Document · PDF

MPG 2025

Gemeenteraad 19 juni 2025, gemeente OssBij agendapunt: A Vaststelling Meerjarenprognose grondbedrijf (MPG) 202516.360 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Bijdrage vanuit reserve mobiliteit ten behoeve van Stationskwartier Ravenstein (€ 6,0 ton voordelig) Vanwege de hoge kosten voor de aan te leggen infrastructuur in de nieuwe wijk Stationskwartier in Ravenstein wordt vanuit de reserve mobiliteit een dotatie gedaan aan de ABR, van waaruit het tekort van de exploitatie Stationskwartier wordt gedekt. Omdat volgens de regels een storting in de exploitatie zelf niet mag, is ervoor gekozen het geld te laten landen in de ABR, zodat indirect hetzelfde effect ontstaat.

6.4 Winst- en verliesnemingen Winstnemingen In 2024 is € 5,0 miljoen aan winst uit de actieve grondcomplexen verwacht en toegevoegd aan de ABR. In de jaren daarna wordt nog € 10,4 miljoen aan te onttrekken winsten verwacht. Het zwaartepunt hiervan zit in 2025, waarna de winsten teruglopen. Dit heeft te maken met de afronding van diverse projecten, maar ook het algemene beeld waarde grondexploitaties tegenwoordig financieel veel harder onder druk staan. In de bijlagen vindt u per complex een overzicht. Let wel, de winsten zijn exclusief de IMVA’s. Verliesneming In 2024 is € 1,1 miljoen aan bijkomende verliesvoorziening getroffen. Dit is gebaseerd op de huidige inschattingen, waarbij het verlies direct door middel van een voorziening dient te worden afgedekt. Dit brengt het totaal op € 13,2 miljoen aan voorziening. Omdat dus op de verliezen vooruit wordt gelopen, zal daarom niet (nogmaals) negatief worden ingegrepen op de stand van de ABR. In de bijlagen vindt u per complex een overzicht. Let wel, de verliezen zijn exclusief de IMVA’s. Overzicht De volgende grafiek geeft een overzicht van de winst- en verliesnemingen binnen de grondexploitaties in miljoenen euro’s vanaf 2024. Deze winst- en verliesnemingen zijn verwerkt in de prognose van de ABR. Let wel, de verliezen zijn exclusief de IMVA’s. De grote piek in 2024 hangt samen met de afsluiting van het Walkwartier in dat jaar.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 28 van 54

6.5 Geïnvesteerd vermogen/boekwaarde De totale boekwaarde (saldo van uitgaven en inkomsten) per 31 december 2024 is € 78,8 miljoen. Deze boekwaarde is verdeeld over de zogenaamde beheercomplexen, IMVA’s, gemeenschappelijke regeling Heesch West en de actieve BIE’s.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 29 van 54

Onderstaande tabel geeft de mutaties weer in 2024. In bijlage 1.3 staat een onderbouwing van de boekwaarde per onderdeel. Beheercomplexen IMVA's Heesch-West Bouwgrond In Exploitatie Totaal *afgrond in miljoenen

1 januari 2024 37,9 4,1 25,3 22,0 89,2

mutatie 2024 -0,7 1,5 -0,2 -10,9 10,4-

1 januari 2025 37,1 5,5 25,1 11,1 78,8

De totale boekwaarde van het grondbedrijf is in 2024 afgenomen met € 10,4 miljoen. Het afsluiten van de grondexploitatie Walkwartier is hiervan veruit de belangrijkste oorzaak.

6.6 Vennootschapsbelasting (Vpb) Vennootschapsbelasting (Vpb) wordt geheven over de winst die een onderneming maakt. Het Osse grondbedrijf wordt sinds 2016 aangemerkt als onderneming en is daarmee in dit kader belastingplichtig voor de Vpb. In 2024 is de ABR daarom voor een bedrag van omstreeks € 2,5 ton aangeslagen. Voor 2025 is de verwachting dat het grondbedrijf verlies maakt in orde van grootte van grofweg de winst in 2024. Dergelijke verliezen kunnen binnen één jaar verrekend worden onder voorwaarden. In dat geval zou normaal gesproken de betaling over 2024 in 2025 weer terugvloeien in de ABR, zodat de afdracht over beide jaren per saldo nul is. Dit is echter nog onder voorbehoud. Ook voor de jaren na 2025 is grotendeels sprake van verliezen, zodat de afdracht Vpb in die periode naar verwachting beperkt dan wel nihil zal zijn.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 30 van 54

7. Reserves en risicobeheer Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 31 van 54

7.1 Risicobeheer

De resultaten van de grondexploitaties zijn gebaseerd op uitgangspunten en parameters die, gelet op de huidige markt en inzichten, het meest reëel lijken voor de looptijd van het project. Deze inschattingen resulteren in een beoogd projectresultaat: de zogenaamde eindwaarde. Het is en blijft echter altijd een inschatting zolang een project niet is afgerond. Kansen en risico’s binnen een project kunnen ervoor zorgen dat het projectresultaat in de toekomst naar boven of beneden afwijkt. Om inzicht te krijgen in de bandbreedte waarbinnen het projectresultaat zich zal gaan bevinden, voeren we een risicoanalyse uit. Dit doen we via de analyse genaamd Monte Carlo. In deze risicoanalyse benoemen we een aantal standaardrisico’s die kunnen optreden binnen een project. Dat kunnen projectspecifieke incidentele risico’s zijn zoals een bodemvervuiling of conjuncturele risico’s zoals hogere inflatie of lagere grondprijzen. Het verschil tussen het vastgestelde resultaat en het resultaat als gevolg van de risicoanalyse, dekken we af via de ABR en indien nodig via de overige reserves binnen het grondbedrijf of de gemeente. Deze afweging en afdekking vindt plaats op concernniveau, hoewel in de regel nooit volledig ter hoogte van het totaal aan risico’s omdat het uitgangspunt is dat deze zich niet in volle omvang tegelijk zullen voordoen.

