Document · PDF

Jaarverslag en jaarrekening 2022 (2).PDF

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente OssBij agendapunt: A Jaarverslag en jaarrekening 2022, inclusief accountantsverslag 202238.995 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarverslag en jaarrekening 2022

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief

Leeswijzer

Samenvattend financieel beeld

Financiën programma's in één oogopslag

Programma 1. Welzijn en zorg

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

Programma 5. Economie

Programma 6. Centrum

Programma 7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit

Programma 8. Veilige omgeving

Programma 9. Besturen in verandering van tijden

101

Programma 10. Financieel beleid

114

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

122

Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen

141

Paragraaf financiering

147

Paragraaf verbonden partijen

152

Paragraaf grondbeleid

172

Paragraaf lokale heffingen

184

Paragraaf bedrijfsvoering

188

Paragraaf investeringsplan

190

Voortgangsrapportage Integraal Uitvoeringsprogramma (IUP) openbare ruimte

196

Bestemming rekeningresultaat

201

JAARREKENING

210

Programmarekening op hoofdlijnen

211

Cijfers per programma

212

Incidentele baten en lasten

214

Analyse rechtmatigheid

221

Balans en toelichting

223

Balans

224

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

227

Toelichting op de balans

232

Financieel overzicht totale begroting volgens taakvelden

258

Bijlage WNT

260

Sisa-bijlage

261

OVERIGE GEGEVENS

262

Controleverklaring

268

Bijlage 1: Overzicht subsidies

270

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad,

Met veel plezier bieden we u het jaarverslag en de jaarrekening over 2022 aan. In de programma-evaluatie hebben we beleidsmatig terug gekeken op 2022. In dit jaarverslag met jaarrekening lichten we toe hoe we 2022 financieel hebben afgesloten. Per begrotingsprogramma leggen wij verantwoording af. Hoe staat onze gemeente er financieel voor, hoe gaat het met onze verbonden partijen, wat zijn de risico’s voor de toekomst en hoe hebben we die in de grip? Dit en veel meer treft u aan in dit jaarverslag en deze jaarrekening. Zoals we in de programma-evaluatie al hebben aangegeven, ging het jaar 2022 de boeken in als een veelbewogen jaar dat begon in lockdown en in dezelfde periode getekend werd door de oorlog in Oekraïne. Een oorlog ver weg, maar tegelijk dichtbij. Miljoenen Oekraïners zochten in onder andere Nederland een veilige verblijfsplaats. Ook deed de energiecrisis zijn intrede, wat een belangrijke factor werd van de grootste inflatie in vele jaren. Onze samenleving en wij hebben alle zeilen bijgezet om hier zo goed mogelijk door heen te komen. Van COVID-19 steunmaatregelen, opvangplekken voor vluchtelingen tot ondersteuning bij de reusachtige stijging van de energieprijzen. 2022 was ook het jaar van gemeenteraadsverkiezingen. Een nieuwe gemeenteraad trad aan, evenals een nieuw college van burgemeester en wethouders.

2022 is een jaar waarin hard is gewerkt aan het afronden van het vorige coalitieakkoord, de continuering van veel in gang gezet beleid en plannen en het in gang zetten van nieuwe plannen vanuit het coalitieakkoord ‘Samen duurzaam vooruit’. Belangrijke thema’s voor 2022 waren veerkracht in tijden van crisis, ambitieus bouwen aan een 100.000-gemeente en samenwerken loont. Inhoudelijk lagen (en liggen) de grootste opgaven op het gebied van wonen, mobiliteit, energietransitie, leefbaarheid en het toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg. Oss is een financieel gezonde gemeente. We staan er goed voor. We hebben een sluitende meerjarenbegroting, een goede reservepositie en een gezonde financieringspositie. We beschikken over een goede buffer om risico’s op te vangen. Dit is belangrijk want we zien de risico’s richting de toekomst sterk toenemen. De hoge inflatie en de sterk gestegen rente hebben een direct effect op onze begroting. Ook onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties merken dat in hun portemonnee. Financieel gezien sluiten we 2022 af met een voordelig saldo van afgerond € 19 miljoen. Dit is een fors voordeel. Maar in dit bedrag zitten ook een groot aantal posten die we doorschuiven naar het jaar 2023. We hebben bijvoorbeeld in december voor de energietoeslag inkomsten gekregen vanuit het Rijk die we in 2023 besteden.

