Kadernota & Herstelagenda 2022-2025.pdf

Beschikbaarheid: zorgen voor meer beschikbare woningen voor de doelgroep.



Toekomstgeschiktheid: stimuleren van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen.



Passendheid: zorgen voor passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen.



Leefbaarheid: verbeteren van de leefbaarheid in buurten.



Duurzaamheid: blijven werken aan het verduurzamen van de sociale huurwoningvoorraad, onder meer op gebied van energie en klimaatadaptatie



Betaalbaarheid: inzet voor betaalbaar wonen voor iedereen.

Binnen de thema’s zijn concrete afspraken gemaakt over inzicht, visie en uitvoering met daarbij welke partij aan zet is en een termijn waarop wordt gericht voor realisatie. Naast de samenwerking met de woningbouwcorporaties wordt met nog veel meer partijen samengewerkt aan leefbare, toekomstgeschikte, duurzame wijken. Meer daarover is o.a. te vinden in programma 5. Zuinig op ons klimaat. Door de inzet van onder meer energieloket Brabant Woont Slim, de gemeentelijke duurzaamheidslening, de in 2021 gestarte verzilverlening en beschikbare subsidies zoals de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) en de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) stimuleren we daarnaast ook huurders en particuliere woningbezitters om energie te besparen en om hun woning energiezuiniger te maken. De gemeente stimuleert en informeert bewoners over energiebesparing middels de campagne Oss Schakelt Door.

68

Wonen, welzijn en zorg Steeds meer mensen met een zorgbehoefte wonen langer dan vroeger zelfstandig thuis. Vooral ouderen wonen steeds langer zelfstandig én willen dat vaak ook. Wij willen hen hiertoe zo goed mogelijk in staat stellen. Daarom zoeken we naar mogelijkheden om bestaande woningen (toekomst)geschikter te maken, faciliteren we woon-zorginitiatieven en zetten we bij nieuwe woningbouwplannen meer in op levensloopbestendig bouwen. In 2021 stellen we samen met relevante (markt)partijen een visie (en gebiedsanalyse) op Wonen, Welzijn en Zorg op, met aandacht voor langer zelfstandig thuis wonen (met zorg of begeleiding). Niet alleen moeten we zorgen voor goede zorgvoorzieningen. Ook moeten we kijken hoe een goed sociaal evenwicht in de buurt behouden blijft. Een gedifferentieerde woningvoorraad op het niveau van de buurt en kern is hiervoor van belang. Zo maakt wonen onderdeel uit van de integrale wijkaanpak in Schadewijk. Tenslotte zorgen we samen met de corporaties en andere partijen voor huisvesting van specifieke doelgroepen. Zo wordt gestart met de daadwerkelijke realisatie van woonwagens aan de Brasem. De vraag naar huisvesting voor arbeidsmigranten zal ook de komende jaren groot zijn. Zorgen voor passende huisvesting blijft een aandachtspunt en om daar werk van te maken wordt vanaf medio 2020 gewerkt aan uitvoering van de bestuursopdracht Arbeidsmigratie.

Dit leidt tot concrete resultaten in 2021 en 2022, waaronder een integraal beleidskader voor huisvesting van arbeidsmigranten en tot beleid om overlast en overbewoning aan te pakken. Integrale aanpak gericht op vitalisering buitengebied De richting is verkend In de afgelopen jaren hebben we op de verschillende deelonderwerpen de richting voor vitalisering van ons buitengebied verkend. We hebben dat in zorgvuldig overleg gedaan met belanghebbenden, belangenorganisaties en de gemeenteraad. Tegelijkertijd hebben we daarbij aangegeven hoe we onze rol zien, mede in relatie tot het veld. In uitvoeringsprogramma’s hebben we aangegeven hoe en wanneer wij denken daaraan invulling te geven. Dit vraagt meer middelen en mankracht dan waarover we beschikken. Het alternatief is dat we zo nodig onze ambitie aanpassen aan onze mogelijkheden. Gebiedsvisie Vitaal Buitengebied In de Gebiedsvisie Vitaal Buitengebied brengen we deze onderwerpen en andere die spelen, samen binnen het grotere geheel van het totale buitengebied. Deze gebiedsvisie is de eerste van de drie deelvisies die later dit jaar worden samengesmeed tot de Omgevingsvisie voor onze gehele gemeente. Daarmee staat de koers naar een integrale aanpak om te komen tot een vitaal buitengebied in de steigers.

Waterveiligheidsprojecten Het project Meanderende Maas gaat op weg naar de uitvoeringsfase die naar verwachting in 2023 start en tot 2028 loopt. Vooruitlopend daarop wordt dit jaar gestart met de werkzaamheden voor de meander Diemen-Deden. Naderende uitvoering roept reacties op zoals ten aanzien van het verkeer op dijk en de kademuur in Ravenstein. Het dijkenproject Ravenstein-Cuijk wordt verder uitgewerkt. En mogelijk start een nieuw traject voor Lith – Bokhoven. Transitie van de landbouw De transitie van de landbouw is een veelbesproken onderwerp op Rijks- en Provincieniveau. Wij verwachten nieuwe keuzes met consequenties voor gemeenten. Ons beleidskader wordt gevormd door met name het Bestemmingsplan Buitengebied, de ‘Visie op de toekomst van de landbouw in Oss’, het “Beleid voor vrijkomende agrarische Bedrijven en bedrijfsbebouwing” en komt met andere opgaven samen in de Gebiedsvisie Vitaal Buitengebied. De transitie is primair aan de sector zelf maar vraagt adequate begeleiding en ondersteuning door de overheid. Daarover zijn wij in gesprek met de sector. Van het totale Osse grondgebruik is 68% voor landbouw. Dat betekent dat de agrarische sector een belangrijke rol speelt in de opgaven voor klimaat (energie, water, bodem en lucht) en biodiversiteit (zie programma 5).

De uitvoering van de visie brengt een capaciteitsvraagstuk met zich mee, met name als de verwachtingen met betrekking tot stoppende agrariërs uitkomen.

69

Recreatie & toerisme Sinds eind 2020 werken we vanuit onze nieuwe visie op recreatie & toerisme aan het versterken van de infrastructuur. Met de COVID19 crisis is dit èn wenselijk voor herstel van de sector èn voor het accommoderen van de toegenomen vraag naar ontspanning, recreatie en toerisme in eigen omgeving. De aandacht voor routes staat daarin centraal. Daar werken we ook in regionaal verband aan. We zijn samen met onze stakeholders de campagne “Bij ons om de hoek” gestart, die ook in 2022 doorloopt. Met vijf andere gemeenten rondom de Maas verkennen we een nieuwe regionale samenwerking, die hopelijk meerjarig vorm krijgt. Daarnaast faciliteren we, waar dat kan, initiatieven om het aanbod van aansprekende R&T-voorzieningen te versterken zoals de Lithse Ham, Jachthaven de Groot, de Bierbrouwerij Oijen, Alle Straaten en Hoessenbosch. Maashorst Dit jaar wordt de nieuwe koers voor de Maashorst concreet waarover al lang wordt gesproken. Doel daarvan is dat de organisatie beter afgestemd wordt op de verschillende ambities van de deelnemende gemeenten, Staatsbosbeheer en Waterschap. Daarmee wordt de samenwerking in Maashorst-verband anders. Die houdt voor Oss in dat we gemeenschappelijke activiteiten inkopen via een dienstverleningsovereenkomst bij de nieuw te vormen fusiegemeente Uden-Landerd, die in haar nieuwe organisatie een programma-organisatie voor de Maashorst opzet.

