CConstaterende datOss
Koppel je AI →
Document · PDF

Programma-evaluatie 2023

Gemeenteraad 18 april 2024, gemeente OssBij agendapunt: Programma-evaluatie 202329.035 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programma-evaluatie 2023

1

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, In de aanbiedingsbrief bij de begroting 2023 spraken wij over ingrijpende gebeurtenissen in de wereld. We waren in oktober 2022 juist opgekrabbeld van de COVID-epidemie, toen we met de gevolgen van de Oekraïne oorlog te maken kregen. Denk aan de vluchtelingenstroom, de hoge energieprijzen en de sterk stijgende inflatie. Daarbij kwamen ook nog felle boerenprotesten, opkomende desinformatie en afnemend vertrouwen van inwoners in de overheid. Tegelijkertijd – schreven wij – stonden we er goed voor. Lage werkloosheid, solide financiële positie van onze gemeente, stabiel bestuurlijk klimaat, veel initiatieven in de stad en dorpen, lage gemeentelijke lasten voor inwoners. We konden wel wat hebben. Als we op 2023 terugkijken, dan is de belangrijkste conclusie dat we er uitstekend doorheen zijn gekomen. Natuurlijk heeft het Rijk haar steentje bijgedragen met het prijsplafond voor de energiekosten en met de energietoeslag. Dat heeft zeker geholpen. Maar de veerkracht van inwoners en ondernemers, het uitvoeren van onze lange termijn ambities uit het Coalitieakkoord Samen duurzaam vooruit en het samen optrekken met de samenleving hebben er vooral voor gezorgd dat we mooie resultaten hebben geboekt.

We zijn onderweg naar een stabiele en sociale 100.000 gemeente, die groot genoeg is om onze stedelijke en andere ambities waar te maken en compact genoeg om elkaar te kennen en een zorgzame samenleving te blijven. Gebaseerd op menselijke ontmoeting: groeien en dichtbij blijven, die combinatie staat en blijft! Natuurlijk hebben we in 2023 veel werk verzet, waarbij de volgende vijf speerpunten leidend zijn geweest. De verstedelijkingsopgave met woningbouw en mobiliteit We hebben ons tekort aan harde plancapaciteit in een flink tempo weggewerkt. Circa 2500 woningen zijn in 2023 in procedure gebracht en daarmee hebben we een stevige impuls aan de woningbouw gegeven. Onze intenties op het gebied van spoor en mobiliteit zijn een stap dichterbij gekomen. Hier is een lange adem noodzakelijk, om op de lange termijn investeringsagenda van het Rijk te komen. Daar zijn belangrijke stappen voor gezet. Het lidmaatschap van BrabantStad, dat medio 2023 verkregen is, helpt ons daarbij. De klimaatopgaven en de energie transformatie Medio 2023 is de koersnota klimaatadaptatie vastgesteld: onze kapstok voor de komende jaren. Deze geeft richting voor maatregelen die nodig zijn op het gebied van waterveiligheid, wateroverlast, hitte en droogte en het versterken van klimaat robuuste ecosystemen. De uitvoering nemen we inmiddels ter hand. Daarnaast is voortgang geboekt bij de Duurzame Polder.

Van vele mogelijkheden en varianten koersen we af op een Voorkeursvariant, die dicht bij de oorspronkelijke uitgangspunten blijft. Natuurlijk zijn er tal van onzekerheden, zoals netcongestie en de wensen van Defensie. Goede dienstverlening en transformatie en kostenbewustzijn van het sociaal domein De Osse samenwerkwijze staat als een huis. De drie eenvoudige vragen: Ik wil, Ik kan, Ik heb nodig, hebben een krachtige werking. Deze drieslag wordt op steeds meer terreinen in het sociaal domein toegepast en allang niet alleen meer binnen het kader van Proeftuin Ruwaard. Het levert betere oplossingen op en sorteert voor op de toenemende vergrijzing en de verwachte stijging van het beroep op zorg. De landelijke akkoorden zoals Integraal Zorg Akkoord en Gezond en Actief Leven Akkoordvoeren we, samen met partners, voortvarend uit. De zorgen over stelselverandering en toereikende financiële compensatie van kosten houden onze aandacht. We zijn er trots op dat ons Klant Contact Centrum in 2023 erin is geslaagd is om van de 100.000 telefoontjes van inwoners met concrete vragen er 70.000 onmiddellijk te beantwoorden. Niet wachten, niet doorverbinden, gelijk weten waar je aan toe bent.

2

Stedelijke voorzieningen voor een aantrekkelijke stad Op de dag dat het College deze Programma-evaluatie vaststelt, wordt het hoogste punt van het Walkwartier bereikt. Daar is in 2023 keihard aan gewerkt: 131 woningen, de bibliotheek, en winkelruimte en horeca die nog gevuld moeten worden. Het levert een enorme versterking van het centrum op. Maar we hebben meer bereikt: locatie profielen, evenementenbeleid, vergroening. Het draagt allemaal bij, naast de vele activiteiten die ondernemers en het centrummanagement organiseren, aan een levendige stad. Daarnaast worden de plannen voor de nieuwe Lievekamp steeds concreter en vindt dit jaar besluitvorming over het Definitief Ontwerp plaats. Duurzaam houdbare voorzieningen voor vitale dorpen Oss is stad en platteland. Een levendig centrum en vitale dorpen. In 2023 zijn de plannen voor Macharen, Ravenstein, Overlangel en het MFA Noord West een stuk concreter geworden en het Slotje in Herpen is opgeleverd en in gebruik genomen. Voorbeelden van waar de gemeente zorgt voor het gebouw en de inwoners voor ontmoeten, naar elkaar omkijken, zorg voor elkaar. Veelal gedragen door betrokken inwoners die we vrijwilliger noemen. Wij realiseren ons dat deze inwoners voor onze dorpen van onschatbare waarde zijn.

Maar uiteraard hebben we veel meer gedaan: in deze terugblik leggen we daarover verantwoording af. Van Wmo verstrekkingen tot huisvuil ophalen, van ondersteunen van inwoners initiatieven zoals het Urban Ox Park tot investeren in weerbare medewerkers, van een nieuwe aanpak Geldzorgen tot de koersnota Mobiliteit. Grote plannen en kleine acties die bijdragen aan het goede leven in Oss. Wij gaan daarover graag met u in gesprek.

Burgemeester en wethouders van Oss.