In totaal stellen we voor om een bedrag van ongeveer € 8 miljoen over te hevelen of te reserveren voor uitvoering van diverse projecten of COVID-19 compensatie. Het resterende bedrag van € 11 miljoen willen we storten in de algemene reserve. Onze buffer om de genoemde risico’s te kunnen opvangen. Het merendeel van de voordelen in deze jaarrekening is incidenteel en kunnen we verklaren doordat we door de verschillende crises in 2022 niet hebben uitgegeven wat we hadden gepland. Zo maakte COVID-19, maar ook de crisis door de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis dat we soms andere prioriteiten moesten stellen en in moesten zetten op andere activiteiten. Het voordelige saldo is ook te verklaren doordat we ambitieus plannen en omdat we door de krapte op de arbeidsmarkt niet altijd genoeg menskracht hebben om onze plannen uit te voeren. Ook begroten we voorzichtig. We melden tegenvallers als ze zich dreigen voor te doen en meevallers als we zeker weten dat ze komen. We blijven hier aandacht voor hebben.

In de komende kadernota en begroting actualiseren we onze financiële positie. Naast de risico’s door de hoge inflatie en rente is vooral de financiering vanuit het Rijk bepalend voor onze begroting. Zo is het onzeker hoeveel geld we krijgen vanuit het Rijk voor loon- en prijsontwikkeling. En gezien de hoge stijgingen die we moeten opnemen in onze begroting voor bijvoorbeeld de CAO, gemeenschappelijke regelingen en prijsstijgingen in onze eigen contracten, is dit een flink risico. Het ravijnjaar 2026 blijft bestaan en het blijft onzeker hoe de financiering over 2027 er uit gaat zien. Ook zijn nog steeds geen afspraken gemaakt over de structurele financiering over jeugdzorg. Kortom, we hebben 2022 goed afgesloten. Onze financiële buffers staan er uitstekend voor. Dit geeft een goede uitgangspositie voor de komende jaren. Dat stelt ons in staat om samen met de samenleving incidentele crises aan te pakken en onze lang termijn ambities en plannen waar te maken. Maar onze meerjarenbegroting blijft onder druk staan. Het hangt voor een groot deel van het kabinet af, of we deze dit jaar sluitend gaan krijgen, of dat we maatregelen moeten nemen.

Burgemeester en wethouders van Oss.

De secretaris,

De burgemeester,

drs. H. Mensink

drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans

Leeswijzer Het jaarverslag en de jaarrekening bestaan uit diverse onderdelen. In deze leeswijzer geven we bij alle onderdelen een korte uitleg. Aanbiedingsbrief In de aanbiedingsbrief blikt het college van burgemeester en wethouders terug op 2022. Wat waren de belangrijkste resultaten en ontwikkelingen? Samenvattend financieel beeld Dit hoofdstuk is een financiële terugblik op 2022. Het is een aanvulling op de inhoudelijke terugblik in de aanbiedingsbrief. Het samenvattend financieel beeld geeft een beknopte analyse van het rekeningresultaat, de financiële positie en het grondbedrijf. JAARVERSLAG Financiën programma’s in één oogopslag In dit onderdeel laten we in een figuur zien hoe onze gerealiseerde uitgaven over de programma’s verdeeld zijn. Programma’s Per programma worden de volgende vragen beantwoord: 1.

Wat willen we bereiken?

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen?

