P06355 RO Opvanglocatie Oss 20230713
Tekst van het document
Opvanglocatie Oss Ruimtelijke onderbouwing Definitief
Opvanglocatie Oss
1
colofon
projectnaam Opvanglocatie Oss datum 13 juli 2023 projectnummer P06355 opdrachtgever Gemeente Oss BRO projectleider JEr projectteam JvdA, DSt bron kaft BRO
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl
Opvanglocatie Oss
2
Inhoudsopgave 1
Inleiding
4
1.1 1.2 1.3 1.4
4 4 5 6
Aanleiding Besluitgebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer
4.4.1 4.4.2 4.4.3
4.5
4.6
2
3
Besluitgebied
7
2.1 2.2
7 8
Huidige situatie Voorgenomen ontwikkelingen
Beleidskader
11
3.1
Rijksbeleid
11
3.1.1 3.1.2
11 11
3.2
3.3
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Ladder voor duurzame verstedelijking
Provinciaal beleid
14
3.2.1 3.2.2
14 14
Omgevingsvisie Noord-Brabant Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV)
Gemeentelijk beleid 3.3.1 3.3.2
Structuurvisie Buitengebied Oss – 2015 Structuurvisie Oss
17 17 18
4.7
4.9
26
4.5.1 4.5.2 4.5.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
26 26 27
Kabels en leidingen
27
4.6.1 4.6.2
27 27
Onderzoek Conclusie
Externe veiligheid
27
4.7.1 4.7.2 4.7.3
27 28
Toetsingskader Onderzoek Beperkte verantwoording groepsrisico m.b.t. spoorlijn 64B.1 Conclusie
Omgevingsaspecten
19
4.1
Verkeer en parkeren
19
4.1.1 4.1.2 4.1.3
19 19 20
4.2
Geluid 4.2.1 4.2.2 4.2.3
4.3
4.4
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
20 Toetsingskader Onderzoek Conclusie
20 21 22
Luchtkwaliteit
22
4.3.1 4.3.2 4.3.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
22 22 23
Bedrijven en milieuzonering
23
Opvanglocatie Oss
28 29
Ecologie
29
4.8.1 4.8.2 4.8.3
29 30 31
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
Bodem
31
4.9.1 4.9.2 4.9.3
31 31 32
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
4.10 Water
4
23 24 26
Geur agrarisch
4.7.4
4.8
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
4.10.1 4.10.2 4.10.3
Uitvoerbaarheid
38
5.1 5.2
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
38 38
5.2.1 5.2.2
38 38
Terinzagelegging Beroep/hoger beroep
SEPARATE BIJLAGEN: Bijlage 1: Ladderonderbouwing Bijlage 2: Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 3: Akoestisch onderzoek industrielawaai Bijlage 4: Stikstofonderzoek Bijlage 5: Quickscan flora en fauna Bijlage 6: Bodemonderzoek Bijlage 7: Watertoets Bijlage 8: Acheologisch onderzoek Bijlage 9: Aanmeldnotitie m.e.r. Bijlage 10: Landschapsplan
32 Toetsingskader Onderzoek Conclusie
32 33 34
4.11 Archeologie
34
4.11.1 4.11.2 4.11.3 4.11.4
34 34 35 35
Erfgoedwet en overgangsregeling Omgevingswet Archeologiebeleid Archeologietoets Conclusie
4.12 Cultuurhistorie 4.12.1 4.12.2 4.12.3
5
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
4.13 Explosieven 4.14 Vormvrije mer-beoordeling
35 35 35 36
36 36
3
1
Inleiding
de realisatie van de opvanglocatie toch mogelijk te maken, kan middels
1.1
Aanleiding
mingsplan. Het betreft hierbij het aanvragen van een omgevingsvergun-
een omgevingsvergunning worden afgeweken van het vigerende bestemning buitenplanse afwijking in de zin van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel
Gemeenten hebben een belangrijke taak in het leveren van locaties voor
a, subonderdeel 3, Wabo (uitgebreide procedure).
de opvang van vluchtelingen. Aangezien er momenteel een hoge vraag naar huisvesting voor vluchtelingen bestaat, is de gemeente Oss voorne-
In voorliggende ruimtelijke onderbouwing is aangetoond waarom de voor-
mens om binnen de gemeentegrenzen te voorzien in nieuwe huisvesting
genomen ontwikkelingen passen binnen een goede ruimtelijke ordening.
voor de opvang van vluchtelingen.
Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke verplichting tot het opstellen van een goede ruimtelijke onderbouwing die geldt in het kader van een omge-
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Oss heeft
vingsvergunning buitenplanse afwijking1. Het betreft een vergunning voor
op 6 december 2022 besloten om op een perceel aan de Spitsbergerweg-
5 jaar.
Macharenseweg een opvanglocatie te realiseren voor 500 vluchtelingen. De huidige opvanglocatie voor vluchtelingen in de gemeente Oss, aan de Lievekamplaan in Oss, zal in de toekomst sluiten. De nieuwe locatie aan de Spitsbergerweg-Macharenseweg dient ter vervanging van deze bestaande, te sluiten opvanglocatie. Het zal een opvanglocatie gaan betreffen voor gemengde opvang waarin zowel Oekraïense vluchtelingen als asielzoekers worden opgevangen. De gronden op de projectlocatie aan de Spitsbergerweg-Macharenseweg zijn in eigendom van de gemeente Oss. Momenteel worden de gronden
1.2
Besluitgebied
Het besluitgebied is gelegen ten noorden van de Oss, aan de rand van het stedelijk gebied van Oss. De ligging van het besluitgebied is weergegeven
Figuur 1: Ligging besluitgebied (rood omlijnd; bron: PDOK).
in figuur 1. Kadastraal staat het besluitgebied bekend onder de gemeente Oss, sectie O, perceelnummer 51. Een luchtfoto van het besluitgebied inclusief aanduiding van de kadastrale percelen, is opgenomen in figuur 2.
als landbouwgrond gebruikt door een pachter. De totale oppervlakte van de projectlocatie bedraagt circa 8 ha. Voor het realiseren van de opvanglocatie zal circa 4 ha van deze in totaal 8 ha worden gebruikt. De opvanglocatie zal gaan bestaan uit tijdelijke units. Op grond van het vigerende bestemmingsplan is de realisatie van een opvanglocatie voor vluchtelingen op het perceel aan de Spitsbergerweg-Macharenseweg niet toegestaan. Zowel functioneel als ruimtelijk gezien past het voornemen niet binnen de regels voor de geldende bestemming. Om
Figuur 2: Luchtfoto besluitgebied (rood omlijnd; bron: Google Maps). 1
Zie artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, subonderdeel 3 Wabo.
Opvanglocatie Oss
4
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Ter plaatse van het besluitgebied vigeren een aantal verschillende bestemmingsplannen, te weten:
Bestemmingsplan ‘Buitengebied Oss 2010’, geconsolideerde versie 21 januari 2011;
Bestemmingsplan ‘Partiële herziening 1 Buitengebied Oss – 2010’, vastgesteld op 31 oktober 2013;
Paraplubestemmingsplan ‘Parapluplan Geitenhouderijen – 2019’, vastgesteld op 5 maart 2020;
Bestemmingsplan ‘Buitengebied Oss – 2020’, vastgesteld op 16 april 2020.
Artikel 4 Agrarisch met waarden - Landschap en natuur 4.1 Bestemmingsomschrijving 4.1.1 Algemeen a. uitoefening van het grondgebonden agrarisch bedrijf, daaronder begrepen hobbymatig agrarisch grondgebruik, met dien verstande dat in dit doel niet-natuurlijke waterretentie, opslag (onder andere van mest en voer), sleufsilo's, kuilvoerplaten, tuinen, paardenbakken en andere permanente voorzieningen niet mede zijn begrepen; b. het wonen, uitsluitend in de bedrijfswoning inclusief aan- en uitbouwen en aangebouwde bijgebouwen voor de woonfunctie; c.
