Notitie Fundament voor de Osse omgevingsvisie.PDF

Herperduin en uitvoering van Landschapsverbetering Geffen-Oss. De gemeente Oss

de dekzandrand en op de dekzandrug geldt dat de uitbreidingsmogelijkheden

staat open voor stimulering van bestaande bedrijvigheid en voor nieuwe initiatie-

beperkt zijn. In de gebiedsvisie buitengebied zal deze indeling worden herijkt.

ven. Rust en ruimte blijven belangrijke aspecten, maar voor een echte impuls staat de gemeente ook open voor grootschaligere (tijdelijke) initiatieven.

Daarnaast krijgt de verbreding van de landbouwsector meer ruimte. Voorwaarde hierbij is dat met de ontwikkeling een goed evenwicht tussen economische,

Global development Goals – Uit Programmabegroting

milieutechnische en landschappelijke aspecten wordt bereikt. Nevenactiviteiten moeten in principe ondersteunend zijn aan de agrarische bedrijfsvoering, maar hoeven niet in het verlengde daarvan te liggen. Als er geen agrarische tak aanwezig is moet het initiatief passen binnen het beleid van vrijkomende agrarische bebouwing (vab). Het VAB-beleid dient als toetsingskader voor initiatieven: ruimtelijke ontwikkelingen moeten bijdragen aan de kwaliteit van het landschap en het functioneren van het buitengebied en de bedrijvigheid op de bedrijventerreinen en in de kernen/ stad niet in de weg zitten. Het VAB-beleid dient als toetsingskader voor initiatieven: ruimtelijke ontwikkelin-

Opgaven

gen moeten bijdragen aan de kwaliteit van het landschap en de bedrijvigheid op

Positionering in de regio – Oss als schakel

de bedrijventerreinen en in de kernen/stad niet in de weg zitten.

De mogelijkheden van het netwerk over de Maas-grenzen wordt momenteel onvoldoende benut. Wanneer Oss in een veel grotere regionale context wordt geplaatst,

Recreatie en toerisme

heeft het de potentie om als schakel te fungeren tussen de Food Valley (Wagenin-

In de Visie Recreatie en Toerisme (2020) geeft de gemeente aan een kwaliteitsslag in

gen), de Randstadregio en de Brainportregio in en rondom Eindhoven. Dit geldt

het recreatief en toeristisch product te willen leveren door samen met stakeholders

vooral voor die sectoren waarin Oss al sterk is (agrifoodsector, life sciences, logis31

omgevin gemeente Oss

tiek). Voorwaarde hierbij is wel dat zwakke punten in de regionale bereikbaarheid

de toekomst. Hiervoor is het belangrijk dat de gemeente inspeelt op de ontwikke-

moeten worden aangepakt. Hierop wordt dieper ingegaan in 3.7. – Mobiliteit en

lingen in het bedrijfsleven., zoals de beweging naar circulaire economie (onderte-

bereikbaarheid.

kening Grondstoffenakkoord). In ruimtelijk opzicht betekent dit dat er voldoende

ruimtelijke mogelijkheden moeten zijn voor bedrijven die willen uitbreiden of die In het regionale spel is Oss momenteel van vele markten thuis en kan zij haar

zich in Oss willen vestigen. Bij de vestigingskeuze van bedrijven wordt een aan-

positie verder uitbouwen. Met de AgriFood Capital ligt de ambitie er om een excel-

trekkelijk woon- en leefklimaat (goed voorzieningenniveau, goede bereikbaarheid,

lent ecosysteem te creëren dat de gehele voedselketen beslaat en waarin kennis

mooi uitloopgebied) voor werknemers steeds belangrijker.

en praktijk samenkomen. Voor overheden is hierbij een actieve rol weggelegd, als opdrachtgever of ‘mogelijkmaker’ door wet- en regelgeving en cofinanciering.

Stedelijke zone

Ook voor de andere twee sectoren, logistiek en life sciences, liggen dergelijke

Er zijn geen verloederde bedrijventerreinen, aangezien Oss al een lange traditie

aanknopingspunten om de Osse rol in de regio te profileren. Voor bedrijventerrein

van herstructurering kent. De opgave is juist om deze traditie versterkt door te

Elzenburg-de Geer is het de ambitie om het trimodale karakter verder te verster-

zetten. Bij herstructurering is het belangrijk om profiel te kiezen, intensief ruimte-

ken, ten behoeve van de profilering van de logistieke sector.

gebruik te hanteren, in te zetten op multimodaliteit, landschappelijk in te passen (in het kleinschalige landschap), te verduurzamen (energietransitie/-besparing,

Voor Pivot Park heeft de gemeente, in samenwerking met de provincie, de ambitie

klimaat robuuste en natuurinclusieve inrichting, circulair) en in te zetten op

om de positie als farmaceutisch industriecluster verder uit te bouwen en te laten

parkmanagement. Daarbij moet binnenstedelijk ruimte vrijkomen om de (toekom-

uitgroeien tot ‘hotspot’ voor medicijnontwikkeling. Daarnaast zijn er nog de toon-

stige) vraag naar 1-5 hectare kavels op te vangen. Alleen waar noodzakelijk – voor

aangevende farmaceutische bedrijven MSD en Aspen.

versterking van het profiel – en mogelijk worden bestaande terreinen uitgebreid (mogelijkheden liggen op De Bulk en de Hoed). Dit gebeurt dan kleinschalig en

Oss heeft alles in huis om zich - samen met ‘s-Hertogenbosch en Veghel (de econo-

natuurinclusief. Of dit ook op lange termijn voldoende is om het mogelijk tekort

mische driehoek van de regio) - te manifesteren als grote economische speler. Dit

aan bedrijfskavels op te vangen, is nog onzeker. De toenemende ruimtevraag voor

is van belang voor het aantrekken van talent en innovatieve bedrijven, maar ook

de Life Sciences bedrijvigheid is in dit kader in ieder geval een aandachtspunt. Hier

voor het versterken van de verbinding met de samenleving om ons heen.

is namelijk te weinig beschikbare ruimte.

Innovatieve en vitale economie

Daarnaast ligt in de stedelijke zone een opgave om in de centrumschil werklocaties

De voornaamste opgave is om samen met (regionale) partners telkens weer te ko-

voor zakelijke dienstverlening te faciliteren. In de afgelopen jaren zijn behoorlijk

men tot vernieuwingen en zo te bouwen aan een vitale economie, die klaar is voor

wat stedelijke functies uit Oss vertrokken, waardoor veel kantorenlocaties leeg zijn 32

omgevin gemeente Oss

komen te staan. In de toekomst blijft de behoefte aan werklocaties voor de zakelij-

te zetten op recreatie en toerisme (fietsen/wandelen en waterrecreatie in Lithse

ke dienstverlening wel bestaan, onder andere ter ondersteuning van de drie Osse

Ham) kan de levendigheid worden vergroot. In deze ontwikkeling is het een opgave

topsectoren. Daarom zal ruimte voor kantoorlocaties, weliswaar op vernieuwende

om de balans tussen een sterke recreatieve sector en behoud van een prettige

wijze gefaciliteerd, in de omgeving van het centrum behouden moeten worden.

leefomgeving voor inwoners en behoud van natuur te bewaken. Verder is het

Een mooi voorbeeld is de herstructurering van verouderde binnenstedelijke bedrij-

de opgave om de verschillende recreatieve gebieden te verbinden. Er ontbreekt

venterrein Euterpelaan naar een dynamisch woon-werkgebied. Via de Taskforce

bijvoorbeeld nog een recreatieve verbinding tussen de Maaszone en Maashorst.

