidstraining) bij IBN geeft kansen voor verdergaande samenwerking. We evalueren het partnership en stellen de afspraken zonodig bij. -

We zoeken naar vacatures en werkplekken en zorgen voor goede matching.

Continue

Daarnaast organiseren we activiteiten voor werkgevers en werkzoekenden om op informele wijze contact te leggen, zoals een vacature-café en speeddates.

47

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

Wanneer nodig plaatsen wij inwoners op een beschutte werkplek. Van het

Continue

aantal indicaties voor beschut werk werkt per 1 augustus 2022 bijna 70%. De overige 30% zitten nog in een traject maar zijn (nog) niet geplaatst. -

Met het project “In de dichter bij stand” beogen we inzicht te krijgen in wat een goede werkrelatie tussen professionals en de inwoner met een bijstandsuitkering is. Wat zijn de voorwaarden zijn om een goede werkrelatie op te bouwen en te onderhouden en welke handvatten zijn daarvoor te ontwikkelen. We voeren dit project uit met de Universiteit van Humanistiek, Movisie, gemeente Assen, gemeente Rotterdam en ervaringsdeskundigen. Ook Divosa en de beroepsvereniging SAM worden hierbij betrokken. Het project wordt gefinancierd via de ZonW subsidie Vakkundig aan het werk-2.

-

De Tozo werkzaamheden lopen tot en met 2023 met heronderzoeken,

Afronding Q4 2023

aflossing van verstrekte bedrijfskredieten. -

We zetten in op “van werk-naar-werk trajecten” voor ondernemers, die nu

Continue

gebruik maken van de Tozo regeling. We zijn in gesprek om te kijken welke dienstverlening nodig is om aan het werk te blijven. Dat kan gaan om (om)scholing, verbinding leggen in een netwerk, schulddienstverlening of bemiddeling naar werk in een dienstverband. -

Wij participeren in het Regionaal Mobiliteitsteam vanuit Noordoost Brabant

RMT loopt in 2022 en

Werkt voor 'van werk naar werk' trajecten, inmiddels voor een bredere

2023

doelgroep dan ontslag als gevolg van COVID-19 werknemers. -

We investeren in preventie en voorkomen dat inwoners langdurig in de

Continue

bijstand komen. Daarom ondersteunen we inwoners voor einde ANW en investeren we in zelforganisatie (JobOn). -

We blijven inzetten op kwetsbare jongeren met en zonder uitkering. Deze

Continue

doelgroep bestaat voornamelijk uit vergunningshouders en jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. De consulenten uit het jongerenteam benaderen deze jongeren actief en begeleiden ze naar school of werk en zorgen dat ze hun werk behouden via inzet van jobcoaching. -

Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), werken we intern samen en betrekken externe partners, zodat er voor de jongeren integrale maatwerktrajecten worden gerealiseerd (zie ook programma 1).

-

Wij volgen de instroom en opbrengsten van IBN Young Talent. Bij deze

Continue

aanpak worden jongeren tijdelijk in dienst genomen en van daaruit naar werk bemiddeld. -

Wij ondersteunen statushouders met een breed pakket vanuit de wet

Continue

Inburgering, gericht op integratie, taalvaardigheid en toeleiding naar werk. De taakstelling rondom statushouders vanuit het Rijk wordt in 2023 fors verhoogd, mogelijk verdubbeld. Wij passen zo goed mogelijk onze uitvoeringscapaciteit hierop aan en brengen de (financiële) consequenties hiervan in beeld (zie ook Programma 1 Jeugdhulp). -

Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in

Continue

op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Dit doen we met regionale en lokale partners. Het betreft zowel formele educatie (erkend diploma) als non formele educatie (laagdrempelig en vaak springplank naar formele educatie. Voor de uitvoering van de formele WEBtrajecten werken we vanuit de regio tot en met 2023 met Capabel Taal. Daarna moeten de formele trajecten in ieder geval opnieuw aanbesteed worden.

48

Activiteit

Wanneer gereed (kwartaal/jaar)?

-

We onderzoeken wat er aanvullend op bestaande regelingen nodig is en

Continue

werken een plan uit voor gratis taalonderwijs voor alle migranten die dat niet zelf kunnen betalen, ook voor wie dat niet wettelijk verplicht is. Dit sluit aan op onze integrale visie op integratie (zie ook Programma 1 Integratie). -

Voor de aanpak laaggeletterdheid volgen we de activiteitenagenda van het

Continue

beleidsplan ‘Meedoen begint bij de basis’. We geven concreet aandacht aan bewustwording en bespreekbaar maken van de problematiek, preventie, signaleren van de doelgroep en een passend taalaanbod. Jaarlijks willen we zo minimaal 100 mensen bereiken om hun basisvaardigheden te verbeteren. Het plan (looptijd tot en met 2022) zeker nog actueel voor 2023. De afgelopen tijd kwamen we vooral handjes tekort om laaggeletterden te bereiken Het Taalhuis heeft binnen het taalnetwerk een centrale, verbindende rol in de aanpak van laaggeletterdheid. Voor Oss hebben we door combinatie met Meierijstad een nieuwe taalcoördinator gevonden, die 1 september 2022 is begonnen. -

Het project Digitalisering Sociaal Domein leidt tot verbeteringen in onze

Continue

digitale processen en uitbreiding van onze digitale dienstverlening in het brede sociale domein. Daarbij werken we aan de doorontwikkeling van het Dashboard Sociaal Domein op drie niveaus: bestuurlijk, voor managementinformatie en voor makkelijk gebruik voor beleid en uitvoering. -

In het Werkgeversservicepunt Noordoost-Brabant, als netwerkorganisatie van

Continue

gemeenten, sociale partners, het UWV, SW-bedrijven, MBO en SBB, maken we afspraken over arbeidsmarktvraagstukken zoals een gezamenlijke aanpak voor kwetsbare werkzoekenden, jeugdwerkloosheid en stageproblematiek, krapte op de arbeidsmarkt. We harmoniseren de dienstverlening aan werkgevers in de regio en zorgen we dat we minimaal voldoen aan de banenafspraak in het sociaal akkoord. Doel van de regio is dat eind 2021 daarvoor 6358 banenafspraken gerealiseerd zijn. Als werkgever is het doel van de gemeente om 29,7 fte hiervoor te realiseren. -