Tevens is op 15 februari 2022 het Voorbereidingsbesluit ‘Huisvesting arbeidsmigranten Oss’ vastgesteld. Aangezien er niet binnen één jaar na de datum van inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit een ontwerp voor een bestemmingsplan ter inzage is gelegd ter voorbereiding waarvan het voorbereidingsbesluit is genomen, is dit voorbereidingsbesluit ingevolge artikel 3.7, vijfde lid, van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) inmiddels komen te vervallen.
activiteiten, genoemd in bijlage 6 Lijst van rechtstreeks toe-
laatbare aan-huis-gebonden activiteiten met een bedrijfsvloeroppervlakte van niet meer dan 35 m²; d. een bed and breakfast met een overnachtingscapaciteit van niet meer dan 2 slaapkamers en voor niet meer dan 4 personen tegelijk; e. extensieve dagrecreatie; f.
ontwikkeling, behoud en herstel van landschappelijke, cul-
tuurhistorische, aardkundige en natuurwaarden, waaronder ba-
Op grond van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Oss – 2020’ geldt voor het gehele besluitgebied de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschap en natuur’. Gronden met deze bestemming zijn onder andere aanwezen voor uitoefening van niet-grondgebonden agrarische bedrijven en het wonen in bedrijfswoningen. In het navolgende overzicht is aangegeven waarvoor gronden met de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschap en natuur’ zijn aangewezen.
kenbomen; g. ontwikkeling, behoud en herstel van kleine natuur- en landschapselementen; h. rundveeopvang alsmede recreatieve activiteiten in de vorm van kleinschalige horeca, excursiestartpunt en dergelijke alsmede kleinschalige verkoop van eigen producten tot een omvang van 75 m2, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - veeopvang'; i.
natuurontwikkeling in de vorm van een natuurvriendelijke
oever binnen 10 meter van de bestemmingen 'Water' en 'Water - Vaarweg' of in de vorm van natuurstroken op of bij perceelsranden; j.
Opvanglocatie Oss
verkeer, uitsluitend in de vorm van:
Figuur 3: Uitsnede verbeelding vigerend bestemmingsplan ‘Buitengebied Oss – 2020’, inclusief aanduiding besluitgebied (rood omlijnd; bron: ruimtelijkeplannen.nl).
5
1. bestaande uitwegen en kunstwerken; 2. onverharde wegen en paden; 3. bestaande halfverharde wegen en paden; k. bestaande nutsvoorzieningen, waaronder antennemasten; l.
(voorzieningen voor) waterkering en waterhuishouding als-
mede herstel, ontwikkeling en instandhouding van watergangen, sloten en greppels, alsmede voor andere wateren met een kleinere oppervlakte dan 200 m²; m. erf- en randbeplantingen; n. grondwaterbescherming en de bescherming van het belang van drinkwaterwinning, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'milieuzone - grondwaterbeschermingsgebied' respectievelijk de aanduiding 'milieuzone - waterwingebied'; o. uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'brug': een brug; p. uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'parkeerterrein': parkeren op een onverhard of halfverhard parkeerterrein voor een vissershaven; q. ondergeschikte waterhuishoudkundige voorzieningen; met bijbehorende voorzieningen.
bescherming van op of in die gronden aanwezige archeologische waar-
die van belang zijn in het kader van de aangevraagde omgevingsvergun-
den. Op de betekenis van deze dubbelbestemming zal nader worden inge-
ning. Tot slot komt in hoofdstuk 5 de financiële en maatschappelijke uit-
gaan in paragraaf 4.11.
voerbaarheid van het plan aan de orde. De onderzoeksrapporten van de uitgevoerde onderzoeken zijn bijgevoegd als separate bijlagen.
In het meest noordoostelijk gelegen deel van besluitgebied geldt daarnaast de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap’. Gronden met deze dubbelbestemming zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de instandhouding en bescherming van op of in die gronden aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische waarden in de vorm van terpen. Voor bepaalde werken geen bouwwerken zijnde en/of werkzaamheden geldt binnen deze dubbelbestemming een vergunningsplicht. Het gaat hierbij om het vergraven, egaliseren en ophogen van gronden en andere werken en werkzaamheden die een verhoging of verlaging van het maaiveld tot gevolg hebben. In het meest oostelijke deel van het besluitgebied geldt de gebiedsaanduiding ‘geluidzone – industrie’. De gronden ter plaatse van deze aanduiding zijn, gelet op artikel 38.132 van bestemmingsplan ‘Buitengebied Oss – 2020’, mede bestemd voor de geluidszone van een geluidsgezoneerd industrieterrein. Deze zone is de aanwijzing volgens de Wet geluidhinder van het gebied rond dat terrein, waarbuiten de geluidsbelasting vanwege
Uit de bouwregels voor de geldende bestemming volgt dat er binnen deze
dat terrein de waarde van 50 dB(A) niet te boven mag gaan. Met deze
bestemming geen bebouwing mag worden opgericht, uitgezonderd de ge-
zone dient rekening te worden gehouden in het kader van de realisatie
vallen als genoemd in artikel 4.2, onderdelen b tot en met e, van bestem-
van de opvanglocatie voor vluchtelingen binnen het besluitgebied.
mingsplan ‘Buitengebied Oss – 2022’. Hieronder valt geen opvanglocatie voor vluchtelingen. Het realiseren van een opvanglocatie voor vluchtelin-
1.4
Leeswijzer
gen is daarom zowel functioneel als ruimtelijk gezien strijdig met de regels van bestemmingsplan Buitengebied Oss – 2022’.
Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2 waarin een beschrijving van het plan is opgenomen. De daaropvolgende hoofdstukken vormen de ver-
Ter plaatste van een deel het besluitgebied geldt verder dubbelbestem-
antwoording van de ontwikkelingen die middels een omgevingsvergunning
ming ‘Waarde – Archeologie verwachtingswaarde middelhoog’. Gronden
mogelijk (kunnen) worden gemaakt. In hoofdstuk 3 wordt het rijks-, provin-
ter plaatse van deze dubbelbestemming zijn behalve voor de andere daar
ciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid beschreven. In hoofdstuk 4 wordt
voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de instandhouding en
inzicht gegeven in diverse planologische aspecten (omgevingsaspecten)
Opvanglocatie Oss
6
2
Besluitgebied
Ten westen van het besluitgebied zijn landbouwgronden gelegen. Aan de
2.1
Huidige situatie
woningen. Deze gebouwen langs de Spitsbergerweg stammen grofweg uit
Spitsbergerweg zijn enkele gebouwen aanwezig. Het betreft hierbij name een periode vanaf 1960 tot heden. Qua woningtypologie gaat het om vrij-
Het besluitgebied is gelegen aan de Macharenseweg en Spitsbergerweg
staande woningen. Enkele impressies van de omgeving van het besluitge-
te Oss. Deze locatie bevindt zich ten noorden van de stad Oss, dat onder-
bied zijn in de volgende figuren weergegeven.
deel uitmaakt van de gelijknamige gemeente. De locatie Spitsbergerweg/Macharenseweg is gelegen aan de rand van het stedelijk gebied van
Ten zuiden van het besluitgebied, aan de Veekraal, bevindt zich een ap-
Oss. De totale oppervlakte van het perceel bedraagt circa 8 hectare.
partementengebouw. Deze bebouwing is enkele jaren geleden gerealiseerd. Aan de Veekraal bevinden zich op grotere afstand van het besluit-
De gronden binnen het besluitgebied zijn in eigendom van de gemeente
gebied tevens nog andere woningen.
en worden op dit moment verpacht. Het huidige gebruik is agrarisch. Binnen het besluitgebied is op dit moment geen bebouwing aanwezig. Ten noorden van het besluitgebied is bebouwing slechts in beperkte mate aanwezig. In de omgeving van het besluitgebied bevinden zich wel enkele
Figuur 4: Impressie bedrijventerrein Elzenburg (bron: Google Street View).
agrarische bedrijven. Verder bevindt zich ten noorden van het besluitgebied het natuurreservaat ‘Ossermeer-Bos’. Het Ossermeer is onderdeel van bovengenoemd natuurgebied. Ten oosten van het besluitgebied aan de Spitsbergerweg/Macharenseweg is bedrijventerrein Elzenburg gelegen. Op dit bedrijventerrein zijn verschillende soorten bedrijvigheid gevestigd. Het bedrijventerrein is inwaarts gezoneerd. De bebouwing van dit bedrijventerrein stamt grofweg af van een periode van 1970 tot heden. Ten zuiden van het besluitgebied is een sportcomplex gelegen. Op deze locatie zijn verschillende sportclubs gevestigd. De locatie bestaat grotendeels uit sportvelden. Op de locatie zijn enkele gebouwen gevestigd, waaronder clubhuizen.
