Document · PDF

MER aangepast nav Cie mer

Gemeenteraad 19 juni 2025, gemeente OssBij agendapunt: B Vaststelling Omgevingsvisie28.362 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Plan-MER en passende beoordeling Omgevingsvisie Oss 24 april 2025

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Verantwoording Titel

Plan-MER en passende beoordeling

Opdrachtgever

Gemeente Oss

Projectleider

Joost de Jong

Auteur(s)

Neelke de Fijter Aletta Versluis Evelyn van de Bildt

Tweede lezer

Joost de Jong

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Aantal pagina’s

138 (exclusief bijlagen)

Datum

24 april 2025

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com

2/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Inhoud 0

Samenvatting............................................................................................................................. 6 0.1

Milieueffectrapportage voor de omgevingsvisie ................................................................. 6

0.2

Het doel en de opzet van het plan-MER ............................................................................ 7

0.3

Hoofdpunten omgevingsvisie ............................................................................................. 7

0.4

Stappen die zijn doorlopen ................................................................................................. 9

0.5

Conclusies effecten alternatieven (‘sporen’) .................................................................... 12

0.6

Conclusies effecten omgevingsvisie ................................................................................ 15

0.7

Conclusies passende beoordeling Natura 2000-gebieden .............................................. 18

0.8

Conclusies synergiën en strijdigheden ............................................................................. 18

0.9

Conclusies doelbereik ...................................................................................................... 21

0.10

Aanbevelingen ................................................................................................................. 23

0.11

Leemten in kennis ............................................................................................................ 25

0.12

Monitoring en evaluatie van beleid ................................................................................... 25

De omgevingsvisie en de rol van het plan-MER ..................................................................... 27 1.1

Aanleiding ........................................................................................................................ 27

1.2

Waarom een plan-MER? .................................................................................................. 27

1.3

Doel plan-MER ................................................................................................................. 28

1.4

Uitgangspunten plan-MER ............................................................................................... 28

1.5

Besluitvorming plan-MER en omgevingsvisie .................................................................. 28

1.5.1

Vaststellen Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) ............................................... 28

1.5.2

Terinzagelegging en besluit ...................................................................................... 29

1.6

Wisselwerking omgevingsvisie en het plan-MER ............................................................. 30

1.7

Leeswijzer ........................................................................................................................ 30

Beschrijving omgevingsvisie.................................................................................................... 31 2.1

Proces tot nu toe: totstandkoming omgevingsvisie .......................................................... 31

2.2

De omgevingsvisie ........................................................................................................... 32

Onderdelen plan-MER en beoordelingssystematiek ............................................................... 34 3.1

Beoordelingskader en -systematiek ................................................................................. 34

3.1.1

Beoordelingskader .................................................................................................... 34

3.1.2

Beschrijven en beoordelen van referentiesituatie ..................................................... 36

3/138

Kenmerk

3.1.3

Beoordeling sporen ................................................................................................... 37

3.1.4

Beoordeling effecten omgevingsvisie ....................................................................... 37

3.1.5

Passende beoordeling .............................................................................................. 39

3.2

Synergie en strijdigheden ................................................................................................. 39

3.3

Beoordeling doelbereik .................................................................................................... 39

3.4

Beschrijven aanbevelingen voor vervolg .......................................................................... 41

3.5

Monitoring (aanzet monitoringsprogramma) .................................................................... 41

Beschrijving en beoordeling sporen ........................................................................................ 42 4.1

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Toelichting sporen ............................................................................................................ 42

4.1.1

Spoor 1 – Oss groeit ................................................................................................. 42

4.1.2

Spoor 2 – Oss op eigen kracht.................................................................................. 43

4.1.3

Spoor 3 – Natuurlijk Oss ........................................................................................... 44

4.2

Beoordeling sporen (alternatieven) .................................................................................. 45

4.3

Toelichting beoordeling sporen ........................................................................................ 49

4.4

Van sporen naar omgevingsvisie (voorkeursalternatief) .................................................. 61

Beoordeling effecten van de omgevingsvisie .......................................................................... 62 5.1

Overzichtstabel effecten omgevingsvisie ......................................................................... 62

5.2

Effectbeoordeling omgevingsvisie .................................................................................... 65

5.2.1

Bodem ....................................................................................................................... 65

5.2.2

Water......................................................................................................................... 68

5.2.3

Natuur ....................................................................................................................... 73

5.2.4

Landschap en cultuurhistorie .................................................................................... 77

5.2.5

Leefomgeving............................................................................................................ 80

5.2.6

Energietransitie ......................................................................................................... 85

5.2.7

Mobiliteit .................................................................................................................... 87

5.2.8

Wonen en voorzieningen .......................................................................................... 91

5.2.9

Vestigingsklimaat ...................................................................................................... 93

5.2.10

Circulariteit............................................................................................................. 94

Passende beoordeling ............................................................................................................. 96 6.1

Ontwikkelingen omgevingsvisie ....................................................................................... 96

6.2

Doel passende beoordeling ............................................................................................. 96

6.3

Natura 2000-gebieden ..................................................................................................... 97

4/138

Kenmerk

6.4

Verstoring door mechanische effecten (windturbines) ............................................ 101

6.4.2

Verstoring door toename (recreatief) gebruik ......................................................... 101

6.4.3

Verstoring door ruimtelijke ontwikkelingen .............................................................. 102

6.4.4

Stikstofdepositie ...................................................................................................... 102

Conclusie Passende beoordeling ................................................................................... 103

Synergie en strijdigheden tussen ambities ............................................................................ 105 7.1

Analyse synergie en strijdigheden ................................................................................. 105

7.2

Toelichting synergie en strijdigheden ............................................................................. 106

Doelbereik omgevingsvisie .................................................................................................... 110 8.1

Potentiële effecten ......................................................................................................... 100

6.4.1

6.5 7

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Beoordeling doelbereik .................................................................................................. 111

8.1.1

Toekomstbestendige verstedelijking ....................................................................... 111

8.1.2

Een gezonde, veilige en groene leefomgeving ....................................................... 114

8.1.3

Energieneutraal, circulair en klimaatbestendig in 2050 .......................................... 116

8.1.4

Ondernemend en uitnodigend Oss ......................................................................... 119

Conclusies en aanbevelingen................................................................................................ 123 9.1

Conclusie effecten van de omgevingsvisie .................................................................... 123

9.2

Conclusie passende beoordeling (Natura 2000) ............................................................ 126

9.3

Conclusie synergie en strijdigheden .............................................................................. 126

9.4

Conclusie doelbereik ...................................................................................................... 127

9.5

Aanbevelingen ............................................................................................................... 130

10 Leemten in kennis, evaluatie en monitoring van beleid......................................................... 133 10.1

Leemten in kennis .......................................................................................................... 133

10.2

Monitoring en evaluatie .................................................................................................. 133

10.2.1

Belang van monitoring en evaluatie .................................................................... 134

10.2.2

Monitoring voor de omgevingsvisie Oss .............................................................. 135

10.2.3

Instrumenten voor uitvoering ............................................................................... 136

Bijlage 1

Beschrijving huidige situatie en autonome ontwikkeling (referentiesituatie)

Bijlage 2

Raakvlakkentabel beleidskeuzes omgevingsvisie en indicatoren MER

5/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

0 Samenvatting Het MER voor de omgevingsvisie Oss is gelijktijdig opgesteld met de concept-omgevingsvisie en heeft gedurende dit traject waardevolle informatie opgeleverd voor de omgevingsvisie. De bevindingen uit het MER en aanbevelingen voor het vervolg zijn in dit hoofdstuk samengevat.

