Programma-evaluatie 2022.PDF
Tekst van het document
Programma-evaluatie 2022
1
Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt de programma-evaluatie van het jaar 2022. 2022 gaat de boeken in als een veelbewogen jaar, dat begon in lockdown en nog in het eerste kwartaal getekend werd door de oorlog in Oekraïne. Een oorlog ver weg, maar tegelijk dichtbij. Miljoenen Oekraïners zochten in onder andere Nederland een veilige verblijfsplaats. Ook deed de energiecrisis zijn intrede, wat een belangrijke factor werd van de grootste inflatie in vele jaren. 2022 was ook het jaar van gemeenteraadsverkiezingen. Een nieuwe raad trad aan, evenals een nieuw college van burgemeester en wethouders. 2022 is een jaar waarin hard is gewerkt om ambities te realiseren, de afronding van het vorige en de start van het coalitieakkoord ‘Samen duurzaam vooruit’. In deze programmaevaluatie leggen wij per begrotingsprogramma verantwoording af: wat waren de plannen in de begroting en wat hebben wij gerealiseerd. Tegen de zomer volgen de financiën en overige paragrafen, waarmee we de jaarrekening en jaarverslag aanvullen. In deze inleiding lichten we alvast een tipje van de sluier, van wat u zult aantreffen in dit uitvoerig geschreven document. Beschouw het als een opwarmer, aan de hand van concrete voorbeelden. In grote lijnen vallen drie thema’s te onderscheiden: -
Veerkracht in tijden van crisis;
-
Ambitieus bouwen aan een 100.000-gemeente;
-
Samenwerken loont.
Veerkracht in tijden van crisis 2022 was het jaar waarin het aanmeldcentrum in Ter Apel uit zijn voegen barstte. Het jaar waarin ontheemden, op zoek naar een veilige verblijfsplek, buiten moesten slapen omdat er in de opvang daar geen plek meer was. Gemeente Oss nam verantwoordelijkheid in de opvang van asielzoekers en Oekraïners. Toen de capaciteit van 300 niet voldoende bleek, breidden we de capaciteit uit naar 450 vluchtelingen. Maar ook de taakstelling voor vergunninghouders stelde ons voor een grote opgave. Deze taakstelling bedroeg maar liefst 124 vergunninghouders. In 2022 is het gelukt om aan die taakstelling te voldoen, al is de vraag of dit – gezien de woningnood - in 2023 weer zal lukken met een sterk verhoogde taakstelling. Met de oorlog in Oekraïne kwam ook een energiecrisis op gang. Een energiecrisis die een langdurige en zeer hoge inflatie in gang zette, de hoogste sinds 1975. Dit effect is geen Ossenaar onopgemerkt gebleven. Dat blijkt ook uit ervaringen in het sociaal domein. Niet alleen huishoudens met een laag inkomen, ook huishoudens met een middeninkomen raken vaker in de problemen. De genoemde hoge energierekening, duurdere boodschappen, tezamen met onzekere inkomsten en een te kleine reserve maken het voor velen lastig om rond te komen. We hebben daarom de werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid.
Met een integrale aanpak - met aandacht voor alle leefgebieden - samen met onze partners samenwerken met de inwoner. Ook mag niet onvermeld blijven dat de uitbetaling van de Energietoeslag - de noodmaatregel vanuit het Rijk om de gestegen energiekosten te compenseren - voortvarend is uitgevoerd. De doelgroep voor deze toeslag is uitgebreid naar 130% van het bestaansminimum, waardoor inmiddels 5338 aanvragen in behandeling zijn genomen.
2
Ambitieus bouwen aan een 100.000-gemeente 2022 was ook een jaar van grote druk op de huizenmarkt, onder meer door een groot tekort aan woningen. Dit gaat aan gemeente Oss niet onopgemerkt voorbij. We groeien de komende jaren in stevig tempo door naar een gemeente met meer dan 100.000 inwoners. Er ligt een opgave van 8.500 toe te voegen woningen in de periode 2020-2040. Hierbij springt Amsteleind in het oog, een nieuw te ontwikkelen woonwijk aansluitend aan het nu bestaande stedelijk gebied. Ook zien we in de Spoorzone veel kansen voor verbeteringen. Van bovengenoemde opgave van 8.500 woningen is de Osse woningvoorraad sinds 1 januari 2020 al met netto 1.455 woningen gegroeid, een hele prestatie. De versnelling van de woningbouwopgave biedt ook kansen. Een mooi voorbeeld hiervan is de aanleg van een onderdoorgang voor langzaam verkeer onder het spoor ter hoogte van station Ravenstein. We hebben hiervoor een subsidieaanvraag gedaan bij het Rijk en deze toegezegd gekregen: een subsidie van maar liefst 4 miljoen euro. Sommige ontwikkelingen hebben een lange aanloop. Denk aan de bouw van een nieuw Golfbad, de realisatie van Het Warenhuis en de plannen voor theater De Lievekamp. Zo is eind 2022 een nieuwe belangrijke basis gelegd voor de nieuwbouw van het zwembad. Het Warenhuis is, als onderdeel van het Walkwartier, volop in ontwikkeling.
In 2022 is de realisatiefase van start gegaan en de werkzaamheden lopen volgens planning. Voor de (ver)nieuwbouw van het theater heeft gemeente Oss het Zuiderstrandtheater van gemeente Den Haag gekocht: een demontabel theater dat grotendeels wordt hergebruikt voor de nieuwe huisvesting van De Lievekamp. Stuk voor stuk projecten die bijdragen aan de 100.000-gemeente. Een andere ambitie die lange adem vergt, is de ambitie om in 2050 klimaatadaptief en energieneutraal te zijn. Ook hiervoor was 2022 een jaar van het leggen van fundament en eerste bouwstenen, zoals door vaststelling van beleid en kaders. Ook zijn we begonnen met voorbereiding en uitvoering van concrete projecten. Zo is in 2022 het eerste grote zonneveld - aan de Munlaan te Oss - vergund. Ook wijzen we op de Transitievisie Warmte, die een eerste richting geeft aan de aanpak van het aardgasvrij maken van onze gemeente. Met wijkuitvoeringsplannen hebben we een begin gemaakt met de uitvoering in de wijk Schadewijk en de kern Herpen. Samenwerken loont Dat brengt ons op het derde thema, ‘samenwerken loont’. Een in het oog springend voorbeeld in het sociaal domein is de Proeftuin Ruwaard. Hier werken bewoners en organisaties op het gebied van wonen, welzijn en zorg samen aan oplossingen waarin mensen meer voor zichzelf en voor elkaar kunnen doen.
