Document · PDF

Jaarverslag en jaarrekening 2022 (2).PDF

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente OssBij agendapunt: A Jaarverslag en jaarrekening 2022, inclusief accountantsverslag 202238.995 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Het verschil op de regionale begroting is een combinatie van lagere ZIN-uitgaven (inclusief PGB’s en maatwerk) van € 2,1 miljoen en lagere uitgaven aan nieuwe ontwikkelingen van € 2 miljoen. De lagere ZIN-uitgaven zijn onder andere te verklaren doordat niet alle plekken voor beschermd wonen het hele jaar volledig benut worden. Dat komt onder andere door uitstroom naar de Wlz en doordat er niet altijd een match is tussen vraag en aanbod. Daarnaast zijn de uitgaven aan maatwerk lager uitgevallen. Dat heeft te maken met het feit dat we onze inwoners bijna niet meer buiten de regio kunnen plaatsen omdat die locaties ook vol zitten. Dat geldt vooral voor de groep structurele overlastgevers en verslaafden. De lagere uitgaven aan nieuwe ontwikkelingen hebben onder andere te maken met de opvang voor verslaafden in herstel. Deze is in ontwikkeling en staat op de begroting, maar de zorgkosten gaan pas later komen. Verder zijn de kosten voor de time-out voorziening lager uitgevallen doordat een deel van de appartementen pas in de loop van het jaar opgeleverd is. Het verschil van € 119.000 op de lokale investeringsagenda voor beschermd wonen heeft te maken met een tekort aan personele capaciteit om hier in 2022 uitvoering aan te geven. Vanaf 2024 wordt de doordecentralisatie van Beschermd Wonen landelijk ingevoerd.

In de Centrumregeling Wmo 2024 worden regionale financiële afspraken gemaakt over de reserve beschermd wonen en een investeringsfonds. Daarnaast staan in de centrumregeling afspraken over beschikbare structurele middelen om stijgende Wmo-kosten lokaal op te kunnen vangen. In de meicirculaire 2023 krijgen we inzicht in het bijbehorende nieuwe verdeelmodel van de algemene uitkering. Op basis daarvan kunnen we doorrekenen welke bedragen vanuit de reserve beschermd wonen en vanuit de structurele middelen beschermd wonen naar verwachting beschikbaar worden gesteld aan de lokale gemeenten (inclusief Oss). Daarbij is de begroting voor het regionaal benodigde specialistische pakket aan voorzieningen leidend.

Jeugdwerk We hebben een voordeel van € 270.000. Dit voordeel bestaat uit een voordeel van € 171.000 doordat de COVID-19 compensatie die we hebben overgeheveld bij de jaarrekening 2021 maar beperkt is uitgegeven. Dit bedrag zou worden ingezet voor jongeren in het voortgezet onderwijs die na de lockdown niet meer naar school wilden én voor de aanpak van mentale problemen bij jongeren. De opgestarte projecten 2022 zijn gefinancierd door TBL, Samenwerkingsverband VO en PGB-constructie. Het budget van € 171.000 willen we beschikbaar houden voor nieuwe aanvragen 2023. We stellen voor om dit geld over te hevelen naar 2023. Daarnaast hebben we voordeel van € 66.000 bij jeugdaccommodaties. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de Scouting Ussen. De sloop van de scouting Ussen heeft in 2022 niet plaatsgevonden. De nieuwbouw loopt vertraging op. Het pand moet zo lang mogelijk blijven staan omdat er vanaf het moment van sloop binnen 1,5 jaar nieuwbouw van de school inclusief scouting gerealiseerd moet worden. Anders moet er een nieuwe vergunning procedure worden gestart. Daarom is er zo lang mogelijk gewacht met de sloop en hebben we niet het volledige budget voor sloop en tijdelijke huisvesting uitgegeven. In 2021 is € 95.000 overgeheveld. Dit is deels in 2022 uitgegeven.

In het hoofdstuk Resultaatbestemming verderop in dit boekwerk stellen we daarom voor het restant van € 38.731 over te hevelen naar 2023. Wmo algemeen We hebben een nadeel op de opbrengsten van afgerond € 417.000. Dit komt doordat we minder eigen bijdragen hebben ontvangen. Dat heeft te maken met lagere eigen bijdragen op het onderdeel beschermd wonen als gevolg van uitstroom naar de wet langdurige zorg (Wlz). Wmo individuele voorzieningen We hebben een voordeel van € 334.000 bij de individuele voorzieningen. Dit wordt veroorzaak door: 

lagere kosten regiovervoer: € 105.000. De verwachting was dat het vervoer na de zomer verder zou aantrekken tot het niveau van 2019. Hier zijn we ook vanuit gegaan bij de programmabegroting 2023. Deze aantrekking is lager uitgevallen dan verwacht. Er zijn minder ritten en daadwerkelijke kilometers gereden, daardoor hebben we nu een voordeel.



Lagere kosten huishoudelijke hulp: € 117.000. Op basis van de ervaringen van 2021 en het begin van 2022, zijn we voor 2022 uitgegaan van een volumegroei van 0,6% per maand. Het resultaat over het afgelopen jaar laat nu een groei zien van nog maar 0,2% per maand. Dit is nog steeds een lichte groei maar we zien een duidelijke afvlakking. De aanzuigende werking ten gevolge van de invoering van het abonnementstarief die we in voorgaande jaren zagen is tot stilstand gekomen. Een lichte groei in verband met de vergrijzing is te verwachten, ook voor de komende jaren nog. De afvlakking van de inzet van de zorg zal ook beïnvloed zijn door de personele tekorten in de huishoudelijke verzorging. De verwachting is dat deze ook de komende jaren nog zullen aanhouden.



Lagere kosten PGB’s huishoudelijke hulp: € 125.000. We zien dat er steeds minder gebruik wordt gemaakt van PGB binnen de Wmo. Dit geldt ook voor huishoudelijke verzorging. Ook hier zal meespelen dat er een beperkt aanbod aan personeel is, waardoor inwoners er niet in slagen om zelf een hulp te vinden.

Stortingen reserves We hebben in totaal afgerond € 2,5 miljoen meer gestort in reserves dan begroot. Dit heeft 2 oorzaken: 

extra storting in de reserve beschermd wonen: € 3,5 miljoen. Dit heeft te maken met het voordelige resultaat op het regionale deel van beschermd wonen zoals we hiervoor toegelicht hebben. Het bedrag is lager dan het financiële resultaat van € 4,1 miljoen op de regionale begroting. Dat heeft te maken met 2 nadelen die we met de storting in de reserve verrekend hebben. Het gaat om een afgerond bedrag van € 400.000 aan lagere eigen bijdragen voor beschermd wonen als gevolg van de uitstroom naar de Wlz. Daarnaast was het budget voor beschermd wonen in de begroting 2022 afgerond € 170.000 hoger dan de algemene uitkering. De algemene uitkering hoort leidend te zijn. Beide posten gaan we in de eerste financiële tussenrapportage van 2023 structureel corrigeren in de begroting.



langere storting in de reserve vluchtelingen: € 1 miljoen. Dat heeft vooral te maken met de lagere opbrengsten die we in 2022 ontvangen hebben, zoals we hiervoor hebben toegelicht.