Versnelling woningbouw/bedrijventerreinen onderzoekt de gemeente verdere

Tot slot mist er vanuit de stedelijke zone nog een duidelijke verbinding met het

mogelijkheden voor nieuwe woon-werklocaties. Hierop wordt verder ingegaan in

buitengebied, omdat dit een prachtig uitloopgebied voor de inwoners is en het de

3.6. – Dynamisch Stadscentrum.

recreatieve functie van het stadscentrum kan versterken. Met name de stadsranden behoeven in dit kader de aandacht.

Buitengebied en Stadjes & Kernen Oss en de regionale samenwerking Noordoost-Brabant ondersteunen de doorontwikkeling van de landbouw in de regio richting kringlooplandbouw. De vraag is hoe dit gerealiseerd moet worden en welke rol de gemeente hierin heeft. Het uitgangspunt is om met name in het poldergebied voldoende ruimte te bieden voor ontwikkelmogelijkheden, zodat een sterke agrarische productiestructuur kan blijven bestaan: als voedselproducent, als proeftuin voor innovaties in het agrifoodcomplex en als beheerder en beeldbepalende drager van het landschap. Daarbij speelt dat met de verwachte aantallen stoppende agrarische bedrijven een grote hoeveelheid bedrijfsbebouwing vrijkomt. Het is aan de eigenaar een nieuwe functie te vinden of te zorgen voor sloop. Via het nog uit te werken VABbeleid zorgen we als gemeente, samen met onder andere de provincie, voor ondersteuning hierbij en creëren we mogelijkheden om in te grijpen als de problematiek te groot wordt. Tot slot is, zoals eerder benoemd, dankzij het prachtige, afwisselende buitengebied de recreatieve potentie van Oss hoog. Door met name in de Maaszone steviger in 33

omgevin Resumé

gemeente Oss

Stedelijke zone: •

Voldoende ruimte bieden voor bedrijven die zich willen vestigen/uit­ breiden door: -

Herstructurering bestaande bedrijventerreinen – profiel kiezen, intensief ruimtegebruik hanteren, landschappelijk inpassen, verduurzamen, parkmanagement.

-

Natuurinclusief uitbreiden van De Bulk en De Hoed?

-

Uitbreidingsruimte Life Sciences op Pivot Park

-

Mogelijkheden nieuwe woon-werklocaties in centrum en cen­ trumschil

•

Stads- en dorpsranden ontwikkelen als recreatief uitloopgebied voor inwoners

Stadjes & Kernen: •

Balans tussen invulling recreatieve potentie en leefbaarheid omwo­ nenden

•

Stads- en dorpsranden ontwikkelen als recreatief uitloopgebied voor inwoners

Buitengebied: •

Transitie naar kringlooplandbouw

•

Transformatie of sloop Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB’s)

•

Recreatieve verbinding tussen Maaszone en Maashorst realiseren

•

Stads- en dorpsranden ontwikkelen als recreatief uitloopgebied voor inwoners 34

omgevin gemeente Oss

3.6 Dynamisch stadscentrum Huidige situatie

kansrijk. Ook winkels in het lagere budgetsegment met een hoge doorloopsnel-

Oss is een middelgrote stad, die centraal in de gemeente ligt. Hier bevinden zich

heid van het assortiment zijn populair bij consumenten. Het winkelaanbod in het

de voorzieningen met een bovenlokale c.q. regionale functie. De inwoners van de

middensegment is kwetsbaar. De toegevoegde waarde (ten opzichte van internet)

kernen, maar ook van buiten de gemeente komen hiervoor naar de stad. In het

is dan beperkt.

centrumgebied is een concentratie van winkels en horeca te vinden. In omgeving van het stadshart zijn kantoren en de regionale stedelijke voorzieningen op het

Werkklimaat

gebied van cultuur, onderwijs, en (maatschappelijke) zorg gevestigd.

Verder vraagt de ‘nieuwe manier van werken’ om een andere facilitering van

Trends & ontwikkelingen - Structurele verandering van voorzieningen/werken en de kwetsbaarheid van middelgrote steden Ruimtebehoefte lager

werklocaties. Naast de (geringere) omvang van de vraag naar kantoorpanden, is ook de aard van de vraag veranderd. Er is meer behoefte aan kleinschalige, multifunctionele werklocaties met flexwerkplekken. Daarnaast wordt de aantrekkelijkheid van het werkklimaat in het kantoorpand en van de ruimtelijke omgeving buiten het kantoorpand steeds belangrijker.

Door de economische crisis van 2008-2012 stagneerde de groei abrupt en werd duidelijk dat de jaren van groei hebben geleid tot vormen van overaanbod in de

Middelgroot

ruimtelijke structuur van voorzieningen en werken. Dit werd voor het eerst duide-

De stad Oss heeft te maken met een specifieke problematiek die voor veel middel-

lijk zichtbaar door de grootschalige leegstand in de kantorenmarkt. Daarbij maken

grote steden opgaat: een kwetsbare sociaaleconomische structuur en een regiofunc-

de effecten van digitalisering (werken op afstand, dienstverlening en aankopen via

tie. Middelgrote centra worden bijvoorbeeld vaker overgeslagen bij het recreatieve

internet) duidelijk dat de ruimtebehoefte structureel minder groot is.

winkelen, omdat ze qua winkelaanbod onvoldoende kritische massa (aantal winkels en keuzemogelijkheden) en relatief veel middensegment hebben en de stedenbouw-

Consumentengedrag

kundige kwaliteit van de stad vaak middelmatig is. Deze combinatie is – juist in een

Daarnaast heeft de detailhandel en horeca te maken met een structurele ver-

tijdperk van toenemende invloed van internet en het toenemende belang van bele-

andering in het consumentengedrag. Wanneer consumenten winkelgebieden

vingswaarde – erg kwetsbaar. In Oss komt dit tot uiting door winkelleegstand in het

bezoeken worden hogere eisen gesteld. Nabijheid is niet meer voldoende. Bij het

straatbeeld en wegtrekkende stedelijke functies en verdwijnende werkgelegenheid in

zogenaamde recreatieve winkelen is de sfeer en beleving van het winkelgebied

de laatste jaren. De leegstand tast de sfeer en aantrekkelijkheid van het stadscentrum

erg belangrijk. De horeca en andere ondersteunende functies spelen hierin een

aan en heeft een negatief effect op het functioneren van de bestaande voorzieningen.

grote rol. Binnen het winkelaanbod zijn er ook verschillen. Winkelaanbod dat zich

Dit leidt tot een achteruitgang van de leefbaarheid. De verwachting is dat het verzor-

onderscheidt door hoogwaardigheid, authenticiteit of het bieden van beleving is

gingsbereik van middelgrote centra, zoals Oss, hoe dan ook verder zal afnemen. 35

omgevin gemeente Oss

Tot slot brengt de coronacrisis nog een extra uitdaging voor de stad. Het is rustig

Global Development Goals – Uit Programmabegroting

in het centrum van Oss, evenementen zijn vooralsnog afgelast, horeca en terrassen zijn beperkt open en de landelijke trend is dat consumenten momenteel beperkt geld uitgeven. Het is nog onzeker hoe de 1,5-meter economie eruit gaat zien en wat dit bekent voor het gedrag van consumenten en bezoekers aan de stad.

