MER aangepast nav Cie mer

Ook de Heihoeksingel vraagt de aandacht in verband met de oversteekbaarheid. Aan de andere kant is de doorstroming van autoverkeer op de Ruwaardsingel, de Saal van Zwanenbergsingel en de aansluitingen op de A50 en A59 een aandachtspunt (zie figuur 5.1).

Figuur 5.1 Indicatieve aandachtspunten in 2040 zonder aanvullende beleids- en infrastructuurmaatregelen 89/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Door de verbreding van de A50 en de verbetering van knooppunten Bankhoef en Paalgraven verbetert de bereikbaarheid van Oss. Dit is van belang voor een goede bereikbaarheid in de regio en een goede aansluiting op het landelijke hoofdwegennet. Bovenstaande maatregelen zorgen ervoor dat de invloed van de omgevingsvisie op het criterium bereikbaarheid vooral als positief beoordeeld, maar ook als licht negatief.

90/138

Kenmerk

5.2.8

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Wonen en voorzieningen

Criteria

Beoordeling

Woningvoorraad

Passende woningvoorraad (aan de

Omgevingsvisie

hand van woonbehoefte, bijvoorbeeld door vergrijzing) Beschikbaarheid van

Afstand tot basisvoorzieningen

sociale voorzieningen

(huisarts, apotheek, supermarkt, scholen en dorps- en wijkhuizen en multifunctionele accommodaties (MFA’s))

Woningvoorraad In de gemeente Oss komen er ongeveer 8.500 woningen bij (waarvan 1610 als autonoom te beschouwen zijn), wat tegemoetkomt aan de grote vraag naar woningen. Inbreiding kan een positief effect hebben op het creëren van een passende woningvoorraad. Het biedt de mogelijkheid om verschillende woningtypes te creëren, zoals appartementen, rijtjeshuizen, eengezinswoningen en seniorenwoningen. Dit draagt bij aan het diversifiëren van de woningvoorraad en het bieden van meer keuzemogelijkheden voor verschillende bevolkingsgroepen. Bij het vergroten van het woningaanbod heeft de gemeente aandacht voor betaalbare woningen voor starters, senioren en kwetsbare doelgroepen. Bij de transformatie en revitalisering van bestaande wijken wordt er onder andere aandacht besteed aan betaalbare woningen, waaronder sociale woningbouw, ook voor kwetsbare groepen. Dit verbetert de betaalbaarheid en keuzevrijheid van inwoners. Hiermee wordt rekening gehouden met de woonwensen van inwoners en wordt de mogelijkheid versterkt om binnen de gemeente te blijven wonen. In de landelijke kernen blijft het dorpse karakter behouden en is er geen ruimte voor grootschalige ontwikkelingen, op basis van bestaand beleid.

Via beleid voor mantelwonen en woningsplitsing geeft de gemeente namelijk toch perspectief/opties voor woningzoekenden, óók in de landelijke kernen (waar veel grote huizen op grote percelen staan). Om te voldoen aan de groeiende vraag naar laagdrempelige zorg, ontmoeten en samenredzaamheid, reserveert de gemeente in de omgevingsvisie ruimte voor passende innovatieve woonzorgconcepten en geclusterde woonvoorzieningen in de buurt van het kloppend hart, zoals in grotere kernen en wijken. Het beoogde beleid zal gezien bovenstaande punten vooral een positieve invloed hebben op woningvoorraad in de gemeente.