Onttrekkingen reserves De begrote onttrekkingen aan de reserves voor jeugd waren afgerond € 1,6 miljoen. In werkelijkheid is afgerond € 1 miljoen onttrokken. Het verschil is € 0,6 miljoen. Dat heeft volledig te maken met het regionaal transformatieproject jeugd dat we hiervoor ook benoemd hebben. We betalen dit project uit de algemene reserve. Door de lagere uitgaven in 2022 hebben we minder uit de algemene reserve onttrokken dan we begroot hadden. Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2022 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving

Rekening

Begroting

Rekening

2021

2022

Jeugdwerk

196

251

220

Jeugdzorg

3.880

4.422

Wmo beschermd wonen Wmo collectieve voorzieningen Total programma 1. Zorg en welzijn

131

7.432

7.802

7.766

11.593

12.606

12.539

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

1. Inleiding De programma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.

Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. “Bestaanszekerheid is een grondrecht en geen beleidskeuze” (Divosa brief aan SZW d.d. 1 november 2021). Het gaat om de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen via arbeid of anderszins om mee te kunnen doen in de samenleving. Ook zekerheid van betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen zijn noodzakelijke voorwaarden om je als mens te ontwikkelen en te participeren in de samenleving.

We willen graag dat al onze inwoners actief deelnemen aan de samenleving. Ons uitgangspunt is dat werk de primaire vorm van participatie is. Werk waarin mensen hun talenten kunnen inzetten en zich kunnen ontplooien, en onderwijs dat dit mogelijk maakt. Daar zetten we dan ook zoveel als mogelijk op in. Aan onze inwoners vragen we om hun leven zoveel mogelijk naar eigen vermogen in de hand te nemen. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. We beogen om aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners en zoeken we met hen naar mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. We zien dat niet alleen huishoudens met een laag inkomen maar ook huishoudens met een midden inkomen vaker in de problemen komen. Onzekere inkomsten, stijgende energielasten en te weinig reserves maken het lastig om rond te komen. Daarom hebben we onze werkwijze verruimd van armoedeaanpak en schuldhulpverlening naar bestaanszekerheid. Dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden en vraagt om een integrale blik en aanpak. We doen dat in Oss door gebiedsgericht te werken, samen met onze partners in de wijk, nabij te zijn voor inwoners en stress sensitief te werken. We hebben aandacht voor alle leefgebieden en gebruiken daarvoor ons netwerk en het netwerk van de inwoner. We nemen het niet over, maar werken samen met de inwoner.

Kansengelijkheid betreft goede kinderopvang en onderwijs, een sluitende aanpak voor jongeren en jongvolwassenen, en de aanpak van laaggeletterdheid. Allemaal opgaven waaraan wij in dit programma werken.

2. Programma-onderdelen 2.1 Werk en talentontwikkeling Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Iedereen die kan en wil werken, heeft werk of volgt een opleiding daarvoor Inwoners in Oss beschikken over basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Begin 2022 waren er nog diverse COVID-19 maatregelen; de TOZO werd nog uitgevoerd. Inmiddels is dat niet meer nodig en zijn we vooral bezig met de (administratieve) afhandeling daarvan. We ondersteunen inwoners actief naar werk. De arbeidsmarkt is krap, dus de kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op een duurzame werkplek zijn groter. Er blijven inwoners met een uitkering die zo kwetsbaar zijn dat zij niet kunnen werken. Wij hebben hen ondersteund om, vanuit eigen regie, meer mee te doen met de samenleving. Wij hebben flexibel en voortvarend ingezet op ondersteuning van vluchtelingen uit Oekraïne (en breder) en gezorgd voor leefgeld en andere middelen. Wat hebben we hiervoor gedaan?

Het nieuwe partnership gemeenten-IBN is per juli geïmplementeerd. Het eerste half jaar is ook al weer geëvalueerd. Ontwikkelpunten zijn: impuls geven aan Beschut Werk, meer flexibiliteit bij IBN voor het plaatsen van een moeilijke doelgroep, meer vraaggestuurd werken waardoor IBN ook een doelgroep in huis krijgt met een hogere loonwaarde, beter de ontwikkeling van mensen bij IBN in beeld krijgen en extra inzet op sluitende aanpak jongeren tot 27 jaar.

Rotonde, het gemeentelijke centrum voor praktijkdiagnose en arbeidstraining, is verhuisd naar het pand van IBN en samenwerking met IBN is in gang gezet.

De landelijke taakstelling Beschut Werk 2022 voor Oss was 147 personen van 31 uur, dus 4557 uur. De feitelijke taakstelling op basis van afgegeven indicaties Beschut was 126 personen x 31 uur is 3906 uur. We hebben uiteindelijk 86 van de 126 personen geplaatst. Dat is 68%. In onze arbeidsmarktregio ligt dit percentage op 66%. 40 personen zijn nog in traject naar werk.

De Tozo werkzaamheden lopen tot en met 2023 met heronderzoeken, aflossing van verstrekte bedrijfskredieten.

We zetten in op “van werk-naar-werk trajecten” voor ondernemers, die gebruik maakten van de Tozo regeling. We zijn in gesprek om te kijken welke dienstverlening nodig is om aan het werk te blijven. Dat kan gaan om (om)scholing, verbinding leggen in een netwerk, schulddienstverlening of bemiddeling naar werk in een dienstverband.

Wij participeren in het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) vanuit Noordoost Brabant Werkt voor 'van werk naar werk' trajecten. Inmiddels is het RMT samen met Wijzer in je Werk, de ondersteuning bij loopbaan oriëntatie, opgegaan in 1 Werkcentrum. Een mijlpaal: alle ondersteuning voor inwoners bij vragen rond werk zijn in de regio Noordoost Brabant via een portaal vindbaar.

We hebben extra aandacht gehad voor de meest kwetsbare groep in ons uitkeringsbestand; vaak mensen die wat ouder zijn, langdurig gebruik maken van de uitkering, laaggeletterd zijn en bekend zijn bij zorg- en welzijnsinstellingen. Met aandacht en contact doorbreken we een sociaal isolement, proberen we te activeren en het sociaal netwerk te versterken.

We hebben onze aanpak voor kwetsbare jongeren met en zonder uitkering, voortgezet. Deze doelgroep bestaat voornamelijk uit vergunningshouders en jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. Voor de integrale aanpak voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar met problemen op meerdere leefgebieden (Big 5), hebben we het Actieteam 16-27 opgezet.

De nieuwe wet Inburgering is geïmplementeerd. Vergunninghouders ondersteunen we actief bij inburgering en toeleiding naar werk of opleiding en participatie. De gemeente voert de regie en zorgt voor een integrale inburgering. In 2022 hadden we ook ondersteuning voor inwoners vanuit de eerdere wet Inburgering (Wi13). Dat zal de komende jaren ook nog zo blijven. Inburgeraars die onder de Wi13 vallen krijgen, zo veel als mogelijk, dezelfde dienstverlening als inburgeraars waarvoor de nieuwe wet Inburgering (Wi21) geldt.

Vanuit de WEB-middelen (Wet Educatie Beroepsonderwijs) zetten we actief in op het verbeteren van de basisvaardigheden van volwassen inwoners van Oss. Dit doen we met regionale en lokale partners. Het betreft zowel formele educatie (erkend diploma) als non formele educatie. In afstemming met de regio geven we prioriteit aan laaggeletterden met Nederlands als eerste taal (NT1), uitkeringsgerechtigden, jongeren en andere kwetsbare doelgroepen: nugger, laagopgeleide ouders met jonge kinderen, exinburgeraars. Voor de uitvoering van de formele WEB-trajecten werken we de komende jaren samen met Capabel Taal. Non-formeel aanbod wordt in Oss deels ingekocht bij het ROC en daarnaast is er allerlei aanbod door vrijwilligers en taalmaatjes.