0.1

Milieueffectrapportage voor de omgevingsvisie

De gemeente Oss werkt aan het opstellen van een omgevingsvisie. Dit betreft één integrale visie voor de fysieke leefomgeving voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Het opstellen van een omgevingsvisie wordt verplicht gesteld door de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 is ingegaan. Gelijktijdig met het opstellen van de omgevingsvisie is voorliggend milieueffectrapport opgesteld. Omdat het een milieueffectrapport (MER) betreft voor een plan, wordt de afkorting plan-MER gebruikt. Een omgevingsvisie is een wettelijk voorgeschreven plan en daardoor mogelijk plan-mer-plichtig1 (artikel 16.34, eerste lid van de Omgevingswet) wanneer deze kaderstellend is voor opvolgende mer-(beoordelings)plichtige activiteiten (artikel 16.36 Omgevingswet). Voorgenoemde projecten zijn terug te vinden in kolom 1 van bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarnaast is de vraag of voor het plan een passende beoordeling in het kader van Natura 2000 gemaakt moet worden. Ook in dit geval sprake van een plan-mer-plicht. De omgevingsvisie van Oss is kaderstellend voor een aantal categorieën die een mer(beoordelings)plicht kennen en die zijn opgenomen in bijlage V van het Omgevingsbesluit.

Het betreft categorie J11 (Stedelijk ontwikkelingsproject) vanwege het opnemen van transformatiegebieden, J10 (Industrieterrein) in verband met de uitbreiding of wijziging van bedrijventerreinen en C3 vanwege de mogelijke oprichting, wijziging of uitbreiding van een windpark zoals de omgevingsvisie die voorziet in de Duurzame Polder. Daarnaast is niet op voorhand uit te sluiten dat significante effecten op Natura 2000-gebieden optreden door de ontwikkelingen die worden mogelijk gemaakt door de omgevingsvisie. Binnen de gemeentegrenzen van Oss liggen weliswaar geen Natura 2000-gebieden, maar doordat woningbouw en uitbreiding van bedrijvigheid kunnen leiden tot verkeerstoename zijn significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden nabij de gemeentegrenzen door stikstofdepositie niet uit te sluiten. Om deze reden is ten behoeve van de omgevingsvisie ook een passende beoordeling (Omgevingswet artikel 16.53c) opgesteld, wat eveneens leidt tot een plan-mer-plicht. Deze passende beoordeling is opgenomen in het plan-MER (zie verder paragraaf 0.6).

In een aantal gevallen is het mogelijk om eerst een plan-mer-beoordeling te doen. Hieruit blijkt of het plan of programma aanzienlijke milieueffecten heeft. Als dat niet het geval is, kan een plan-milieueffectrapportage achterwege blijven. Een plan-merbeoordeling is mogelijk als:  Het om een kleine wijziging van een plan of programma gaat  Het plan betrekking heeft op een klein gebied op lokaal niveau  Het plan het kader vormt voor projecten die niet in bijlage V bij het Omgevingsbesluit zijn opgenomen maar die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben

6/138

Kenmerk

0.2

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Het doel en de opzet van het plan-MER

Het doel van het plan-MER is het inzichtelijk maken van de effecten van de omgevingsvisie op de leefomgeving en in hoeverre de voorgestelde koers bijdraagt aan het behalen van de gestelde ambities. Het plan-MER geeft de (milieu-)informatie die nodig is om een besluit te nemen over de vaststelling van de omgevingsvisie. De uitgangspunten van dit plan-MER voor de omgevingsvisie van de gemeente Oss zijn als volgt:  Het plan-MER en de Passende Beoordeling sluiten aan op het abstractieniveau van de omgevingsvisie. De effectbeoordeling is kwalitatief van aard. Als het gaat om meer (in relatieve zin) concretere acties/ projecten, dan sluit de effectbeoordeling in het plan-MER daarop aan 

De omgevingsvisie is een integrale ontwikkelkoers voor de lange termijn. Bestaand beleid en toekomstige plannen en programma’s moeten passen bij en bijdragen aan dit integrale toekomstbeeld. Het doel van de mer-procedure is om de onderlinge strijdigheid of synergie tussen de ambities in de voorgestelde koers te onderzoeken en in beeld te brengen. Dit kan echter niet los gezien worden van de verdere uitwerking waarvoor de omgevingsvisie het kader vormt. Daarom omvat het plan-MER een doorkijk naar de haalbaarheid van ambities (doelbereik). In het verlengde hiervan geeft het plan-MER aanbevelingen voor de verdere uitwerking. Deze aanbevelingen helpen om de gestelde ambities in de omgevingsvisie daadwerkelijk te behalen

 

De omgevingsvisie richt zich op de periode tot 2040 (en naar 2050 voor enkele duurzaamheidsthema’s). Het plan-MER sluit hierop aan In het plan-MER is niet alleen gekeken naar de ‘traditionele’ milieuthema’s, maar ook naar andere thema’s binnen de fysieke leefomgeving, zoals de Omgevingswet voorstaat. Zo wordt integraal gekeken naar de gevolgen van klimaatverandering, de energietransitie, circulariteit, vestigingsklimaat en wonen en voorzieningen

0.3

Hoofdpunten omgevingsvisie

De omgevingsvisie bestaat globaal uit drie onderdelen: het toekomstverhaal, vier kernambities en een gebiedsgerichte uitwerking. Het toekomstverhaal beschrijft het toekomstbeeld van de gemeente Oss in 2040. Dit verhaal vertaalt zich in vier kernambities, met elk een aantal subambities, weergegeven in tabel 0.1.

7/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Tabel 0.1 Kernambities en subambities uit de omgevingsvisie Kernambitie

Subambitie

1. Toekomstbestendige verstedelijking

Groei van de gemeente (8.500 woningen) Sterke en goed verbonden voorzieningen Goed en gezond bereikbaar

2. Een gezonde, veilige en groene leefomgeving

Landschappelijke waarden en cultuurhistorie als dragers Buitengebied in balans Groen altijd dichtbij

3. Energieneutraal, circulair en klimaatbestendig Oss in 2050

Stad en land als spons: klimaatbestendig in 2050 Ruimte voor duurzame energie: energieneutraal in 2050 Circulair denken en doen: circulair in 2050

4. Ondernemend en uitnodigend Oss

Sterk en onderscheidend in pharma en life sciences Een vitale en gezonde economie Recreatie en toerisme als kans voor lokale economie en leefkwaliteit

Aan de hand van de vier kernambities zijn strategische keuzes uitgewerkt. Hier komen de plannen en ambities aan bod die gelden voor de hele gemeente. Het plan-MER kijkt in haar beoordeling van de milieueffecten en het doelbereik van de omgevingsvisie met name naar dit onderdeel van de omgevingsvisie. De plannen en ambities in dit onderdeel dienen als paraplu waar de verschillende gebieden onder vallen. De visiekaart geeft de koers of ontwikkelrichting van de gemeente Oss tot 2040 voor de vier ambities weer.