Figuur 5: Besluitgebied (bron: Google Street View).
Opvanglocatie Oss
Figuur 6: Omliggende bebouwing aan de Spitsbergerweg (bron: Google Street View).
7
2.2
Voorgenomen ontwikkelingen
van de overeenkomst wordt gecompenseerd. Hoewel de locatie wordt beschouwd als de meest geschikte locatie van de onderzochte locaties, zijn
De gemeente Oss heeft voor in totaal 31 locaties verkend in hoeverre
er ruimtelijk en planologisch gezien wel enkele aandachtspunten, zoals de
deze geschikt zijn voor de realisatie van een opvanglocatie voor vluchte-
geldende archeologische dubbelbestemming/de archeologische verwach-
lingen. Tijdens de locatieverkenning is er getoetst aan diverse wegingsfac-
tingswaarde en de situering ten opzichte van het naastgelegen bedrijven-
toren. De wegingsfactoren waaraan getoetst is zijn:
terrein.
beschikbaarheid;
ruimtelijk/planologisch;
De gemeente Oss heeft een landschapsplan opgesteld. Hierbij is zowel de
omgevingskwaliteit;
interne inrichting van het perceel als de (landschappelijke) inpassing in de
bereikbaarheid voorzieningen;
omgeving uitgewerkt. Het inrichtingsplan zorgt voor een inpassing van de
relatie omgeving.
bebouwing en terreininrichting die passend is bij dit landschap en op deze plek, zowel in de tijdelijke situatie als erna. Er is rekening gehouden met
Uit de bestuurlijke afweging komt naar voren dat de opvanglocatie het
de tijdelijkheid van de opvanglocatie.
best ruimtelijk inpasbaar is op de locatie aan de Spitsbergerweg/Macha-
Figuur 7: Sportvelden langs de Spitsbergerweg (bron: Google Street View).
renseweg. Hiervoor zijn verschillende redenen, waaronder:
In figuur 9 is een uitsnede uit het inrichtingsplan opgenomen. Het inrich-
de gunstige ligging ten opzichte van de voorzieningen in Oss;
tingsplan is tevens opgenomen is bijlage bij deze ruimtelijke onderbou-
het feit dat de gronden binnen het besluitgebied in eigendom zijn van
wing. Een toelichting op het inrichtingsplan is opgenomen in het navol-
de gemeente;
gende deel van deze paragraaf.
het gegeven dat de locatie vanwege de ruime omvang veel flexibiliteit biedt;
Het agrarische perceel waarop de opvanglocatie wordt gerealiseerd is een
het feit dat de locatie veel ruimte biedt voor een zinvolle daginvulling
grootschalig perceel van zo’n 8 hectare dat een eenheid vormt met het
en activiteiten.
westelijk gelegen poldergebied. Het perceel ligt laag en valt onder een polderpeil. De grondsoort is echter geen klei maar zand. Feitelijk ligt dit per-
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Oss heeft
ceel op de overgang van zand naar klei. Door kenmerken als de lage lig-
op 6 december 2022 besloten om op het perceel aan de Spitsbergerweg-
ging, grootschaligheid en openheid sluiten het landschap het meeste aan
Macharenseweg te Oss aan te wijzen voor de realisatie van een opvanglo-
bij dat van de polder. De ligging van de oude rivierarm noordelijk van het
catie voor vluchtelingen. Deze locatie zal in de nabije toekomst de huidige
perceel, de geslotenheid aan de oostzijde en de houtwal ten westen van
opvanglocatie aan de Lievekamplaan te Oss gaan vervangen. De opvang-
het perceel doen meer denken aan de dekzandrand die naar het noorden
locatie zal gerealiseerd worden met tijdelijke units. In de units worden
toe overgaat in de oeverwal.
maximaal 500 vluchtelingen en asielzoekers opgevangen. De grond binnen het besluitgebied is in eigendom van de gemeente en er is een pachtovereenkomst tot en met 2024 met de huidige pachter. Er is Figuur 8: Appartementen aan Veekraal, met in de verte het besluitgebied (bron:
overleg met de pachter over de wijze waarop de vroegtijdige beëindiging
Google Street View).
Opvanglocatie Oss
8
Het landschapsplan maakt gebruik van een aantal landschapselementen
In ieder geval zal hier zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen wor-
die aansluiten bij de huidige situatie. Het doel van de landschappelijke in-
den gewerkt, mede vanwege het feit dat hier mensen in de buurt ver-
passing is meervoudig:
blijven.
1. een goede inpassing van de bebouwing zodat de ruimtelijke kwaliteit
hier niet wordt aangetast door gebouwen die in het open landschap
Beplanting in de vorm van jonge inheemse bomen die in de moerasoever en ruigte staan zorgen voor een verdere gelaagdheid waarmee
staan;
het zicht op de bebouwing wordt verzacht.
2. voorkomen van overlast voor omwonenden – zoals lichthinder, inkijk,
privacy etc.;
Hagen rondom het terrein zorgen voor het inpassen van het hekwerk dat rond het terrein wordt geplaatst. Daarnaast zorgen de hagen voor
3. voorkomen van overlast bewoners locatie – zoals lichthinder, inkijk,
een groene afscherming van het terrein waardoor terreininrichting, ge-
privacy etc.;
parkeerde auto’s et cetera uit het zicht komen te staan. Hagen worden
4. een blijvende landschapsversterking op deze overgang van stad naar land zodat de investeringen ook na de tijdelijke situatie kunnen worden gehandhaafd; 5. opvangen/compenseren van effecten zoals waterberging, natuur, mili-
uitgevoerd in liguster.
Ophogingen worden toegepast om in combinatie met de moeras- en ruigtevegetatie de bebouwing en terreininrichting uit het zicht te halen. Daarnaast zorgt het voor een gesloten grondbalans.
eukwaliteit. De landschapselementen sluiten aan bij de twee landschapstypen waar Doel van de inpassing is niet het uit het zicht halen van de bebouwing en
het besluitgebied binnen ligt. Zo wordt de grootschaligheid en de openheid
terreininrichting maar het op een goede manier inpassen van de opvanglo-
zo veel mogelijk bewaard door lange lijnen te benutten van de moerasoe-
catie, zodat er geen hinderlijk beeld ontstaat.
ver en de begroeiing niet zo toe te passen dat er geen doorzicht meer is. Dit sluit aan bij de open komgronden van de polder. Ook de keuze om het
De volgende landschapselementen maken onderdeel uit van de inpassing:
terrein rondom de bebouwing als bloemrijk grasland, ruigte en moeras-
Knotbomen langs de weg is een gebiedseigen element die hier ook
zone in te richten sluit aan bij het agrarische open karakter van de kom-
specifiek wordt ingezet voor het inpassen – beperken zicht zonder dit
gronden.
geheel af te schermen.
Moerasoever en ruigte wordt ingezet als inpassing. Door hier riet en
Aan de westzijde wordt een houtwal toegepast – een herhaling van een
andere hogere vegetatie te laten groeien worden natuurwaarden ont-
reeds aanwezige houtwal die nog westelijker ligt. Deze ligt in de perceels-
wikkeld, wordt het directe zicht geblokkeerd en ontstaat er waterber-
richting noord – zuid. Dit sluit dan weer meer aan bij de dekzandrand. Wel
ging. De begroeiing van ongeveer 1 meter hoog zorgt in combinatie
is de schaal en de richting hier groot gehouden – passend bij de huidige
met ophogingen er voor dat een flink deel van de gebouwen en ter-
situatie.
reininrichting aan het directe zicht worden onttrokken.