De secretaris,

De burgemeester,

drs. H. Mensink

drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans

3

Inhoudsopgave

Aanbiedingsbrief

2

Inhoudsopgave

4

Leeswijzer

5

Programma's

6

Programma 1. Welzijn en zorg

7

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

15

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

23

Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

30

Programma 5. Economie

35

Programma 6. Centrum

41

Programma 7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit

46

Programma 8. Veilige omgeving

52

Programma 9. Besturen in verandering van tijden

61

Programma 10. Financieel beleid

71

4

Leeswijzer Inleiding Het doel van de programma-evaluatie is om in hoofdlijnen terug te kijken op het uitgevoerde beleid in het afgelopen jaar. Het gaat om een beleidsmatige verantwoording op programmaniveau. Bij het jaarverslag en de jaarrekening volgt ook de financiële verantwoording over 2023. De programma-evaluatie is (samen met het jaarverslag en de jaarrekening) het sluitstuk van een cyclus. Het biedt de mogelijkheid om te reflecteren voordat we starten met een nieuwe cyclus. De input van deze evaluatie, kan samen met de omgevingsanalyse, gebruikt worden als input voor de kadernota als start van een nieuwe cyclus. Per programma geven we antwoord op: −

Wat wilden we bereiken?

−

In hoeverre hebben we onze doelstellingen bereikt?

−

Wat deden we om de doelstellingen te bereiken? Dit toont de meest relevante activiteiten die we als gemeente in 2023 uitvoerden.

−

Wat zouden we anders kunnen doen? Hiermee reflecteren we op mogelijke verbeteringen in het beleid en/of keuzes.

Met het beantwoorden van deze vragen zijn de programmateksten voor het jaarverslag van 2023 ook voor een groot deel gereed. De programma-evaluatie bestaat uit de indeling van programma’s uit de programmabegroting 2024-2027. Dat geldt ook voor de bijbehorende doelstellingen en indicatoren. Hoofdlijnen Deze evaluatie geeft de hoofdlijnen weer per programma. We formuleren zo kort & krachtig mogelijk. Het doel is niet om volledig te zijn. Het accent ligt bij de uitgevoerde activiteiten. De bereikte resultaten (de effecten) zijn soms moeilijk vast te stellen. Dat geldt ook voor de relatie tussen oorzaak-gevolg. We zoeken naar een passend evenwicht om te monitoren wat de (meerjarige) effecten zijn van beleidskeuzes.

5

Programma's

6

Programma 1. Welzijn en zorg

7

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 gaan over het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder staat wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner mag meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: -

Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap.

-

Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar. Ondersteuning is nabij en waar mogelijk ingebed in de sociale structuur in de dorpen en wijken. Zodat we bijdragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.

-

Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.

-

Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Ze zijn hierbij in staat waarderend en zonder vooroordeel het gesprek aan te gaan. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.

Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker te maken. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We sluiten aan bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. Deze ondersteuning is gericht op zoveel mogelijk zelf en samen doen: in netwerken in de buurt of wijk. Waar nodig zorgen we voor (specialistische) ondersteuning en zorg. We kijken integraal naar de hulpvraag van inwoners, bijvoorbeeld in een combinatie van welzijn, zorg, werk, schuldhulpverlening en armoede-ondersteuning. Meer gebruik maken van de mogelijkheden van de inwoner en aansluiting bij de leefwereld vraagt een andere houding en andere manier van werken van professionals. Dit is een langdurig verandertraject. Om te komen tot een integrale oplossing voor de inwoner werken we vanuit de disciplines werk en inkomen, welzijn, zorg, veiligheid, schuldhulpverlening samen. 2.

Programma-onderdelen 2.1 Ondersteuning en zorg in de Wmo Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

In Oss helpen we elkaar en kan iedereen meedoen (sociale basis)

-

Inwoners van Oss die dat nodig hebben, krijgen passende ondersteuning

-

Voorzieningen zijn vindbaar, toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief goed

8

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We hebben in 2023 gewerkt aan drie hoofddoelstellingen van onze lokale Wmo: werken aan een sterke sociale basis, zorgen voor ondersteuning van inwoners in kwetsbare posities en zorgen dat onze voorzieningen vindbaar, toegankelijk en betaalbaar zijn. We hebben flinke stappen gezet om onze dienstverlening verder te verbeteren en professionaliseren. Zo is geïnvesteerd in vakmanschapsontwikkeling, digitalisering en eenduidige processen voor onze toegang. Ook wordt steeds duidelijker dat we staan voor een enorme opgave, namelijk de zorg toekomstbestendig maken en houden. De landelijke akkoorden IZA en GALA die hierop gericht zijn, hebben dan ook veel aandacht gevraagd in 2023. Substitutie van ondersteuning is nog meer dan voorheen het sleutelwoord. De visie op de sociale basis en diverse regionale beleidskaders die in 2023 zijn vastgesteld, helpen ons om richting te geven aan ons handelen. In onderstaand activiteitenoverzicht staat op welke manier daaraan gewerkt is en wat het opgeleverd heeft. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Voor de regio Brabant Noordoost-oost zijn het Regionaal beleidskader Wmo 2024-2028, het Koersdocument inwoners met een psychische kwetsbaarheid 2024-2028 en de centrumregeling medio 2023 vastgesteld. Ook is het regioplan voor de uitvoering van het IZA in RNOBB vastgesteld.

-

Dagontmoeting en informele activiteiten in de wijk: •

Steeds meer inwoners met een hulpvraag of gevoelens van eenzaamheid nemen deel aan informele collectieve activiteiten, waardoor we zwaardere ondersteuning uitstellen of voorkomen. In veel gemeenschapshuizen is een huiskamerfunctie ingericht of uitgebreid. Ook het samen eten is op steeds meer plekken in wijken en kernen te vinden. Op bijna alle activiteiten in de wijk zien we een groei.

•

We hebben subsidie verleend aan het experiment Zorgbuurthuis ’t Hageltje om te onderzoeken of we voor de bewoners ervan de Wmo-zorg goedkoper en efficiënt kunnen organiseren. De dagontmoeting die in 2022 in de Berchplaets in Berghem is gestart voor thuiswonende inwoners met beginnende dementie of andere gezondheidsbeperkingen draait goed. Een tweede dagontmoeting loopt nu in De Snoeck in Lith en een derde is in ontwikkeling in Ravenstein. We verlenen de zorgcoöperaties subsidie voor de huisvestingskosten vanaf 2024. Hierdoor houden ze meer tijd en financiële ruimte over voor hun activiteiten.

•

In alle kernen, dorpen en wijken van Oss organiseert ONS welzijn inloop en (financiële) spreekuren met inzet van voornamelijk vrijwilligers en ondersteund door professionals en netwerkpartners. We zien de aanmeldingen voor hulpvragen afnemen vanwege de spreekuren. ONS welzijn evalueert op dit moment hoe het loopt, wat goed gaat en wat beter kan. Zo onderzoeken we in hoeverre de verschillende spreekuren meer gezamenlijk kunnen worden georganiseerd.

-

In alle wijken en kernen is nu door inwoners en ONS Welzijn een Sociale Agenda opgesteld. Waar de Sociale Agenda nu 2 jaar loopt is gestart met de evaluatie ervan.