Deze samenwerking heeft het succes van de proeftuin bepaald, wat in 2022 leidde tot een evaluatie en het besluit de proeftuin te verlengen voor de periode 2023-2027. En niet alleen verlengen, ook uit te breiden naar de wijk Oss Noord-West vanaf 2024. ‘Samenwerken loont’ is eigenlijk een thema waarmee de programma-evaluatie doorspekt is. Vast staat bijvoorbeeld dat de huisvesting en integratie van vluchtelingen en vergunninghouders niet mogelijk was geweest zonder de samenwerking met onze kernpartners: woningcorporaties, Vluchtelingenwerk, ONS Welzijn, Thuis in Oss en de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Samenwerking past eveneens bij de 100.000-gemeente die we willen zijn en dus om goed in netwerken vertegenwoordigd te zijn. Alleen al op het gebied van economie zijn er vele voorbeelden van platformen waarin we bestuurlijk of ambtelijk vertegenwoordigd zijn. Denk hierbij aan de VNG, G40 stedennetwerk, Stuurgroep Actie- en Investerings Agenda Coronaherstel, Agrifood Capital en Regio NOB. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. Last but not least noemen wij graag de samenwerking met u. Wij kijken terug op een plezierige en constructieve samenwerking en zien uit naar voortzetting hiervan de komende jaren.
3
Ten slotte Alleen al in deze aanbiedingsbrief hebben we vaak gewezen op onze ambitie om een 100.000 gemeente te worden. Kwalitatief en kwantitatief hebben we de formatie kunnen uitbreiden, waardoor uitvoeringskracht en strategisch vermogen zijn toegenomen. Daar bouwen we de komende jaren ambitieus aan verder. Ook al is de arbeidsmarkt krap, onze positie is goed. Het resultaat mag er wezen: alle vacatures die zijn ontstaan door het toevoegen van strategische slagkracht aan het functiehuis en uitvoerende functies zijn ingevuld. Er zijn dit jaar in totaal 140 vacatures ingevuld, een enorme prestatie in tijden van krapte op de arbeidsmarkt. Veerkracht, ambitieus bouwen, samenwerken loont. 2022 had alles in zich. We groeien in een tijd met grote maatschappelijke opgaven, die nieuwe antwoorden en vaardigheden van ons vragen. 2022 was een jaar waarin de crises elkaar opvolgden, wat zijn weerslag had op het reilen en zeilen bij gemeente Oss. De aanpak van zowel de Corona-, vluchtelingen- en energiecrisis maakte dat ambtelijke inzet soms ten koste ging van andere projecten. Het zit echter niet in het Osse DNA om bij de pakken neer te zitten, maar wel om er samen de schouders onder te zetten. Samen met inwoners, samen met partners en samen met u.
Burgemeester en wethouders van Oss.
De burgemeester,
De secretaris,
drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans
drs. H. Mensink
4
Inhoudsopgave Leeswijzer
6
Programma's
7
Programma 1. Welzijn en zorg
8
Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
16
Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur
24
Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte
31
Programma 5. Economie
39
Programma 6. Centrum
45
Programma 7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit
49
Programma 8. Veilige omgeving
57
Programma 9. Besturen in verandering van tijden
64
Programma 10. Financieel beleid
73
5
Leeswijzer Inleiding Het doel van de programma-evaluatie is om in hoofdlijnen terug te kijken op het uitgevoerde beleid in het afgelopen jaar. Per thema en programma geven we antwoord op:
Wat wilden we bereiken?
In hoeverre hebben we onze doelstellingen bereikt?
Wat deden we om de doelstellingen te bereiken? Dit toont de meest relevante activiteiten die we als gemeente in 2022 uitvoerden.
De vraag 'Wat zou anders kunnen/moeten om doelstellingen te realiseren?' nemen we dit jaar niet op gezien de start van nieuwe coalitieperiode halverwege dit jaar. Met het beantwoorden van deze vragen zijn de programmateksten voor het jaarverslag van 2022 ook voor een groot deel gereed. De programma-evaluatie bestaat uit de indeling van programma’s uit de programmabegroting 2023-2026. Dat geldt ook voor de bijbehorende doelstellingen en indicatoren. Hoofdlijnen Deze evaluatie geeft de hoofdlijnen weer per programma. We formuleren zo kort & krachtig mogelijk. Het doel is niet om volledig te zijn. Het accent ligt bij de uitgevoerde activiteiten. De bereikte resultaten (de effecten) zijn soms moeilijk vast te stellen. Dat geldt ook voor de relatie tussen oorzaak-gevolg. We zoeken naar een passend evenwicht om te monitoren wat de (meerjarige) effecten zijn van beleidskeuzes.
6
Programma's
7
Programma 1. Welzijn en zorg
8
1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder vindt u wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.
Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen graag dat al onze inwoners actief en volwaardig deelnemen aan de samenleving. Uitgangspunt is om aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. Deze ondersteuning is gericht op zoveel mogelijk zelf en samen doen: in netwerken in de buurt, wijk of kern. De gemeente faciliteert het bouwen aan gemeenschappen en het opbouwen van netwerken en activiteiten.
Waar nodig zorgen we voor (specialistische) ondersteuning en zorg. We kijken integraal naar de hulpvraag van inwoners, bijvoorbeeld in een combinatie van welzijn, zorg, werk, schuldhulpverlening en armoede-ondersteuning. Meer eigen kracht bij de inwoner en aansluiting bij de leefwereld vraagt een andere houding en andere manier van werken van professionals. Om te komen tot een integrale oplossing voor de inwoner werken we vanuit de disciplines werk en inkomen, welzijn, zorg, veiligheid, schuldhulpverlening samen. We werken hierbij intensief samen met externe partijen in het veld. De focus ligt op goede dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein. Dit is een langdurig verandertraject. We blijven investeren in vakmanschap van medewerkers, ook samen met onze partners. Speerpunten zijn bestaanszekerheid, kansengelijkheid, zingeving en gemeenschapszin. We onderschrijven de landelijke propositie om het sociaal domein ‘klaar te maken voor de toekomst’ met de daarin benoemde belangrijkste maatschappelijke opgaven. Naast herstellen van bestaanszekerheid gaat het daarbij ook om kansengelijkheid vergroten en gezond leven makkelijker maken.
9
2. Programma-onderdelen 2.1 Ondersteuning en zorg in de Wmo Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Mensen kunnen zichzelf redden, doen mee aan het sociale leven en hebben het gevoel dat ze erbij horen Er zijn goede basisvoorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden in de wijk Er is passende (specialistische) ondersteuning of zorg voor mensen die het nodig hebben
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We hebben gewerkt aan onze drie hoofddoelstellingen van de lokale Wmo: werken aan een sterke sociale basis, zorgen voor ondersteuning van inwoners in kwetsbare posities zodat ze het zelf redden en zorgen voor een vangnet voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Voor een duurzame uitvoering van de Wmo zijn deze drie hoofddoelstellingen de bouwstenen voor een continue proces van ondersteuning van inwoners en ontwikkeling van de sociale gemeenschappen. In onderstaand activiteitenoverzicht staat op welke manier daaraan gewerkt is en wat het opgeleverd heeft. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Vanuit onze lokale Wmo werkten we verder aan onze basisvoorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden: o
We hebben de toegang tot zorg en ondersteuning herijkt met als resultaat nieuwe procesafspraken in ‘de routekaart tot ondersteuning’. De samenwerkwijze (partnerschap en vakmanschap) is een van de pijlers van de routekaart.
o
In alle kernen, dorpen en wijken van Oss heeft ONS welzijn inloop en spreekuren georganiseerd met inzet van voornamelijk vrijwilligers. Professionals en netwerkpartners ondersteunen deze inlopen actief en zijn betrokken bij vragen of procesafspraken.
o
Omdat bleek dat veel inwoners ondersteuning zochten bij hun administratieve en financiële zaken, zijn er in alle wijken en enkele kernen financiële inloopspreekuren opgestart. Vrijwilligers zijn daar onder aansturing en begeleiding van het sociaal raadsliedenwerk aanwezig om inwoners te helpen met financiële vragen of afspraken.