Wij richten ons nadrukkelijker op de ontwikkeling van Herperduin via drie hoofdsporen: 

verbetering van de natuurkwaliteiten doorzetten;



benutten van kansen voor recreatie & toerisme rondom Herperduin, zoals mogelijk een recreatieve poort bij Hoessenbosch;



Herperduin meer verbinden met de Maas qua recreatie en natuur.

De natuureducatie maken we tot onderdeel van een nieuwe aanpak van onze eigen educatie-inspanningen gericht op de awareness en kennis van de klimaatverandering in bredere zin. Erfgoed We hebben de afgelopen jaren samen met het erfgoedveld hard gewerkt om het erfgoed naar een hoger niveau te tillen. Onder het motto “Toekomst voor O(n)ss erfgoed. Om zuinig en trots op te zijn en om door te vertellen” zijn veel mooie initiatieven genomen en activiteiten opgezet. Erfgoed leeft in onze gemeente, wat tot uitdrukking komt in allerlei activiteiten en initiatieven waar eigenaren, het erfgoedveld, het Stadsarchief en wij aan werken. Om goed onze rol en inzet te kunnen beoordelen, hebben we een actueel en toekomstgericht beleidskader nodig. Dit bespreken we later dit jaar met de gemeenteraad om de uitkomst vervolgens te vertalen naar een uitvoeringsprogramma. Realistische ambitie We zien veel mooie initiatieven in het buitengebied die we zo goed mogelijk ondersteunen. Daar spelen wij op in, ook proactief. Dit past in de aanpak zoals wij die voor de eerstkomende jaren zien. Binnen de gestelde kaders willen wij zorgen dat het brede veld van stakeholders de gewenste richting op beweegt. Door te stimuleren, te faciliteren, te begeleiden en waar nodig bij te sturen. Vanuit het besef dat wij naast de ruimtelijke en toezichtstaak maar beperkt over knoppen beschikken voor directe sturing.

Naast de basis op orde brengen, willen we ruimte en ondersteuning geven aan innovaties en ontwikkelingen die ons buitengebied vitaler maken o.m. door het benutten van koppelkansen. Feit is dat er veel uitdagingen op het ruimtelijke domein afkomen, met name ook in de back office-afdelingen, die strijden om voorrang. De integrale afweging in de begroting zal duidelijk maken in hoeverre de ambitie realistisch is dan wel moet worden afgeschaald en aangepast aan de beschikbare middelen en mankracht.

70

Omgevingswet Werken volgens de Omgevingswet In 2022 wordt de Omgevingswet van kracht. De invoeringsdatum is nogmaals uitgesteld tot 1 juli 2022. Onze planning voor de invoering blijft hetzelfde, het geeft ons wel wat ruimte aan de achterkant voor onverwachte zaken. We gaan in 2022 starten met het werken volgens de Omgevingswet. Dit heeft vooral consequenties voor de vergunningverlening en de bestemmingsplanprodecures. In 2021 ronden we de voorbereidingen daarvoor af. Dat doen we door het door de gemeenteraad vastgestelde programmaplan uit te voeren. Daarvoor werken we aan het verder opleiden van de medewerkers, verdere implementatie van de benodigde software en werkprocessen en voorbereiding van de keuzes die we vooral over de inrichting van het omgevingsplan moeten maken. Meer ruimte voor initiatieven De belangrijkste ambitie is om meer ruimte te bieden aan ontwikkelingen en aan initiatieven van inwoners en bedrijven. Daarvoor is het nodig het beleid en de plannen te herzien. Na afronding van de gebiedsvisies begin 2022 brengen we de gebiedsvisies samen in een omgevingsvisie. De omgevingsvisie biedt ruimte aan ontwikkelingen en geeft aan waar we ruimte geven en waar we waarden willen beschermen. In het omgevingsplan nemen we regels op waarmee we uitvoering geven aan de omgevingsvisie.

We hebben tot 2030 de tijd om onze huidige regels om te zetten in nieuwe omgevingsplanregels. In oktober 2021 zal de gemeenteraad beslissen hoe en in welk tempo we dit gaan doen. Ook in de vergunningverlening maken we de omslag van 'nee tenzij' naar 'ja mits'. We zijn hiermee goed op weg en werken steeds meer vanuit de bedoeling. We gaan verder met de ontwikkeling van de intaketafel, waar nieuwe initiatieven als eerste vanuit wenselijkheid en mogelijkheden worden beoordeeld. Financiële gevolgen in beeld Op dit moment hebben we nog onvoldoende inzicht in de financiële gevolgen van de Omgevingswet. De landelijke overheid gaat er nog steeds van uit dat gemeenten in de uitvoering een voordeel gaan hebben en de invoeringskosten kunnen terugverdienen. Maar dit is ook sterk afhankelijk van keuzes die gemeenten zelf maken. Bijvoorbeeld: 

Als we snel een omgevingsplan conform de Omgevingswet willen maken, zal dit extra capaciteit en dus middelen vragen. Wanneer we de volle periode tot 2030 benutten kan er meer binnen de reguliere formatie en zullen de kosten lager zijn.



Ook de manieren van regelen die we kiezen in ons omgevingsplan hebben rechtstreeks gevolgen, bijvoorbeeld voor de legesinkomsten en de benodigde (juridische) capaciteit op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving.

In Oss maken we de belangrijkste keuzes in het najaar van 2021. We zullen daarbij ook een inschatting maken van de financiële consequenties in de periode na invoering van de Omgevingswet. Overigens zullen de financiële effecten niet direct volledig zichtbaar zijn. We passen onze regels stapsgewijs aan en daardoor zullen ook gevolgen in het werk en de kosten en baten gefaseerd worden.

71

Programma 9. Veilige omgeving

72

1. Wat willen we bereiken? Vanuit dit programma werken we aan zo veilig mogelijke wijken en kernen in Oss en zetten we in op een veilig buitengebied. Veiligheid is ván iedereen en vóór iedereen. Het op peil houden van de veiligheid en veiligheidsbeleving moeten we samen met de Osse inwoners doen. Iedereen heeft hierin zijn eigen verantwoordelijkheid. We richten onze inzet op de zaken die we als gemeente kunnen beïnvloeden en hebben daarbij vaak een proces of beleidsmatige rol. Daarnaast kennen we een zelfstandige rol, daar waar het gaat om het inzetten van bestuursmaatregelen om de openbare orde te handhaven en ondermijning tegen te gaan. Samen integraal werken vanuit verschillende rollen maar wel als één overheid door alle domeinen heen is het doel. Binnen veiligheid hanteren we vijf veiligheidsvelden: veilige leef- en woonomgeving, bedrijvigheid en veiligheid, jeugd en veiligheid, fysieke veiligheid en integriteit en veiligheid (ondermijning). Binnen de velden stellen we prioriteiten. Alle velden pakken we integraal samen met onze partners aan. De verbinding tussen zorg en veiligheid loopt als een rode draad door de onderdelen heen. Ook als er openbare orde of veiligheidsincidenten zijn dan lossen we die zo goed als mogelijk op. COVID-19 heeft dan ook een zeer grote impact op de taken en capaciteit.

