Document · PDF

Programma-evaluatie 2022.PDF

Opiniecommissie Sociaal Bestuurlijk 25 mei 2023, gemeente OssBij agendapunt: Programma evaluatie 202231.340 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

81,6%

78,3%

73,9%

83,7%

Gebruik huishoudens p-wet

91,1%

90,2%

90,4%

93,7%

-3,4%

-3,1%

-1%

(vanaf 2021) Gebruik voorzieningen

WISZ

armoedebeleid

Percentage stijging

WISZ

-1%

bijstandsuitkeringen

Oss

Referentie

Jaar

Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet

2,3

2,1

2021

ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO)

1,9%

1,8%

2021

Kinderen in uitkeringsgezin

2021

Personen > 18 jaar met een bijstandsuitkering per

307

371

2021

10.000 inwoners Werkloze jongeren 16-22 jaar

2021

Personen 15-74 jaar met lopend re-integratietraject per

13,1

12,3

2022

70,6%

2021

69,1%

74,9%

2022

1000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.

Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen onze inwoners op een positieve manier ondersteunen in het leven door te zorgen voor onze cultuur, de sport, de culturele- en sportieve infrastructuur, aandacht voor positieve gezondheid, een gezonde leefstijl en ontmoeting in onze wijk- en dorpshuizen. We hebben en onderhouden goede en goed toegankelijke voorzieningen voor iedereen. Voorzieningen die goed aansluiten op wat inwoners kunnen en willen.

En die gedragen worden door inwoners en de vele gemeenschappen in Oss. Ontwikkelingen die de infrastructuur versterken zijn de bouw van een nieuw Golfbad, de realisatie van Het Warenhuis, de plannen voor theater De Lievekamp en Muzelinck en de bouw, renovatie en/of verduurzaming van diverse dorp- en wijkhuizen en sportaccommodaties. De afgelopen twee jaren waarin COVID-19 een belemmerende rol heeft gespeeld, is het goed gelukt om onze professionele- en vrijwilligersorganisaties breed te ondersteunen met compensatiemaatregelen. De belemmeringen voor sport, cultuur en ontmoeten zijn echter nog niet weg. De grootste uitdaging is daarom om het voorzieningenniveau op peil en aantrekkelijk te houden. We hebben verschillende beleidsvisies op basis waarvan we dat borgen: Cultuur Verbindt OnSS, het beleidskader Vitale Sportverenigingen, het Osse sport- en preventie akkoord en Thuis in de Buurt. De komende jaren gaan we specifieker beleid ontwikkelen voor een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. We doen dat in een brede samenhang van beleid in het sociaal domein. We zetten in op positieve gezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en een gezonde leefstijl. We willen onze inwoners meer regie geven op wat er in hun leefomgeving wordt aangepakt. We continueren en intensiveren de komende jaren –samen met het programma Zorg & Welzijn- de gebiedsgerichte benadering.

2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

De wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en geschikt voor de functies die er in uitgeoefend worden De vrijwilligersorganisaties voor gastheerschap, beheer en onderhoud worden adequaat ondersteund in hun werkzaamheden

De wijk- en dorpshuizen zijn verduurzaamd voor het gebruik Vrijwilligersorganisaties worden adequaat ondersteund door de gemeente

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In het eerste kwartaal hadden de gemeenschapshuizen nog te maken met de beperkingen vanuit de COVID-19 maatregelen. Daarna gingen alle gemeenschapshuizen aan de slag met de vragen: wat zijn de behoeften van onze wijk of ons dorp aan gemeenschapsactiviteiten, hoe geven wij daar invulling aan, is er voldoende plek en zijn er voldoende activiteiten voor kwetsbare inwoners (laagdrempelig ontmoeten)? Er kwam een subsidieregeling vanuit de gemeente beschikbaar om -waar nodig- een extra financiële impuls te geven aan het laagdrempelig ontmoeten. In een aantal gevallen sluiten gemeenschapshuizen in hun programmering nadrukkelijker aan bij de wijkfoto/-agenda. Er is een driehoek ingericht vanuit maatschappelijk vastgoed, beleid en ONS welzijn om de gemeenschapshuizen op maat te ondersteunen in de omslag naar een vraaggerichte programmering, met voldoende ruimte voor laagdrempelig ontmoeten. We hebben in 2022 gewerkt aan een aantal trajecten voor verbouw of nieuwbouw van gemeenschapshuizen. Met het nieuwe college is er ook gekozen om gezonde leefstijl, positieve gezondheid en bewegen en sport te versterken door deze onderwerpen meer met elkaar te verbinden. Wat hebben we hiervoor gedaan?

We hebben een integrale begeleiding ingericht voor de transitie van wijk- en dorpshuizen vanuit de gemeente in samenwerking met ONS welzijn. Daarbij hebben we aansluiting met de WMO, proeftuin Ruwaard, sociale agenda en professionele samenwerkingspartners zorg- en welzijn. We organiseren minstens vier keer per jaar domeinbijeenkomsten, waarbij we Versterken Laagdrempelig Ontmoeten op allerlei manieren bespreken met de wijk- en buurthuizen. Hierbij doen ze kennis van elkaar op, ze wisselen ervaringen uit leren van elkaar.

In nagenoeg alle wijk- en dorpshuizen zijn inmiddels initiatieven opgestart voor laagdrempelig ontmoeten. Vijf wijk- en dorpshuizen hebben een plan ingediend voor opstartsubsidie.

We hebben het gezamenlijke loket voor advies en informatie gerealiseerd vanuit de gemeente (maatschappelijk vastgoed en beleid) en vanuit ONS welzijn. We hebben een website ontwikkeld voor de gemeenschapshuizen voor informatie en advies.

Cafetariamodel voor training en advies op maat: In 2022 boden we aan alle gemeenschapshuizen een training aan over "gastvrijheid". De meeste huizen namen hieraan deel.

In het kader van de ontwikkeling van de tool voor het monitoren van de maatschappelijke meerwaarde van wijk- en dorpshuizen willen we gaan werken met het Kwaliteitskompas van Movisie. We hebben hiervoor een werkgroep opgericht met de wijk- en dorpshuizen en samen met hen de ambities geformuleerd. Ook hebben we een relatie met de activiteitenprogramma’s gelegd en hoe we deze kunnen meten. In een bijeenkomst met alle dorps- en wijkhuizen hebben we kennis en ervaring hierover uitgewisseld. Het Kwaliteitskompas leggen we nog voor aan de raad.

Ontwikkelen exploitatiemodellen wijk- en dorpshuizen: Zes wijk- en dorpshuizen hebben deelgenomen met een traject breed ontmoeten; wat betekent Thuis in de Buurt voor de programmering van het gemeenschapshuis? Dat heeft geresulteerd in activiteitenprogramma’s, bedrijfsplannen en exploitatieoverzicht.

Projecten voor verbouw en/of nieuwbouw: o

Oss Zuid: keuze ontmoeten, scouting Titus Brandsma en voetbalclub Cito: Huur door gemeente van Zuidergebouw is per 31-12-2022 beëindigd. Programma van wensen van bewoners en organisaties voor ontmoeten in Oss Zuid is opgesteld. De voorkeur voor locatie aan Germanenweg voor nieuwbouw door scouting Titus Brandsma is in beeld. We hebben een verkenning uitgevoerd naar mogelijke locatie voor ontmoeten in zuidelijk deel van de wijk Oss zuid en integratie buurt/welzijn en sport in één accommodatie.

