Jaarverslag en jaarrekening 2023
Tekst van het document
Wmo algemeen We hebben een nadeel van € 110.000 aan lagere opbrengsten voor Wmo algemeen. Dit komt door de ontvangsten vanuit het CAK voor de WMO eigen bijdrage. De opbrengsten waren vergelijkbaar met de opbrengsten 2022 en iets lager dus dan dat we hadden begroot. We zullen in 2024 onderzoeken of we de begroting structureel moeten gaan bijstellen. Wmo Collectieve voorzieningen We hebben € 0,6 miljoen aan lagere kosten en € 2,1 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo hebben we een voordeel van € 2,7 miljoen. Dit heeft de volgende oorzaken: −
Lagere kosten (€ 0,1 miljoen) en hogere opbrengsten (€ 2,1 miljoen) voor het opvangen van vluchtelingen. We hebben meer vluchtelingen opgevangen. Dit leidt tot meer kosten. De hogere opbrengsten komen door het openen van de crisisnoodopvang (€ 1,4 miljoen). Daarnaast hebben we meer opvangplekken
30
gerealiseerd, hierdoor hebben we € 0,4 miljoen aan hogere opbrengsten. Verder heeft het Rijk een vergoeding gegeven voor transitiekosten voor de nieuwe opvanglocatie voor vluchtelingen (€ 90.000) en hebben we een bijdrage gekregen voor uitbetaalde leefgelden en uitvoeringskosten (€ 200.000). −
Lagere kosten maatschappelijke opvang (€ 0,5 miljoen): De lagere kosten hebben volledig te maken met middelen die we ontvangen hebben voor compensatie van meerkosten voor de maatschappelijke opvang als gevolg van COVID-19, voor het laatst via de decembercirculaire 2022 van het Gemeentefonds. Deze bijdrage hebben we ontvangen als centrumgemeente voor maatschappelijke opvang. Het gaat dus om regionale middelen. Het restant van € 493.000 willen we overhevelen naar 2024 en in de reserve dak- en thuisloosheid storten.
−
Lagere kosten voor participatie ouderen (€ 75.000): We hebben lagere kosten doordat het verder ontwikkelen van pilot 'dagontmoeting kwetsbare ouderen' en het organiseren van activiteiten door zorgcoöperaties ter bevordering van participatie van ouderen, minder voorspoedig zijn verlopen. Daarom stellen we voor om het budget over te hevelen naar 2024. Daarnaast hebben we lagere kosten voor subsidies voor ouderenbonden en minder subsidies voor huurkosten. Voor beiden zijn minder aanvragen ontvangen.
Stortingen reserves We hebben € 3,1 miljoen meer gestort in reserves. Het gaat om de volgende posten: −
We hebben € 1,7 miljoen meer in de reserve Vluchtelingen gestort. Dat komt vooral door de middelen die we ontvangen hebben voor onze crisisnoodopvang voor het COA.
−
We hebben afgerond € 1,5 miljoen meer in de reserve beschermd wonen gestort dan we begroot hadden. Dat heeft te maken met het voordelige resultaat op de regionale middelen voor beschermd wonen zoals we hiervoor toegelicht hebben.
Onttrekkingen reserves We hebben € 0,6 miljoen minder onttrokken aan reserves. Het gaat om de volgende posten: We hebben € 477.000 minder onttrokken uit de algemene reserve voor het regionaal transformatieproject jeugd. We betalen dit project uit de algemene reserve. −
De begrote onttrekkingen aan de reserves voor jeugdhulp waren € 661.000. In werkelijkheid is € 184.000 onttrokken. Het verschil is € 477.000. Dat heeft volledig te maken met het regionaal transformatieproject jeugd dat we hiervoor ook benoemd hebben. Door de lagere uitgaven in 2023 hebben we minder uit de algemene reserve onttrokken dan we begroot hadden.
−
We hebben € 45.000 minder onttrokken aan de reserve IVB voor het bestemmingsplan Germanenweg 10.
−
We hebben € 40.000 minder onttrokken aan de reserve Dak- en thuisloosheid.
31
Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2023 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
Jeugdwerk
220
902
865
Jeugdzorg
4.422
3.994
3.994
Wmo begeleiding en dagbesteding Wmo beschermd wonen Wmo collectieve voorzieningen Totaal programma 1. Zorg en welzijn
0
203
203
697
1.389
1.389
7.256
7.848
7.798
12.595
14.336
14.249
32
Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
33
1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 gaan over het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder staat wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner mag meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: •
Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.
•
Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar.
•
Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.
•
Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.
Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onze professionals, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten kansengelijkheid en gezond leven makkelijker maken. Bij bestaanszekerheid gaat het om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via arbeid of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving. Kansengelijkheid betreft goede kinderopvang en onderwijs, passende ondersteuning voor jongeren en jongvolwassenen, de aanpak laaggeletterdheid en geslaagde inburgeringstrajecten. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken. We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Werk is een belangrijke vorm van participatie. Werk waarin mensen hun talenten kunnen inzetten en zich kunnen ontplooien, en onderwijs dat dit mogelijk maakt.
Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Wanneer dat niet mogelijk blijkt, onderzoeken wij met inwoners welke participatie wel mogelijk is. We zien dat niet alleen huishoudens met een laag inkomen maar ook huishoudens met een midden inkomen vaker in de problemen komen. Onzekere inkomsten, stijgende energielasten en te weinig reserves maken het lastig om rond te komen. Daarom hebben we onze werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid. Dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden en vraagt om een integrale blik en aanpak. We doen dat in Oss door gebiedsgericht te werken, samen met onze partners in de wijk, nabij te zijn voor inwoners en stress sensitief te werken. We hebben aandacht voor alle leefgebieden en gebruiken daarvoor ons netwerk en het netwerk van de inwoner. We nemen het niet over, maar werken samen met de inwoner.
34
2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De komende jaren blijft de arbeidsmarkt krap door de vergrijzing en ontgroening. We willen daarom -ook in de regio- onze bedrijven ondersteunen door anders te werken en zoveel mogelijk talenten te benutten. De krappe arbeidsmarkt biedt ook kansen voor de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Met een variatie aan dienstverlening ondersteunen wij bij het vinden van werk of een opleiding. Daarbij maken we ook gebruik van de diensten van onze partner IBN. Na de coronatijd, is er nu een flinke groei in het aantal trainingen en bijeenkomsten gericht op het vergroten van de basisvaardigheden. Met de Digi-taalpunten brengen we dat ook dicht bij de inwoners. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
De landelijke taakstelling Beschut Werk 2023 voor Oss was 147 personen van 31 uur, dus 4557 uur. In werkelijkheid hebben 150 mensen uit Oss op 31-12-2023 een indicatie beschut werk; daarvan hebben 4 mensen regulier werk en zijn er 82 aan het werk in een beschutte omgeving, met 2072 uur totaal; dat is gemiddeld 25,27 uur. Voor 11 mensen met een indicatie zien wij (op dit moment) geen re-integratietaak.
-
Het actieonderzoek “In de dichterbij stand” gericht op de werkrelatie tussen inwoner en consulent, dat uitvoeren samen met de universiteit van humanistiek, Movisie en ervaringsdeskundigen, is na de fase van observatie en onderzoek, nu in de leerfase. Dit gebeurt aan de hand van leersessies.
-
De Tozo werkzaamheden zoals heronderzoeken en aflossing van verstrekte bedrijfskredieten, zijn eind 2023 afgerond.