-

De visie op Sociale basis Oss 2040 is eind 2023 vastgesteld als richtinggevend kader voor ons beleid en activiteiten.

-

Mantelzorg wordt steeds belangrijker; momenteel werken we aan nieuw mantelzorgbeleid. We hebben hierover verschillende keren met de Adviesraad Sociaal Domein gesproken, en gaan nog in gesprek met mantelzorgers zelf. Daarnaast hebben we bestaande voorzieningen en lokale initiatieven een extra impuls gegeven met de GALA middelen. We hebben ingezet op bewustwording van mantelzorgers. Hierdoor zijn de mantelzorgcomplimenten van 1.200 aanvragen gestegen naar 1.841 aanvragen. Tot slot was er eind 2023 weer een Kerstcircus voor mantelzorgers.

-

Samen met HUMO (huisartsenvereniging in Oss e.o.) werken we aan voldoende huisartsen in Oss en een goede samenwerking met de huisarts in de wijk.

-

We hebben uitwerking gegeven aan de evaluatie Proeftuin 2022 door het organiseren van een subsidietender voor de wijken Ruwaard en Ussen. Daarnaast is het handboek Samenwerkwijze opgeleverd ten behoeve van verder doorontwikkeling van dit gedachtengoed.

-

In het kader van Zorg en Veiligheid hebben we in 2023 gewerkt aan de doorontwikkeling van het model Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE). We hebben, samen met onze partners, nieuwe afspraken gemaakt rondom dit opschalingsmodel voor casuïstiek. Verder is de wet aanpak meervoudige problematiek (WAMS) controversieel verklaard. Bij de ontwikkeling van onze processen houden we wel reeds rekening met de

9

WAMS. Tot slot zijn we de regionale samenwerkingsafspraken voor de wet verplichte GGZ (WVGGZ) aan het herzien. -

Rond jeugdgroepen en overlastgevende jongeren werken we samen met jongerenwerk (ONS welzijn) en straatcoaches (Secutor). Eind 2023 zijn we gestart met het evalueren van deze samenwerking. Groepen zijn steeds meer fluïde, dit vraagt een herijking van onze aanpak en samenwerkingsafspraken. Verder is er vanaf 2023 structureel budget voor de inzet van HALT, waarbij we jaarlijks bepalen bij welke groepen en thema's de prioriteit ligt. Tot slot wordt op Maasland niveau samengewerkt met onder andere de politie en het RIEC, met een gepland vervolg van de ZICHT-sessie in 2024.

-

De woonzorgvisie is eind 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. We zijn gestart met de uitvoeringsagenda.

-

De aanbesteding Huishoudelijke verzorging (HV) is afgerond. Vanaf 1 januari zijn de nieuwe contracten ingegaan. Hierbij maken we onderscheid tussen HV als algemene voorziening en HV als maatwerkvoorziening.

-

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang: Vanuit het regionaal koersdocument psychisch kwetsbaar hebben we zowel regionaal als lokaal diverse dingen opgepakt. Voorbeelden zijn: •

De doordecentralisatie van Beschermd Wonen: we zorgen voor een gelijktijdige opbouw en afbouw van voorzieningen in de regio, waaronder de ontwikkeling van nieuwe ambulante ondersteuning (beschermd thuis). Oss blijft hierbij de centrumfunctie vervullen.

•

We werken verder aan de transformatie van de Maatschappelijke Opvang met als doel het verbeteren van de in-, door- en uitstroom in de regio. Waar mogelijk voorkomen we instroom en verkorten we de duur van de opvang.

•

We geven invulling aan het terugdringen van dak- en thuisloosheid; in 2023 nam Oss deel aan een nieuw type telonderzoek (Ethos-light telling). De resultaten hiervan nemen we mee in ons plan van aanpak dak- en thuisloosheid.

•

We hebben de afspraken over uitstroom naar een zelfstandige huurwoning met woningbouwcorporaties en zorgaanbieders voor de doelgroep psychisch kwetsbare mensen en dak- en thuisloze personen doorontwikkeld en meegenomen in prestatieafspraken met woningbouwcorporaties.

•

We hebben meer kennis met betrekking tot GGZ naar de wijken gebracht in de vorm van een regionale consultatiefunctie GGZ en een pilot met Ons Welzijn. Ook zijn we bezig met het opzetten van een zelfregiecentrum.

2.2 Jeugdhulp Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Jeugdigen in onveilige situaties worden beschermd

-

De hulp voor de jeugdige is zo dicht mogelijk bij huis, nabij het gezin

-

Er is passende (specialistische) jeugdhulp voor de jeugdigen die dit nodig hebben

-

Er is een sterke (gemeentelijke) toegang die verbindingen heeft met partners uit de jeugdketen zoals consultatiebureau, voorschoolse voorzieningen en onderwijs

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) is onze uitvoeringsorganisatie voor hulp en ondersteuning aan jeugdigen en hun gezinnen en verwijzing naar specialistische hulp als dat nodig is. Wij werken met hen samen om onze transformatiedoelstellingen te realiseren: ondersteuning en zorg dichtbij en passend bij mensen. Zo laagdrempelig, dichtbij en intensief als nodig, zeker voor de meest kwetsbaren. En zo licht als mogelijk, uitgaande van het normale en de eigen kracht van die persoon. We hebben extra jeugdhulpprofessionals gefinancierd om de uitbreiding van taken mogelijk te maken en de wachtlijst voor het CJG zoveel mogelijk te beperken. Ook zijn wij continu in gesprek over samenwerking in de keten van zorg, verbetering van de hulp voor specifieke doelgroepen. Zo werken we aan (visie)ontwikkeling en realisatie van een sterke toegang waar ook in de Hervormingsagenda Jeugd over wordt gesproken.

10

Wij dragen actief bij aan regionaal beleid, om zo de doelstellingen voor onze jeugdigen beter te behalen. Hierbij hebben we samen met de andere regiogemeenten een nieuw regionaal beleidsprogramma opgesteld, dat aansluit bij de thema’s uit de Hervormingsagenda Jeugd. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

In plaats van een lokale Ontwikkelagenda Jeugd hebben we een breed beleidskader Jeugd Oss opgesteld, met de speerpunten voor beleid de komende jaren.

-

We ondersteunen de mentale gezondheid van jongeren met Join Us en STORM.

-

De rol en opdracht van de onderwijscontactpersoon (CJG) en familiecontactpersoon (cofinanciering onderwijs en gemeente) worden op basis van de evaluaties aangepast, zodat de samenwerking tussen ouders, scholen en jeugdhulp weer verder verbetert.

-

We hebben de inzet van de praktijkondersteuner GGZ Jeugd bij huisartsen -na een pilotfase- als structurele ondersteuning gerealiseerd.

-

We hebben de formatie CJG op orde gebracht in aansluiting op de gewijzigde taken (samenwerking in de veiligheidsketen) door structurele uitbreiding van 5 fte.