Bloemrijk grasland – dit wordt ingezet in het overblijvende gebied bui-
De tijdelijkheid van de inrichting is het uitgangspunt. De moeraszone, de
ten het terrein dat wordt gebruikt. Hier zal een extensief beheer wor-
knotbomen en de houtwal vormen echter een definitieve inrichting. Als de
den gevoerd, bijvoorbeeld bloemrijke graslanden of akkers met graan.
bebouwing wordt verwijderd zullen deze elementen blijven staan en wordt de rest van het perceel weer vrij en vlak gemaakt.
Opvanglocatie Oss
9
Figuur 9: Inrichtingsplan (bron: gemeente Oss).
Opvanglocatie Oss
10
3
Beleidskader
In dit hoofdstuk wordt het beleidskader dat relevant is voor het plan toegelicht. Tevens wordt aangegeven hoe de beoogde ontwikkelingen zich verhouden tot dit beleid. Aandacht wordt besteed aan rijks- provinciaal en gemeentelijk beleid.
3.1
duurzaam economisch groeipotentieel;
sterke en gezonde steden en regio’s;
toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Die zouden moeten helpen bij het afwe1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal.
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
(buis)leidingen; 13. realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie; 14. waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclu-
gen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven:
Rijksbeleid
12. waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via
3. Afwentelen wordt voorkomen.
sief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit); 15. waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater; 16. waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat; 17. realiseren en behouden van een kwalitatief hoogwaardige digitale connectiviteit;
In het kader van de invoering van de Omgevingswet heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling ge-
De nationale overheid richt zijn in de NOVI zich op 21 verschillende natio-
18. ontwikkelen van een duurzame voedsel- en agroproductie;
geven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie zoals die is vast-
nale belangen:
19. behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en
gelegd in artikel 3.1 lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft
1. bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel
dit document de status van structuurvisie in de zin van artikel 2.3 Wro.
en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; 2. realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit.
Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw.
vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aan-
21. ontwikkelen van een duurzame visserij.
3. waarborgen en versterken van grensoverschrijdende en internationale relaties; 4. waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; 5. zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften; 6. waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobili-
Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van
natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang; 20. verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit;
teitssysteem; 7. in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit;
pakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe
8. waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving;
aanpak.
9. zorg dragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten;
Doorwerking besluitgebied In de NOVI is geen beleid neergelegd dat expliciet betrekking heeft op de huisvesting van vluchtelingen. Met de ontwikkeling van huisvesting voor vluchtelingen komen de nationale belangen als verwoord in de NOVI niet in het geding. Wanneer wordt uitgegaan van een bredere interpretatie van het belang van het zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, kan worden gesteld dat ook met het realiseren van huisvesting voor vluchtelingen een antwoord wordt gegeven op de opgaven die er liggen ten aanzien van dit belang. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de Lad-
Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in
10. beperken van klimaatverandering;
der voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (arti-
vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt
11. realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorzie-
kel 3.1.6 Bro) opgenomen. Deze Ladder ziet op een zorgvuldige afweging
in de NOVI, te weten:
ning, die in 2050 CO₂-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastruc-
en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele be-
tuur;
sluiten. Het is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toege-
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;
Opvanglocatie Oss
11
past bij elk ruimtelijk besluit dat een (nieuwe) stedelijke ontwikkeling mo-
Passend binnen beleidskaders
gelijk maakt. Wat er onder een stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is bepaald in artikel 1.1.1 Bro: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrij-
Het planinitiatief past binnen de gestelde beleidskaders en draagt bij aan
heeft gemeente Oss een opgave om 340 opvangplaatsen te realiseren
de beleidsdoelstellingen van Rijk, veiligheidsregio en gemeente:
voor asielzoekers en 445 opvangplaatsen voor Oekraïense vluchtelin-
venterrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouw-
gen. Dit initiatief realiseert een groot deel van deze opgave.
Landelijk wordt er gestreefd naar een flexibele opvangcapaciteit voor
Zoals in de Raadsinformatiebrief Draagkracht en Draaglast is vermeld,
locaties of andere stedelijke voorzieningen”. Uit jurisprudentie komt naar
asielzoekers. Doordat er momenteel sprake is van een asielcrisis is
voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang
het noodzakelijk om het aantal opvanglocaties (voor een langere tijds-
Toets Ladder voor Duurzame Verstedelijking
moet zijn2.
periode) uit te breiden. Landelijk, in de veiligheidsregio Brabant-Noord
Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard
en in de gemeente Oss wordt er gestreefd om zo snel mogelijk zo veel
en omvang van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Dit geldt voor
Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden. Hierin is de
mogelijk opvangplaatsen in noodopvang te vervangen door opvang-
stedelijke ontwikkelingen met een groter oppervlak dan 500 m 2. Dit initia-
tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de nood-
plaatsen in tijdelijke opvanglocaties. Dit initiatief realiseert een tijdelijke
tief betreft een oppervlakte van circa 4 hectare. Hierdoor is er sprake van
zaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling
opvanglocatie, als vervanging voor de huidige noodopvanglocatie in
een stedelijke ontwikkeling
voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De
het voormalig belastingkantoor.
Landelijk wordt er gestreefd naar menswaardige opvanglocaties. Hier-
De Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd wanneer de stedelijke ont-
toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikke-
voor zijn onder andere kwaliteitseisen gesteld door het COA. Deze ei-
wikkeling 'nieuw' is. Er is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling
ling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ont-
sen worden niet altijd behaald in de noodopvanglocaties, waardoor de
als de functie niet is toegestaan binnen het huidige bestemmingsplan en
wikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt
menswaardigheid onder druk staat. Gemeente Oss geeft aan dat zij
er een functiewijziging nodig is.
buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen
streeft naar opvanglocaties die minimaal voldoen aan de eisen van het
het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien” (artikel
COA. Hierdoor sluit dit initiatief aan op het landelijk streven.
Bij de afweging over de ligging binnen of buiten bestaand stedelijk gebied
Landelijk wordt er gestreefd om statushouders en kansrijke asielzoe-
gaat het er om of de planlocatie al een stedelijke bestemming heeft. Als
kers zo dicht mogelijk op te vangen bij de gemeente waar zij gehuis-
bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘bestaand stedenbouwkun-
vest worden. Ook streeft de gemeente Oss na dat degene die als
dig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening,
asielzoeker een geldige verblijfsvergunning verkrijgt ook definitief in
bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende open-
Oss kan blijven (als nieuwe Ossenaar). Omdat Oss het integratiepro-
bare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
3.1.6 lid 2 Bro). Doorwerking besluitgebied Uit jurisprudentie is gebleken dat wanneer er wordt voorzien in een ontwikkeling in de vorm van een terrein met een ruimtebeslag van meer dan 500 m2, deze ontwikkeling aangemerkt wordt als stedelijk ontwikkeling. Aangezien in onderhavig geval ook sprake is van nieuw planologisch ruimtebeslag, wordt de ontwikkeling tevens aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarom is door BRO een ladderonderbouwing (Ladder voor duurzame verstedelijking) opgesteld. Voor de volledige ladderonderbouwing wordt verwezen naar de bijlagen. De belangrijkste conclusies uit de ladderonderbouwing zijn opgenomen in de navolgende alinea’s.
ces start op de dag dat men naar Oss komt. Nabijheid van Ossenaren
is daarom gewenst. Dit initiatief is gelegen grenzend aan de be-
Als de woningbouwontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied is ge-
bouwde kom van Oss en voldoet hier dus aan.
pland, moet volgens artikel 3.1.6 lid 2 Bro gemotiveerd worden waarom
Zowel landelijk als gemeentelijk wordt er gestreefd naar gezamenlijke
niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voor-
huisvesting van verschillende groepen vluchtelingen. De opvangloca-
zien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties bin-
tie van dit initiatief sluit hierop aan doordat het een gemengde opvang-
nen bestaand stedelijk gebied een rol.
locatie voor verschillende groepen vluchtelingen (Asielzoekers én Oekraïense vluchtelingen) betreft.