Zo zetten we in op toezicht en handhaving op straat, zijn we zeer betrokken bij de veiligheidsregio, pakken we onze rol met betrekken tot evenementen, gaan we met ruimtelijke ordening inzetten op het terugdringen van ondermijning in het buitengebied en adviseren we en adviseren we bestuur over juridische handhaving of openbare ordeverstoringen. 2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten? Ketengerichte aanpak bij langdurige ernstige woonoverlast We zijn gestart met de implementatie van het Ave model (aanpak voorkomen escalatie) waarbij we complexe casuïstiek op een integrale en eenduidige manier oppakken en inzetten op de-escaleren. Komend jaar gebruiken we voor verdere implementatie en uitrol. Daarnaast zetten we continu in op ketengerichte aanpak bij problematiek die te maken heeft met woonoverlast. Dit door het actief betrekken van partners, procesregievoeren bij complexe casuïstiek met een zorg/veiligheidscomponent, het (indien nodig) opleggen van bestuurlijke maatregelen en inzetten van nazorg bij terugkerende ex-gedetineerden. Ook zetten we meer in op zichtbaarheid van toezicht en handhaving in het centrum, bijvoorbeeld door meer in te zetten op de drank en horecawet controles en meer toezicht en handhaving bij de recreatieterreinen in verband met overlast gevende zaken.

Aanpakken van ondermijning in het buitengebied We starten om samen met de betrokken afdelingen een actieplan maken om het buitengebied weerbaar te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Ook zetten we in op zichtbaarheid van handhaving in de openbare ruimte en afhankelijk van de signalen die we ontvangen en de interne informatiepositie willen we in 2021 en 2022 integrale controles met het MIT uitvoeren. Terugdringen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit We passen een integrale, ketengerichte aanpak toe om jeugdoverlast tegen te gaan. Dit is een continu proces waarbij we samenwerken met interne en externe partners. Hierbij zitten we in op de vermindering van de overlast op straat en op de individuele jongere in de groep. Zorgdragen dat de organisatie (veiligheidsregio) bij een ramp of crisis goed ingericht en voorbereid is We participeren actief in de Veiligheidsregio. We hebben hier met name een rol in de Bevolkingszorg en communicatie. Daarnaast zijn in 2020 alle brandweerkazernes van de deelnemende gemeenten aan VRBN overgedragen. De nieuwbouw of renovatie van de kazerne Oss staat gepland in 2024. Wel maken we ons zorgen dat de landelijke ontwikkelingen op het gebied van taakdifferentiatie tussen vrijwilligers en beroepsmedewerkers bij de brandweer gaat leiden tot een tekort aan vrijwilligers.

Teven kunnen de kosten omhoog gaan als het verplicht wordt om beroepskrachten op bepaalde zaken in te zetten. Rondom de aanpak van COVID-19 werken we actief samen met de staf van de Veiligheidsregio. Zo leveren we momenteel een bijdrage qua capaciteit van juristen handhaving en toezicht. Ook het handhaven van de regels in de Osse gemeente legt een groot beslag op de capaciteit. Denk hierbij aan het creëren van een zo veilig mogelijke samenleving door het naleven van de COVID-maatregelen middels toezicht, handhaving, beantwoorden verzoeken, implementatie noodverordeningen, et cetera.

73

Het zoveel mogelijk stoppen en voorkomen van ondermijnende criminaliteit Samen met partners van de Taskforce Brabant-Zeeland en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) werken we aan signalen en casuïstiek over ondermijnende criminaliteit. In 2021 leggen we – op lokaal niveau - de focus op locatiegerichte aanpak. Drugscriminaliteit, onverklaarbaar bezit, witwassen en afpakken zijn bij de locatiegerichte aanpak de basis. Voor de gemeente Oss geldt dat we aan de slag gaan met het maken van een actieplan om het buitengebied weerbaar te maken tegen ondermijning, vanuit de aanpak ondermijning participeren we integraal in o.a. de wijkaanpak van Schadewijk. Door het zichtbaar uitvoeren van acties en interventies, door het Maasland Interventieteam (MIT) en partners trachten we het vertrouwen in de overheid bij de burgers te verbeteren. Verder implementeren we de Wet BIBOB (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) breder in de organisatie. Dit onder andere doordat er nu wettelijk meer mogelijkheden zijn om BIBOB toe te passen. Een weerbare en integere organisatie Het accent ligt nu vooral op het zorgen dat er een goede structuur in de organisatie ontstaat waardoor je beter datagedreven, signaalgestuurd, integraal kan werken op Veiligheid.

Zodat de aanpak criminaliteit/fraude beter ingebed wordt: repressie, preventie en weerbaarheid in samenhang met elkaar. Tevens gaan we verder met het implementeren, borgen en/of door ontwikkelen van de onderwerpen: Veilig Publieke Taak en Protocol weerbare medewerker, Maasland Interventie Team en BIBOB.

74

Programma 10. Besturen in verandering van tijden

75

1. Wat willen we bereiken? In de hoofdstukken tot zo ver hebben wij een aantal ontwikkelingen beschreven waar wij de komende jaren mee te maken krijgen. Van kleine aanpassingen tot grote ingrijpende maatschappelijke veranderingen. Dit vraagt een professionele organisatie die de basis op orde heeft, strategisch schakelt op de grote opgaven, gesprekspartner is voor organisaties in de keten en collega overheden. Een organisatie die kwalitatief en kwantitatief op de juiste manier bemenst is en de schouders onder de opgaven van nu en morgen zet. Met volop aandacht voor robuuste en toekomstgericht IT, die de digitale transitie faciliteert, zorgt voor informatieveiligheid en standaardisatie om onze dienstverlening en bedrijfsvoering te optimaliseren. Passend digitaal en aandacht voor vakmanschap. We merken hierbij dat de organisatie nog steeds onder druk staat. Afgelopen begroting heeft u voor verschillende onderdelen in de organisatie incidenteel of structureel geld beschikbaar gesteld zowel voor de uitvoering als strategische slagkracht. Maar de druk is nog steeds hoog. We hebben nog steeds hoge ambities en het kost tijd om de gekregen middelen weg gezet te krijgen, zeker in COVID-19 tijden en met krapte op de arbeidsmarkt. COVID-19 heeft geleid tot een herbezinning op ons kantoor concept.

Wij hebben gekozen voor het hybride werkconcept, waarbij thuis en kantoor, digitaal en fysiek elkaar afwisselen, passend bij het werk dat gedaan wordt. Het vraagt een aanpassing van ons kantoor, de ICT faciliteiten en aanvullende vaardigheden van onze medewerkers om daadwerkelijk hybride te werken. In 2021 hebben we dit opgepakt en we ronden het in 2022 af.

2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten? Modern werkgeverschap We willen onze strategische slagkracht vergroten. Hiervoor hebben we vorig jaar bij de programmabegroting 2021 middelen gekregen. Op dit moment zijn alle medewerkers over gezet naar HR21, het functiewaarderingssysteem voor gemeenten dat ontwikkeld is in opdracht van de VNG, De volgende stap is het verbreden van een aantal functiefamilies op in ieder geval functieschalen 11 en 12. De eerder uitgevoerde benchmark van Berenschot bevestigde dat we aanzienlijk minder functies kennen op schaal 11 en 12 dan onze referentiegemeenten. Deze functies zijn tactisch – strategisch van aard en hiermee stellen we onszelf in staat onze strategische slagkracht te vergroten. Waarom? 

Oss groeit geleidelijk naar een 100.000 gemeente en hiervoor is een ambtelijke organisatie nodig die past bij deze omvang en onze ambities.



Oss wil een aantrekkelijk werkgever zijn en hiervoor is het noodzakelijk dat de ambtelijke organisatie in staat wordt gesteld haar werk goed te kunnen doen.



We willen een functiehuis dat past bij een gemeente van onze omvang, nu en in de toekomst.