-

Er zijn (jeugd- en volwassenen-)professionals geschoold in de TOP3-methodiek, voor het gefaseerd samenwerken aan veiligheid. We hebben voor dit doel geïnvesteerd op de samenwerking met Veilig Thuis.

-

We nemen deel aan de pilot MDA++: afgestemde hulp (veiligheid, hulpverlening en medische zorg) aan gezinnen waarbij het eerder niet lukte om de cirkel van geweld duurzaam te doorbreken.

-

We zijn het experiment Samenwerkingswerkwijze en beschikkingsvrij werken gestart met CJG en zorgaanbieders.

-

We werken aan realisatie van een integrale, vraaggerichte aanpak waardoor kwetsbare jongeren (16-27 jaar) niet langer tussen wal en schip vallen. We implementeren de JIM (Jouw ingebrachte mentor) aanpak en hebben teams getraind in de JIM methodiek. We stimuleren wooninitiatieven voor jeugdigen uit verblijf.

-

We hebben samen met ouders en CJG verkend wat er nodig is voor (verbetering van) hulp aan zorgintensieve gezinnen en een plan hiervoor gemaakt.

-

In de regio hebben we de samenwerking geëvalueerd, de centrumregeling op onderdelen gewijzigd en opnieuw in de gemeenteraden vastgesteld. Er is een nieuw Regionaal Beleidsprogramma Jeugdhulp gemaakt, in aansluiting op de landelijke Hervormingsagenda Jeugd.

-

We leveren onze bijdrage aan de regionale beleidsontwikkeling door voorzitterschap van het regionaal beleidsteam, projectleiderschap Transformatie jeugdhulp, uitwerking vraagstukken binnen het regionaal beleidsteam en deelname aan het regionaal regieteam. We werken aan thema’s als inrichting crisishulp NOB en verbetering, afbouw gesloten jeugdzorg, jongeren participatie en onderwijs jeugdhulparrangementen.

-

We nemen deel aan de regionale Werkgroep Veilig in Afhankelijkheidsrelaties (ViA) waarin integrale beleidsontwikkeling en –afstemming plaatsvindt op het terrein van jeugdhulp, Wmo en veiligheid. Specifiek is gewerkt aan uitwerking van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming.

-

Bij de (regionale) Transformatie-opgaven voor innovatie en verandering van de jeugdhulp hebben we gewerkt aan de regionale aanpak 16-27 jaar, ontwikkeling kleinschalig verblijf, ervaringsdeskundigheid bij jeugdhulp aanbieders, verbeterplan pleegzorg, ontwikkeling nieuwe programma’s jeugdhulp: Kings, MST 10- en de ontwikkeling van een intersectoraal behandelteam.

2.3 Integratie en opvang Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

-

Iedereen kan volwaardig deelnemen aan de samenleving Inwoners van Oss spreken de Nederlandse taal op basisniveau Opvang van vluchtelingen op een humane en veilige manier Voldoende kwalitatieve huisvesting voor internationale werknemers

11

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We maken (asiel)opvang mogelijk waar ontheemden met verschillende achtergronden welkom zijn. Dit doen we met partners en vrijwilligers. We bieden gelegenheid om mee te doen met aandacht voor taal, onderwijs en werk. Met ondersteuning voor wie dit nodig heeft. De draaglast en draagkracht van de opvang, directe omgeving en samenleving zijn in balans. Voor alle statushouders die in 2023 zijn toegewezen aan Oss is in samenwerking met de woningbouwcoöperaties passende huisvesting gevonden. De gewenste situatie (resultaat van de inzet) is dat internationale werknemers in staat zijn om zelfredzaam te zijn en volwaardig deel te kunnen nemen aan de maatschappij. De pilot die we medio 2023 gestart zijn, lijkt hier goed aan bij te dragen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Integratie en opvang: In 2023 hebben we flinke stappen gezet om structurele, humane vluchtelingenopvang te realiseren voor de komende 5 jaar met een optie van verlenging als de situatie daar om vraagt. Hiervoor wordt een nieuwe locatie ontwikkeld aan de Spitsbergerweg. De oplevering hiervan is gepland op 1 oktober 2024. Verder hebben we met Thuis in Oss gewerkt aan een verdere verzelfstandiging van Thuis in Oss als professionele organisatie voor vluchtelingenopvang. We hebben een langjarige budgetovereenkomst afgesloten en een subsidie vanaf 2024 vastgesteld. Verder hebben we de beveiliging opnieuw aanbesteed en de huisartsenzorg op locatie structureel geregeld.

-

We hebben in beeld gebracht hoe we gratis taalonderwijs voor alle migranten die dat niet zelf kunnen betalen en voor wie het niet wettelijk verplicht is, het best kunnen realiseren. Wij sluiten daarvoor aan bij het gratis aanbod vanuit de Digi-Taalhuizen en bij de actieve taalgroepen in de gemeente en we zorgen voor een actieve communicatie daarover. Het Rijk heeft verder extra WEB-gelden (Wet educatie beroepsonderwijs) beschikbaar gesteld voor het extra taalaanbod voor Oekraïners door Thuis in Oss, het KW1C en het DigiTaalhuis.

-

De twee jarige pilot gericht op de integratie, participatie en het welzijn van de kwetsbare internationale werknemers is medio 2023 opgestart. Een plan van aanpak is geschreven, professionals geworven, een projectteam opgezet en er wordt een netwerk met sleutelfiguren gebouwd. De pilot wordt uitgevoerd door ONS welzijn en stichting Barka. Er wordt (preventief) informatie, advies, ondersteuning, begeleiding en maatschappelijk werk (individueel en collectief) geboden. Stichting Barka heeft tijdens het derde kwartaal van 2023 reeds 31 personen (waaronder 12 kinderen) in Oss geholpen en ondersteund. Zes van hen zijn teruggekeerd naar hun eigen land (Polen en Roemenië) vanwege hun kwetsbare situatie en het gebrek aan perspectief hier.

-

Begin 2023 is het beleidskader ‘grootschalige centrale huisvesting internationale werknemers’ vastgesteld door de gemeenteraad. Markt-initiatieven toetsen we via de Intaketafel aan het beleidskader en we voeren verdiepende gesprekken. Er is een projectleider aangesteld voor een integrale benadering. Er volgt een plan van aanpak integrale aanpak voor de huisvesting van internationale werknemers, inclusief de sociale en veiligheidsaspecten. Het streven is om 1.000 bedden voor internationale werknemers toe te voegen in grootschaligere huisvestingslocaties, zodat de druk op de bestaande woonwijken verlaagd kan worden en een kwalitatief goede huisvesting gewaarborgd kan worden.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Sociale duurzaamheid betekent: kiezen voor oplossingen die het probleemoplossend vermogen van de samenleving zelf versterken, waardoor op termijn minder zorg/ondersteuning nodig is en mensen toekomstperspectief hebben. Dat betekent: inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid en zo mogelijk kiezen voor oplossingen waarbij inwoners en hun informele netwerken een rol spelen. Niet zorgen voor een oplossing, maar helpen een oplossing te vinden, zodat de inwoner of de buurt een volgende keer meer zelf kan oppakken. Dat komt tot uiting in de manier waarop ondersteuning en welzijn worden ingevuld en uitgevoerd, maar ook in concrete activiteiten zoals: preventie, gezondheidsprojecten, mantelzorgondersteuning, ondersteuning van vrijwilligerswerk, combinaties van 1e en 2e lijnsondersteuning, enzovoort.