Sportzaal Ussenstelt: We startten een haalbaarheidsonderzoek naar geclusterde nieuwbouw scholen Lockaert en Polderhof en sportzaal Ussenstelt. In overleg met betrokken partijen werken we vanuit verschillende scenario’s toe naar een voorkeursscenario. Planning raadsbesluit Q2 2023.

De Hille Oss Noordwest: In 2022 hebben we vanuit de haalbaarheidsstudie gewerkt aan een voorontwerp samen met een brede werkgroep. Daarin namen deel het bestuur van de MFA, de wijkraad en BrabantZorg. Op basis van het voorontwerp zijn de bouwkundige kosten geraamd. Hierover is in oktober een Raadsinformatiebrief aan de raad gestuurd die op 8 december 2022 in de opiniecommissie is besproken.

't Slotje in Herpen: In 2022 startten we met de vernieuwbouw en verduurzaming van ’t Slotje. In december 2022 heeft de gemeenteraad hierover een Raadinformatiebrief ontvangen.

Vidi Reo Ravenstein: In 2022 zijn de bouwkosten geraamd van het schetsontwerp dat met een brede werkgroep van gebruikers van Vidi Reo, dorpsraad, Vestingwerken en Heemkundekring en inwoners is vastgesteld. Daarnaast zijn de kosten geraamd van de investeringen in de openbare ruimte. Hierover is in oktober een Raadsinformatiebrief gestuurd naar de gemeenteraad. Bij de programmabegroting 2023 is een motie aangenomen om het project Vidi Reo op het Hoornwerk verder te realiseren tot investeringsbesluiten. De ambtelijke organisatie is hiermee in het laatste kwartaal van 2022 gestart.

Neerloon-Overlangel-Keent: De werkgroep vanuit de drie dorpen heeft in 2022 gewerkt aan een investeringsplan voor sport en ontmoeten. De eerste uitwerking hiervan heeft laten zien dat de plannen niet passen binnen de beschikbare financiële kaders. We hebben hierover overleg met de werkgroep over hoe we hiermee verder kunnen.

Ontmoeten in Macharen: In 2022 ondertekenden de werkgroep ontmoeten en het bestuur van de Bongerd een samenwerkingsovereenkomst over het programmeren en organiseren van activiteiten voor het dorp voor verenigingen, ontmoeten en Thuis in de Buurt. De voorkeur in Macharen gaat uit naar een nieuw gemeenschapshuis. Een nieuw gemeenschapshuis is onderdeel van een bredere gebiedsontwikkeling. Nieuwbouw past vooralsnog niet binnen de beschikbare financiële kaders. We werken aan een nieuw scenario.

2.2 Sport en gezonde leefstijl Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

We vergroten de mogelijkheden om te sporten en te bewegen door het openstellen van buitensportaccommodaties voor ongeorganiseerde sport- en beweegactiviteiten. Maar ook door de openbare ruimte aantrekkelijker te maken voor sporten en bewegen

We verbinden het gemeentelijk gezondheidsbeleid sterker aan de doelstellingen van het Osse Sportakkoord en houden daarbij de verbinding met Welzijn & Ondersteuning

We gaan de (sport)verenigingen meer ondersteunen om de maatschappelijke ontwikkelingen goed het hoofd te kunnen bieden

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Begin 2022 ondersteunden we de sportverenigingen nog in verband met de COVID-19 beperkingen, die toen golden. Net nadat de sportverenigingen de blik weer op de toekomst konden richten, werden ook zij geconfronteerd met de negatieve gevolgen van de inflatie in het algemeen en sterk gestegen energieprijzen in het bijzonder. Om deze negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken, richtten we als gemeente een crisisteam hiervoor in om de vinger aan de pols te houden en snel te handelen wanneer nodig. In 2022 werkten we aan de uitvoering van het Sportakkoord, aan de uitvoering van een internationaal sportevenement, de versterking van de sportverenigingen en meer beschikbaarheid van plekken voor sporten en bewegen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We startten in het derde kwartaal van 2022 met de voorbereidingen voor de nieuwe beleidsnota positieve gezondheid en preventie, waar gezonde leefstijl en bewegen en sport in opgenomen worden.

Meer sportgelegenheden in de openbare ruimte/ Urban Ox Park: In 2022 werkten we aan de concretisering van een groot beweegpark in het Sibeliuspark, het Urban Ox Park. De raad stemde onlangs in met het beschikbaar stellen van een investeringskrediet hiervoor. Ook verleenden we actieve medewerking aan het WK Wheelchair. Vooral vanuit het motief om Inclusie en inclusief sporten beter voor het voetlicht te brengen. Dit goed verlopen en bezochte evenement creëerde veel media-aandacht tot ver buiten de landsgrenzen.

Bij VIP/Herpinia in Herpen werkten we samen aan het concept van de Open Sportclub. In de programmabegroting is een budget beschikbaar gesteld hiervoor. We hebben een notitie voorbereid waarin we nadere keuzes over beheer en programma op buitensportparken voorleggen. Deze notitie komt in het eerste kwartaal van 2023 in de raadscommissie aan de orde.

We boden begeleidingstrajecten aan voor sportbestuurders, die met hun club aan de slag wilden om een vitale sportvereniging te worden of te blijven.

We hebben in 2022 ook het beleid van de veilige sportclub versterkt. Een aantal clubs heeft inmiddels de training tot vertrouwenscontactpersoon gevolgd.

We hebben in 2022 een nieuwe raamovereenkomst gesloten met de Golfbad Exploitatie B.V. Deze raamovereenkomst vormt ook de fiscaal-juridische basis voor de nieuwbouw van het zwembad. We hebben gewerkt aan een actualisering van de zwembadconfiguratie. Begin 2023 heeft de gemeenteraad hiermee ingestemd en deze vormt nu de basis voor de verdere uitwerking van het programma van eisen. In de Programmabegroting zijn extra middelen ter beschikking gesteld om de nieuwbouw mogelijk te maken.

In het najaar van 2022 vonden in sportcentrum De Rusheuvel de ITF Wheelchair Tennis Masters plaats. Met medewerking van vele vrijwilligers en verenigingen werd een toptoernooi georganiseerd waar ’s werelds beste rolstoeltennissers streden om de officiële wereldtitels.

2.3 Cultuur Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en voor iedereen toegankelijk om aan deel te nemen of om er van te genieten. We zetten in op gezamenlijke programma’s van het culturele veld voor intensivering van cultuureducatie en cultuurparticipatie

Onze culturele infrastructuur is breed, divers en sterk We zetten in op het behoud van een eigentijds voorzieningenniveau

Het subsidiebeleid voor de culturele sector is helder en sluit aan op de ambities in de cultuurnota. We zetten in op het afspreken van prestatie indicatoren met onze kernvoorzieningen om ontwikkelingen te kunnen monitoren

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Ook in de cultuursector werden de eerste maanden van 2022 nog gedomineerd door de COVID-19 beperkende maatregelen. Daarna is de sector energiek aan de slag gegaan met het herstel van de achterstand die is opgelopen. Niet alle cultuurinstellingen zijn inmiddels weer terug op het oude niveau. Dat herstel wordt ook bemoeilijkt door de plots ingetreden energiecrisis en de hoge inflatie. We hebben belangrijke stappen gezet in het verbeteren van de culturele infrastructuur: de (ver)nieuwbouw van Lievekamp en Muzelinck zijn weer stapjes dichterbij gekomen, museum Jan Cunen heeft weer betere beheermogelijkheden en het eigendom en beheer van het gebouw De Groene Engel zijn overgedragen aan een vastgoedstichting. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Muzelinck liet ten behoeve van het nieuwe onderkomen een positioneringsonderzoek uitvoeren. Dit is opgeleverd en wordt nu vertaald naar een Programma van Eisen en de exploitatie van Muzelinck.