-
In veel wijken is door inwoners en ONS Welzijn een Sociale Agenda opgesteld. Daarbij is de wijkfoto als input gebruikt. In Geffen en Megen, Haren, Macharen moet de Sociale Agenda nog opgesteld worden. De vertraging in deze twee gebieden is opgelopen doordat er andere participatietrajecten liepen en personeelswisseling. De wijkfoto’s zijn gebruikt voor de kennismaking met het nieuwe college ‘College on tour’. Eind 2022 is de tussenevaluatie van de wijkfoto en sociale agenda gestart.
-
We hebben nieuwe oplossingen gevonden voor diverse groepen inwoners met een hulpvraag. Deze inwoners waren daardoor minder afhankelijk van geïndiceerde ondersteuning. In plaats daarvan nemen zij deel aan informele collectieve activiteiten zoals lotgenotencontact voor posttraumatische stressstoornis en ontmoeting voor ouderen van Turkse afkomst. Ook is een pilot Dag-ontmoeting voor thuiswonende inwoners met beginnende dementie of andere gezondheidsbeperkingen gestart in Berghem.
-
In 2022 zijn beleidsmatige keuzes gemaakt voor de inkoop van Hulp bij huishouden. Aansluitend daarop werken we met netwerkpartners in het voorliggend veld aan een stimulerend collectief aanbod in de buurt. Vanuit principes van positieve gezondheid willen we vitaliteit, zelfredzaamheid en het verbreden van het eigen netwerk stimuleren zodat iedereen - ook ouderen - zinvol, gezond en actief kunnen blijven in de samenleving.
-
De regionale aanbesteding Hulp bij huishouden (HbH) is voorbereid.
-
We hebben samen met bureau HHM, In.Fact.Research en stakeholders een woonzorganalyse uitgevoerd. De analyse levert inzicht in de aard, omvang en spreiding van de vraag-aanbodopgave op het gebied van wonen, welzijn en zorg.
-
We maakten samenwerkingsafspraken over woonvoorzieningen Wmo met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland.
10
-
We werkten in 2022 in alle wijken van Oss volgens de Samenwerkwijze. Ook is de samenwerkingsstructuur verstevigd en zijn vanuit het Leerhuis 300 professionals (inclusief beleids- en kwaliteitsmedewerkers) getraind in de Samenwerkwijze.
-
In 2022 hebben we het actieplan integrale aanpak jongerenproblematiek 16 tot 27 jaar ontwikkeld. Met de aanpak worden de 5 pijlers van zelfstandigheid (Big5) versterkt. De focus ligt op het versterken van de bestaande samenwerking: het Sociaal Team (ST) is de basis. Ter ondersteuning van de Sociaal Team is het Actieteam 16-27 opgericht. Dit Actieteam kan expertise toevoegen en helpen om doorbraken te realiseren.
-
Vanuit de ontwikkelagenda Beschermd wonen hebben we veel gedaan om de ketensamenwerking tussen sociaal en medisch domein te verbeteren. Zowel regionaal als lokaal. Voorbeelden zijn: o
De samenwerking in het Meldpunt Zorg en Overlast
o
De realisatie van de regionale time-out voorziening
o
We hebben regionale afspraken gemaakt over uitstroom uit intramurale zorg
o
We startten een regionaal ketenoverleg over complexe casuïstiek
o
De start van de Straatdokter in Oss.
o
Er is ook een nieuw regionaal Koersdocument inwoners psychische kwetsbaarheid 2024-2028 opgesteld.
-
De Doordecentralisatie van Beschermd Wonen is goed voorbereid. We zorgen voor een gelijktijdige opbouw en afbouw van voorzieningen in de regio. Oss blijft hierbij de centrumfunctie vervullen. De taken/verantwoordelijkheden en afspraken hierover zijn opgenomen in de opgestelde Centrumregeling Wmo 2024-2028.
-
We werken verder aan de transformatie van de Maatschappelijke Opvang met als doel het verbeteren in-, door- en uitstroom in de regio. De visie hiervan is opgenomen in het nieuwe Koersdocument 2024-2028 en de nieuwe afspraken zijn opgenomen in de overeenkomst 2023. We doen dit in samenhang met de aanpak dakloosheid en de verdere doorontwikkeling van het urgentie+ proces.
-
We geven invulling aan het terugdringen van dak- en thuisloosheid: Oss neemt als pilot gemeente deel aan een nieuw type telonderzoek van dak- en thuislozen en neemt hierin een landelijke voortrekkersrol. Er is een Projectleider dak- en thuisloosheid gestart om diverse deelprojecten uit te voeren.
-
De evaluatie van de Proeftuin Ruwaard is afgerond. Er is een besluit genomen om de proeftuin te verlengen voor de periode 2023-2027 en om vanaf 2024 een tweede wijk toe te voegen. Daarna hebben we gewerkt aan het bepalen en opstellen van deelplannen voor onder andere de financiering, monitoring en substitutieopgave.
-
We sturen samen met Ons Welzijn op resultaten die leiden tot een sterke sociale basis in wijken en buurten. Er zijn meer medewerkers en aandachtsfunctionarissen aangesteld op het gebied van collectief werk, informele ondersteuning en mantelzorgondersteuning. De teams zijn extra op getraind en beter toegerust om in onze wijken met onze inwoners samen te bouwen aan een sterke gemeenschap. In alle kernen en wijken hebben inwoners deelgenomen aan Eigen Kracht Groepen. ONS welzijn is in de grote wijken en enkele dorpen gestart met wekelijks “broodjes’ van de wijk (broodje Ussen, broodje Snoeck, broodje Binnenstad enz). Ook zijn in veel dorpen en kernen activiteiten georganiseerd en inmiddels door vrijwilligers en actieve burgers overgenomen.
-
We voeren de prioriteitenagenda Zorg en Veiligheid uit. We zijn aan de slag gegaan met de thema’s: doorontwikkeling Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE), doorontwikkeling aanpak complexe casuïstiek en goede verbinding tussen interne bestuurlijke/ambtelijke overlegstructuur op het gebied van Zorg en Veiligheid.
-
Samen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben we drie bijeenkomsten over het Wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) georganiseerd. De input van deze bijeenkomsten gebruiken we om in 2023 te starten met de implementatie van de Wams.
-
Naast de lokale uitvoering van de Wmo, Werken we sinds 2015 regionaal samen. In 2022 zijn we gestart met actualiseren van onze samenwerkingsafspraken, het beleid en de inkoopkaders.
-
In 2022 ontwikkelden we samen met onze regiogemeenten een nieuwe vorm voor het cliëntervaringsonderzoek Wmo. Zodat we korter na het cliëntcontact de ervaringen kunnen meten, en waar ook de inwoners die geen maatwerkvoorziening gekregen hebben naar hun ervaringen gevraagd wordt.
