ontwerp omgevingsprogramma raadhuiskwartier def 15-6-2026

Het uitbreidingsplan van Estourgie uit 1918. Collectie Regionaal Archief Nijmegen. 61

De Raadhuislaan in beeld door de jaren heen

Het Philipslijntje over de Lievekamp; toen nog een leeg veld. Datering onbekend, waarschijnlijk eind jaren vijftig. Foto Daan Scholte, collectie HICO

62

Burgemeester Jansen op de fiets bij het net gebouwde Cultureel Centrum De Lievekamp in 1968. Foto: Paul van der Werff, collectie HICO.

Luchtfoto van de omgeving van de Raadhuislaan gezien richting het spoor. In het midden staat het politiebureau. Rechts onder de Nieuwe Hofstraat, uitkomend op de Kruisstraat met geheel links onder molen Zeldenrust. Datering onbekend, waarschijnlijk eind jaren zeventig. Foto: KLM Aerocarto, collectie HICO.

63

Luchtfoto van de omgeving van de Raadhuislaan in 1978. Onderaan loopt het spoor. Links onder het GGD gebouw; rechts onder het gemeentehuis. Foto: Slagboom en Peeters, collectie HICO.

Gezicht op De Lievekamp met een verder nog lege Raadhuislaan. Datering onbekend, waarschijnlijk eind jaren zestig. Collectie HICO. 64

Ansichtkaart uit 1975 met het net geopende gemeentehuis aan de Raadhuislaan. Collectie HICO.

De Raadhuislaan gezien vanaf Museum Jan Cunen, jaren tachtig. Collectie HICO. 65

De Raadhuislaan gezien vanaf de Kromstraat begin jaren tachtig. Foto: Paul van der Werff, collectie HICO.

Raadhuislaan met links het gemeentehuis. Datering onbekend, waarschijnlijk eind jaren zeventig/begin jaren tachtig. Foto: Paul van der Werff, collectie HICO. 66

De Raadhuislaan met links het City Hotel, waarschijnlijk begin jaren tachtig. Foto: Paul van der Werff, collectie HICO.

Het Belastingkantoor aan de Raadhuislaan in 1981. Foto: Paul van der Werff, collectie HICO. 67

Waterschapskantoor De Maaskant aan de Raadhuislaan eind jaren tachtig. Foto Ruud Rogier, collectie HICO.

Het gemeentehuis aan de Raadhuislaan in 1993. Foto Paul Spanjaard, collectie HICO.

Kijk voor meer beeldmateriaal op: Stadsarchief Oss - Resultaten Foto's - BHIC

68

Bronnen •

• •

•

Oss - stadscentrum Cultuurhistorische en ruimtelijke analyse in opdracht van de gemeente Oss, 2009 Leon van Meijel, Els Bet, Heide Hinterthür CHA Oss.pdf Van stadswal tot Walplein, het Osse centrum van de 11e tot de 21e eeuw Richard Jansen, Leon van Meijel, Martin Hagreis, Marjo de Louw, 2010 Boekje bij tentoonstelling ‘Het Oss van Charles Estourgie. Het ideale stadsbeeld en de ambachtelijke architectuur van een bevlogen architect rond 1918’ Martine Eerelman, Martin Hagreis, Hettie Peterse, Stadsarchief Oss, 2014 Gelukkig hebben we de foto’s nog. Serie 4, aflevering 6, 2019 Een productie van Stadsarchief Oss & D-tv

24. Raadhuislaan, Oss - Gelukkig hebben we de foto's nog! - serie 4, afl. 6 (2019) - YouTube

69

Bijlage 2: uitgangspunten voor beeldkwaliteit

Parels in het park Architecten worden uitgedaagd om het karakter van de Zuidkant, met een structuur van losse gebouwen in het groen, te versterken. Gebouwen vragen om een hoogwaardige architectuur in een uitgesproken detaillering. Gebouwen manifesteren zich als vrijstaande sculpturen, los in het groen. Gebouwen hebben hier de ambitie om in het jaarboek architectuur te komen. Architectonisch geen strenge regels of kaders. Probeer vooral af te wijken van de buren en probeer eigen te zijn. Typologie • Alzijdige gebouwen met een sterke eigen identiteit • Vrijheid in hoogte en contour Plinten • Maximale transparantie • Hoogwaardig en interactief programma in de plint • Bergingen, techniek, trafo’s etc hoogwaardig vormgeven en inpandig oplossen • Gebouwen staan rondom in het park (groen tot aan de gevel) • Buitenruimte buiten de plint niet privatiseren Architectuur en sfeer • Modern, eigentijds, experimenteel • Sterke eigen identiteit, expressief, uniek, ambitieus Ritme en schaal • Complex als eenheid ontwerpen • Geen geleding in losse panden Plastiek • Vrijheid in plastiek • Sterke silhouetwerking • Plastiek inzetten om gebouw ruimtelijk interessant te maken • Expressief inzetten balkons Materiaal • Vrijheid in materiaal • Eigentijds, modern (glas, staal, hout, plaat, aluminium etc) Kleur • • • • •