Voor de (ver)nieuwbouw van het theater kochten we het Zuiderstrandtheater van de gemeente Den Haag. Dit gebouw wordt gedemonteerd en zoveel mogelijk hergebruikt voor de nieuwe huisvesting van het Osse theater. De raad stelde in de Programmabegroting 2023 een bedrag van € 1,7 miljoen structureel beschikbaar voor de herhuisvesting.

Voor het Warenhuis ligt de verantwoordelijkheid voor het vormgeven van samenwerking, programmering en ontmoeting bij de gebruikers. In afwachting van de nieuwbouw zijn er gesprekken tussen de gebruikers in de opmaat naar overeenkomsten. In het voorjaar van 2023 zal de strategische werkgroep een presentatie geven aan de gemeenteraad over de partners in het gebouw, merkenboek en voorbeeldprogrammering.

De gemeenteraad heeft extra middelen beschikbaar gesteld voor het aannemen van een huismeester voor het Museum Jan Cunen. 17 december 2022 is Villa Curiossa geopend. De historie van Oss is in de Villa Constance zichtbaar gemaakt in een vaste opstelling en expositie.

We hebben in dit jaar gewerkt aan de verkoop van het gebouw aan de Kruisstraat aan de stichting Vastgoed Groene Engel, die het gaat beheren en uitbaten. In de verkoop is de onvoorwaardelijke positie van het cultuurpodium vastgelegd. De verkoopovereenkomst is begin 2023 getekend.

Op de planning stond de evaluatie van het Cultuurfonds Amteurkunst. Vanwege COVID-19 en nu de focus op de inflatie en energiecrisis maken dat het cultuurfonds Amateurkunst maar mondjesmaat wordt gebruikt. Evaluatie staat op de planning voor 2023. Dat is het laatste jaar van deze regeling.

2.4 Vrijwilligers Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

Vrijwilligersorganisaties kunnen een beroep doen op ondersteuning vanuit de gemeente, wanneer zij moeite ondervinden in het uitoefenen van hun taken en activiteiten

Vrijwilligersorganisaties worden adequaat ondersteund

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We zijn in 2022 begonnen met het versterken van netwerken van vrijwilligersorganisaties. Dit gaan we breder inbedden in een hernieuwd vrijwilligersbeleid. In de Programmabegroting 2023-2026 zijn door de raad middelen beschikbaar gesteld om een actiever vrijwilligersbeleid te gaan voeren. In 2023 zullen we hiervoor een voorstel voorleggen aan de raad.

Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Na het vaststellen van de Programmabegroting hebben we gewerkt aan een plan van aanpak voor een nieuw beleidskader van het vrijwilligersbeleid. Dit plan van aanpak werken we in het tweede kwartaal van 2023 uit in een voorstel voor de raad.

We hebben netwerkbijeenkomsten georganiseerd. We hebben diverse gelijksoortige organisaties met elkaar in contact gebracht. De bedoeling hiervan was het stimuleren van het onderling contact, kunnen leren van ervaringen van anderen en samenwerking bevorderen. Dit hebben we gedaan voor carnavalsverenigingen, EHBO-organisaties en Sinterklaascomité's.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We geven op het gebied van duurzaamheid zelf het goede voorbeeld. Daarom gaan we met de gebruikers van gemeentelijke gebouwen en onze partners de maatschappelijke vastgoed portefeuille verduurzamen. Denk aan de realisatie van het nieuwe Golfbad en de beoogde herbouw van het Zuiderstrandtheater voor Theater De Lievekamp. We volgen daarbij het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. De gemeentelijke regeling voor de verduurzaming van buitensportaccommodaties blijft van kracht. Ieder jaar zal in de paragraaf Integraal voorzieningenbeleid verslag worden gedaan van de voortgang van de verduurzaming. We proberen zoveel mogelijk de ‘natuurlijke momenten’ te gebruiken voor het verduurzamen, zoals verbouw, nieuwbouw of groot onderhoud. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

Tevredenheid inwoners over

Waarstaatjegemee

76%

74%

67%

75%

voorzieningen

nte.nl

Inzet burgers voor

Waarstaatjegemee

leefbaarheid in de buurt

nte.nl

24%

21%

17%

22%

Actief in verenigingsleven

Waarstaatjegemee

65%

55%

52%

63%

GGD Brabanscan.nl

45%

46%

60%

Mensen met ernstig

GGD

18%

12%

overgewicht (obesitas 18-64

Brabantscan.nl

nte.nl Volwassenen (18+) die voldoen aan norm gezond bewegen

jaar)

Oss

Referentie

Jaar

Niet-sporters

48,3%

51,6%

2020

Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

1. Inleiding Onze leefomgeving verandert ingrijpend. Een van de redenen hiervoor is dat het klimaat door menselijke activiteiten blijvend verandert. Klimaatverandering, natuurherstel en energievoorziening zijn – naast voldoende en betaalbare woningen – dan ook de grote en urgente opgaven waar we in het ruimtelijk domein voor gesteld staan. Het zijn opgaven die complex zijn in zichzelf en door hun samenhang. Vanuit de rijksoverheid komen vanuit verschillende nationale programma’s middelen ter beschikking om deze opgaven aan te kunnen pakken. In Oss staan de duurzame energieopwekking en de voorbereiding op de effecten van de klimaatverandering prominent op de agenda om de toekomst duurzaam vorm te geven. Als gemeente moeten we nu keuzes maken om onze lange termijn doelstellingen te behalen: in 2050 zijn we als gemeente klimaatadaptief en energieneutraal. 2. Programma-onderdelen 2.1 Klimaat en duurzaamheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Onze stad en dorpen zijn beter toegerust op het veranderende klimaat; We pakken klimaat-knelpunten snel aan en we vergroenen de stad en de kernen

We houden Oss – samen met onze partners - veilig bij hoog water We creëren, verbinden en behouden klimaatrobuuste ecosystemen ter verbetering van de biodiversiteit We leveren een bijdrage aan de verbetering van de kwaliteit van lucht, water en bodem

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Voor het bereiken van de doelstellingen hebben we in 2022 zowel gewerkt aan het opstellen van beleid en kaders als aan het voorbereiden en uitvoeren van concrete projecten. Zo is het actieplan Groen & Klimaatrobuust Oss opgesteld en met diverse partijen besproken. Dit plan zal begin 2023 ter vaststelling aan u worden voorgelegd. Ook is er voortvarend doorgewerkt aan de voorbereiding voor het dijkversterkingsproject Meanderende Maas. Het ontwerp bestemmingsplan gaat begin 2023 ter inzage. Daarnaast heeft de uitvoering van het bomenstructuurplan plaatsgevonden met de aanplant van de laatste tranche van 500 bomen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We hebben een start gemaakt met het koersdocument Groen en Klimaatrobuust Oss.

We hebben - samen met de projectorganisatie - de voorbereidingen op de planprocedure en vergunningaanvragen voor het dijkversterkingstraject Meanderende Maas ter hand genomen en als bevoegd gezag beoordeeld.

We hebben een intentie-overeenkomst gesloten ten behoeve van de verdere voorbereiding voor het dijkversterkingstraject Cuijk-Ravenstein.

We hebben de laatste fase van de aanplant van circa 1500 bomen in het kader van het bomenstructuurplan uitgevoerd.

