Nadere regels en Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning Oss 2021.DOCX
Tekst van het document
Nadere regels en Beleidsregels
maatschappelijke ondersteuning Oss 2021
Deze nadere regels en beleidsregels zijn op 15 december 2020 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld en treden in werking op 1 januari 2021.
Inhoudsopgave Leeswijzer .....................................................................................................................5 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen..................................................................................6 1.1 Inleiding ..................................................................................................................6 1.2 Basis- en maatwerkvoorzieningen .............................................................................6 1.3 Doelgroep en inhoud van de verordening ..................................................................7 1.4 Wijze van verstrekking van voorzieningen .................................................................7 Hoofdstuk 2 Procedure melding, onderzoek en aanvraag .................................................7 2.1 Melding van de hulpvraag .........................................................................................7 2.1.1.
Spoedprocedure ...................................................................................................8 2.2 Cliëntondersteuning .................................................................................................8 2.3 Onderzoek ...............................................................................................................9 2.3.1 Persoonlijk plan ....................................................................................................9 2.3.2 Vormen van onderzoek ..........................................................................................9 2.3.3 Vraagverheldering ...............................................................................................10 2.3.4 Oplossingsmogelijkheden ....................................................................................10 2.3.5 Deskundigenadvies .............................................................................................14 2.3.6 Verslag onderzoek ..............................................................................................14 2.4 Aanvraag ...............................................................................................................14 2.5 Beschikking ...........................................................................................................15 2.5.1 Klachten- en bezwaarprocedure
...........................................................................15 Hoofdstuk 3 Maatwerkvoorziening ................................................................................15 3.1 Belangrijkste uitgangspunten maatwerkvoorziening .................................................15 3.1.1 Goedkoopst adequaat ..........................................................................................16 3.1.2 Noodzakelijk .......................................................................................................16 3.1.3 Voorzienbaarheid ................................................................................................16 3.1.4 Gericht op de persoon met beperkingen ...............................................................17 3.1.5 Persoonskenmerken, behoeften van de aanvrager en de financiële mogelijkheden ..17 3.2 Persoonsgebonden budget......................................................................................18 3.2.1 Algemeen ...........................................................................................................18 3.2.2 Voorzieningen.....................................................................................................19 3.2.3 Persoonsgebonden budget voor hulp door sociaal netwerk ....................................21 2
3.2.4 Uitbetaling van het persoonsgebonden budget .....................................................22 3.2.5 Geen keuze voor een persoonsgebonden budget...................................................22 3.3 Huishoudelijke verzorging ......................................................................................22 3.3.1 Inhoud resultaatgebied ........................................................................................23 3.3.2 Ondersteuningsplan ............................................................................................24 3.3.3 Frequentie uitvoering ondersteuning ....................................................................24 3.3.4 Uitwerking resultaatgebied Schoon en leefbaar huis ..............................................25 3.3.5 Uitwerking resultaatgebied Schone en draagbare kleding ......................................26 3.3.6 Uitwerking resultaatgebied Primaire levensbehoeften en maaltijden .......................27 3.3.7 Uitwerking resultaat Zorg voor minderjarige kinderen ...........................................28 3.3.8 Uitwerking resultaatgebied Het voeren van regie over het doen van het huishouden.29 3.3.9 Gebruikelijke hulp ...............................................................................................30 3.4 Individuele ondersteuning
......................................................................................31 3.4.1 Voorwaarden voor verstrekking ............................................................................32 3.4.2 Categorieën ........................................................................................................34 3.4.3 Specialistische begeleiding voor zintuiglijk gehandicapten ....................................35 3.5 Gespecialiseerde dagbesteding ...............................................................................36 3.5.1 Voorwaarden voor verstrekking ............................................................................36 3.5.2 Categorieën ........................................................................................................37 3.5.3 Vervoer ...............................................................................................................38 3.6 Kortdurend verblijf .................................................................................................38 3.6.1 Voorwaarden voor verstrekking ............................................................................39 3.6.2 Categorieën ........................................................................................................40 3.7 Beschermd wonen
..................................................................................................40 3.8 Woonvoorzieningen ................................................................................................40 3.8.1 Soorten woonvoorzieningen .................................................................................41 3.8.2 Hoofdverblijf en permanente bewoning ................................................................42 3.8.3 Doelgroepengebouwen ........................................................................................42 3.8.4 Gemeenschappelijke ruimten ...............................................................................42 3.8.5 Voorzienbaarheid ................................................................................................42 3.8.6 Woningaanpassing versus verhuizen.....................................................................43 3.8.7 Verhuizing ..........................................................................................................43 3
3.9 Vervoersvoorziening...............................................................................................43 3.9.1 Vervoersbehoefte ................................................................................................44 3.9.2 Vervoersvoorzieningen ........................................................................................44 3.10 Rolstoelvoorziening ..............................................................................................45 3.11 Sportvoorziening ..................................................................................................46 Hoofdstuk 4 Bijdrage in de kosten ................................................................................46 4.1 Bijdrage in de kosten voor maatwerkvoorzieningen in natura....................................46 4.2 Bijdrage in de kosten voor maatwerkvoorzieningen verstrekt met een pgb ................46 Hoofdstuk 5 Kwaliteitseisen..........................................................................................46 5.1 Kwaliteitskader ......................................................................................................47 Hoofdstuk 6 Mantelzorg ...............................................................................................47 6.1 Wat is mantelzorg?
.................................................................................................47 6.2 Mantelzorgondersteuning .......................................................................................47 6.3 Mantelzorgwaardering ............................................................................................48 Hoofdstuk 7 Pgb-tarieven.............................................................................................49 7.1 Pgb-tarief huishoudelijke verzorging ......................................................................49 7.2 Pgb-tarief individuele ondersteuning (per 1-1-2021)...............................................50 7.3 Pgb-tarief gespecialiseerde dagbesteding (per 1-1-2021) ........................................50 7.4 Pgb-tarief kortdurend verblijf (per 1-1-2021) .........................................................50 7.5 Pgb-tarief hulpmiddelen (per 1-1-2021) .................................................................50 7.6 Pgb-tarief trapliften (per 1-1-2021) .......................................................................52 7.7 Pgb-tarief beschermd wonen (per 1-1-2021) ..........................................................52 7.8 Jaarlijkse indexering van de tarieven .......................................................................52 Bijlage 1 Afschrijvingspercentages hulpmiddelen
...........................................................52 Bijlage 2 Kwaliteitskader Wmo BNO-O 2021 ..................................................................53
4
Leeswijzer Deze nadere regels en beleidsregels zijn een uitwerking van de Verordening maatschappelijke
ondersteuning Oss 2020 (hierna Wmo-verordening 2020) en vormen samen met de genoemde verordening de basis van de wijze waarop de gemeente Oss de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uitvoert.
Om de leesbaarheid te bevorderen en de veelheid aan voorschriften te verminderen, zijn de nadere regels
en beleidsregels samengevoegd. In de tekst staan verwijzingen naar de Wmo-verordening 2020 ingeval het een nadere regel betreft.
Wanneer in de nadere regels en beleidsregels wordt gesproken over de inwoner wordt daarmee de
doelgroep bedoeld waarop de nadere regels en beleidsregels betrekking hebben. Dit kunnen naast
inwoners van Oss en hun mantelzorgers ook, als het om opvang of beschermd wonen gaat, inwoners van andere gemeenten zijn.