91/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Beschikbaarheid van sociale voorzieningen Door een toenemend aantal inwoners zal de druk op de voorzieningen toenemen. Bij transformatie en revitalisering van bestaande wijken gaat onder andere aandacht uit naar passende en goed bereikbare voorzieningen, waarbij de gemeente streeft naar korte afstanden tot die voorzieningen. Voor veel voorzieningen zijn de inwoners van de kernen aangewezen op het stedelijk gebied, op de stad Oss. De omgevingsvisie stelt dat de voorzieningen in de gemeente meegroeien met het aantal inwoners en hun behoeften, wat ten goede komt aan de afstand tot basisvoorzieningen. In de grotere kernen is het uitgangspunt om minimaal een huisarts, apotheek, supermarkt en basisonderwijs te realiseren. Daarnaast worden in deze kernen sociaal-maatschappelijke voorzieningen, zoals zorg en multifunctionele wijkhuizen, geconcentreerd. Dit zorgt ervoor dat bewoners in het buitengebied niet naar het centrum van Oss hoeven te reizen. Aan de andere kant is het de vraag of voorzieningen in de kernen in stand gehouden kunnen worden, juist vanwege lagere inwoneraantallen daar. Bovendien is de invloed van de gemeente op het behouden van sommige voorzieningen, zoals een huisarts of een supermarkt, beperkt. De gemeente zorgt wel dat elke dorpse kern een ontmoetingsplek (zoals een kleinschalige sportaccommodatie of een dorpshuis(kamer)) heeft.

Hierdoor worden sociale voorzieningen beter bereikbaar en toegankelijk voor de inwoners in de dorpse kernen. De instandhouding daarvan is echter wel afhankelijk van de betrokkenheid van de inwoners. Bestaand beleid uit de Sociale basis Oss 2040 draagt ook bij aan die betrokkenheid. Door het versterken van de positie van het MBO in Oss en het onderzoeken van mogelijkheden voor een vestiging van een Hbo-opleiding, gekoppeld aan de campus van Pivot Park, wordt de afstand tot onderwijsvoorzieningen verbeterd. Al deze maatregelen dragen bij aan het verkleinen van de afstand tot basisvoorzieningen, dus wordt het criterium beschikbaarheid van sociale voorzieningen licht positief beoordeeld.

92/138

Kenmerk

5.2.9

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Vestigingsklimaat

Criteria

Beoordeling

Bedrijvigheid

Beschikbaarheid van bedrijventerreinen

Omgevingsvisie

voor uitbreiding van bestaande bedrijven en vestiging van nieuwe bedrijven

Bedrijvigheid Door de herstructurering en intensivering van bestaande bedrijventerreinen zorgt de omgevingsvisie dat er voldoende ruimte beschikbaar blijft voor bestaande bedrijven. De gemeente werkt aan het versterken en de groei van het ecosysteem van bedrijven in de sector pharma en life sciences op de verschillende bedrijventerreinen en zorgt voor het behoud van de sectoren agrofood, logistiek en maakindustrie. Door de uitbreiding van Pivot park en het versterken van de samenwerking tussen kennisinstituten en (agrarische) bedrijven in Oss, wil de gemeente potentiële nieuwe bedrijven en werknemers naar de gemeente trekken. Aan de andere kant kan meervoudig ruimtegebruik, zoals het combineren van wonen en werken, leiden tot een beperktere beschikbaarheid van de ruimte voor bedrijventerreinen. De ruimte die anders voor bedrijventerreinen zou worden gebruikt, wordt nu gebruikt voor andere doeleinden, zoals wonen of recreatie. De gemeente zet in op kerngebonden bedrijvigheid, als deze qua aard en schaal past bij de woonomgeving. Werklocaties die de kernen ontgroeien krijgen een plek op de grotere bedrijventerreinen rondom Oss. Dit biedt voor deze bedrijven in de kernen perspectief om zich in de toekomst uit te kunnen breiden. Op bedrijventerrein Elzenburg-De Geer wordt ruimte gereserveerd voor de circulaire economie en watergebonden bedrijvigheid.

Dit biedt kansen voor nieuwe, duurzame en circulaire bedrijven om zich te vestigen, maar kan een beperking vormen voor andere bedrijven die hier al zijn gevestigd en willen uitbreiden. Uiteindelijk zal er meer vraag dan aanbod zijn, waardoor er niet voldoende beschikbaarheid van bedrijventerreinen zal zijn voor nieuwe bedrijven. Verder is er op de Osse bedrijventerreinen geen ruimte voor nieuwvestiging van footloose logistieke bedrijven, die geen of een beperkt onderdeel uitmaken van een bedrijfsketen van andere bedrijven uit de regio. De regio maakt XXL-logistiek enkel mogelijk op speciaal daarvoor aangewezen bedrijventerreinen in de regio. De gemeente biedt wel ruimte voor logistieke bedrijven die binding hebben met andere bedrijven uit de regio/gemeente, zoals de agrifoodketen, life sciences, farmaceutische industrie en de maakindustrie. Het beoogde beleid zal gezien bovenstaande punten vooral een licht positieve invloed en een licht negatieve invloed hebben op de bedrijvigheid in de gemeente.