-
De gewijzigde inkomensregeling voor Oekraïners (RooO) hebben we voorbereid, hiermee is het leefgeld aangepast en meer in lijn gebracht met de bijstand. Eind 2023 waren er 44 volwassen Oekraïners (van de 255) met een leefgeldregeling (peildatum 30-11-23).
-
De integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), hebben we verder ontwikkeld. Daarbij hebben we steeds vaker een JIM (Jouw ingebrachte mentor) ingezet.
-
Wij ondersteunen statushouders met een breed pakket vanuit de wet Inburgering, gericht op integratie, taalvaardigheid en toeleiding naar werk. Met de hoge taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders loopt ook het aantal vergunninghouders(gezinnen) met een uitkering vanuit de participatiewet op. Het aantal dat ondersteund wordt lag jaren rond de 150. Eind 2023 is dit aantal 202. 46% van het totaal aantal dat een uitkering ontvangt is in 2023 ingestroomd.
-
Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Dit doen we met regionale en lokale partners. De uitvoering van de formele WEB-trajecten hebben we in de regio opnieuw aanbesteed. Het contract vanaf 2024 is gegund aan Sagenn. Het non-formele aanbod blijft bij het KW1C. In 2023 volgden 204 Ossenaren een cursus of taaltraining bij Capabel Taal of KW1C.
-
We hebben in beeld gebracht hoe we gratis taalonderwijs voor alle migranten die dat niet zelf kunnen betalen en voor wie het niet wettelijk verplicht is, het best kunnen realiseren. Wij sluiten daarvoor aan bij het gratis aanbod vanuit de Digi-Taalhuizen en bij actieve taalgroepen in de gemeente en we zorgen voor een actieve communicatie hierover.
-
We hebben de activiteitenagenda van het beleidsplan ‘Meedoen begint bij de basis’ uitgevoerd. In 2023 hebben we 319 volwassenen toegeleid naar een vorm van taalaanbod.
35
-
Ter voorbereiding voor een nieuw plan Aanpak Basisvaardigheden, hebben we het plan ‘Meedoen begint bij de basis geëvalueerd. De belangrijkste uitkomsten bij de doelgroepen is dat we een stevige groei zien van mensen die behoefte hebben aan digitale ondersteuning. Voor dat aanbod is inmiddels een wachtlijst. Tegelijkertijd blijven mensen met Nederlands als eerste taal hun weg naar het taalaanbod lastig vinden, daarvoor moeten we blijvend zoeken naar laagdrempelige oplossingen. Aan de aanbodkant zien een actiever Taalnetwerk (nieuwe convenant 2023) en een florerende DigiTaalhuis met een groei in het aantal doorverwijzingen.
-
In het kader van het project Digitalisering Sociaal Domein hebben we de opzet en implementatie van het Regiesysteem aanbesteed en in gang gezet. Ook werken we volop aan een digitaal klantplan.
-
Onze inzet voor Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen op bestuurlijk en strategisch niveau, heeft bijgedragen aan een regio-brede aanpak voor Arbeidskrapte en Leven Lang Ontwikkelen. Via deelname aan programmalijn Jongerenaanpak werkten we aan een gezamenlijke aanpak die voortijdig schoolverlaten en uitval van jongeren tegengaat
-
Oss is UNESCO Learning City; een lerende stad. Het is de basis voor al onze activiteiten gericht op versterken van leer- en ontwikkelcultuur bij werkgevers en in het onderwijs. De Talentencampus is daarin de spil voor de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Specifiek wordt er nu ingezet op Open Badges als instrument bij Leven Lang Ontwikkelen en een bewustwordingscampagne Leven Lang Ontwikkelen.
-
De Talentencampus organiseerde de Learning Communities BIM5 en Digitale Werkplaats, de Jongerenbedrijvendag Oss, Dag van de Techniek en heeft onderzoek gedaan hoe binnen Pivot Park een hybride leeromgeving kan worden ontwikkeld.
-
Wij hebben JOBSCOOL een financiële impuls gegeven. Hierin werken Spierings Mobile Cranes en Verhoeven Family of Companies samen aan een hybride opleiding Mechatronica niveau 2 en 3 en Constructie/plaatwerker niveau 2 en 3. In de toekomst kunnen meer Osse bedrijven en andere technische opleidingen aansluiten bij de hybride leeromgeving JOBSCOOL.
2.2 Bestaanszekerheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving Inwoners die in de knel komen maken maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid. Er is goede ondersteuning voor inwoners met beginnende geldzorgen tot en met problematische schulden
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Met alle partners in de gemeente hebben we een nieuw beleidskader voor de aanpak Geldzorgen opgesteld. Daarmee willen we meedoen mogelijk maken. We hebben de ondersteunende regelingen tegen het licht gehouden en de vergoedingen worden verhoogd. We hebben voor de aanpak van Geldzorgen een diversiteit aan dienstverlening in ontwikkeld, samen met onze partners in de wijken en dorpen, waardoor we bij beginnende geldzorgen, maar ook bij problematische schulden goede ondersteuning kunnen bieden. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
We organiseerden de DIGID-dag, waar inwoners direct een DIGID konden aanvragen en activeren; uniek in Nederland want normaal zit daar tijd tussen. Diverse organisaties waren aanwezig om inwoners te ondersteunen en informatie te geven.
-
We hebben de Eenmalige Energie Toeslag uitgekeerd, begin 2023 en ook in het najaar een deel van 2024 om de winter goed door te komen. Naast een uitkering voor de hoge energiekosten hebben we ook breder met inwoners gekeken naar hun (financiële) situatie.
-
We hebben het nieuwe beleidskader voor de aanpak Geldzorgen opgesteld, waarbij we de aanbevelingen uit ‘Samen tegen schulden, een rekenkameronderzoek naar de effectiviteit en efficiëntie van de uitvoering van schuldhulpverlening, preventie en vroegsignalering in de gemeente Oss’ en de Minima Effect Rapportage (NIBUD 2022), hebben meegenomen.
36
-
We hebben de voedselbank Oss en omgeving geholpen met een garantstelling. Hierdoor is de voedselbank omgebouwd tot een winkelconcept waar klanten meer regie over hun voedselhulp en wordt verspilling tegengegaan.
-
Met het oog op stress-sensitief werken, hebben we onze brieven aan inwoners met geldzorgen herschreven. Ook zijn onze folders en de website aangepast.
-
We hebben onze samenwerking met de Nederlandse Schuldhulproute vernieuwd.
-
We hebben schuldhulpverlening voor ondernemers verder doorontwikkeld. Dankzij het opleiden van medewerkers en de samenwerking met ‘Over Rood’ worden ondernemers met geldzorgen gericht geholpen.
-
De pilot budgetcoaching is gestart. Dit is een uitbreiding op de bestaande dienstverlening van Team Schuldhulpverlening en is gericht op het voorkomen van schulden. Bij budgetcoaching richten we ons specifiek op de doelgroep waarvoor nog geen structureel budgetbeheer en ondersteuning nodig is. Door tijdelijke hulp bij geldzaken zorgen we ervoor dat deze doelgroep niet structureel in de problemen komt.
-
Wij hebben het traject (minnelijke) Schuldregeling verkort naar 18 maanden, in aansluiting op de verkorting van de wettelijke schuldregeling.
-
We hebben de pilot AJOSS voor jongeren met schulden geëvalueerd en de aanpak structureel opgenomen in onze dienstverlening.