11
-
Sinds 2020 is er landelijk een samenwerkingsoverleg tussen gemeenten, zorgverzekeraars en het zorgkantoor ingesteld. Dit gebeurt per regio. Voor Noordoost-Brabant zijn Oss en ‘s-Hertogenbosch de regiogemeenten die de voorbereiding doen. In 2022 hebben we in onze regio de ambities en projecten uit de gezamenlijke agenda uitgewerkt en in projecten uitgevoerd.
2.2 Jeugdhulp Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Jeugdigen in onveilige situaties worden beschermd
-
De hulp voor de jeugdige is zo dicht mogelijk bij huis, nabij het gezin
-
Er is passende (specialistische) jeugdhulp voor de jeugdigen die dit nodig hebben
-
De toegang tot jeugdhulp is vindbaar en beschikbaar
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In 2022 hebben we verder gewerkt aan de doorontwikkeling van het Osse Centrum Jeugd en Gezin (CJG), het laagdrempelige loket voor alle vragen over opgroeien en opvoeden. De professionals zijn te vinden in de teams in de wijken en dicht bij de scholen. Als problemen de mogelijkheden van jeugdigen, gezinnen en netwerk overstijgen, gaat CJG op zoek naar passende hulp. We zorgen voor kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp en hanteren strenge criteria bij contractering van jeugdhulpaanbieders. Met ons uitgebreide regionale productenboek kunnen vrijwel alle benodigde arrangementen worden gemaakt. 2022 was het eerste jaar financiering van jeugdhulp via de PxQ-systematiek (we betalen hier een vast bedrag per geleverde activiteit/product of geheel traject aan een cliënt). Het inregelen van het administratieve systeem heeft veel inzet gevraagd. Gebleken is dat het benodigde budget voor jeugdhulp aan onze Osse jeugdigen in 2022 vergelijkbaar was met eerdere jaren onder lumpsumfinanciering. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Vanuit de Osse ontwikkelagenda ‘vindbaarheid en beschikbaarheid van de jeugdhulp’ hebben we diverse thema’s opgepakt.
-
We hebben gewerkt aan de doorontwikkeling van het CJG. Het vormt het laagdrempelige loket voor alle vragen over opgroeien en opvoeden, met een eigen gezicht, website en telefoonnummer. Het CJG maakt verbinding met en is beschikbaar via vindplaatsen als het onderwijs (via de onderwijscontactpersoon), de wijk (bv. via het sociaal team, het jongerenwerk, straatcoaches en politie), de huisarts (via de PraktijkOndersteuner Huisarts Geestelijke Gezondheidszorg (POH GGZ) jeugd), het jongerenloket en de GGD.
-
Het CJG werkt al zoveel mogelijk volgens de Samenwerkwijze.
-
Het CJG en gemeente Oss monitoren de gemaakte afspraken. Hier heeft een stevige doorontwikkeling op plaats gevonden: we hebben ONS welzijn gevraagd om ons sturings-/monitoringsinformatie te verstrekken over de door ons aangemerkte KPI’s.
-
We hebben de inzet van de Praktijkondersteuner GGZ Jeugd bij huisartsen geëvalueerd en wat blijkt: POH GGZ jeugd werkt! De POH GGZ Jeugd is laagdrempelig voor jeugdigen en ouders en ontlast het spreekuur van de huisarts. De expertise op het gebied van GGZ-problematiek in de huisartsenpraktijk neemt toe. Jeugdigen en hun gezinnen worden sneller geholpen en zijn sneller op de juiste plek. Afgelopen jaar is ruim 70% van de jeugdigen (118 van de 170 in totaal) niet verwezen naar specialistische hulp. De kwaliteit van zorg neemt toe. De tevredenheid bij de jeugdigen zelf en bij de ouders is een 8,8. Ons doel is de impact van de POH GGZ Jeugd in Oss verder vergroten. Daarom hebben we de pilot met een jaar verlengd.
-
We hebben regionaal een dashboard specialistische jeugdhulp gerealiseerd; op basis hiervan zijn er met alle gemeenten in de regio trendanalyse gesprekken over in het gebruik specialistische jeugdhulp. Ook lokaal hebben we een dashboard ontwikkeld om het gebruik en de financiën van jeugdhulp te monitoren. De afspraken met de zorgaanbieders over toewijzing en financiering/afrekening van jeugdhulp (via PxQ) per 2022 zorgden voor verschuiving van sturing en budgetbeheer naar lokaal niveau. Ook is het gewijzigde
12
woonplaatsbeginsel ingevoerd. Het inregelen van het administratieve systeem en het dashboard heeft veel aandacht gevraagd. -
We hebben gewerkt aan afspraken met jeugdhulp voor passend onderwijs en passende opvang voor kwetsbare kinderen. In een werkgroep met verschillende sectoren (PO, VO en (V)SO, Kinderopvangorganisaties en Ons Welzijn) hebben we gekeken naar de doorontwikkeling van de onderwijscontactpersoon (en waar van toepassing familiecontactpersoon) in het basis en voortgezet onderwijs. Afgelopen najaar zijn er diverse sessies geweest met betrokkenen en is taakverdeling en ureninzet verhelderd en nader ingekleurd.
-
We hebben het werken volgens het handelingsprotocol Veilig Thuis gemonitord bij bescherming van jeugdigen in onveilige situaties. Het CJG werkt volgens landelijk kwaliteitskader veiligheid lokale teams, in samenwerking met Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en Raad voor de Kinderbescherming. We zetten in op de beschermtafel en de doorbraakmethodiek Jeugdbescherming. Hiermee sorteren voor op het toekomstscenario kinder- en gezinsbescherming.
-
We hebben de implementatie van de visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid in gang gezet binnen onze gemeente, bij de lokale teams, bij de jeugdbeschermingspartners en onze specialistische jeugdzorgaanbieders. We hebben gestuurd op deelname van de lokale teams aan trainingen voor specifieke methoden zoals bijvoorbeeld de zogenaamde TOP3-methodiek en implementatie daarvan. De TOP3 methodiek is gericht op effectief samenwerken aan directe veiligheid in gezinnen en ook aan veiligheid op de lange termijn.
-
We leverden input voor het regionale integrale plan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en participeren in de regionale werkgroep.
-
We werken in regionaal verband conform Uitvoeringsplan van het Regionaal Beleidskader Jeugdhulp aan diverse punten, waaronder de aanpak van wachtlijsten GGZ en complexe scheidingen. De inkoopopdracht crisishulp is opgesteld en we hebben onderzoek gedaan naar de meest passende manier om bereikbaarheidsdienst bij crisissituaties in onze regio vorm te geven.
-
Wij leveren onze bijdrage aan de regionale beleidsontwikkeling door voorzitterschap van en deelname aan het regionaal beleidsteam, projectleiderschap Transformatie jeugdhulp, deelname aan het regionale en deelname aan het regionaal regieteam.