Wat hebben we hiervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Daarna geven we op hoofdlijnen een overzicht van de subsidies die we verstrekt hebben. Achterin de jaarrekening is een uitgebreider overzicht opgenomen. Tenslotte worden aan de hand van een figuur de financiën van het programma samengevat. Paragrafen De opgenomen paragrafen zijn op grond van wetgeving een verplicht onderdeel van het jaarverslag. Het gaat bij de paragrafen telkens om onderwerpen met een groot financieel belang. Door deze op een centrale plek in het jaarverslag op te nemen wordt een goede informatievoorziening over deze onderwerpen gewaarborgd en is de informatie inzichtelijk. Voortgangsrapportage Integraal Uitvoeringsprogramma (IUP) openbare ruimte De gemeente voert elk jaar een groot aantal projecten uit in het kader van het Integraal Uitvoeringsprogramma (IUP) openbare ruimte. Het gaat dan om werkzaamheden aan bijvoorbeeld wegen, fietspaden, riolering en openbaar groen. In de voortgangsrapportage wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in de stand van zaken van deze werkzaamheden. JAARREKENING Programmarekening op hoofdlijnen Cijfers per programma Dit is een cijfermatig overzicht van de baten en lasten per programma. Het gaat zowel om de begrote cijfers als om de gerealiseerde cijfers. In dit overzicht is in één oogopslag te zien waar de verschillen tussen de begroting en de werkelijkheid zitten.

Een toelichting op de verschillen is bij de programma’s in het jaarverslag opgenomen, bij de w-vraag 'Wat heeft het gekost?'.

Incidentele baten en lasten In dit onderdeel is een overzicht van de incidentele baten en lasten opgenomen, zowel de begrote cijfers als de werkelijke cijfers. Incidenteel houdt in dat het gaat om baten en lasten die een tijdelijk karakter hebben. Deze zitten slechts één of enkele jaren in de begroting. Verder wordt aandacht besteed aan de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Dit zijn normaal gesproken incidentele lasten en baten. Hier bestaan enkele uitzonderingen op: sommige mutaties in reserves zijn structurele lasten of baten. Deze worden in een afzonderlijk overzicht weergegeven. Analyse rechtmatigheid In dit hoofdstuk wordt de begrotingsrechtmatigheid geanalyseerd: handelen we binnen de begroting zoals de gemeenteraad die heeft vastgesteld? Daarbij wordt niet alleen gekeken of de werkelijke lasten hoger zijn dan begroot maar ook of de lasten aan het juiste begrotingsjaar en aan het juiste programma zijn toegerekend. Bestemming rekeningresultaat In 2021 zijn niet alle werkzaamheden en projecten afgerond. In dit hoofdstuk stellen we voor om diverse budgetten die niet (volledig) besteed zijn in 2023 alsnog te besteden zodat we de bijbehorende werkzaamheden en projecten in 2023 verder kunnen afronden en uitvoeren.

Balans en toelichting Balans De balans geeft een overzicht van de bezittingen, de schulden en de stand van het eigen vermogen op een bepaald moment, in dit geval per 1 januari 2022 en per 31 december 2022. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling geven aan op welke manier de balansposten gewaardeerd zijn en tot stand gekomen zijn. Toelichting op de balans In dit hoofdstuk worden alle posten in de balans nader toegelicht en onderbouwd. Bijlage WNT Per 1 januari 2013 is de Wet Normering Topinkomen (WNT) in werking getreden. De WNT schrijft voor dat de beloning van topfunctionarissen verantwoord dient te worden in de jaarrekening, ook als de beloning beneden de norm blijft. Voor overige functionarissen geldt publicatieplicht alleen als de norm overschreden wordt. De verantwoordingsgegevens zijn in deze bijlage opgenomen. Sisa-bijlage Sisa staat voor Single information single audit. Voor diverse specifieke uitkeringen hoeven we geen aparte verantwoording aan het Rijk of de provincie af te leggen en hoeven we geen aparte accountantscontrole uit te laten voeren. De financiële verantwoording over deze uitkeringen mogen we volgens een bepaald format in de jaarrekening opnemen. De onafhankelijke accountant betrekt deze verantwoording bij de controle van onze jaarrekening.