Figuur 0.1 De visiekaart van Oss (versie 3 - september 2024)

8/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

De gebiedsgerichte uitwerking gaat in meer detail in op hoe de strategische keuzes in de drie gebieden worden toegepast. De omgevingsvisie maakt in totaal onderscheid in drie gebiedsgerichte uitwerkingen:  Stedelijk gebied Oss-Berghem (dit omvat de kernen Oss en Berghem) 

Stadjes en Kernen (dit omvat de hoofdkernen Geffen, Herpen, Lith, Megen en Ravenstein, en de andere dorpse en landelijke kernen) Buitengebied (dit beslaat het Maasoevergebied, de polder en het dekzandgebied)



0.4

Stappen die zijn doorlopen

Stap 1 Opstellen beoordelingskader en -systematiek Samen met de gemeente Oss is het beoordelingskader vastgesteld. Het beoordelingskader is een set indicatoren waarmee in het plan-MER het effect van de omgevingsvisie wordt beoordeeld. Stap 2 Beschrijven en beoordelen van referentiesituatie Bij een plan-MER is het belangrijk om een referentiesituatie te beschrijven omdat deze situatie als uitgangspunt dient voor de beoordeling van de effecten van de omgevingsvisie. Aan de hand van indicatoren zijn de huidige situatie en de autonome ontwikkeling beoordeeld. De huidige situatie is een weergave van de huidige stand van zaken voor een thema. De autonome ontwikkeling geeft de toekomstige situatie weer, waarin ruimtelijke ontwikkelingen zijn opgenomen die met enige zekerheid gerealiseerd zullen worden. Voor de beoordeling van de huidige situatie en autonome ontwikkeling is onderscheid gemaakt in de kwaliteitsniveaus: slecht, redelijk of goed. Tabel 0.2 Legenda symbolen beoordeling huidige situatie en autonome ontwikkeling Goed

Redelijk

Slecht

Stap 3 Beoordeling alternatieven (‘sporen’) Bij een plan-MER is het verkennen en onderzoeken van verschillende alternatieven belangrijk. Deze zogenaamde onderzoeksalternatieven (‘ontwikkelsporen’ genoemd in het omgevingsvisietraject van Oss) kunnen namelijk helpen om de mogelijke negatieve effecten van de visie te verminderen of te voorkomen. De voor Oss opgestelde sporen zijn – in afstemming met de gemeente – kwalitatief beoordeeld voor een deel van de indicatoren uit het beoordelingskader, namelijk voor die indicatoren waarop de sporen onderscheidend scoorden of waarover beleid in de sporen stond opgenomen. In een sessie is deze beoordeling besproken met experts van de gemeente en naar aanleiding van de sessie en de feedback van de experts is dit nader aangescherpt.

9/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Stap 4 Beoordeling effecten omgevingsvisie De strategische keuzes die de gemeente Oss in de omgevingsvisie maakt (aan de hand van de vier kernambities) zijn beschreven en beoordeeld aan de hand van het onderstaande beoordelingskader. Er is gebruikt gemaakt van een vijfpuntschaal om de invloed van de omgevingsvisie op de indicatoren te beoordelen. Hierdoor wordt duidelijk of de keuzes in de omgevingsvisie een (licht) positieve invloed, een neutrale of beperkte invloed, of een (licht) negatieve invloed hebben ten opzichte van de referentiesituatie. Tabel 0.3 Legenda symbolen effectbeoordeling omgevingsvisie Pictogram

Beoordeling

Positieve invloed

Licht positieve invloed

Geen of neutrale invloed

Licht negatieve invloed

Negatieve invloed

De beoordeling van de omgevingsvisie is kwalitatief uitgevoerd op basis van een deskundigenoordeel. Daarna is deze beoordeling gepresenteerd en besproken in een werksessie met specialisten en het kernteam omgevingsvisie van de gemeente om deze te checken op compleetheid, correctheid en navolgbaarheid. Stap 5 Passende beoordeling De omgevingsvisie maakt grootschalige ontwikkelingen mogelijk zoals nieuwe woningbouwlocaties en uitbreiding van bedrijventerreinen. Dit kan leiden tot een toename van verkeer. Hierdoor is stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden rond de gemeente Oss niet uit te sluiten. Wanneer significante negatieve effecten op Natura 2000-gebieden niet zijn uit te sluiten, is een passende beoordeling conform de Omgevingswet (eerder: Wet natuurbescherming) noodzakelijk. De passende beoordeling sluit aan bij het abstractieniveau van de visie. De beoordeling is kwalitatief, want een gedetailleerd kwantitatieve beoordeling is pas mogelijk bij een omgevingsplan of een specifiek programma. In de beoordeling zijn mogelijk mitigerende maatregelen benoemd om eventuele effecten te voorkomen of te beperken.

10/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Stap 6 Synergie en strijdigheden Het onderdeel synergie en strijdigheden in het plan-MER is bedoeld om te onderzoeken of er sprake is van mogelijke samenhang tussen of juist tegenstrijdige effecten van verschillende onderdelen of kernambities van de visie. Door deze onderdelen met elkaar te vergelijken, kan worden bepaald of er sprake is van synergie (versterkende effecten) of strijdigheden (verminderende effecten) tussen de verschillende onderdelen. Op basis van deze analyse kan worden bepaald of er maatregelen moeten worden genomen om de negatieve effecten te verminderen of om de positieve effecten te versterken. Het analyseren van synergie en strijdigheden is daarom een belangrijk onderdeel van een plan-MER om te zorgen voor een integrale benadering van de effecten van de visie. Stap 7 Beoordeling doelbereik In dit onderdeel is kwalitatief beoordeeld of de vooraf gestelde ambities in de omgevingsvisie in de toekomst ook behaald kunnen worden. Hierin zijn de kernambities en de bijbehorende subambities beoordeeld. Aan de hand van de vier kernambities zijn strategische keuzes uitgewerkt. Deze beleidskeuzes zijn belangrijk voor het behalen van de ambities in de omgevingsvisie. Voor de beoordeling van het doelbereik wordt gekeken hoe de beleidskeuzes bijdragen aan het behalen van de ambities.

Daarnaast worden ook maatschappelijke en milieugerelateerde trends meegenomen in de beoordeling van het bereiken van de doelen. Als laatste is er gekeken naar de mate van invloed van de gemeente Oss op het bereiken van de doelen. Bij veel van deze ambities is de gemeente afhankelijk van andere stakeholders om de gestelde doelen te bereiken. Denk hierbij aan bewoners, bedrijven en organisaties zoals de woningcorporaties, het waterschap, de provincie en het Rijk. Deze afhankelijkheid kan leiden tot onzekerheid voor het bereiken van de doelen. Tijdens een werksessie met de gemeente is het doelbereik besproken en is hierna de verwoording van een enkele ambitie aangepast in een volgende versie van de omgevingsvisie. Stap 8 Aanbeveling voor vervolg Aan de hand van de effectbeoordeling (en de passende beoordeling), de analyse van synergie en strijdigheden en de beoordeling van het doelbereik zijn aanbevelingen opgenomen in voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie in bijvoorbeeld programma’s om doelen nog beter te halen en/of beleidskeuzes uit de omgevingsvisie goed te borgen in regels. Stap 9 Monitoring (aanzet monitoringsprogramma) Het is nodig om het kwaliteitsniveau van de fysieke leefomgeving op gezette tijden en geordend bij te houden. In dit plan-MER volgt daarom ook een eerste aanzet van een systeem voor monitoring en evaluatie (hoofdstuk 10).