93/138

Kenmerk

5.2.10

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Circulariteit

Criteria

Beoordeling

Circulaire aanpak

Mate waarin bijgedragen wordt aan het

Omgevingsvisie

realiseren van de landelijke doelen voor circulariteit

Circulaire aanpak De gemeente zet in op groei met ongeveer 8.500 woningen ten opzichte van 2024. De voorzieningen in de gemeente groeien mee met het aantal inwoners en hun behoefte. Daarnaast zet de gemeente in op het verbeteren van mobiliteit en infrastructuur met de verdubbeling van de spoorbrug bij Ravenstein, het opwaarderen van Station Oss, een robuuste hoofdwegenstructuur, een wandel- en fietsnetwerk en heeft de gemeente de wens de stations Oss-West en Ravenstein op te waarderen. Er wordt dus redelijk veel aan woningen en infrastructuur bijgebouwd tot 2040. Onderdeel van een circulaire aanpak kan zijn om in totaal minder materiaal te gebruiken. Voor deze ontwikkelingen zijn namelijk veel bouwmaterialen nodig. Om zoveel mogelijk circulair te werken in de bouw heeft de gemeente wel een aantal maatregelen voor circulariteit in de bouw opgesteld. Nieuwbouw is circulair, natuur- en klimaatinclusief en energieneutraal. De gemeente werkt toe naar een CO2-vrije en aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050. De gemeente zet in op een circulaire (bouw)hub om gebruikte materialen weer als grondstoffen in te zetten voor andere projecten. Daarnaast vraagt de gemeente aan de inkoopkant om circulaire materialen, waardoor die ook toegepast kunnen worden in bijvoorbeeld wegen, bruggen en gebouwen.

De gemeente is van plan een voorbeeldfunctie te nemen en samen te werken met inwoners en lokale bedrijven om circulair in te kopen. De gemeente geeft in de omgevingsvisie aan in 2040 meer herbruikbare materialen te gebruiken en de afvalproductie te reduceren. De gemeente is van plan grondstoffen zoveel mogelijk weer terug te brengen in de keten en zet in op schone afvalstromen om te recyclen. Wat betreft circulaire bedrijvigheid zet de gemeente in op het stimuleren en faciliteren van het gezamenlijk ophalen van materialen op bedrijventerreinen. Er wordt ingezet op samenwerking tussen bedrijven op het gebied van circulaire bedrijfsvoering en het gezamenlijk benutten van materiaal/reststromen, met aandacht voor het ruimtebeslag van circulaire bedrijfsvoering. Circulaire maakindustrie wordt gefaciliteerd door trimodaliteit (bereikbaarheid water, spoor en weg) op bedrijventerrein Elzenburg-De Geer en er wordt ruimte gereserveerd voor de circulaire economie en watergebonden bedrijvigheid. De gemeente zet pilots in om bedrijven te helpen om producten anders te ontwerpen, hun afvalstromen anders in te zetten en meer de onderlinge samenwerking op te zoeken. Daarnaast stimuleert en faciliteert de gemeente lokale bedrijven om duurzaam en circulair te ondernemen, bijvoorbeeld door plekken voor reparatie en tweedehands kleding een betere plek te geven.