12

De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2020

2021

2022

2023

Streefwaarde

Ik weet waar ik moet zijn met een

CEO monitor over

hulpvraag

2021*

Ik werd snel geholpen

CEO monitor over

79%

82%

66%

n.n.b.

n.v.t.

82%

83%

75%

n.n.b.

n.v.t.

90%

89%

82%

n.n.b.

n.v.t.

1468

1533

1577

n.n.b.

n.v.t.

416

364

356

n.n.b.

n.v.t.

8

5

4

n.n.b.

n.v.t.

2021* De ondersteuning die ik krijg past

CEO monitor over

bij mijn hulpvraag

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

Berichtenverkeer

Wmo begeleiding

via Suite naar datawarehouse SD

Aantal cliënten per zorgvorm

Berichtenverkeer

Wmo dagbesteding

via Suite naar datawarehouse SD

Aantal cliënten per zorgvorm

Berichtenverkeer

Wmo kortdurend verblijf

via Suite naar datawarehouse SD

* CEO= cliëntervaringsonderzoek, dit wordt gedaan onder cliënten van gecontracteerde ZIN-aanbieders. 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar 2022

Jongeren met delict voor de rechter

1%

1%

Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

13,9%

11,3%

2023

1%

1%

2023

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming Jongeren van 12-23 jaar met jeugdreclassering

0,2%

geen data

2023

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per

870

702 (2021)

2022

10.000 inwoners

4. Wat zouden we anders kunnen doen? Algemeen -

We vinden het inzetten van ervaringsdeskundigheid bij de ontwikkeling van beleid en activiteiten belangrijk, dit willen we meer benutten.

-

We werken aan een doorontwikkeling van de sociale teams en gaan dit ook doen met de toegang. Hierbij onderzoeken we samen met ONS welzijn hoe de sociale teams hun rol optimaal kunnen uitvoeren. Met nadrukkelijk ook aandacht voor regievoering en veiligheidscoördinatie.

13

Wmo -

De huidige maatschappelijke ontwikkelingen (groeiende vraag naar ondersteuning en krapte in de arbeidsmarkt) dwingen ons scherpere keuzes te maken dan voorheen. Hiertoe ontwikkelen we beleidsuitgangspunten die richting kunnen geven aan deze keuzes.

-

We merken dat het lastig is om onze resultaten concreet zichtbaar te maken. Daarom werken we momenteel aan een beleidskader Wmo, waarin we onze drie ambities / hoofddoelstellingen concretiseren. Hierbij zullen we een set indicatoren benoemen die ons helpen om de voortgang te volgen.

Jeugdhulp -

Wij financierden de jeugdhulp voorheen vanuit een lumpsum systeem. Daardoor hadden wij weinig gegevens over uitvoering van de hulp. Nu in 2022 en 2023 met PxQ systeem is gewerkt, hebben we gegevens over twee hele jaren. We hebben daardoor meer inzicht in hulp die is ingezet waardoor we beter datagestuurd kunnen werken.

-

In de regionale (door)ontwikkeling van kleinschalig verblijf moeten we de expertise van jeugdzorg+ aanbieders inzetten en direct de afbouw van jeugdzorg+ oppakken.

14

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

15

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 gaan over het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder staat wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner mag meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: -

Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.

-

Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar.

-

Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.

-

Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.

Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onze professionals, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken. Bij bestaanszekerheid gaat het om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via arbeid of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving. Kansengelijkheid betreft goede kinderopvang en onderwijs, passende ondersteuning voor jongeren en jongvolwassenen, de aanpak laaggeletterdheid en geslaagde inburgeringstrajecten. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken. We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Werk is een belangrijke vorm van participatie. Werk waarin mensen hun talenten kunnen inzetten en zich kunnen ontplooien, en onderwijs dat dit mogelijk maakt.

Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Wanneer dat niet mogelijk blijkt, onderzoeken wij met inwoners welke participatie wel mogelijk is. We zien dat niet alleen huishoudens met een laag inkomen maar ook huishoudens met een midden inkomen vaker in de problemen komen. Onzekere inkomsten, stijgende energielasten en te weinig reserves maken het lastig om rond te komen. Daarom hebben we onze werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid. Dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden en vraagt om een integrale blik en aanpak. We doen dat in Oss door gebiedsgericht te werken, samen met onze partners in de wijk, nabij te zijn voor inwoners en stress sensitief te werken. We hebben aandacht voor alle leefgebieden en gebruiken daarvoor ons netwerk en het netwerk van de inwoner. We nemen het niet over, maar werken samen met de inwoner.

16

2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor

-

Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden)

-

Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De komende jaren blijft de arbeidsmarkt krap door de vergrijzing en ontgroening. We willen daarom -ook in de regio- onze bedrijven ondersteunen door anders te werken en zoveel mogelijk talenten te benutten. De krappe arbeidsmarkt biedt ook kansen voor de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Met een variatie aan dienstverlening ondersteunen wij bij het vinden van werk of een opleiding. Daarbij maken we ook gebruik van de diensten van onze partner IBN. Na de coronatijd, is er nu een flinke groei in het aantal trainingen en bijeenkomsten gericht op het vergroten van de basisvaardigheden. Met de Digi-taalpunten brengen we dat ook dicht bij de inwoners. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

De landelijke taakstelling Beschut Werk 2023 voor Oss was 147 personen van 31 uur, dus 4557 uur. In werkelijkheid hebben 150 mensen uit Oss op 31-12-2023 een indicatie beschut werk; daarvan hebben 4 mensen regulier werk en zijn er 82 aan het werk in een beschutte omgeving, met 2072 uur totaal; dat is gemiddeld 25,27 uur. Voor 11 mensen met een indicatie zien wij (op dit moment) geen re-integratietaak.

-

Het actieonderzoek “In de dichterbij stand” gericht op de werkrelatie tussen inwoner en consulent, dat uitvoeren samen met de universiteit van humanistiek, Movisie en ervaringsdeskundigen, is na de fase van observatie en onderzoek, nu in de leerfase. Dit gebeurt aan de hand van leersessies.

-

De Tozo werkzaamheden zoals heronderzoeken en aflossing van verstrekte bedrijfskredieten, zijn eind 2023 afgerond.