-
We hebben onze werkzaamheden voor de (regionale) Transformatie opgaven voortgezet; hiermee werken we aan een herijking van het zorglandschap. We willen dat meer jeugdigen dichtbij thuis geholpen worden en waar dat niet kan gezinsgerichte hulp krijgen. Regionaal hebben we een onderzoek naar jeugdzorg+ uitgevoerd en monitoren we de inzet hiervan. We zetten in op een integrale benadering waarin de hulpvraag van de gezinnen centraal staat. Met de doorontwikkeling van het Regionaal Expertise Team (RET) zijn we hiermee aan de slag. In de doorontwikkeling willen we bestaande overlegorganen die gericht zijn op het matchen van hulpvraag met passende ondersteuning zoveel mogelijk integreren naar één centraal punt. Hierdoor wordt expertise gebundeld en wordt de toeleiding naar passende hulp overzichtelijker.
-
We zetten nadrukkelijk in op het betrekken van jongeren; we deden dat bij de uitwerking van het plan van aanpak 16-27 jaar en door een beleidsopdracht in het regionaal beleidsteam. Begin 2023 vond de regionale Jongerentop plaats waarin er met jongeren is gepraat over de beste manier om hen te ondersteunen. Na de Top wordt gewerkt naar een concreet plan om het perspectief van jongeren structureel onderdeel te maken van regionaal beleid, waar jongerenparticipatie en ervaringsdeskundigheid onderdeel van uit maken.
-
We werken aan goede overgang 18-/18+ op lokaal niveau, gerelateerd aan regionale afspraken vanuit jeugdhulp en beschermd wonen. Hiervoor is in Oss het Actieteam 16-27 jaar opgericht, dat integraal dus ook vanuit werk, inkomen, wmo en schuldhulpverlening ondersteuning voor deze jongeren biedt.
13
2.3 Integratie en opvang Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Iedereen kan volwaardig deelnemen aan de samenleving Inwoners van Oss spreken de Nederlandse taal op basisniveau Opvang van vluchtelingen op een humane en veilige manier
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Door toename van de taakstelling voor vergunninghouders en de asielcrisis staan we voor een grote opgave. Meedoen voor iedereen is ons uitgangspunt. Tot nu toe slagen we erin om dit te realiseren en aan de taakstelling rondom vergunninghouders te voldoen. Of we de taakstelling in 2023 en daarna halen is zeer de vraag. De huidige asielopvang gaat goed, daar werken we hard aan met veel partners. Door krapte op de woning- en arbeidsmarkt staat het geheel flink onder druk. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
De huisvesting en integratie vergunninghouders, nieuwe Ossenaren, regelen we samen met onze kernpartners: woningcorporaties, Vluchtelingenwerk, ONS Welzijn, Thuis in Oss en de politie.
-
We hebben de taakstelling van 2022 om 124 vergunninghouders in Oss te plaatsen gerealiseerd.
-
Vanaf oktober 2022 hebben we een tijdelijke tussenvoorziening gerealiseerd waardoor vergunninghouders versneld uit een AZC kunnen stromen. Deze tussenvoorziening is beschikbaar tot 31 december 2023.
-
Voor alle vergunninghouders is ingezet op taalonderwijs bij het ROC.
-
Vanaf maart 2022 vangen wij Oekraïnse vluchtelingen op in het voormalig Belastingkantoor. Dat doen we in cocreatie met het COA en met name Thuis In Oss. Toen we in april overvallen werden door een aantal bussen met vluchtelingen uit Ter Apel, hebben we de opvang uitgebreid. Daarmee is de Osse opvang een gemengde opvang geworden voor met name gezinnen. Op dit moment vangen wij circa 450 vluchtelingen op. In december hebben we een besluit genomen voor de periode na het overdragen van het Belastingkantoor aan de ontwikkelaar. Onze opvang kenmerkt zich door activeren, dag invulling, onderwijs en saamhorigheid en wordt voor een belangrijk deel gedragen door vrijwilligers van Thuis in Oss.
-
We hebben tijdelijk een crisisnoodopvang gehad in de Palestrinastraat van september tot november en zo de opvang in Ter Apel kunnen ontlasten.
-
We zijn goed aangehaakt bij de Veiligheidsregio zowel ambtelijk als bestuurlijk om zo de ontwikkelingen in dit dynamisch dossier goed te kunnen volgen.
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Sociale duurzaamheid betekent: kiezen voor oplossingen die het probleemoplossend vermogen van de samenleving zelf versterken, waardoor op termijn minder zorg/ondersteuning nodig is en mensen toekomstperspectief hebben. Dat betekent: inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid en zo mogelijk kiezen voor oplossingen waarbij inwoners en hun informele netwerken een rol spelen. Niet zorgen voor een oplossing, maar helpen een oplossing te vinden, zodat de inwoner of de buurt een volgende keer meer zelf kan oppakken. Dat komt tot uiting in de manier waarop ondersteuning en welzijn worden ingevuld en uitgevoerd, maar ook in concrete activiteiten zoals: preventie, gezondheidsprojecten, mantelzorgondersteuning, ondersteuning van vrijwilligerswerk, combinaties van 1e en 2e lijnsondersteuning, enzovoort. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid.
14
3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2018
2019
2020
2021
2022
Streefwaarde
Ik weet waar ik moet zijn met
CEO monitor over
een hulpvraag
2021*
Ik werd snel geholpen
CEO monitor over
73%
75%
79%
82%
**
n.v.t.
75%
73%
82%
83%
**
n.v.t.
85%
89%
90%
89%
**
n.v.t.
1046
1217
1306
1429
**
n.v.t.
375
365
345
350
**
n.v.t.
3
4
2
1
**
n.v.t.
2021* De ondersteuning die ik krijg
CEO monitor over
past bij mijn hulpvraag
2021*
Aantal cliënten per zorgvorm
CEO monitor over
Wmo begeleiding
2021*
Aantal cliënten per zorgvorm
CEO monitor over
Wmo dagbesteding
2021*
Aantal cliënten per zorgvorm
CEO monitor over
Wmo kortdurend verblijf
2021*
* CEO= cliëntervaringsonderzoek, dit wordt gedaan onder cliënten van gecontracteerde ZIN-aanbieders. **De cijfers over 2022 zijn in mei 2023 beschikbaar. 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Jongeren met delict voor de rechter
1%
1%
2020
Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp
13,8%
10,9%
2022
Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming
1,2%
1,2%
2022
Jongeren van 12-23 jaar met jeugdreclassering
0,3%
geen data
2022
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per
800
651
2022
10.000 inwoners
15
Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
16
1. Inleiding De programma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.
Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. “Bestaanszekerheid is een grondrecht en geen beleidskeuze” (Divosa brief aan SZW d.d. 1 november 2021). Het gaat om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via arbeid of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving.
We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Ons uitgangspunt is dat werk de primaire vorm van participatie is. Werk waarin mensen hun talenten kunnen inzetten en zich kunnen ontplooien, en onderwijs dat dit mogelijk maakt. Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Aan onze inwoners vragen we om hun leven zoveel mogelijk naar eigen vermogen in de hand te nemen. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. We beogen om aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners en zoeken we met hen naar mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. We zien dat niet alleen huishoudens met een laag inkomen maar ook huishoudens met een midden inkomen vaker in de problemen komen. Onzekere inkomsten, stijgende energielasten en te weinig reserves maken het lastig om rond te komen. Daarom hebben we onze werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid. Dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden en vraagt om een integrale blik en aanpak. We doen dat in Oss door gebiedsgericht te werken, samen met onze partners in de wijk, nabij te zijn voor inwoners en stress sensitief te werken. We hebben aandacht voor alle leefgebieden en gebruiken daarvoor ons netwerk en het netwerk van de inwoner. We nemen het niet over, maar werken samen met de inwoner.