Een dergelijk systeem is nodig om te kunnen bepalen of gewenste doelen en voorspelde effecten ook daadwerkelijk uitkomen. Als dit niet het geval is, kan worden bijgestuurd door maatregelen in te zetten of door het beleid aan te passen.

11/138

Kenmerk

0.5

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Conclusies effecten alternatieven (‘sporen’)

Als instrument voor het gesprek over de gewenste ontwikkelrichting voor de gemeente Oss heeft drie zogenaamde (ontwikkel)sporen opgesteld. Deze sporen zijn te zien als alternatieven in een MER en deze zijn beoordeeld in het MER. De drie sporen voor Oss zijn: 1.

Oss groeit De kenmerken van dit spoor: aantrekkelijke woon- en (kennis)werkstad, duurzame economische ontwikkeling, hightech, innovatief en marktgestuurd

Oss op eigen kracht De kenmerken van dit spoor: voor Oss door Oss, voortbouwen op bestaande, sociale cohesie, brede welvaart, gemeenschapsgestuurd

Natuurlijk Oss De kenmerken van dit spoor: extensief, natuur en klimaat leidend, recreatie vanuit natuurbeleving, cultuurhistorie en landschappelijke kwaliteit, overheidsgestuurd

Voor het de beoordeling van de sporen zijn niet alle criteria uit het beoordelingskader onderscheidend voor de sporen, bijvoorbeeld omdat er geen beleid over/visie op in de sporen staat. Daarom is de keus gemaakt om een aantal indicatoren buiten beschouwing te laten bij de beoordeling van de sporen. In onderstaande tabel 0.4 zijn de resultaten weergegeven van de beoordeling van de huidige situatie, autonome ontwikkeling en de drie sporen voor de relevante criteria. Tabel 0.4 Beoordeling van de huidige situatie, autonome ontwikkeling en de drie sporen Indicator

Beoordeling

Gebruik

Intensiviteit gebruik

ondergrond

Drinkwaterwinning

Risico’s voor

Huidige

Autonome

situatie

ontwikkeling

Spoor 1

Spoor 2

Spoor 3

grondwaterwingebieden Waterkwaliteit

Mate van bescherming/realiseren van een goede waterkwaliteit (gronden oppervlaktewater)

Wateroverlast

Mate waarin een toename van wateroverlast als gevolg van

klimaatverandering in de toekomst wordt voorkomen

12/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Indicator

Beoordeling

Overstroming

Mate waarin rekening

Huidige

Autonome

situatie

ontwikkeling

Spoor 1

Spoor 2

Spoor 3

wordt gehouden met de overstromingsgevoeligheid van gebieden bij de toewijzing van functies Natura 2000

Staat van instandhouding van Natura 2000-gebieden (inclusief stikstofdepositie)

Natuur Netwerk

Staat van

Nederland

instandhouding soorten en habitattypen in &

NNB-gebieden (ook

NNO, NNB, EVZ)

Weidevogels

Omvang en kwaliteit leefgebied

Landschappelijke

Kwaliteit

waarden

landschappelijke waarden & &

Cultuurhistorische

Kwaliteit

waarden

cultuurhistorische

(bouwhistorie en

waarden

historische geografie) Geluid

Verkeerslawaai Industrielawaai

/ / /

13/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Indicator

Beoordeling

Huidige

Autonome

situatie

ontwikkeling

Spoor 1

Spoor 2

Spoor 3

Hitte

Mate waarin een toename van de gevoelstemperatuur als gevolg van

klimaatverandering in de toekomst wordt voorkomen Hernieuwbare

Aandeel hernieuwbare

energie

energie (met nadere uitsplitsing: zon, wind, warmte (geothermie, aquathermie), kernenergie)

Verkeersveiligheid

Aantal verkeersongevallen & &

Modal split

Aandeel duurzame mobiliteit (OV, deelmobiliteit en fiets)

Bereikbaarheid

Knelpunten wegverkeer Knelpunten treinverkeer

Woningvoorraad

Passende woningvoorraad (aan de hand van woonbehoefte, bijvoorbeeld door vergrijzing)

14/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Indicator

Beoordeling

Beschikbaarheid

Afstand tot

sociale

basisvoorzieningen

voorzieningen

(huisarts, apotheek,

Huidige

Autonome

situatie

ontwikkeling

supermarkt, scholen en

Spoor 1

Spoor 2

Spoor 3

dorps- en wijkhuizen en multifunctionele accommodaties (MFA’s)) Bedrijvigheid

Beschikbaarheid van bedrijventerreinen voor uitbreiding van

bestaande bedrijven en vestiging van nieuwe bedrijven

0.6

Conclusies effecten omgevingsvisie

De drie sporen zijn gebruikt om in gesprekken de belangrijke bouwstenen en minder passende bouwstenen voor de omgevingsvisie te definiëren. Er is dus niet één spoor gekozen, maar een mix gemaakt van positieve aspecten in elk van de sporen. Dat heeft geresulteerd in de omgevingsvisie. Onderstaand figuur (0.2) geeft een totaaloverzicht van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie ten opzichte van de referentiesituatie. Zoals in de vorige paragraaf is omschreven in stap 4 is de omgevingsvisie beoordeeld aan de hand van het beoordelingskader. Er is gebruikt gemaakt van een vijfpuntschaal om de invloed van de omgevingsvisie op de indicatoren te beoordelen. .

15/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Figuur 0.2 Overzicht van de invloed van de omgevingsvisie ten opzichte van de referentiesituatie

16/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

De omgevingsvisie heeft op geen van de indicatoren alleen maar een negatieve invloed (donkerrode pijl). Op enkele indicatoren heeft de omgevingsvisie een negatieve invloed, maar daar staan ook beleidskeuzes tegenover die zorgen voor een licht positieve invloed op de betreffende indicator. Dat geldt voor de indicatoren gebruik ondergrond, bodemdaling, Natura 2000-gebieden en geluid. Voor de indicator geluid geldt bijvoorbeeld dat veel van de negatieve invloed wordt veroorzaakt door de groei van het aantal inwoners en daarmee de toename van wegverkeer dat zorgt voor een toename van verkeerslawaai. De maatregelen voor duurzame vormen van mobiliteit en autoluwe straten die worden gepresenteerd hebben juist een positieve invloed. Wel heeft de omgevingsvisie enkel een licht negatieve invloed op aardkundige waarden, overstroming, externe veiligheid en hemelhelderheid. De verdichtingsopgaven, in de stad Oss en andere kernen, leidt naar verwachting tot meer druk op deze thema’s. Ook is er een groot aantal indicatoren waarop een voornamelijk positieve en licht negatieve invloed wordt verwacht als gevolg van de omgevingsvisie. Dit zijn: waterkwaliteit, wateroverlast, biodiversiteit, landschappelijke waarden, luchtkwaliteit, hitte, verkeersveiligheid, modal split, bereikbaarheid, bedrijvigheid en circulaire aanpak.