Bij de behandeling van de Prioriteitennota 2021 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over de 100.000 gemeente. Het college kreeg de opdracht een organisatie visie voor te leggen hoe het ambtelijk apparaat kan toegroeien naar een 100.000 gemeente. Onlangs heeft het college deze organisatie visie vastgesteld en naar de gemeenteraad verzonden. Hybride werken: tOss tOss (Thuis, Ontmoeten, Samenwerken, Stilte) staat voor de toekomstige manier van (samen)werken. het is ontstaan uit de maatschappelijke veranderingen gerelateerd aan COVID-19. Het bouwt voort op het koersdocument 3x3 en is een vliegwiel voor digitalisering. In 2020 en 2021 zijn diverse deelprojecten opgestart. Denk aan het faciliteren van thuiswerken en het digitaal werken en vergaderen. Op dit moment werken we niet hybride: de eenzijdigheid van het thuiswerken is dominant. We ervaren daar de nadelen van: de korte lijnen zijn afstandelijk geworden, de toevallige ontmoetingen zijn er niet, volledig thuiswerken combineren met een gezinsleven levert stress op. We kijken uit naar de tijd dat corona niet langer onze wijze van werken bepaalt, maar we thuiswerken en op kantoor werken op een plezierige manier kunnen combineren.

76

Dat maakt dat de hoofdthema's voor 2022 de volgende zijn: 

gedrag en de sociale component: met elkaar leren en ontdekken hoe we het hybride werken introduceren en onder de knie krijgen. Met daarbij aandacht voor de valkuilen waar we nu, in de eenzijdige fase van het thuiswerken, mee te maken hebben.



digitalisering: om hybride te werken zijn digitale vaardigheden van belang. We werken steeds meer en vaker met videotools, brainstormtools en de laptop, documenten delen en informatieveiligheid krijgen een steeds belangrijkere plek. digitaal vaardig is hierin steeds belangrijker.



Oss als werkgever: tOss heeft invloed op ons reiskostenbeleid, werktijden en locaties, thuiswerkfaciliteiten, maar ook gaat werving en selectie, het vertrek en inwerken van nieuwe medewerkers op een nieuwe, andere wijze



Kantoorinrichting: de kantoorinrichting is faciliterend aan de nieuwe manier van werken. Er zijn straks minder mensen op kantoor, we gaan meer thuis en hybride werken. We richten ons kantoor in op basis van werkinhoud en onze (maatschappelijke) opgaven. Vaste werkplekken verminderen we, de ruimten om te ontmoeten, samen te werken of in stilte te werken nemen toe.

Informatiebeveiliging: autorisatie management Informatiebeveiliging heeft een absoluut centrale rol in de IT bedrijfsvoering. We zien dat cybercriminaliteit toeneemt en dat gebeurt op veel verschillende manieren, zoals via phishing mails, smsjes of telefoontjes, fake news-, en cyber aanvallen op collega gemeentes. We treffen technische maatregelen en zetten daarnaast in op het sociale aspect door een gemeentebrede bewustwordingscampagne. Beveiligingsmaatregelen kunnen soms op gespannen voet staan met flexibiliteit, voorkomen van omwegen en onbekommerd werken. Toch voeren we een aantal maatregelen door als onderdeel van Identity en Access Management die ons weerbaar houden. En deze maatregelen helpen ons ook bij de verdergaande digitalisering en bij het voldoen aan de privacy wetgeving. Data ondersteund werken Vorig jaar hebben wij gezamenlijk de ambitie uitgesproken om ‘Verdergaand te digitaliseren’ en meer digitaliseren betekent ook dat we automatisch met steeds meer data te maken krijgen. Niet alleen binnen de grenzen van onze organisatie gebeurt dit, maar ook daarbuiten met onze ketenpartners. Die data zijn waardevol omdat we daarmee onze dienstverlening, bedrijfsvoering, beleids- en besluitvormingsprocessen kunnen verbeteren. De kunst is nu om 'waarde' uit data te halen. Om meer data ondersteund te werken moeten duidelijke afspraken worden gemaakt.

Bijvoorbeeld over hoe we; 

Data inwinnen, opslaan, toegankelijk maken en beveiligen



Data rechtmatigheid toepassen (conform AVG)



Data combineren en daar de juiste conclusies uit trekken



Ethische vraagstukken leren herkennen, onderkennen en daar het gesprek over aan gaan



Beleid bepalen



Kennis en kunde organiseren (data teams en processen inrichten)

Er komen steeds meer data beschikbaar vanuit onze eigen primaire processen, vanuit sensoren, vanuit ketenpartners. De hoeveelheid data stijgt explosief en dat zal de komende jaren doorzetten. En vervolgens kunnen al deze data met elkaar in relatie worden gebracht en geanalyseerd. Van al deze data kunnen we waardevolle informatie maken die inzicht geeft in de huidige situatie maar ons ook kan voorzien van meer voorspellende informatie. Hoe we hiermee omgaan, leggen we vast in een integrale data strategie, die we de komende maanden in gezamenlijkheid ontwikkelen en vervolgens programmatisch vormgeven. Daarin maken we ook inzichtelijk welke investeringen in mensen en middelen dit vraagt. Technische integratie van data Daarnaast vraagt dat gedreven werken een heroriëntatie op ons informatie landschap, beheer en architectuur. Het is werk dat zich vooral onder de motorkap bevindt, maar niet minder essentieel en ingrijpend.

77

Dienstverlening In 2020/2021 is het Koersdocument dienstverlening opgesteld om tot een gezamenlijk beeld te komen van de Osse dienstverlening voor de komende jaren. Vrijwel tegelijkertijd heeft de Rekenkamer ook onderzoek gedaan naar de kwaliteit van de dienstverlening van de Gemeente Oss. We hebben dit onderzoek eerst afgewacht. Dat heeft geleid tot de volgende speerpunten waar we organisatiebreed mee aan de slag gaan: 

Het ontwikkelen van een organisatiebrede visie op gemeentelijke dienstverlening, het bepalen van doelstellingen en uitgangspunten die aansluitend ook op bestuurlijk niveau worden vastgesteld.



Starten met het ontwikkelen van een set algemene servicenormen , die domeinen/afdelingen verfijnen



Het verder gaan ontwikkelen van een monitoringssysteem om onze dienstverlening organisatiebreed te meten, gebaseerd op de visie (doelstellingen en uitgangspunten).



Het opzetten van een gezamenlijke gemeentebrede digitaliseringsagenda om toekomstig bestendige dienstverlening aan onze inwoners te kunnen bieden.

Daarnaast besteden we in 2022 aandacht aan de doorontwikkeling van gebiedsgericht werken en wijkzaken. Samen Organiseren Samen werken aan één krachtige lokale overheid: dat is hét antwoord van gemeenten in deze tijden van snelle digitalisering. De burger raakt de weg kwijt, zo melden WRR en Nationale Ombudsman. Het roer moet om. Het moet eenvoudiger, sneller en beter. Nieuwe technologische ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Bij steeds meer gemeenten komt het besef dat we de handen ineen moeten slaan en de krachten nog meer kunnen bundelen. Eén keer ontwikkelen, 352 keer toepassen. We versnellen vernieuwing in de digitale dienstverlening. En we gebruiken daarbij een andere manier van werken: vernieuwende concepten worden één keer ontwikkeld om het uiteindelijk bij zoveel mogelijk gemeenten toe te passen. We brengen de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) op gang door samen te organiseren. Hiermee kunnen we: 

ruimte creëren voor lokaal maatwerk en autonomie



schaarse expertise en kennis bundelen



aanzienlijke efficiencyvoordelen realiseren



samen effectief en betrouwbaar zijn richting ketenpartners, rijk en marktpartijen.