Kansengelijkheid betreft goede kinderopvang en onderwijs, een sluitende aanpak voor jongeren en jongvolwassenen, en de aanpak van laaggeletterdheid. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken.
17
2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Begin 2022 waren er nog diverse COVID-19 maatregelen; de TOZO werd nog uitgevoerd. Inmiddels is dat niet meer nodig en zijn we vooral bezig met de (administratieve) afhandeling daarvan. We ondersteunen inwoners actief naar werk. De arbeidsmarkt is krap, dus de kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op een duurzame werkplek zijn groter. Er blijven inwoners met een uitkering die zo kwetsbaar zijn dat zij niet kunnen werken. Wij hebben hen ondersteund om, vanuit eigen regie, meer mee te doen met de samenleving. Wij hebben flexibel en voortvarend ingezet op ondersteuning van vluchtelingen uit Oekraïne (en breder) en gezorgd voor leefgeld en andere middelen. Wat hebben we hiervoor gedaan?
-
Het nieuwe partnership gemeenten-IBN is per juli geïmplementeerd. Het eerste half jaar is ook al weer geëvalueerd. Ontwikkelpunten zijn: impuls geven aan Beschut Werk, meer flexibiliteit bij IBN voor het plaatsen van een moeilijke doelgroep, meer vraaggestuurd werken waardoor IBN ook een doelgroep in huis krijgt met een hogere loonwaarde, beter de ontwikkeling van mensen bij IBN in beeld krijgen en extra inzet op sluitende aanpak jongeren tot 27 jaar.
-
Rotonde, het gemeentelijke centrum voor praktijkdiagnose en arbeidstraining, is verhuisd naar het pand van IBN en samenwerking met IBN is in gang gezet.
-
De landelijke taakstelling Beschut Werk 2022 voor Oss was 147 personen van 31 uur, dus 4557 uur. De feitelijke taakstelling op basis van afgegeven indicaties Beschut was 126 personen x 31 uur is 3906 uur. We hebben uiteindelijk 86 van de 126 personen geplaatst. Dat is 68%. In onze arbeidsmarktregio ligt dit percentage op 66%. 40 personen zijn nog in traject naar werk.
-
De Tozo werkzaamheden lopen tot en met 2023 met heronderzoeken, aflossing van verstrekte bedrijfskredieten.
-
We zetten in op “van werk-naar-werk trajecten” voor ondernemers, die gebruik maakten van de Tozo regeling. We zijn in gesprek om te kijken welke dienstverlening nodig is om aan het werk te blijven. Dat kan gaan om (om)scholing, verbinding leggen in een netwerk, schulddienstverlening of bemiddeling naar werk in een dienstverband.
-
Wij participeren in het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) vanuit Noordoost Brabant Werkt voor 'van werk naar werk' trajecten. Inmiddels is het RMT samen met Wijzer in je Werk, de ondersteuning bij loopbaan oriëntatie, opgegaan in 1 Werkcentrum. Een mijlpaal: alle ondersteuning voor inwoners bij vragen rond werk zijn in de regio Noordoost Brabant via een portaal vindbaar.
-
We hebben extra aandacht gehad voor de meest kwetsbare groep in ons uitkeringsbestand; vaak mensen die wat ouder zijn, langdurig gebruik maken van de uitkering, laaggeletterd zijn en bekend zijn bij zorg- en welzijnsinstellingen. Met aandacht en contact doorbreken we een sociaal isolement, proberen we te activeren en het sociaal netwerk te versterken.
-
We hebben onze aanpak voor kwetsbare jongeren met en zonder uitkering, voortgezet. Deze doelgroep bestaat voornamelijk uit vergunningshouders en jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), hebben we het Actieteam 16-27 opgezet.
18
-
De nieuwe wet Inburgering is geïmplementeerd. Vergunninghouders ondersteunen we actief bij inburgering en toeleiding naar werk of opleiding en participatie. De gemeente voert de regie en zorgt voor een integrale inburgering. In 2022 hadden we ook ondersteuning voor inwoners vanuit de eerdere wet Inburgering (Wi13). Dat zal de komende jaren ook nog zo blijven. Inburgeraars die onder de Wi13 vallen krijgen, zo veel als mogelijk, dezelfde dienstverlening als inburgeraars waarvoor de nieuwe wet Inburgering (Wi21) geldt.
-
Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Dit doen we met regionale en lokale partners. Het betreft zowel formele educatie (erkend diploma) als non formele educatie. In afstemming met de regio geven we prioriteit aan laaggeletterden met Nederlands als eerste taal (NT1), uitkeringsgerechtigden, jongeren en andere kwetsbare doelgroepen: nugger, laagopgeleide ouders met jonge kinderen, exinburgeraars. Voor de uitvoering van de formele WEB-trajecten werken we de komende jaren samen met Capabel Taal. Non-formeel aanbod wordt in Oss deels ingekocht bij het ROC en daarnaast is er allerlei aanbod door vrijwilligers en taalmaatjes.
-
Voor de aanpak verbeteren basisvaardigheden, waaronder laaggeletterdheid, hebben we het beleidsplan ‘Meedoen begint bij de basis’ verlengd. Rond de zomer hebben we een nieuwe coördinator voor het Taalhuis gevonden. Door combinatie met de gemeente Meierijstad konden we een interessante functie creëren. Het Taalhuis heeft binnen het taalnetwerk een centrale, verbindende rol in de aanpak van laaggeletterdheid. De activiteiten zijn volop doorgegaan. De doelstelling om jaarlijks minimaal 100 mensen te bereiken is gehaald: wij hebben 183 mensen bereikt en voorzieningen aangeboden om hun basisvaardigheden te verbeteren.
-
Het project Digitalisering Sociaal Domein leidt tot verbeteringen in onze digitale processen en uitbreiding van onze digitale dienstverlening. De ontwikkeling van een Dashboard Sociaal Domein op drie niveaus: bestuurlijk, voor managementinformatie en voor makkelijk gebruik voor beleid en uitvoering, is in volle gang. Ook andere speerpunten, zoals invoering van een regiesysteem, inzet digitaal aanvraagproces en portal stratech uit het plan van aanpak zijn opgepakt. Dit betreft het brede sociale domein.
-
Wij hebben onze bijdrage in het Werkgeversservicepunt Noordoost-Brabant, als netwerkorganisatie van gemeenten, sociale partners, het UWV, SW-bedrijven, MBO en SBB, voortgezet. Regionaal hebben we daar gewerkt aan arbeidsmarktvraagstukken zoals een gezamenlijke aanpak voor jeugdwerkloosheid en stageproblematiek, versterking leven lang ontwikkelen. De dienstverlening aan werkgevers in de regio wordt gezamenlijk opgepakt. Doel van de regio is om 6.822 actieve banenafspraken te hebben eind 2022 (conform het sociaal akkoord); op 1 september 2022 waren er 7.637 actieve banenafspraken (12% boven de doelstelling).