94/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Daarnaast stimuleert de gemeente de samenwerking tussen de agrarische sector en het bedrijfsleven; inzet op de korte keten-economie, waarbij de gemeente denkt aan de eiwittransitie en bio-based-keten in de maakindustrie. Een korte keten en lokale productie betekent minder transportafstanden, wat goed is voor het beperken van CO2-uitstoot. Daarnaast zal inzetten op de eiwittransitie bijdragen aan een meer duurzame productie van eiwitten, waardoor onder andere minder land en water nodig is en CO2-uitstoot daalt. Ook de bio-based keten draagt bij aan het realiseren van een meer circulaire economie. Dit komt door dat primaire grondstoffen, die vaak een hoge milieu-impact hebben worden door bio-based grondstoffen met een lagere milieuimpact. De gemeente benoemt in de omgevingsvisie verschillende plannen en maatregelen die bijdragen aan het verbeteren van circulariteit en denkt daarbij aan verschillende sectoren, zoals de bouw, landbouw en maakindustrie. De maatregelen uit de omgevingsvisie zullen sterk positief bijdragen aan circulariteit. Aangezien de gemeente ook van plan is veel bij te bouwen scoort de omgevingsvisie daarnaast ook licht negatief.

95/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

6 Passende beoordeling De omgevingsvisie schetst een beeld voor de fysieke leefomgeving van de gemeente Oss op de langere termijn. De visie bevat de ruimtelijke koers voor de hele gemeente en bevat uitgangspunten voor de gewenste inrichting van de leefomgeving. Op voorhand is niet uit te sluiten dat deze uitgangspunten afzonderlijk of in samenhang kunnen leiden tot significante gevolgen op Natura 2000-gebieden rondom de gemeente. Daarom dient op grond van de Omgevingswet7 een passende beoordeling te worden opgesteld.

6.1

Ontwikkelingen omgevingsvisie

De omgevingsvisie van de gemeente Oss omvat vier kernambities die richtinggevend zijn voor de ruimtelijke keuzes binnen Oss. De vier integrale kernambities voor Oss richting 2040 zijn:   

Toekomstbestendige verstedelijking en vitale kernen Een gezonde, veilige en groene leefomgeving Energieneutraal, circulair en klimaatbestendig in 2050



Ondernemend en uitnodigend Oss

Iedere ambitie is verder geconcretiseerd in verschillende strategische keuzes. Daarnaast bevat de omgevingsvisie een gebiedsgerichte uitwerking. Daarin staat omschreven wat deze strategische keuzes betekenen voor de verschillende deelgebieden van de gemeente. In de visie worden verschillende concrete ontwikkelingen genoemd die mogelijk van invloed zijn op Natura 2000gebieden. Het betreft onder andere: energieopwekking, nieuwe woon- en werklocaties, nieuwe infrastructuur, recreatie en nieuwe groen- en waterstructuren.

6.2

Doel passende beoordeling

De passende beoordeling is een wettelijk verplichte toets voor zowel projecten als voor (kaderstellende) plannen waarvan significante gevolgen op Natura 2000-gebieden op voorhand niet uitgesloten kunnen worden. Voor projecten kan de passende beoordeling de basis vormen voor een noodzakelijke vergunningaanvraag. Voor plannen is geen sprake van een vergunningplicht, maar wel dient voldoende aannemelijk te worden gemaakt dat het plan uitvoerbaar is. Dat betekent concreet dat er voor de uitvoering van het plan geen onoverkomelijke belemmeringen mogen zijn en dat er zo nodig uitzicht moet zijn op de vergunbaarheid van binnen het plan mogelijk gemaakte ontwikkelingen. De omgevingsvisie is te zien als plan. De doelen van de passende beoordeling zijn:  Het in beeld brengen van de risico’s op significante gevolgen op de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-netwerk als gevolg van de omgevingsvisie 

Het beschrijven van bronmaatregelen, mitigerende maatregelen en/of beleidsaanpassingen die nodig zijn om significante gevolgen te kunnen voorkomen en de vergunbaarheid van voorgestelde ruimtelijke ontwikkelingen aannemelijk te maken



Het zo mogelijk benoemen van kansen op positieve effecten voor het Natura 2000-netwerk