Naast het waar mogelijk afdekken van risico’s geeft het risicobeheer ook inzicht in wanneer er een afroming van de ABR kan plaatsvinden of juist niet. In de ABR worden namelijk winsten uit de grondexploitaties gestort, maar daaruit wordt ook de voorziening voor verliezen gevoed. Het bedrag aan risico’s dient bij voorkeur altijd afgedekt te kunnen worden binnen de ABR. Omdat per eind 2024 de stand van de ABR ontoereikend is in relatie tot de totaalsom aan risico’s, kunnen de overige reserves binnen en buiten het grondbedrijf in beschouwing worden genomen als eventuele dekking. De verwerking hiervan vindt zoals beschreven op concernniveau plaats. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de risicoparagraaf van de jaarrekening. Als de stand van de ABR in de toekomst hoger is dan de berekende dekkingsgraad, kan het meerdere in theorie weer worden afgeroomd als daartoe door de raad wordt besloten.

7.2 Toepassing Een goed onderbouwde grondexploitatie is de basis van een goede beheersing van de risico’s. De risico’s met een kans van optreden groter dan 50% worden als uitgangspunt opgenomen in de grondexploitatie en zijn dus meegenomen in de eindwaarde. De risico’s met een kleinere kans van optreden worden geïnventariseerd en gekwantificeerd. Deze worden buiten het scenario gehouden, maar het berekende bedrag wordt op basis van de Monte Carlo-analyse opgenomen in het vereiste weerstandsvermogen. De volledige technische werking van dit model wordt omwille van de leesbaarheid uitgelegd in bijlage II. In de projectbladen van elk project is de uitkomst zichtbaar in de hoek rechtsonder.

7.3 Risicoreservering

De Monte-Carlomethode leidt tot een bepaald risicobedrag per exploitatie. Deze bedragen tellen we bij elkaar op. Het totaalbedrag in dezen bedroeg € 8,3 miljoen per eind 2024. Deze bedragen zijn gebaseerd op het risicoprofiel van alle grondexploitaties tezamen exclusief de IMVA’s. In onderstaande afbeelding is dit bedrag opgedeeld in de drie soorten exploitaties. De risico’s bij de woningbouwcomplexen zijn bij voorliggend MPG hoger dan eerder ingeschat. Dit komt voort uit nieuwe activeringen, waarbij de risico’s aan het begin het grootst zijn en dus het zwaarst drukken. Overigens zijn er ook afsluitingen per 2024 die het risicoprofiel drukken. Daarnaast is er een nieuwe rekenmethodiek toegepast bij de Monte Carlo-analyse, welke in de bijlage II wordt uitgelegd. Bij industrieterreinen is het risico nihil, omdat dit zich geheel in de eindfase bevindt. Met betrekking tot de herstructureringsplannen tot slot komt de verlaging door afsluitingen en de hiervoor benoemde gewijzigde rekenmethodiek.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 32 van 54

De ABR moet van voldoende omvang zijn om alle risico’s af te dekken. We dekken los van het beschikbare saldo in de ABR echter niet het gehele bedrag van € 9,2 miljoen aan risico’s af. Hierbij maken we onderscheid tussen projecten met een tekort en winstgevende projecten. •

•

Projecten met een tekort: als het risico zich voordoet, resulteert dit in een extra verliesneming ten laste van de ABR. Verliezen moeten namelijk direct genomen worden en binnen het project is immers geen positief saldo voorhanden ter dekking. Het risicoprofiel van alle verliesgevende projecten is circa € 7,5 miljoen. Projecten met winst: Als het risico zich voordoet, sluit het complex in de toekomst met een lagere winstneming af. In beginsel heeft het project in een bepaalde mate ruimte om de tegenvallers op te vangen tot en met de hoogte van de positieve eindwaarde. Voor de winstgevende projecten geldt een risicoprofiel van € 1,7 miljoen. De blootstelling aan de risico’s is echter minder. Een deel van de winst moet nog worden genomen en kan dus een deel van de risico’s opvangen binnen de jaarschijf. Echter is een deel van de winsten al genomen, dus daar bestaat een kans op terugboeken. Dit deel bedraagt € 0,8 miljoen en wordt meegenomen in de minimale omvang van het weerstandsvermogen.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 33 van 54

7.4 Kosten IMVA De gemaakte voorbereidingskosten dekken we direct af met de voorziening IMVA. IMVA’s maken tot aan moment van opening van de grondexploitatie door de raad geen onderdeel uit van het berekende weerstandsvermogen en worden dus ook niet in de doorrekeningen meegenomen. In hoofdstuk 4.6 zijn de financiële ontwikkelingen ten aanzien van de IMVA’s in 2024 en de toekomst behandeld. Samenvattend zijn vier IMVA’s in 2024 omgevormd tot exploitatie en één IMVA wordt opgehoogd.

7.5 Reserves

Het verloop van de reserves is een weerspiegeling van de geactualiseerde prognoses en risicoanalyse. Het hieronder getoonde staafdiagram geeft het verloop van de reserves van het grondbedrijf weer op basis van die actualisaties, waarbij per staaf de reserves bij elkaar zijn opgeteld. De beginstand van 2025 is de daadwerkelijke eindstand van 2024. De jaren erna betreffen inschattingen. In de oranje stippellijn wordt de minimale stand van het weerstandsvermogen weergegeven, zoals toegelicht in hoofdstuk 6.1. Daar is het weerstandsvermogen afgezet tegen de ABR, maar in onderstaande afbeelding is het afgezet tegen de gehele reservepositie. Onder het staafdiagram volgt een beschrijving per reserve. Een gedetailleerde specificatie van de mutaties in de reserves en voorzieningen ligt bij de griffie ter inzage (zie de verwijzing bij Ter inzage I na de bijlagen).

ABR Deze algemene reserve vangt afwijkingen ten opzichte van de prognose op en vormt het weerstandsvermogen van het grondbedrijf. Men noemt dit verschijnsel van het verwerken van afwijkingen en mutaties ook wel egaliseren. Het weerstandsvermogen betreft de risico’s van de BIE en niet de IMVA’s, een en ander zoals hiervoor beschreven. De ABR was per eind 2024 € 2,4 miljoen. In paragraaf 6.2 is beschreven hoe deze stand tot stand is gekomen. In de jaren 2025 en verder loopt de ABR steeds wat verder op met voor zover nu ingeschat kan worden tot € 8,4 miljoen in 2030. In 2026 en 2027 kent de ABR onvoldoende vermogen om aan het minimale weerstandsvermogen te voldoen, hoewel dit daarna sterk verbetert. Zoals eerder omschreven wordt deze kwestie op concernniveau beschouwd. Daar waar de ABR algemeen van aard is, zijn de overige reserves die hierna aan bod komen geoormerkt voor specifieke doeleinden. Reserve binnenstedelijke transformaties Deze reserve is bedoeld om de verliezen van binnenstedelijke herstructureringsopgaven op te vangen. Behalve kosten voor grondexploitaties, kunnen dit ook kosten zijn die niet aan grondexploitaties zijn toe te rekenen zoals kosten voor openbare ruimte buiten een exploitatiegebied. Deze opgaven kosten in de regel meer geld dan dat ze opleveren. De reservestand eind 2024 is € 14,4 miljoen.