BIJLAGEN Bijlage 1: Overzicht subsidies In dit onderdeel geven we een uitgebreid overzicht van de subsidies die we verstrekken. Dit is een aanvulling op de globale overzichten in de programma's.

OVERIGE GEGEVENS Controleverklaring De onafhankelijke accountant heeft onze jaarrekening gecontroleerd. In het accountantsverslag is te lezen wat het oordeel van de onafhankelijke accountant daarover is.

Samenvattend financieel beeld Inleiding Voor u ligt de programmarekening 2022 van de gemeente Oss. Deze programmarekening bestaat uit het jaarverslag en de jaarrekening. Hiermee leggen wij, het college van B&W, verantwoording af over het gevoerde beleid van de gemeente in 2022. Deze verslaglegging over de gemeentelijke prestaties en bestedingen in het jaar 2022 zijn uitwerkingen van de beleidsvoornemens uit de programmabegroting. In de aanbiedingsbrief hiervoor is al ingegaan op het inhoudelijke verhaal. In dit hoofdstuk ligt de nadruk op bijzonderheden in financieel opzicht. Rekeningresultaat 2022 De jaarrekening 2022 sluit met een voordelig saldo van € 19,1 miljoen. Dit bedrag geeft een vertekend beeld. In dit bedrag zitten namelijk een groot aantal posten, die doorschuiven naar het jaar 2023. We hebben bijvoorbeeld voor de energietoeslag via de decembercirculaire inkomsten gekregen vanuit het Rijk die we in 2023 nog moeten en willen besteden. Dit om ervoor te zorgen dat we de gelden besteden aan de doelen waarvoor ze bestemd zijn. Wanneer we deze posten uit dit saldo halen komen we tot een "geschoond" voordelig resultaat van € 11,1 miljoen. In de volgende tabel zijn de rekeningcijfers vergeleken met de bijgestelde begroting (na verwerking van de 3Oontwikkelingen in de financiële tussenrapportage 2022 en de programmabegroting 2023-2026).

+ is uitgaven/nadelig saldo - is inkomsten/voordelig saldo bedragen x € 1.000 Omschrijving

Rekening 2022

Begroting 2022

Verschil

na wijziging Lasten

330.897

367.918

-37.022

Baten

-370.170

-382.301

12.131

Saldo programma’s

-39.274

-14.382

-24.891

Stortingen reserves

66.682

65.158

1.524

Onttrekkingen reserves

-46.473

-51.942

5.469

Mutaties reserves

20.209

13.216

6.993

Jaarrekeningresultaat

-19.065

-1.166

-17.898

In het hoofdstuk Bestemming rekeningresultaat wordt voorgesteld het saldo van € 19,1 miljoen als volgt in te zetten: -

Een bedrag van € 8 miljoen over te hevelen naar 2023 en te bestemmen voor de uitvoering/afronding van diverse projecten en COVID-19 compensatie.

Het resterende bedrag van € 11,1 miljoen te storten in de algemene reserve.

Het positieve saldo van de jaarrekening kent een aantal oorzaken. In de volgende tabellen zijn de belangrijkste voor- en nadelen opgenomen. Deze voor- en nadelen verklaren per saldo een bedrag van € 16,5 miljoen.