2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Onze inzet op de doelstellingen is een continu proces. We werken met alle partners uit opvang, onderwijs en jeugdhulp samen aan de ‘Osse sporen naar kansen’ (voorheen Onderwijs Achterstanden Beleid). Er zijn 3 sporen: 1. Taal & Talent, 2. Zorg & Groei, 3. Samen Oss (burgerschap en inclusie). In samenwerking stellen we ontwikkeldoelen op, lijnen we activiteiten op en richten we doorgaande lijnen in. In het overleg Osse Bestuurlijke Educatieve Agenda (OBEA) bespreken we de plannen en de voortgang. Daarnaast overleggen we frequent met de schoolbesturen over de diverse (ver)nieuwbouwplannen van de scholen. Ook hebben we voor meerdere nieuwbouw- en verbouwplannen voorbereidingskrediet ontvangen. En KC Nicolaas en KC De Aventurijn zijn opgeleverd en in gebruik genomen door de basisscholen, kinderopvang, scouting en gymzaalgebruikers. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
We zetten de aanpak van voortijdig schoolverlaters (VSV) en verzuim vanuit het Regionaal Bureau Leerplicht Brabant NoordOost (RBL BNO) voort. Het percentage VSV in Oss in 2021-2022 is 2,58%; dat is een landelijke trend. Het ministerie OCW heeft onderzocht wat hoofdoorzaken van deze stijging zijn. Door sluiten van het mbo-onderwijs en het online onderwijs vanwege Covid-19 verloren veel studenten hun motivatie. Er was in die periode minder hulp bij loopbaanoriëntatie; meer studenten merken dat ze niet de passende richting hebben gekozen. Daarbij waren destijds specifieke maatregelen, zoals de duimregeling, terughoudendheid om negatieve bindende studieadviezen af te geven, waardoor meer studenten zijn overgegaan dan andere jaren. Veel van deze studenten vallen alsnog uit.
-
We ondersteunen vanuit het RBL-BNO actief de bredere doelgroep kwetsbare 23-27-jarigen door ze terug te begeleiden naar school. De aanpak is onderdeel van de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt.
-
Verbinding kinderopvang met jeugdhulp (spoor 2): in de kinderopvang is het expertiseteam uitgebreid met (specialistische) jeugdhulp. Het is daarmee onderdeel van deze voorziening en kan aanvullend worden ingezet.
37
-
In 2023 zijn de subsidies voor de kinderopvang met veel doelgroepkinderen (> 75% doelgroepkinderen per groep) verruimd die steeds breder inclusieve opvang mogelijk maakt. Ook voor buitenschoolse opvang. Hiertoe is de Uitvoeringsregeling Tegemoetkoming kosten peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie (VVE) 2023 Gemeente Oss geactualiseerd.
-
In 2023 is het aanbod aan Voorschoolse educatie met 6 nieuwe aanbieders is verbreed. Er zijn geen wachtlijsten meer en het aanbod is goed gespreid over heel Oss.
-
Wij hebben Voorschoolse Educatie voor Oekraïense peuters (2,5 tot 4 jaar) georganiseerd.
-
Wij dragen zorg voor voldoende capaciteit NT2- en ISK-onderwijs. Door verhoogde instroom nietNederlandstalige kinderen en jongeren (statushouders en ook Oekraïeners) en door personele tekorten in het onderwijs (po, vo en mbo) is taalonderwijs aan deze groepen een uitdaging. We hebben in samenwerking met Trots54 een cultuur-educatief programma gerealiseerd in de ISK-klassen van Het Hooghuis en Koning Willem I-college. Tevens is er samenwerking gezocht en gevonden met Muzelinck.
-
De VVE en NT2 monitor die in 2022 startte, is het instrument om zicht te houden op de kwaliteit en levert input aan voor verdere professionalisering. Uit de monitor duidelijk geworden dat de voorschoolse educatie goede resultaten laat zien en de vroegschoolse educatie nog verbeterpunten kent. Deze worden opgepakt.
-
De evaluatie van de eerste logopedische screening op de VVE groepen laat zien, dat deze kinderen goed in beeld zijn. Op dit moment wordt een vervolgpilot uitgevoerd op enkele reguliere opvanggroepen. Onderdeel van deze pilots is ook de versterking van deskundigheid van de pedagogisch medewerkers.
-
Verbinding Passend onderwijs met Jeugdhulp: Met de scholen, schoolbesturen en Samenwerkingsverbanden evalueerden we de verschillende Onderwijszorgarrangementen (OZA). De uitkomst is dat de Educatieve crisisopvang PAST wordt omgebouwd. Sinds augustus 2023 zit het in een overgangsfase. Ook voor OZA De Schakel is na evaluatie een overgangsfase afgesproken. Nu is de borging aan de orde van de opgedane kennis en kunde in het brede docententeam. Een andere pilot betrof het project 'Makkers'. Dit is een jeugdzorgorganisatie in het Speciaal Voortgezet Onderwijs-Route Arbeid. Ook dit project zit sinds het najaar van 2023 in een overgangsfase om uit te zoeken hoe we ermee verder gaan.
-
Wij hebben het project KODOSS in de Schadewijk ondersteund en gefinancierd. Samen met Ons Welzijn, SEC en Muzelinck realiseerden wij een na- en buitenschools aanbod voor spel, sport, cultuur en leren, toegankelijk voor alle kinderen van 4 tot 13 jaar in de wijk. KODOSS is in 2023 geëvalueerd en voortgezet. De samenwerking krijgt steeds meer vorm en inhoud en trekt ook meer kinderen. Inzet van de partijen is om dit aanbod meerjarig aan te bieden als waardevol element in de wijk.
-
Twee nieuwbouwprojecten zijn in 2023 opgeleverd en in gebruik genomen, namelijk KC Nicolaas en KC De Aventurijn (voormalige basisscholen De Korenaer en J.F. Kennedy) van schoolbestuur SAAM.
-
Samen met het schoolbestuur Optimus werken we aan een vervangende voorziening voor de scholen in Megen/Macharen/Haren (Kindlandschap De Eiber). We hebben gewerkt aan de grondverwerving hiervoor wat een langdurig proces is.
-
Samen met de schoolbesturen Filios en SAAM hebben we gewerkt aan de voorbereidingen voor vervangende nieuwbouw van De Lockaert en De Polderhof. De planvorming van de scholen hebben we integraal meegenomen met sport (Ussenstelt) in de wijk Oss Noord-West. Inmiddels zijn we bezig om het haalbaarheidsonderzoek van De Lockaert en De Polderhof uit te breiden met inpassing van SBO Het Baken, waarvoor we samen met het schoolbestuur Optimus werken aan een vervangende voorziening.
-
In 2023 hebben we, net als in 2022, een spoedaanvraag ontvangen van schoolbestuur Simon omdat de leerlingenaantallen bij basisschool Mozaïek onverwacht en fors zijn gestegen. Mozaïek was samen met ’t Kleurenbos van schoolbestuur Pallas gehuisvest in MFA Meteoor. Om ruimte te maken in het gebouw voor de groei van Mozaïek is ’t Kleurenbos verhuist naar MFA Noorderlicht. Voor beide MFA’s is een verbouwing nodig en hiervoor hebben we voorbereidingskredieten ontvangen. De verbouwing voor ’t Kleurenbos hebben we integraal meegenomen met de verbouwing van De Evenaar in MFA Noorderlicht.
-
Samen met schoolbestuur Filios hebben we gewerkt aan de voorbereiding voor verbouwing van De Meander in MFA Lith. Hiervoor hebben we in 2023 voorbereidingskrediet ontvangen. Het knelpunt van groei van aantal leerlingen lossen we op door een interne verbouwing.