In dat jaar is € 6,0 ton onttrokken voor nieuwe exploitaties (Hooghuis Ravenstein en Raadhuislaan Noord). In 2025 vindt een laatste storting van € 5,0 miljoen vanuit de algemene dienst plaats, zodat dit saldo oploopt richting de € 20,0 miljoen. Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 34 van 54

Reserve strategische grondaankopen Met deze middelen kan de gemeente actief handelen om gronden voor potentiële uitbreidingslocaties aan te kopen. Als de gemeente strategische gronden of gebouwen koopt voor toekomstige ontwikkelingen, kan het zijn dat de aankoopwaarde hoger is dan de marktwaarde. Het doel van deze reserve is dit verschil tijdelijk af te dekken, hoewel dit door gewijzigde verslagleggingsregels minder vaak voorkomt. Ook worden de rentekosten over het aankoopbedrag uit deze reserve betaald, zoals voor de Brandstraat en Amsteleind. De reserve bedraagt per ultimo 2024 € 5,7 miljoen. Reserve risico’s Heesch West (gemeenschappelijke regeling) Deze reserve is bedoeld als extra financiële buffer voor Heesch West. Oss neemt voor 30% deel in deze gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten hebben in 2022 de verliesvoorziening overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling. Het aandeel van Oss bedroeg destijds € 13,1 miljoen. Dit bedrag was afgeleid van ons deelnemingspercentage van 30% en op het toen gecalculeerde verlies van € 43,7 miljoen. De grondexploitatieberekening Heesch West is begin 2025 weer geactualiseerd. De exploitatieberekening sluit nu met een exploitatietekort van € 38 miljoen. Hierdoor is ruim € 5 miljoen vrijgevallen in 2024 binnen de exploitatie van de GR Heesch West.

Dit financieel voordeel is gestort in een egalisatiereserve binnen de GR Heesch West op basis van artikel 17 van de Financiële verordening Heesch West 2023. Daarnaast hebben wij over de grondexploitatie een zelfstandige risicoanalyse uitgevoerd. Dit omdat de gemeente ’s-Hertogenbosch de exploitatie zelfstandig namens de drie deelnemende gemeenten actualiseert. Hierbij worden specifieke uitgangspunten en omstandigheden vanuit Oss in aanmerking genomen. Het gaat dus om een louter Osse inschatting, zoals de andere gemeenten die deelnemen aan Heesch-West ook een eigen risico-inschatting maken. Op basis van onze risicoanalyse is een alternatieve schatting gemaakt, welke een risicobedrag van € 2,5 miljoen oplevert. Daartoe is op basis van marap I 2024 de reserve in 2024 met ongeveer € 8,0 ton aangevuld.

7.6 Voorzieningen Het navolgende staafdiagram geeft het verloop van de voorzieningen van het grondbedrijf weer. Daar waar reserves een raadsbevoegdheid zijn, zijn voorzieningen een collegebevoegdheid. Onder het staafdiagram volgt een toelichting per voorziening. De beginstand van 2025 is het daadwerkelijke saldo van eind 2024. Het verloop van de voorzieningen is net als bij de reserves een weerspiegeling van geactualiseerde prognoses en risicoanalyse. In de bijlagen treft u een gedetailleerde specificatie aan per voorziening. Voorziening te verwachten exploitatieverliezen Dit is een voorziening om de verwachte verliezen bij de actieve complexen af te dekken. Deze voorziening wordt gevormd c.q. aangevuld in het jaar dat een complex een negatief resultaat laat zien. Verliesvoorzieningen dienen direct genomen te worden. Hierbij wordt aangesloten bij de netto contante waarde, waarbij de voorziening afgezien van inhoudelijke aanpassingen elk jaar 2% (rentebijschrijving) toeneemt om uiteindelijk bij de eindwaarde aan te sluiten. Door jaarlijkse actualisatie van de exploitaties kunnen er elk jaar mutaties plaatsvinden. Bij afsluiting van het betreffende complex vindt er pas daadwerkelijk een onttrekking plaats uit de voorziening ter hoogte van het definitieve verlies. De stand per eind 2024 is € 13,2 miljoen.

De afsluiting van het Walkwartier en de activering van vier nieuwe complexen hebben geleid tot een grote schommeling in 2024. Voorziening IMVA Deze voorziening is voor het afdekken van de gemaakte voorbereidingskosten bij het eventueel niet doorgaan van een beoogde toekomstige grondexploitatie. De beginstand per 2025 is € 5,5 miljoen. Voorziening afwaarderingen (I)MVA Deze voorziening geldt voor een tijdelijke correctie op materiële vaste activa ten behoeve van (toekomstige) grondexploitaties. Hierdoor kan de volledige boekwaarde van de activa te zijner tijd ingebracht worden bij een eventuele grondexploitatie. Bij activa waarvan de bestemming verandert, moet de actuele waarde bepaald worden. Indien de actuele waarde duurzaam lager is dan de boekwaarde (aankoopbedrag), dan wordt het verschil in deze voorziening gestort. In het recente verleden waren daardoor voorzieningen voor het schoolgebouw Hooghuis en een deel van de verworven gronden voor het Stationskwartier in Ravenstein opgenomen. Met de activering van beide exploitaties in 2024 zijn de voorzieningen opgeheven en bedraagt de stand nu nul. Vanwege de volgorde van de besluitvorming wordt voorgesteld om bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo 2024 € 376.300 toe te voegen aan de reserve strategische aankopen, zodat dit bedrag terugkeert.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 35 van 54

7.7 Totaaloverzicht reserves en voorzieningen

In totaal beheert het Osse grondbedrijf eind 2024 voor € 43,7 miljoen aan reserves en voorzieningen. De verdeling is te zien in navolgende cirkeldiagram. In de bijlagen vindt u een verdere uitsplitsing.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 36 van 54