Grote vrijheid in kleur Expressief Kleur inzetten om identiteit van gebouw te versterken Basiskleur kiezen als thema van het gebouw Geen terra-tonen

Vergroenen • Inzetten op vergroening • Vergroenen daken en dekken 70

• • •

Klimmers in de gevel Vergroenen terassen Groen inzetten om uitstraling gesloten wanden te verbeteren

Installaties • Zichtbare installaties onderdeel van Aanvraag Omgevingsvergunning • Installaties mee ontwerpen en integreren • PV panelen integreren in architectuur • Installaties op het dak aan het zicht onttrekken, hoogwaardig vormgeven

Figuur 33, referentiebeelden Parels in het park

Stedelijke wand

De noordkant van de Raadhuislaan heeft een heel andere karakteristiek dan de zuidkant. De architectuur ademt de tijdgeest van de jaren 70 en 80. Het is een relatief gave stedelijke wand die in taal verwant is met de oude binnenstad. In deze wand willen juist het bestaande karakter behouden en versterken. Hier zal het beeld ontstaan van de ‘opgetopte’ stad (maximaal 6 71

bouwlagen met eventuele hoogte accenten). Op prominente stedenbouwkundige plekken zijn in overleg hoogteaccenten denkbaar. Panden blijven hier bij voorkeur behouden en kunnen veranderen van functie. In de architectuur van de onderbouw (vier a vijf lagen) blijven de panden onderling sterk familie van elkaar (baksteen, wand met gaten, beperkte plastiek in het metselwerk, aardkleuren). De bovenbouw (maximaal tot 6 lagen) is transparant en terugliggend (minimaal 2 m) Typologie • Stedelijke wand met gemetselde basis (4 a 5 lagen) • Transparante opbouw (max tot 6 bouwlagen met eventuele hoogte accenten) Plinten • Maximale transparantie • Hoogwaardig en interactief programma in de plint • Bergingen, techniek, trafo’s niet aan de voorgevel • Gebouwen hebben een sterke relatie met openbaar gebied (voordeuren aan de straat) • Geen wonen op de begane grond (privacy) Architectuur en sfeer • Baksteen architectuur • Wand met gaten (geen grote glasvlakken/bandramen) • Aansluiten bij het bestaande • Bossche school als inspiratie • Ingetogen Ritme en schaal • Verticaal • Aansluiten op bestaande ritmiek • Geen geleding in losse panden Plastiek • Beperkte plastiek • Balkons maximaal 1 m buiten de gevel • Spel van sprongen in het metselwerk • Geen vlakke gevels • Bovenbouw terugliggend (minimaal 2 m) Materiaal • Onderbouw in metselwerk (4 a 5 lagen) • Optopping licht en transparant (glas, metaal,

hout) Kleur • • • •

ingetogen metselwerk in aardtinten bovenbouw in neutrale kleuren (wit, grijs, donker) Basiskleur kiezen voor het gebouw

Vergroenen • Maximaal inzetten op vergroening • Vergroenen daken en dekken 72

• • •

Klimmers in de gevel Geveltuintjes Vergroenen balkons en dakterrassen

Installaties • Zichtbare installaties onderdeel van Aanvraag Omgevingsvergunning • Installaties mee ontwerpen en integreren • PV panelen integreren in architectuur • Installaties op het dak aan het zicht onttrekken, hoogwaardig vormgeven

Figuur 34, referentiebeelden Stedelijke wand

Parkeergarage

In het gebied zal een bovengrondse parkeergarage worden gerealiseerd is de zone tussen de gebouwen aan de Raadhuislaan en het spoor. Het is een relatief slanke garage met een centrale rijbaan. De positie van het gebouw wordt met name bepaald door de noodzakelijke veiligheidszones vanuit het spoor. 73