Nadenken over positionering De gemeente Oss ligt niet op een eiland. De gemeente is verbonden en zoekt ook de verbinding met omliggende steden, regio('s) en provincie('s). Om zowel is in de vaste (PNB, RNOB, M7, G40) als de tijdelijke samenwerkingsnetwerken (AIAC en verstedelijkingsopgave) goed beslagen ten ijs te komen is het belangrijk om na te denken over de positionering van Oss en het gewenste resultaat van Lobby. Gemeenteraad Jongerenraad De Jongerenraad heeft een idee voor het organiseren van een motiemarkt. Het gaat erom dat Osse jongeren in gesprek gaan met raadsleden over goede ideeën voor Oss. Uiteindelijk zou dit kunnen leiden tot een aantal moties die samen met een of meerdere fracties zijn uitgewerkt en die ook echt in de raad aan de orde worden gesteld. Verkiezingen We willen de opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen verhogen. De volgende verkiezingen zijn in maart 2022. We vinden het belangrijk dat de gemeenteraad een afspiegeling is van de samenleving. Een aantal activiteiten in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen komen eens per vier jaar terug. We willen voor de volgende activiteiten weer budget beschikbaar stellen: 

Professionele inzet Social Media (o.a. promotiefilmpjes) t.b.v. verhogen opkomst (circa € 5.000)



Lokale stemhulp (circa € 10.000)



Het organiseren van een uitslagavond van de gemeenteraadsverkiezingen (circa € 5.000)

78

Daarnaast vraagt de raad, om net als bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, oog te hebben voor voldoende en goed zichtbare en toegankelijke stembureaus. Hierbij hoort ook het inrichten van bijzondere stembureaus zoals drivethru. Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning We stellen een verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning op. Een goede factieondersteuning is belangrijk voor de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol. De financiële consequenties verwerken we in de begroting.

79

Programma 11. Financieel solide

80

1. Wat willen we bereiken? Een financieel gezonde gemeente is in het belang van alle inwoners in Oss. De begroting moet sluitend zijn. De meerjarenbegroting biedt inzicht in de verwachte inkomsten en uitgaven over een langere periode. We moeten zorgvuldig met het gemeentelijk geld omgaan, dus is er aandacht voor ‘treasury’ en de reserves moeten op orde zijn. Dat alles willen we realiseren tegen de achtergrond van een aanvaardbaar niveau aan lasten, zowel voor bewoners als voor ondernemers, ruim onder het landelijke gemiddelde. 2. Wat zijn de komende periode de belangrijkste speerpunten? Financiële basis op orde In het coalitieakkoord ‘Kansen zien, kansen pakken' is gekozen voor een solide financieel beleid met sluitende meerjarenbegrotingen. We hebben een algemene reserve die voldoet aan de gestelde normen (10% van de algemene uitkering). De financiële positie staat onder druk. Dit bleek al uit de programmabegroting 2021-2024. De provincie Noord-Brabant beoordeelde onze begroting destijds als "ORANJE". In de Eerste financiële tussenrapportage van 2021 hebben we aangegeven dat we ons moeten voorbereiden op code ‘ROOD’. Recente berichten van het Rijk laten een minder somber beeld zien, maar een aantal onzekerheden blijft. Op weg naar de begroting spreken we nu van code oranje. We zien opnieuw stijgende uitgaven binnen het sociaal domein.

We zien daarnaast grote risico's en onzekerheden vanuit COVID-19. Welke compensatiemaatregelen zijn noodzakelijk en wat zijn de structurele effecten van deze crisis? Daarnaast zijn we sterk afhankelijk van landelijke keuzes en het effect hiervan op onze financiële positie. We zetten via onder andere de G40 en via de VNG in op lobby richting het Rijk op het gebied van: 

voldoende middelen voor jeugdzorg;



afschaffing van het WMO abonnementstarief;



voldoende compensatie voor de effecten vanuit COVID-19 (korte en langere termijn);



(gedeeltelijk) terugdraaien van de zogenaamde opschalingskorting.

Tegelijkertijd zien we een "streng" toetsingskader vanuit de provincie Noord-Brabant, althans met striktere interpretaties dan in de landelijke regelgeving zoals vastgelegd in het BBV (Besluit Begroting & Verantwoording). In het hoofdstuk "Financiële positie" in deze kadernota hebben we de financiële uitgangspunten geformuleerd en een actueel financieel beeld geschetst. Lokale lastendruk We streven er naar om de lokale lastendruk minimaal € 22,50 onder het landelijke gemiddelde te houden. Voor het landelijke gemiddelde gaan we uit van de jaarlijks gepubliceerde cijfers van het onderzoeksinstituut COELO. In de Atlas van de lokale lasten heeft het COELO voor 2021 het volgende beeld berekend: Lastendruk standaardwoning 2021

Oss prognose

Landelijk prognose

Onroerende zaakbelastingen

€ 307

€ 305

Afvalstoffenheffing

€ 298

€ 305

Rioolheffing

€ 169

€ 201

Totaal

€ 774

€ 811

De lokale lastendruk blijft in 2021 stabiel onder het landelijke gemiddelde, namelijk € 37. Onze OZB en afvalstoffenheffing liggen nu rond het landelijk gemiddelde. De lagere lokale lastendruk wordt voor het overgrote deel veroorzaakt door een lagere rioolheffing. Voor het jaar 2022 kiezen we voor: 

verhoging van de OZB alleen met de inflatiecorrectie (2%).

81



kostendekkend tarief voor afval. Het overgaan per 1-1-2022 naar een systeem dat recht doet aan het principe "afval scheiden loont" in de vorm van betalen per lediging kan effect hebben op de gemiddelde lokale lastendruk. De uitwerking van dit tariefsysteem volgt later in 2021.



kostendekkend tarief voor riolering.

Anticyclisch investeren Vorig jaar hebben we ervoor gekozen om niet te bezuinigen, maar om juist anticyclisch te investeren. De taskforce woningbouw en bedrijventerreinen heeft een eerste uitwerking gepresenteerd. We stappen over naar een actief grondbeleid. We zetten in op zowel inbreidings- én uitbreidingslocaties, om hiermee een goede verhouding te krijgen tussen verlieslatende - en winstgevende ontwikkelingen. Deze combinatie is absoluut noodzakelijk om onze woningbouwopgave (financieel) te realiseren. De overgang naar een actief grondbeleid heeft wel gevolgen voor de begroting. Dit betekent ook dat het risicoprofiel stijgt en dat we mogelijk reserves (tijdelijk) moeten inzetten om aangekochte gronden af te boeken naar agrarische waarde en/of voor het afdekken van verliesgevende ontwikkelingen. In het hoofdstuk 'Financiële positie' werken we dit op hoofdlijnen verder uit. COVID-19 compensatie De effecten van COVID-19 zijn groot. Al eerder hebben we ons beleid op het gebied van COVID-19 compensatie bepaald. De kern hiervan is dat we ter ondersteuning van inwoners, bedrijven en instellingen zoveel mogelijk aansluiten bij de landelijke regelingen van het kabinet. Vervolgens kijken we naar provinciale regelingen, de banken en de branche-organisaties. Vervolgens kijken we naar onze eigen rol. Bewust in deze volgorde. Primair staan wij aan de lat voor onze beleidstaken.

Voor de uitvoering van onze eigen rol zetten we indien nodig de algemene reserve in. In de prioriteitennota 2021-2024 en in de programmabegroting 2021-2024 hebben we de volgende criteria vastgesteld: 1.

We geven inkomenssteun aan mensen die dat nodig hebben, geen omzetsteun aan bedrijven, of sectoren

2.