38
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. We werken aan erkende certificaten en praktijkverklaringen waarmee kennis en vaardigheden beter aantoonbaar zijn. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. Wij stimuleren inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2020
2021
2022
2023
Streefwaarde
Voortijdig schoolverlaters Oss
Dashboard VSV DUO
Bereik VVE doelgroep
Peutermonitor
Gebruik voorzieningen
WISZ
1,84%
1,88%
97%
2,58%
n.n.b.
<2,0%
110%
85%
90% 85%
84,3%
82,2%
88,7%
n.n.b.
Gebruik huishoudens 120%
78,3%
73,9%
83,7%
*
Gebruik huishoudens p-wet
90,2%
90,4%
93,7%
94,5
5%
-3,1%
-1%
4%
armoedebeleid
Percentage stijging
WISZ
0%
bijstandsuitkeringen * In 2023 kunnen wij deze niet zuiver uit registratie halen als gevolg van toekenning Energietoeslag aan bredere groep.
39
3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet
10,4
4,5
2022
17
25
2022
2,6%
2,3%
2022
4%
5%
2022
ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO) Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren 16-22 jaar Personen 15-64 jaar met lopend re-integratietraject per
2%
1%
2022
223,8
197,6
2022
72,1
72,1
2022
68,5%
75,1
2023
10.000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)
40
4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Onderwijsbeleid en
Begroting
Begroting
Rekening
2023
2023 na
2023
Verschil Voordeel/ Nadeel
primitief
wijziging
Lasten
6.270
8.079
7.462
-617
V
Baten
-3.389
-5.214
-4.625
589
N
Saldo
2.881
2.865
2.837
-28
V
Lasten
4.783
6.075
6.498
423
N
leerlingenzaken
Onderwijshuisvesting
Begeleide participatie
Arbeidsparticipatie
Minimabeleid
Inkomensregelingen
Schuldhulpverlening
Baten
-236
-236
-654
-418
V
Saldo
4.546
5.839
5.844
5
N
Lasten
16.772
18.222
18.204
-19
V
Baten
0
0
-5
-5
V
Saldo
16.772
18.222
18.198
-24
V
Lasten
7.062
7.012
6.573
-439
V
Baten
0
-1.534
-1.353
181
N
Saldo
7.062
5.478
5.221
-258
V
Lasten
2.140
2.299
2.054
-245
V
Baten
0
0
7
7
N
Saldo
2.140
2.299
2.061
-238
V N
Lasten
35.028
42.474
46.279
3.805
Baten
-27.578
-31.775
-32.445
-670
V
Saldo
7.450
10.699
13.834
3.135
N
Lasten
1.577
1.585
1.566
-19
V
Baten
-10
-10
-38
-28
V
Saldo
1.567
1.575
1.528
-47
V
Lasten
73.633
85.747
88.636
2.889
N
Baten
-31.214
-38.769
-39.114
-345
V
Saldo
42.419
46.978
49.522
2.544
N
0
913
913
0
-
Onttrekkingen reserves
-1.998
-5.329
-4.650
679
N
Totaal mutaties reserves
-1.998
-4.416
-3.737
679
N
Resultaat
40.421
42.561
45.785
3.223
N
Totaal programma
Stortingen reserves
Toelichting per product Onderwijsbeleid en leerlingenzaken We hebben € 0,6 miljoen aan lagere kosten en opbrengsten. Per saldo is de afwijking voor dit product beperkt. Dit heeft een aantal oorzaken: −
Lagere kosten en opbrengsten Nationaal Programma Onderwijs (€ 0,7 miljoen). Dit zijn extra rijksmiddelen die we ontvangen hebben om opgelopen leerachterstanden in verband met COVID-19 weg te werken. De middelen kunnen we nog tot en met 2025 inzetten. De niet bestede gelden nemen we mee naar 2024. We hebben lagere kosten voor de Noordoost Brabantse Bibliotheken (€ 0,5 miljoen). Daarnaast hebben we een bedrag van € 180.000 niet besteed.
−
Hogere kosten en opbrengsten Onderwijsachterstandenbeleid (€ 110.00). In het kader van het onderwijsachterstandenbeleid hebben we hogere uitvoeringskosten en hogere kosten voor de maatwerkregeling kinderopvang. Hier staan ook hogere opbrengsten tegenover. 41
Onderwijshuisvesting We hebben € 0,4 miljoen aan hogere kosten en opbrengsten. Per saldo is de afwijking voor dit product beperkt. Dit heeft een aantal oorzaken: −
Lagere kosten voor voorbereiding en onderzoek locatie Polderhof, Lockaert en Ussenstelt (€ 350.000). Dit traject heeft vertraging opgelopen. Mede door het onderzoeken van de mogelijkheid om ontwikkeling van Het Baken toe te voegen aan de locatie is het vertraagd. We hebben dit bedrag daarom ook niet uit de reserve Integraal voorzieningenbeleid onttrokken.
−
Hogere kosten en opbrengsten waterschade Carmelcollege (locatie Stadion) (€ 273.000). Deze school heeft waterschade gehad. Deze hebben we vergoed gekregen van de verzekeraar en doorbetaald aan de schoolstichting. We hebben daarom hogere kosten en opbrengsten.
−
Hogere kosten en opbrengsten energie diverse scholen (€ 80.000). We betalen voor de basisscholen de Fonkeling en de Evenaar de energiekosten, we hebben hierdoor hogere kosten. We belasten deze kosten door aan de scholen dus hebben hiervoor ook hogere opbrengsten.
−
Hogere kosten leegstandsvergoeding diverse scholen (€ 215.000). We betalen bovenstaande scholen een (niet geraamde) vergoeding voor leegstand conform afspraak. Dit is inclusief afrekeningen van eerdere jaren. De gemeente en het schoolbestuur hebben een inspanningsverplichting om de leegstand te minimaliseren door nieuwe gebruikers te vinden. In MFA Noorderlicht is dit in 2023 gelukt door basisschool Kleurenbos te verhuizen naar deze MFA. In 2024 wordt gewerkt aan de verbouwing van deze MFA, waardoor onder meer de beschikbare ruimte in het gebouw (beter) benut kan worden.
−
Vergoeding kosten onderhoud Evenaar (€ 50.000). Bij de Evenaar worden de kosten van gemeentelijk onderhoud door het schoolbestuur aan de gemeente vergoed.
Arbeidsparticipatie We hebben € 0,4 miljoen aan lagere kosten en € 0,2 miljoen aan lagere opbrengsten. Per saldo hebben we een voordeel van € 258.000. Dit komt met name door de activiteiten voor inburgering. We hebben lagere kosten voor: −
€ 190.000 voor inburgeringsvoorzieningen.
−
€ 238.000 leefgelden voor Oekraïense vluchtelingen. Dit hebben we minder onttrokken uit de reserve Vluchtelingen.
−
€ 45.000 maatschappelijke begeleiding van inburgeraars die vallen onder de wet maatschappelijke begeleiding 2013 en € 23.000 ELIPs (einde lening inburgeringsplichtigen). We stellen bij het hoofdstuk Bestemming rekeningresultaat voor om dit over te hevelen naar 2024.