Belangrijke voordelen - is lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Programma

Omschrijving

1. Welzijn en Zorg

Lagere kosten dak- en thuisloosheid

Bedrag -933

Lagere kosten jeugdzorg

-3.392

Lagere kosten Maatschappelijke Opvang (met name

-441

COVID-19)

2. Werk, inkomen en onderwijs

Lagere kosten jeugdwerk

-270

Lagere kosten WMO individuele voorzieningen

-334

Lagere kosten onderwijsbeleid

-193

Lagere kosten peuteropvang

-210

Lagere kosten arbeidsparticipatie

-299

Lagere kosten minimabeleid

-217

Lagere kosten inkomensregelingen 3. Ontmoeten, sport en cultuur

4. Klimaat, energie en openbare

-1.000

Lagere kosten cultuurfondsen

-82

Lagere kosten gezondheid

-220

Hogere opbrengsten buurt- en dorpshuizen

-442

Lagere subsidies Thuis in de buurt en Iemhof

-162

Hogere compensatie voor BTW sport

-250

Lagere overige kosten afvalverwijdering

-220

ruimte Lagere kosten dagelijks onderhoud verhardingen 5. Economie

-400

Verkoop bedrijf via Brabantse

-2.000

Ontwikkelingsmaatschappij 7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit

Lagere kosten verkeer

9. Besturen in verandering van tijden

Lagere personeelskosten/ overhead

-323 -1.300

Lagere kosten dienstverlening 10. Financieel beleid

-127

Hogere algemene uitkering (decembercirculaire)

-4.342

Suppletie uitkering BTW compensatiefonds voorgaande

-1.300

jaren Voordeel post onvoorzien

-294

Voordeel afrekening algemene uitkering voorgaande

-170

jaren totaal

-18.921

Belangrijke nadelen + is hogere uitgaven/lagere inkomsten bedragen x € 1.000 Programma

Omschrijving

1. Welzijn en Zorg

Hogere kosten WMO dagbesteding en begeleiding

Bedrag 366

3. Ontmoeten, sport en cultuur

Hogere kosten COVID-19 compensatie culturele

165

instellingen 4. Klimaat, energie en openbare

Nadeel door compensatiekosten Attero

941

7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit

Minder voordeel omgevingsvergunningen

356

9. Besturen in verandering van tijden

Hogere kosten college

558

ruimte

totaal

2.386

Belangrijke mutaties in reserves (financieel neutraal) Onderstaande posten zijn belangrijke afwijkingen binnen reserves. Per saldo hebben deze afwijkingen geen effect op het jaarrekeningresultaat. Wel hebben ze direct invloed op de reservepositie.

Programma

Omschrijving

Bedrag

1. Welzijn en Zorg

Lagere storting in reserve vluchtelingen

-1.000

Extra storting in de reserve Beschermd wonen

3.571

Lagere onttrekking reserve onderwijshuisvesting

556

Lagere onttrekking reserve vluchtelingen (leefgeld)

400

Lagere onttrekking uit reserve participatiebevordering

400

2. Werk, inkomen en onderwijs

(energietoeslag 2022) 3. Ontmoeten, sport en cultuur

Lagere onttrekking aan de reserve IVB

700

4. Klimaat, energie en openbare

Lagere onttrekking uit reserve groenfonds landelijk

190

ruimte

gebied (project Hertogswetering) Lagere onttrekking uit reserve riolering

187

Lagere onttrekking investeringsfonds duurzaamheid

478

(kosten warmtetransitie, energietransitie en duurzame polder) 5. Economie

Extra storting in de reserve IUP

2.900

Onttrekking aan de reserve economie

-2.100

(afdekken risico financieringen Wachtmeester) Lagere onttrekking reserve baggeren haven

1.000

6. Centrum

Minder onttrokken reserve Investeringsfonds stadshart

206

7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit

Minder onttrokken aan reserve parkeren

183

Extra storting in groenfonds landelijk gebied

415

Lagere onttrekking reserve automatisering

440

Lagere onttrekking algemene bedrijfsreserve

113

9. Besturen in verandering van tijden

grondbedrijf (taskforce woningbouw) Lagere onttrekking reserve omgevingswet

242

Lagere onttrekking uit reserve versterken

296

gemeentelijke dienstverlening

Financiële positie In deze paragraaf wordt in het kort de financiële positie van de gemeente weergegeven door te kijken naar de volgende onderdelen: A. Weerstandsvermogen en weerstandsratio B. Financieringspositie C. Reservepositie A. Weerstandsvermogen en weerstandsratio Het weerstandsvermogen geeft de financiële gezondheid van de gemeente weer. We drukken deze uit in een ratio. De uitkomst van de ratio moet in beginsel minimaal 1 zijn. Op hoofdlijnen is het beeld als volgt: Omschrijving