7.8 Conclusie Het Osse grondbedrijf kent uiteenlopende exploitaties met winsten en verliezen. Zichtbaar is dat het aantal verlieslatende projecten toeneemt ten opzichte van het verleden, waardoor reserves onder druk kunnen komen te staan. De meeste nieuwe of nog nieuw te activeren exploitaties kennen een min, hoewel niet alle. Daarentegen worden nog steeds de financiële vruchten geplukt van de winstgevende complexen, omdat deze winsten in tegenstelling tot verliezen pas in de loop van de tijd aan de reserves worden toegevoegd. De ABR kende begin 2024 een nulstand, maar is in 2024 weer gegroeid. Deze nulstand kwam voort uit onttrekkingen waartoe in het verleden was besloten en relatief zwaar drukten. In dit document is inzichtelijk gemaakt dat de komende jaren het saldo weer verder toeneemt. Mede in relatie tot de overige reserves en in verhouding tot de risico’s kan met name vanaf 2027 weer van een gezond grondbedrijf worden gesproken, waarbij de portefeuille aan projecten even divers is als nu en het recente verleden. Hierbij worden de IMVA’s nog niet in beschouwing genomen.

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 37 van 54

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 38 van 54

Bijlage I: Cijfers op projectniveau 1.1. Details verkopen – woningbouw De hieronder staande tabel geeft de gerealiseerde verkoop van bouwkavels voor woningbouw van 2024. Daarnaast geeft het de prognose weer voor de komende vier jaar plus een vooruitblik voor de resterende looptijd per project. Het betreft grondbedrijfcomplexen die de status van BIE hebben. Het gaat hier om wooneenheden (kavels en appartementen) die de gemeente verkoopt aan particulieren (zelfbouwers) en aan ontwikkelaars (projectmatige bouw). Gronden die marktpartijen op eigen grond in eigen beheer ontwikkelen nemen we niet mee in dit overzicht. Met inbegrip van 2024 zijn 1.366 toekomstige woningen voorzien. Dit betreft het jaar waarin de gemeente de gronden verkoopt en kan dus een jaar afwijken van het jaar van oplevering van de woning.

Lopende grondexploitaties 80120 Oss - Koornstraat Begijnenstraat 80140 Oss - Elzeneindlocatie Slowcare 80190 Berghem - C entrumplan 80200 Oss -Talentencampus 80230 Haren - Groenstraat 80260 Oss - Walkwartier 80290 Oss - Winkelcentrum De Ruwert 80310 Berghem - Piekenhoef 80330 Herpen - Wilgendaal 2 80430 Oss - Kapelaan Nausstraat 80440 Oss - Raadhuislaan Noord 80520 Oss - Horzak Noord 80530 Oss - Oijense Zij Noord 80550 Macharen - Sportvelden 80590 Restantcomplexen 80630 Oss - Vorstengrafdonk 80720 Oss - C rematorium 81120 Lith - C entrumplan 81140 Oijen - Dorpsplan 81150 Ravenstein - Hooghuis 81400 Lith - Oost 81420 Maren-Kessel - Liesdaal 2 en 3 81460 Ravenstein - Stationskwartier 82340 Geffen - Den Herd 82350 Geffen - Leiweg 82360 Geffen - Heesterseweg 82370 Geffen - 't Veld Gronduitgifte in aantal wooneenheden

2024

2025

0 0 0 74 0 0 0 0 5 21 0 1 1 0 0 0 0 10 0 0 0 27 0 0 0 0 50 189

2026

37 0 0 0 7 0 0 0 0 0 198 1 1 0 0 0 0 0 0 25 0 30 0 5 0 0 100 404

2027

106 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 36 0 0 0 0 0 0 0 0 41 0 1 6 123 313

30 0 0 40 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 106 0 5 1 10 194

2028 0 0 0 40 0 0 0 0 0 0 0 0 0 19 0 0 0 0 0 0 0 0 92 0 0 1 0 152

2029 en verder 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 7 105 0 0 0 0 114

Naast de lopende grondexploitaties zijn er ook projecten in voorbereiding (IMVA’s). Dit zijn nog zachte plannen waar nu aan gewerkt wordt. Het verwachte totaal bedraagt ruim 3.500 kavels of appartementen. IMVA 80130 Marsna C asella 80460 Gebiedsontwikkeling Raadhuislaan zuid 80540 Klein Amsteleind 80560 Groot Amsteleind 81160 Vidi Reo Gronduitgifte in aantal wooneenheden

2024

2025

2026

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

2027

2028

2029 en verder

3 201 150

3 215 200

3 96 200 225

200 2.025

7 361

418

524

2.225

pagina 39 van 54

1.2. Details verkopen – industrie Industriegrond In de onderstaande tabel staat de gerealiseerde verkoop van het aantal vierkante meters industriegrond van het afgelopen jaar en de prognose voor 2025. Op basis van de huidige capaciteit is geen uitgifte in de verdere toekomst voorzien. Industrieterreinen 80290 Winkelcentrum De Ruwert 80310 Piekenhoef 80630 Vorstengrafdonk 80720 C rematorium Oss Gronduitgifte in m2

2024

2025

2026

1.922 1.000 31.737

3.800 14.780

31.737

14.780

2027

2029 en verder

2028

1.3. Boekwaarden Bouwgronden in exploitatie Boekwaarde Bouwgrond in exploitatie (BIE) Herstructureringsplannen 80120 Oss - Koornstraat Begijnenstraat 80140 Oss - Elzeneindlocatie Slowcare 80190 Berghem - C entrumplan 80200 Oss -Talentencampus 80230 Haren - Groenstraat 80260 Oss - Walkwartier 80290 Oss - Winkelcentrum De Ruwert 80430 Oss - Kapelaan Nausstraat 80440 Oss - Raadhuislaan Noord 81120 Lith - C entrumplan 81140 Oijen - Dorpsplan 81150 Ravenstein - Hooghuis subtotaal Woningbouwcomplexen 80310 Berghem - Piekenhoef 80330 Herpen - Wilgendaal 2 80520 Oss - Horzak Noord 80530 Oss - Oijense Zij Noord 80550 Macharen - Sportvelden 80590 Restantcomplexen 81400 Lith - Oost 81420 Maren-Kessel - Liesdaal 2 en 3 82340 Geffen - Den Herd 82350 Geffen - Leiweg 82360 Geffen - Heesterseweg 82370 Geffen - 't Veld Geffen 81460 Ravenstein - Stationskwartier subtotaal Industrieterreinen 80630 Oss - Vorstengrafdonk 80720 Oss - C rematorium subtotaal Totaal BIE's Totaaloverzicht boekwaarde Grondbedrijf Totaal BIE's Totaal IMVA's Totaal Beheerscomplexen Totaal Grondbedrijf Heesch-west Totaal grondbedrijf incl Heesch-west