Helpen verdienen is beter dan helpen besparen

3.

Op naar werk

4.

We investeren in samenleven

5.

We investeren in zorgcontinuïteit

6.

We zijn en blijven een financieel gezonde organisatie.

Voor een toelichting van de financiële ondersteuningsmaatregelen verwijzen we naar apart hoofdstuk COVID-19 in deze kadernota. Uitvoering belastingsamenwerking De BSOB voert namens deelnemende gemeenten belastingtaken uit. De BSOB zit in een hectische periode en kent incidentele en structurele problemen. Deze problemen komen vooral door een oplopend aantal WOZ bezwaren (met name door de impact van No cure-No pay bureaus), door stijgende voor het project waarderen op oppervlakte en invoeringsproblemen met nieuwe belastingapplicatie, verdergaande automatisering en robotisering. Op dit moment wordt de problematiek aan de hand van een zogenaamde business case geïnventariseerd (risico's, kansen bedreigingen). Op basis van deze inventarisatie kan een meerjarige koers uitgezet worden om zowel de kwaliteit van de dienstverlening als ook een gezonde financiële positie te kunnen blijven garanderen. Naar aanleiding van een door de gemeenteraad aangenomen motie zal het probleem met betrekking tot "no cure no pay" worden aangekaart bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

82

Bijlage 1: Meicirculaire 2021

In deze bijlage geven we een totaaloverzicht van de uitkomsten van de meicirculaire 2020. We beginnen met een samenvattend overzicht in de tabel. Daarna lichten we elk onderwerp toe. In het tweede deel van de bijlage geven we een nadere analyse van de uitkomsten. + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

-4.202

-4.974

-4.682

-4.282

-5.089

0

3.500

3.500

3.500

3.500

2.448

0

0

0

0

- Beschermd wonen

0

582

707

717

716

- Participatie afbouw WSW

0

0

0

0

-325

- Participatie WSW, Wa-jong en begeleiding

0

174

178

133

129

- Voogdij18+

0

661

661

661

661

COVID-19: Jeugd aan zet

10

0

0

0

0

COVID-19: Heroriëntatie zelfstandigen

33

0

0

0

0

Inburgering

-9

57

31

20

8

Versterking anti-discriminatievoorziening

37

37

37

38

38

Maatschappelijke begeleiding statushouders

Meicirculaire 2021 Af te zonderen posten Loon- en prijsstijgingen 2021 Integratie uitkeringen sociaal domein: - Aanpak problematiek Jeugdzorg 2021

100

0

0

0

0

Wet open overheid

0

171

191

213

235

Bommenregeling

52

0

0

0

0

Diversen

22

34

34

34

35

Totaal af te zonderen posten

2.693

5.216

5.339

5.316

4.997

Netto ontwikkeling

-1.509

242

657

1.034

-92

83

Meicirculaire 2021 De meicirculaire 2021 van de algemene uitkering uit het gemeentefonds geeft de volgende uitkomsten: 

2021: € 4,2 miljoen positief



2022: € 5,0 miljoen positief



2023: € 4,7 miljoen positief



2024: € 4,3 miljoen positief



2025: € 5,1 miljoen positief.

Af te zonderen posten Van de uitkomsten van de meicirculaire moeten we nog diverse bedragen apart zetten voor specifieke onderwerpen. Deze beschrijven we hierna. Loon- en prijsstijgingen We zetten geld apart om loon- en prijsstijgingen te kunnen betalen, vanaf 2022 € 3,5 miljoen extra. Het Centraal Planbureau verwacht dat de inflatie in 2022 daalt. Op dit moment hebben we als gemeente vanaf 1-1-2021 geen nieuwe CAO meer. Wel zien we premiestijgingen voor met name pensioenen fors stijgen. Dit betekent dat we over 2021 en 2022 zelf een inschatting hebben moeten maken over de te verwachten loonstijging. Hierin schuilt zeker een risico, omdat een kleine afwijking in percentage grote financiële impact heeft. Daarnaast betalen we uit deze stelpost ook reguliere prijsstijgingen voor openbare ruimte, gemeenschappelijke regelingen, subsidies, onderdelen van de Wmo en Jeugdzorg.

Integratie-uitkeringen sociaal domein Voor onderdelen van het sociaal domein die in principe nog buiten de algemene uitkering vallen gebeurt er het volgende: 

Aanpak problematiek Jeugdzorg 2021

We ontvangen een bedrag van € 2.448.000 in 2021. Het kabinet heeft voor het jaar 2021 (incidenteel) € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor acute problemen in de jeugdzorg. Van de extra compensatie zal € 493 miljoen via het gemeentefonds lopen. De rest ter hoogte van € 120 miljoen gaat via specifieke uitkeringen (zogenaamde SPUK’s).Voor onze gemeente betekent dit voor 2021 een voordeel in de algemene uitkering van € 2.448.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar samenvatting algemene uitkering. Richting de programmabegroting onderzoeken we in hoeverre we deze extra gelden in moeten zetten voor intensiveringen en/of we deze gelden deels kunnen inzetten om de huidige tekorten binnen jeugdzorg af te dekken. 

Beschermd wonen

Het budget voor beschermd wonen wordt met per saldo € 0,6 miljoen in 2022 oplopend tot € 0,7 miljoen meerjarig verhoogd. Dit bestaat uit een verhoging van het budget door volumestijging en door compensatie voor loon- en prijsstijging. Voor loon- en prijscompensatie ontvangen we 1,6% (landelijk € 30 miljoen) en voor volumestijging landelijk € € 31 miljoen. Vanuit de septembercirculaire moeten we nog rekening houden met een verrekening omdat er meer cliënten zijn overgestapt naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ) en er dus meer budget overgeheveld moet worden. 

Participatie afbouw WSW

In meerjarig perspectief (jaar 2025) wordt het rijksbudget in verband met de afbouw van de WSW verder verlaagd met € 325.000. Dit vertalen we door in onze budgetten. 

Participatie (WSW en Wajong en begeleiding):

We ontvangen een extra bedrag van jaarlijks circa € 174.000. Dit is vooral voor loon- en prijsontwikkeling. 

Voogdij 18+:

We ontvangen € 661.000 extra voor de uitvoering van Voogdij 18+. Dit bestaat uit loon- en prijsontwikkelingen voor het jaar 2021. Daarnaast is het budget voor 2022 gebaseerd op basis van het nieuwe woonplaatsbeginsel. 84

COVID-19: Jeugd aan Zet We ontvangen in 2021 € 10.000 voor het project “Jeugd aan Zet”. Het programma beoogt jongeren te ondersteunen die geraakt worden door de effecten van de coronacrisis. Doordat de dagelijkse activiteiten voor veel jongeren door de coronacrisis niet of niet goed mogelijk zijn (zoals onderwijs, sport, sociale ontmoetingen en de mogelijkheid om te werken) is er een toenemende overlast van jongeren in de openbare ruimte. Ook is er vanwege de steeds verdergaande en langdurige beperkende maatregelen grote zorg over het effect van de coronamaatregelen op de fysieke en psychische gezondheid van jongeren. COVID-19: heroriëntatie zelfstandigen We ontvangen in 2021 € 33.000 om zelfstandigen ondersteuning te bieden, die zich willen heroriënteren. Dit is bedrag is aanvullend op andere budgetten en kan gebruikt worden voor aanvullend maatwerk. Inburgering De nieuwe wet is uitgesteld. Daarom ontvangen we in 2021 minder uitvoeringskosten (€ 9.000) en krijgen we vanaf 2022 juist meer uitvoeringskosten. In 2022 € 57.000 en vervolgens per jaar minder. Versterking anti-discriminatievoorziening We ontvangen jaarlijks € 37.000 extra voor de gemeentelijke anti-discriminatievoorziening, zodat zij ruimere budgetten krijgen om meer activiteiten te kunnen ontplooien. Dit om een betere beschikbaarheid en bereikbaarheid voor melders mogelijk te maken.