Voor de aanpak verbeteren basisvaardigheden, waaronder laaggeletterdheid, hebben we het beleidsplan ‘Meedoen begint bij de basis’ verlengd. Rond de zomer hebben we een nieuwe coördinator voor het Taalhuis gevonden. Door combinatie met de gemeente Meierijstad konden we een interessante functie creëren. Het Taalhuis heeft binnen het taalnetwerk een centrale, verbindende rol in de aanpak van laaggeletterdheid. De activiteiten zijn volop doorgegaan. De doelstelling om jaarlijks minimaal 100 mensen te bereiken is gehaald: wij hebben 183 mensen bereikt en voorzieningen aangeboden om hun basisvaardigheden te verbeteren.

Het project Digitalisering Sociaal Domein leidt tot verbeteringen in onze digitale processen en uitbreiding van onze digitale dienstverlening. De ontwikkeling van een Dashboard Sociaal Domein op drie niveaus: bestuurlijk, voor managementinformatie en voor makkelijk gebruik voor beleid en uitvoering, is in volle gang. Ook andere speerpunten, zoals invoering van een regiesysteem, inzet digitaal aanvraagproces en portal stratech uit het plan van aanpak zijn opgepakt. Dit betreft het brede sociale domein.

Wij hebben onze bijdrage in het Werkgeversservicepunt Noordoost-Brabant, als netwerkorganisatie van gemeenten, sociale partners, het UWV, SW-bedrijven, MBO en SBB, voortgezet. Regionaal hebben we daar gewerkt aan arbeidsmarktvraagstukken zoals een gezamenlijke aanpak voor jeugdwerkloosheid en stageproblematiek, versterking leven lang ontwikkelen. De dienstverlening aan werkgevers in de regio wordt gezamenlijk opgepakt. Doel van de regio is om 6.822 actieve banenafspraken te hebben eind 2022 (conform het sociaal akkoord); op 1 september 2022 waren er 7.637 actieve banenafspraken (12% boven de doelstelling).

We investeerden in Noordoost Brabant Werkt met menskracht en middelen, op bestuurlijk en strategisch niveau. Ook namen we deel aan de programmalijnen Regionaal Werkbedrijf/Werkgeversservicepunt en Jongerenaanpak gericht op voortijdig schoolverlaters (VSV)/kwetsbare jongeren. Onze actieve deelname in Noordoost Brabant Werk leidt tot regionale projecten voor arbeidsmarktbeleid en tot een gezamenlijke aanpak die uitval van jongeren tegengaat. Jaarlijks dragen we hier € 1 per inwoner aan bij.

Oss is toegelaten tot het UNESCO Global Newerk of Learning City’s. We versterken de leer- en ontwikkelcultuur bij werkgevers en in het onderwijs via de Lerende Stad Oss en regionale projecten. De Talentencampus is de spil voor de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Specifiek zetten we in op Open Badges als instrument bij Leven Lang Ontwikkelen. Daarnaast heeft de Talentencampus diverse Learning Communities en ontmoetingen georganiseerd voor (hoger) onderwijs en ondernemers om HBO en WO talent te behouden voor de Osse arbeidsmarkt.

We vinden het belangrijk om sterk MBO onderwijs in Oss te hebben dat aansluit op de arbeidsmarkt en dat bijdraagt aan ontwikkelingskansen voor leerlingen. We blijven in gesprek met het Koning Willem I College over doorontwikkeling van de MBO-community in onze gemeente en een goede aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven.

2.2 Bestaanszekerheid Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Inwoners in Oss hebben bestaanszekerheid en kunnen meedoen in de samenleving Er is een maximaal gebruik van de mogelijkheden uit het armoedebeleid voor kwetsbare groepen Er is goede ondersteuning voor inwoners met problematische schulden

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Uit de minima-effect rapportage die NIBUD voor ons begin 2022 heeft uitgevoerd, is opnieuw gebleken dat wij een ruimhartige armoedebeleid hebben. Dat zit in de breedte van mogelijkheden en regelingen en de relatief hoge vergoedingen die wij daarbij inzetten. Conclusie was ook dat we verder kunnen verbeteren voor enkele specifieke doelgroepen, met name voor gezinnen met kinderen tussen 12-18 jaar. Dit nemen we mee in het nieuwe beleidskader Armoede en Schulden. Nieuwe noodmaatregel was de Energietoeslag vanuit het Rijk om de gestegen energiekosten te compenseren. Wij hebben de uitbetaling daarvan voortvarend ingericht en uitgevoerd. Ook de Osse uitbreiding van de doelgroep naar 130% van het bestaansminimum is opgepakt. We hebben met de EET (eenmalige energietoeslag) 2022 inmiddels 5338 aanvragen in behandeling genomen. Wat hebben we hiervoor gedaan?

We hebben de energietoeslag uitgekeerd en deze doelgroep ook onze andere voorzieningen aangeboden. We hebben ingezet op laagdrempelige ondersteuning in de wijk door het organiseren van inloopspreekuren. We hebben maatwerk toegepast voor inwoners die buiten de doelgroep vielen, maar toch ondersteuning nodig hadden.

We hebben met armoedepartners de wenselijkheid en haalbaarheid van een gezamenlijke toegang in inkomenstoets onderzocht. We concludeerden dat het gaat om een professionele intake, waar de inwoner zich ook meldt. Daarvoor hebben we een interactieve routekaart ontwikkeld die hierbij helpt. De routekaart verkeert nu in een testfase.

De implementatie van de Samenwerkwijze is voorgezet. Op basis van de meldingen vanuit ons systeem voor vroegsignalering voerden wij actief gesprekken met inwoners die betalingsachterstanden op de eerste levensbehoefte (huur, energie, water of zorgpremie) hebben.

Wij zijn aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulproute: inwoners met betalingsachterstanden of ‘rood staan’ bij aangesloten banken, zorgverzekeraars, energiemaatschappijen krijgen een signaal om hulp te zoeken. Dit gebeurt door hen te wijzen op de website geldfit.nl. Inwoners kunnen hier anoniem een test doen en worden doorverwezen naar de juiste lokale ondersteuning.

We nemen deel in het ‘Schuldenknooppunt’ en hebben zo vaste afspraken met grote schuldeisers over de automatische goedkeuring van een betalingsvoorstel. De doorlooptijd van minnelijke schuldregeling wordt daarmee verkort.

Conform de aangenomen motie Schuldenrust voor inwoners volgen we de ontwikkelen rond de landelijke pauzeknop schuldhulpverlening en hebben de invoering daarvan voorbereid.

Wij ontwikkelen schuldhulpverlening voor ondernemers. Deze nieuwe wettelijke taak vraagt specifieke kennis, die we nog aan het opbouwen zijn. We werken samen met OverRood en gaan in 2023 samenwerken Geldfit Zakelijk.

Het convenant dat wij eind 2021 met bewindvoerders in Oss en regio hebben gesloten hebben we in een evaluatief gesprek besproken. Daar hebben we besloten om het convenant voort te zetten en uit te breiden met meer bewindvoerders.

We hebben schuldsanering geïmplementeerd voor inwoners met minimale afloscapaciteit en evalueren de opbrengst daarvan in 2023.

We hebben de pilot AJOSS voor jongeren met schulden verlengd en evalueren de werkwijze en opbrengsten in 2023.