1 januari 2024

mutatie 2024

1 januari 2025

574.941 -1.375 -2.148.231 311.682 315.522 13.526.280 361.916 1.365.653 969.873 970.467 -27.464 164.042 16.383.306

419.074 1.375 1.292.528 2.489.203 30.079 -13.526.280 -320.918 -1.096.793 964.379 -701.558 27.464 1.995.572 -8.425.875

430.758 -2.176.672 -2.912 -8.809.152 451.428

286.778 -2.537.669 249.031 -7.954.231 643.731 -227.977

-246.524 1.664.812 197.206 987.689 1.705.311 5.023.547 852.635 78.125

-143.980 -360.997 251.943 854.921 192.303 -227.977 246.524 -286.145 35.031 46.859 64.732 -2.452.455 2.125.628 346.387

4.758.573 755.190 5.513.763

-3.105.796 36.478 -3.069.318

1.652.777 791.668 2.444.445

21.975.194

-11.148.806

10.826.388

21.975.194 4.082.601 37.856.550 63.914.346 25.315.392 12.541.158

-11.148.806 1.457.647 -730.326 -10.421.485 -175.673 -554.653

10.826.388 5.540.248 37.126.224 53.492.860 25.139.719 28.353.141

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

994.015 -855.703 2.800.885 345.601 40.998 268.860 1.934.252 268.909 2.159.614 7.957.431

1.378.667 232.237 1.034.548 1.770.043 2.571.092 2.978.263 424.512

pagina 40 van 54

1.4. Winst- en verliesnemingen Hieronder staan de winst- en verliesnemingen van projecten momenteel tot de BIE-complexen behoren. Negatieve bedragen in de onderstaande tabel zijn verliesnemingen waarvoor bij voorbaat een verliesvoorziening is getroffen. De positieve bedragen zijn winstnemingen, welke gaandeweg in de ABR vloeien. Dat verliezen vooraf worden genomen en winsten tussentijds komt voor uit de regels van het BBV. Projectnaam Herstructurering Berghem - C entrumplan Haren - Groenstraat Lith - C entrumplan Oijen - Dorpsplan Oss - Elzeneindlocatie Slowcare Oss - Kapelaan Nausstraat Oss - Koornstraat Begijnenstraat Oss - Raadhuislaan Noord Oss - Winkelcentrum De Ruwert Oss -Talentencampus Ravenstein - Hooghuis Oss - Walkwartier Subtotaal Woningbouw Berghem - Piekenhoef Geffen - Den Herd Geffen - Heesterseweg Geffen - Leiweg Geffen - 't Veld Herpen - Wilgendaal 2 Lith - Oost Macharen - Sportvelden Maren-Kessel - Liesdaal 2 en 3 Oss - Horzak Noord Oss - Oijense Zij Noord Ravenstein - Stationskwartier Restantcomplexen Subtotaal Industrie Oss - C rematorium Oss - Vorstengrafdonk Subtotaal Totaal Totaal winstnemingen Totaal verliesvoorziening

2024

2025

637.101

28.316

Prognose 2026

2027

2028

2029 e.v.

22.689 -21.938 -701.406

46.403 -30.048 -625.580 -432.428 -1.690.522 -966.424 -2.888.860 -2.058.091 -14.185.860 -13.532.404

-404.112

-4.893 6.571

398.531 200.221

-2.292.659

-3.748.613

-2.888.860

41.452 12.235

3.104

408.328 -178.174 122.497

549.692 424.317

1.306.869

590.893

3.494 -355.017 611.168

597.126 335.138 489.209

1.331.490 22.303 1.377.345

48.408

166.693

169.253

1.401.923

1.775.802

4.303.899

6.070 2.816.957

760.690

428.898

-3.104.560

2.545.078 2.545.078

-85.150 1.006.943 921.793

-9.211.524 4.974.336 -14.185.860

4.821.580 5.339.158 -517.578

524.298 2.839.646 -2.315.348

-2.987.923 760.690 -3.748.613

-2.459.962 783.915 -3.243.877

-3.104.560 1.504.408 -4.608.968

-910.553 1.504.408

-3.698.415

Meerjarenprogramma grondbedrijf (MPG) 2025 – Gemeente Oss

pagina 41 van 54

1.5. Totaalresultaat (eindwaarde) De eindwaarde is de totale winst of verlies van een plan bij afsluiting in de toekomst, gebaseerd op alle inkomsten en uitgaven, maar ook rente en indexen voor de inkomsten en uitgaven. Hier zijn de verschillen tussen het voorliggend MPG 2025 en het MPG 2024 weergegeven. Totaalresultaat - Eindwaarde