De indicator bedrijvigheid bijvoorbeeld is hierbij positief beoordeeld, aanzien er concrete randvoorwaarden worden gesteld aan de herstructurering en intensivering van bestaande bedrijventerreinen. Tegelijkertijd zal er uiteindelijk meer vraag dan aanbod zijn, waardoor er naar verwachting niet voldoende beschikbaarheid van bedrijventerreinen zal zijn voor nieuwe bedrijven. Verder is er ook een aantal indicatoren waarop een licht positieve en licht negatieve invloed wordt verwacht als gevolg van de omgevingsvisie. Dit zijn: drinkwaterwinning, NNN-gebieden, geur, zoönose, energieverbruik en bedrijvigheid. De indicator zoönose is bijvoorbeeld licht positief omdat de gemeente bij ontwikkelingen in het buitengebied aandacht heeft voor gezondheidsrisico’s als gevolg van zoönosen. Tegelijkertijd denkt de gemeente graag mee met agrariërs met meervoudige verdienmodellen, maar dit kan in sommige gevallen betekenen dat de nabijheid tussen mens en dier toeneemt, denk bijvoorbeeld aan een camping op een melkveebedrijf. Als gevolg hiervan kan het aantal gevallen van infectieziekte door zoönosen ook toenemen. De invloed van de omgevingsvisie wordt als licht positief beoordeeld voor de indicatoren droogte, hernieuwbare energie en beschikbaarheid van sociale voorzieningen.

Er zijn ook indicatoren waarvoor de invloed van de omgevingsvisie als positief is beoordeeld, namelijk voor gezondheid en woningvoorraad. Voor de indicator gezondheid komt de positieve invloed door de ruimte die de omgevingsvisie biedt voor vergroening en langzaam verkeer, waardoor beweging wordt gestimuleerd. Voor de indicator archeologische waarden is de inschatting dat de omgevingsvisie geen of beperkte invloed zal hebben.

17/138

Kenmerk

0.7

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Conclusies passende beoordeling Natura 2000-gebieden

De omgevingsvisie van de gemeente Oss is een langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving van de gemeente tot 2040. Door de lange doorlooptijd en het hoge abstractieniveau van de visie kunnen mogelijke significante effecten op Natura 2000-gebieden rondom de gemeente Oss op dit moment niet met zekerheid worden uitgesloten. Tegelijkertijd is ook niet op voorhand sprake van significant negatieve effecten of met zekerheid onuitvoerbare ontwikkelingen, omdat er zowel in de aanlegfase als gebruiksfase doorgaans mitigerende maatregelen getroffen kunnen worden om negatieve effecten effectief te beperken of weg te nemen. Naast bronmaatregelen kan daarbij ook gedacht worden aan zorgvuldige locatiekeuze ten opzichte van de ligging Natura 2000-gebieden en inpassing (met name in het geval van stikstofdepositie) of aan het gebruik van emissiearm Stage IV-materieel, volledig emissieloos (elektrisch) materieel of de mogelijkheid van saldering met bestaande emissiebronnen. Daarnaast zet Oss in op diverse maatregelen, waaronder het extensiveren van de landbouw en het stimuleren van verduurzaming, waarmee de stikstofemissie verder gereduceerd wordt.

Wanneer concretisering van keuzes plaatsvindt in bijvoorbeeld opvolgende programma’s en omgevingsplan en er meer duidelijkheid is over de omvang van de verschillende ontwikkelingen, zal nader onderzoek nodig (kunnen) zijn naar effecten op Natura 2000-gebieden en de mogelijkheden om deze te beperken (passende beoordeling op projectniveau). Zo zullen er op dat moment onder meer concrete stikstofberekeningen nodig zijn om de daadwerkelijke omvang van effecten in beeld te brengen.

0.8

Conclusies synergiën en strijdigheden

Er is onderzocht in hoeverre de verschillende kernambities en daarbij behorende subambities van de omgevingsvisie elkaar versterken en/of verzwakken. Allereerst worden de subambities tegenover elkaar gezet en wordt benoemd of er sprake is van synergie dan wel mogelijke tegenstrijdigheden. Aangezien er in de omgevingsvisie sprake is van een groot aantal subambities is besloten om de ambities te vergelijken op het niveau van de kernambities. In de beschrijving van de mogelijke synergie en strijdigheden tussen de kernambities worden relevante subambities betrokken. Op basis van de beoordeling van effecten is een kruistabel (tabel 0.6) gemaakt waarin de subambities van de omgevingsvisie tegenover elkaar zijn gezet. Aangegeven is of er sprake is van mogelijkheden voor synergie (subambities versterken elkaar), of de invloed tussen de subambities relatief beperkt is of dat er een kans is dat er onderling mogelijk tegenstrijdigheden zijn. Daarbij is het mogelijk dat twee subambities elkaar zowel versterken als strijdig zijn. Dit komt door de verschillende beleidskeuzes die bij een subambitie horen.

18/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Tabel 0.6 Kruistabel synergie en strijdigheden tussen subambities van de omgevingsvisie Oss

Mogelijke strijdigheden

Mogelijkheden voor synergie

Beperkte onderlinge invloed

Zowel mogelijkheden voor synergie als mogelijke strijdigheden

19/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

De omgevingsvisie bevat een aantal kernambities die goed samengaan en synergie opleveren. Kernambitie 1 ‘toekomstbestendige verstedelijking’ gaat goed samen met kernambitie vier ‘ondernemend en uitnodigend Oss’. Toekomstbestendige verstedelijking kan synergie opleveren met het aantrekken van bedrijven en het versterken van de economie. Meer inwoners en voorzieningen kunnen zorgen voor meer ondernemers, werknemers en klandizie. Daarnaast zijn er ook kernambities die meer knelpunten opleveren, zoals bij kernambitie 1: ‘toekomstbestendige verstedelijking’ en kernambitie 2: ‘een gezonde, veilige en groene omgeving.’ Onder de kernambitie toekomstbestendige verstedelijking vallen doelen zoals de groei van het aantal woningen, versterking van voorzieningen en verbetering van bereikbaarheid. Deze doelen vragen om ruimtebeslag, wat mogelijk een knelpunt vormt met de kernambitie gezonde, veilige en groene omgeving zeker wanneer het gaat om de Spoorzone. Ook kan groei belastend zijn voor de natuur en de bouw van woningen en toename van wegverkeer door meer inwoners kan stikstofuitstoot veroorzaken die schadelijk is voor natuur.

Kernambitie 1: ‘Toekomstbestendige verstedelijking’ en kernambitie 3: ‘energieneutraal, circulair en klimaatbestendig’ kunnen strijdig zijn doordat de ene kernambitie leidt tot meer verharding en verstening, terwijl bij de andere kernambitie verminderen van verharding en bevorderen van de sponswerking van de bodem essentieel zijn. Door goed na te denken over de locaties waar verharding wordt toegevoegd, en locaties waar verharding juist ruimte maakt voor groen, kan dit knelpunt worden verminderd. Ook leidt groei tot meer energiegebruik, materiaalgebruik en afval. Voor het bouwen van woningen en infrastructuur is meer materiaal nodig. Dit knelpunt wordt deels verminderd omdat de gemeente als doel heeft om circulair in te kopen. De gemeente kan hier nog specifieker in zijn door zoveel mogelijk te werken met de circulaire ontwerpprincipes, die aangeven dat bestaande constructies zoveel mogelijk behouden blijven, te werken met zoveel mogelijk hergebruik van materiaal, en te ontwerpen voor meerdere levenscycli. Ook kernambitie 2: ‘een gezonde, veilige en groene omgeving’ en kernambitie 3: ‘energieneutraal, circulair en klimaatbestendig Oss in 2050’ leveren veel synergie op. Het realiseren van een groene en veilige omgeving gaat goed samen met het creëren van een klimaatbestendige gemeente.