-

De gewijzigde inkomensregeling voor Oekraïners (RooO) hebben we voorbereid, hiermee is het leefgeld aangepast en meer in lijn gebracht met de bijstand. Eind 2023 waren er 44 volwassen Oekraïners (van de 255) met een leefgeldregeling (peildatum 30-11-23).

-

De integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), hebben we verder ontwikkeld. Daarbij hebben we steeds vaker een JIM (Jouw ingebrachte mentor) ingezet.

-

Wij ondersteunen statushouders met een breed pakket vanuit de wet Inburgering, gericht op integratie, taalvaardigheid en toeleiding naar werk. Met de hoge taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders loopt ook het aantal vergunninghouders(gezinnen) met een uitkering vanuit de participatiewet op. Het aantal dat ondersteund wordt lag jaren rond de 150. Eind 2023 is dit aantal 202. 46% van het totaal aantal dat een uitkering ontvangt is in 2023 ingestroomd.

-

Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Dit doen we met regionale en lokale partners. De uitvoering van de formele WEB-trajecten hebben we in de regio opnieuw aanbesteed. Het contract vanaf 2024 is gegund aan Sagenn. Het non-formele aanbod blijft bij het KW1C. In 2023 volgden 204 Ossenaren een cursus of taaltraining bij Capabel Taal of KW1C.

-

We hebben in beeld gebracht hoe we gratis taalonderwijs voor alle migranten die dat niet zelf kunnen betalen en voor wie het niet wettelijk verplicht is, het best kunnen realiseren. Wij sluiten daarvoor aan bij het gratis aanbod vanuit de Digi-Taalhuizen en bij actieve taalgroepen in de gemeente en we zorgen voor een actieve communicatie hierover.

-

We hebben de activiteitenagenda van het beleidsplan ‘Meedoen begint bij de basis’ uitgevoerd. In 2023 hebben we 319 volwassenen toegeleid naar een vorm van taalaanbod.

17

-

Ter voorbereiding voor een nieuw plan Aanpak Basisvaardigheden, hebben we het plan ‘Meedoen begint bij de basis geëvalueerd. De belangrijkste uitkomsten bij de doelgroepen is dat we een stevige groei zien van mensen die behoefte hebben aan digitale ondersteuning. Voor dat aanbod is inmiddels een wachtlijst. Tegelijkertijd blijven mensen met Nederlands als eerste taal hun weg naar het taalaanbod lastig vinden, daarvoor moeten we blijvend zoeken naar laagdrempelige oplossingen. Aan de aanbodkant zien een actiever Taalnetwerk (nieuwe convenant 2023) en een florerende DigiTaalhuis met een groei in het aantal doorverwijzingen.

-

In het kader van het project Digitalisering Sociaal Domein hebben we de opzet en implementatie van het Regiesysteem aanbesteed en in gang gezet. Ook werken we volop aan een digitaal klantplan.

-

Onze inzet voor Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen op bestuurlijk en strategisch niveau, heeft bijgedragen aan een regio-brede aanpak voor Arbeidskrapte en Leven Lang Ontwikkelen. Via deelname aan programmalijn Jongerenaanpak werkten we aan een gezamenlijke aanpak die voortijdig schoolverlaten en uitval van jongeren tegengaat

-

Oss is UNESCO Learning City; een lerende stad. Het is de basis voor al onze activiteiten gericht op versterken van leer- en ontwikkelcultuur bij werkgevers en in het onderwijs. De Talentencampus is daarin de spil voor de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Specifiek wordt er nu ingezet op Open Badges als instrument bij Leven Lang Ontwikkelen en een bewustwordingscampagne Leven Lang Ontwikkelen.

-

De Talentencampus organiseerde de Learning Communities BIM5 en Digitale Werkplaats, de Jongerenbedrijvendag Oss, Dag van de Techniek en heeft onderzoek gedaan hoe binnen Pivot Park een hybride leeromgeving kan worden ontwikkeld.

-

Wij hebben JOBSCOOL een financiële impuls gegeven. Hierin werken Spierings Mobile Cranes en Verhoeven Family of Companies samen aan een hybride opleiding Mechatronica niveau 2 en 3 en Constructie/plaatwerker niveau 2 en 3. In de toekomst kunnen meer Osse bedrijven en andere technische opleidingen aansluiten bij de hybride leeromgeving JOBSCOOL.

2.2 Bestaanszekerheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving

-

Inwoners die in de knel komen maken maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid.

-

Er is goede ondersteuning voor inwoners met beginnende geldzorgen tot en met problematische schulden

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Met alle partners in de gemeente hebben we een nieuw beleidskader voor de aanpak Geldzorgen opgesteld. Daarmee willen we meedoen mogelijk maken. We hebben de ondersteunende regelingen tegen het licht gehouden en de vergoedingen worden verhoogd. We hebben voor de aanpak van Geldzorgen een diversiteit aan dienstverlening in ontwikkeld, samen met onze partners in de wijken en dorpen, waardoor we bij beginnende geldzorgen, maar ook bij problematische schulden goede ondersteuning kunnen bieden. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We organiseerden de DIGID-dag, waar inwoners direct een DIGID konden aanvragen en activeren; uniek in Nederland want normaal zit daar tijd tussen. Diverse organisaties waren aanwezig om inwoners te ondersteunen en informatie te geven.

-

We hebben de Eenmalige Energie Toeslag uitgekeerd, begin 2023 en ook in het najaar een deel van 2024 om de winter goed door te komen. Naast een uitkering voor de hoge energiekosten hebben we ook breder met inwoners gekeken naar hun (financiële) situatie.

-

We hebben het nieuwe beleidskader voor de aanpak Geldzorgen opgesteld, waarbij we de aanbevelingen uit ‘Samen tegen schulden, een rekenkameronderzoek naar de effectiviteit en efficiëntie van de uitvoering van schuldhulpverlening, preventie en vroegsignalering in de gemeente Oss’ en de Minima Effect Rapportage (NIBUD 2022), hebben meegenomen.

18

-

We hebben de voedselbank Oss en omgeving geholpen met een garantstelling. Hierdoor is de voedselbank omgebouwd tot een winkelconcept waar klanten meer regie over hun voedselhulp en wordt verspilling tegengegaan.

-

Met het oog op stress-sensitief werken, hebben we onze brieven aan inwoners met geldzorgen herschreven. Ook zijn onze folders en de website aangepast.

-

We hebben onze samenwerking met de Nederlandse Schuldhulproute vernieuwd.

-

We hebben schuldhulpverlening voor ondernemers verder doorontwikkeld. Dankzij het opleiden van medewerkers en de samenwerking met ‘Over Rood’ worden ondernemers met geldzorgen gericht geholpen.