2
O.a. ABRvS 1 juni 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1503), ABRvS 18 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:428) en ABRvS 24 augustus 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2319).
Opvanglocatie Oss
12
Conclusie initiatief: Het initiatief geldt als een nieuwe stedelijke ontwikke-
Ruimtelijk verzorgingsgebied
Kwantitatieve behoefte aangetoond
ling. Op grond van het vigerende bestemmingsplan is de realisatie van
Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toe-
Bij de kwantitatieve behoefte gaat het om aantallen benodigde opvang-
een opvanglocatie voor vluchtelingen op het perceel aan de Spitsberger-
lichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan
plaatsen voor asielzoekers en vluchtelingen. De behoefte aan opvang-
weg-Macharenseweg niet toegestaan. Zowel functioneel als ruimtelijk ge-
het programma bevatten. De behoefte wordt bepaald binnen het ruimtelijk
plaatsen voor asielzoekers wordt bepaald door het verwachte aantal asiel-
zien past het voornemen niet binnen de regels voor de geldende bestem-
relevante verzorgingsgebied van de ontwikkeling.
zoekers af te zetten tegen het aantal beschikbare opvangplaatsen. Voor Oekraïense vluchtelingen wordt ook een landelijke prognose van de in-
ming. Om de realisatie van de opvanglocatie toch mogelijk te maken, kan middels een omgevingsvergunning worden afgeweken van het vigerende
Conclusie initiatief: Er is geen duidelijk verzorgingsgebied voor dit initiatief
stroom gemaakt en op basis daarvan per veiligheidsregio een opgave be-
bestemmingsplan.
aan te duiden. Opvang van asielzoekers wordt namelijk landelijk geregeld
paald.
Door de ligging buiten het stedelijk gebied is medewerking van de Pro-
en is dus niet gebonden aan een bepaalde locatie binnen Nederland, met
vincie nodig. De Provincie heeft ambtelijk en bestuurlijk medewerking
uitzondering van het aanmeldcentrum in Ter Apel. Ook de opvang van Oe-
Conclusie initiatief: De behoefte aan opvangplaatsen schommelt en is
toegezegd aan opvanglocaties om de asielcrisis op te lossen. Dit geldt
kraïense vluchtelingen wordt landelijk aangestuurd, maar de gemeenten
sterk afhankelijk van onvoorspelbare mondiale gebeurtenissen. Om de be-
ook voor locaties buiten het stedelijk gebied.
zijn verantwoordelijk om de opvang te realiseren. Op basis van onder-
hoefte in beeld te brengen is er gekeken naar landelijke prognoses. Hieruit
Het plangebied heeft in dit bestemmingsplan (Buitengebied Oss-
staande punten kan Nederland als geheel daarom als primair verzorgings-
blijkt dat de beoogde ontwikkeling van een opvanglocatie voor asielzoe-
2020, vastgesteld op 16-04-2020) de volgende bestemmingen: ‘Agra-
gebied worden beschouwd.
kers en vluchtelingen met maximaal 500 plaatsen voorziet in een kwantita-
risch met waarden’. Dit betekent dat het plangebied geen stedelijke
Bij het bepalen van het verzorgingsgebied van opvang van asielzoe-
tieve behoefte:
functie heeft.
kers moet beseft worden dat de vraag naar (tijdelijke) opvanglocaties
Het plangebied vormt een overgang tussen het bestaand stedelijk ge-
wordt bepaald door het aantal mensen dat asiel aanvraagt. Zij zijn af-
derland zullen komen dan dat er asielzoekers Nederland verlaten.
bied en het landelijk gebied. Aan de zuid- en oostzijde zijn voorname-
komstig van over de hele wereld. Voor de opvang van Oekraïense
Hierdoor neemt het aantal mensen in een asielprocedure in Nederland
lijk wonen, sport en bedrijven bestemd. Aan de noord- en westzijde
vluchtelingen geldt dat de vraag naar opvanglocaties wordt bepaald
toe. Het is de taak van Nederland om deze asielzoekers een plaats te
grenst het plan aan agrarisch bestemde gronden.
door het aantal Oekraïners dat naar Nederland vlucht. Ook dit betreft
bieden, waardoor de vraag naar opvangplaatsen toeneemt.
De huidige capaciteit van het COA is te klein. Nederland bevindt zich
Het opvangen van asielzoekers wordt landelijk aangestuurd door het
in een asielcrisis, waarbij er tijdelijke noodopvanglocaties worden in-
voorwaarden en kwaliteitseisen van gemeente Oss, zoals is gebleken
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers. Na het aanmelden op de aan-
gezet om asielzoekers op te vangen. Deze noodopvanglocaties zijn
uit het locatieonderzoek.
meldlocatie in Ter Apel worden de asielzoekers verspreid over Neder-
slechts een beperkte tijd beschikbaar. Hierdoor is er een continue
Gelet op de huidige ruimtelijke structuren, bebouwing rondom het
land op basis van beschikbare ruimte. De opvang van Oekraïense
plangebied en alternatieve bouwmogelijkheden binnen het bestaand
vluchtelingen wordt ook landelijk aangestuurd, maar hierbij zijn de ge-
stedelijk gebied in de gemeente Oss, wordt geconcludeerd dat er
meenten verantwoordelijk voor het realiseren van huisvesting.
kraïense vluchtelingen moeten worden opgevangen. Deze capaciteit
Met de nieuwe spreidingswet wordt er op provinciaal niveau geduid
heeft Nederland nog niet.
ties beschikbaar, maar deze voldoen niet genoeg aan de gestelde
dus een vraag uit het buitenland.
Binnen het bestaand stedelijk gebied van de gemeente Oss zijn loca-
De prognose is dat er de komende jaren meer asielzoekers naar Ne-
sprake is van duurzaam ruimtegebruik. De locatie ligt aan de rand van
vraag aan nieuwe (tijdelijke) opvanglocaties.
Daarnaast gaat de Rijksoverheid ervanuit dat er in 2024 90.000 Oe-
bestaand stedelijk gebied en wordt deels omringd door bestaande ste-
hoeveel opvangplaatsen beschikbaar moeten zijn. Hierdoor moet het
delijke functies. Gezien de nabijheid van voorzieningen en het ge-
aantal opvangplaatsen tussen gemeenten binnen een provincie wor-
Gemeente Oss heeft een opgave om 340 opvangplaatsen voor asielzoekers en 445 opvangplaatsen voor Oekraïense vluchtelingen te rea-
mengde karakter van de omgeving is deze locatie geschikt.
den afgestemd. Het organiseren van voldoende opvangplaatsen blijft
liseren. Momenteel beschikt gemeente Oss over een opvanglocatie
echter landelijk aangestuurd.
voor maximaal 500 plaatsen en een crisisnoodopvang met 45 plaatsen. De huidige opvanglocatie met 500 plaatsen is bovendien slechts
Opvanglocatie Oss
13
beschikbaar tot oktober 2024. Het huidige aanbod voorziet daardoor
vervangt de opvanglocatie in het voormalig belastingkantoor, die door een
landschappen in de top 5 van Europa. De biodiversiteit binnen en bui-
niet in de behoefte en opgave.
nieuwe bestemming niet meer beschikbaar is als opvangplaats. De op-
ten de natuurgebieden is op orde, de lucht- en waterkwaliteit voldoet
gave voor de gemeente Oss is hoger dan het huidige aantal opvangplaat-
en de bodem is vitaal”.