We hebben de uitwerking van het Bos van Oss samen met de initiatiefnemer en andere betrokkenen ter hand genomen om te komen tot de aanleg van 20 hectare nieuw bos.

Samen met landschapsbeheer Oss hebben we de laatste landschapsprojecten van de zone Geffen Oss aangelegd. Hiermee is het buitengebied rond Geffen versterkt op het gebied van natuur recreatie en cultuurhistorie.

We hebben het Integraal Beheerplan voor de Herperduin opgesteld, inclusief anti-verdrogingsmaatregelen. De definitieve versie wordt in 2023 ter besluitvorming aangeboden.

We hebben het Water- en Rioleringsprogramma vastgesteld, waarbij ingespeeld wordt op klimaatverandering en o.a. wordt ingezet op het afkoppelen van hemelwaterafvoer.

We hebben met de bedrijven op bedrijventerrein Moleneind, VNO-NCW en de provincie Noord-Brabant een plan van aanpak geschreven om het terrein in 2023 en verder te gaan verduurzamen, waaronder vergroenen en aandacht voor wateroverlast en hitte.

Via een gezamenlijke subsidieregeling (As50+ partners) ondersteunen we acties van onze inwoners die hun eigen terrein voorbereiden op klimaatverandering. In 2022 hebben we voor ruim € 65.000 bijgedragen aan inwoners die een groen dak hebben aangelegd of hun regenpijp hebben afgekoppeld.

Met de regionale watersamenwerking As50+ hebben we van de Rijksoverheid impulsgelden aangevraagd en toegekend gekregen voor het versneld aanpakken van klimaatknelpunten. Voor de gemeente Oss kwam dit neer op € 1,13 miljoen.

We hebben onderdelen van het uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord Oss gerealiseerd.

Het beleidskader Voormalige stortplaatsen in Oss onder de Omgevingswet is vastgesteld.

Het Uitvoeringsprogramma 2022-2027 drinkwaterwinningen Noord-Brabant waaronder Lith is met ons tot stand gekomen en provinciaal vastgesteld.

2.2 Energietransitie Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Oss reduceert CO2 emissie met 49% in 2030 in vergelijking tot 1990 (aanpassing naar boven van deze doelstelling naar 55% CO2 emissie-reductie -met daaraan gekoppeld aanpassing van RES-opgave- is aanstaande)

Energietransitie: wij realiseren ons deel van het RES-bod: o

Besparing 11% in 2030 in vergelijking tot 2017

Grootschalige opwekking: 0,93 PJ duurzame energie in 2030, restant RES opgave 0,514 PJ vergund in 2025

Volledig energieneutraal in 2050

Oss realiseert 7.500 aardgasvrije bestaande woningen in 2030 en is volledig afgekoppeld van het gasnet in 2050

De komende jaren wordt de monitoring van deze doelstellingen verder uitgewerkt o.a. door het opstarten van de CO2 prestatieladder. Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De realisatie van de doelstellingen van het programma Energietransitie wordt zoveel mogelijk op projectbasis/programma-onderdeel gemeten en bewaakt. De beschikbare cijfers lopen 1 tot 2 jaar achter. Voor de verschillende onderdelen levert dit het volgende resultaat op: 

Besparing; op grond van de meest recente meting door CE Delft uitgevoerd nam het energieverbruik tussen 2017 en 2020 met ruim 10% af; deze daling is vrijwel geheel toe te schrijven aan onderdeel mobiliteit als gevolg van COVID-19 effecten. Bij de onderdelen werken en wonen bleef het energieverbruik in deze periode gelijk dan wel nam het licht toe.



Grootschalige duurzame opwek; vooral als gevolg van de groei van zonnepanelen op grote daken is de opwek tussen 2017 en 2020 substantieel toegenomen. Oss wekte in 2017 2,4% van haar energievraag lokaal op en in 2020 5,4%.



Warmtetransitie (7.500 woningen); in 2022 zijn we gestart met de uitvoering van de warmte-transitie in de wijk Schadewijk en de kern Herpen. Er zijn nog niet direct woningen aardgasvrij gerealiseerd als gevolg van onze activiteiten.

Wat hebben we hiervoor gedaan? -

In 2022 is een groot aantal acties gerealiseerd in het kader van het Uitvoeringsprogramma Energiebesparing 2019-2023. Het betreft o.a.: o

Keukentafelgesprekken

Duurzaamwonen Spreekuur (Brabant Woont Slim)

Energieadvies op maat (Brabant woont Slim)

Voucheracties energiebespaarmiddelen

Warmtewandelingen

Energiebespaarbeurs

Duurzaamheidslening

ECO energiecoöperatie

**Inkoopactie hybride warmtepomp

** Isolatieactie collectieve inkoopactie 2022

Informatieavonden

VvE actie (VTCB)

Adviserend toezicht energiebesparingsplicht bedrijven

Verduurzaming industrieterrein Moleneind Landweer (inclusief klimaatadaptatie)

Aanpak Energie-armoede (Klusbus, energiebespaarboxen)

Deelname aan RES

Daarnaast hebben we de meerjarencampagne "Oss schakelt door" in 2022 versterkt doorgezet en naast "Wonen" uitgebreid met het onderdeel "Werken". In hoeverre deze activiteiten een bijdrage hebben geleverd aan de doelstelling om 11% energie te besparen in 2030 ten opzichte van 2017 is niet aan te geven. De cijfers tot en met 2020 tonen een als gevolg van de COVID-19 epidemie vertekend beeld (10% besparing als gevolg van een grote afname aan mobiliteit). Gelet op het toenemend elektriciteitsverbruik voor verwarming als gevolg van de stijgende aardgasprijzen en elektriciteitsvraag vanuit vervoer blijft naar verwachting de doelstelling van 11% netto besparing ambitieus.

Eind 2022 zijn we gestart met de voorbereidingen voor het Uitvoeringsprogramma Energiebesparing 20232026. In dit nieuwe programma zal naast doelgroepgericht aanpak ook sprake zijn van aansluiting bij de wijkgerichte aanpak in het kader van de warmtetransitie.

Op 28 januari 2021 heeft de gemeenteraad besloten om onze voor 2030 resterende RES-energieopgave te gaan realiseren door middel van windmolens in de Geffense en Lithse polder. En dus niet (ook) door grote zonnevelden in deze polder en/of door windmolens op Stijbeemden. Daarbij gaat de gemeente zich maximaal inspannen om de afstand van de bebouwde kommen tot de windmolens zo groot mogelijk te laten zijn, met als uitgangspunt 2 kilometer. Als dat laatste niet mogelijk blijkt, gaat de gemeenteraad zich nader beraden. Dat kan ook betekenen dat gekeken wordt naar mogelijkheden voor invulling van 50 hectare zonnevelden buiten de Geffense en Lithse polder. Om een goed beeld te hebben van de werkelijke restopgave is deze opnieuw berekend per 1 januari 2022.

In januari 2022 heeft herijking van de resterende RES-opgave plaatsgevonden. Deze herijking heeft geleid tot een resterende opgave van 0,514 PJ. In 2022 is verder op basis van de bestuursovereenkomst die is gesloten door ministerie van EZK, provincie Noord-Brabant, gemeente 's-Hertogenbosch en de gemeente Oss opgestart met de inrichting van een projectteam en de voorbereidingen voor de fase van Ontwerpend Onderzoek en de MER. Het participatieproces is door middel van het organiseren van een drietal bijeenkomsten in Oss verder ingevuld. De kansen en waarden die tijdens die proces zijn opgehaald worden in het Ontwerpen Onderzoek meegenomen. Eind 2022 zijn de eerste ontwerpateliers ingevuld en is het geselecteerde bureau opgestart met de MER-procedure.