Op het KWIC (voorheen ROC De Leijgraaf) loopt een 3-jarige pilot met een financieel spreekuur voor jongeren. Eind 2023 evalueren we deze pilot en nemen we een besluit over een eventuele verlenging en de bijbehorende financiën.

Er is een eerste oriëntatie gemaakt op de invoering van de app Kwikstart voor jongeren. Deze app voorziet jongeren van relevante informatie op allerlei gebieden en is ondersteunend op de weg naar zelfredzaamheid.

2.3 Opvang, onderwijs en onderwijshuisvesting Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Onderwijs in Oss is inclusief en biedt kinderen gelijke kansen voor de ontwikkeling van hun talent Er is een goede aansluiting van jeugdhulp op ondersteuning in opvang en onderwijs Onderwijshuisvesting is van goede kwaliteit

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In 2022 realiseerden we diverse activiteiten en ontwikkelden we met onze samenwerkingspartners nieuwe projecten zoals De Bibliotheek op School voor leesstimulering en gelijkere kansen en zijn we gaan samenwerken met de Gelijke Kansen Alliantie van het ministerie van OCW. Werken aan inclusief onderwijs, inclusieve samenleving en gelijke kansen is een kwestie van lange adem en is complex. Daarbij waren er in 2022 verschillende onvoorziene ontwikkelingen waar we op in moesten spelen zoals de instroom van ontheemden (Oekraïners, nieuwkomers) en de gevolgen van stijgende energieprijzen. Zo hebben het basis-, voortgezet- en mbo onderwijs de capaciteit moeten opschalen om onderwijs aan nieuwkomers te kunnen bieden. Tevens voerden we met het basisonderwijs een actie uit om te voorkomen dat kinderen zonder ontbijt naar school gaan. Wat hebben we hiervoor gedaan?

We zetten de (succesvolle) aanpak van voortijdig schoolverlaters en verzuim vanuit het Regionaal Bureau Leerplicht BNO voort om te blijven behoren tot laagste percentages van Nederland.

We ondersteunden vanuit het RBL-BNO actief de bredere doelgroep kwetsbare 16-23 jarigen door ze terug te begeleiden naar school. De aanpak is onderdeel van de regionale Jongerenaanpak als onderdeel van Noordoost Brabant Werkt. We hebben al deze jongeren in beeld.

In samenspraak met onderwijs en opvang ontwikkelen we projecten en activiteiten gericht op de gevolgen van de COVID-19 periode zoals die in de loop der tijd duidelijk worden (Nationaal Programma Onderwijs (NPO)). Eind 2022 is besloten om op alle scholen en opvanglocaties de “Bibliotheek op school en opvang” in te richten waarmee we de het leesplezier en de taalontwikkeling van kinderen optimaal willen ondersteunen.

Het Onderwijsachterstandenbeleid is geactualiseerd naar de Osse Sporen naar kansen. In deze sporen zetten we in op taalontwikkeling, een passende ondersteuning in passend onderwijs en op kansengelijkheid. In een werksessie met betrokken sectoren (opvang, onderwijs, GGD en Ons Welzijn) zijn plannen voor invulling van de sporen geconcretiseerd.

We hebben opnieuw het project huiskamerklas op het TBL gefinancierd waarin extra wordt ingezet op het voorkomen van schooluitval in combinatie mentale gezondheid.

We implementeren de aanpak Passende opvang van kwetsbare kinderen. Kinderopvang werkt hierin samen met CJG, GGD en jeugdhulpaanbieders om bij zorgsignalen tijdig ondersteuning te kunnen bieden. In de opvang functioneert het Expertiseteam naar tevredenheid bij zorgvragen rond peuters. Samen met de opvang oriënteert de gemeente zich op dit moment op versterking van de kennis bij pedagogisch medewerkers rond peuters met complex gedrag.

We intensiveerden de samenwerking met ouders rond NT2 en VVE (Voor- en Vroegschoolse educatie): kinderopvang, scholen en de gemeente werken hiervoor samen met de lokale actiegroep Global Goals. In 2022 is aandacht besteed aan meertalig voorlezen. Samen met Global Goals zijn filmpjes gemaakt en folders in verschillende talen. Deze zijn in de bibliotheek gepresenteerd.

Voor instromende niet-Nederlandstalige kinderen in de basisschoolleeftijd, ook kinderen van arbeidsmigranten, continueerden we de aanpak met aparte taalklassen en vliegende brigades voor taalondersteuning. In 2022 is het aantal taalklassen vergroot door de toenemende vraag van vluchtelingenkinderen (w.o. Oekraïners). Deze uitbreiding is in samenwerking met de scholen gelukt ondanks de personele tekorten in dit veld. Ook het voortgezet onderwijs en mbo hebben de capaciteit moeten opschalen voor de Internationale Schakelklassen (ISK). Tevens zijn vanwege tekort aan NT2docenten andere samenwerkingsoplossingen gezocht. Zo hebben we cultuur- en theaterdocenten kunnen koppelen aan het mbo-ISK.

Rondom de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp wordt gewerkt aan een nauwe samenwerking met de samenwerkingsverbanden PO en VO voor onze regio en de gemeente Maashorst, Bernheze en Meijerijstad. Er is een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld waarin dyslexie, onderwijs-zorgarrangementen en thuiszitters speerpunten zijn.

We zijn aangesloten bij de experimentenregeling vanuit het ministerie van OCW samen met SO de Sterrenkijker locatie Oss, SO de Vlinder in Reek en met de gemeente Maashorst. Hierbij onderzoeken we manieren om thuiszitters (5 leerlingen uit Oss) weer naar school te krijgen.

De rol van de onderwijscontactpersoon is geëvalueerd en dit heeft geleid tot taak- en uren verheldering. De komende periode wordt onderzocht hoe de rol van de onderwijscontactpersoon nog effectiever kan worden ingevuld.

We leveren een bijdrage aan de sociale versterking Schadewijk, waarbij wij vanuit opvang en onderwijs onder andere insteken op ondersteuning van IKC Regenboog. In september 2022 startte het naschools, verrijkend activiteitenaanbod in de Schadewijk. Het heeft de naam Kodoss (Kom, Ontdek, Doe, Schadewijk, Oss) gekregen. Het betreft laagdrempelig, vrij toegankelijk aanbod voor kinderen in de Schadewijk. Vijf dagen in de week voeren vrijwilligers en partijen zoals Avem kinderopvang, Muzelinck en het Sport Expertise Centrum dit uit.

We voeren onze plannen voor onderwijshuisvesting uit conform het overleg met de schoolbesturen en door de gemeenteraad vastgestelde Integraal HuisvestingsPlan (IHP). In 2022 hebben we hierover een BOT (Benen op Tafel) sessie met de Raad gehad en gezamenlijk met de schoolbesturen hebben we het IHP geactualiseerd. Jaarlijks hebben we accountoverleggen met de schoolbesturen.

Samen met het schoolbestuur SAAM werken we aan vervangende nieuwbouwplannen voor de basisscholen De Korenaer/J.F. Kennedy (KC De Aventurijn) en de Nicolaasschool (KC Nicolaas). De investeringskredieten zijn vastgesteld door de Raad in januari 2022 en in december 2022 heeft het college extra krediet verstrekt voor KC De Aventurijn. Volgens planning worden deze voorzieningen in de tweede helft van 2023 opgeleverd.

Samen met het schoolbestuur Optimus werkten we aan een vervangend nieuwbouwplan voor de scholen in Megen/Macharen/Haren.