7

Artikel 16.53c

96/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Het detailniveau van de passende beoordeling sluit aan bij het detailniveau van een omgevingsvisie. Gezien het abstracte karakter van de ambities en bijhorende uitwerkingen in de omgevingsvisie is dit een beoordeling op hoofdlijnen. De passende beoordeling bestaat achtereenvolgens uit een beschrijving van de relevante Natura 2000-gebieden. Vervolgens wordt ingegaan op de mogelijke effecten op de instandhoudingsdoelen en wordt beoordeeld of sprake kan zijn van significante effecten en de consequenties daarvan voor de omgevingsvisie. Het aspect stikstofdepositie speelt een bijzondere rol. Stikstof verspreidt zich door de lucht en komt, bijvoorbeeld bij regen, weer op de grond terecht. Diverse bronnen dragen (op kleine schaal) bij aan stikstofdepositie. Een (nieuwe) activiteit waardoor stikstof wordt uitgestoten kan echter grote effecten hebben op natuur. Voor Natura 2000-gebieden is vastgelegd welke soorten en habitats beschermd worden. Hiervoor zijn instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd. Een groot aantal beschermde soorten en habitattypen is zeer gevoelig voor stikstofdepositie. Voor deze habitattypen zijn kritische depositiewaarden vastgesteld. Als de stikstofdepositie boven deze waarde komt, zijn negatieve gevolgen voor de natuur niet uit te sluiten. Voor verschillende habitattypen in Natura 2000-gebieden nabij de gemeente Oss geldt dat zij stikstofgevoelig zijn.

6.3

Natura 2000-gebieden

In Nederland zijn ruim 160 Natura 2000-gebieden aangewezen. Binnen de gemeentegrenzen van Oss bevinden zich geen Natura 2000-gebieden. Wel liggen rondom Oss Natura 2000-gebieden die stikstofgevoelig zijn. Stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden die binnen een straal van 25 km van de grenzen van de gemeente Oss liggen zijn Oeffelter Meent, Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek, Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen, Kampina & Oisterwijkse Vennen, Langstraat, Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem, Rijntakken, Veluwe, Binnenveld, Lingegebied & Diefdijk-Zuid, De Bruuk, Sint Jansberg, Zeldersche Driessen en Kolland & Overlangbroek. Deze gebieden zijn aangewezen als ofwel Habitatrichtlijngebieden ofwel Habitat- en Vogelrichtlijngebieden. Het noordwesten van de gemeente Oss ligt binnen 2 km van het stikstofgevoelige Natura 2000gebied Rijntakken vandaan (zie figuur 6.1). In totaal (Rijntakken als geheel) gaat het om een gebied van ruim 23.000 ha. In de ruime omgeving van de gemeente Oss zijn ook diverse stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden gelegen. Dit zijn het Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek (< 10 km afstand), Sint Jansberg (< 15 km afstand) en Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen (< 15 km). De ligging van deze Natura 2000-gebieden is weergegeven in figuur 6.2. Andere (stikstofgevoelige) Natura 2000-gebieden liggen verder weg.

De Natura 2000-gebieden Rijntaken, Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek, Sint Jansberg en Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen worden voor dit MER nader toegelicht.

97/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Figuur 6.1 Natura 2000-gebied nabij gemeente Oss (Bron: Natura2000.nl)

Figuur 6.2 Stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden (Bron: Stikstof gevoelige gebieden (arcgis.com))

98/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Natuurdoelanalyse Natura 2000-gebieden De Natuurdoelanalyses zijn de meest recent opgestelde rapportages waarin de Natura 2000gebieden, de staat van instandhouding en de relevante drukfactoren beschrijft. Voor alle Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige instandhoudingsdoelen zijn Natuurdoelanalyses opgesteld. In navolgende paragrafen worden de primaire knelpunten voor de meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden omschreven. Rijntakken In de natuurdoelanalyse voor Natura 2000-gebied Rijntakken zijn de volgende knelpunten geconstateerd (Natuurdoelanalyse Rijntakken, 2023):   

Verdroging als gevolg van lage rivierstanden Verzuring als gevolg van verminderde rivierdynamiek Vermesting als gevolg van aanvoer of overstroming met voedselrijk water/sediment

  