-
We investeerden in Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen, op bestuurlijk en strategisch niveau. Ook namen we deel aan de programmalijnen Regionaal Werkbedrijf/Werkgeversservicepunt en Jongerenaanpak gericht op voortijdig schoolverlaters (VSV)/kwetsbare jongeren. Onze actieve deelname in Noordoost Brabant Werk leidt tot regionale projecten voor arbeidsmarktbeleid en tot een gezamenlijke aanpak die uitval van jongeren tegengaat. Jaarlijks dragen we hier € 1 per inwoner aan bij.
-
Oss is toegelaten tot het UNESCO Global Newerk of Learning City’s. We versterken de leer- en ontwikkelcultuur bij werkgevers en in het onderwijs via de Lerende Stad Oss en regionale projecten. De Talentencampus is de spil voor de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Specifiek zetten we in op Open Badges als instrument bij Leven Lang Ontwikkelen. Daarnaast heeft de Talentencampus diverse Learning Communities en ontmoetingen georganiseerd voor (hoger) onderwijs en ondernemers om HBO en WO talent te behouden voor de Osse arbeidsmarkt.
-
We vinden het belangrijk om sterk MBO onderwijs in Oss te hebben dat aansluit op de arbeidsmarkt en dat bijdraagt aan ontwikkelingskansen voor leerlingen. We blijven in gesprek met het Koning Willem I College over doorontwikkeling van de MBO-community in onze gemeente en een goede aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven.
19
2.2 Bestaanszekerheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving Er is een maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid voor kwetsbare groepen Er is goede ondersteuning voor inwoners met problematische schulden
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Uit de minima-effect rapportage die NIBUD voor ons begin 2022 heeft uitgevoerd, is opnieuw gebleken dat wij een ruimhartige armoedebeleid hebben. Dat zit in de breedte van mogelijkheden en regelingen en de relatief hoge vergoedingen die wij daarbij inzetten. Conclusie was ook dat we verder kunnen verbeteren voor enkele specifieke doelgroepen, met name voor gezinnen met kinderen tussen 12-18 jaar. Dit nemen we mee in het nieuwe beleidskader Armoede en Schulden. Nieuwe noodmaatregel was de Energietoeslag vanuit het Rijk om de gestegen energiekosten te compenseren. Wij hebben de uitbetaling daarvan voortvarend ingericht en uitgevoerd. Ook de Osse uitbreiding van de doelgroep naar 130% van het bestaansminimum is opgepakt. We hebben met de EET (eenmalige energietoeslag) 2022 inmiddels 5338 aanvragen in behandeling genomen. Wat hebben we hiervoor gedaan?
-
We hebben de energietoeslag uitgekeerd en deze doelgroep ook onze andere voorzieningen aangeboden. We hebben ingezet op laagdrempelige ondersteuning in de wijk door het organiseren van inloopspreekuren. We hebben maatwerk toegepast voor inwoners die buiten de doelgroep vielen, maar toch ondersteuning nodig hadden.
-
We hebben met armoedepartners de wenselijkheid en haalbaarheid van een gezamenlijke toegang in inkomenstoets onderzocht. We concludeerden dat het gaat om een professionele intake, waar de inwoner zich ook meldt. Daarvoor hebben we een interactieve routekaart ontwikkeld die hierbij helpt. De routekaart verkeert nu in een testfase.
-
De implementatie van de Samenwerkwijze is voorgezet. Op basis van de meldingen vanuit ons systeem voor vroegsignalering voerden wij actief gesprekken met inwoners die betalingsachterstanden op de eerste levensbehoefte (huur, energie, water of zorgpremie) hebben.
-
Wij zijn aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulproute: inwoners met betalingsachterstanden of ‘rood staan’ bij aangesloten banken, zorgverzekeraars, energiemaatschappijen krijgen een signaal om hulp te zoeken. Dit gebeurt door hen te wijzen op de website geldfit.nl. Inwoners kunnen hier anoniem een test doen en worden doorverwezen naar de juiste lokale ondersteuning.
-
We nemen deel in het ‘Schuldenknooppunt’ en hebben zo vaste afspraken met grote schuldeisers over de automatische goedkeuring van een betalingsvoorstel. De doorlooptijd van minnelijke schuldregeling wordt daarmee verkort.
-
Conform de aangenomen motie Schuldenrust voor inwoners volgen we de ontwikkelen rond de landelijke pauzeknop schuldhulpverlening en hebben de invoering daarvan voorbereid.
-
Wij ontwikkelen schuldhulpverlening voor ondernemers. Deze nieuwe wettelijke taak vraagt specifieke kennis, die we nog aan het opbouwen zijn. We werken samen met OverRood en gaan in 2023 samenwerken Geldfit Zakelijk.
-
Het convenant dat wij eind 2021 met bewindvoerders in Oss en regio hebben gesloten hebben we in een evaluatief gesprek besproken. Daar hebben we besloten om het convenant voort te zetten en uit te breiden met meer bewindvoerders.
-
We hebben schuldsanering geïmplementeerd voor inwoners met minimale afloscapaciteit en evalueren de opbrengst daarvan in 2023.
-
We hebben de pilot AJOSS voor jongeren met schulden verlengd en evalueren de werkwijze en opbrengsten in 2023.
20
-
Op het KWIC (voorheen ROC De Leijgraaf) loopt een 3-jarige pilot met een financieel spreekuur voor jongeren. Eind 2023 evalueren we deze pilot en nemen we een besluit over een eventuele verlenging en de bijbehorende financiën.
-
Er is een eerste oriëntatie gemaakt op de invoering van de app Kwikstart voor jongeren. Deze app voorziet jongeren van relevante informatie op allerlei gebieden en is ondersteunend op de weg naar zelfredzaamheid.
2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In 2022 realiseerden we diverse activiteiten en ontwikkelden we met onze samenwerkingspartners nieuwe projecten zoals De Bibliotheek op School voor leesstimulering en gelijkere kansen en zijn we gaan samenwerken met de Gelijke Kansen Alliantie van het ministerie van OCW. Werken aan inclusief onderwijs, inclusieve samenleving en gelijke kansen is een kwestie van lange adem en is complex. Daarbij waren er in 2022 verschillende onvoorziene ontwikkelingen waar we op in moesten spelen zoals de instroom van ontheemden (Oekraïners, nieuwkomers) en de gevolgen van stijgende energieprijzen. Zo hebben het basis-, voortgezet- en mbo onderwijs de capaciteit moeten opschalen om onderwijs aan nieuwkomers te kunnen bieden. Tevens voerden we met het basisonderwijs een actie uit om te voorkomen dat kinderen zonder ontbijt naar school gaan. Wat hebben we hiervoor gedaan?
-
We zetten de (succesvolle) aanpak van voortijdig schoolverlaters en verzuim vanuit het Regionaal Bureau Leerplicht BNO voort om te blijven behoren tot laagste percentages van Nederland.