Huidig beleid en beleid in ontwikkeling De gemeente en haar partners streven ernaar een bruisend centrum met stedelijke

Opgaven

voorzieningen en ruimte voor ontmoeting te bieden voor bezoekers uit de eigen

Stedelijke functies – algemeen

stad, de omliggende kernen en de regio. Hierbij is de koers (Koers Stadshart) een

In de gebiedsvisie moet voor de stad een duidelijke (nieuwe) richting worden

compacter centrum te creëren (inclusief verbreding functionele structuur met een

gekozen. Daarbij moeten we toewerken naar een nieuw, stedelijk milieu op een

mix aan ondersteunde niet-winkel functies, zoals horeca en cultuur en transfor-

schaalniveau dat bij ons past. Thema’s zoals klimaatadaptatie, biodiversiteit en

matie naar wonen aan de randen). De gemeente zet daarbij in op ‘de eigen identi-

energietransitie bieden hierbij ook nieuwe kansen. Dit is van belang om Oss als

teit en couleur locale’, aangezien authenticiteit het kansrijker maakt om inwoners

middelgrote stad aantrekkelijk te houden. In dit kader ligt er een grote opgave

aan het stadshart te binden en om het te laten fungeren ‘als woonkamer van Oss

voor het doorontwikkelen en toekomstbestendig maken van wonen, werken en

en haar omliggende kernen’. De vele lokale ondernemers die Oss kent vormen

voorzieningen in de stad.

hiervoor een sterke basis. Daarnaast is met het oog op de aantrekkelijkheid van het centrum de verbetering van de ruimtelijke uitstraling en openbare ruimte een

Hiervoor moet de leegstand- en transitieopgave, die voornamelijk in het stadshart

belangrijk uitgangspunt. De gemeente doet dit door de straten van het centrum

van Oss maar ook in de omgeving daarvan urgent is, worden aangepakt. Bij voor-

te vergroenen en de groene ‘lobben’ die lopen tot aan de rand van het centrum te

keur vestigen ondernemers zich in het stadscentrum (pit en schil), zodat daar de

verbinden met het kernwinkelgebied (Vergroenen Stadshart Oss, 2020).

leegstand zich oplost. Het bedenken van alternatieven voor de leegstaande panden is zowel een opgave als een uitkomst van de transitie die het stadscentrum (pit en

In de Programmabegroting/nota ligt de prioriteit van de gemeente, naast het creë-

schil) door moet maken. Dit vraagt veelal om maatwerk.

ren van Huiskamer Oss zoals de ‘Koers Stadshart’ beschrijft, bij de realisatie van het Walkwartier en de transitie- en leegstandopgave.

De vraag is wel of leegstand kan worden tegengegaan of dat deze maatschappelijke ontwikkeling hoe dan ook doorzet en het efficiënter is om te kijken welke

36

omgevin gemeente Oss

kansen dit biedt voor Oss. Van de gemeente mag worden verwacht dat zij duide-

Ontwikkeling spoorzone

lijkheid verschaft aan marktpartijen welk perspectief zij ziet voor het toekomstig

Het stadscentrum van Oss is veel groter dan het stadshart zoals in de Koers Stads-

functioneren van deelgebieden. Hiervoor is in de Prioriteitennota/ Programma-

hart (2016) is beschreven. Ook andere gebieden in het centrum vragen aandacht.

begroting opgenomen dat de gemeente samen met ondernemers en gebruikers

In de omgeving van het stadshart biedt de aanpak van de spoordoorsnijding (door-

een Ontwikkelagenda op gaat stellen met daarin een heldere richting waarin het

stroming, milieu-knelpunten, hittestress) kansen voor gebiedsontwikkeling langs

centrum (en de verschillende deelgebieden hierin) zich ontwikkelt.

het spoor tot een aantrekkelijk gemengd, stedelijk gebied. Dit past in het DNA van Oss. De stad is in het verleden immers mede tot bloei gekomen dankzij de aanleg

Stadshart

van het spoor. Thans wordt het spoor echter als barrière ervaren en de stad ligt

De gemeente heeft samen met haar partners – en met zichtbaar resultaat - al veel

met zijn rug naar het spoor. Oss kan de lijnen uit het verleden doortrekken naar de

energie gestoken in de uitwerking van de Koers Stadshart (2016). Een levendig en

toekomst en het spoor weer als verbindend element benaderen. De spoorzone - het

verrassend centrum vraagt echter blijvende aandacht en inspanningen van alle

gebied grofweg tussen station Oss en station Oss-west - zou over de hele lengte

partijen (o.a. centrummanagement, ondernemers en vastgoedeigenaren). Voor de

als ‘ritssluiting’ de twee gescheiden stadshelften weer kunnen aanhelen door de

komende jaren beschrijft de gemeente in haar Programmabegroting/ Prioriteiten-

spoorse doorsnijdingen op te heffen en het gebied integraal te benaderen.

nota dat ze de goede lijn wil behouden en tegelijkertijd op zoek gaat naar nieuwe initiatieven die een impuls geven aan de sfeer en de beleving in het centrum. In dit

De spoorzone kan als drager fungeren voor de diverse grote stedelijke voorzie-

kader is het van belang dat er een visie komt op de compactheid van het centrum:

ningen die al zijn herontwikkeld of aan de vooravond van herontwikkeling staan.

wat betekent dit voor de ruimtelijke structuur, wat wordt de omvang van de pit en

Denk aan het Berghkwartier en de ontwikkelingen in de directe omgeving van

schil van het stadscentrum, en welke aanpak is nodig om tot een compact centrum

het station Oss. Ook de toekomstige verplaatsing van het Golfslagbad laat een

te komen. Hierbij moet ook rekening worden gehouden met het feit dat er sprake

te ontwikkelen locatie achter, direct naast de ontwikkelingen in Sibeliuspark en

is van een snellere krimp dan verwacht en met de mogelijke blijvende gevolgen

bedrijventerrein Euterpelaan (transformatie naar een aantrekkelijk woon-werk

van de coronapandemie.

gebied). Daarmee is de opgave echter niet rond. Momenteel ligt met name in het gebied rond de Raadhuislaan de vraag naar een integrale, stedelijke herontwik-

Tot slot moeten regels rondom evenementen in het centrum duidelijk worden om

keling (inclusief stedelijke transformatie van het oude Belastingkantoor en een te

evenwicht te brengen tussen levendigheid en leefbaarheid.

ontwikkelen toekomstperspectief voor theater Lievekamp).

37

omgevin gemeente Oss

Een integrale benadering betekent een win-win-situatie. De ligging nabij de sta-

tions maakt het inzetten op verdichting, transformatie van functies en duurzame

Resumé

ontwikkeling logisch. Anderzijds ontstaat de mogelijkheid om in de stedelijke zone

Stedelijke zone:

het gebruik te laten verschuiven van de auto naar het openbaar vervoer (regionaal)

•

en langzaam verkeer (lokaal) (modal shift). Hierop wordt verder ingegaan in 3.7. – Mobiliteit en Bereikbaarheid.