Maatschappelijke begeleiding statushouders We ontvangen in 2021 € 100.000 voor maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Wet open overheid Voor de wet open overheid krijgen we € 171.000 in 2022 oplopend tot € 235.000 in 2025. Deel hiervan is incidenteel. Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de (Wijzigingswet) Wet open overheid (Woo) aangenomen. Het betreft een initiatiefwet uit de Tweede Kamer die beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De incidentele middelen (voor de periode 2022 tot en met 2026) zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Bommenregeling We ontvangen in 2021 € 52.000 als vergoeding van de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog.

Diversen Voor diverse kleinere mutaties zonderen we gelden af 

Rijksvaccinatieprogramma meningokokken (structureel € 19.000);



Prenataal huisbezoek voor jeugdgezondheidszorg (structureel € 25.000);



Kleine aanpassing Maatschappelijke opvang (€ 3.000);



Armoedebestrijding kinderen (jaarlijkse € 7.000 verlaging budget).

85

Analyse op hoofdlijnen + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

Samen de trap op/ af

-725

414

835

1.212

-628

Plafond BTW compensatiefonds

-576

-93

-93

-93

-93

0

0

0

0

702

-208

-79

-85

-85

-73

-1.509

242

657

1.034

-92

Korting apparaatskosten gemeenten Overige Rijksontwikkelingen Totaal

Samen de trap op en af De ontwikkeling van de algemene uitkering hangt voor een belangrijk deel af van de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens de normeringssystematiek (samen de trap op en af) hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van de algemene uitkering. Bij het berekenen van het effect van het acres spelen de volgende zaken een rol: 

Het directe accres (deze is voor de jaren 2022 tot en met 2025 negatief). Dit wordt vooral veroorzaakt door lagere loon- en prijsontwikkeling. De uiteindelijke ontwikkeling van het accres in 2022 en verder is afhankelijk van de keuzes die een nieuw kabinet maakt.



Ontwikkeling van hoeveelheden binnen de diverse maatstaven.



De verwachte inflatie voor 2022 en volgende jaren. Wij maken hier net als voorgaande jaren de inschatting van de inflatie hoger is dan bruto binnenlands product waar het Rijk mee gerekend heeft. Dit betekent een nadeel voor ons.



Het nieuwe begrotingsjaar 2025 (voor ons nieuw) is ten opzichte van 2024 een stuk positiever (hogere landelijke uitgaven). Dit heeft een positief effect op de algemene uitkering.

Plafond BTW compensatiefonds Gemeenten kunnen (voor een groot deel) kosten van BTW declareren bij het BTW compensatiefonds. Dit fonds heeft landelijk gezien een plafond. Wordt er minder BTW gedeclareerd, dan wordt het verschil toegevoegd aan de algemene uitkering. Wordt er meer BTW gedeclareerd dan wordt dit ten laste van de algemene uitkering gebracht. Over 2021 vind er een positieve afrekening plaats, omdat er in dat jaar fors minder gedeclareerd is. Dit betekent een voordeel voor ons van € 483.000 in 2021. In de meerjarenbegroting gaan we uit van het landelijke gemiddelde over laatste 6 jaar wat steeds is uitgekeerd aan gemeenten. Dit betekent een structureel voordeel van € 93.000. Korting apparaatskosten opschaling gemeenten In het vorige regeerakkoord is opgenomen dat het Rijk streeft naar minder en grotere gemeenten. De gedachte vanuit het Rijk is dat de beoogde opschaling van gemeenten leidt tot besparingen die ontstaan door schaalvoordelen, verminderen van toezicht, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbeling van taken. De besparing gaat uit van een daling van het aantal gemeenteambtenaren doordat gemeenten groter worden of met elkaar gaan samenwerken. Dit leidt tot een uitname uit het gemeentefonds. In totaal is voor deze operatie een structurele bezuiniging van € 975 miljoen opgenomen (2015- 2025).

Voor het jaar 2025 betekent dit een aanvullende bezuiniging van € 702.000. Overige Rijksontwikkelingen Binnen de overige Rijksontwikkelingen treden diverse effecten op door onder andere: 

Algemene suppletie korting sociaal domein



Hogere WOZ waarde, wat een nadelig effect heeft op de algemene uitkering.



Diverse overige mutaties.

86

Bijlage 2: Overzicht reserves Algemene reserve De norm voor de algemene reserve is 10% van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Op basis van de meicirculaire 2021 is deze norm afgerond € 18 miljoen. Dit is inclusief het sociaal domein. Meerjarenbeeld op basis van bestaand beleid bedragen x € 1.000 Jaar

Saldo

Rente

Storting

Onttrekking

Saldo

1-jan

bijschrijven

2021

24.576

369

0

3.373

21.571

2022

21.571

324

0

0

21.895

2023

21.895

328

0

0

22.223

2024

22.223

333

0

0

22.557

2025

22.557

338

0

0

22.895

31-dec

Toelichting op het meerjarenbeeld Aanpassing beginsaldo 2021 Het beginsaldo van 2021 van € 23.642.000 is verhoogd met de saldobestemming vanuit de jaarrekening 2020. Dit betrof een bedrag van € 933.793. 2021 De onttrekking van €1.471.000 bestaat uit: 

Proeftuin Ruwaard: € 100.000



HBO in Oss: € 58.000



Muziek in de klas: € 15.000



Omgevingswet en -visie: € 228.000



Transformatieagenda Jeugdhulp: € 1.070.000



Het begrotingstekort voor 2021: € 1.899 (o.b.v. deze kadernota)

Overzicht bestemmingsreserves In deze bijlage geven we een overzicht van de belangrijkste bestemmingsreserves. We geven inzicht in de omvang ervan en lichten toe waar ze voor bedoeld zijn (bedragen x € 1.000). Naam reserve

Stand 1-1-

Toelichting

2021

Bestemmingsreserves Beschermd wonen Wonen, welzijn en zorg

13.037 Aanpak van complexe casuïstiek in de regio. 377 Voor vernieuwingen (transformatie) in het domein van wonen, welzijn en zorg.

Participatiebevordering

2.005 Bestemd om mensen met een bijstandsuitkering met nieuwe dienstverleningen meer te laten meedoen in de maatschappij

Onderhoud onderwijs Integraal Voorzieningenbeleid Verzelfstandiging MJC/Stadsarchief

397 Gevormd voor aanpassingen van onderwijshuisvesting. 3.842 Voor de realisatie van de IVB-doelstellingen. 13 Afdekking van de kosten in het kader van de verzelfstandiging van het museum en het Stadsarchief.

87

Naam reserve

Stand 1-1-

Toelichting

2021 Walkwartier en omgeving

6.199 De middelen in deze reserve zijn geoormerkt voor activiteiten in het centrum, centrumontsluiting, de revitalisering van De Wal en omgeving

Investeringsfonds stadshart

4.225 Doel is realisatie van de koers Stadshart Oss, gericht op majeure investeringen in stedelijke (vastgoed) ontwikkelingen

Investeringsfonds duurzaamheid

580 Doel is om investeringen te doen in het kader van de energietransitie en circulaire economie

Integraal uitvoeringsprogramma openbare ruimte (IUP) Quick wins binnenhavens

6.150 Bestemd voor de uitvoering van projecten in de openbare ruimte (IUP-projecten). 3.756 Bestemd voor het ontwikkelen van de Osse binnenhaven tot hét multimodale goederenknooppunt van de regio Noordoost-Brabant.