MPG 2024 Jaarrekening 2023

MPG 2025 Jaarrekening 2024

Verschil

6320010 herstructureringsplannen 80120 Oss - Koornstraat Begijnenstraat

-625.313

-668.821

-43.508

80140 Oss - Elzeneindlocatie Slowcare

1.119.103

685.701

-433.402

80190 Berghem - Centrumplan

-4.483.993

-3.919.250

564.743

80200 Oss -Talentencampus

-2.782.327

-2.888.860

-106.533

80230 Haren - Groenstraat

-989.674

-939.952

49.722

-14.199.537

-14.185.860

13.677

80290 Oss - Winkelcentrum De Ruwert

-961.243

-966.423

-5.180

80430 Oss - Kapelaan Nausstraat

-582.471

-625.580

-43.109

-1.690.522

80260 Oss - Walkwartier

80440 Oss - Raadhuislaan Noord

81120 Lith - Centrumplan

-1.413.979

-1.405.384

8.596

81140 Oijen - Dorpsplan

-1.980.421

-1.967.403

13.018

81150 Ravenstein - Hooghuis

-2.058.091

-26.899.856

-30.630.446

-3.730.590

80310 Berghem - Piekenhoef

28.242.913

28.111.027

-131.886

80330 Herpen - Wilgendaal 2

2.177.242

1.885.415

-291.827

80520 Oss - Horzak Noord

1.677.620

2.015.550

337.930

80530 Oss - Oijense Zij Noord

5.122.960

5.286.971

164.011

-910.553

subtotaal

6820000 woningbouwcomplexen

80550 Macharen - Sportvelden

80590 Restantcomplexen

575.505

581.575

6.070

81400 Lith - Oost

952.030

1.052.119

100.089

81420 Maren-Kessel - Liesdaal 2 en 3

3.038.318

4.475.459

1.437.141

82340 Geffen - Den Herd

356.710

248.244

-108.466

82350 Geffen - Leiweg

-337.218

-355.017

-17.799

82360 Geffen - Heesterseweg

1.169

18.833

17.663

82370 Geffen - 't Veld Geffen

3.429.043

3.490.240

61.198

-3.698.415

45.236.292

42.201.449

-3.034.843

32.852.263

33.466.472

614.209

-59.312

-85.150

-25.838

32.792.951

33.381.322

588.371

51.129.388

44.952.326

-6.177.062

81460 Ravenstein - Stationskwartier

subtotaal 632000 industrieterreinen 80630 Oss - Vorstengrafdonk 80720 Oss - Crematorium subtotaal TOTAAL

Wat betreft de waarden geldt het volgende: • Een negatief bedrag betekent dat de kosten hoger zijn dan de opbrengsten, oftewel een verlies met bijbehorende verliesvoorziening ter afdekking bij voorbaat; en • Een positief bedrag betekent dat de opbrengsten hoger zijn dan de kosten, oftewel een winst met bijbehorende winstneming gedurende de looptijd. Wat betreft de verschillen geldt het volgende: • Een negatief bedrag betekent dat het resultaat zoals berekend bij dit MPG verslechterd is ten opzichte van het resultaat berekend bij het MPG 2024; en • Een positief bedrag betekent dat het resultaat zoals berekend bij dit MPG verbeterd is ten opzichte van het resultaat berekend bij het MPG 2024. In de losse projectbladen is per exploitatie zichtbaar hoe de verschillen zijn ontstaan. Het activeren van een IMVA geeft een relatief grote schommeling, omdat het uitgangspunt op het vergelijkingsmoment nog nihil was.

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 42 van 54

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 43 van 54

Bijlage II: Achtergrond risicobeheer Deze bijlage vormt achtergrondinformatie bij paragraaf 2 van hoofdstuk 7. Hier wordt een technische en financiële uitleg gegeven van het Monte Carlomodel dat invulling geeft aan onze risicoberekening en daarmee ons weerstandsvermogen. Invoergegevens Per exploitatie wordt afgewogen hoe de daar relevante risico’s worden verwerkt. Dit blijkt uit onderstaand overzicht. 1. Opgenomen in de grondexploitatie: Risico’s met een kans van optreden groter dan 50% worden opgenomen in de grondexploitatie. 2. Projectspecifiek: Risico’s met een kans van optreden kleiner dan 50% worden meegenomen bij de Monte Carloanalyse en worden opgenomen in het weerstandvermogen en bijbehorende rapportage. 3. Conjunctureel: Sensitiviteiten en macro-economische risico’s worden geraamd met de Monte Carlo-analyse en opgenomen in het weerstandvermogen en bijbehorende rapportage.

De conjuncturele macro-economische risico’s zijn uitgewerkt in de volgende twee scenario’s: Basisscenario: recessie Grondprijzen blijven hetzelfde: • Effect: geen Woningverkopen vallen tegen: • Effect: ontwikkelingen vertragen licht en uitgifte vindt later plaats Oplopende marktrentes door interventie ECB: • Effect: rentekosten voor gemeente worden hoger Inflatie wordt minder, maar blijft relatief hoog: • Effect kostenstijging loopt langzaam terug Voorgaande wordt voor 50% meegenomen in het Monte Carlo-model. Zeer slecht scenario: diepe recessie Grondprijzen dalen: • Effect: opbrengstendaling Woningverkopen lopen sterk terug: • Effect: ontwikkelingen vertragen sterk en uitgifte vindt later plaats Oplopende marktrentes door interventie ECB: • Effect: rentekosten voor gemeente worden hoger Inflatie blijft hoog door schaarste en hoge energieprijzen: • Effect: kostenstijging blijft hoog Voorgaande wordt eveneens voor 50% meegenomen in het Monte Carlo-model. Projectspecifieke risico’s Daarnaast zijn er nog projecten met winstnemingen waar projectspecifieke risico’s zijn. Dit zijn risico’s die zich alleen manifesteren binnen een bepaald project, zoals bijvoorbeeld een geluidswal, bodemvervuiling, niet-gesprongen explosieven of een parkeergarage. Deze risico’s worden financieel berekend en verdisconteerd met de eventuele winstverwachting van het plan.

Bandbreedtes bij de risico’s De meeste benoemde risico’s vallen binnen bandbreedtes. Als een risico zich onverhoopt voordoet, dan zijn de kosten tussen X en Y. Voorbeeld: de kans op een saneringsopgave is 49% en de kosten liggen tussen de € 50.000 en € 100.000. Daarnaast kunnen de bedragen in de grondexploitatie hoger of lager uitvallen. De kosten voor bijvoorbeeld infrastructurele werken worden geschat op een bedrag X. Deze kosten kunnen echter fluctueren binnen een bepaalde bandbreedte, bijvoorbeeld 5% meer of minder. Ook de parameters kunnen fluctueren binnen bandbreedtes. De langetermijnrente hebben we op dit moment bepaald op basis van de huidige uitgangspunten. Dit percentage kan bijvoorbeeld in de toekomst wijzigen. De inflatiepercentages hanteren wij op basis van landelijke inschattingen. Voorgaande leidt tot de onderstaande tabel. De bandbreedtes hangen af van de geraamde kosten, ervaringen bij andere projecten, de looptijd van een project, de gesloten overeenkomsten enzovoorts en variëren per project. Ook maken wij gebruik van de lokale kennis en ervaring. In de regel hanteren we onderstaande bandbreedte bij de volgende exploitatieposten. Deze wijken af van het verleden, waarop erna meer. Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 44 van 54