De lagere opbrengsten zijn met name te verklaren doordat we € 190.000 van de specifieke uitkering (SPUK) voor inburgeringsvoorzieningen hebben doorgeschoven naar 2024. Hiervoor geldt namelijk een reserveringsregeling. Dat houdt in dat we de niet-bestede rijksmiddelen mogen meenemen naar het volgende kalenderjaar. Minimabeleid We hebben € 245.000 aan lagere kosten. Als eerste komt dit doordat we voor ons armoedebeleid minder subsidie aanvragen hebben ontvangen dan verwacht (€ 200.000). Hierdoor hadden we wel extra ruimte in ons budget om de extra bijdrage aan de Voedselbank, voor het opzetten van een winkel, zonder onttrekking uit de reserve Bestaanszekerheid te financieren. Deze onttrekking was begroot op € 90.000. Daarnaast hebben we voor ons minimabeleid Meedoen is belangrijk lagere kosten van € 133.000. In 2023 hebben we veel mensen bereikt. De uitgaven voor schoolkosten en zwemlessen zijn gestegen ten opzichte van 2022, uitgaven voor sociale en culturele activiteiten zijn gelijk gebleven en de kosten voor voorlichting zijn lager dan in 2022. De verwachting was dat de kosten in 2023 zouden stijgen als gevolg van de gestegen prijzen en vanwege de energiecrisis. Dit is voor wat betreft de regeling Meedoen is belangrijk voor 2023 slechts beperkt uitgekomen. Vanaf 2024 geldt het nieuwe beleidskader Meedoen mogelijk maken, aanpak geldzorgen.
Vanaf 2024 gaan we structureel € 50.000 inzetten van ons budget voor het minimabeleid ter dekking van het nieuwe beleidskader.
42
Inkomensregelingen Voor de inkomensregelingen hebben we een € 3,8 miljoen aan hogere kosten en een € 0,7 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo een nadeel van € 3,1 miljoen. Deze afwijkingen komen door: - bijstandsgelden (BUIG): lagere kosten € 512.000. - bijzondere bijstand: hogere kosten bijzondere bijstand € 3,7 miljoen. Bijstandsgelden (BUIG) Het voordeel van € 512.000 bestaat uit: −
Lagere kosten bijstandsuitkeringen: € 1.158.000. In de afgelopen programmabegroting zagen we al dat we in 2023 BUIG budget zouden overhouden. We hadden hiervoor een positief risico gemeld van € 975.000 (75% kans op een voordeel van €1.300.000), omdat het definitieve BUIG budget 2023 nog niet bekend was. Dit is 4% van het BUIG budget (van € 31,2 miljoen).
−
Hogere storting in de voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken als gevolg van het nieuwe debiteurenbeleid: € 836.000;
−
Hogere inkomsten: € 190.000. We hebben hogere inkomsten doordat we meer uitkeringen hebben verstrekt op basis van leningen. Dit is een gevolg van de verhoogde taakstelling voor vergunninghouders.
Ondanks een stijging van het bijstandsbestand van 6%, een stijging van 12% van het loonkostensubsidie (LKS) bestand en kosten voor ophoging van de voorziening dubieuze debiteuren, houden we BUIG budget over. Vanaf 2022 bestaat er een nieuw verdeelmodel van het BUIG budget. Naast het macrobudget wat objectief verdeeld wordt, ontvangen we een deel van het macrobudget voor loonkostensubsidie. Dit budget wordt verdeeld op basis van realisatie. Dat is gunstig voor Oss aangezien we hier veel op inzetten. Bijzondere bijstand We hebben voor bijzondere bijstand een nadeel van € 3,7 miljoen. Dit komt door € 4,1 miljoen aan hogere kosten en € 455.000 aan hogere opbrengsten. Belangrijkste nadeel komt door de uitbetaling van de energietoeslag 2023: € 3,9 miljoen. We hebben dit geld vanuit het Rijk pas bij de decembercirculaire 2023 ontvangen. We hebben hierdoor een voordeel binnen programma 10. Omdat de uitvoering van de energietoeslag 2023 doorloopt tot april 2024 stellen we voor om een bedrag van € 208.000 over te hevelen naar 2024 (vanuit het voordeel binnen programma 10). De hogere opbrengsten worden veroorzaakt doordat we meer uitkeringen hebben verstrekt op basis van leningen voor kosten inrichting/huisraad (€ 455.000). Dit is een gevolg van de verhoogde taakstelling voor vergunninghouders.
Omdat niet reëel is dat we dit volledig bedrag terug ontvangen gezien nieuwe debiteurenbeleid) hebben we de voorziening dubieuze debiteuren verhoogd met circa € 200.000. Deze kosten hadden we niet begroot. Onttrekkingen reserves We hebben € 0,7 minder onttrokken aan reserves. Dit heeft de volgende oorzaken: −
We hebben € 350.000 minder onttrokken aan de reserve integraal voorzieningenbeleid doordat de voorbereiding en onderzoek locatie Polderhof, Lockaert en Ussenstelt niet heeft plaatsgevonden.
−
We hebben € 238.000 minder middelen onttrokken uit de reserve Vluchtelingen dan begroot, omdat we minder kosten aan leefgelden voor Oekraïense vluchtelingen hebben gemaakt.
−
We hadden € 90.000 onttrekking begroot vanuit de reserve Bestaanszekerheid ter dekking van een extra bijdrage aan de Voedselbank voor het opzetten van een winkel. Gezien het positieve resultaat van Armoedebeleid is de onttrekking uit de reserve niet nodig geweest.
43
Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2023 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving Minimabeleid
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
398
528
455
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.991
3.883
3.345
Totaal programma 2. Werk, inkomen en onderwijs
2.389
4.411
3.780
44
Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur
45
1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner mag meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden: •
Mens centraal. We stellen de mens centraal, we sluiten aan bij wat mensen zelf willen en kunnen. We doen hierbij recht aan de waardigheid van iedere inwoner van Oss. Inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen.
•
Nabijheid. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar.
•
Eenvoud. We werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden. We maken steeds de afweging hoe we administratieve processen voor inwoners, onze samenwerkingspartners en de gemeentelijke organisatie kunnen vereenvoudigen.
•
Vakmanschap en partnerschap. Onze medewerkers zijn deskundig, hebben de juiste competenties en blijven leren. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties en inwoners werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt.
Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in herstellen van bestaanszekerheid, vergroten van kansengelijkheid en gezond leven makkelijker te maken. Naast passende dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen onze inwoners op een positieve manier ondersteunen in het leven door te zorgen voor onze cultuur, de sport, de culturele- en sportieve infrastructuur, aandacht voor een gezonde leefstijl en ontmoeting in onze wijk- en dorpshuizen. We hebben en onderhouden goede en toegankelijke voorzieningen voor iedereen. Voorzieningen die goed aansluiten op wat inwoners kunnen en willen. En die gedragen worden door inwoners en de vele gemeenschappen in Oss. Ontwikkelingen die de infrastructuur versterken zijn de bouw van een nieuw Golfbad, de realisatie van Het Warenhuis, de plannen voor theater De Lievekamp en Muzelinck en de bouw, renovatie en/of verduurzaming van diverse maatschappelijke accommodaties. De grootste uitdaging is om het voorzieningenniveau op peil en aantrekkelijk te houden.
We hebben verschillende beleidsvisies op basis waarvan we dat borgen: Cultuur Verbindt OnSS, het beleidskader Vitale Sportverenigingen, het Osse sport- en preventie akkoord en Thuis in de Buurt. De komende jaren gaan we specifieker beleid ontwikkelen voor een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. Maar ook doen we dat voor de ondersteuning van het vrijwilligerswerk, dat op een aantal plaatsen onder druk staat. We doen dat in een brede samenhang van beleid in het sociaal domein. We zetten hierbij in op positieve gezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en een gezonde levensstijl. We werken aan een hernieuwd beleidskader voor ondersteuning van vrijwilligerswerk.