In hoofdstuk 1 wordt na de inleiding ingegaan op de doelgroep en worden de belangrijkste
uitgangspunten voor het voorzieningenaanbod toegelicht. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de
toegangsprocedure die de inwoner doorloopt om tot een oplossing van zijn probleem te komen. In
hoofdstuk 3 worden de maatwerkvoorzieningen toegelicht. Hoofdstuk 4 geeft informatie over de bijdrage
in de kosten. In hoofdstuk 5 staan de kwaliteitseisen beschreven voor het inkopen van ondersteuning met
een persoonsgebonden budget. Hoofdstuk 6 gaat in op mantelzorgondersteuning en –waardering en in het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 7, staan de pgb-tarieven genoemd.
5
Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen 1.1 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 voorziet de gemeente Oss binnen het kader van de Wmo 2015 in ambulante
ondersteuning, dagbesteding, kortdurend verblijf en beschermd wonen. Deze voorzieningen vormen samen met het aanbod dat voor 1 januari 2015 al bestond, waaronder woonvoorzieningen,
vervoersvoorzieningen, rolstoelen, huishoudelijke verzorging en opvang, het voorzieningenaanbod van de Wmo. Hiertoe behoren ook de basisvoorzieningen die de welzijnsorganisaties van ONS Welzijn bieden, en aandacht voor mantelzorgondersteuning en cliëntondersteuning.
De gemeente Oss is verantwoordelijk voor het bredere terrein van de zelfredzaamheid en participatie. Zij zoekt daarbij zorgvuldig naar de balans tussen de verantwoordelijkheid van inwoners zelf en de verantwoordelijkheid van de gemeente om hen daarbij te ondersteunen.
Inwoners hebben meer dan voorheen de regie over hun eigen leven en dragen ook bij aan het leven van
anderen, omdat de gemeente ervan overtuigd is dat de samenleving daar sterker van wordt. Samen met
zijn omgeving vormen inwoners de dragende samenleving die het uitgangspunt vormt bij het zoeken naar een oplossing van een ondersteuningsvraag. De eigen kracht en het gebruik van talenten en
mogelijkheden om zelf oplossingen te vinden voor problemen is het uitgangspunt en wordt door de
gemeente gefaciliteerd en gestimuleerd, bijvoorbeeld door de inzet van basisvoorzieningen in de wijk en
het ondersteunen van mantelzorg. Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor de manier waarop zij hun leven inrichten en deelnemen aan het maatschappelijk leven. De gemeente verwacht dat zij hierbij, waar
mogelijk, rekening houden met te verwachten problemen en dat inwoners elkaar, naar vermogen, bijstaan.
1.2 Basis- en maatwerkvoorzieningen Ter ondersteuning daarvan heeft de gemeente een stelsel van basis- en maatwerkvoorzieningen ingericht. Basisvoorzieningen bestaan onder andere uit informatieverstrekking, advies en ondersteuning van inwoners, hun mantelzorgers en van vrijwilligers, om de eigen regie te versterken.
Voor inwoners die zich ondanks de aangeboden ondersteuning in de wijk niet kunnen redden of niet
kunnen meedoen, biedt de gemeente zogenoemde maatwerkvoorzieningen (zie hiervoor hoofdstuk 3). Er is bijzondere aandacht voor mantelzorgers en voor de inzet van cliëntondersteuning. Om zijn taken als mantelzorger langer vol te kunnen houden kan de mantelzorger gebruik maken van basisvoorzieningen. Om overbelasting van de mantelzorger te voorkomen kunnen algemene voorzieningen en
maatwerkvoorzieningen aan de inwoner worden verstrekt. Als overbelasting van een mantelzorger dreigt wordt naar de individuele situatie gekeken en samen naar een passende oplossing gezocht. De inwoner kan zich voor en tijdens een onderzoek bij laten staan door een onafhankelijke
cliëntondersteuner. Deze cliëntondersteuner heeft als opdracht het belang van de inwoner te behartigen.
6
1.3 Doelgroep en inhoud van de verordening De doelgroep van de Wmo-verordening bestaat uit inwoners van de gemeente met een beperking,
chronische psychische of psychosociale problemen. Ook mantelzorgers kunnen vormen van ondersteuning in aanmerking komen. Zij moeten dan mantelzorger zijn van een inwoner van de gemeente Oss.
In de Wmo-verordening is de verantwoordelijkheid van de gemeente vastgelegd voor het ondersteunen van de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking, chronische psychische of
psychosociale problemen. Die ondersteuning moet erop gericht zijn dat mensen zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kunnen blijven.
In deze nadere regels en beleidsregels is het kader dat is vastgelegd in de Wmo-verordening 2020 verder uitgewerkt.
1.4 Wijze van verstrekking van voorzieningen Bij een maatwerkvoorziening kan het gaan om ondersteuning in natura of om ondersteuning in de vorm van een persoonsgebonden budget (pgb).
Bij een verstrekking in natura kan het gaan om goederen, producten of diensten. De gemeente heeft met aanbieders van hulpmiddelen of diensten contracten afgesloten.
Om inwoners de mogelijkheid te bieden om zelf de regie te voeren en ondersteuning in te kopen, wordt
een pgb geboden als alternatief. Een pgb is mogelijk als de inwoner kan motiveren dat dit gewenst is en duidelijk aan kan geven hoe het pgb bijdraagt aan het oplossen van de ondersteuningsvraag.
Hoofdstuk 2 Procedure melding, onderzoek en aanvraag 2.1 Melding van de hulpvraag Een inwoner met een ondersteuningsvraag op het gebied van zijn zelfredzaamheid of deelname aan het maatschappelijk verkeer, zal op zoek gaan naar een oplossing. In veel gevallen zal hij zelf in staat zijn ondersteuning te organiseren door een beroep te doen op iemand in zijn omgeving of een vrijwilliger.
Wanneer hij niet in staat is op eigen kracht een oplossing te organiseren dan kan de inwoner zich melden bij de centrale toegang van de gemeente en ONS Welzijn voor informatie, advies en/of ondersteuning.
De inwoner kan zijn ondersteuningsvraag op verschillende manieren bij de centrale toegang melden. Hij
kan dit persoonlijk doen, telefonisch, schriftelijk of per mail. De inwoner kan hierbij een persoonlijk plan
aanleveren, waarin hij aangeeft wat hij denkt nodig te hebben om maatschappelijk te kunnen meedoen en zelfredzaam te zijn. De melding mag ook door iemand anders worden gedaan. Bijvoorbeeld door een familielid, een vriend, kennis, wijkverpleegkundige etc.
7
De medewerker die de melding aanneemt zal in eerste instantie informatie en advies geven. Als er
daarnaast nog een vraag voor ondersteuning is, wordt de melding geregistreerd en een onderzoek gestart. De inwoner kan zich voor en tijdens het onderzoek laten bijstaan door iemand uit zijn eigen omgeving of een onafhankelijk cliëntondersteuner.
Zodra de inwoner een melding heeft gedaan, heeft de gemeente zes weken de tijd om het onderzoek te
doen. De onderzoekstermijn kan niet worden verlengd, tenzij de inwoner daarmee instemt. Na deze zes weken kan een inwoner een aanvraag indienen. Of eerder als het onderzoek eerder is afgerond. Er is
wettelijk bepaald dat geen aanvraag kan worden gedaan zonder dat er eerst een melding en onderzoek heeft plaatsgevonden, tenzij het gaat om een spoedeisende situatie.