Stad -

•

Stadshart -

Knooppuntontwikkeling

Realiseren van een compact centrum (leegstand- en transitieop­ gave)

Op kleinere schaal liggen er kansen voor knooppuntontwikkeling in Ravenstein en Geffen (dit houdt in dat wonen en werken geconcentreerd worden rondom knooppunten zoals treinstations). Dit is zeker het geval omdat in deze twee kernen

Duidelijke koers ontwikkelen richting stedelijk milieu

•

ook een flinke woningbouwopgave ligt (zie 3.3. – Woonmogelijkheden). Voorals-

-

Mix aan functies en ruimte voor ontmoeting tot stand brengen

-

Vergroenen – klimaatrobuustheid en biodiversiteit

Omgeving stadshart -

Doorontwikkeling van wonen, werken en voorzieningen (leeg­ stand- en transitieopgave) met aandacht voor duurzaamheid en

nog wordt een station in Geffen echter niet als kansrijk gezien. Wellicht dat een

vergroening)

westelijke verplaatsing van station Oss-West mogelijkheden biedt om de stedelijke structuur te versterken en de potentie te kunnen benutten van een (regionale) hub

-

Integrale benadering en ontwikkeling spoorzone als ‘ritssluiting’ tussen de twee stadshelften

voor het te ontwikkelen woongebied Oss-West. Dit vraagt verdere studie. •

Geffen en Ravenstein: knooppuntontwikkeling op kleine schaal

38

omgevin gemeente Oss

3.7 Mobiliteit en bereikbaarheid Huidige situatie

dingen, die de stad en gemeente in een uitstekende regionale positie brengt. Over

Oss kent van oudsher een uitstekende regionale ligging op de stedelijke as ’s-Her-

het algemeen zijn de verschillende delen van de gemeente Oss goed bereikbaar

togenbosch-Nijmegen en aan de rivier de Maas. De autosnelwegen A50 en A59 zijn

met de auto en in toenemende mate ook met de fiets (aanleg snelfietsroutes en

de belangrijkste regionale wegen die Oss met de regio verbinden. Daarnaast loopt

fietsstraten ook ter bevordering van woon-werkverkeer per (elektrische) fiets.

de intercity spoorlijn ’s-Hertogenbosch–Nijmegen dwars door Oss. Tot slot huisvest het bedrijventerrein Elzenburg-de Geer, die via een kanaal verbonden zijn met de

Trends & ontwikkelingen - Veranderende dagelijkse mobiliteit

Maas. Door de verbinding met de haven van Rotterdam, speelt de haven in econo-

Toegenomen reisafstand en veranderende vervoersmiddelen

misch opzicht een belangrijke regionale rol. Mede dankzij het feit dat Oss zowel

De bereikbaarheid is in Nederland in de afgelopen jaren verbeterd. Onder andere

over de weg, het spoor, als het water efficiënt met haar omgeving is verbonden, is

hierdoor leggen mensen nu over het algemeen grotere reisafstanden af en is de

Oss een economisch vitale en aantrekkelijke gemeente en stad.

gemiddelde woon-werkafstand toegenomen. Er zijn verkeersstromen op verschil-

Oss de op een na grootste binnenhaven van Europa. Er zijn twee insteekhavens bij

lende schaalniveaus: mensen die binnen de stad wonen en werken, mensen die in De zwaardere infrastructuur is voornamelijk aan de zuidzijde van de gemeente, in

de omliggende dorpen wonen en in de stad werken en mensen die vooral tussen

de stedelijke zone, te vinden. Binnen de stad Oss is een ‘kamstructuur’ aan hoofd-

steden reizen. Hierdoor is, naast de bereikbaarheid tussen steden, ook de bereik-

wegen te herkennen met de Ruwaardsingel/Julianasingel als basis. Bij het centrum

baarheid tussen regio’s van groot belang.

is de oorspronkelijke radialenstructuur vervangen door stedelijke wegen rondom het centrum. Aan drie zijden hebben deze wegen een belangrijke verkeers- en ont-

Reistijdverlies

sluitingsfunctie: de Raadhuislaan, de Oostwal en de Singel 40-45.

Met de grotere reisafstanden en de groei van de economie neemt het autoverkeer toe. Ondanks uitbreidingen van het wegennet hebben we te maken met steeds

De N329 vormt de hoofdader voor het lokale verkeer; het is dé ontsluitingsweg voor

meer en langere files. De problemen spelen niet alleen op de snelwegen. Ook op de

de meeste bedrijventerreinen in Oss. Het is tegelijkertijd een belangrijke stadsweg

provinciale en gemeentelijke wegen, met name in en rondom steden, is het tijdens

ter ontsluiting van de kernen Oss en Berghem. Richting het zuiden verzorgt de

de ochtend- en avondspits erg druk. Hierdoor neemt het reistijdsverlies sterk toe.

N329 de aansluiting op knooppunt Paalgraven en richting het noorden is de weg

Daarbij komt dat automobilisten sluiproutes binnendoor nemen om de files op

als noord-zuidader onderdeel van het lokale wegennetwerk van de kernen. In oost-

de snelwegen te vermijden. Dit zorgt voor overlast voor lokaal verkeer in en rond

west richting is de Gewandeweg een directe oost-west verbinding die Oss met ‘s

landelijke kernen. Door de coronacrises werken meer mensen thuis en neemt de

Hertogenbosch (A2) verbindt. Ook verbinden de N625 – Beatrixweg – Dorpenweg

druk op de wegen af. Wellicht dat het thuiswerk een blijvend effect heeft en ruimte

in oost-westelijke richting meerdere kernen.

geeft op onze wegen.

Oss is een multimodaal knooppunt met zowel nationale als internationale verbin39

omgevin Corona

gemeente Oss

zijn voor hun mobiliteit echter vaak afhankelijk van anderen of van openbaarver-

De huidige coronapandemie heeft een grote invloed op de genoemde trend. Het

voermogelijkheden. Zij komen hierdoor mogelijk in problemen. Zeker gezien de

dagelijkse woon-werkverkeer is de afgelopen maanden drastisch afgenomen. Er is

vergrijzing is versterkte aandacht nodig voor vraaggerichte mobiliteit en goede

veel minder autoverkeer en in het openbaar vervoer vallen lijnen uit en liggen de

bereikbaarheid van voorzieningen.

frequenties lager. Het is echter nog onduidelijk of de pandemie blijvende gevolgen zal hebben voor de mobiliteitsstructuren. De huidige crisis biedt overigens wel een

Verkeersstromen in het buitengebied

mooie kans om het dagelijks gebruik van de fiets te promoten en andere maatre-

Het recreatieve verkeer is de laatste decennia sterk gegroeid. Dat speelt in Oss

gelen te nemen om autogebruik terug te dringen.

vooral op de Maasdijk en bij de poorten van Herperduin.