Bedrag/ratio incidenteel

Bedrag/ratio structureel

Geïnventariseerde risico’s

€ 7,4 miljoen

€ 3,5 miljoen

Weerstandscapaciteit

€ 47 miljoen

€ 5,1 miljoen

6,32

1,46

Weerstandsratio

De conclusie hieruit is dat de weerstandscapaciteit van voldoende omvang is om de gekwantificeerde risico’s te ondervangen. Er is ook ruimte voor het opvangen van onvoorziene risico’s. We hebben ruimte om incidentele en structurele risico's op te vangen binnen onze begroting. We maken hierbij wel de kanttekening dat een aantal crises zorgen voor grote onzekerheden. De ontwikkelingen van de inflatie en energieprijzen kunnen grote effecten hebben voor onze begroting. Wat dit op de lange termijn betekent voor onze gemeentelijke begroting en de samenleving is nog onduidelijk. We volgen de ontwikkelingen op de voet. B. Financieringspositie De financieringspositie geeft de verhouding aan tussen beschikbare financieringsbronnen op langere termijn (reserves, voorzieningen en langlopende geldleningen) ten opzichte van de investeringen in vaste activa. Hiermee geeft het dus aan op welke manier de activa gefinancierd zijn. De financieringspositie geeft aan dat er eind 2022 een financieringsoverschot is van afgerond € 43,4 miljoen. Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven: bedragen x € 1.000 Omschrijving

1 januari 2022

31 december 2022

Reserves

151.496

191.842

Resultaat jaarrekening

20.136

19.065

Voorzieningen

48.287

40.190

Langlopende geldleningen

72.285

60.637

292.204

311.734

1.175

1.142

Materiële vaste activa

235.508

239.878

Financiële vaste activa

25.522

27.348

262.205

268.368

29.999

43.366

Subtotaal

Immateriële vaste activa

Subtotaal

Financieringsoverschot

De gemeente is in verhouding in totaal dus meer gefinancierd met langlopende middelen. Dit komt doordat we onze voorraad aan grondexploitaties ook grotendeels gefinancierd hebben met langlopende middelen. We zien in 2022 wel een afname van langlopende geldleningen van circa € 12 miljoen. Voor meer informatie verwijzen we naar de toelichting op de balans.

C. Reservepositie De reservepositie geeft het volgende beeld: bedragen x € 1.000 Omschrijving

1 januari 2022

31 december 2022

Algemene reserve

24.584

32.300

Algemene reserve grondbedrijf

24.396

3.680

Reserves ter dekking begroting

14.057

21.637

Bestemmingsreserves ter afdekking van afschrijvingslasten

22.320

12.736

Overige bestemmingsreserves

66.139

121.489

Resultaat jaarrekening

20.136

19.065

171.632

210.907

Totaal

De totale reservepositie is gestegen met ruim € 39 miljoen. De algemene reserve is toegenomen door met name het positieve resultaat over 2021 (destijds is € 7,7 miljoen van het resultaat in de algemene reserve gestort). De algemene reserve van het grondbedrijf is gedaald door besluitvorming in de programmabegroting 20222025 om deze reserve voor € 18,2 miljoen af te romen voor onze ruimtelijke ambities. De reserves die ingezet worden ter dekking van de begroting en voor afschrijvingslasten dalen conform eerdere besluitvorming. De overige bestemmingsreserves stijgen met ruim € 55 miljoen door per saldo extra stortingen in de reserves, zoals: 