2.1.1. Spoedprocedure
(artikel 3 Wmo-verordening 2020) In spoedeisende gevallen moet de gemeente na de melding onverwijld beslissen tot verstrekking van een tijdelijke maatwerkelijke (artikel 2.3.3 Wmo 2015). Er is sprake van spoed als de hulpvraag om zorg of ondersteuning binnen 24 tot 48 uur moet worden gehandeld. Er wordt dezelfde dag als dat de
spoedmelding is binnengekomen, opdracht gegeven om zorg of ondersteuning te verlenen. Wanneer sprake is van een spoedeisende situatie buiten de kantooruren van de gemeente, kan een
huisarts/huisartsenpost opdracht geven aan een zorgaanbieder om zorg of ondersteuning te verlenen. Er wordt maximaal voor de duur van drie maanden een “spoedindicatie” afgegeven. Als langer zorg of ondersteuning nodig is, vindt eerst een gedegen onderzoek plaats.
2.2 Cliëntondersteuning
(artikel 3 Wmo-verordening 2020) Inwoners hebben recht op onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene
ondersteuning die bijdraagt aan het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning,
preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs, wonen, werk en inkomen. Cliëntondersteuning heeft dus niet alleen betrekking op de Wmo.
Bij de melding van de hulpvraag wijst de gemeente de inwoner erop dat hij gebruik kan maken van gratis cliëntondersteuning. Zo kan de cliëntondersteuner de inwoner in het gesprek helpen zijn hulpvraag te
verwoorden en keuzes te maken. Inwoners kunnen zelf een keuze maken wie zij ter ondersteuning willen meenemen bij het gesprek. Dit kan zowel om informele (familie, vrienden, vrijwilligers en ouderenadviseurs) als formele cliëntondersteuning van MEE gaan.
8
2.3 Onderzoek Na een melding van een inwoner moet door de gemeente binnen zes weken een onderzoek worden
gedaan. Het is van groot belang dat dit onderzoek in goede samenspraak met de inwoner (en zijn sociale omgeving) plaatsvindt. Van belang is dat goed in kaart wordt gebracht wat iemands problemen,
leefomstandigheden en sociale omgeving (gezin en sociaal netwerk) zijn en wat de mogelijke oplossingen daarvoor zijn.
2.3.1 Persoonlijk plan De gemeente wijst de inwoner op de mogelijkheid om een persoonlijk plan in te dienen. De wet bepaalt dat een persoonlijk plan binnen zeven dagen na de melding bij de gemeente kan worden ingediend. Doordat de inwoner de kans heeft om voorafgaand aan het onderzoek een persoonlijk plan in te leveren, is de
gemeente direct bekend met de manier waarop de inwoner de maatschappelijke ondersteuning wil invullen die nodig is om zelfredzaam te kunnen zijn en te participeren. Hiermee komt de regie bij de inwoner te
liggen. Dit betekent overigens niet dat wanneer een aanvraag wordt gedaan (volledig) tegemoet gekomen wordt aan de wensen zoals in het plan beschreven. Wel worden de wensen zorgvuldig meegewogen en
motiveert de gemeente de reden van het niet (volledig) tegemoetkomen aan de wensen in de beschikking.
2.3.2 Vormen van onderzoek Zorgvuldig onderzoek is de basis van het vaststellen van de ondersteuningsvraag. Wanneer een inwoner zich voor het eerst met een vraag bij de gemeente meldt, ligt het voor de hand dat er één of meerdere
gesprekken worden gevoerd. In veruit de meeste gevallen vindt het gesprek thuis bij de inwoner plaats. Bij complexere ondersteuningsvragen zal face-to-face contact het uitgangspunt zijn. Ook als diegene die de melding telefonisch in ontvangst neemt de indruk krijgt dat er een complexere ondersteuningsvraag of
meervoudige problematiek is, zal verder onderzoek, eventueel ook aan huis, plaatsvinden zo nodig vanuit meerdere disciplines.
Bij een inwoner met een eenvoudige ondersteuningsvraag kan dit onderzoek beknopt zijn en kan het
gesprek ook telefonisch plaatsvinden. Hierbij valt te denken aan een verzoek om verlenging van een eerder toegekende voorziening. Als informatie over de inwoner en zijn medische en/of sociale situatie al voor handen is en leidt tot adequate ondersteuning, is het onnodig om hem te belasten met een uitgebreid onderzoek. In overleg met de inwoner kan hier dan van af worden gezien.
Als er een persoonlijk plan is aangeleverd door de inwoner zal dit worden betrokken bij het onderzoek. Het onderzoek wordt binnen zes weken afgerond. Mocht omwille van de zorgvuldigheid, bijvoorbeeld omdat informatie bij derden moet worden opgevraagd of omdat er sprake is van een complexe hulpvraag, de
termijn van zes weken niet worden gehaald dan wordt hierover gecommuniceerd met de inwoner en kan deze termijn worden verlengd.
9
2.3.3 Vraagverheldering Allereerst richt het onderzoek zich op het verduidelijken van de inwoner graag wil en waarom, wat goed
gaat en wat niet meer lukt. Door vraagverheldering moet duidelijk worden wat de onderliggende reden is dat de inwoner of zijn mantelzorger de vraagt stelt. Zo nodig wordt de inwoner ondersteund bij het
duidelijk formuleren van zijn hulpvraag. De vraagverheldering bestaat uit één of meerdere gesprekken. Door het geven van adequate informatie en een passend advies kan in sommige situaties het probleem al
eenvoudig worden opgelost. Het resultaat hiervan is een antwoord op zijn hulpvraag waardoor de inwoner geholpen is en verder kan zonder de inzet van een Wmo-voorziening.
Als de hulpvraag niet door middel van informatie en advies kan worden opgelost wordt het onderzoek naar een passende oplossing voortgezet. In het onderzoek wordt vervolgens vastgesteld of de vraag onder de reikwijdte van de Wmo valt:
is er behoefte aan ondersteuning ten behoeve van de zelfredzaamheid; is er behoefte aan ondersteuning ten behoeve van de participatie; is er behoefte aan ondersteuning van de mantelzorger.
Als duidelijk is dat de ondersteuning onder de reikwijdte van de Wmo valt, is het van belang om samen met de inwoner of zijn mantelzorger vast te stellen wat het te behalen resultaat is. Dus: wanneer vindt iemand dat zijn ondersteuningsvraag voldoende is opgelost en is dat een realistisch doel.
2.3.4 Oplossingsmogelijkheden Als er overeenstemming is over het te behalen resultaat wordt gekeken naar hoe het resultaat bereikt kan
worden. Daarbij wordt eerst gekeken wat iemand zelf kan oplossen, een maatwerkvoorziening wordt alleen ingezet als daar een noodzaak voor is. De hiërarchie in het afwegingskader is in onderstaande opsomming aangegeven en wordt daaronder toegelicht. 1.
Eigen kracht
3.
Andere wetgeving
2. 4. 5.
Sociaal netwerk
Basisvoorziening
Algemene voorziening
Eigen kracht
De Wmo is bedoeld om de eigen kracht te versterken en alle inwoners met of zonder beperking, te
stimuleren om hun talenten en mogelijkheden te zien en in te zetten om ondersteuningsvragen op te
lossen. Door hier in het vraagverhelderingsgesprek ruimte en aandacht aan te geven, door bijvoorbeeld
oplossingsmogelijkheden aan te reiken of samen te zoeken naar een geschikte oplossing, kunnen mensen hun eigen kracht benutten en vergroten.