Er kan echter een conflict ontstaan bij het realiseren van energieopwekking in het buitengebied, wat strijdig kan zijn met het behoud van natuur en landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Kernambitie 2: ‘een gezonde, veilige en groene omgeving’ en kernambitie 4: ‘ondernemend en uitnodigend Oss’ kunnen synergie en strijdigheid opleveren. Het realiseren van een groene omgeving kan zowel kansen als knelpunten opleveren voor het aantrekken van bedrijven en het versterken van de economie. Een aantrekkelijke groene omgeving is uitnodigend voor recreanten en positief voor de lokale economie in de kernen. Het behoud van natuurwaarden in het buitengebied kan onder druk komen te staan door economische groei. De gemeente kan ervoor zorgen dat de natuur- cultuur- en landschappelijke waarden in het buitengebied behouden blijven door alleen locaties aan te wijzen voor economische activiteiten buiten deze natuurwaarden of

20/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

door ervoor te zorgen dat de economische activiteiten aansluiten bij deze waarden. Daarnaast kan beleid over uitstoot vanuit bedrijven de negatieve invloed op de natuur beperken. Kernambitie 3: ‘energieneutraal, circulair en klimaatbestendig Oss in 2050’ en kernambitie 4: ‘ondernemend en uitnodigend Oss’ kunnen synergie en strijdigheid opleveren. Het realiseren van een energieneutrale gemeente kan zowel kansen als knelpunten opleveren voor het bevorderen van een ondernemende en uitnodigende stad. Het doel om in 2050 circulair te zijn kan echter strijdig zijn met een gezonde economie. De gemeente kan samenwerken met bedrijven om uitstoot te minimaliseren en energie verbruik te verkleinen. Bijvoorbeeld door met subsidies te werken. Ook kunnen bedrijven worden gestimuleerd zelf energie op te wekken.

0.9

Conclusies doelbereik

In het MER is ook beoordeeld wat de haalbaarheid van de door de gemeente beschreven doelen voor 2040 is (het doelbereik). In de beoordeling van het doelbereik is gekeken in hoeverre de beleidskeuzes van de omgevingsvisie ervoor zorgen dat de doelen (kernambities en bijbehorende subambities, zie tabel 0.7) van de omgevingsvisie worden behaald. Daarbij is gekeken naar bestaand beleid, naar maatschappelijke trends en naar de mate waarin de gemeente Oss regie heeft op de strategische keuzes. Hierin wordt ook in beeld gebracht wat de onzekerheid is die meespeelt in de mate waarin doelen worden bereikt. De onzekerheid wordt groter naarmate autonome ontwikkelingen meespelen (bijvoorbeeld: wanneer rijden alle voertuigen emissieloos?) en/of als de gemeente afhankelijk is van andere partijen (denk bijvoorbeeld aan het Rijk, het waterschap, projectontwikkelaars, woningcorporaties en particuliere woningeigenaren). Tabel 0.7 Kernambities en subambities uit de omgevingsvisie Kernambitie

Subambitie

1. Toekomstbestendige verstedelijking

Groei van de gemeente (8.500 woningen) Sterke en goed verbonden voorzieningen Goed en gezond bereikbaar

2. Een gezonde, veilige en groene leefomgeving

Landschappelijke waarden en cultuurhistorie als dragers Buitengebied in balans Groen altijd dichtbij

3. Energieneutraal, circulair en klimaatbestendig

Stad en land als spons: klimaatbestendig in 2050

Oss in 2050 Ruimte voor duurzame energie: energieneutraal in 2050 Circulair denken en doen: circulair in 2050 4. Ondernemend en uitnodigend Oss

Sterk en onderscheidend in pharma en life sciences Een vitale en gezonde economie Recreatie en toerisme als kans voor lokale economie en leefkwaliteit

Het doelbereik van de omgevingsvisie van Oss wordt over het algemeen vrij hoog ingeschat, met daarbij dan wel per ambitie een verschillende mate van onzekerheid.

21/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Bij de kernambitie ‘Toekomstbestendige verstedelijking’ is het de verwachting dat met name groei van de gemeente gaat lukken, want er zijn al concrete plannen voor een groot deel van die beoogde groei (in aantallen woningen). De kans dat er goede en gezonde bereikbaarheid en sterke en goed verbonden voorzieningen zullen zijn in 2040 is iets lager ingeschat, waarbij vooral voor voorzieningen geldt dat de gemeente in grote mate afhankelijk is van andere partijen. Dit komt door onzekerheden als de beschikbaarheid van bijvoorbeeld huisartsen voor alle inwoners en de betrokkenheid en bijdrage van de (vergrijzende) bevolking van Oss om voorzieningen in stand te houden. Een aanbeveling hierbij is om termen als ‘sterk’ en ‘goed’ concreet te maken en nader te kwantificeren of te definiëren, zodat er ook goed op gemonitord kan worden. Door deze termen te gebruiken is het lastig te bepalen wanneer een ambitie behaald is. Bij de kernambitie ‘Een gezonde, veilige en groene leefomgeving’ is er concreet beleid om de landschappelijke waarden en cultuurhistorie als dragers in te zetten. De onzekerheid zit hem daar met name in de daadwerkelijke inpassing van woningbouw en andere plannen.

Op groen dichtbij zet de gemeente zelf in met diverse maatregelen, het zal alleen wel de vraag zijn in hoeverre er genoeg beschikbare ruimte is gezien de hoeveelheid ruimteclaims die uit de omgevingsvisie naar voren komen (woningbouw, mobiliteit, bedrijvigheid, energietransitie, et cetera). Of het lukt om het buitengebied in balans te krijgen en te houden is sterk afhankelijk van (samenwerking met) andere partijen en landelijk beleid en wet- en regelgeving. Bovendien speelt ook hierbij de hoeveelheid ruimteclaims op het buitengebied: er moet veel gaan gebeuren en het is de vraag hoe dat allemaal ‘in balans’ ingepast kan gaan worden. Een aanbeveling ook hier is weer om ‘in balans’ nader toe te lichten, om er op te kunnen sturen en het te kunnen monitoren. Kwantificering van ‘in balans’ kan ook helpen bij het inpassen van (genoeg) groen in het buitengebied, naast alle andere plannen die ruimte nodig gaan hebben. Een andere aanbeveling is om bij de subambitie ‘Groen altijd dichtbij’ te kwantificeren wat de gemeente verstaat onder ‘dichtbij’, denk hierbij bijvoorbeeld aan het hanteren van de vuistregel 3/30/300 voor stedelijk groen (3 bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30 procent bladerdek in elke buurt, 300 meter afstand tussen de voordeur en een park of groene ruimte).