Kwalitatieve behoefte aangetoond
sen. De huidige opvangcapaciteit is op basis van regionale afspraken dus
De kwalitatieve behoefte gaat over de voorkeuren die gesteld worden voor
onvoldoende om te voldoen aan de opgave voor asielzoekers en vluchte-
doordat wij voor alle aspecten voldoen aan de wettelijke normen. Na-
de opvang van asielzoekers.
lingen.
tuurgebieden zijn ingericht, de afname van biodiversiteit is naar een
Conclusie initiatief: Het initiatief voorziet in een kwalitatieve behoefte.
3.2
Provinciaal beleid
voor heeft zij meerdere locaties laten onderzoeken op basis van vijf
3.2.1
Omgevingsvisie Noord-Brabant
kenmerken/voorkeuren. Uit het onderzoek blijkt dat de locatie van dit
Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben op 14 december 2018 de
planinitiatief de voorkeurslocatie is. Dit betekent dat deze locatie (zo
Brabantse Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant: Visie op de Bra-
veel mogelijk) overeenkomt met de door de gemeente opgestelde
bantse Leefomgeving’ vastgesteld. Tot de invoering van de Omgevingswet
werken aan de Brabantse energietransitie;
kenmerken/voorkeuren. Voordelen van de planlocatie zijn de ligging
heeft dit document de status van structuurvisie onder de Wet ruimtelijke
werken aan een klimaatproof Brabant;
nabij voorzieningen, de eigendomssituatie waarbij de grond eigendom
ordening (Wro). Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal de
werken aan de slimme netwerkstad;
van de gemeente is en het formaat van het perceel.
visie officieel de juridische status van omgevingsvisie krijgen.
werken aan een concurrerende, duurzame economie.
Door de asielcrisis zijn er momenteel veel noodopvanglocaties, deels
Voor het handelen van de provincie zijn kernwaarden geformuleerd. Het
in beheer van het COA en deels in beheer van de gemeente. Deze lo-
gaat achtereenvolgens om de volgende kernwaarden:
positieve trend omgebogen, waardevolle cultuurhistorische landschappen zijn behouden en er is breed draagvlak voor de nieuwe energie-
Gemeente Oss wil bijdrage aan het opvangen van asielzoekers. Hier-
caties zijn bedoeld voor (zeer) tijdelijk gebruik en sluiten niet altijd aan bij de voorzieningen- en kwaliteitstandaarden gesteld door het COA. Deze standaarden zijn ook voor opvangplaatsen in beheer van de gemeente vaak een uitgangspunt. De behoefte bestaat daarom om deze locaties te vervangen door locaties die wel voldoen aan de standaar-
Doel 2030: “Brabant heeft een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit
en klimaatadaptieve landschappen door de ontwerpende aanpak”.
gaan voor meerwaarde-creatie;
gaan voor technische én sociale innovatie;
gaan voor kwaliteit boven kwantiteit;
gaan voor steeds beter;
gaan voor proactief en preventief boven gevolgbeperking en herstel.
den. Dit is bij dit initiatief het geval.
De basisopgave ligt – zoals al in de naam besloten ligt – aan de basis van vier hoofdopgaven. De volgende hoofdopgaven worden benoemd:
Doorwerking Het realiseren van huisvesting voor vluchtelingen heeft geen invloed op de in de Omgevingsvisie Noord-Brabant gestelde ambities. Een aandachtspunt is wel dat de ontwikkeling in lijn moet zijn met de basisopgave waarin een veilige, gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit centraal staan. Een aanzet tot deze onderbouwing wordt gegeven in hoofdstuk 4.
De provincie heeft tevens een basisopgave opgenomen in haar omgeGeen onaanvaardbare leegstandseffecten
vingsvisie. Centraal hierbij staat het werken aan veiligheid, gezondheid en
Tot slot mag een planontwikkeling niet tot onaanvaardbare (leegstands)ef-
omgevingskwaliteit. Hoewel er gesproken wordt over één basisopgave, is
fecten leiden. Oftewel: dusdanige leegstand dat dit het goede woon-, leef-
deze opgave in feite tweeledig, aangezien voor zowel het jaar 2030 als
Op 25 oktober 2019 is de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant
en ondernemersklimaat aantast. In de praktijk gebeurt dit zelden, ook van-
voor het jaar 2050 een basisopgave geformuleerd is. Een en ander is als
(IOV) vastgesteld. Na de vaststelling zijn er nog een aantal wijzingen door-
wege de grote woningnood in Nederland.
volgt geformuleerd: Doel 2050: “Brabant heeft een goede leefomgevingskwaliteit doordat
gevoerd in deze verordening. In verband met deze wijzingen is er op 1 ok-
Conclusie initiatief: Het is niet de verwachting dat er als gevolg van het re-
wij op alle aspecten beter presteren dan wettelijk als minimumniveau
aliseren van maximaal 500 opvangplaatsen voor asielzoekers en vluchte-
is bepaald. Brabant staat met zijn TOP-landschap van oude en nieuwe
3.2.2
Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV)
tober 2022 een geconsolideerde versie van de verordening beschikbaar gesteld.
lingen onaanvaardbare leegstandseffecten zullen optreden. Dit initiatief
Opvanglocatie Oss
14
De Interim Omgevingsverordening vormt het toetsingskader voor nieuwe
in beginsel niet toegestaan. Hierop bestaan echter een aantal uitzonderin-
c.
ontwikkelingen in de provincie Noord-Brabant. De provincie wil met haar
gen. Deze zijn opgenomen in de artikelen 3.73 IOV, 3.78 IOV en artikel
gemene belangen zoals sloop van overtollige bebouwing, de aanleg
regels aansluiten op de werkwijze die gevraagd wordt in de Omgevingsvi-
3.80 IOV.
van natuur en bos, de verbetering van het woon- en leefklimaat, het
sie en de Omgevingswet. Daarom is ervoor gekozen om de verschillende
de ontwikkeling door meerwaardecreatie aanzienlijk bijdraagt aan al-
terugdringen van de emissie van milieuhinderlijke stoffen of het be-
provinciale verordeningen voor de fysieke leefomgeving samen te voegen
In artikel 3.73 IOV (vestiging niet-agrarische functie in Landelijk gebied) is
tot de Interim omgevingsverordening.
opgenomen dat middels een bestemmingsplan van toepassing op ‘Lande-
d. de ontwikkeling en de versterking van omgevingskwaliteit passen bin-
lijk gebied’ kan worden voorzien in een niet-agrarische functie op een be-
nen de gewenste ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in Arti-
Er wordt expliciet gesproken van een interimomgevingsverordening, om
staand bouwperceel. In de zin van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a,
kel 3.77;
zo te benadrukken dat dit een tussenstap is naar de definitieve omge-
subonderdeel c, van de Wro wordt onder ‘bestemmingsplan’ tevens een
vingsverordening gebaseerd op de Omgevingswet. De Interim omgevings-
omgevingsvergunning buitenplanse afwijking verstaan. Voor de beoogde
verordening is gebaseerd op de huidige wetgeving, moet aan de wettelijke
ontwikkeling is van een bestaand bouwperceel geen sprake. Daardoor kan
bepalingen van die wetgeving voldoen en dient ter vervanging van zes
er geen gebruik worden gemaakt van de regeling uit artikel 3.73 IOV.
provinciale verordeningen, waaronder de Verordening Ruimte 2014.
houd van cultuurhistorische waarden;
e. is onderbouwd dat de activiteit volhoudbaar is naar de toekomst, bezien vanuit duurzaamheid en economisch oogpunt; f.
de ontwikkeling past binnen de uitgangspunten, belangen en doelen die deze verordening beoogt te beschermen; en
g. bij de uitwerking van het plan deskundigen worden betrokken op het Van artikel 3.80 IOV (maatwerk voor collectie woonvorm) kan naar ver-
gebied van omgevingskwaliteit, onder wie een deskundige die bij de
Voor de provinciale inzet is het werken vanuit het samenspel met diep,
wachting geen gebruik gemaakt worden. Ten eerste dient er voor deze re-
provincie Noord-Brabant werkzaam is.