Eigen kracht kan ook betekenen zelf betalen. Soms kan een ondersteuningsvraag worden opgelost met het aanschaffen van een algemeen gebruikelijke voorziening. Een algemeen gebruikelijke voorziening is een voorziening die niet speciaal bedoeld is voor personen met een beperking, die normaal in de handel
verkrijgbaar is, en niet of niet veel duurder is dan vergelijkbare voorzieningen en waarover iemand zonder beperkingen ook zou (hebben kunnen) beschikken. Wat algemeen gebruikelijk is wordt beïnvloed door
maatschappelijke ontwikkelingen. Deze zijn aan verandering onderhevig. In de tijd kan een voorziening die 10
eerst niet als algemeen gebruikelijk werd gezien wel algemeen gebruikelijk worden. Een fiets met
trapondersteuning is hier een voorbeeld van. Het aanbod en de prijzen van voorzieningen in gewone winkels speelt hierbij een rol, maar ook jurisprudentie (uitspraken van rechters).
Voorbeelden van algemeen gebruikelijke voorzieningen zijn een tandem, openbaar vervoer, thermostatische kranen en het lid zijn van een vereniging of club.
De gemeente moet wel onderzoeken of er sprake is van een situatie waarbij de algemeen gebruikelijke voorziening, gelet op de specifieke behoeften en persoonskenmerken van de aanvrager, toch verstrekt moet worden.
Als een algemeen gebruikelijke voorziening met aanpassingen een adequate oplossing biedt voor een probleem, komen, in overeenstemming met een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep, alleen de aanpassingen voor vergoeding in aanmerking.
Sociaal netwerk
Het sociaal netwerk verwijst naar de sociale context waarin de inwoner leeft. Het beslaat het gezin, familie, vrienden, de buurt waarin iemand woont, zijn werkomgeving en de sociale groepen waartoe de inwoner behoort.
Het netwerk is vaak bereid om (een deel van) de ondersteuning te bieden of voor de inwoner te
organiseren. Deze ondersteuning geboden vanuit het sociaal netwerk wordt in sommige gevallen
mantelzorg genoemd. Mantelzorg is ondersteuning die mensen langdurig en onbetaald verlenen aan een persoon met beperkingen uit hun directe omgeving. De ondersteuning wordt meestal geboden vanuit de persoonlijke band die mantelzorgers hebben met degene die zij ondersteunen. Om overbelasting te
voorkomen wordt vanuit de gemeente ondersteuning geboden aan mantelzorgers. Datgene wat nodig is om de mantelzorger (tijdelijk) te ontlasten in een situatie van (dreigende) overbelasting, kan onderdeel
uitmaken van een maatwerkvoorziening. Van belang hierbij is de balans tussen draagkracht en draaglast. Binnen het sociaal netwerk kan ook gebruikelijke hulp aan de orde zijn. Gebruikelijke hulp is hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van de partner, ouders, inwonende kinderen of andere huisgenoten. Gebruikelijke hulp is niet vrijblijvend. Het gaat hierbij om de normale dagelijkse zorg, zoals taken die bij een gezamenlijk huishouden horen, administratie, schoonmaken,
bezoek aan familie, instanties of een arts. Onder huisgenoot wordt verstaan: een persoon die ofwel op
basis van een familieband, ofwel op basis van een bewuste keuze, één huishouden vormt met de persoon
die beperkingen ondervindt. Een huisgenoot is bijvoorbeeld een inwonend kind, maar zijn ook inwonende ouders. Of er sprake is van inwoning wordt naar de concrete feitelijke situatie beoordeeld.
In beginsel is alle hulp door ouders, door partners onderling, door inwonende kinderen en/of andere
huisgenoten gebruikelijk als er sprake is van een kortdurende situatie met uitzicht op een dusdanig herstel van het probleem en de daarmee samenhangende zelfredzaamheid, dat ondersteuning daarna niet langer is aangewezen. Daarbij gaat het over het algemeen over een periode van maximaal drie maanden.
Als het gaat om een chronische situatie is de hulp van een volwassene gebruikelijk wanneer die hulp door iemand uit de leefeenheid wordt geboden bij maatschappelijke participatie en het bezoeken van familie, vrienden, huisarts enzovoorts en het overnemen van taken die bij een gezamenlijk huishouden horen, zoals het doen van de administratie.
11
Het leren omgaan van derden met de inwoner met een beperking, chronisch psychische of psychiatrische
aandoening is gebruikelijke hulp. Van ouders wordt bijvoorbeeld verwacht dat ze professionals instrueren hoe om te gaan met de beperkingen van hun kind.
Er zijn uitzonderingen mogelijk op het uitgangspunt van gebruikelijke hulp, al dan niet tijdelijk. Te denken valt aan situaties waarin:
de huisgenoot lang en/of frequent afwezig moet zijn bijvoorbeeld in verband met werk en het zorg voor kinderen betreft;
de huisgenoot geobjectiveerde beperkingen heeft en niet in staat kan worden geacht tot het verrichten of aanleren van taken behorende tot gebruikelijke hulp;
de huisgenoot overbelast is of dreigt te raken;
de hulpvrager een korte levensverwachting heeft.
Andere wetgeving
Wetten als de Wet langdurige zorg (Wlz), de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Jeugdwet kunnen
voorliggend zijn op ondersteuning vanuit de Wmo. De verantwoordelijkheid van de gemeente houdt op als iemand een blijvende behoefte aan permanent toezicht heeft of 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig is. De zorg valt dan onder de Wlz, ook als de inwoner zelfstandig woont en ambulante ondersteuning, dagbesteding, logeeropvang of hulp bij het huishouden nodig heeft.
Wanneer de blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in nabijheid voortkomt uit
psychiatrische problematiek dan vallen ambulante ondersteuning, dagbesteding, logeeropvang of hulp bij het huishouden wel onder de Wmo. Dit geldt ook voor:
hulpmiddelen, woonruimteaanpassingen en rolstoelen voor Wlz-inwoners die zelfstandig wonen; hulpmiddelen ter verbetering van de mobiliteit voor Wlz-inwoners die in een instelling verblijven zonder behandeling.
Inwoners met een laag zorgzwaartepakket (ZZP) die er in 2015 voor gekozen hebben om zelfstandig te
blijven wonen, vallen voor al hun ondersteuningsvragen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Wel blijft deze groep altijd het recht houden op een Wlz indicatie en kan alsnog naar een instelling verhuizen. De gemeente zal als dat noodzakelijk is ondersteuning bieden in zelfredzaamheid en participatie aan inwoners die (nog) geen Wlz-indicatie hebben.
Voor ondersteuningsvragen van inwoners jonger dan 18 jaar op het gebied van zelfredzaamheid en
participatie is de Jeugdwet voorliggend, met uitzondering van woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelvoorzieningen.
Basisvoorziening
Basisvoorzieningen zijn voorzieningen in de wijken om de dragende samenleving zo goed mogelijk te laten functioneren ter versterking van de eigen kracht en het netwerk van inwoners van de gemeente. Basisvoorzieningen maken mede de onderlinge hulp en ondersteuning van inwoners mogelijk.