Fiets

Huidig beleid en beleid in ontwikkeling

Het gebruik van openbaar vervoer en de fiets wordt met het oog op het filepro-

De doelen van het huidige mobiliteitsbeleid zijn nog actueel: een balans te be-

bleem en de verduurzaming van mobiliteit sowieso al gestimuleerd. Dagelijks

houden en waar nodig te herstellen tussen de bereikbaarheid, leefbaarheid en

gebruik van de fiets wordt in de stad steeds populairder, terwijl op het platteland

verkeersveiligheid, met daarbij oog voor het aspect duurzaamheid van te nemen

juist minder wordt gefietst. Dit heeft te maken met de toegenomen afstand tot

maatregelen en afwegingen. Op onderdelen is het beleid wellicht toe aan een

dagelijkse activiteiten en voorzieningen. Aandachtspunt is dat het steeds drukker

actualisering.

wordt op het fietspad met voertuigen van verschillende snelheden. Met name het aandeel van elektrische fiets blijft groeien. Deze fiets wordt vooral gebruikt door

Ten behoeve van de doorstroming neemt de gemeente maatregelen om knelpunten

ouderen voor recreatieve fietstochten, maar het gebruik ervan voor woon-werkver-

in de infrastructuur op te lossen. Een randweg aan de noordkant van de stad, ten

keer neemt ook sterk toe.

behoeve van de bereikbaarheid van het centrum en noordelijke woonwijken, wordt momenteel onderzocht. Daarbij bekijkt de gemeente of met slimme maatregelen

Bereikbaarheidsarmoede

de doorstroming op Singel 40/45 kan worden verbeterd. Verder wordt de Hertogs-

Ondanks de toegenomen bereikbaarheid zijn er bepaalde groepen in de samenle-

ingel opnieuw ingericht zodat de doorstroming en verkeersveiligheid verbetert. Tot

ving die voorzieningen moeilijk kunnen bereiken. Dit probleem speelt met name

slot blijft de gemeente zich inzetten voor betere verkeersafwikkeling op knooppunt

in de kernen in het landelijk gebied. Hier verdwijnen (zoals eerder aangegeven),

Paalgraven en de A50 (participatie in lopend MIRT-onderzoek) en verdubbeling van de

als gevolg van krimp en schaalvergroting, voorzieningen en ook het draagvlak voor

spoorbrug bij Ravenstein als enige stuk enkelspoor op de IJssellijn.

openbaar vervoersdiensten neemt af. Veel mensen zijn zelfredzaam en blijven

Een andere wijze waarop de gemeente hoopt de doorstroming te verbeteren en

voldoende mobiel, veelal per auto. Vooral ouderen, gehandicapten en jongeren

het gebruik van het autowegennet te verlichten is door meer ruimte te creëren 40

omgevin gemeente Oss

voor alternatieve vervoersmiddelen, zoals fiets en openbaar vervoer (bijvoorbeeld:

Opgaven

ondersteuning wijkbus, aanleg fietsstraten en doortrekken snelfietsroute Wij-

Gemeentebreed

chen-Nijmegen). Bijkomend effect is de verduurzaming. Hierbij is het overigens

De gemeente zet zoals gezegd in op een duurzame vorm van mobiliteit. Daarom

niet de insteek om het gebruik van de auto te ontmoedigen.

zal er meer ruimte moeten komen voor langzaam verkeersmogelijkheden, duurzame vervoersmiddelen (onder andere laadpalen in openbare ruimte) en nieuwe

De gemeente streeft ernaar alle wegen in te richten volgens het principe van

mobiliteitsconcepten zoals autodeling. Verder is het belangrijk goed te blijven

Duurzaam Veilig. Hiervoor zet de gemeente in op kleinschalige oplossingen ten be-

monitoren waar knelpunten zich bevinden.

hoeve van het oplossen van onveilige situaties en verbeteren van de leefbaarheid. Daarnaast ligt de nadruk op het aanpakken van foutief gedrag en agressie in het

Stedelijke zone

verkeer. Als vervolg op het provinciale beleid werkt de gemeente momenteel aan

Op sommige punten op de hoofdroutes in de stedelijke zone is de doorstroming

een risico-gestuurde aanpak, waarbij de nadruk ligt op de aanpak van risicovolle

onvoldoende. Aan de oostkant is de afgelopen jaren vanwege de bedrijvigheid die

infrastructurele plekken en op gedragsmaatregelen voor risicovolle doelgroepen

hier is uitgebreid, al flink geïnvesteerd in de ontsluiting (N329). Hier bevinden zich

(jongeren, ouderen, fietsers).

momenteel geen grote knelpunten. Ten behoeve van de doorstroming richting de stad op de Singel 40-45, onderzoekt de gemeente, zoals gezegd, de mogelijkheid

De gemeente bekijkt samen met de regio of er nieuwe, innovatieve, duurzame

van de realisatie van een noordelijke randweg. Momenteel is vooral de ontsluiting

vormen van vervoer ontwikkeld kunnen worden om de kernen in het landelijk

aan de westkant van de stad, zeker gezien woningbouwopgave Oss-West, een aan-

gebied goed bereikbaar – en dus leefbaar – te houden. Verder is het belangrijk dat

dachtspunt dat nog onvoldoende belicht is.

de omgeving zo min mogelijk overlast ervaart van het verkeer. In dit kader pakt de gemeente sluipverkeer aan, onder andere in de woonwijken en de landelijke

Zoals hiervoor aangegeven moet de doorsnijding van het spoor in de stad Oss aan-

ontsluitingswegen van kernen.

gepakt worden, om de milieuhinder te verlagen (milieucontouren), de doorstro-

Global Development Goals – Uit Programmabegroting

ming te verbeteren en het weer meer één stad te maken. Daarnaast moet de aanwezige verdeling van stations in de gemeente tegen het licht worden gehouden. Dit moet worden gekoppeld aan een inventarisatie van de spoorwegovergangen en de eventuele noodzaak een ongelijkvloerse kruising van het spoor te realiseren. De spoorlijn wordt door de provincie gezien als een mogelijk onderdeel van Brabantstadspoor: een hoogwaardig collectief vervoersysteem om de interne bereikbaarheid van het stedelijk netwerk van de provincie te bevorderen. De verplaatsing 41

omgevin gemeente Oss

van Station Oss-west en de spoorbrug/spoorverdubbeling van Ravenstein zijn

Verder is er op diverse lokale wegen in de gemeente sprake van sluipverkeer. Dit

hierin belangrijke vraagstukken. Aandachtspunt hierbij is de leefbaarheid voor

speelt met name op de Dorpenweg (met name vrachtverkeer dat gebruik zou

omwonenden langs het spoor.

moeten maken van de N329) en de Gewandeweg. De extra verkeersdrukte op deze wegen zorgt voor overlast voor omwonenden. In de Prioriteitennota / Program-

Buitengebied en Stadjes & kernen

mabegroting geeft de gemeente hier wel al aandacht aan, maar er is nog niet

De toename van verkeersstromen in het buitengebied is ook in Oss zichtbaar.

concreet aangegeven hoe dit vraagstuk kan worden opgelost.

Vooral het recreatieve fietsverkeer neemt toe. Met name het recreatieve verkeer op de Maasdijk vraagt om aanpassingen van de inrichting van de weg (meer

Tot slot speelt bereikbaarheidsarmoede in Oss met name in de kleinere kernen.

ruimte voor langzaam verkeer) en om goede parkeervoorzieningen nabij de dijk.