Voor de kernambitie ‘Energieneutraal, circulair en klimaatbestendig Oss in 2050 valt op dat het doelbereik over het geheel wat lager is en dat het daarbij met name ofwel ontbreekt aan concreet beleid ofwel er een grote bandbreedte van onzekerheid is. De gemeente zet in haar beleid in op klimaatbestendigheid en heeft daar ook meerdere concrete maatregelen bij benoemd. Toch blijft ze daarbij afhankelijk van andere partijen of die ook klimaatbestendig zullen inrichten. Om energieneutraal te zijn in 2050 is in de visie nog te weinig concreet gemaakt hoe de gemeente daar invulling aan gaat geven. Bovendien is dit ook een ingewikkeld samenspel met andere partijen, wat de bandbreedte van onzekerheid groot maakt. Om circulair te zijn in 2050 spreekt de gemeente in haar maatregelen vooral over ‘inzet op’ en ‘stimuleren van’, wat niet heel concrete maatregelen zijn. Overigens is onlangs ook in een document van het Planbureau voor de leefomgeving benoemd dat de transitie naar een circulaire gemeente/land niet snel genoeg gaat,

22/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

omdat de regie hierop ontbreekt.2 De vraag naar grondstoffen en producten neemt toe en daarin kan nog lang niet ‘circulair’ voorzien worden. Bij dit thema speelt nog sterker de afhankelijkheid van diverse partijen en daarmee de mate van onzekerheid voor het behalen van de doelstelling. Een aanbeveling is om concreter te maken hoe de gemeente energieneutraal wil gaan worden: op welke manier gaat duurzame energie verkregen/opgewekt worden, hoeveel windturbines moeten er komen of welke andere manieren van energieopwekking kan de gemeente toepassen? Ook circulair beleid dient nader uitgewerkt en geconcretiseerd te worden om het doel te kunnen halen. Dit kan door bijvoorbeeld stapsgewijs concrete doelen te stellen en maatregelen te nemen om toe te werken naar energieneutraal in 2050. Om de kernambitie ‘Ondernemend en uitnodigend Oss’ te behalen zijn er behoorlijk wat concrete maatregelen benoemd voor de subambities. Over het geheel genomen scoort deze kernambitie hoog in doelbereik. De gemeente wil sterk en onderscheidend zijn en legt daar met maatregelen ook de focus op. Er blijft wel onzekerheid over hoe bedrijven zich zullen ontwikkelen: iets waarop de gemeente beperkt invloed op zal hebben. Ook voor het ontwikkelen en behouden van een vitale en gezonde economie heeft de gemeente maatregelen opgenomen in de visie.

Of er na herstructurering en optimalisatie daadwerkelijk genoeg fysieke ruimte beschikbaar zal zijn en blijven voor de bedrijven om vitaal te zijn, is de vraag. De kans dat het doel van recreatie en toerisme als kans voor lokale economie en leefkwaliteit behaald wordt is behoorlijk. Er is concreet beleid dat zal bijdragen aan het behalen van deze ambitie, met nog een kleine bandbreedte van onzekerheid. Een aanbeveling is de subambities verder concreet te maken en om de termen ‘sterk’, ‘onderscheidend’, ‘vitaal’ en ‘gezond’ nader te definiëren en te kwantificeren, om zo beter te kunnen sturen op doelen en ook goed te kunnen monitoren. Een andere aanbeveling is om te beschrijven hoe de gemeente recreatieve druk op de (leefbaarheid in de) historische stadjes wil monitoren en sturen. Verder zijn de maatregelen zoals die nu in de visie staan bij deze ambitie vooral kansen en geen concrete maatregelen of doelstellingen. Als dat nader wordt ingevuld, kan het ook beter gemonitord worden.

0.10

Aanbevelingen

De omgevingsvisie heeft mogelijk een negatieve invloed op de indicatoren aardkundige waarden, overstroming, externe veiligheid en hemelhelderheid. Of de omgevingsvisie uiteindelijk ook daadwerkelijk negatieve effecten op die indicatoren heeft, hangt sterk af van de concrete invulling van de acties in opvolgende programma’s, omgevingsplannen en uitvoeringsprojecten. Specifieke aanbevelingen voor de omgevingsvisie of opvolgende programma’s zijn:  Het integraal afstemmen van de ruimteclaims van binnenstedelijke ontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, vergroening, energievoorziening en mobiliteit is noodzakelijk en vereist

Bredere aanpak terugdringen grondstofgebruik noodzaak | Planbureau voor de Leefomgeving (pbl.nl)

23/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

nauwe samenwerking tussen verschillende belanghebbenden en beleidssectoren. Het 



ontwikkelen van een beleidskader en strategieën kan hierbij helpen In de omgevingsvisie zijn hoofdkernen en dorpse kernen langs de Maas aangewezen als locaties voor ruimte van de lokale groei. Bij de planuitwerking is het belangrijk om rekening te houden met het hogere overstromingsgevaar door de locatiekeuze of door klimaatrobuust bouwen Werk de subambitie ‘Groen altijd dichtbij’ verder uit. Wat wordt verstaan onder ‘dichtbij’? Mogelijk is dit te kwantificeren, denk hierbij bijvoorbeeld aan het hanteren van de vuistregel 3/30/300 voor stedelijk groen (3 bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30 procent bladerdek in elke buurt, 300 meter afstand tussen de voordeur en een park of groene ruimte)



Formuleer concrete doelen en bijbehorend beleid over welke bedrijven of met welke categorieën bedrijven zich kunnen vestigen op de bestaande bedrijventerreinen. Daarmee wordt ook het risico voor externe veiligheid beter inzichtelijk



Formuleer concrete doelen en bijbehorende beleid rondom circulariteit. Maak concreet voor bijvoorbeeld afvalstromen, materiaalgebruik en de gemeentelijke organisatie wat het doel is en waar de gemeente zelf aan gaat werken. De algehele ambitie ‘Circulair denken en doen’



kijkt richting 2050 terwijl de omgevingsvisie perspectief biedt tot 2040 In de omgevingsvisie wordt beperkt ingegaan op de toename van het aantal fietsers, de grote variatie in soorten fietsen en de toename van snelheidsverschillen op fietsroutes. Door de verschillende type fietsroutes (snelfietsroute, doorfietsroute, hoofdfietsroute, fietsroute) en (mogelijke) knelpunten binnen de gemeente in kaart te brengen, kan de gemeente bestaande routes veiliger maken, veilige routes aantrekkelijker maken en nieuwe (snel)fietsroute veilig aanleggen

Aanbevelingen voor de verdere uitwerking van beleidskeuzes in opvolgende planvorming en ontwerpen:  Samenwerkingsverbanden opzetten met het bedrijfsleven kan financiële middelen en investeringsmogelijkheden bieden om de energiehub te realiseren. Door voorafgaand een



energieanalyse (inventarisatie wat er bij bedrijven wordt opgewekt en verbruikt) op te stellen kunnen kansen voor efficiënt energiegebruik worden vergroot Het gebruik van efficiënte verlichting met een laag energieverbruik kan helpen om de



hoeveelheid licht die ’s nachts wordt uitgestraald te verminderen. Deze verlichting kan worden uitgerust met bewegingssensoren of timers om alleen te branden wanneer dat nodig is Voor het toevoegen van groen is de gemeente sterk afhankelijk van de medewerking van inwoners, ondernemers en ontwikkelaars die hun gebouwen en terreinen groen moeten realiseren. Om daar meer op te sturen kan de gemeente echter voorschriften of richtlijnen opstellen die dit verplichten