Basisvoorzieningen zijn toegankelijk voor alle inwoners, zowel inwoners met een ondersteuningsvraag als inwoners die ondersteuning willen en/of kunnen bieden. Basisvoorzieningen waar inwoners in het kader van de Wmo op kunnen rekenen zijn:
Informatie en advies
Ondersteuning ter versterking van vrijwillige inzet en informele netwerken Ondersteuning ter activering en participatie
12
Ondersteuning voor mantelzorgers
Collectieve ondersteuning vanuit maatschappelijke dienstverlening
Een basisvoorziening kan een voorliggend en volwaardig alternatief zijn voor een maatwerkvoorziening. Of dit in een individueel geval ook zo is, moet worden onderzocht. Wanneer een basisvoorziening naar het
oordeel van de gemeente voldoende adequate oplossing biedt, wordt geen maatwerkvoorziening verstrekt. Voorbeelden van basisvoorzieningen zijn:
Algemeen maatschappelijk werk Boodschappendienst Buurtbus
Cliëntondersteuning Eetpunten
Formulierenbrigade Klussendiensten Maaltijdservice
Sociaal-culturele voorzieningen
Ook de organisatie voor welzijn in Noordoost Brabant, ONS welzijn, biedt diverse vormen van
ondersteuning die vrij toegankelijk zijn. ONS welzijn werkt onder andere vanuit de sociale teams in de buurt en kan praktische hulp en ondersteuning bieden in en om huis. Voorbeelden hiervan zijn:
Oppasdienst
Bezoekservice
Erop-uit-service Tuinonderhoud
Thuisadministratie Sociale alarmering
Algemene voorziening
Een algemene voorziening is een aanbod van diensten of activiteiten dat zonder voorafgaand onderzoek
naar de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van de gebruikers, toegankelijk is dat is gericht op maatschappelijke ondersteuning. Een algemene voorziening moet aangeboden worden door een door de gemeente hiervoor aangewezen aanbieder. De gemeente Oss kent vooralsnog geen algemene voorzieningen.
Maatwerkvoorziening
Een inwoner kan voor een maatwerkvoorziening in aanmerking komen als andere oplossingen niet of niet
voldoende tot een oplossing leiden. Voor een maatwerkvoorziening is een individuele toekenning nodig en geldt dat een inkomensafhankelijke bijdrage in de kosten wordt gevraagd. In hoofdstuk 3 zijn de
maatwerkvoorzieningen opgenomen die door de gemeente worden ingezet ter ondersteuning van de zelfredzaamheid en participatie en de mantelzorger.
13
2.3.5 Deskundigenadvies Het onderzoek kan aanleiding geven om nader onderzoek te laten doen door een extern adviesorgaan. Het aanvragen van bijvoorbeeld medisch advies, kan onderdeel zijn van een zorgvuldig onderzoek. Er zal
samen met de inwoner verder worden uitgezocht welke oplossing het beste past bij de situatie. Zeker als
te verwachten is dat een aanvraag om medische redenen wordt afgewezen, wordt de medisch adviseur om een advies gevraagd. De gemeente kan ook om andere redenen om advies vragen, bijvoorbeeld als het gaat om een progressief ziektebeeld of een moeilijk te objectiveerbare aandoening.
2.3.6 Verslag onderzoek Van het onderzoek wordt een verslag gemaakt. Het verslag is een schriftelijke weergave van de uitkomsten van het onderzoek. De gemeente verstrekt de schriftelijke weergave van de uitkomsten van het onderzoek aan de inwoner. De inwoner heeft de mogelijkheid om in het verslag opmerkingen en aanvullingen aan te brengen. Deze opmerkingen en aanvullingen vormen integraal onderdeel uit van het verslag.
Het opsturen van het verslag kan achterwege worden gelaten als de inwoner ondubbelzinnig en schriftelijk verklaart geen prijs te stellen op het ontvangen van het verslag.
2.4 Aanvraag
(artikel 8 Wmo-verordening 2020) Op de aanvraag zal in beginsel binnen twee weken een besluit genomen moeten worden. Deze termijn is relatief kort omdat het voorwerk al in het onderzoek als hierboven beschreven is gebeurd. Onder
omstandigheden kan het zo zijn dat er nader onderzoek gedaan moet worden naar bijvoorbeeld de
specifieke aandoening en daardoor veroorzaakte beperkingen, om de juiste maatwerkvoorziening te
bepalen. In dat geval kan de beslistermijn op grond van de Algemene wet bestuursrecht worden verlengd. De gemeente schakelt in dat soort gevallen een extern adviesorgaan in. Zodra tijdens het onderzoek naar aanleiding van de melding blijkt dat mogelijk sprake zal zijn van een (aanvraag voor een)
maatwerkvoorziening, kan ook in die fase al dit externe adviesorgaan worden ingeschakeld, opdat de afhandelingstermijn zo kort mogelijk is en er geen onnodige bureaucratie ontstaat.
De aanvraag voor een maatwerkvoorziening moet in beginsel schriftelijk worden ingediend, maar kan voor sommige voorzieningen ook mondeling of digitaal worden ingediend. Dit laatste kan de snelheid van
afhandeling bevorderen en deze optie wordt op termijn zo breed mogelijk ingezet, waar dat mogelijk is, met behoud van een zorgvuldige procedure en afhandeling. Op dit moment is een mondelinge aanvraag mogelijk voor verlengingen van eerder toegekende voorzieningen en voor enkelvoudige aanvragen voor collectief vraagafhankelijk vervoer.
Als de inwoner zijn maatwerkvoorziening in de vorm van een persoonsgebonden budget (pgb) wil
aanvragen, dan moet hij hiervoor een aantal aanvullende gegevens aanleveren. Hiertoe behoren een motivering voor de wens om een pgb in te zetten en een pgb-plan waaruit blijkt door wie de
ondersteuning geleverd zal worden en daarmee hoe de kwaliteit van de ondersteuning is gewaarborgd. Dit geldt alleen voor de diensten, te weten huishoudelijke verzorging, individuele ondersteuning, gespecialiseerde dagbesteding en kortdurend verblijf.
14
2.5 Beschikking
(artikel 9 Wmo-verordening 2020) In de beschikking wordt het recht van de inwoner vastgelegd, evenals daarbij horende voorwaarden en verplichtingen. Als een voorziening voor een bepaalde tijd wordt toegekend wordt dat ook vermeld.
Om volstrekt duidelijk te laten zijn wat met een persoonsgebonden budget moet worden ingekocht wordt in de beschikking naast de gebruikelijke bepalingen in ieder geval vermeld:
Het te bereiken resultaat (waar moet het pgb aan worden besteed); De kwaliteitseisen die gelden voor de besteding van het pgb; De hoogte en de berekening (of verklaring) van het pgb; De wijze van verantwoording van het pgb.
In een beschikking voor huishoudelijke verzorging vormt het ondersteuningsplan dat is opgesteld door de aanbieder en de inwoner onderdeel van de beschikking.
2.5.1 Klachten- en bezwaarprocedure Tegen de beschikking van de gemeente is, als de inwoner het er niet mee eens is, bezwaar bij de gemeente en beroep bij de rechtbank mogelijk. Dit kan door binnen zes weken na dagtekening van de beschikking een bezwaarschrift in te dienen. Wanneer daar behoefte aan bestaat kan voor hulp bij het maken van bezwaar, gebruik worden gemaakt van cliëntondersteuning.
Het maken van bezwaar tegen een beschikking is voor de inwoner veelal een moeizaam proces. Bij het in
bezwaar gaan bestaat daarom de mogelijkheid om nog eens samen naar het probleem te kijken in de vorm van een bemiddelingsgesprek voorafgaande aan de formele procedure.
De gemeente Oss heeft een Raadgever Sociaal Domein. Voor inwoners zijn de veranderingen die de
decentralisaties met zich meebrengen groot. Het risico bestaat dat inwoners de weg niet kunnen vinden en verdwalen in klachten- en bezwaarprocedures. De raadgever is onafhankelijk en helpt inwoners met vragen en klachten. Daarnaast kan hij gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan de gemeente.