46
We willen onze inwoners meer regie geven op wat er in hun leefomgeving wordt aangepakt. We continueren en intensiveren de komende jaren –samen met het programma Zorg & Welzijn- de gebiedsgerichte benadering. 2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
De wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en geschikt voor de functies die er in uitgeoefend worden De vrijwilligersorganisaties voor gastheerschap, beheer en onderhoud worden adequaat ondersteund in hun werkzaamheden De wijk- en dorpshuizen zijn verduurzaamd voor het gebruik
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We zijn op veel verschillende manieren bezig met het versterken van de wijk- en dorpshuizen. Dit is gericht op de maatschappelijke functie (laagdrempelig ontmoeten), het vrijwilligerswerk, beheer, exploitatie en verduurzaming. Er lopen meerdere trajecten voor verbouw of nieuwbouw van gemeenschapshuizen. Er speelt veel en er zijn meerdere (complexe) opgaves voor de vrijwillige besturen om op te pakken. Ondersteuning en begeleiding hierbij is van essentieel belang. Daarnaast zitten we op veel plekken in een onderzoeks- en ontwikkelfase, die in de toekomst vraagt om keuzes maken. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
De gemeenteraad heeft 28 oktober 2023 ingestemd met de integrale gebiedsuitwerking Macharen, een nieuw sociaal hart voor Macharen voor ontmoeting en sport. De nieuwe wijk wordt hierdoor verbonden met het dorp. In november is de gemeenteraad akkoord gegaan met de begroting waarbij de hogere investeringslasten voor de nieuwbouw van de Bongerd en het verplaatsen van de tennisclub zijn geaccordeerd. Het ontwerp bestemmingsplan is eind 2023 ter inzage gelegd.
-
Het VoorOntwerp voor de nieuwe MFA Oss-Noordwest is afgerond. Er is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en ondertekend. Ook de anterieure overeenkomst is opgesteld, deze is nog niet ondertekend. Medio 2023 is de huurprijs en een investeringsbudget van € 750.000 tussen gemeenteraad en BrabantWonen afgestemd. Het ontwerp bestemmingsplan is eind 2023 ter inzage gelegd.
-
De ontmoetingsfunctie in Herpen, door verbouwing van 't Slotje, is opgeleverd en in gebruik genomen. Een aantal pilots rondom CO2reductie is gerealiseerd: bij de verbouwing van 't Slotje, verduurzaming van Wijkcentrum Kortfoort en MFC de Koppellinck. Als gevolg van gewijzigde planvorming rondom de school Kleurenbos (verhuizing naar Noorderlicht) zijn de plannen met betrekking tot verduurzaming van de Meteoor deels opgeschort. Deze worden afgerond als er duidelijkheid is met betrekking tot basisschool de Mozaïek.
-
De Routekaart Verduurzaming Maatschappelijk vastgoed is in 2023 opgesteld en in een afrondende fase. Vaststelling van de Routekaart vindt in Q1 van 2024 plaats. De Routekaart beschrijft de voortgang en planvorming om te komen tot een verduurzaamde vastgoedportefeuille waarmee voldaan wordt aan de vigerende Wetgeving in 2030 resp. 2050.
-
Als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Maren-Kessel en laagdrempelig ontmoeten is gestart met het evalueren van het ontmoeten in Maren-Kessel en ’t Wild. Een groep inwoners uit Maren-Kessel en ’t Wild heeft samen met ONS Welzijn en gemeente bestaande en nieuwe activiteiten voor ontmoeten geïnventariseerd. Daarnaast is geïnventariseerd in welke bestaande gemeentelijke accommodatie(s) dit ontmoeten kan plaatsvinden. Deze informatie wordt geëvalueerd en de dorpen willen op basis hiervan een voorstel doen. De nieuwe ontmoetingsplek(ken) zal/zullen georganiseerd en beheerd moeten worden door de dorpen. Dit was tot op heden niet het geval in Maren-Kessel. Ook hiermee zijn de dorpen aan de slag gegaan.
-
In 2023 is een sociaal makelaar gestart vanuit ONS Welzijn. Zij ondersteunt de vrijwillige besturen van wijk- en dorpshuizen en legt verbindingen met samenwerkingspartners.
47
-
De dorps- en wijkhuizen zijn ondersteund met advies en kennis bij het maken van een programma voor laagdrempelig ontmoeten (via een zogenaamd cafetariamodel, naar behoefte). O.a. via de sociaal makelaar bij ONS welzijn, een subsidieregeling Thuis in de buurt, workshops over bijvoorbeeld vrijwilligersbeleid, een webpagina op de gemeentelijke site en vier keer per jaar een themagerichte netwerkbijeenkomst voor de besturen.
-
We hebben onderzoek naar formele en informele ontmoetingsplekken in de gemeente in gang gezet. Dit is onderdeel geworden van de beleidsvisie Sociale Basis die in 2023 is vastgesteld. Dit doel wordt in 2024 verder uitgewerkt bij de ontwikkeling van het uitvoeringsprogramma Sociale Basis.
-
In 2023 is een verdergaande samenwerking ontstaan tussen de besturen van De Koppelinck en 't Oude Klooster in Geffen. Vanaf de zomer 2023 hebben beide besturen dezelfde voorzitter. De besturen onderzoeken in 2024 hoe ze de (bestuurlijke) samenwerking kunnen verbreden.
-
Eind 2023 hebben we een projectleider aangesteld voor herijking van de voorzieningen ontmoeten, onderwijs en sport in Geffen.
2.2 Sport en gezonde leefstijl Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
We vergroten de mogelijkheden om te sporten en te bewegen door het openstellen van buitensportaccommodaties voor ongeorganiseerde sport- en beweegactiviteiten. Maar ook door de
-
openbare ruimte aantrekkelijker te maken voor sporten en bewegen We verbinden het gemeentelijk gezondheidsbeleid sterker aan de doelstellingen van het Osse Sportakkoord en houden daarbij de verbinding met Welzijn & Ondersteuning We gaan de (sport)verenigingen meer ondersteunen om de maatschappelijke ontwikkelingen goed het hoofd te kunnen bieden
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Op buitensportaccommodaties zien we steeds vaker ruimte voor ongeorganiseerde sport- en beweegactiviteiten. Het Sport Expertise Centrum (SEC) ondersteunt de sportverenigingen als hoofdgebruiker van de buitensportaccommodaties. Het SEC organiseert activiteiten en stelt accommodaties open voor andere sportaanbieders. De ontwikkeling van de Open Sportclub Herpen is een mooi voorbeeld voor andere sportparken in Gemeente Oss. Sporten in de openbare ruimte wordt aantrekkelijker door o.a. de komst van het Urban Ox Park. Sportverenigingen krijgen ook ondersteuning om maatschappelijke ontwikkelingen goed het hoofd te kunnen bieden. Het gemeentelijke gezondheidsbeleid is sterker verbonden aan de doelstellingen van het Osse Sportakkoord en verbonden met welzijn en ondersteuning. Via het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) van het Rijk hebben we in 2023 meerjarig extra middelen gekregen. We investeren in ondersteuning Gezonde School, Jongeren op Gezond Gewicht, ondersteuning gezondheidsbevordering, collectieve preventie met de samenwerkwijze, Halt, Sociaal FITaal en lokaal preventieakkoord via extra lokale inzet van SEC en GGD. Ook wordt veel aandacht geschonken aan een gezonde leefomgeving. Wat hebben we hiervoor gedaan?