• • • • •

Plan- en onderzoekskosten Verwervingen Openbare werken Sanering Verkopen

minimaal -10% minimaal -10% minimaal -10% minimaal -10% minimaal -5%

maximaal 10% maximaal 10% maximaal 10% maximaal 10% maximaal 5%

Toelichting wijzigingen per 2025 Ten opzichte van het MPG 2024 en het Najaarsbericht 2024 herijken wij ook de uitgangspunten voor de Monte Carlo-analyse. De herijking doen we in balans met de aanpassingen voor de parameters (zie hoofdstuk 3). De uitgangspunten zijn een inschatting van de bandbreedte in welke mate de indexeringspercentages voor kosten en opbrengsten in negatieve of positieve zin zouden kunnen afwijken. Daarnaast nemen we in de scenario’s mee dat de rente hoger kan uitvallen in de toekomst. Wij gaan in onze berekeningen uit van de volgende uitgangspunten voor de wijzigingen van de parameters en de looptijd van de grondexploitaties: Basisscenario: economische vertraging We zien een mogelijke lichte toename van de kostenstijging op jaarbasis met 1 %-punt boven op de gehanteerde index. Dit omdat de diverse bronnen uiteenlopende cijfers presenteren. Daarnaast onderschatten we niet de mogelijkheid dat de woningmarkt zijn piek heeft bereikt, en daarmee de grondprijzen nog maar in beperkte maten stijgen. We vertalen dit in een correctie van de geraamde opbrengstenstijging met -2%-punt in 2026 en 2027. In dit scenario verwachten een lichte stijging van de rente met 0,5%-punt boven op de geraamde rente, door vanwege het afnemen van het eigen vermogen van de gemeente, waarvan het grondbedrijf een onderdeel is.

Zeer slecht scenario: recessie We zien een mogelijke toename van de kostenstijging op jaarbasis met 2%-punt bovenop de parameters. Aan de ene kant zien signaleren we schaarste door een eventuele handelsoorlog, aan de andere kant zien we op langere termijn dat de vraag naar grondstoffen ook teruglopen. Door de slechtere economische omstandigheden dalen de grondprijzen en zien we dat gronduitgifte fors vertraagt. We vertalen dit in een correctie van de geraamde opbrengstenstijging met -3%-punt in 2026 en 2027. En op langere termijn met -1%-punt. In dit scenario verwachten we een stijging van de rente met gemiddeld 2%-punt boven op de geraamde rente, door vanwege het afnemen van het eigen vermogen van de gemeente. Bandbreedte van de kosten en opbrengstenposten per grondexploitatie (sensitiviteit) In aanvulling op de bovenstaande onzekerheden vanwege de veranderde macro-economische omstandigheden, houden we rekening met een onzekerheidsschatting van de kosten en opbrengsten in de grondexploitatie. We herijken de bandbreedte van de kosten, omdat de budgetten laatste jaren zijn geactualiseerd en de ramingsonzekerheid is afgenomen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de aanbestedingsvoordelen ten opzichte van de geraamde budgetten. Bovendien bleken de risico’s zich niet te manifesteren in de bedragen zoals de eerdere bandbreedte opleverde.

Daarnaast gaan we bijvoorbeeld bij verwervingen uit van onafhankelijk getaxeerde waarde. Een bandbreedte van -10% tot 10% voor de kosten vinden we daarom logisch en vereist om tot een realistischer weerstandsvermogen te komen. Monte Carlo-methode Het maximale risicoprofiel wordt bepaald door uit te gaan van de maximale kans en het maximale bedrag. Het is echter niet reëel om dit maximale risicoprofiel als uitgangspunt te kiezen voor de risicoreservering. Een goede methode daarentegen om te bepalen hoe hoog het risicoprofiel is, is de Monte Carl-methode. Deze methode is een simulatietechniek waarbij grondexploitatie niet één keer, maar duizenden keren digitaal wordt doorgerekend. Elke simulatie gaat uit van andere uitgangspunten. Deze uitgangspunten komen voort uit de bandbreedtes die bij de risico-inventarisatie zijn bepaald. Het resultaat van deze verzameling simulaties is een verdelingsfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. Op deze wijze verkrijgt men uitkomsten van 10.000 scenario’s in beeld. De theorie geeft vervolgens aan dat 84% van alle simulaties moet kunnen worden afgedekt voor een goede risicobeheersing. In het volgende diagram is dit principe zichtbaar:

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 45 van 54

Voorgaand voorbeeld geeft een uitkomst weer van een willekeurige simulatie. Uitgaande van de ingevoerde bandbreedtes en risico’s, leidt de methode in dit specifieke geval bij ongeveer 1.900 simulaties tot een positiever resultaat dan waar nu vanuit wordt gegaan in de grondexploitatie (gele lijn). In het slechtste scenario (simulatie 10.000) is het resultaat in dit voorbeeld circa € 160.000 slechter ten opzichte van de huidige exploitatie (rode lijn). De kans dat dit scenario zich voor gaat doen is echter zeer klein. Als we 84% (zwarte lijn) van de berekende scenario’s moeten afdekken, dan moeten we in dit voorbeeld rekening houden met een reservering van ongeveer € 70.000. Uitgangspunten parameters Wij gaan voor onze invoergegevens uit van de volgende uitgangspunten voor de wijzigingen van de parameters en de looptijd van de grondexploitaties. Deze parameters zijn in hoofdstuk 3 reeds toegelicht. Parameters MPG Verdisconteringspercentage Rente Kostenstijging Opbrengstenstijging

2024 2,00% 1,10% 4,00% 0,00%

2025 2,00% 1,90% 3,50% 4,00%

2026 2,00% 1,90% 3,50% 4,00%

2027 e.v. 2,00% 1,90% 2,00% 2,00%

Resultaten en risico’s basisscenario en zeer slecht scenario De Monte Carlo-analyse is met inbegrip van de toegelichte wijzigingen per 2025 uitgevoerd op basis van onderstaande gegevens: Basisscenario Type marktrisico Uitgiftevertraging (jaar) Rentestijging (%) Opbrengstenstijging (%) Kostenstijging (%) Zeer slecht scenario Type marktrisico Uitgiftevertraging (jaar) Rentestijging (%) Opbrengstenstijging (%) Kostenstijging (%)