Hoofdstuk 3 Maatwerkvoorziening 3.1 Belangrijkste uitgangspunten maatwerkvoorziening Een maatwerkvoorziening (artikel 1.1.1 Wmo) is op de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van een persoon afgestemd:
ten behoeve van de zelfredzaamheid, daaronder begrepen kortdurend verblijf in een instelling ter ontlasting van de mantelzorger, het daarvoor noodzakelijke vervoer, alsmede hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen,
ten behoeve van participatie, daaronder begrepen het daarvoor noodzakelijke vervoer, alsmede
ten behoeve van beschermd wonen en opvang.
hulpmiddelen en andere maatregelen,
15
Hieronder worden een aantal uitgangspunten uitgewerkt die een belangrijke rol spelen bij de beoordeling van een maatwerkvoorziening.
3.1.1 Goedkoopst adequaat Met het begrip goedkoopst adequaat wordt bedoeld ‘wat volgens objectieve maatstaven verantwoord en toereikend is’. Hiervan is sprake als een oplossing, mogelijk bestaand uit een combinatie van
voorzieningen, de beperkingen die de persoon op een bepaald gebied ondervindt wegneemt, dan wel
aanzienlijk vermindert. Hierbij hoeft een oplossing niet aan alle wensen van betrokkene, hoe invoelbaar deze wellicht mogen zijn, tegemoet te komen.
In het geval dat meerdere voorzieningen als adequaat kunnen worden aangemerkt, wordt gekozen voor de goedkoopste voorziening.
3.1.2 Noodzakelijk Noodzakelijk wil zeggen dat de persoon met beperkingen uitsluitend met behulp van de voorziening in staat blijft zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren. De voorziening moet om die reden
nodig zijn; niet gewenst of gemakkelijk. Deze voorwaarde geldt voor alle maatwerkvoorzieningen. De noodzaak zal meestal een medische noodzaak zijn. De noodzakelijkheid kan zowel leiden tot een kortdurende als een langdurige verstrekking.
Voor woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen is langdurig noodzakelijk een voorwaarde. Langdurig noodzakelijk wil zeggen dat de persoon met beperkingen niet alleen aangewezen moet zijn op een Wmo-voorziening, maar dat dit tevens voor langere tijd geldt.
Langdurig noodzakelijk heeft te maken met de aansluiting op het hulpmiddelendepot dat op basis van de Zorgverzekeringswet (Zvw) beschikbaar is. Uit dat hulpmiddelendepot kan gedurende drie maanden,
éénmaal te verlengen met nog eens drie maanden, een hulpmiddel worden geleend. Na die periode bestaat de mogelijkheid het middel tegen betaling te huren. Dat wil evenwel niet zeggen dat de grens van
langdurig noodzakelijk op zes maanden ligt. De grens wordt eerder bepaald door de vraag: gaat de
beperking over of is het blijvend. Als iemand een probleem heeft dat acht of tien maanden zal duren maar daarna over zal zijn, mag er van worden uitgegaan dat geen sprake is van langdurige noodzaak. Dat geldt
overigens niet bij een aanvrager die terminaal ziek is. Als de levensverwachting bijvoorbeeld vier maanden is, is duidelijk dat het probleem voor betrokkene blijvend is. Er wordt dan uitgegaan van langdurige noodzaak.
3.1.3 Voorzienbaarheid Als een inwoner kan voorzien dat er op termijn ondersteuning nodig is, gaat de gemeente ervan uit dat hij hierop anticipeert. Hierbij kan gedacht worden aan het tijdig zoeken van andere woonruimte of het sparen voor de nodige aanpassingen, maar ook aan het tijdig regelen van tijdelijke hulp na een operatie. Met toepassing van het criterium voorzienbaarheid moet zeer zorgvuldig worden omgegaan.
16
3.1.4 Gericht op de persoon met beperkingen Een maatwerkvoorziening is gericht op de persoon met beperkingen. Hiermee wordt het volgende bedoeld:
Er is altijd één individuele aanvrager die de maatwerkvoorziening aanvraagt, c.q. voor wie de maatwerkvoorziening aangevraagd wordt. De maatwerkvoorziening moet voor deze persoon
noodzakelijk zijn in het kader van de Wmo; de maatwerkvoorziening moet op die persoon gericht zijn.
Het is mogelijk dat een maatwerkvoorziening gedeeld wordt als twee of meer aanvragers hier individueel voor in aanmerking komen, bijvoorbeeld een traplift.
De maatwerkvoorziening wordt alleen verstrekt ten behoeve van de persoon met beperkingen zelf. Medegebruik van maatwerkvoorzieningen is mogelijk. Voorbeelden daarvan zijn: een aangepaste
auto waarin anderen mee kunnen rijden; een hellingbaan vanaf de openbare weg naar de toegang van een flat waar ook andere bewoners gebruik van maken.
In principe worden maatwerkvoorzieningen verstrekt waarvan men zelfstandig gebruik kan maken.
Wanneer de persoon met beperkingen de voorziening niet zonder hulp kan gebruiken, maar deze wel de enige adequate oplossing biedt voor het probleem, kan deze bij uitzondering worden toegekend.
Bij co-ouderschap, waarbij het kind verdeeld over de tijd bij beide ouders verblijft, wordt in beginsel slechts één voorziening verstrekt. Van ouders wordt verwacht dat zij over roerende voorzieningen onderling afspraken maken.
Er zijn ook collectieve voorzieningen. Deze worden individueel verstrekt, maar worden door meerdere personen tegelijk gebruikt. Het collectief vraagafhankelijk vervoer (Regiotaxi) is zo’n collectieve voorziening.
3.1.5 Persoonskenmerken, behoeften van de aanvrager en de financiële mogelijkheden Bij het vaststellen van de noodzaak van een maatwerkvoorziening wordt gekeken naar de persoonskenmerken, de behoeften en de financiële mogelijkheden van de inwoner.
Persoonskenmerken
Relevante persoonskenmerken kunnen, afhankelijk van de belemmeringen die de inwoner aandraagt, bijvoorbeeld zijn:
de leeftijd;
de gezondheidssituatie;
de zelfstandigheid van de persoon;
de mate waarin een persoon in staat is om zelf - eventueel met hulp van zijn huisgenoten en sociaal netwerk - zaken te organiseren.
Behoeften van de aanvrager
De behoeften van de inwoner spelen op twee manieren een rol. Allereerst wordt bekeken op welke terreinen hij belemmeringen ondervindt in zijn zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie.
Onderzocht wordt wat de inwoner wil met betrekking tot zijn zelfredzaamheid en maatschappelijke
participatie en op welke manier hij daarin belemmerd wordt. Vervolgens wordt beoordeeld in hoeverre
deze wensen redelijk zijn en gecompenseerd moeten en kunnen worden. Voor het compenseren van de 17
belemmeringen wordt gekeken welke oplossingen mogelijk zijn. Hierbij speelt opnieuw de behoefte van de inwoner een rol en ook de achtergrond van de behoefte. Met deze behoeften wordt rekening gehouden, voor zover dat mogelijk is.
Uiteindelijk wordt echter voor de goedkoopst adequate oplossing gekozen.
Financiële mogelijkheden
De financiële mogelijkheden van de inwoner om zelf een oplossing aan te schaffen of te organiseren
komen aan bod tijdens het onderzoek. Voor de meeste voorzieningen wordt een bijdrage in de kosten
gevraagd. De inwoner wordt in het onderzoek over beide zaken geïnformeerd om een goede afweging te kunnen maken.
3.2 Persoonsgebonden budget (artikel 11 Wmo-verordening 2020)
3.2.1 Algemeen In de Wmo is het persoonsgebonden budget een gelijkwaardig alternatief voor ondersteuning in natura. Het kiezen van een pgb dient altijd een bewuste en vrijwillige keuze te zijn. Het is belangrijk dat de
inwoner wordt geïnformeerd over de mogelijkheid om te kiezen voor een pgb en de gevolgen van die
keuze. Wanneer inwoners helder en volledig geïnformeerd worden over wat er komt kijken bij het beheer
van het pgb, vergroot dit de kans dat men weloverwogen kiest voor het pgb en hier op adequate wijze mee om kan gaan.