Economie

765 Voor het aanjagen van projecten op sociaal-economisch terrein en de infrastructuur van Oss.

Strategische aankopen

1.000 Bestemd om komende jaren actief grondbeleid te kunnen

Mobiliteit

1.423 Treffen van mobiliteitsmaatregelen op basis van het

voeren investeringsprogramma mobiliteit (MIPMO). Groenfonds landelijk gebied

1.435 Gericht op de versterking van het buitengebied.

Koplopersproject Ravenstein-

1.300 Bedoeld voor het financieren van meekoppelkansen rondom

Lith Volkshuisvesting

de waterveiligheid van de Maas. 446 Voor initiatieven op het gebied van volkshuisvesting en voor afdekken jaarlijkse beheerkosten van duurzaamheidsleningen

Geluid

523 Het verminderen van geluidsoverlast en het oplossen van knelpunten op het terrein van geluidshinder.

Ontwikkeling windpark

234 Voorbereidingskosten voor ontwikkeling windpark

Elzenburg- de Geer Openbare verlichting

169 Ter dekking van de vervangingsinvesteringen van alle lichtmasten en armaturen voor de komende planperiode (4 jaar).

Onderhoud natuurgebieden

264 Het plaatsen van wisentenrasters in natuurgebied

Carnavalloodsen

57 Frictiebudget voor clusteringskosten.

Woonwagens

151 Bestemd voor kosten voor woonwagens.

Bodemsaneringen

419 Voor bodemonderzoek en bodemsaneringsprojecten.

Herperduin.

Verkeersregelinstallaties

0 Ter dekking van de vervangingsinvesteringen van verkeersregelinstallaties voor de komende planperiode.

E- dienstverlening

136 Uitvoering van het programma E- dienstverlening

Egalisatiereserves/afdekken van risico’s Risico’s Heesch-West

2.042 Ter dekking van de ontwikkeling van regionaal

Egalisatie renteomslag

1.950 Opvangen van renteschommelingen.

Organisatie ontwikkelingen

2.491 Afdekken van fricties in het kader van personele

Egalisatie automatisering

1.043 Egaliseren van kosten van automatisering.

industrieterrein Heesch-West.

bezuinigingen.

88

Naam reserve

Stand 1-1-

Toelichting

2021 Beheerkosten startersleningen

1.053 De reserve is gevormd voor de dekking van de beheerkosten en risico’s van de startersleningen.

Parkeren

778 Opvangen van fluctuaties in de opbrengsten van betaald parkeren.

Afvalstoffenheffing

0 Voor egalisatie van de kosten en tarieven van afvalinzameling

Egalisatie rioolbeheer

1.089 Voor egalisatie van de kosten en tarieven van riolering.

Overige bestemmingsreserves Diverse reserves Totaal

658 60.007

89

Bijlage 3: COVID-19 Cijfermatige effecten 1. Effecten In deze bijlage hebben we vanuit diverse bronnen statistische cijfers weergegeven om een beeld te geven van de effecten van de coronacrisis. Aantal besmettingen Onderstaande grafiek laat het aantal besmettingen in de gemeente Oss zien voor de periode november 2020 tot en met mei 2021.

Aantal faillissementen in Noord-Brabant Onderstaande tabel laat het aantal faillissementen in Noord-Brabant zien in de periode februari 2020 tot en met april 2021. Deze cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Op basis hiervan zien we dat het aantal faillissementen stabiliseert en (op dit moment) geen stijgende lijn heeft laten zien. Het aantal faillissementen in 2020 was lager dan in 2019.

90

Totaal aantal bedrijven en ontwikkeling aantal banen in Oss Ondanks de crisis zien we bijzondere dingen. Voor de gronduitgifte bedrijventerreinen was 2020 een recordjaar met een uitgifte van maar liefst 23 hectare. De ontwikkeling laat zien dat dat –ondanks de crisis- het aantal bedrijven niet afneemt, maar juist is toegenomen (sinds 2019 ruim 10% groei). Ook het aantal banen steeg licht, waar een afname werd verwacht.

Het aantal banen bleef in 2020 met bijna 43 duizend nagenoeg gelijk aan het aantal banen van het jaar daarvoor. Tot september 2020 steeg het aantal zelfs met zo’n 500 banen (+1%).

De grootste relatieve stijging van de werkgelegenheid was binnen de sector ´Advisering, onderzoek, specialistische zakelijke dienstverlening’ (+6%) en ‘informatie en communicatie’ (+5%). Bij de adviessector was ook de absolute stijging van het aantal banen het grootst (+150). De grootste relatieve daling zien we binnen de financiële sector (10%) en de horeca (-9%). Bij de horeca zien we dat de restaurants het hardst zijn getroffen. In de detailhandel zien we dat vooral het aantal vestigingen die NIET via winkel of markt hun spullen verkochten van ruim 200 in 2019 naar bijna 550 steeg (begin dit jaar). Het aantal banen binnen deze bedrijven laat ook een flinke stijging zien. We zien dus een duidelijke toename van de internet-economie.

91

Aantal bedrijven in Oss met een steunmaatregel In onderstaande tabel zijn het aantal bedrijven weergeven die in het jaar 2020 gebruik hebben gemaakt van één van de steunmaatregelen. Deze cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Korte toelichting: 

Aantal bedrijven met NOW regeling (totaal 1.605): de tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid voor werknemers die door coronacrisis kampen met een (verwacht) omzetverlies van minimaal 20%.



Aantal bedrijven met TOZO (1.230): de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers voorziet zelfstandigen in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen door coronacrisis op te vangen.



Aantal bedrijven met TOGS (870): de tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren. De TOGS bestond uit een eenmalige uitkering van € 4.000 voor MKB bedrijven die in de periode 16 maart tot en met 15 juni 2020 minstens € 4.000 aan vaste lasten verwachtten te maken en minstens € 4.000 aan omzetverlies.



Aantal bedrijven met TVL (totaal 425): de opvolger van de TOGS. De tegemoetkoming vaste lasten was voor MKB ondernemers met een verwacht omzetverlies van minimaal 30% in de periode 1 juni tot en met 30 september 2020. Zij konden subsidie krijgen van maximaal € 50.000 voor een deel van hun vaste lasten.



Aantal bedrijven met uitstel betalingsregeling (1.200): ondernemers kunnen bij de belastingdienst uitstel vragen voor het betalen van belastingen.

92

Ontwikkeling werkloosheid in Oss In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de werkloosheid (aantal WW uitkeringen) vanuit het UWV weergegeven. Ook hieruit blijkt dat er op dit moment geen sprake is van forse stijging van de werkloosheid.

Wat zeggen de cijfers ? Hoewel cijfers zeker niet alles zeggen, geven de cijfers toch een goed indicatief beeld. Het zijn indicatoren van een economie waarvan de basis – ondanks COVID-19 – goed overeind is gebleven. Maar er is nog geen reden om te juichen. Sommige sectoren staan nog steeds zwaar onder druk. Daarnaast hebben we niet in beeld de mate waarin bedrijven nu nog overeind worden gehouden door de diverse steunmaatregelen van de overheid en welke (belasting)schulden bedrijven mogelijk nog hebben opgebouwd. Een nakomende faillissementsgolf valt dus niet uit te sluiten. Alertheid blijft geboden en we blijven kijken hoe we kwetsbare ondernemers/sectoren kunnen ondersteunen.

93