Investeringsfonds duurzaamheid: € 1,1 miljoen



Reserve economie: € 2,3 miljoen



Reserve mobiliteit: € 9,5 miljoen



Reserve strategische aankopen: € 5,1 miljoen



Reserve binnenstedelijke transformaties: € 10 miljoen



Reserve bovenwijkse voorzieningen: € 3,5 miljoen



Reserve Omgevingswet: € 1,7 miljoen



Reserve beschermd wonen: € 5,4 miljoen



Reserve opvang vluchtelingen: € 5,4 miljoen



Reserve verduurzaming maatschappelijk vastgoed: € 3,8 miljoen



Reserve IUP: € 2,4 miljoen



Reserve baggeren haven: € 3,8 miljoen

Voor meer informatie verwijzen we naar de toelichting op de balans, onderdeel reserves.

Financiële positie grondbedrijf De paragraaf grondbeleid en het MPG bevatten de verantwoording van het grondbedrijf over het afgelopen jaar en geven inzicht in de prognose tot en met het jaar 2026. Ontwikkeling boekwaarde De boekwaarde van het grondbedrijf per 31 december 2022 is circa € 80 miljoen. Dit is inclusief het Osse aandeel van de boekwaarde van het intergemeentelijke project Heesch-West en inclusief beheercomplexen en immateriële vaste activa. Dit betekent ten opzichte van eind 2021 dat de boekwaarde vrijwel gelijk blijft. Deze boekwaarde bestaat uit gronden en uit kosten die we al gemaakt hebben voor diverse projecten. Actuele prognose De actuele prognose uit het MPG geeft het volgende totaalbeeld: bedragen x € 1.000 Omschrijving

Boekwaarde per 31-12-2022 Verlies-voorzieningen

Herstructureringsplannen

14.127

Woningbouwcomplexen

-4.738

Industrieterreinen

4.898

Heesch West

24.284

Beheercomplexen

37.086

Immateriële vaste activa

3.942

79.599

23.112

Totaal

Reserves

19.170

1.734

De verwachte winstnemingen over de jaren laten de volgende prognose zien (van vastgestelde grondexploitaties, excl. verliesvoorzieningen): bedragen x € 1.000 Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Herstructureringsplannen

358

485

Woningbouwcomplexen

572

4.037

1.519

1.023

550

Industrieterreinen

847

3.114

1.777

7.636

1.519

1.023

550

Totaal

Uit deze overzichten valt op te maken dat we de komende jaren nog een toekomstige winst van circa € 12 miljoen verwachten. Winstnemingen gaan naar de ABR (algemene bedrijfsreserve grondbedrijf). De ABR dient namelijk als weerstandsvermogen. Gezien het minimale niveau van de ABR op basis van risico-analyse en de afroming van € 3,4 miljoen in 2023 (besluitvorming programmabegroting 2023-2026) verwachten we de komende jaren géén afroming meer van deze reserve. De winsten zijn dus nodig om risico’s en verliesvoorzieningen af te dekken. Reserves en voorzieningen grondbedrijf De algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf (ABR) is bedoeld om risico’s af te dekken die zich binnen het grondbedrijf kunnen voordoen. Voor de bepaling van de risico’s maken we gebruik van de Monte-Carlomethode binnen het grondbedrijf. Hiermee bewerkstelligen we een eenduidig risicobeleid waarbij alle risico's van de grondexploitaties worden meegenomen

In het volgende schema is een totaaloverzicht gegeven van de ontwikkeling van de ABR in 2022: bedragen x € 1.000 Omschrijving

Bedrag

Stand per 1 januari 2022

24.395

- Rente

283

- (Tussentijdse) winstnemingen industrie

847

- (Tussentijdse) winstnemingen woningbouw

572

- (Tussentijdse) winstnemingen herstructurering

358

- Verkoop beheer- en overige gronden

417

- Bijdrage vanuit reserve stadshart t.b.v. Walkwartier

288

Stortingen

2.765

- Reserve binnenstedelijke transformaties (PB 2022)

-10.000

- Reserve strategische aankopen (PB 2022)

-5.100

- Reserve bovenwijkse voorzieningen (PB 2022)