Samen met de schoolbesturen Hub Noord-Brabant en Oosterwijs en het Samenwerkingsverband PO6 werkten wij aan de realisatie van een integrale voorziening voor het speciaal onderwijs (2 scholen onder 1 dak). Het voorbereidingskrediet is opgesteld; hierover besluit de gemeenteraad in maart 2023.

Samen met de schoolbesturen Hub Noord-Brabant en Oosterwijs werkten wij aan de realisatie van een integrale voorziening voor het voortgezet speciaal onderwijs (2 scholen onder 1 dak). Het voorbereidingskrediet is opgesteld; hierover besluit de gemeenteraad in het voorjaar van 2023.

Samen met het schoolbestuur Optimus onderzochten wij de mogelijkheden voor een vervangend renovatie/nieuwbouwplan voor het speciaal basisonderwijs Het Baken.

Samen met de schoolbesturen SAAM en Filios werkten wij aan een plan voor vervangende huisvesting van de scholen IKC De Regenboog, De Teugelaar en De Nieuwe Link die in de te herstructureren Schadewijk liggen.

Samen met de schoolbesturen SAAM en Filios zetten wij in op een haalbaarheidsonderzoek voor een vervangend nieuwbouwplan voor De Lockaert en De Polderhof.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Wij willen dat iedereen mee kan doen in onze samenleving. Onderwijs en werk zijn belangrijk voor participatie. Wij werken aan een duurzame plek op de arbeidsmarkt voor onze inwoners. Daarom streven we naar een startkwalificatie bij een zo groot mogelijke groep inwoners en gaan uitval uit onderwijs tegen. We ondersteunen mensen met een uitkering om passend werk te krijgen en te houden. Leven lang ontwikkelen is een belangrijk uitgangspunt. Wij stimuleren inclusief onderwijs en organiseren hulp om de scholen heen. Wij hebben een breed pakket aan armoedemaatregelen voor huishoudens in financieel zware situaties en passen maatwerk toe voor mensen die het nodig hebben. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, ongelijkheid verminderen en partnerschappen. 3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2019

2020

2021

Voortijdig schoolverlaters Oss

Vsvverkenner.nl

2,11%

1,84%

1,88%

Bereik VVE doelgroep

Peutermonitor (vanaf 2021)

97%

92%

110%

100%

Gebruik voorzieningen armoedebeleid

WISZ

86,4%

84,3%

82,2%

88,7%

85%

Gebruik huishoudens 120%

81,6%

78,3%

73,9%

83,7%

Gebruik huishoudens p-wet

91,1%

90,2%

90,4%

93,7%

-3,4%

-3,1%

-1%

Percentage stijging bijstandsuitkeringen

WISZ

2022

Streefwaarde <2,0%

-1%

3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar

Absoluut verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (niet

2,3

2,1

2021

ingeschreven op school) Relatief verzuim onderwijs per 1.000 leerlingen (wel ingeschreven, niet aanwezig) Voortijdig schoolverlaters (VO en MBO)

1,9%

1,8%

2021

Kinderen in uitkeringsgezin

2021

Personen > 18 jaar met een bijstandsuitkering per

307

371

2021

10.000 inwoners Werkloze jongeren 16-22 jaar

2021

Personen 15-74 jaar met lopend re-integratietraject per

13,1

12,3

2022

70,6%

2021

69,1%

74,9%

2022

1000 inwoners Netto arbeidsparticipatie (aandeel beroepsbevolking met baan) Demografische druk (verhouding tussen nietproductieve leeftijdsgroepen < 20 jaar en > 65 jaar en productieve groep 20-64 jaar)

4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

Onderwijsbeleid en

Begroting

Rekening

2022

2022 na

2022

Verschil Voordeel/ Nadeel

primitief

wijziging

Lasten

6.466

6.614

6.271

-343

Baten

-3.600

-3.775

-3.835

-60

Saldo

2.866

2.839

2.436

-403

Lasten

4.939

6.038

6.393

355

Baten

-169

-1.057

-888

Saldo

4.770

5.869

5.336

-533

Lasten

17.098

17.639

17.612

-28

Baten

-24

Saldo

17.098

17.639

17.588

-52

Lasten

5.357

6.813

5.702

-1.111

Baten

-1.051

-673

377

Saldo

5.357

5.763

5.029

-734

Lasten

2.340

2.350

2.133

-217

Baten

-2

Saldo

2.340

2.350

2.131

-219

leerlingenzaken

Onderwijshuisvesting

Begeleide participatie

Arbeidsparticipatie

Minimabeleid

Inkomensregelingen

Schuldhulpverlening

Totaal programma

Lasten

34.260

42.571

41.393

-1.178

Baten

-26.763

-27.578

-27.806

-228

Saldo

7.498

14.993

13.587

-1.406

Lasten

1.187

1.275

1.181

-93

Baten

-16

-27

-11

Saldo

1.171

1.259

1.155

-104

Lasten

71.647

83.301

80.685

-2.616

Baten

-30.547

-32.589

-33.424

-835

Saldo

41.100

50.712

47.261

-3.450

108

Onttrekkingen reserves

-194

-2.766

-1.441

1.325

Totaal mutaties reserves

-194

-2.766

-1.333

1.434

40.906

47.946

45.929

-2.017

Stortingen reserves

Resultaat

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken We hebben lagere kosten van € 343.000 en hogere opbrengsten van € 60.000. Per saldo hebben we een voordeel van € 0,4 miljoen. Dit heeft een aantal oorzaken: -

lagere kosten peuteropvang: € 210.000. We zien structurele lagere kosten voor peuteropvang doordat er minder gebruik van wordt gemaakt door landelijk beleid ten aanzien van toeslagen die via het rijk lopen.

Lagere kosten personele inzet lokaal onderwijsbeleid: € 110.000 (zie ook onderstaande toelichting over het nationaal programma onderwijs (NPO).

Diverse kleinere voordelen op het gebied van regionaal bureau leerplicht en onderwijsachterstandenbeleid.

De kosten en opbrengsten voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn beide lager dan begroot (circa 0,6 miljoen). De NPO gelden zijn extra rijksmiddelen om opgelopen leerachterstanden in verband met COVID19 weg te werken. De regeling is met 2 jaar verlengd waardoor de middelen t/m 2025 kunnen worden ingezet. De niet bestede gelden kunnen we doorschuiven naar 2023/2024/2025. De gemeente is met opvang en onderwijs organisaties in gesprek om voor de komende jaren nadere doelen en bestedingen te bepalen. In het kader van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) zijn de kosten en opbrengsten ongeveer € 600.000 hoger dan verwacht. We hebben hiervoor een hogere rijksbijdrage ontvangen. Het restant budget van circa € 1,8 miljoen over de afgelopen jaren is "gereserveerd". Van dit bedrag blijft circa € 1.6 miljoen de komende jaren beschikbaar voor OAB (50% van subsidiebedrag 2022). Onderwijshuisvesting We zien hogere kosten van € 355.000 en hogere opbrengsten van € 0,9 miljoen. Dit geeft per saldo een voordeel van € 0,5 miljoen. Dit heeft een aantal oorzaken: -

Lagere kosten tijdelijke huisvesting JFK school/de Korenaar: € 0,4 miljoen. We hadden rekening gehouden met een jaar aan kosten ter hoogte van € 565.000, terwijl die pas later in het jaar startten. Dit geld zouden we onttrekken uit reserves. Dit hebben we nu niet gedaan.