Het is belangrijk dat er voldoende (gerichte) lokale openbaarvervoermogelijkhe-

Populaire routes bevinden zich langs de Maas en in de zuidelijke geledingszone

den zijn. In dit kader ondersteunt de gemeente al de wijkbus in de verschillende

en het natuurgebied de Maashorst. In de zuidelijke geledingszone liggen kansen

kernen.

om de fietsroutes en parkeervoorzieningen uit te breiden en daarbij ontbrekende schakels weg te nemen. Dit mag echter niet ten koste gaan van de natuurwaarden in het gebied. Tot slot brengen nieuwe functies in het poldergebied, zoals wonen, recreëren en niet-agrarische bedrijvigheid, ook nieuwe verkeersstromen met zich mee, waarop de wegen momenteel niet altijd op ingericht zijn. Aandachtspunt is de verkeersveiligheid en leefbaarheid voor omwonenden.

42

omgevin Resumé

gemeente Oss

Stedelijke zone •

Ruimte maken voor duurzame mobiliteitsconcepten (o.a. laadpalen, autodelen)

•

Ruimte maken voor langzaam verkeer

•

Onderzoeken mogelijkheden noordelijke randweg

•

Ontsluiting realiseren westkant van Oss

•

Anticiperen op veranderende rol van auto in de stad (wegindeling, parkeermogelijkheden)

•

Doorstroming en verkeersafwikkeling knooppunt Paalgraven

•

Verdeling stations – verplaatsing stations Oss-West, spoorbrug en verdubbeling Ravenstein

•

Aanpak doorsnijding spoor in de spoorzone in Oss

Stadjes & Kernen •

Leefbaarheid in relatie tot recreatief verkeer vraagt om herinrichting van de weg in en rondom Maasdorpen

•

Tegengaan sluipverkeer op Dorpenweg en Gewandeweg

•

Bereikbaarheidsarmoede tegengaan in de kleine kernen

Buitengebied •

Uitbreiden recreatief fiets- en wandelroutes in zuidelijke geledingszo­ ne (ontbrekende schakels)

•

Tegengaan sluipverkeer op Dorpenweg en Gewandeweg

43

omgevin gemeente Oss

3.8 Gezonde en veilige leefomgeving Huidige situatie

het gebied van veiligheid. De inspanningen brengen resultaat: er is minder sprake

Gezonde woon- en leefomgeving – milieu

van woninginbraak en openbare ordeverstoringen en het veiligheidsgevoel neemt

Hoe gezond de leefomgeving is hangt onder meer af van de vraag of en in welke

toe. Dit is onder andere terug te zien via de veiligheidsmonitor waarin Oss al jaren

mate er sprake is van milieuhinder . Dit kan worden uitgedrukt in het milieugezond-

ruim voldoende scoort. Het is belangrijk om als gemeente deze positieve lijn vast

heidsrisico, dat een optelsom van de verschillende milieuhinderaspecten is (zoals

te houden.

1

geluid, lucht, geur en externe veiligheid ). In Oss zijn de volgende risico’s relevant: 2

•

•

•

In de Stedelijke zone staat het milieugezondheidsrisico onder druk, onder

Huidige aandachtspunt is de woonwijk Schadewijk, waar veel van bovenstaande

andere door het weg- en spoorverkeer en industrie (geluidsoverlast, luchtkwa-

problemen bij elkaar komen. Ook de aanpak van overlastgevende jeugdgroepen

liteit en historische bodem- en grondwaterverontreinigingen).

is een aandachtspunt. Jeugdgroepen zijn van alle tijden. Een enkeling ontwikkeld

In het Buitengebied, met name in de westelijke polder, is op sommige plekken

zicht tot een overlastende groep. De gemeente heeft in die gevallen de regierol

sprake van milieugezondheidsrisico’s die worden veroorzaakt door de (inten-

om samen met partners op basis van een integrale aanpak de overlast terug te

sieve) veehouderij (geurhinder, luchtkwaliteit en zoönose).

dringen.

Verder zijn er meerdere aandachtsgebieden te benoemen met betrekking tot externe veiligheid, zoals de spoorzone, snelwegen, de noord-zuidas (N329), de

Tot slot vragen ondermijnende activiteiten in Oss de nodige aandacht. Het is

rivierverbinding de Maas en de bedrijventerreinen. Dit heeft te maken met

bekend dat criminele activiteiten ook in Oss plaatsvinden, bijvoorbeeld op bedrij-

de sterke industriële component in de gemeente en de ligging aan regionale

venterreinen en in het buitengebied maar ook in de woonwijken of via digitale

vervoersaders.

netwerken. In de schadewijk zien we wel dat jeugd zich daar vaker overlastgevengd gedraagt. Dit blijkt uit de diverse invallen van de politie van afgelopen

Veilige woon- en leefomgeving

tijd (2018/2019). Niet alleen leegstaande loodsen, schuren en woningen worden

De sociale kwaliteit en het veiligheidsgevoel in de wijken en kernen kan onder druk

gebruikt voor criminele activiteiten, ook worden er dekmantelbedrijven opgezet.

komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, overlast van personen met

Criminaliteit leidt tot verloedering, zowel in het buitengebied als in wijken of in

verward gedrag, intimiderende buurtbewoners, terugkeer van ex-gedetineerden,

noodlijdende ondernemingen.. Dit heeft een negatief effect op de leefbaarheid.

(fietsen)diefstal en high-impact crime. De laatste jaren er veel inzet gepleegd op

1

Gezondheidsaspecten zoals groen en bewegen zijn onder 3.2. behandeld.

2

Externe veiligheid wordt gezien als milieuaspect. Daarnaast kan onder meer worden onderscheiden verkeersveiligheid, waterveiligheid en sociale veiligheid en openbare orde.

44

omgevin gemeente Oss

Trends & ontwikkelingen - woonoverlast en ondermijnende activiteiten

Bestaand beleid en beleid in ontwikkeling

Gezonde leefomgeving – milieu

Binnen het gezondheidsbeleid wordt gestreefd naar een continue verbetering van

Het milieugezondheidsrisico, met name als het gaat om de luchtverontreiniging,

bodem-, water- en luchtkwaliteit. De gemeente heeft de ambitie om met de regio

geluidshinder en de effecten van klimaatverandering, zal zonder maatregelen eerder

Noord-Oost Brabant samen te werken en het Schone Lucht Akkoord te onderte-

groeien dan afnemen. Hierdoor staat de volksgezondheid toenemend onder druk.

kenen (januari 2021). Het doel is 50% gezondheidswinst te halen in Nederland in

Gezonde woon- en leefomgeving – milieu

2030 ten opzichte van 2016. Daarnaast streeft de gemeente in haar milieubeleids-

Woonoverlast

plan (2010-2014) en geurbeleid (2013) waar mogelijk naar afname van overlast

Door extramurale zorgverlening kunnen mensen langer thuis blijven wonen (zie

door onder andere geluid en geur.

ook 3.2. – Gezonde leefomgeving en leefbaarheid dichtbij). Het aantal complexe casussen neemt hierdoor echter toe, wat zorgt voor extra druk op de sociale kwali-

Op grond van de beleidsvisie Externe Veiligheid (2011) en de Geluidsnota Oss stelt

teit van wijken en buurten. We zien in de wijken vaker situaties ontstaan waarbij

de gemeente dat er altijd een goede balans moet worden gevonden tussen veilig-

de veiligheid voor de bewoner of de omwonende in het geding is. Denk hierbij aan

heid, andere maatschappelijke belangen, financiële haalbaarheid en een duurza-

verwarde personen, multiprobleemgezinnen, maar ook aan escalerende woonover-

me, economische ontwikkeling. In de omgevingsvisie en het omgevingsplan zal

last. De fysieke kwaliteit is hierin ook een belangrijke factor. De fysieke kenmer-

moeten worden aangegeven hoe die balans er per deelgebied uitziet.

ken van de woonomgeving dragen namelijk bij aan het veiligheidsgevoel van de inwoners. Denk hierbij aan de inrichting van de wijk en het onderhoud en beheer

Veilige woon- en leefomgeving

van de openbare ruimte.