Na 2 jaar wachten heeft de Raad van State begin 2022 uitspraak gedaan over windpark Elzenburg/de Geer. In 2022 is de tekortkoming in het bestemmingsplan hersteld. Vervolgens zijn door belanghebbenden nieuwe zienswijzen ingediend. We zijn in afwachting van besluiten van de Raad van State op deze zienswijzen. We verwachten een voor het project positief besluit van de Raad van State zodat alsnog zo snel mogelijk invulling kan worden gegeven aan het besluit van de gemeenteraad hierover van 27 juni 2019. Dit is van substantieel belang voor de opwekkingsopgave. Maar ook financieel, niet alleen voor de gedane voorinvestering maar ook voor de voeding van het Duurzaamheidsfonds dat is bedoeld om de energietransitie in Oss mede te financieren.

In 2022 is het eerste grote zonneveld aan de Munlaan vergund. Realisatie hiervan is aan de orde zodra de Raad van State een uitspraak heeft gedaan over de voorliggende zienswijzen.

Ook de gerealiseerde SDE+ zon-op-dak projecten van bedrijven leveren een wezenlijke bijdrage aan de energieopwekking. We gaan door met het stimuleren van bedrijven die nog geen zonnedaken hebben om daartoe over te gaan. Met de Nota Grootschalige opwekking van zonne-energie en de bijstelling op basis van evaluatie is in juni van dit jaar het kader geschetst voor nieuwe zonne-energie projecten. Primaire landbouwgrond komt niet in aanmerking, reststroken en gemengde gronden wel. We werken mee aan initiatieven voor de rioolwaterzuivering, de geluidswal in Herpen en enkele parkeerplaatsen. Enexis echter

heeft aangegeven dat de aansluitmogelijkheden van grote energieprojecten de komende jaren problematisch zijn. Deze netwerkproblematiek zal een rem zetten op nieuwe initiatieven. -

De Transitievisie Warmte is eind 2021 vastgesteld. Hiermee geven we een eerste richting aan de aanpak van het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving in onze gemeente. In 2022 hebben we een begin met de uitvoering gemaakt in de vorm van het leggen van contacten in de wijk Schadewijk en de kern Herpen en het opzetten en uitwerken van een plan van aanpak voor de realisatie van Wijkuitvoeringsplannen. Daarbij werken we intensief samen met in het bijzonder de woningcorporaties die als trekker in dit transitieproces kunnen fungeren. We zien dat de woningcorporaties deze trekkersrol oppakken en hun woningbestand zeer kritisch doorlichten op verduurzamingsopties. O.a. als gevolg van dit proces is in de Schadewijk besloten om een deel van de bestaande huurwoningen (ruim 200 woningen) niet te verduurzamen maar deze te slopen en nieuwbouw te plegen.

We zien in het kader van deze transitie veel experimenten en innovaties ontstaan die Oss kunnen helpen om deze transitie op gang te brengen. We volgen deze ontwikkelingen nauwgezet.

Met ons energiebesparingsprogramma leggen we de link met de warmtetransitie door in te steken op reductie van het gasgebruik o.a. door het stimuleren van ander gedrag, isoleren en duurzame alternatieven voor verwarming op aardgas. Daarbij zetten we erop in om beweging te creëren bij individuele eigenaren en gebruikers van gebouwen. Waarbij we aanhaken op bestaande initiatieven gericht op energiebesparing en faciliteiten bieden om stappen te zetten naar minder gasgebruik. Het bedrijfsleven nemen we daarin mee. Het Klimaatakkoord verwacht een planning voor een wijkgerichte aanpak tot 2030. We hebben gekozen voor een stapsgewijze aanpak, te beginnen in 2022 met 1 wijk en 1 kern, waarbij we voortbouwen op opgedane ervaringen. Daarmee zorgen we ook voor de flexibiliteit om tevens in te spelen op nieuwe inzichten. Vervolgens bepalen we jaarlijks of en welke wijk(en) we vervolgens aanpakken. Dat vraagt telkens ook afwegingen van financiën en capaciteit.

Voor de verduurzaming van ons eigen vastgoed is het beleid in 2022 bijgesteld en extra middelen (€ 4.000.000) ter beschikking gesteld om de verduurzaming van eigen en maatschappelijk vastgoed te versnellen.

Om onze doelstellingen te kunnen realiseren, was extra geld en personele capaciteit nodig. In 2022 is door het Rijk een begin gemaakt met het ter beschikking stellen van extra middelen voor uitvoering het Klimaatakkoord op lokaal niveau (bijdrage van € 536.000). Daarnaast heeft het Rijk een bijdrage toegekend om de problematiek van Energie-armoede aan te pakken in de vorm van concrete maatregelen, het budget hiervoor bedraagt € 1.700.000. Voor energiebesparing in de vorm van isolatie is een bijdrage toegekend van € 300.000 uit het Nationaal Isolatie Programma.

De onzekerheid over de realisatie van windpark Elzenburg/de Geer betekent dat het ongewis is of en zo ja in welke mate wij nog mogen rekenen op vergoeding van de gedane voorinvestering en middelen uit het Duurzaamheidsfonds waar wij eerder vanuit zijn gegaan.

Voor wat betreft de personele capaciteit zijn we geslaagd in het aantrekken van vier nieuwe medewerkers die grotendeels actief zijn op het terrein van de warmte-transitie. Deze medewerkers zijn in de loop van 2022 ingestroomd en zijn opgestart met de realisatie van de uitvoering van de Transitievisie Warmte in de vorm van twee WijkUitvoeringsPlannen (Schadewijk en Herpen).

2.3 Milieu en openbare ruimte Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

We verminderen zo veel mogelijk het ontstaan van afval door in te zetten op afvalscheiding via het inzamelsysteem met een financiële prikkel (afval scheiden loont!) en afval geschikt te maken voor recycling en hergebruik

We gaan door met onze initiatieven ons materiaalgebruik te verduurzamen. Onze initiatieven op het vlak van lage-temperatuur-asfalt (LTA) en andere duurzame materialen zetten we voort. Daarnaast zetten we via ons ontwerp in op materiaalbesparing en werken we zoveel als mogelijk volgens de circulaire levenscyclus-benadering

We maken een visie op het gebruik van onze ondergrond We passen ons beheer en onderhoud aan het veranderend gebruik van de openbare ruimte en het veranderende gedrag

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We zijn dichter bij de landelijke afvaldoelstellingen gekomen: 73,5% afvalscheiding en 144 kg restafval per inwoner. Het scheidingspercentage is in 2022 met 3,2 % gestegen van 70,2% naar 73,5 %. De hoeveelheid gescheiden aangeboden afval is toegenomen met 16 kg per inwoner. De totale hoeveelheid afval per inwoner is gelijk gebleven. Dit is 544 kg per inwoner per jaar (546 kg in 2021). We hebben inzet gepleegd om (zwerf)afval in de openbare ruimte tegen te gaan en op te ruimen. In verschillende projecten hebben we invulling gegeven aan materiaalbesparing en het gebruik van duurzame materialen. Daarnaast is gestart met de evaluatie van lage temperatuur asfalt (LTA). Het gebruik van onze ondergrond, geven we een stevige plaats in het nieuwe omgevingsplan. Daarom hebben we geen aparte visie hiervoor opgesteld. Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is gericht op het zoveel en lang mogelijk vasthouden van hemelwater in het gebied. Daarnaast planten we bomen die beter bestand zijn tegen langdurige perioden van droogte en periodiek hoge temperaturen (hitte-eiland effect). Wat hebben we hiervoor gedaan? -

In aanloop naar de invoering van betalen per lediging/storting zijn we een campagne gestart, waarin we de veranderingen aankondigden en uitleg hierover gaven. Elk huishouden ontving een brief met uitleg over Afval scheiden loont en een voorbeeldberekening. De brief en voorbeeldberekening waren afgestemd op de persoonlijke situatie van de inwoner.