Een inwoner die een geïndiceerde maatwerkvoorziening in de vorm van een persoonsgebonden budget wenst, geeft dit gemotiveerd aan en hij stelt een pgb-plan op, tenzij het een aanvraag voor een
woonvoorziening, vervoersvoorziening of rolstoel betreft. In die gevallen is geen pgb-plan nodig, en toetst de gemeente de aanvraag en de aanvrager enkel op doelmatigheid, bekwaamheid en motivatie. 1.
Voor de aanvraag van een pgb wordt gebruik gemaakt van een door de gemeente opgesteld pgb-
2.
De motivatie en bekwaamheid van de aanvrager van een pgb en de doelmatigheid van het
3.
plan.
zorginhoudelijke voorstel worden getoetst aan de hand van een door de aanvrager ingevuld pgbplan als onderdeel van het gesprek als bedoeld in hoofdstuk 2 van de Wmo-verordening 2020. Als de aanvrager het budgetbeheer met hulp uit zijn sociaal netwerk of zijn vertegenwoordiger uitvoert, mag deze niet tevens de zorgverlener zijn, tenzij hiervoor door de gemeente toestemming is verleend.
De berekening van de hoogte van een pgb is gebaseerd op de tarieven van zorg in natura. Een pgb kan goedkoper zijn dan zorg in natura omdat er minder overheadkosten kunnen zijn. De pgb-tarieven zijn opgenomen in Hoofdstuk 7.
Bij de vaststelling van het tarief wordt – met uitzondering van huishoudelijke verzorging- onderscheid
gemaakt tussen dienstverlening via een professionele zorgverlener, een zelfstandige zonder personeel of
18
freelancer en dienstverlening door iemand uit het sociaal netwerk (informele zorg). Daarbij gelden de volgende uitgangspunten: 1.
Onder het tarief voor zorgorganisaties wordt verstaan: het tarief voor de maatwerkvoorziening in de vorm van een pgb als de ingekochte ondersteuning wordt geleverd door gekwalificeerd
personeel dat in loondienst is bij een erkende zorgorganisatie, waarbij de bij de sector behorende cao nageleefd wordt. In dit tarief is rekening gehouden met de werkgeverslasten die gebruikelijk 2.
zijn voor een dergelijke zorginstelling.
Onder ZZP-tarief wordt verstaan het tarief voor de maatwerkvoorziening in de vorm van een pgb waarbij de ondersteuning wordt geleverd door een persoon die beroepsmatig is gekwalificeerd voor de betreffende ondersteuning, blijkend uit een diploma van een erkende Nederlandse
instelling voor beroepsonderwijs. En bij de Belastingdienst en Kamer van Koophandel geregistreerd staat als zelfstandige, eenmansbedrijf of freelancer. Ook personen die werkzaam zijn binnen een
collectief van zelfstandig werkende professionals vallen hier onder evenals zorgorganisaties die de in de sector van de geldende cao niet naleven. Ook in andere situaties waarbij sprake is van het
ontbreken van of minder werkgeverslasten en dus aannemelijke minderkosten hetgeen leidt dit tot 3.
een verlaging van het pgb-tarief met 15%.
Onder informeel tarief wordt verstaan: het tarief voor de maatwerkvoorziening in de vorm van een pgb waarbij de ondersteuning wordt geleverd door een persoon uit het netwerk van de inwoner én/of een niet-professionele hulpverlener. Deze vorm van hulp kan onder de Regeling
Dienstverlening aan Huis (RDH) vallen, die van kracht is sinds 1 januari 2007. Via deze regeling is de budgethouder gevrijwaard van het afdragen van loonheffingen, premies,
werknemersverzekeringen en heeft daarnaast geen administratieve verplichtingen. Het informeel tarief bedraagt 50% van het instellingstarief met een maximum van € 20,- per uur.
3.2.2 Voorzieningen
Huishoudelijke verzorging
De vaststelling van een pgb ten aanzien van de huishoudelijke verzorging vindt plaats door het
bepalen van de aandachtsgebieden waarbij ondersteuning nodig is en de grootte van de woning en de leefeenheid. In hoofdstuk 7 is een tabel opgenomen met de pgb-tarieven.
Op basis van individueel maatwerk kan een pgb hoger dan wel lager dan de normbedragen worden vastgesteld.
Woonvoorzieningen
De hoogte van het persoonsgebonden budget voor niet bouwkundige woonvoorzieningen wordt
De hoogte van het persoonsgebonden budget voor bouwkundige of woontechnische
vastgesteld op basis van de kostprijs van de voorziening, inclusief onderhoud en reparatie.
woonvoorzieningen wordt vastgesteld op het bedrag zoals vermeld in de door de gemeente geaccepteerde offerte.
Het persoonsgebonden budget dient binnen 15 maanden na toekenning te zijn aangewend voor de bekostiging van het resultaat waarvoor de verlening heeft plaatsgevonden.
Voor de verstrekking van een persoonsgebonden budget voor woningaanpassingen gelden de volgende voorwaarden: o
met de werkzaamheden waarop de maatwerkvoorziening betrekking heeft, mag geen aanvang worden gemaakt voordat de gemeente positief heeft beslist op de aanvraag; 19
o
de budgethouder verstrekt inzage in de bescheiden en tekeningen die betrekking hebben op de woningaanpassing;
o
aan de gemeente wordt de gelegenheid geboden tot het controleren van de gerealiseerde woningaanpassing.
Onmiddellijk na de voltooiing van de aanpassingswerkzaamheden, maar uiterlijk binnen 15
maanden na het besluit tot toekenning, verklaart de inwoner schriftelijk aan de gemeente dat de bedoelde werkzaamheden zijn voltooid.
De gereedmelding, als bedoeld in het vorige lid, is voorzien van een verklaring van de
budgethouder waaruit blijkt dat bij het treffen van de maatwerkvoorziening is voldaan aan de voorwaarden waaronder het persoonsgebonden budget is toegekend.
De budgethouder aan wie een persoonsgebonden budget is verstrekt voor het realiseren van een
woningaanpassing aan de eigen woning is verplicht zorg te dragen voor een opstalverzekering die
in voldoende mate de te verzekeren waarde van de woning dan wel de getroffen woningaanpassing dekt voor het risico van schade. Desgevraagd wordt na de gereedmelding een afschrift van het (gewijzigde) polisblad en een verklaring door de budgethouder overlegd.
Bij berekening van de kosten van een woonruimteaanpassing is het uitrustingsniveau van een sociale huurwoning bepalend.
De hoogte van het persoonsgebonden budget in de vorm van een vergoeding voor verhuis- of
inrichtingskosten wordt vastgesteld aan de hand van door de inwoner in te leveren offertes en op basis van de actuele Nibud Prijzengids.
De hoogte van het persoonsgebonden budget voor tijdelijke huisvesting wordt bepaald aan de hand van de werkelijke kosten.
Het persoonsgebonden budget voor huurderving is afhankelijk van de kale huur van de
woonruimte met een maximum van het bedrag genoemd in artikel 13 van de Wet op de huurtoeslag.