2024

2025 1 1 0 0

2024

2026 1 1 0 -1

2025 3 2 0 2

3 2,5 -0,5 2

2027 1 1 0 1

2026 3 3 -0,5 1

2028 1 0 0 1

2027 3 1 -0,5 1

2029 1 0 0 1

2028 3 1 -0,5 1

2030 1 0 0 1

2029 3 1 -0,5 1

2031 1 0 0 1

2030 3 1 -0,5 1

2032 1 0 0 1

2031 2 1 -0,5 1

2033 1 0 0 1

2032 2 1 -0,5 1

1 0 0 1 2033 2 1 -0,5 1

De effecten van twee voorgaande scenario’s op de eindwaarde staan in de onderstaande tabel:

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 46 van 54

Marktrisico's Uitgiftevertraging Kostenstijging Opbrengstenstijging Rentestijging Totaal

€ € € € €

Basisscenario 47.085 -1.507.153 -1.082.167 1.570 -2.540.666

Zeer slecht scenario € -360.496 € -3.058.820 € -1.797.992 € -12.587 € -5.229.894

Uitkomsten Monte Carlo-analyse Onderstaande tabel geeft de uitkomsten weer van alle berekeningen per project. De nog te nemen winsten en verliezen staan weergegeven op prijspeil 1 januari 2025. nummer 80120 80140 80190 80200 80230 80260 80290 80310 80330 80430 80440 80520 80530 80550 80590 80630 80720 81120 81140 81150 81400 81420 81460 82340 82350 82360 82370 Totaal

Nog te nemen winst/verlies

project Oss - Koornstraat Begijnenstraat Oss - Elzeneindlocatie Slowcare Berghem - Centrumplan Oss -Talentencampus Haren - Groenstraat Oss - Walkwartier Oss - Winkelcentrum De Ruwert Berghem - Piekenhoef Herpen - Wilgendaal 2 Oss - Kapelaan Nausstraat Oss - Raadhuislaan Noord Oss - Horzak Noord Oss - Oijense Zij Noord Macharen - Sportvelden Restantcomplexen Oss - Vorstengrafdonk Oss - Crematorium Lith - Centrumplan Oijen - Dorpsplan Ravenstein - Hooghuis Lith - Oost Maren-Kessel - Liesdaal 2 en 3 Ravenstein - Stationskwartier Geffen - Den Herd Geffen - Leiweg Geffen - Heesterseweg Geffen - 't Veld

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

432.42830.048688.106 2.888.86021.93814.185.860966.424393.638 246.143 625.5801.690.522357.441 3.268.477 910.5536.070 3.552.021 85.150701.40646.403 2.058.091122.497 3.817.378 3.698.415248.244 355.01718.833 3.466.950 12.418.091-

Berekende risico's Berekende leiden tot een risico's leiden tot negatief resultaat minder winst 156.391- € 156.391- € € € 61.513- € € 61.5131.770.596- € 1.770.596- € 26.121- € 26.121- € € € 24.808- € 24.808- € 465 € € 465 187.046- € € 187.04654.397- € 54.397- € 383.342- € 383.342- € 7.548 € € 7.548 232.550- € € 232.550605.077- € 605.077- € 2.689- € € 2.689€ € € € 48.504- € 48.504- € € € 142.915- € 142.915- € € € 350.003- € € 350.0033.968.864- € 3.968.864- € 18.686- € € 18.686114.036- € 114.036- € 229.132- € 210.299- € 18.833811.486- € € 811.4869.180.143- € 7.505.350- € 1.674.793-

Uitkomst Monte Carlo Analyse € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

•

Per begin 2025 is de minimale omvang van de ABR dan ook bepaald op € 8,3 miljoen, gebaseerd op de optelsom van € 7,5 en € 0,8 miljoen. De omvang van de ABR in relatie tot het weerstandsvermogen is reeds beschreven in hoofdstuk 6. Relatie met ABR Het onderscheid tussen de twee situaties is van belang gelet op de gevolgen voor de ABR. Uitgaande van de regels van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording), moet direct het verlies genomen worden als een exploitatie negatief wordt. Dit bedrag dient in principe in de ABR gereserveerd te worden voor het geval het risico zich voordoet. Daarnaast kan het zijn dat risico’s een positieve grondexploitatie minder positief maken. Bij deze risico’s is het dan ook niet nodig om direct bij het berekenen van die risico’s, dit bedrag in te houden op de ABR. Dit omdat het project zich in beginsel financieel kan bedruipen. Voordoen risico’s Algemeen moet worden gesteld dat het hier altijd gaat om een prognose. Als de verkopen binnen de plannen mee- of tegenvallen, dan veranderen de cijfers. Verder kunnen de risico’s Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 47 van 54

zich daadwerkelijk voordoen. Als dat leidt tot een verlies in de grondexploitatie, moet dat worden gedekt uit de ABR. In dat geval daalt de ABR. Als het risico daarmee weg is, dan daalt uiteraard ook het benodigde weerstandsvermogen.

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 48 van 54

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 49 van 54

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 50 van 54

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 51 van 54

Ter inzage I: Reservestaat en projectbladen (vertrouwelijk) Ter inzage bij de griffie liggen de reservestaat en projectbladen per grondexploitatie. De reservestaat geeft alle mutaties weer voor alle reserves en voorzieningen in 2024 en de toekomst. In het vorige MPG was deze integraal in dit document weergegeven. Echter, vanwege de vertrouwelijke aard van enkele cijfers is deze nu los ter inzage. In de projectbladen daarnaast is onder meer aandacht voor het programma inclusief vierkante meters, de verschillenanalyse tussen vorig MPG en huidig Najaarsbericht, een bijbehorende verschillenverklaring en risicoanalyse. Hierbij verdient opmerking dat de boekwaarde soms beperkt afwijkt van de getallen in het MPG. De reden hiervoor is dat in deze projectbladen de winstnemingen niet meetellen in de cijfers ten behoeve van het presenteren van de eindwaarde. Voorliggend Najaarsbericht en deze bijlagen dienen namelijk een ander verslagleggingsdoel.

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 52 van 54

Najaarsbericht grondbedrijf 2024 – Gemeente Oss

pagina 53 van 54

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=328ae41a-164c-444c-a080-56b997da762f