Om inwoners steeds te betrekken bij het afvalbeleid, hebben we door het jaar heen diverse nieuwsberichten gepubliceerd op onze website, Oss actueel, de afvalwijzer-app en social media. We plaatsten bijpassende campagneborden op de vuilniswagens om inwoners steeds weer eraan te herinneren dat ze geld kunnen besparen door restafval minder vaak weg te gooien.

Per 1 januari 2022 is een pilot gestart waarmee wordt onderzocht of het overslaan van een inzamelronde van het restafval haalbaar is. Deze pilot evalueren we begin 2023.

Voor het scheiden van GFE-afval (groente-, fruit- en etensresten) bij hoogbouw zijn we een pilot gestart op drie proeflocaties. Deelnemers kregen een startpakket met tips over GFE-afval scheiden. Ook stuurden we tijdens de proef een nieuwsbrief met tips en inspiratie. De pilot loopt door in 2023.

Bij sommige hoogbouwlocaties gaven we extra informatie over vervanging van de bovengrondse verzamelcontainer door een ondergrondse container met toegangspas.

We hebben de Afvalstoffenverordening aangepast en in lijn gebracht met de nieuwe afvalaanpak.

We hebben ingezet op extra controle en handhaving bij een aantal hotspotlocaties waar regelmatig bijplaatsingen/afvaldumpingen plaatsvinden.

Vooruitlopend op de lediging van de ondergrondse containers wordt het verkeerd aangeboden afval naast de ondergrondse containers apart opgehaald. Hiervoor rijden dagelijks twee wagens rond.

Zwerfafval (met name in het centrum) is een groeiend probleem. Om dit aan te pakken zijn in 2022 (als pilot) extra afvalbakken in het centrum geplaatst, is extra toezicht uitgevoerd en is het vaker ledigen van afvalbakken in het centrum (in het weekend en op zon- en feestdagen) ingevoerd. De pilot wordt tot en met 1 oktober 2023 doorgezet en daarna geëvalueerd. Naast vrijwilligers heeft de speciale kinderclub Mikmakkers zich ingezet om zwerfafval op te ruimen.

In 2022 is besloten om een grondstoffencentrale op het Duurzaamheidsplein Oss te realiseren. Hiermee bereiken we betere sortering op kwaliteit en opslag van kwalitatief goede grondstoffen en verhogen we de hoeveelheid grondstoffen die hergebruikt kunnen worden in nieuwe producten. De bouw van de grondstoffencentrale vindt plaats in 2023.

We voeren samen met de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Valkenswaard, Helmond en Meierijstad en de provincie Noord-Brabant een verkennend onderzoek naar de mogelijkheden van het nascheiden van restafval in de regio.

De genomen maatregelen voor groot onderhoud, herinrichting en vervanging uit het Integraal Uitvoeringsplan (IUP) zijn verantwoord via de IUPvoortgangsrapportage.

De pilot belevingsbestek voor het onderhoud Berghem is in overleg met de aannemer gestopt aangezien deze niet kon voldoen aan de gestelde eisen.

Ondanks alle inspanningen halen we het kwaliteitsprofiel 'goed' voor centrum nog niet. Eind 2022 is een analyse gemaakt op welke onderdelen de kwaliteit niet wordt behaald. In 2023 gaan we samen met de aannemer meer sturen op deze onderdelen.

In 2022 hebben we 321 initiatieven van bewoners gestimuleerd en ondersteund om mee te doen bij verbetering van inrichting en beheer van de openbare ruimte in de eigen omgeving.

Er is extra capaciteit geworven voor strategisch beheer van de openbare ruimte.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid In dit programma staan de duurzaamheidsinspanningen in de pijler Planet centraal. Daarbij wordt de combinatie gezocht met mogelijkheden vanuit de beide ander pijlers. Voorbeelden daarvan zijn de aandacht voor welzijn en veiligheid in de inrichting van de openbare ruimte, de inschakeling van vrijwilligers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het creëren van een aantrekkelijke woon- en vestigingsomgeving. De Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Global Goals) die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, schoon water en sanitair, duurzame energie, duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, duurzame steden en gemeenschappen, klimaatactie, leven op het land en partnerschappen om doelen te bereiken. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

Tevredenheid onderhoud

Veiligheidsmonitor

77,5%

70.2%

>= 70%

Gemeente,

Basis

Centra Goed

beleidsmonitor

Basis

Overig Sober

Plan Watertaken

100%

verhardingen, groen Onderhoudsniveau

Kostendekkende rioolheffing

* Landelijke Veiligheidsmonitor vanaf 2017 tweejaarlijks

3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. Voor de omvang van huishoudelijk restafval per inwoner gebruiken we de grootteklasse van 50.000 tot 100.000. Voor hernieuwbare elektriciteit gebruiken we de gemiddelde waarde van geheel Nederland omdat gemiddelde gemeente naar grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners ontbreekt. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Omvang huishoudelijk restafval per inwoner

175 kg

167 kg

2020

Hernieuwbare elektriciteit

12,3%

26,8%

2020

Programma 5. Economie

1. Inleiding Binnen het programma Economie staat toekomstbestendige werkgelegenheid, ondernemerschap en een toekomstbestendige economische structuur voor de inwoners van Oss centraal. Want het hebben van werk en de ruimte om te ondernemen stelt mensen in staat om hun bestaan zelf vorm te geven en mee te doen in de maatschappij. Op het moment van schrijven is er in de economie een schaarste en verdelingsvraagstuk actueel. Personeelstekorten, tekorten aan grondstoffen en energie en een tekort aan ruimte om vragen op het gebied van werklocaties en infrastructuur te voorzien, stellen ons voor de nodige uitdagingen. De inzet om op een gezonde manier te verstedelijken in Oss biedt kansen om wonen en werken dichter bij elkaar te brengen en een aantrekkelijke, complete en groeiende stad te zijn met een vitale economie. Door te faciliteren en te kijken naar kansen voor alle sectoren in de economie in stedelijk en landelijk gebied wordt de economie minder kwetsbaar en daarmee toekomstbestendig. Daarmee is echter niet alles meteen opgelost. Op de meeste ontwikkelingen binnen de economie heeft de gemeente maar betrekkelijk weinig invloed.