-
De aanbesteding van de bouw van het nieuwe zwembad is in december 2023 definitief gegund. In 2023 is de opdracht voor de realisatie van het Urban Ox Park aanbesteed. In 2024 gaat BAM Infra dit in afstemming met de Stichting Urban Ox Park realiseren. We hebben een beleidsadviseur gezonde leefomgeving aangenomen om de verbinding van sporten en bewegen aan het algemene en preventieve gezondheidsbeleid te versterken. We gaan positieve gezondheid verankeren in diverse fasen van ruimtelijke ontwikkelingen. We zijn gestart met aansluiten bij de
-
ontwikkeling van Amsteleind en programma Schadewijk. Dit is een doorlopend proces. Het plan voor sportpark Wilgendaal in Herpen is goedgekeurd. In 2024 is gestart met het ontwikkelen van de Open Sportclub Herpen. Zowel de locatie als de organisatie krijgt vorm.
48
-
De implementatie van het beleidskader Vitale Sportverenigingen is samen met de sportverenigingen en het Sport Expertise Centrum opgepakt. De raadsinformatiebrief hierover is begin 2024 verstuurd. In 2023 hebben we voor sportverenigingen werksessies over Veilige sportverenigingen georganiseerd. Daarnaast is de opleiding tot vertrouwenspersoon kosteloos aangeboden. De raadsinformatiebrief over de stand van zaken is begin 2024 verstuurd.
2.3 Cultuur Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en voor iedereen toegankelijk om aan deel te nemen of om er van te genieten. We zetten in op gezamenlijke programma’s van het culturele veld voor intensivering van
-
cultuureducatie en cultuurparticipatie Onze culturele infrastructuur is breed, divers en sterk We zetten in op het behoud van een eigentijds voorzieningenniveau Het subsidiebeleid voor de culturele sector is helder en sluit aan op de ambities in de cultuurnota. We zetten in op het afspreken van prestatie indicatoren met onze kernvoorzieningen om ontwikkelingen te kunnen monitoren
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De cultuursector werd in 2022 gedomineerd door de impact van COVID-19 beperkende maatregelen. 2023 is het jaar van verder herstel van de gevolgen hiervan. Met de energiecrisis en de hoge inflatie blijft het voor een deel van de instellingen en organisaties een uitdaging de plannen en ambities waar te maken. We proberen hierbij zo goed en passend mogelijk te ondersteunen. Voor de ontwikkeling van de (ver)nieuwbouw van Lievekamp en Muzelinck zijn belangrijke stappen gezet. Voor de Muzelinck en de Groene Engel werken we toe naar keuzes rondom duurzame invulling en gezonde financiën. Wat hebben we hiervoor gedaan? −
Museum Jan Cunen heeft structureel budget erbij gekregen om een huismeester aan te nemen.
−
Muzelinck heeft het positioneringsonderzoek uitgevoerd. Met betrekking tot de huisvestingsvraag is het proces in de Definitief Ontwerp fase beland. In 2023 is gestart met analyse van de meerjarige exploitatie en de subsidiebehoefte die daaruit voortvloeit. Hiervoor is ook een onderzoeksopdracht opgesteld.
−
De verkoop van de Groene Engel is voltooid. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. In 2023 is een onderzoeksopdracht opgesteld rondom levensvatbaarheid en financiën van Groene Engel.
−
Theater van de Stad is toegevoegd aan het cultuuraanbod door het beschikbaar stellen van een structurele subsidie.
−
Het cultuuraanbod is verder uitgebreid: Stichting Oss Cultureel heeft een structureel extra subsidie gekregen voor de organisatie en uitvoering van een locatietheatervoorstelling eens per jaar zoals Oeverloos.
−
Het cultuurfonds Amateurkunst is in het najaar 2023 geëvalueerd met een enquête onder de ontvangers van subsidie. In het voorjaar van 2024 wordt de evaluatie gedeeld met de Raad. Het budget om de regeling in 2024 eventueel voort te zetten leggen we voor aan de gemeenteraad bij besluitvorming over de resultaatbestemming van de jaarrekening 2023.
−
Een bijeenkomst met de carnavalsverenigingen heeft in september 2023 plaatsgevonden. Een klein aantal specifieke vragen rondom bouwloodsen zijn opgepakt en worden met de initiatiefnemers verder uitgewerkt.
49
2.4 Vrijwilligers Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):
-
Vrijwilligersorganisaties kunnen een beroep doen op ondersteuning vanuit de gemeente, wanneer zij moeite ondervinden in het uitoefenen van hun taken en activiteiten Vrijwilligersorganisaties worden adequaat ondersteund
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We hebben in 2023 flink geïnvesteerd in meer aandacht voor vrijwilligers en vrijwilligerswerkbeleid. De waardering van vrijwilligers heeft weer een vaste plek gekregen in onze activiteiten door de Gouden Oogappel en de vrijwilligersavond. Daarnaast hebben we met medewerking van vrijwilligers(organisaties) een beleidskader opgesteld. Dit is de komende jaren de basis voor de ondersteuning en waardering van vrijwilligers, waaronder het inrichten van een vrijwilligerspunt. Wat hebben we hiervoor gedaan? −
In de eerste helft van 2023 is onderzocht wat knelpunten/successen zijn in het vrijwilligerswerk in de gemeente Oss. We zijn in gesprek gegaan met vrijwilligers(organisaties) over wat er speelt, waar behoefte aan is en welke rol de gemeente hierin kan spelen.
−
We hebben een beleidskader Vrijwilligerswerkbeleid opgesteld.
−
Waardering van vrijwilligers is opnieuw gestart door middel van de Gouden Oogappel.
−
We hebben de Vrijwilligers Bedankavond in december georganiseerd in theater de Lievekamp.
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid We geven op het gebied van duurzaamheid zelf het goede voorbeeld. Daarom gaan we met de gebruikers van gemeentelijke gebouwen en onze partners de maatschappelijke vastgoed portefeuille verduurzamen. Denk aan de realisatie van het nieuwe zwembad en de herbouw van het Zuiderstrandtheater voor Theater De Lievekamp. We volgen daarbij het Klimaatakkoord zoals beschreven in de Nota Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed en streven naar een CO2 arme portefeuille in 2050. De gemeentelijke regeling voor de verduurzaming van buitensportaccommodaties blijft van kracht. Ieder jaar zal in de paragraaf Integraal voorzieningenbeleid verslag worden gedaan van de voortgang van de verduurzaming. We proberen zoveel mogelijk de ‘natuurlijke momenten’ te gebruiken voor het verduurzamen, zoals verbouw, nieuwbouw of groot onderhoud. De global goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid.