Voor het behouden van het dorpse karakter in de kernen zal de gemeente deels afhankelijk zijn van andere partijen, maar dit kan deels gewaarborgd worden door het adviesteam omgevingskwaliteit te laten toetsen of door in richtlijnen vast te leggen waaraan ontwikkelingen moeten voldoen Naast het toevoegen van kwalitatief groen is het van belang om bij het toevoegen van groen onder andere op gevels en daken rekening te houden met effectief groen (kijkgroen,

24/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

gebruiksgroen of onzichtbaar groen) en hiervoor geschikte plekken aan te wijzen. Anders gaat 

dit ten koste van de positieve effecten van groen Om alle geplande ontwikkelingen in te passen in met name de Spoorzone verdient het aanbeveling om de parkeernorm in dat gebied nog verder omlaag te brengen

0.11

Leemten in kennis

De effectbeoordeling in dit plan-MER is kwalitatief van aard, gericht op kansen en risico’s en sluit aan bij het strategische en lange termijn karakter van de omgevingsvisie. De visie is richtinggevend voor verdere uitwerking en doorwerking in programma´s of andere instrumenten. Voor dit plan-MER zijn de gedane aannames afdoende om een voldoende betrouwbaar beeld te verkrijgen van kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten op de leefomgeving op de langere termijnen. Op dit abstractieniveau is er dan ook geen sprake van leemtes in kennis of onzekerheden met betrekking tot de in dit plan-MER beschreven kansen en risico’s. Meer gedetailleerde effectbeoordeling, kwantificering daarvan en toetsing aan wettelijke kaders kan alleen plaatsvinden bij verdere uitwerking tot beleid in bijvoorbeeld programma’s. De effecten die zich uiteindelijk in de praktijk voor zullen doen, moeten op basis van monitoring en evaluatie in beeld worden gebracht. Een onderdeel van het plan-MER dat verdere uitwerking behoeft, wanneer het beleid van de omgevingsvisie verder is uitgewerkt, zijn de effecten van stikstofdepositie op de Natura 2000gebieden. Een passende beoordeling op projectniveau dient plaats te vinden wanneer concretisering van de omgevingsvisie plaatsvindt.

Deze berekening moet plaatsvinden op basis van een gedetailleerd verkeersmodel en een nauwkeurige ligging van de nieuwe woon- en werklocaties. Een nieuwe berekening met de juiste referentiejaren kan de daadwerkelijke effecten in beeld brengen en de mogelijkheden om deze te beperken.

0.12

Monitoring en evaluatie van beleid

Maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op en we weten niet hoe de wereld er over vijf of tien jaar uitziet. De gemeente Oss ziet de omgevingsvisie daarom als een dynamisch document. Ze kiest ervoor om de visie periodiek te actualiseren. Ze evalueert de omgevingsvisie in ieder geval elke vier jaar, in het jaar volgend op de gemeenteraadsverkiezingen. Hiermee start de gemeente in 2028. Daarnaast is het mogelijk om de visie van een herijking te voorzien wanneer (maatschappelijke) opgaven in de fysieke leefomgeving daar aanleiding toe geven. Deze omgevingsvisie is de start van de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze cyclus biedt structuur om de instrumenten van de Omgevingswet te ordenen volgens een logisch proces: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering en terugkoppeling. De Omgevingswet biedt voor de gemeente drie andere relevante instrumenten: het omgevingsprogramma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning (figuur 0.3).

25/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Figuur 0.3 Samenhang omgevingsvisie, programma’s en omgevingsplan

26/138

Kenmerk

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

1 De omgevingsvisie en de rol van het plan-MER 1.1

Aanleiding

1.2

Waarom een plan-MER?

Een omgevingsvisie is een wettelijk voorgeschreven plan en daardoor mogelijk plan-mer-plichtig3 (artikel 16.34, eerste lid van de Omgevingswet) wanneer deze kaderstellend is voor opvolgende mer-(beoordelings)plichtige activiteiten (artikel 16.36 Omgevingswet). Voorgenoemde projecten zijn terug te vinden in kolom 1 van bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarnaast is de vraag of voor het plan een passende beoordeling in het kader van Natura 2000 gemaakt moet worden. Ook in dit geval sprake van een plan-mer-plicht. De omgevingsvisie van Oss is kaderstellend voor een aantal categorieën die een mer(beoordelings)plicht kennen en die zijn opgenomen in bijlage V van het Omgevingsbesluit. Het betreft categorie J11 (Stedelijk ontwikkelingsproject) vanwege het opnemen van transformatiegebieden, J10 (Industrieterrein) in verband met de uitbreiding of wijziging van bedrijventerreinen en C3 vanwege de mogelijke oprichting, wijziging of uitbreiding van een windpark zoals de omgevingsvisie die voorziet in de Duurzame Polder. Daarnaast is niet op voorhand uit te sluiten dat significante effecten op Natura 2000-gebieden optreden door de ontwikkelingen die worden mogelijk gemaakt door de omgevingsvisie.

Binnen de gemeentegrenzen van Oss liggen weliswaar geen Natura 2000-gebieden, maar doordat woningbouw en uitbreiding van bedrijvigheid kunnen leiden tot verkeerstoename zijn significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden nabij de gemeentegrenzen door stikstofdepositie niet uit te sluiten. Om deze reden is ten behoeve van de omgevingsvisie ook een passende beoordeling opgesteld, wat eveneens leidt tot een plan-mer-plicht.

27/138

Kenmerk

1.3

R004-1290110EMB-V03-sss-NL

Doel plan-MER

Het doel van het plan-MER is het inzichtelijk maken van de effecten van de omgevingsvisie op de leefomgeving en om te bepalen in hoeverre de voorgestelde koers bijdraagt aan het behalen van de gestelde ambities. Het plan-MER geeft de (milieu-)informatie die nodig is om een besluit te nemen over de vaststelling van de omgevingsvisie. Een besluit waarbij de milieubelangen op basis van het plan-MER volwaardig zijn meegewogen.

1.4

Uitgangspunten plan-MER

De uitgangspunten van dit plan-MER voor de omgevingsvisie van de gemeente Oss zijn als volgt:  Het plan-MER en de passende beoordeling sluiten aan op het abstractieniveau van de omgevingsvisie. De effectbeoordeling is kwalitatief van aard. Als het gaat om meer (in relatieve zin) concrete acties/projecten, dan sluit de effectbeoordeling in het plan-MER daarop aan 

De omgevingsvisie is een integrale ontwikkelkoers voor de lange termijn. Bestaand beleid en toekomstige plannen en programma’s moeten passen bij en bijdragen aan dit integrale toekomstbeeld. Het doel van de milieueffectrapportage is om de onderlinge strijdigheid of synergie tussen de ambities in de voorgestelde koers te onderzoeken en in beeld te brengen. Dit kan echter niet los gezien worden van de verdere uitwerking waarvoor de omgevingsvisie het kader vormt. Daarom omvat het plan-MER een doorkijk naar de haalbaarheid van ambities (doelbereik). In het verlengde hiervan geeft het plan-MER aanbevelingen voor de verdere uitwerking. Deze aanbevelingen helpen om de gestelde ambities in de omgevingsvisie daadwerkelijk te behalen

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=ef6b2164-5a00-427e-adeb-be6ea2fd9778