Door in gesprek te zijn met het bedrijfsleven, dienstverlenend te zijn op het gebied van afhandeling van verzoeken en geven van informatie, bijvoorbeeld over de maatschappelijke opgaven, door onderwijs en bedrijfsleven te verbinden en de samenwerking op te zoeken in de regio en met de andere steden in Brabant en Nederland, draagt de gemeente toch een belangrijk steentje bij aan de veerkracht en de weerbaarheid van de economie. 2. Programma-onderdelen 2.1 Ruimte voor bedrijven Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Stimuleren ondernemerschap (sector- en gebiedsgericht) Uitbouwen economische ecosystemen (sectorgericht) Inzetten op toekomstige arbeidsmarkt en talent (sector- en gebiedsgericht) Stimuleren duurzaam en toekomstbestendig ondernemen (opgavegericht) Ruimte maken voor ondernemen (gebiedsgericht) Profileren van Oss als moderne maakstad (sector- en gebiedsgericht)

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het jaar 2022 was voor veel ondernemers een onzeker jaar. Niet alleen ondervonden ondernemers de gevolgen van de nasleep van COVID1-19, maar onverwachts ook van de inval in Oekraïne. De Oekraïnecrisis zorgde voor exploderende energieprijzen, hogere grondstoffenprijzen en ook een tekort aan grondstoffen. Gecombineerd met een grote krapte op de arbeidsmarkt, krapte op het elektriciteitsnet en het laagste consumentenvertrouwen sinds 1986, staan onze ondernemers voor grote uitdagingen. Zij moesten meer produceren met minder energie, grondstoffen en personeel. Inzet op Energietransitie, Circulaire Economie en Arbeidsmarkt hielpen onze ondernemers hierbij. Met het stimuleren van (innovatief) ondernemerschap, het uitbouwen van ecosystemen en het verkennen van nieuwe ruimte voor werklocaties bouwden we verder aan het fundament van onze nieuwe economie. Landelijk gelden dezelfde uitdagingen. We zijn daarom bestuurlijk stevig vertegenwoordigd in economische platformen, zoals VNG, G40 stedennetwerk, Stuurgroep Actie- en Investerings Agenda Coronaherstel, Agrifood Capital en Regio NOB. In deze platforms haalden we informatie op over de nieuwste beleidsontwikkelingen en regelingen. Vanuit onze kant gaven wij signalen door van onze ondernemers om te lobbyen voor gerichte ondersteuning door provincie en rijk.

Ook deelden wij onze innovatieve projecten en kennis en droegen Oss zo uit als moderne innovatie maakstad, bijvoorbeeld met het themajaar 100yearspharmafuture. Met onze strategienota Economie Moderne maakstad Oss 2021-2025 en het bijbehorende uitvoeringsplan werken wij om onze doelstellingen te bereiken. De uitvoering ligt op koers. In oktober boden we de raad een uitgebreid verslag van de stand van zaken aan over de periode 1 januari tot 1 oktober 2022.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 

We zetten in mei een ondernemerspeiling uit om de gevolgen van de nasleep van COVID-19 crisis en de gevolgen van de Oekraïnecrisis in beeld te krijgen. We richtten onze website in met informatie over landelijke en lokale regelingen en boden ondersteuning voor ondernemers/zzp-ers met financiële problemen via een consulent Schulphulpverlening.



We zetten voor ondernemers het Zakelijk Loket op voor informatie en ondersteuning over energiebesparing. Voor horecaondernemers stelden we een subsidieregeling open voor energiebesparende terraskussens.



We voerden met Talentencampus Oss projecten uit met een bijdrage uit de Actie- en Investeringsagenda Coronaherstel. We maakten productiviteitsverhogende technologie toepasbaar maken voor 120 MKB ondernemers, breidden het proefproject Open Badges uit en onderzochten de haalbaarheid voor een hybride leeromgeving op Pivot Park.



We openden het themajaar 100yearspharmafuture met activiteiten zoals TOPX Summit 2022, PharmafutureBattle, open dag MSD, de lezing 100 jaar Organon en de tentoonstelling Villa Curiossa. Daarnaast werkten we met onze partners aan een agenda voor de toekomst van farma in Oss. Aantrekken van talent is onderdeel hiervan.



We voerden projecten uit met studenten van mbo’s, hogescholen en universiteiten en verbonden hen aan duurzame vraagstukken van ondernemers op het gebied van onder andere circulariteit en data. Voorbeelden zijn het regiodeal-project Circulaire verpakkingen Oss met de HAS, de HAN Werkplaats Global Goals Oss en het MBO Innovatie- en Expertise Centrum Data.



We ondersteunden via de Kracht van New Business Oss ondernemers met een begeleidingstraject om nieuwe circulaire business modellen te ontwikkelen en presenteerden op 3 november 35 resultaten in een boekwerk.



We verkenden samen met de HAN de mogelijkheden voor een ecosysteem Circulaire bouw en gingen met Dome-X in gesprek om hieraan een vervolg te geven.



We verstevigden de samenwerking bij de verduurzaming van bedrijventerrein Moleneind en werkten samen met onze partners een concept-plan uit. De provincie Noord-Brabant zegde een subsidie Grote Oogst toe.



We zetten ons actief in voor de gronduitgifte van de laatste kavels op Vorstengrafdonk en startten de eerste voorbereidingen voor de uitgifte op Heesch-West in 2024.



We maakten met de in aanbouw zijnde bedrijfspanden Panther en Grizzly op Pivot Park ruimte voor nieuwe start-ups en scale-ups en versterkten hiermee het ecosysteem Life Science Industrie.



We actualiseerden onze verkenning naar beschikbare ruimte voor bedrijven met de nieuwste provinciale prognoses, die een hogere ruimtevraag laten zien.



We behaalden als regio Veghel/Den Bosch/Oss de 2e positie Logistieke hotspot van Nederland.



We bezochten vanuit accountmanagement actief ondernemers en maakten hun ondernemerschap zichtbaar op onze vaste social mediakanalen. Op de Dag van de ondernemer bedankten wij onze ondernemers met een inspirerende netwerkbijeenkomst.

2.2 Landbouw Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Een economisch volhoudbare agrarische bedrijfsvoering door het mede mogelijk maken van nieuwe verdienmodellen.

Een ecologisch verantwoorde agrarische sector waarbij verbetering van lucht, water, bodem en biodiversiteit bereikt wordt.

Een agrarische sector die maatschappelijk verbonden is met de omgeving door ontwikkelingen in samenspraak tot stand te brengen.

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Als gemeente Oss beschikken we over een groot areaal aan goede landbouwgrond die van groot belang is voor de voedselproductie. We willen deze voedselproductie naar de toekomst toe op peil houden op een manier die ecologisch duurzaam is en economisch volhoudbaar. Om dit te kunnen doen, zijn we als gemeente samen met de ZLTO in de Westelijke polder in een bijzonder proces gestart. Dit proces gaat over de toekomst van ons primair agrarisch gebied en dan met name van de veeteeltsector binnen onze Westelijke polder. In een aantal sessies is met een zeer grote betrokkenheid van agrariërs (meer dan 70 boeren) uit het gebied via een bottom up proces gewerkt aan een uitvoeringsagenda voor de Westelijke Polder. Naast agrariërs zijn ook andere overheden, andere grondeigenaren, het windcollectief en de ANV betrokken bij het opstellen van de uitvoeringsagenda. Het resultaat beschrijft op welke wijze de agrariërs in het gebied willen komen tot een economisch volhoudbaar bedrijfsmodel dat ecologisch duurzaam is en maatschappelijk verbonden. De definitieve uitvoeringsagenda zal in de eerste helft van 2023 worden opgeleverd. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We zijn met agrariërs, de ZLTO en andere belanghebbenden gestart met het opstellen van een concrete uitvoeringsagenda voor de landbouwtransitie in de westelijke polder

We verkennen mogelijkheden voor uitbreiding van de lopende pilot Bokashi door een regionale samenwerking op te starten met gemeenten en provincie en ruimte in de aanbesteding op te nemen voor het circulaire gebruik van groenstromen van onze gemeente.