Het college stelt in haar Programmabegroting/Prioriteitennota dat ze veiligheid wil verankeren in de wijken en kernen. Daarbij is een actieve aanpak belangrijk

Toenemende ondermijnende activiteiten

van die problemen die met de dagelijkse kwaliteit van wonen en leven te maken

Ondermijnende criminaliteit is een maatschappelijk probleem dat in Brabant veel-

hebben. De rol van de gemeente is per onderwerp verschillend. Alle acties zijn erop

vuldig voorkomt en de laatste jaren toeneemt. De uitingen hiervan zoals drugs-

gericht om samen met partners zo integraal mogelijk te handelen. Met name in de

dumpingen, geweldsmisdrijven en hennepkwekerijen zijn dagelijks in het nieuws.

woonwijk Schadewijk gaat de gemeente vanuit het ‘Programma Schadewijk’ extra

In de fysieke leefomgeving leidt het gebruik van (leegstaande) loodsen en schuren

investeren.

voor ondermijnende activiteiten tot verloedering en verminderde leefbaarheid in het buitengebied en op de bedrijventerreinen. Ook in de wijken kan ondermijning

Voor de aanpak van ondermijnende activiteiten is een daadkrachtig en integraal

de leefomgeving aantasten, denk hierbij aan de hennepkwekerijen op zolders of

optreden noodzakelijk. De gemeente werkt hierin samen met politie, Openbaar Mi-

een drugslab minden in een woonwijk.

nisterie, Belastingdienst, het RIEC, Taskforce Brabant-Zeeland en andere (overheids) 45

omgevin gemeente Oss

partners. Daarnaast is het van belang dat ondernemers en inwoners – zowel in de

kader stelt het college in haar Programmabegroting/Prioriteitennota dan ook

stad, in de kernen, als in het buitengebied – zich bewust zijn van wat ondermijnen-

dat de samenwerking met zorgpartners essentieel is. Ook in de uitvoering van in-

de criminaliteit is. Daarbij is het belangrijk dat zij eventuele signalen herkennen

terventies die te maken hebben met preventie enerzijds en repressie anderzijds

en dat zij weten waar ze die kunnen melden.

zoekt de gemeente de verbinding. De opgave is te bekijken wat dit betekent voor

Global Goals – Uit Programmabegroting

de fysieke leefomgeving.

Ondermijnende activiteiten Daarnaast behoeft de toename van de genoemde ondermijnende activiteiten aandacht. De gemeente heeft als ambitie om komende jaren met partners de huidige situatie in kaart te brengen en bewustzijn en meldingsbereidheid bij ondernemers te creëren. Door het opbouwen van een goede informatiepositie én netwerk

Opgaven

wordt gezamenlijk gezorgd voor een veilig vestigingsklimaat en kunnen eventuele criminele activiteiten doeltreffend worden aangepakt. Concreet moet ook gekeken

Gezonde leefomgeving - milieu

worden naar een snelle en goede herbestemming van vrijkomende (agrarische)

Met betrekking tot milieuthema’s, die zowel in de stedelijke zone als in de kernen

bedrijfspanden.

in het buitengebied op sommige plekken tot knelpunten in de gezonde leefomgeving leiden, is het de vraag of de gemeente wil vasthouden aan de huidige milieunormen of hier juist strenger op in wil zetten, zoals bij het Schone Luchtakkoord.

Resumé

De vraag is met andere woorden hoe gezond is gezond? En kan dit per gebied

Stedelijke zone, Stadjes & Kernen en Buitengebied

verschillen, bijvoorbeeld door meer geurhinder in het buitengebied toe te staan

•

Waarborging van een gezonde leefomgeving in termen van geluid,

dan binnenstedelijk en meer geluidhinder in het centrum dan daarbuiten? Daarbij

geur, luchtkwaliteit en externe veiligheid. Hoe gezond is gezond?

moet ook worden gekeken naar de mogelijke maatregelen om de gestelde beleids-

Deze vraag moet in de omgevingsvisie en het omgevingsplan worden

uitgangspunten goed in praktijk te brengen. De omgevingsvisie en het omgevings-

beantwoord.

plan zullen hierop het antwoord moeten geven.

•

Tegengaan ondermijnende activiteiten (VAB’s ; woonwijken, bedrij­ venterreinen) – snelle en goede herbestemming van vrijkomende

Overlast van jeugdgroepen

bedrijfspanden.

Versterking en verbetering van de gekozen aanpak is noodzakelijk om de complexe problematiek van overlast gevende jeugdgroepen aan te pakken. In dit 46

omgevin gemeente Oss

3.9 Oss in de regio

Veel problemen spelen in de directe leefomgeving van mensen. Die kunnen

Daarnaast liggen er mogelijkheden voor de gemeente, met name in de Stedelijke

meestal ook het beste op dat schaalniveau worden aangepakt. Soms blijkt een pro-

Zone, om de regionale woningmarkt te bedienen met aantrekkelijke en betaalba-

bleem echter onderdeel te zijn van een breder - bovenlokaal of regionaal - spelend

re woonmilieus. Oss kan zich onderscheiden als vitale middelgrote stad met de

vraagstuk, zoals de (regionale) woningmarkt, het verkeersnetwerk of de RES. Dan

nodige stedelijke voorzieningen, de goede bereikbaarheid op de stedelijke as van

moet ook op dat niveau worden geacteerd door het beleid goed af te stemmen

’s-Hertogenbosch-Nijmegen en de aantrekkelijkheid van afwisselende buitenge-

met omliggende gemeenten. Een andere reden om vraagstukken (ook) regionaal te

bied. Dan fungeert Oss als regionale werk- en woon hub.

bekijken is dat Oss zo haar regionale positie kan versterken. Bovendien is de Regionale Energiestrategie een opgave die regionaal wordt Zoals gezegd kent Oss in economisch opzicht een strategische ligging, onder meer

opgepakt. Recent is besloten dat de gemeentelijke opgave van Oss tot 2030 gelijk

door de goede bereikbaarheid over weg, spoor en water. De Maas lijkt echter ook

is aan haar resultaatsverplichting in het kader van de Regionale Energiestrategie

een relatief harde begrenzing te vormen. Hierdoor wordt de regionale positie van

(RES) – Noordoost-Brabant: 0,93 PJ duurzame opwekking door middel van wind- en

Oss ingeperkt en de potentie van het mogelijk netwerk over de Maas-grenzen on-

zonne-energie en 11% energiebesparing in 2030. Dit betekent dat Oss zich (voorlo-

voldoende benut. Wanneer Oss in een veel grotere context wordt geplaatst, heeft

pig) niet inzet voor de opwekking van de regionale energiebehoefte (bovenop haar

het de potentie om als schakel te fungeren tussen de Food Valley (Wageningen), de

eigen behoefte).