rond en breed kijken vertrekpunt. Dit is ook als zodanig verwoord in de
geling sprake te zijn van een kleinschalig karakter van de woonvorm. Hier-
toelichting op de IOV. Gelet op de Omgevingsvisie Noord-Brabant bete-
van is voor de beoogde ontwikkeling geen sprake. Daarnaast dient er
Lid 2
kent dit dat een initiatief verenigbaar wordt gemaakt met voorwaarden die
geen sprake te zijn van een stedelijke ontwikkeling, echter is hier naar ver-
De bijdrage aan het versterken van omgevingskwaliteit betreft maatwerk
vanuit bodem, (grond-) water, lucht, natuur, landschap, archeologie en cul-
wachting wel sprake van.
waarbij in ieder geval de volgende aspecten in acht worden genomen en
tuurhistorie nodig zijn. Nog beter is het wanneer een initiatief meerwaarde biedt voor die waarden.
juridisch vastgelegd: Er bestaan mogelijkheden om gebruik te maken van de regeling uit artikel
a. als de activiteit de realisatie van een woning betreft:
3.78 IOV (maatwerk met als doel omgevingskwaliteit). Hierbij moet wel reDoorwerking
kening worden gehouden met de in deze regeling opgenomen voorwaar-
De beoogde locatie voor het realiseren van de opvanglocatie is gelegen in
den. De regeling is hieronder opgenomen:
1. wordt de woning opgericht op een aanvaardbare locatie in Landelijk gebied; 2. is de fysieke tegenprestatie, die is gericht op het versterken van
‘Landelijk gebied’. Tevens wordt de locatie aan de Spitsbergerweg/Macha-
omgevingskwaliteit, qua omvang gelijk aan de tegenprestatie voor
renseweg in de IOV in zijn geheel aangemerkt als ‘Cultuurhistorisch waar-
Artikel 3.78 Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit
devol gebied’.
Lid 1
een ruimte-voor-ruimtekavel; en 3. is in overleg met de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte
Een bestemmingsplan kan voor een concreet initiatief nieuwvestiging mo-
onderzocht of de ontwikkeling van een ruimte-voor-ruimtekavel tot
Ligging binnen ‘Landelijk gebied’
gelijk maken als:
de mogelijkheden behoort;
Uit de kaart ‘Instructieregels gemeenten: basiskaart Landelijk gebied’, uit
a. de ontwikkeling volledig tot doel heeft een versterking te geven van de
de IOV, volgt dat het gehele besluitgebied wordt aangemerkt als ‘Landelijk gebied’. Vestiging van niet-agrarische functies is binnen ‘Landelijk gebied’
b. als de ontwikkeling mede tot doel heeft een milieubelastende activiteit
omgevingskwaliteit en voor dat doel de middelen genereert;
te saneren, moeten alle daarvoor aanwezige rechten en toestemmin-
b. de realisering van de onder a bedoelde versterking van omgevingskwaliteit niet op een andere wijze is verzekerd;
gen, waaronder de verleende vergunningen, zijn ingetrokken; c.
als de activiteit de ontwikkeling van een nieuw landgoed betreft: 1. heeft het landgoed ten minste een omvang van 10 hectare;
Opvanglocatie Oss
15
2. bestaat 50% van het landgoed uit gerealiseerde natuur binnen het Natuur Netwerk Brabant;
omgevingsvergunning buitenplanse afwijking in de zin van artikel 2.12,
noord-zuidgericht zijn. Deze structuren behoorden mogelijk tot de land-
eerste lid, onderdeel a, subonderdeel 3, Wabo te worden verstaan.
goed Elzenburg of waren uitlopers van de ontginning van de dekzandrand
3. wordt de fysieke tegenprestatie ingezet voor de ontwikkeling van natuur; 4. is de bebouwing van allure en qua omvang passend bij de uitstraling van het landgoed; 5. wordt de bebouwing geconcentreerd opgericht buiten het Natuur Netwerk Brabant; 6. zijn naast landgoedwoningen ook andere bij een landgoed pas-
richting de komgronden. Vanwege de lage ligging was hier geen bebouLigging binnen ‘Cultuurhistorisch waardevol gebied’
wing aanwezig. Inmiddels maakt het gebied onderdeel uit van de polder
In artikel 3.42, eerste lid, van de IOV is bepaald dat wanneer wordt voor-
als onderdeel van een ruilverkaveling. Rechte percelen en het ontbreken
zien in een locatie voor wonen, werken of voorzieningen, deze locatie bin-
van landschapselementen zijn hiervan het gevolg. Ten oosten is het be-
nen ‘Stedelijk gebied’ dient te liggen. In onderhavig geval is geen sprake
drijventerrein gekomen. Deze is ingepast met bos en een stuk open natuur
van stedelijk gebied. Voor het besluitgebied is er sprake van ‘Landelijk ge-
langs de Macharenseweg.
bied’ en ‘Cultuurhistorisch waardevol gebied’.
sende gebruiksactiviteiten mogelijk, waaronder zorg; en 7. is de openbaarheid van het landgoed verzekerd. d. als de ontwikkeling plaatsvindt binnen een Cultuurhistorisch waardevol
Het agrarische perceel waarop de opvanglocatie wordt gerealiseerd is een In artikel 3.29 is het volgende bepaald over ‘Cultuurhistorisch waardevol
grootschalig perceel van zo’n 8 hectare dat een eenheid vormt met het
gebied’:
westelijk gelegen poldergebied. Het perceel ligt laag en valt onder een pol-
gebied ter behoud van een waardevol cultuurhistorisch complex, zoals
derpeil. De grondsoort is echter geen klei maar zand. Feitelijk ligt dit per-
beschreven op de Cultuurhistorische Waardenkaart, is de fysieke te-
Artikel 3.29 Cultuurhistorische waarden
ceel op de overgang van zand naar klei. Door kenmerken als de lage lig-
genprestatie gericht op behoud of versterking van de aldaar be-
Een bestemmingsplan van toepassing op Cultuurhistorisch waardevol ge-
ging, grootschaligheid en openheid sluiten het landschap het meeste aan
noemde waarden en kenmerken.
bied:
bij dat van de polder. De ligging van de oude rivierarm noordelijk van het
a. is mede gericht op behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van
perceel, de geslotenheid aan de oostzijde en de houtwal ten westen van
Lid 3
de cultuurhistorische waarden en kenmerken zoals beschreven in de
het perceel doen meer denken aan de dekzandrand die naar het noorden
Er is sprake van een aanvaardbare locatie voor de ontwikkeling van een
Cultuurhistorische Waardenkaart;
toe overgaat in de oeverwal.
woning als:
b. stelt regels ter bescherming van de cultuurhistorische waarden en
a. de locatie in een bebouwingsconcentratie ligt;
kenmerken van de onderscheiden gebieden.
b. of de ontwikkeling een logische afronding geeft van Stedelijk gebied of een bebouwingsconcentratie.
Middels het opstellen van een inrichtingsplan is zorggedragen voor een juiste inpassing van de opvanglocatie. Het doel hierbij is niet geweest om
Het besluitgebied staat op de Cultuurhistorische Waardenkaart aange-
een kleinschalig landschap van voor de ruilverkaveling terug te brengen.
merkt als onderdeel van ‘Beerse en Baardwijkse Overlaat’. Hierin staat het
Daar leent deze (tijdelijke) ingreep zich niet voor. Wel wordt er gebruik ge-
Lid 4
volgende over toegelicht:
maakt van inrichtingselementen die passen in het landschap. Dit land-
Bij de toepassing van dit artikel zijn de volgende bepalingen niet van toe-
“De Beerse Maas is een overlastsysteem dat eeuwenland het landschap
schap is een strak ingerichte polder op de dekzandrand welke aansluit op
passing:
en het bodemgebruik heeft gepaald. Tal van dijken, kaden weteringen en
het komgebied. Het uitgangspunt voor de gemeente Oss is geweest om
a. Artikel 3.6 Zorgvuldig ruimtegebruik, onder a;
sluiten herinneren aan de wateroverlast, die vrijwel ieder jaar plaatsvond.
uit te gaan van de grootschaligheid van de polder, waarbij beperkt ele-
b. Artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap; en
De Beerse Overlaat en de Baardwijkse Overlaat, die er deel van uit-
menten uit het landschapstype dekzandrug worden verwerkt. Verder is de
c.
maakte, was het grootste overlaatsysteem in ons land. De overlaat is pas
ligging op de grens van stad en land een belangrijk gegeven.