50
3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2016
2018
2020
2022
Streefwaarde
Tevredenheid inwoners over
Waarstaatjegemeent
voorzieningen
e.nl
72%
76%
74%
67%
75%
Inzet burgers voor leefbaarheid
Waarstaatjegemeent
in de buurt
e.nl
21%
24%
21%
17%
22%
Actief in verenigingsleven
Waarstaatjegemeent
62%
62%
55%
52%
63%
GGD Brabanscan.nl
51%
-
45%
43%
60%
GGD Brabantscan.nl
15%
-
18%
17%
12%
e.nl Volwassenen (18+) die voldoen aan norm gezond bewegen Mensen met ernstig overgewicht (obesitas 18-64 jaar) *De norm ‘gezond bewegen’ is sinds 2017 aangescherpt, vandaar de trendbreuk tussen 2016 en 2020/2022 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie*
Jaar
Niet-sporters
48,3%
48,7%
2022
51
4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Kunst en cultuur
Overige voorzieningen
Sportaccommodaties
Sportbeleid en activering
Evenementen en
Begroting
Begroting
Rekening
2023
2023 na
2023
Verschil Voordeel/ Nadeel
primitief
wijziging
Lasten
5.189
7.496
6.374
-1.122
V
Baten
-35
-558
-165
393
N
Saldo
5.153
6.938
6.209
-729
V
Lasten
96
120
247
127
N
Baten
-37
-37
-150
-114
V
Saldo
60
84
97
13
N
Lasten
6.323
6.086
7.368
1.282
N
Baten
-1.493
-1.509
-3.793
-2.284
V
Saldo
4.830
4.577
3.574
-1.002
V
Lasten
3.507
3.838
3.771
-68
V
Baten
-276
-1.032
-1.008
24
N
Saldo
3.231
2.807
2.763
-44
V
Lasten
1.062
1.071
906
-165
V
Baten
0
0
-81
-81
V
Saldo
1.062
1.071
825
-245
V
Lasten
2.501
2.594
2.569
-25
V
Baten
0
-93
-83
11
N
Saldo
2.501
2.500
2.486
-14
V
Lasten
4.094
4.833
4.456
-377
V
Baten
-29
-1.023
-1.371
-348
V
stadspromotie
Media
Gezondheid
Saldo
4.065
3.811
3.086
-725
V
Lasten
99
100
95
-5
V
Baten
-80
-80
-92
-12
V
Saldo
19
21
3
-17
V
Lasten
3.998
6.517
4.691
-1.826
V
Baten
-581
-1.331
-1.481
-149
V
Saldo
3.417
5.186
3.210
-1.976
V
Lasten
26.870
32.656
30.477
-2.179
V
Baten
-2.530
-5.663
-8.223
-2.560
V
Saldo
24.339
26.993
22.254
-4.739
V
Stortingen reserves
2.022
3.976
3.976
0
-
Onttrekkingen reserves
-2.986
-7.697
-5.340
2.357
N
-964
-3.720
-1.364
2.357
N
23.375
23.272
20.890
-2.382
V
Musea
Sociaal-cultureel werk
Totaal programma
Totaal mutaties reserves Resultaat
52
Toelichting per product Kunst en cultuur We hebben € 1,1 miljoen aan lagere kosten en € 0,4 miljoen aan lagere opbrengsten. Per saldo een voordeel van € 0,7 miljoen. Dit heeft de volgende oorzaken: −
Hogere kosten en opbrengsten Impuls Jongerencultuur (€ 0,4 miljoen). Van het Rijk hebben we een uitkering ontvangen in kader van Impuls Jongerencultuur. Het doel van deze uitkering is om de cultuurparticipatie van jongeren te stimuleren na de coronaperiode. We hebben dit jaar afgerond € 400.000 minder uitgegeven dan we begroot hebben. Daardoor hebben we ook € 400.000 minder aan opbrengsten. Het restant blijft beschikbaar in 2024.
−
Lagere voorbereidingskosten Zuiderstrandtheater (€ 549.000): We hebben lagere voorbereidingskosten voor het Zuiderstrandtheater. We onttrekken hierdoor minder uit de algemene reserve.
−
Lagere kosten cultuurfondsen (€ 80.000): De subsidieaanvragen voor twee cultuurfondsen, professioneel en amateurkunst, zijn lager. Hierdoor hebben we € 80.000 aan lagere kosten. De regeling voor professionele kunst is beëindigd. Voor het restantbudget cultuurfonds amateurkunst stellen we voor om het over te hevelen naar 2024.
−
Lagere kosten cultuurinstellingen voor het COVID-19 herstelfonds (€ 60.000).
−
Lagere kosten voorbereidende werkzaamheden Urban Ox Park (€ 55.000). We stellen voor om dit over te hevelen naar 2024.
Overige voorzieningen We hebben hogere kosten van € 127.000 en hogere opbrengsten van € 114.000. Per saldo is de afwijking beperkt. Dit komt omdat we meer kosten hebben gemaakt dan begroot, mede doordat in 2023 wederom een editie was van het Elzeneindfestijn. Dit zorgt ook voor meer opbrengsten. We gaan in 2024 de begroting hierop bijstellen (kosten en opbrengsten). Sportaccommodaties We hebben € 1,3 miljoen aan hogere kosten en € 2,3 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo hebben we een voordeel van € 1 miljoen. Dit heeft de volgende oorzaken: −
Hogere kosten en opbrengsten SPUK Zwembaden (€ 1,5 miljoen). We hebben een specifieke uitkering ontvangen voor Meerkosten Energie Openbare Zwembaden 20222 en 2023. Deze hebben we met het Golfbad aangevraagd en voorlopig toegekend gekregen. We hebben het deel van de subsidie over 2022 (€ 0,5 miljoen) al doorbetaald naar het Golfbad en een deel betalen we later door. De verwachting is dat op basis van de afrekening 2023 we een gedeelte betalen aan het Golfbad en een deel terug moeten betalen aan het Rijk. Deze kosten en opbrengsten waren niet begroot.
−
Hogere opbrengst SPUK btw sport (€ 0,5 miljoen): We hadden in de begroting rekening gehouden met een ontvangst voor de specifieke uitkering sport voor btw van € 0,4 miljoen. We hebben € 0,9 miljoen ontvangen.
−
Hogere opbrengst afrekening van een compensatiesubsidie COVID-19 voor sportverenigingen (COTSV) (€ 0,1 miljoen).
−
Hogere huuropbrengsten sporthallen en zalen en sportterreinen (€ 0,2 miljoen).
−
Lagere energiekosten sporthallen en zalen (€ 0,1 miljoen).
−
Lagere incidentele onderhoudskosten (€ 0,1 miljoen).
Evenementen en stadspromotie We hebben € 165.000 aan lagere kosten. Dit komt met name omdat we minder aanvragen voor eenmalige evenementen hebben ontvangen. Hierdoor hebben we € 110.000 aan lagere kosten. Ook voor de ondersteuning van evenementen hadden we minder kosten. We hebben hogere opbrengsten van € 81.000 doordat we meer bijdrage in stroomkosten en overige bijdragen hebben ontvangen voor evenementen.
53
Gezondheid We hebben voor gezondheid € 0,4 miljoen aan lagere kosten en € 0,3 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo een voordeel van € 0,7 miljoen. Dit heeft met name te maken met het Gezond en Actief Leven akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). De opbrengsten van beide akkoorden hebben we verantwoord op dit product. De kosten zitten in meerdere producten van programma 1 en 3. We lichten hier het totaal toe. Omdat de middelen pas in de loop van 2023 beschikbaar kwamen hebben we activiteiten die al gepland waren betaald uit deze extra ontvangen middelen. Voor deze activiteiten hadden we al een bedrag begroot. Omdat we deze nu vanuit IZA/GALA middelen hebben verantwoord hebben we per saldo een voordeel van € 0,9 miljoen. We stellen voor om dit bedrag in een nieuwe reserve IZA/GALA te storten zodat we deze middelen komende jaren kunnen besteden. GALA We hebben een bijdrage ontvangen van het Rijk in het kader van sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis. We hebben € 1,7 miljoen ontvangen en hadden € 1,3 miljoen aan kosten. We mogen 20% van het budget (€ 305.000) meenemen naar 2024. Het restant van € 76.000 moeten we terug betalen. De kosten voor GALA vallen binnen een aantal producten van programma 1 en 3.