Er is een ruime overschrijding in de kosten ontstaan door een brandschade bij de JFK school (€ 640.000). Deze kosten worden gecompenseerd door hogere inkomsten door een uitkering van de verzekering.

Binnen verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed hebben we een voordeel van € 40.000.

De realisatie van het niet-planmatig onderhoud is lager (voordeel van € 156.000), omdat we uitgingen dat de afwerking van het dossier Fonkeling zuiderlicht (horizonscholen) in 2022 zou plaatsvinden. Dit wordt 2023. Dit bedrag is daarom ook niet onttrokken uit de reserve IVB.

We hebben een nadeel van € 96.000 omdat we de boekwaarde van het Hooghuis Ravenstein nog niet is ingebracht in de (toekomstige) grondexploitatie. In de begroting was al rekening gehouden met lagere investeringslasten, maar omdat de boekwaarde nog niet is overgebracht is er nog geen voordeel.

Arbeidsparticipatie We hebben € 1,1 miljoen aan lagere kosten en € 377.000 aan lagere opbrengsten. Per saldo geeft dit een voordeel van € 0,7 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door: 

lagere kosten leefgelden Oekraïense vluchtelingen: € 0,4 miljoen. We hebben dit bedrag daardoor ook minder onttrokken uit de reserve Vluchtelingen.



lagere kosten en lagere opbrengsten specifieke uitkering (SPUK) voor inburgeringsvoorzieningen: € 0,4 miljoen. Hiervoor geldt een reserveringsregeling. Dat houdt in dat we de niet-bestede rijksmiddelen mogen meenemen naar het volgende kalenderjaar.



Lagere kosten van € 0,2 miljoen omdat we in de septembercirculaire 2022 deze gelden hebben ontvangen voor maatschappelijk begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Het betreft een afrekening, waarvoor de kosten in het verleden zijn gemaakt.



Lagere kosten participatiebudget: € 99.000. Dit is 3,5% van het budget (van € 2,8 miljoen). In 2022 is het bijstandsbestand verder gedaald door lagere instroom en succesvolle bemiddeling. Door het dalende bestand zijn er iets minder re-integratie middelen ingekocht.

Minimabeleid We hebben lagere kosten van € 217.000. We hebben in 2022 € 129.000 minder kosten gemaakt dan begroot voor ons minimabeleid Meedoen is belangrijk. In 2022 hebben we veel mensen bereikt. De uitgaven voor schoolkosten en sociale en culturele activiteiten zijn gestegen ten opzichte van 2021, maar minder hard dan we na COVID-19 hadden verwacht. Vanaf 2023 verwachten we dat de kosten voor minimabeleid gaan stijgen als gevolg van de gestegen prijzen en vanwege de energiecrisis. Daarnaast hebben we lagere kosten van € 81.000 als gevolg van minder aanvragen voor subsidies en minder uitgaven aan nieuwe projecten omdat we aan de vooravond staan van nieuw beleid. Daarnaast hebben we in 2022 veel ingezet op incidentele acties zoals energie- en studietoeslag en wijzigingen in de Participatiewet waarvoor extra middelen ontvangen zijn vanuit het Rijk. In het hoofdstuk Resultaatbestemmingen stellen we voor om het restant bedrag over te hevelen naar 2023.

Inkomensregelingen We hebben een voordeel van € 1,4 miljoen bij inkomensregelingen. Dit bestaat uit € 1,2 miljoen aan lagere kosten en € 0,2 miljoen aan hogere opbrengsten. Dit voordeel wordt vooral veroorzaakt door: -

Lagere kosten bijstandsuitkeringen: € 880.000. In de afgelopen programmabegroting zagen we al dat we in 2022 BUIG budget zouden overhouden als gevolg van een hogere daling van het bijstandsbestand dan geprognosticeerd. We hadden hiervoor een positief risico gemeld van € 562.500 (75% kans op een voordeel tussen € 500.000 - € 1.000.000). Het eindresultaat op de BUIG komt uit op een overschot van € 880.000. Dit is 3,3% van het BUIG budget (van € 27 miljoen). Belangrijke redenen hiervan zijn: 

het bijstandsbestand harder is gedaald dan begroot en het gemiddeld uitkeringsbedrag in werkelijkheid lager is dan begroot. Hierdoor houden we budget (€ 637.000) over.



we financiële ruimte in de begroting hadden (het definitieve BUIG budget was € 725.000 hoger dan de begrote lasten).



we meer kosten hebben gemaakt aan loonkostensubsidie dan begroot (€ 241.000).



we kosten voor verhoging van de voorziening dubieuze debiteuren hebben gemaakt die niet begroot waren (€ 335.000).

Lagere kosten bijzondere bijstand: € 0,4 miljoen doordat we in 2022 minder hebben uitgegeven aan de eenmalige energietoeslag. De toekenning van de toeslag 2022 loopt door tot februari 2023. In 2023 betalen we dus nog energietoeslag over 2022 uit. Het geld wat we niet hebben uitgegeven in 2022 onttrekken we in 2022 ook niet uit de reserve Participatiebevordering. Deze onttrekking schuift ook door naar 2023.

Hogere inkomsten door de TOZO regeling van € 72.000. In de jaarrekening van 2020 en 2021 hebben we een inschatting gemaakt van de nog terug te betalen TOZO middelen aan het Rijk. In 2022 hebben we de eindafrekening ontvangen van TOZO 2020 en een voorlopige afrekening van TOZO 2021. Hieruit bleek dat we minder terug hoefden te betalen dan we hadden ingeschat. Dit veroorzaakt het positieve resultaat in 2022.

Stortingen reserves Er is € 108.000 gestort vanuit de reserve onderwijshuisvesting in de reserve IVB. Conform raadsbesluit zou de saldo van de reserve onderwijshuisvesting ingezet worden voor de tijdelijke huisvesting van JFK/ Korenaer school. Totale kosten voor 2022 zijn begroot op € 565.000, die we betalen uit de reserve onderwijshuisvesting (€ 272.000) en de reserve IVB (293.000). De werkelijke kosten bedroegen in 202 € 164.000. Dit bedrag is uit de reserve onderwijshuisvesting gehaald. Het restant van de reserve onderwijshuisvesting is gestort in de reserve IVB, zodat volgend jaar de tijdelijke huisvestingskosten volledig uit de reserve betaald kunnen worden. Onttrekkingen reserves We hebben in totaal € 1,3 miljoen minder onttrokken aan verschillende reserves. Het gaat om de volgende afwijkingen. -

We hebben € 0,4 miljoen minder onttrokken aan de reserve IVB voor de tijdelijke huisvesting JFK / Korenaer school

We hebben € 157.000 minder onttrokken aan de reserve IVB door latere uitvoering van het dossier Fonkeling zuiderlicht (horizonscholen)

We hebben € 0,4 miljoen minder onttrokken uit de reserve Vluchtelingen, omdat we minder kosten aan leefgelden voor Oekraïense vluchtelingen hebben gemaakt dan begroot. Zie hiervoor ook de toelichting bij Arbeidsparticipatie.

Voor de energietoeslag schuift afgerond € 400.000 aan kosten door van 2022 naar 2023. Hierdoor hebben we ook minder uit de reserve Participatiebevordering onttrokken. Deze onttrekking schuift ook door naar 2023.

Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2022 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).

Rekening

Begroting

Rekening

2021

2022

427

416

398

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

2.029

1.958

1.991

Totaal programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

2.511

2.430

2.445

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. Onderstaande visie en uitgangspunten is wat ons verbindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.

Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen onze inwoners op een positieve manier ondersteunen in het leven door te zorgen voor onze cultuur, de sport, de culturele- en sportieve infrastructuur, aandacht voor positieve gezondheid, een gezonde leefstijl en ontmoeting in onze wijk- en dorpshuizen. We hebben en onderhouden goede en goed toegankelijke voorzieningen voor iedereen. Voorzieningen die goed aansluiten op wat inwoners kunnen en willen.

En die gedragen worden door inwoners en de vele gemeenschappen in Oss. Ontwikkelingen die de infrastructuur versterken zijn de bouw van een nieuw Golfbad, de realisatie van Het Warenhuis, de plannen voor theater De Lievekamp en Muzelinck en de bouw, renovatie en/of verduurzaming van diverse dorp- en wijkhuizen en sportaccommodaties. De afgelopen twee jaren waarin COVID-19 een belemmerende rol heeft gespeeld, is het goed gelukt om onze professionele- en vrijwilligersorganisaties breed te ondersteunen met compensatiemaatregelen. De belemmeringen voor sport, cultuur en ontmoeten zijn echter nog niet weg. De grootste uitdaging is daarom om het voorzieningenniveau op peil en aantrekkelijk te houden. We hebben verschillende beleidsvisies op basis waarvan we dat borgen: Cultuur Verbindt OnSS, het beleidskader Vitale Sportverenigingen, het Osse sport- en preventie akkoord en Thuis in de Buurt. De komende jaren gaan we specifieker beleid ontwikkelen voor een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. We doen dat in een brede samenhang van beleid in het sociaal domein. We zetten in op positieve gezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en een gezonde leefstijl. We willen onze inwoners meer regie geven op wat er in hun leefomgeving wordt aangepakt. We continueren en intensiveren de komende jaren –samen met het programma Zorg & Welzijn- de gebiedsgerichte benadering.

2. Programma-onderdelen 2.1 Ontmoeten Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

De wijk- en dorpshuizen zijn kwalitatief op orde en geschikt voor de functies die er in uitgeoefend worden De vrijwilligersorganisaties voor gastheerschap, beheer en onderhoud worden adequaat ondersteund in hun werkzaamheden

De wijk- en dorpshuizen zijn verduurzaamd voor het gebruik Vrijwilligersorganisaties worden adequaat ondersteund door de gemeente

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In het eerste kwartaal hadden de gemeenschapshuizen nog te maken met de beperkingen vanuit de COVID-19 maatregelen. Daarna gingen alle gemeenschapshuizen aan de slag met de vragen: wat zijn de behoeften van onze wijk of ons dorp aan gemeenschapsactiviteiten, hoe geven wij daar invulling aan, is er voldoende plek en zijn er voldoende activiteiten voor kwetsbare inwoners (laagdrempelig ontmoeten)? Er kwam een subsidieregeling vanuit de gemeente beschikbaar om -waar nodig- een extra financiële impuls te geven aan het laagdrempelig ontmoeten. In een aantal gevallen sluiten gemeenschapshuizen in hun programmering nadrukkelijker aan bij de wijkfoto/-agenda. Er is een driehoek ingericht vanuit maatschappelijk vastgoed, beleid en ONS welzijn om de gemeenschapshuizen op maat te ondersteunen in de omslag naar een vraaggerichte programmering, met voldoende ruimte voor laagdrempelig ontmoeten. We hebben in 2022 gewerkt aan een aantal trajecten voor verbouw of nieuwbouw van gemeenschapshuizen. Met het nieuwe college is er ook gekozen om gezonde leefstijl, positieve gezondheid en bewegen en sport te versterken door deze onderwerpen meer met elkaar te verbinden. Wat hebben we hiervoor gedaan?

We hebben een integrale begeleiding ingericht voor de transitie van wijk- en dorpshuizen vanuit de gemeente in samenwerking met ONS welzijn. Daarbij hebben we aansluiting met de WMO, proeftuin Ruwaard, sociale agenda en professionele samenwerkingspartners zorg- en welzijn. We organiseren minstens vier keer per jaar domeinbijeenkomsten, waarbij we Versterken Laagdrempelig Ontmoeten op allerlei manieren bespreken met de wijk- en buurthuizen. Hierbij doen ze kennis van elkaar op, ze wisselen ervaringen uit leren van elkaar.

In nagenoeg alle wijk- en dorpshuizen zijn inmiddels initiatieven opgestart voor laagdrempelig ontmoeten. Vijf wijk- en dorpshuizen hebben een plan ingediend voor opstartsubsidie.

We hebben het gezamenlijke loket voor advies en informatie gerealiseerd vanuit de gemeente (maatschappelijk vastgoed en beleid) en vanuit ONS welzijn. We hebben een website ontwikkeld voor de gemeenschapshuizen voor informatie en advies.

Cafetariamodel voor training en advies op maat: In 2022 boden we aan alle gemeenschapshuizen een training aan over "gastvrijheid". De meeste huizen namen hieraan deel.

In het kader van de ontwikkeling van de tool voor het monitoren van de maatschappelijke meerwaarde van wijk- en dorpshuizen willen we gaan werken met het Kwaliteitskompas van Movisie. We hebben hiervoor een werkgroep opgericht met de wijk- en dorpshuizen en samen met hen de ambities geformuleerd. Ook hebben we een relatie met de activiteitenprogramma’s gelegd en hoe we deze kunnen meten. In een bijeenkomst met alle dorps- en wijkhuizen hebben we kennis en ervaring hierover uitgewisseld. Het Kwaliteitskompas leggen we nog voor aan de raad.

Ontwikkelen exploitatiemodellen wijk- en dorpshuizen: Zes wijk- en dorpshuizen hebben deelgenomen met een traject breed ontmoeten; wat betekent Thuis in de Buurt voor de programmering van het gemeenschapshuis? Dat heeft geresulteerd in activiteitenprogramma’s, bedrijfsplannen en exploitatieoverzicht.

Projecten voor verbouw en/of nieuwbouw: o

Oss Zuid: keuze ontmoeten, scouting Titus Brandsma en voetbalclub Cito: Huur door gemeente van Zuidergebouw is per 31-12-2022 beëindigd. Programma van wensen van bewoners en organisaties voor ontmoeten in Oss Zuid is opgesteld. De voorkeur voor locatie aan Germanenweg voor nieuwbouw door scouting Titus Brandsma is in beeld. We hebben een verkenning uitgevoerd naar mogelijke locatie voor ontmoeten in zuidelijk deel van de wijk Oss zuid en integratie buurt/welzijn en sport in één accommodatie.

Sportzaal Ussenstelt: We startten een haalbaarheidsonderzoek naar geclusterde nieuwbouw scholen Lockaert en Polderhof en sportzaal Ussenstelt. In overleg met betrokken partijen werken we vanuit verschillende scenario’s toe naar een voorkeursscenario. Planning raadsbesluit Q2 2023.

De Hille Oss Noordwest: In 2022 hebben we vanuit de haalbaarheidsstudie gewerkt aan een voorontwerp samen met een brede werkgroep. Daarin namen deel het bestuur van de MFA, de wijkraad en BrabantZorg. Op basis van het voorontwerp zijn de bouwkundige kosten geraamd. Hierover is in oktober een Raadsinformatiebrief aan de raad gestuurd die op 8 december 2022 in de opiniecommissie is besproken.

't Slotje in Herpen: In 2022 startten we met de vernieuwbouw en verduurzaming van ’t Slotje. In december 2022 heeft de gemeenteraad hierover een Raadinformatiebrief ontvangen.