-

De pilot budgetcoaching is gestart. Dit is een uitbreiding op de bestaande dienstverlening van Team Schuldhulpverlening en is gericht op het voorkomen van schulden. Bij budgetcoaching richten we ons specifiek op de doelgroep waarvoor nog geen structureel budgetbeheer en ondersteuning nodig is. Door tijdelijke hulp bij geldzaken zorgen we ervoor dat deze doelgroep niet structureel in de problemen komt.

-

Wij hebben het traject (minnelijke) Schuldregeling verkort naar 18 maanden, in aansluiting op de verkorting van de wettelijke schuldregeling.

-

We hebben de pilot AJOSS voor jongeren met schulden geëvalueerd en de aanpak structureel opgenomen in onze dienstverlening.

2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent

-

Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs

-

Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Onze inzet op de doelstellingen is een continu proces. We werken met alle partners uit opvang, onderwijs en jeugdhulp samen aan de ‘Osse sporen naar kansen’ (voorheen Onderwijs Achterstanden Beleid). Er zijn 3 sporen: 1. Taal & Talent, 2. Zorg & Groei, 3. Samen Oss (burgerschap en inclusie). In samenwerking stellen we ontwikkeldoelen op, lijnen we activiteiten op en richten we doorgaande lijnen in. In het overleg Osse Bestuurlijke Educatieve Agenda (OBEA) bespreken we de plannen en de voortgang. Daarnaast overleggen we frequent met de schoolbesturen over de diverse (ver)nieuwbouwplannen van de scholen. Ook hebben we voor meerdere nieuwbouw- en verbouwplannen voorbereidingskrediet ontvangen. En KC Nicolaas en KC De Aventurijn zijn opgeleverd en in gebruik genomen door de basisscholen, kinderopvang, scouting en gymzaalgebruikers! Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We zetten de aanpak van voortijdig schoolverlaters (VSV) en verzuim vanuit het Regionaal Bureau Leerplicht Brabant NoordOost (RBL BNO) voort. Het percentage VSV in Oss in 2021-2022 is 2,58%; dat is een landelijke trend. Het ministerie OCW heeft onderzocht wat hoofdoorzaken van deze stijging zijn. Door sluiten van het mbo-onderwijs en het online onderwijs vanwege Covid-19 verloren veel studenten hun motivatie. Er was in die periode minder hulp bij loopbaanoriëntatie; meer studenten merken dat ze niet de passende richting hebben gekozen. Daarbij waren destijds specifieke maatregelen, zoals de duimregeling, terughoudendheid om negatieve bindende studieadviezen af te geven, waardoor meer studenten zijn overgegaan dan andere jaren. Veel van deze studenten vallen alsnog uit.

-

Ook zorgt de krappe arbeidsmarkt ervoor dat veel studenten werk boven school verkiezen. We ondersteunen vanuit het RBL-BNO actief de bredere doelgroep kwetsbare 23-27-jarigen door ze terug te begeleiden naar school. De aanpak is onderdeel van de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt.

-

Verbinding kinderopvang met jeugdhulp (spoor 2): in de kinderopvang is het expertiseteam uitgebreid met (specialistische) jeugdhulp. Het is daarmee onderdeel van deze voorziening en kan aanvullend worden ingezet.

19

-

In 2023 zijn de subsidies voor de kinderopvang met veel doelgroepkinderen (> 75% doelgroepkinderen per groep) verruimd die steeds breder inclusieve opvang mogelijk maakt. Ook voor buitenschoolse opvang. Hiertoe is de Uitvoeringsregeling Tegemoetkoming kosten peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie (VVE) 2023 Gemeente Oss geactualiseerd.

-

In 2023 is het aanbod aan Voorschoolse educatie met 6 nieuwe aanbieders is verbreed. Er zijn geen wachtlijsten meer en het aanbod is goed gespreid over heel Oss.

-

Wij hebben Voorschoolse Educatie voor Oekraïense peuters (2,5 tot 4 jaar) georganiseerd.

-

Wij dragen zorg voor voldoende capaciteit NT2- en ISK-onderwijs. Door verhoogde instroom nietNederlandstalige kinderen en jongeren (statushouders en ook Oekraïeners) en door personele tekorten in het onderwijs (po, vo en mbo) is taalonderwijs aan deze groepen een uitdaging. We hebben in samenwerking met Trots54 een cultuur-educatief programma gerealiseerd in de ISK-klassen van Het Hooghuis en Koning Willem I-college. Tevens is er samenwerking gezocht en gevonden met Muzelinck.

-

De VVE en NT2 monitor die in 2022 startte, is het instrument om zicht te houden op de kwaliteit en levert input aan voor verdere professionalisering. Uit de monitor duidelijk geworden dat de voorschoolse educatie goede resultaten laat zien en de vroegschoolse educatie nog verbeterpunten kent. Deze worden opgepakt.

-

De evaluatie van de eerste logopedische screening op de VVE groepen laat zien, dat deze kinderen goed in beeld zijn. Op dit moment wordt een vervolgpilot uitgevoerd op enkele reguliere opvanggroepen. Onderdeel van deze pilots is ook de versterking van deskundigheid van de pedagogisch medewerkers.

-

Verbinding Passend onderwijs met Jeugdhulp: Met de scholen, schoolbesturen en Samenwerkingsverbanden evalueerden we de verschillende Onderwijszorgarrangementen (OZA). De uitkomst is dat de Educatieve crisisopvang PAST wordt omgebouwd. Sinds augustus 2023 zit het in een overgangsfase. Ook voor OZA De Schakel is na evaluatie een overgangsfase afgesproken. Nu is de borging aan de orde van de opgedane kennis en kunde in het brede docententeam. Een andere pilot betrof het project 'Makkers'. Dit is een jeugdzorgorganisatie in het Speciaal Voortgezet Onderwijs-Route Arbeid. Ook dit project zit sinds het najaar van 2023 in een overgangsfase om uit te zoeken hoe we ermee verder gaan.

-

Wij hebben het project KODOSS in de Schadewijk ondersteund en gefinancierd. Samen met Ons Welzijn, SEC en Muzelinck realiseerden wij een na- en buitenschools aanbod voor spel, sport, cultuur en leren, toegankelijk voor alle kinderen van 4 tot 13 jaar in de wijk. KODOSS is in 2023 geëvalueerd en voortgezet. De samenwerking krijgt steeds meer vorm en inhoud en trekt ook meer kinderen. Inzet van de partijen is om dit aanbod meerjarig aan te bieden als waardevol element in de wijk.

-

Twee nieuwbouwprojecten zijn in 2023 opgeleverd en in gebruik genomen, namelijk KC Nicolaas en KC De Aventurijn (voormalige basisscholen De Korenaer en J.F. Kennedy) van schoolbestuur SAAM.

-

Samen met het schoolbestuur Optimus werken we aan een vervangende voorziening voor de scholen in Megen/Macharen/Haren (Kindlandschap De Eiber). We hebben gewerkt aan de grondverwerving hiervoor wat een langdurig proces is.