Randstadregio en de Brainportregio in en rondom Eindhoven. Dit geldt vooral voor die sectoren waarin Oss al sterk is (agrifoodsector, life sciences, logistiek).

NOVI en POVI

Oss heeft alles in huis om zich, samen met ‘s-Hertogenbosch en Meierijstad (de

Kaders

economische driehoek van de regio), te manifesteren als sterke economische

Voor de opgaven die de gemeente Oss in regionaal (en lokaal) verband

speler. Voorwaarde hierbij is wel dat zwakke punten in de regionale bereikbaar-

oppakt bieden de Nationale en Provinciale Omgevingsvisie (NOVI en POVI)

heid moeten worden aangepakt. Denk hierbij aan de doorstroming bij knooppunt

de nodige ruimtelijke kaders.

Paalgraven en de verdubbeling van de spoorbrug bij Ravenstein. Daarnaast moet er voldoende ruimte zijn voor bedrijven om zich te vestigen en voor bestaande be-

Nationale omgevingsvisie

drijven om uit te bereiden. Voor de aanpak van deze opgaven treedt de gemeente

Het rijk stelt in de NOVI dat Nederland in de toekomst een gezonde en

gezamenlijk met haar regionale partners op (bijvoorbeeld MIRT-onderzoek knoop-

aantrekkelijke leefomgeving moet bieden en economisch moet kunnen

punt Paalgraven, ontwikkeling regionaal bedrijventerrein Heesch West).

floreren. Daarbij wordt erkend dat de druk op de ruimte en de leefomge-

47

omgevin gemeente Oss

ving voortdurend om een afweging van verschillende belangen vraagt. De

De provincie streeft naar meerwaarde-creatie bij de invulling van deze

opgaven waar we voor staan komen samen in vier prioriteiten die voortko-

opgaven, zodat de omgevingskwaliteit verbeterd, de inclusiviteit van de sa-

men uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn:

menleving wordt bevorderd en een gezonde leefomgeving wordt gecreëerd.

1.

Naar een duurzame en concurrerende economie;

In dit kader wil de provincie inzetten op Noord-Brabant als ‘living lab’, waar

2.

Naar een klimaatrobuuste en klimaatneutrale samenleving;

(technische en sociale) duurzame innovaties een economische meerwaarde

3.

Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving;

brengen en oplossingen bieden voor maatschappelijke vraagstukken.

4.

Naar een waardevolle leefomgeving. Tot slot geeft de provincie aan in te zetten op kwaliteit boven kwantiteit

Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht

– een duurzame economie en brede welvaart voor alle Brabanders. Om

wanneer aandacht is voor thema’s die hier dwars doorheen lopen, zoals

deze ontwikkelingen goed vorm te geven streeft de provincie naar een

omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhistorie, klimaatadaptatie, water,

‘diepe, ronde en brede manier van kijken’, waarbij alle schaalniveaus van

bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit. Hierbij worden drie inrich-

de leefomgeving worden meegenomen. Vanuit die insteek worden opga-

tingsprincipes gehanteerd die helpen om in een specifieke casus of gebied

ven integraal en gebiedsgericht opgepakt, waarbij zowel de fysieke-, als de

bij botsende belangen een zorgvuldige weging tussen nationale belangen

sociale leefomgeving wordt meegenomen en alle relevante partijen worden

te maken. Die inrichtingsprincipes zijn:

betrokken.

1.

Combineren boven enkelvoudig;

2.

Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal;

3.

Afwentelen voorkomen. Het is van belang de inrichtingsprincipes uit de NOVI en het principe van de meer-

Provinciale omgevingsvisie

waarde-creatie van de POVI toe te passen bij het oppakken van de opgaven in de

De provincie benoemt in de omgevingsvisie één basisopgave en dat is ‘wer-

omgevingsvisie, het omgevingsplan en eventuele programma’s.

ken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit’. Daarnaast zijn er vier hoofdopgaven geformuleerd: (1) werken aan de Brabantse energietransitie (2) werken aan een klimaatrobuust Brabant (3) werken aan de slimme netwerkstad (4) werken aan een concurrerende, duurzame economie. 48

Regio

omgevin gemeente Oss

49

omgevin Resumé

gemeente Oss

Stedelijke zone, Stadjes & Kernen en Buitengebied: •

Oppakken van vraagstukken met een regionale component op dat schaalniveau. Dit gaat onder meer om: -

Woningmarkt; het bedienen van de regio met aantrekkelijke woonmilieus

-

Economie in samenhang met bereikbaarheid; zwakke plekken aanpakken en revitalisering van bedrijventerreinen.

•

Regionale Energiestrategie

Oss ook in (boven)regionale context plaatsen om als schakel te kun­ nen fungeren in topsectoren.

•

Toepassen van (inrichtings)principes van NOVI en POVI in zowel regionale als lokale opgaven, naast de Osse principes die op basis van de identiteit en kernkwaliteiten van Oss (zie hoofdstuk 2) moeten worden ontwikkeld.

50

omgevin gemeente Oss

Literatuurlijst •

Programmaplan Omgevingswet

•

Milieubeleidsplan (2010-2014)

•

Startnotitie omgevingsvisie

•

Geluidsnota (2010)

•

Advies TwynstraGudde (TG)

•

Beleidsvisie Externe Veiligheid (2011)

•

Raadsbesluit proces omgevingsvisie juni 2019

•

Rapport gemeentelijk vervoer gevaarlijke stoffen (2019)

•

Foto van Oss

•

Prioriteitennota gemeente Oss (2021-2024)

•

Nota van uitgangspunten Omgevingswet/foto van Oss 2017-2018

•

Programmabegroting gemeente Oss (2022-2025)

•

Structuurvisie Oss (2006)

•

Opinienota’s visie landbouw en visie Vrijkomende Agrarische Bebouwing

•

Structuurvisie Buitengebied (2015)

•

Routekaart Groen, Blauw en Natuur (2017)

•

Vergroenen Stadshart Oss (2020)

•

Gemeentelijk erfgoedbeleid ‘Op gemengde Bodem’ (2006-2011)

•

Woonvisie (2020)

•

Portefeuillemanagement Wonen – actualisatie (2019)

•

Economische Ambities (2014-2020)

•

Masterplan Bedrijventerreinen Oss (2011)

•

Meer grip op de Osse kantorenmarkt (2012)

•

Geurgebiedsvisie en Agrarische geurverordening (2013/2015?)

•

Agrifood Capital Agenda

•

Koers Stadshart (2016)

•

Visie Detailhandel structuur (2007-2015)

•

Integraal Horecabeleidsplan (2007)

•

Visie Recreatie en Toerisme, ‘Verbinden & Vertellen’ (2020)

•

Gezondheidsbeleid ‘Gezond leven, goed leven’ (2018-2021)

•

Visie Sport en Bewegen (2014-2017)

•

Integraal Voorzieningenbeleid (2009)

•

Beleidsvisie Integrale Veiligheid (2019-2022)

•

Beleidskader aanpak ondermijnende criminaliteit (2019/2020?)

(2020)

51

omgevin gemeente Oss

Bijlage: kaartbeelden Stedelijke zone

52

omgevin gemeente Oss

53

omgevin gemeente Oss

Teksten en kaarten zijn opgesteld door Kuiper Compagnons, in samenwerking met de gemeente Oss.

54