Hulpmiddelen
De hoogte van het persoonsgebonden budget is gebaseerd op het bedrag dat de
maatwerkvoorziening bij verstrekking in natura zou kosten. Daarbij wordt uitgegaan van de
goedkoopste uitvoering en van de vaste categorieprijzen vastgesteld op basis van de tarieven van de gecontracteerde leveranciers (zie Hoofdstuk 7 Pgb-tarieven). Hierin zijn ook kortingen
verwerkt. Deze korting wordt doorberekend naar het pgb. Het is immers niet de bedoeling dat een pgb meer geld kost dan verstrekking in natura. Overigens zijn er met de genoemde leveranciers
afspraken gemaakt dat budgethouders tegen dezelfde prijs en voorwaarden voorzieningen kunnen aanschaffen als de gemeente.
Voor maatwerkvoorzieningen waarvoor geen vaste categorieprijzen gelden wordt het pgb
vastgesteld op basis van één of meerdere offertes, opgevraagd door de inwoner, en/of door een verkenning dan wel kennis van de markt door de gemeente of op basis van de actuele Nibud Prijzengids.
Het pgb wordt zo nodig verhoogd met een bedrag voor het onderhoud, reparaties en eventueel de verzekering van de voorziening. Ook hier geldt als uitgangspunt, dat wordt aangesloten bij de
tarieven van gecontracteerde leveranciers en aanbieders in geval de voorziening in natura zou zijn verstrekt.
De budgethouder dient bij de aanschaf van een hulpmiddel een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.
20
Het persoonsgebonden budget wordt voor een minimale periode toegekend (Bijlage 1
Afschrijvingspercentages hulpmiddelen). Binnen de toegekende verstrekkingsduur kan de budgethouder niet nogmaals in aanmerking komen voor een pgb voor dezelfde
maatwerkvoorziening of een dergelijke voorziening in natura. Tenzij vaststaat dat de verstrekte voorziening niet meer passend is.
Uitbetaling van het persoonsgebonden budget vindt plaats na het overleggen van een (pro forma) nota waaruit blijkt dat de maatwerkvoorziening is of wordt gekocht conform het gestelde programma van eisen in de toekenningsbeschikking.
Autoaanpassingen
De hoogte van het pgb voor aanpassing van de eigen auto wordt vastgesteld op het bedrag zoals vermeld in de door de gemeente geaccepteerde offerte.
Taxivervoer of vervoer door derden
Uitbetaling van vervoer per taxi of door derden vindt plaats op basis van declaratie. Als de declaratie niet
voldoet aan de in de beschikking gestelde verplichtingen en voorwaarden zal deze niet uitbetaald worden.
Individuele ondersteuning, gespecialiseerde dagbesteding en kortdurend verblijf
De hoogte van het pgb is afhankelijk van de mate van ondersteuning. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:
Het pgb voor individuele ondersteuning, dagbesteding en kortdurend verblijf is afgeleid van de tarieven waarvoor de gemeente deze diensten heeft gecontracteerd bij verstrekking in natura.
De vaststelling van een pgb ten aanzien van de individuele ondersteuning en dagbesteding vindt plaats door het bepalen van de vorm van ondersteuning welke noodzakelijk is. In hoofdstuk 7 Pgb-tarieven is een tabel opgenomen met de pgb-tarieven.
Beschermd wonen
De vaststelling van een pgb voor beschermd wonen vindt plaats door het aan de hand van het ingediende zorg- en budgetplan bepalen welk product beschermd wonen passend is.
In Hoofdstuk 7 is een tabel opgenomen met de pgb-tarieven voor de verschillende producten beschermd wonen.
3.2.3 Persoonsgebonden budget voor hulp door sociaal netwerk Het is niet wenselijk om over te gaan tot betaling van hulp die anders zonder betaling door het sociaal
netwerk dan wel een mantelzorger geleverd zou worden. Een pgb wordt daarom in principe niet verstrekt wanneer de zorg wordt ingevuld door een persoon die mantelzorg verleent of waarvan verwacht zou kunnen worden deze de hulp als mantelzorger kan verlenen. Er zijn echter ook situaties waarbij het
mogelijk is om een maatwerkvoorziening in de vorm van een pgb te verstrekken voor hulp uit het sociaal netwerk. Voorbeelden kunnen zijn:
Als de hulp de gebruikelijke hulp overstijgt en in alle redelijkheid en billijkheid niet verwacht kan worden iemand dit in het kader van mantelzorg doet; 21
Als de hulp aantoonbaar aan dezelfde eisen van doelmatigheid en efficiency voldoet als de maatwerkvoorziening in natura voor de betreffende diensten;
De hulp mag niet leiden tot overbelasting van degene uit het sociaal netwerk die de hulp verleent. Daarnaast dient altijd een zorgvuldig onderzoek gedaan te worden naar de specifieke individuele situatie voordat een besluit genomen kan worden over het wel of niet verstrekken van een pgb voor hulp door het sociaal netwerk.
3.2.4 Uitbetaling van het persoonsgebonden budget De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert namens de gemeente de betalingen ten laste van het verstrekte persoonsgebonden budget, alsmede het hiermee verbonden budgetbeheer, uit.
De uitbetaling vindt alleen plaats aan aanbieders dan wel hulpverleners waar de inwoner een zorgovereenkomst mee heeft afgesloten.
3.2.5 Geen keuze voor een persoonsgebonden budget In een aantal gevallen is er in beginsel geen keuze voor een persoonsgebonden budget. Er is in aanvulling op artikel 11 van de Wmo-verordening 2020 geen keuze voor een persoonsgebonden budget als: 1.
de inwoner zelf niet in staat is of blijkt te zijn een pgb te beheren of zorginhoudelijke afspraken te
2.
er sprake is van vastgesteld oneigenlijk gebruik of misbruik van een pgb in het verleden of er
3.
het een toekenning betreft voor collectief vraagafhankelijk vervoer. Hier speelt het verantwoord
maken en er ook niemand in zijn omgeving is die dit voor hem kan doen;
anderszins niet aan de geldende regels en verantwoordelijkheden is gehouden en dit verwijtbaar is;
laten functioneren van het collectief vervoerssysteem een belangrijke rol. De gemeente heeft een zwaarwegend financieel belang om rechthebbenden te laten deelnemen aan deze voorzieningen
4.
ten einde ze in stand te houden;
als de voorziening zich niet leent voor een persoonsgebonden budget, bijvoorbeeld omdat er
sprake is van een progressief ziektebeeld of een kindervoorziening waarbij op voorhand vaststaat dat de voorziening binnen korte tijd vervangen moet worden.
Een aanvraag voor een pgb kan geweigerd worden voor zover de kosten van het pgb hoger zijn dan de
kosten van de maatwerkvoorziening in natura. De situatie waarin het door de inwoner beoogde aanbod
duurder is dan het aanbod van de gemeente betekent niet bij voorbaat dat het pgb om die reden geheel
geweigerd kan worden. Inwoners kunnen zelf bijbetalen wanneer het tarief of de kostprijs van de door hen gewenste leverancier of aanbieder hoger is dan het door de gemeente voorgestelde aanbod.
3.3 Huishoudelijke verzorging Ondersteuning en regie bij het voeren van een huishouden (hierna: huishoudelijke verzorging) is aan de orde als er beperkingen zijn bij het voeren van een gestructureerd huishouden. Dat kan zich uiten door (dreigende) vervuiling van de woning of van kleding doordat de inwoner het huishouden niet meer
(voldoende) zelf kan doen, maar ook doordat de inwoner niet in staat is voor zichzelf maaltijden te
bereiden of boodschappen te doen. In noodsituaties (bijvoorbeeld plotselinge uitval van een alleenstaande 22
ouder door ziekenhuisopname) kan binnen dit resultaatgebied ondersteuning worden geboden voor de verzorging van minderjarige kinderen.