Vidi Reo Ravenstein: In 2022 zijn de bouwkosten geraamd van het schetsontwerp dat met een brede werkgroep van gebruikers van Vidi Reo, dorpsraad, Vestingwerken en Heemkundekring en inwoners is vastgesteld. Daarnaast zijn de kosten geraamd van de investeringen in de openbare ruimte. Hierover is in oktober een Raadsinformatiebrief gestuurd naar de gemeenteraad. Bij de programmabegroting 2023 is een motie aangenomen om het project Vidi Reo op het Hoornwerk verder te realiseren tot investeringsbesluiten. De ambtelijke organisatie is hiermee in het laatste kwartaal van 2022 gestart.

Neerloon-Overlangel-Keent: De werkgroep vanuit de drie dorpen heeft in 2022 gewerkt aan een investeringsplan voor sport en ontmoeten. De eerste uitwerking hiervan heeft laten zien dat de plannen niet passen binnen de beschikbare financiële kaders. We hebben hierover overleg met de werkgroep over hoe we hiermee verder kunnen.

Ontmoeten in Macharen: In 2022 ondertekenden de werkgroep ontmoeten en het bestuur van de Bongerd een samenwerkingsovereenkomst over het programmeren en organiseren van activiteiten voor het dorp voor verenigingen, ontmoeten en Thuis in de Buurt. De voorkeur in Macharen gaat uit naar een nieuw gemeenschapshuis. Een nieuw gemeenschapshuis is onderdeel van een bredere gebiedsontwikkeling. Nieuwbouw past vooralsnog niet binnen de beschikbare financiële kaders. We werken aan een nieuw scenario.

2.2 Sport en gezonde leefstijl Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

We vergroten de mogelijkheden om te sporten en te bewegen door het openstellen van buitensportaccommodaties voor ongeorganiseerde sport- en beweegactiviteiten. Maar ook door de openbare ruimte aantrekkelijker te maken voor sporten en bewegen

We verbinden het gemeentelijk gezondheidsbeleid sterker aan de doelstellingen van het Osse Sportakkoord en houden daarbij de verbinding met Welzijn & Ondersteuning

We gaan de (sport)verenigingen meer ondersteunen om de maatschappelijke ontwikkelingen goed het hoofd te kunnen bieden

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Begin 2022 ondersteunden we de sportverenigingen nog in verband met de COVID-19 beperkingen, die toen golden. Net nadat de sportverenigingen de blik weer op de toekomst konden richten, werden ook zij geconfronteerd met de negatieve gevolgen van de inflatie in het algemeen en sterk gestegen energieprijzen in het bijzonder. Om deze negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken, richtten we als gemeente een crisisteam hiervoor in om de vinger aan de pols te houden en snel te handelen wanneer nodig. In 2022 werkten we aan de uitvoering van het Sportakkoord, aan de uitvoering van een internationaal sportevenement, de versterking van de sportverenigingen en meer beschikbaarheid van plekken voor sporten en bewegen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

We startten in het derde kwartaal van 2022 met de voorbereidingen voor de nieuwe beleidsnota positieve gezondheid en preventie, waar gezonde leefstijl en bewegen en sport in opgenomen worden.

Meer sportgelegenheden in de openbare ruimte/ Urban Ox Park: In 2022 werkten we aan de concretisering van een groot beweegpark in het Sibeliuspark, het Urban Ox Park. De raad stemde onlangs in met het beschikbaar stellen van een investeringskrediet hiervoor. Ook verleenden we actieve medewerking aan het WK Wheelchair. Vooral vanuit het motief om Inclusie en inclusief sporten beter voor het voetlicht te brengen. Dit goed verlopen en bezochte evenement creëerde veel media-aandacht tot ver buiten de landsgrenzen.

Bij VIP/Herpinia in Herpen werkten we samen aan het concept van de Open Sportclub. In de programmabegroting is een budget beschikbaar gesteld hiervoor. We hebben een notitie voorbereid waarin we nadere keuzes over beheer en programma op buitensportparken voorleggen. Deze notitie komt in het eerste kwartaal van 2023 in de raadscommissie aan de orde.

We boden begeleidingstrajecten aan voor sportbestuurders, die met hun club aan de slag wilden om een vitale sportvereniging te worden of te blijven.

We hebben in 2022 ook het beleid van de veilige sportclub versterkt. Een aantal clubs heeft inmiddels de training tot vertrouwenscontactpersoon gevolgd.

We hebben in 2022 een nieuwe raamovereenkomst gesloten met de Golfbad Exploitatie B.V. Deze raamovereenkomst vormt ook de fiscaal-juridische basis voor de nieuwbouw van het zwembad. We hebben gewerkt aan een actualisering van de zwembadconfiguratie. Begin 2023 heeft de gemeenteraad hiermee ingestemd en deze vormt nu de basis voor de verdere uitwerking van het programma van eisen. In de Programmabegroting zijn extra middelen ter beschikking gesteld om de nieuwbouw mogelijk te maken.

In het najaar van 2022 vonden in sportcentrum De Rusheuvel de ITF Wheelchair Tennis Masters plaats. Met medewerking van vele vrijwilligers en verenigingen werd een toptoernooi georganiseerd waar ’s werelds beste rolstoeltennissers streden om de officiële wereldtitels.

2.3 Cultuur Doelstellingen We werkten aan de volgende doelstelling(en):

Culturele activiteiten zijn aantrekkelijk en voor iedereen toegankelijk om aan deel te nemen of om er van te genieten. We zetten in op gezamenlijke programma’s van het culturele veld voor intensivering van cultuureducatie en cultuurparticipatie

Onze culturele infrastructuur is breed, divers en sterk We zetten in op het behoud van een eigentijds voorzieningenniveau

Het subsidiebeleid voor de culturele sector is helder en sluit aan op de ambities in de cultuurnota. We zetten in op het afspreken van prestatie indicatoren met onze kernvoorzieningen om ontwikkelingen te kunnen monitoren

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Ook in de cultuursector werden de eerste maanden van 2022 nog gedomineerd door de COVID-19 beperkende maatregelen. Daarna is de sector energiek aan de slag gegaan met het herstel van de achterstand die is opgelopen. Niet alle cultuurinstellingen zijn inmiddels weer terug op het oude niveau. Dat herstel wordt ook bemoeilijkt door de plots ingetreden energiecrisis en de hoge inflatie. We hebben belangrijke stappen gezet in het verbeteren van de culturele infrastructuur: de (ver)nieuwbouw van Lievekamp en Muzelinck zijn weer stapjes dichterbij gekomen, museum Jan Cunen heeft weer betere beheermogelijkheden en het eigendom en beheer van het gebouw De Groene Engel zijn overgedragen aan een vastgoedstichting. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Muzelinck liet ten behoeve van het nieuwe onderkomen een positioneringsonderzoek uitvoeren. Dit is opgeleverd en wordt nu vertaald naar een Programma van Eisen en de exploitatie van Muzelinck.

Voor de (ver)nieuwbouw van het theater kochten we het Zuiderstrandtheater van de gemeente Den Haag. Dit gebouw wordt gedemonteerd en zoveel mogelijk hergebruikt voor de nieuwe huisvesting van het Osse theater. De raad stelde in de Programmabegroting 2023 een bedrag van € 1,7 miljoen structureel beschikbaar voor de herhuisvesting.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=b96f4b13-5a71-4a85-b66f-450070aef021