Verzuring en vermesting door overschrijding KDW Inadequaat beheer Geringe oppervlakte

  

Verlies habitat door inrichtingsmaatregelen Mechanische effecten Natuurlijke successie

  

Intensieve begrazing Verstoring door recreatie Versnippering leefgebied

Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek In de natuurdoelanalyse voor Natura 2000-gebied Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek zijn de volgende knelpunten geconstateerd (Natuurdoelanalyse Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek, 2023):  Waterhuishouding (grondwateronttrekking, waterkwaliteit onvoldoende, lage  

grondwaterstanden, onvoldoende toevoer kwel, ontbreken natuurlijke overstromingen) Inadequaat beheer Areaal en connectiviteit (geringe omvang, geïsoleerde ligging populaties)

  

Verzuring en vermesting door overmaat van stikstofdepositie Vervuiling door autoverkeer en recreatie Recreatiedruk

 

Overbegrazing Aanwezigheid exoten

Sint Jansberg In de natuurdoelanalyse voor Natura 2000-gebied Sint Jansberg zijn de volgende knelpunten geconstateerd (Natuurdoelanalyse Sint Jansberg, 2024):   

Verzuring en vermesting door overmaat van stikstofdepositie Verdroging Waterkwaliteit onvoldoende

99/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL



Areaal en connectiviteit (geringe omvang, geïsoleerde ligging)

  

Run-off Structuur (horizontale en verticale structuur onvoldoende) Verdroging

Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen In de natuurdoelanalyse voor Natura 2000-gebied Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen zijn de volgende knelpunten geconstateerd (Natuurdoelanalyse Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen, 2023):  

Waterhuishouding (verdroging, onvoldoende aanvoer gebufferd water, waterkwaliteit onvoldoende) Recreatiedruk

  

Areaal en connectiviteit (geringe omvang, geïsoleerde ligging) Verzuring en vermesting door overschrijding KDW Aanwezigheid vissen



Aanwezigheid exoten

6.4

Potentiële effecten

Voor diverse voorgenomen ontwikkelingen in de omgevingsvisie is het niet uit te sluiten dat deze afzonderlijk of in samenhang kunnen leiden tot significante gevolgen voor de Natura 2000gebieden rondom de gemeente. Zo zet de gemeente in op ruimte voor ondernemers en de ontwikkeling van nieuwe woningen. Deze woningen zullen met name binnenstedelijk gerealiseerd worden. De focus voor het ontwikkelen van nieuwe woningen ligt op de kernen langs het spoor (Geffen, Oss, Berghem en Ravenstein). Het bouwen rond een centraal mobiliteitsknooppunt leidt daarnaast tot het gebruik van meer duurzame vervoersvormen. In de Duurzame polder (Lithse en Geffense polder) wordt ruimte geboden voor windturbines. Hoewel de windturbines niet in een Natura 2000-gebied gelegen zijn, foerageren sommige vogelsoorten waarvoor instandhoudingsdoelstellingen zijn vastgesteld ook buiten een Natura 2000-gebied. Ditzelfde geldt voor meervleermuis welke ook buiten Natura 2000-gebieden foerageert. Wanneer windturbines geplaatst worden, kan dat gevolgen hebben voor de aantallen slachtoffers van een vogelsoort wanneer de molens binnen de ‘foerageerafstand’ van die soort geplaatst worden. Ook kan het voorkomen dat windturbines op migratieroutes van vogels en meervleermuis worden geplaatst waardoor vogelsoorten en meervleermuizen slachtoffer worden.

Om Natura 2000-gebieden te versterken, zet de gemeente in op het verlagen van de stikstofdepositie door duurzame mobiliteitsvormen te stimuleren en het ondersteunen van lokale bedrijven die duurzaam en circulair willen ondernemen. Daarnaast werkt de gemeente aan het autoluw maken van het stadshart en de woonwijken, het bedrijfsleven stimuleren collectief energie op te wekken en de grote bedrijventerreinen in te zetten als energiehubs, het opwaarderen van parken en verbinden door middel van groene corridors waar dit kan helpen de biodiversiteit te versterken.

100/138