Artikel 3.68 Wonen in Landelijk gebied, eerste Lid, onder a.
gesloten in 1942”. Onder de term ‘bestemmingsplan’ zoals deze voorkomt in de hiervoor aangehaalde artikelen dient ingevolge artikel 3.1, eerste lid, IOV ook een
Uit historische kaarten volgt dat het besluitgebied in het verleden deel uitmaakte van een kleinschaliger landschap met langwerpige percelen die
Opvanglocatie Oss
16
Basisprincipes diep, rond en breed
Afstemming met provincie
Dit moet resulteren in:
Zoals reeds aangegeven is het de inzet van de provincie Noord-Brabant
Er heeft afstemming plaatsgevonden tussen de gemeente Oss en de pro-
om te werken vanuit het samenspel met diep, rond en breed kijken ver-
vincie Noord-Brabant. De provincie heeft aangegeven de locatie, mede
wezige functies zoals landbouw, toerisme, recreatie, natuur, water en
trekpunt. Gelet op de Omgevingsvisie Noord-Brabant betekent dit dat een
gelet op de tijdelijkheid van de te verlenen vergunning en de maatschap-
wonen;
initiatief verenigbaar wordt gemaakt met voorwaarden die vanuit bodem,
pelijke opgave met urgentie, als passend te beschouwen voor de beoogde
(grond-) water, lucht, natuur, landschap, archeologie en cultuurhistorie no-
ontwikkeling. Ook gelet op de basisprincipes van de provincie (diep, rond
dig zijn. Nog beter is het wanneer een initiatief meerwaarde biedt voor die
en breed) is sprake van een passende ontwikkeling. Dit laatste hangt
waarden.
mede samen met het gegeven dat de opvanglocatie op een passende wijze landschappelijk wordt ingepast, dat aandacht is voor de in het ge-
In onderhavig geval is sprake van een tijdelijke opvanglocatie. Het op-
bied voorkomende cultuurhistorische waarden en dat zorgvuldig wordt om-
vanglocatie wordt landschappelijk ingepast. De landschapselementen slui-
gesprongen met eventueel voorkomende archeologische waarden. De
ten aan bij de twee landschapstypen waar het besluitgebied binnen ligt.
landschappelijke inpassing van het perceel getuigt volgens de provincie
De tijdelijkheid van de inrichting is het uitgangspunt. De moeraszone, de
van een visie op de ontwikkelingsrichting van het gebied waarbij verder
knotbomen en de houtwal vormen echter een definitieve inrichting. Hier-
wordt gekeken dan deze tijdelijke ontwikkeling en wordt ingestoken om de
mee vindt een versterking plaats van de landschappelijke kwaliteiten bin-
structuren van het landschap te versterken.
nen het gebied. Ten aanzien van het aspect water wordt uitgegaan van het zoveel mogelijk op eigen terrein verwerken van hemelwater, waarbij
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Structuurvisie Buitengebied Oss – 2015
het uitgangspunt in beginsel hydrologisch neutraal bouwen is. Er wordt ook ingezet op bescherming van natuurwaarden. In dit kader is reeds een quickscan flora en fauna en een stikstofonderzoek uitgevoerd. Een effectenanalyse met betrekking tot het Natuurnetwerk Brabant (NNB) is op dit moment in uitvoering.
zige cultuurhistorische en archeologische waarden. Zo wordt er aandacht besteed aan de ligging binnen cultuurhistorisch waardevol gebied (zie ook onder ‘Ligging binnen ‘Cultuurhistorisch waardevol gebied’). Bovendien wordt op zorgvuldige wijze omgesprongen met archeologische waarden. Het uitvoeren van archeologisch onderzoek (verkennend onderzoek en aanvullend onderzoek in de zin van proefsleuvenonderzoek) getuigt hiervan.
Opvanglocatie Oss
een versterking van de aanwezige landschapstypen: uiterwaarden, oeverwal, komgebied, dekzandrand en dekzandrug;
behoud, herstel en/of ontwikkeling van de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische structuren en elementen;
Gebieden met blijvende ruimte en mogelijkheden voor (grondgebonden) landbouw, met name binnen het primaire agrarisch gebied
voldoende afstand tussen slecht verenigbare functies, zoals wonen en intensieve veehouderij;
de instandhouding van de leefbaarheid door het zorgvuldig en afgewogen bieden van ruimte aan nieuwe economische dragers;
nieuwe impulsen voor toerisme en recreatie, met bijzondere aandacht voor versterking van de recreatie in de Maashorst en het Maasgebied en het ontwikkelen van aantrekkelijke uitloopgebieden met natuur en recreatie nabij de stad Oss en toeristisch-recreatieve verbindingen
ren zijn de buitengebieden van Oss, Lith en Geffen samengevoegd. Voor
tussen kernen op afstand van de Maas en de Maasdijk;
zonderlijke gemeenten. Het is belangrijk dat de gemeente een integrale viEr wordt ook ingezet op een zorgvuldige omgang met (eventueel) aanwe-
een versterking van de ruimtelijke identiteit met aandacht voor verscheidenheid, ruimte en landelijkheid;
De gemeente Oss heeft een omvangrijk buitengebied. In de afgelopen jahet buitengebied waren al structuurvisies opgesteld voor de voorheen af-
een vitaal buitengebied, waar een goed evenwicht is tussen alle aan-
het bieden van ruimte voor waterveiligheid, waterkwantiteit en waterkwaliteit.
sie heeft op het totale buitengebied van de gemeente Oss. Deze visie is samengekomen in de ‘Structuurvisie Buitengebied Oss – 2015’. Het besluitgebied van deze structuurvisie is het totale buitengebied van de gemeente Oss, met uitzondering van het motorcrosscircuit Nieuw-Zevenber-
De bovenstaande doelstellingen worden doorvertaald naar een ontwikkelingsvisie per landschaps- en gebiedstype. Er wordt onderscheid gemaakt tussen:
gen en vakantiepark Herperduin. De structuurvisie biedt de juridische ba-
uiterwaarden;
sis voor financiële bijdragen bij ruimtelijke ontwikkelingen. In de structuur-
oeverwal;
visie zijn doelstellingen opgenomen die moeten leiden tot een robuuste en
komgebied;
duurzame ruimtelijke structuur voor een vitaal en multifunctioneel buiten-
dekzandrand;
gebied.
dekzandrug;
primair agrarisch gebied.
17
Per landschapstype is een gebiedsbeschrijving, een ruimtelijke en een
locaties door de gemeente om verschillende redenen beschouwd als min-
functionele visie opgenomen. Naast de visies per landschapstype zijn er
der geschikt dan de geselecteerde locatie aan de Spitsbergerweg/Macha-
talisering, herstructurering en intensivering van de bestaande terrei-
ook ontwikkelvisies opgesteld per bebouwconcentratie. Per bebouwings-
renseweg.
nen en het verder benutten van de omgeving van de N329 als bedrij-
concentratie is een beschrijving van de ruimtelijke situatie van het gebied gegeven, evenals een visie over landschappelijke kenmerken en de mo-
het voorzien in ruimte voor ontwikkeling van de bedrijvigheid door revi-
venas voor het regionale bedrijfsleven in de vorm van uitbreidingen 3.3.2
Structuurvisie Oss
aan deze as;
gelijkheden voor ontwikkelingen en transformaties. Er wordt beschreven
het faciliteren van de toenemende mobiliteit met maatregelen om de
voor welke bebouwingsconcentraties de realisatie van nieuwe woningen
De gemeente Oss heeft op 1 maart 2006 de gemeentelijke structuurvisie
bereikbaarheid van de kern Oss en de dorpen in de naaste toekomst