We hebben de pilot "direct energie uit mest" afgerond. De evaluatie wordt de eerste helft van 2023 opgeleverd

In RNOB-verband hebben we de Koersnotitie voor de Landbouw opgeleverd.

2.3 Recreatie en toerisme Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

We streven naar versterking van de vrijetijdssector (werkgelegenheid) We zetten in op voldoende (vrij toegankelijke) mogelijkheden om dichtbij huis te kunnen ontspannen We streven naar meer kwaliteit van het aanbod passend bij de lokale behoeften (tevredenheid over recreatieve voorzieningen)

We werken aan een goede balans tussen natuurwaarden en recreatieve waarden door spreiding van recreatie in het gehele gebied

we informeren, inspireren en enthousiasmeren inwoners en bezoekers samen met onze stakeholders recreatie & toerisme in het Platform TrefhetinOss om erop uit te gaan in de regio.

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Het afgelopen jaar is gewerkt aan de marketing en promotie van het Platform TrefhetinOss. Met een verfrissing van de huisstijl en marketingcommunicatie werkt het Platform aan lokale bekendheid en regionale verbindingen. De Maassamenwerking met 5 andere gemeenten (Den Bosch, Heusden, Maasdriel, West Maas en Waal en Wijchen) is hier onder andere een sterk voorbeeld van. We werken hierin samen aan de promotie van ons gebied langs de Maas. Ook ons Platform en onze ondernemersnetwerken hebben hierin een belangrijke rol. Met Routebureau Brabant, waarin onze wethouder de voortrekker van Noordoost Brabant is, werken we aan de Brabantse ambitie om de meest toonaangevende routeprovincie te zijn, met een op en top georganiseerd routenetwerk. VisitBrabant Routebureau zet met haar netwerk van partners en vrijwilligers in op beleving, innovatie en versterking van de route-infrastructuur. Verschillende titels én een stijgende lijn in kwaliteitswaardering hebben eraan bijgedragen dat Noord-Brabant als routeprovincie steeds bekender is en dat de Brabantse routestructuren door meer recreanten (ook van buiten Brabant) worden ervaren en gewaardeerd. Het belang van goede routes en bijhorende voorzieningen is inmiddels groter dan ooit.

Betere routes en voorzieningen leiden tot een aantrekkelijker leefklimaat, dragen bij aan de vitaliteit van het gebied en bieden

volop ondernemingskansen. In onze gemeente werd in 2022 de Kloosterrondwandeling geopend in Megen, werden tien ontdektochten gelanceerd in het Land van Ravenstein en verbonden lokale partijen ons landschap, de bezienswaardigheden en ondernemers in diverse lokale wandel- en fietstochten. We faciliteren diverse (ondernemers)projecten ter versterking van recreatief-toeristische voorzieningen zoals de Lithse Ham, Jachthaven de Groot, Hoessenbosch en de Geffense Plas. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We sloten een driejarige samenwerkingsovereenkomst af met de Maasgemeenten om ons gebied langs de Maas gezamenlijk te promoten.

We zetten met Routebureau Brabant en Stichting Landschapsbeheer Oss in op een kwalitatief goed (onderhouden) routenetwerk in onze gemeente.

We leverden een bijdrage aan het Brabantse Kloosterpad en de bijbehorende kloosterrondwandeling in Megen, het actualiseren van de Zuiderwaterliniewandelroute en leverden met de buurgemeenten een bijdrage aan de ontwikkeling van tien ontdektochten te fiets in het Land van Ravenstein.

We faciliteerden een structureel afstemmingsoverleg met de toeristische informatiecentra in gemeente Oss.

We ondersteunden de opstart van een toeristisch informatiecentrum in Lith.

We werkten met het toeristisch informatiecentrum Oss, de bibliotheek en stadsarchief Oss de verhaallijn Bende van Oss in een wandeling en een themapagina uit op TrefhetinOss.

Met alle partners ontwikkelden we een nieuwe huisstijl voor TrefhetinOss met daarbij behorende

marketingcommunicatie.

We stelden een selectie- en gunningsleidraad met ambitiedocument vast voor de ontwikkeling van de Geffense Plas. Vervolgens startten we de prijsvraag om een nieuwe exploitant te werven.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Dit programma levert een bijdrage aan meerdere doelen uit de duurzaamheidscirkel, vooral aan de profit-kant, waarbij people en planet ook goede aandacht krijgen: -

Arbeid: Door te streven naar een maximale werkgelegenheidsfunctie leveren we een bijdrage aan meerdere indicatoren zoals besteedbaar inkomen, armoede, jeugdwerkloosheid en verhuissaldo.

Kennis: Het opleidingsniveau van de beroepsbevolking en dus de aanwezigheid van hoger onderwijs is de sleutel tot de toekomst. We zetten dan ook maximaal in op samenwerking met bijvoorbeeld Avans, HAS, HAN en universiteiten in onze nabijheid.

Ruimtelijke vestigingsvoorwaarden: we kijken kritisch naar ons ruimtegebruik, onder andere door toepassing van de 'Ladder duurzame verstedelijking'. Bij de ontwikkeling van bedrijventerrein Heesch-West is dit een belangrijke factor. We hebben hier regionaal afstemming over.

Daarnaast ontwikkelen we projecten en activiteiten die de transitie binnen het bedrijfsleven naar een duurzame en circulaire economie moeten versnellen (zie paragraaf 2.2).

De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, duurzame steden en gemeenschappen, verantwoorde consumptie en productie en partnerschappen om doelen te bereiken.

3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

Werkgelegenheid

osstat*

40.310

42.917

42.940

43.970

nog niet

41.310

beschikbaar MKB vriendelijkste gemeente Ranking logistieke hotspots

7,2 www.logistiek.nl

* Gebruikt zijn de LISA-cijfers, die zijn berekend op basis van KvK-gegevens aangevuld met steekproefonderzoek onder bedrijven. De cijfers zijn een schatting van de werkgelegenheid van halverwege het jaar ervoor. In landelijk LISA-verband wordt ervoor gekozen om jaarlijks de historie met terugwerkende kracht te actualiseren. De cijfers zijn terug te vinden in OssStat onder het kopje Economie. ** De verkiezing vindt elke twee jaar plaats. In 2020/2021 legde de Oss de focus op het ondersteunen van ondernemers tijdens de coronacrisis en deed niet actief mee. In 2022/2023 doet Oss weer mee. 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Functiemenging (verhouding tussen banen en

51,9

52,1

2021

Vestigingen bedrijven per 1.000 inwoners 15-64 jaar

146,1

152,4

2021

Banen 15-64 jaar per 1.000 inwoners

732,9

774,2

2021

woningen, 0 is alleen wonen, 100 is alleen werken)

Programma 6. Centrum

1. Inleiding In dit programma staat de ontwikkeling van ons stadshart centraal. De dynamiek in dit gebied is groot. We moeten steeds anticiperen en meebewegen met de markt en ontwikkelingen in de maatschappij om kansen voor ons centrum te benutten. Op het moment van schrijven van dit stuk, gaat het goed met ons Osse stadshart. De leegstand is laag en het Walkwartier is volop in ontwikkeling. Landelijk worden we zelfs weleens als voorbeeld gebruikt. Maar dit betekent niet dat het werk gedaan is. Stilstaan is achteruitgaan. Samen met de stakeholders in het centrum werken we de komende jaren met elkaar werken door aan een bruisend, groen en toekomst bestendig stadshart. 2. Programma-onderdelen 2.1 Stadscentrum Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=667cab67-cd88-486c-a768-fbd83bfeb8c1