-
We ondersteunden vanuit het RBL-BNO actief de bredere doelgroep kwetsbare 16-23 jarigen door ze terug te begeleiden naar school. De aanpak is onderdeel van de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt. We hebben al deze jongeren in beeld.
-
In samenspraak met onderwijs en opvang ontwikkelen we projecten en activiteiten gericht op de gevolgen van de COVID-19 periode zoals die in de loop der tijd duidelijk worden (Nationaal Programma Onderwijs (NPO)). Eind 2022 is besloten om op alle scholen en opvanglocaties de “Bibliotheek op school en opvang” in te richten waarmee we de het leesplezier en de taalontwikkeling van kinderen optimaal willen ondersteunen.
-
Het Onderwijsachterstandenbeleid is geactualiseerd naar de Osse Sporen naar kansen. In deze sporen zetten we in op taalontwikkeling, een passende ondersteuning in passend onderwijs en op kansengelijkheid. In een werksessie met betrokken sectoren (opvang, onderwijs, GGD en Ons Welzijn) zijn plannen voor invulling van de sporen geconcretiseerd.
-
We hebben opnieuw het project huiskamerklas op het TBL gefinancierd waarin extra wordt ingezet op het voorkomen van schooluitval in combinatie mentale gezondheid.
-
We implementeren de aanpak Passende opvang van kwetsbare kinderen. Kinderopvang werkt hierin samen met CJG, GGD en jeugdhulpaanbieders om bij zorgsignalen tijdig ondersteuning te kunnen bieden. In de opvang functioneert het Expertiseteam naar tevredenheid bij zorgvragen rond peuters. Samen met de opvang oriënteert de gemeente zich op dit moment op versterking van de kennis bij pedagogisch medewerkers rond peuters met complex gedrag.
-
We intensiveerden de samenwerking met ouders rond NT2 en VVE (Voor- en Vroegschoolse educatie): kinderopvang, scholen en de gemeente werken hiervoor samen met de lokale actiegroep Global Goals. In 2022 is aandacht besteed aan meertalig voorlezen. Samen met Global Goals zijn filmpjes gemaakt en folders in verschillende talen. Deze zijn in de bibliotheek gepresenteerd.
21
-
Voor instromende niet-Nederlandstalige kinderen in de basisschoolleeftijd, ook kinderen van arbeidsmigranten, continueerden we de aanpak met aparte taalklassen en vliegende brigades voor taalondersteuning. In 2022 is het aantal taalklassen vergroot door de toenemende vraag van vluchtelingenkinderen (w.o. Oekraïners). Deze uitbreiding is in samenwerking met de scholen gelukt ondanks de personele tekorten in dit veld. Ook het voortgezet onderwijs en mbo hebben de capaciteit moeten opschalen voor de Internationale Schakelklassen (ISK). Tevens zijn vanwege tekort aan NT2docenten andere samenwerkingsoplossingen gezocht. Zo hebben we cultuur- en theaterdocenten kunnen koppelen aan het mbo-ISK.
-
Rondom de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp wordt gewerkt aan een nauwe samenwerking met de samenwerkingsverbanden PO en VO voor onze regio en de gemeente Maashorst, Bernheze en Meijerijstad. Er is een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld waarin dyslexie, onderwijs-zorgarrangementen en thuiszitters speerpunten zijn.
-
We zijn aangesloten bij de experimentenregeling vanuit het ministerie van OCW samen met SO de Sterrenkijker locatie Oss, SO de Vlinder in Reek en met de gemeente Maashorst. Hierbij onderzoeken we manieren om thuiszitters (5 leerlingen uit Oss) weer naar school te krijgen.
-
De rol van de onderwijscontactpersoon is geëvalueerd en dit heeft geleid tot taak- en uren verheldering. De komende periode wordt onderzocht hoe de rol van de onderwijscontactpersoon nog effectiever kan worden ingevuld.
-
We leveren een bijdrage aan de sociale versterking Schadewijk, waarbij wij vanuit opvang en onderwijs onder andere insteken op ondersteuning van IKC Regenboog. In september 2022 startte het naschools, verrijkend activiteitenaanbod in de Schadewijk. Het heeft de naam Kodoss (Kom, Ontdek, Doe, Schadewijk, Oss) gekregen. Het betreft laagdrempelig, vrij toegankelijk aanbod voor kinderen in de Schadewijk. Vijf dagen in de week voeren vrijwilligers en partijen zoals Avem kinderopvang, Muzelinck en het Sport Expertise Centrum dit uit.
-
We voeren onze plannen voor onderwijshuisvesting uit conform het overleg met de schoolbesturen en door de gemeenteraad vastgestelde Integraal HuisvestingsPlan (IHP). In 2022 hebben we hierover een BOT (Benen op Tafel) sessie met de Raad gehad en gezamenlijk met de schoolbesturen hebben we het IHP geactualiseerd. Jaarlijks hebben we accountoverleggen met de schoolbesturen.
-
Samen met het schoolbestuur SAAM werken we aan vervangende nieuwbouwplannen voor de basisscholen De Korenaer/J.F. Kennedy (KC De Aventurijn) en de Nicolaasschool (KC Nicolaas). De investeringskredieten zijn vastgesteld door de Raad in januari 2022 en in december 2022 heeft het college extra krediet verstrekt voor KC De Aventurijn. Volgens planning worden deze voorzieningen in de tweede helft van 2023 opgeleverd.
-
Samen met het schoolbestuur Optimus werkten we aan een vervangend nieuwbouwplan voor de scholen in Megen/Macharen/Haren.
-
Samen met de schoolbesturen Hub Noord-Brabant en Oosterwijs en het Samenwerkingsverband PO6 werkten wij aan de realisatie van een integrale voorziening voor het speciaal onderwijs (2 scholen onder 1 dak). Het voorbereidingskrediet is opgesteld; hierover besluit de gemeenteraad in maart 2023.
-
Samen met de schoolbesturen Hub Noord-Brabant en Oosterwijs werkten wij aan de realisatie van een integrale voorziening voor het voortgezet speciaal onderwijs (2 scholen onder 1 dak). Het voorbereidingskrediet is opgesteld; hierover besluit de gemeenteraad in het voorjaar van 2023.
-
Samen met het schoolbestuur Optimus onderzochten wij de mogelijkheden voor een vervangend renovatie/nieuwbouwplan voor het speciaal basisonderwijs Het Baken.
-
Samen met de schoolbesturen SAAM en Filios werkten wij aan een plan voor vervangende huisvesting van de scholen IKC De Regenboog, De Teugelaar en De Nieuwe Link die in de te herstructureren Schadewijk liggen.
-
Samen met de schoolbesturen SAAM en Filios zetten wij in op een haalbaarheidsonderzoek voor een vervangend nieuwbouwplan voor De Lockaert en De Polderhof.
22
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. Wij stimuleren inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2019
2020
2021
2022
Streefwaarde
Voortijdig schoolverlaters Oss
Vsvverkenner.nl
2,11%
1,84%
1,88%
<2,0%
Bereik VVE doelgroep
Peutermonitor
97%
97%
92%
110%
100%
86,4%
84,3%
82,2%
88,7%
85%
Gebruik huishoudens 120%