-

Samen met de schoolbesturen Filios en SAAM hebben we gewerkt aan de voorbereidingen voor vervangende nieuwbouw van De Lockaert en De Polderhof. De planvorming van de scholen hebben we integraal meegenomen met sport (Ussenstelt) in de wijk Oss Noord-West. Inmiddels zijn we bezig om het haalbaarheidsonderzoek van De Lockaert en De Polderhof uit te breiden met inpassing van SBO Het Baken, waarvoor we samen met het schoolbestuur Optimus werken aan een vervangende voorziening.

-

In 2023 hebben we, net als in 2022, een spoedaanvraag ontvangen van schoolbestuur Simon omdat de leerlingenaantallen bij basisschool Mozaïek onverwacht en fors zijn gestegen. Mozaïek was samen met ’t Kleurenbos van schoolbestuur Pallas gehuisvest in MFA Meteoor. Om ruimte te maken in het gebouw voor de groei van Mozaïek is ’t Kleurenbos verhuist naar MFA Noorderlicht. Voor beide MFA’s is een verbouwing nodig en hiervoor hebben we voorbereidingskredieten ontvangen. De verbouwing voor ’t Kleurenbos hebben we integraal meegenomen met de verbouwing van De Evenaar in MFA Noorderlicht.

-

Samen met schoolbestuur Filios hebben we gewerkt aan de voorbereiding voor verbouwing van De Meander in MFA Lith. Hiervoor hebben we in 2023 voorbereidingskrediet ontvangen. Het knelpunt van groei van aantal leerlingen lossen we op door een interne verbouwing.

20

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. We werken aan erkende certificaten en praktijkverklaringen waarmee kennis en vaardigheden beter aantoonbaar zijn. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. Wij stimuleren inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2020

2021

2022

2023

Streefwaarde

Voortijdig schoolverlaters Oss

Dashboard VSV DUO

Bereik VVE doelgroep

Peutermonitor

Gebruik voorzieningen

WISZ

1,84%

1,88%

97%

2,58%

n.n.b.

<2,0%

110%

85%

90% 85%

84,3%

82,2%

88,7%

n.n.b.

Gebruik huishoudens 120%

78,3%

73,9%

83,7%

*

Gebruik huishoudens p-wet

90,2%

90,4%

93,7%

94,5

5%

-3,1%

-1%

4%

armoedebeleid

Percentage stijging

WISZ

0%

bijstandsuitkeringen * In 2023 kunnen wij deze niet zuiver uit registratie halen als gevolg van toekenning Energietoeslag aan bredere groep. 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet

10,4

4,5

2022

17

25

2022

2,6%

2,3%

2022

Kinderen in uitkeringsgezin

4%

5%

2022

Werkloze jongeren 16-22 jaar

2%

1%

2022

223,8

197,6

2022

72,1

72,1

2022

68,5%

75,1

2023

ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO)

Personen 15-64 jaar met lopend re-integratietraject per 10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)

21

4. Wat zouden we anders kunnen doen? Deze fase van politieke onzekerheid leidt tot een gebrek aan landelijke visie op diverse dossiers; dat maakt het lastig om regionaal en lokaal beleidslijnen uit te zetten, zoals bijvoorbeeld voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf IBN. Vanuit het Rijk komen steeds meer incidentele middelen en projectgelden. Dit bemoeilijkt het vormgeven van integrale dienstverlening. Door de incidentele financiering staat de continuïteit van dienstverlening onder druk, terwijl we met deze krappe arbeidsmarkt medewerkers juist langdurig willen binden. Komend jaar kijken we hoe we daar goed mee om kunnen gaan. De aanpak van basisvaardigheden loopt goed; we bereiken veel inwoners. Met de Digi-Taalhuizen komen we dichterbij. Deze werkwijze moeten we nog verder verstevigen. Ook willen de betrokkenheid van werkgevers op het thema aanpak basisvaardigheden vergroten.

22

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

23

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner mag meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: -

Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.

-

Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar.

-

Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.

-

Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.

Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten van kansengelijkheid en gezond leven makkelijker te maken. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen onze inwoners op een positieve manier ondersteunen in het leven door te zorgen voor onze cultuur, de sport, de culturele- en sportieve infrastructuur, aandacht voor een gezonde leefstijl en ontmoeting in onze wijk- en dorpshuizen. We hebben en onderhouden goede en toegankelijke voorzieningen voor iedereen. Voorzieningen die goed aansluiten op wat inwoners kunnen en willen. En die gedragen worden door inwoners en de vele gemeenschappen in Oss. Ontwikkelingen die de infrastructuur versterken zijn de bouw van een nieuw Golfbad, de realisatie van Het Warenhuis, de plannen voor theater De Lievekamp en Muzelinck en de bouw, renovatie en/of verduurzaming van diverse maatschappelijke accommodaties. De grootste uitdaging is om het voorzieningenniveau op peil en aantrekkelijk te houden.

We hebben verschillende beleidsvisies op basis waarvan we dat borgen: Cultuur Verbindt OnSS, het beleidskader Vitale Sportverenigingen, het Osse sport- en preventie akkoord en Thuis in de Buurt. De komende jaren gaan we specifieker beleid ontwikkelen voor een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. Maar ook doen we dat voor de ondersteuning van het vrijwilligerswerk, dat op een aantal plaatsen onder druk staat. We doen dat in een brede samenhang van beleid in het sociaal domein. We zetten hierbij in op positieve gezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en een gezonde levensstijl. We werken aan een hernieuwd beleidskader voor ondersteuning van vrijwilligerswerk.

24

We willen onze inwoners meer regie geven op wat er in hun leefomgeving wordt aangepakt. We continueren en intensiveren de komende jaren –samen met het programma Zorg & Welzijn- de gebiedsgerichte benadering. 2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

De wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en geschikt voor de functies die er in uitgeoefend worden

-

De vrijwilligersorganisaties voor gastheerschap, beheer en onderhoud worden adequaat ondersteund in hun werkzaamheden

-

De wijk- en dorpshuizen zijn verduurzaamd voor het gebruik

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We zijn op veel verschillende manieren bezig met het versterken van de wijk- en dorpshuizen. Dit is gericht op de maatschappelijke functie (laagdrempelig ontmoeten), het vrijwilligerswerk, beheer, exploitatie en verduurzaming. Er lopen meerdere trajecten voor verbouw of nieuwbouw van gemeenschapshuizen. Er speelt veel en er zijn meerdere (complexe) opgaves voor de vrijwillige besturen om op te pakken. Ondersteuning en begeleiding hierbij is van essentieel belang. Daarnaast zitten we op veel plekken in een onderzoeks- en ontwikkelfase, die in de toekomst vraagt om keuzes maken. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=c77703b2-9ce2-4d6d-8d13-98fa0a91aa07