De zone tussen parkeergebouw en Lievekamp zal worden geprivatiseerd. Deze ruimte is te smal om als doorgang in het openbaar gebied te functioneren. De zone tussen parkeergebouw en spoor wordt groen ingevuld. Het bestaande wandelpad zal hier vervallen. Om de impact van in- en uitrijdend verkeer van de garage op het openbaar gebied te beperken. wordt er een centrale in-/uitrit voorzien ten westen van de Lievekamp. De garage kent twee volwaardige uitgangen (met lift en trap) voor voetgangers. Typologie • Hoogwaardige ‘groene’ garage Plinten • Aandacht voor positionering techniekruimten • Hoogwaardige entrees • Gevels positioneren in groenstroken (beperken graffiti) • Inkijk beperken Architectuur en sfeer • Natuurlijke groene gevels • Eenduidig, helder volume als geheel ontworpen • Visueel gesloten gevels om lichtuitstraling te beperken • Groen dak aangevuld met PV voorzieningen • Verbijzonderen entrees • Demontabel en uitbreidbaar Ritme en schaal • Constructieve geleding zichtbaar maken in gevel Plastiek • Beperkte plastiek Materiaal • Basisconstructie staal • Vergroenen gevel met roosters/lamellen staal/aluminium Kleur • ingetogen • utilitair Vergroenen • Maximaal inzetten op vergroening gevel • Klimmers in de gevel • Vergroenen dak tbv omliggende woningbouw Installaties • Zichtbare installaties onderdeel van Aanvraag Omgevingsvergunning • Installaties mee ontwerpen en

integreren • PV panelen integreren in daklandschap garage

74

Figuur 35, referentiebeelden Parkeergarage

Openbaar gebied

De openbare ruimte is de drager van de ontwikkelingen in de Raadhuislaan. Juist in een gebied waar ontwikkelingen onderling sterk verschillen in maat, schaal en functie, is het belangrijk om een hoogwaardige en consequente inrichting van het openbaar gebied na te streven die past bij de functie en het verkeersregime. Het openbaar gebied is de verbindende schakel in het gebied. De Raadhuislaan met haar sterke bomenlaan is de centrale drager in het gebied. Het openbaar gebied verschilt in karakter aan beide zijden van de laan. De zuidkant van de Raadhuislaan krijgt een sterk parkachtige karakter; de noordkant heeft een meer stedelijk karakter. Maximale vergroening Het is de ambitie van verdichten en verblijven te combineren met de maximale vergroening van het gebied. Met de herinrichting van het openbaar gebied zijn we in staat om ook een bijdrage te leveren aan belangrijke duurzaamheidsambities (biodiversiteit, klimaatadaptatie, hittestress) en draagvlak te creëren bij burgers en politiek. Door de bouw van de centrale parkeergarage kan het aantal parkeerplaatsen op maaiveld fors worden gereduceerd. Hier ontstaat extra ruimte voor vergroening. 75

Ruimte voor stedelijk programma Een aantal functies in het gebied hebben een stedelijk programma met activiteiten voor grote groepen bezoekers (Theater, Stadhuis). Juist op deze plekken is het wenselijk om bijzondere robuuste plekken te creëren in het openbaar gebied. Het zijn de eilanden in het park. Verbindingen De auto blijft aanwezig in het gebied maar de voetgangers en fietsers worden belangrijkere gebruikers van de Raadhuislaan. Alle vervoersstromen worden maximaal gefaciliteerd in het gebied ook voor het kort en lang stallen. De collectieve parkeergarage is een belangrijk bronpunt voor bezoekers. Sterke verbindingen vanuit de garage naar de Raadhuislaan, tussen de gebouwen door, zijn essentieel Parkkant & Stadskant De Raadhuislaan kent straks twee zijden die stedenbouwkundig van elkaar verschillen. Aan de Parkkant staan de gebouwen rondom in het groen en worden incidenteel ruimten gereserveerd voor meer stedelijk programma. Aan de Stadskant staan gebouwen met hun plint in een meer steenachtige openbare ruimte. Hier wordt maximaal ingezet op plinten met een sterke relatie met het openbaar gebied. Overgang openbaar en privé Gebouwen staan rondom met aantrekkelijke plinten in het openbaar gebied. De overgangen tussen openbaar en privé worden zorgvuldig ontworpen. Privé buitenruimtes op maaiveld worden voorkomen in het stedelijk gebied.

Typologie • Klassieke groene laan met bomen • Parkkant en Stadskant • Vergroende ruimtes Plinten • Aandacht voor positionering gebouwen in openbaar gebied • Overgang prive-openbaar vormgeven Architectuur en sfeer • Parkachtige sfeer • Prioriteit voor fietsers en voetgangers • Sfeervol, informeel Materiaal • Hoogwaardige materialen Installaties • Techniek integreren in gebouwen • Losse elementen in openbaar gebied beperken (trafo, techniekkastjes, stallingen, vuilopslag etc)

76

Figuur 36, referentiebeelden Openbaar gebied

77