-3.074

- Storting in voorziening te verwachten exploitatieverliezen

-2.035

- Storting in voorziening plankosten IMVA

-2.312

- Afdracht kostenverhaal (reserve bovenwijkse voorzieningen/verbetering fysieke kwaliteit)

-759

- Rentekosten strategische aankoop het Brand

-147

- Onttrekking voor taskforce versnelling woningbouw

-53

Onttrekkingen

-23.480

Stand ABR per 31 december 2022

3.680

Op basis van een meerjarenprognose en de risicoanalyse is het verloop van de reserves en voorzieningen binnen het grondbedrijf als volgt: bedragen x € 1.000 Omschrijving

31 december 2022

31 december 2023

31 december 2024

31 december 2025

Algemene bedrijfsreserve

3.780

1.503

1.888

2.647

Reserve strategische aankopen

5.707

Risicoreserve Heesch West

1.734

Reserve binnenstedelijke transformaties

10.000

Voorziening immateriële vaste activa

3.942

7.177

Voorziening exploitatieverliezen

19.170

18.647

1.973

Voorziening afwaardering (I)MVA

2.102

46.435

46.870

30.581

29.367

Voorziening Heesch West Totaal

De algemene bedrijfsreserve (ABR) stijgt de komende jaren. De minimale omvang van deze reserve op basis van risico-inschattingen bedraagt € 5,2 miljoen en loopt op tot € 6,3 miljoen in 2025. Dit betekent dat de huidige hoogte van de ABR lager is dan deze minimale omvang. Dit betekent dat er de komende jaren er geen sprake meer kan zijn van afromingen. De algemene reserve vormt de achtervang mochten risico's optreden die niet opgevangen kunnen worden door de ABR. Vanuit de ABR zijn in 2022 stortingen gedaan in de reserve strategische aankopen en in de reserve binnenstedelijke transformaties. In de voorziening exploitatieverliezen is het verwachte verlies van de grondexploitatie voor het Walkwartier opgenomen (ruim € 13,6 miljoen). Hierin zitten ook verliezen gekoppeld aan andere projecten. Voor het project Heesch West is de voorziening van € 13,1 miljoen in april 2022 ingebracht bij de gemeenschappelijke regeling (en dus niet meer aanwezig binnen onze gemeente). We hebben op basis van onze risicoanalyse een aanvullende risicoreserve van afgerond € 1,7 miljoen voor Heesch West gevormd. Voor een verdere specificatie verwijzen we naar het MPG, de paragraaf grondbeleid en de toelichting op de balans. Ontwikkelingen na 2022 Het afgelopen jaar hebben we te maken gehad met een sterkte inflatie. Deze inflatie is mede veroorzaakt door sterk stijgende energiekosten.

In de programmabegroting 2023-2026 hebben we hier zo goed mogelijk rekening mee gehouden. Echter hoe ontwikkelt de inflatie zich in 2023? Krijgen we te maken met een daling van de inflatie of gaat de inflatie toch nog verder stijgen? Daarnaast hebben we te maken met een krapte op de arbeidsmarkt (de strijd om nieuwe medewerkers) en zien we behoorlijke loonstijgingen binnen nieuwe CAO's. Dit heeft ook direct en indirect effect op onze begroting (via bijvoorbeeld gemeenschappelijke regelingen, contracten, subsidies etc.). De inflatie heeft tegelijkertijd ook geleid tot een rentestijging. De rente was vele jaren erg laag en voor gemeenten was het altijd erg goedkoop om geld te lenen. Het afgelopen jaar is de rente voor het aantrekken van geldleningen fors gestegen is. We verwachten dat onze gemiddelde rente van 1,1% op termijn gaat stijgen naar 1,9% en tot 2,3%. Dit betekent dat we voor dezelfde investeringsvolumes meer geld in onze begroting vrij moeten maken om deze te kunnen betalen. De belangrijkste risico's en ontwikkelingen voor na 2022 liggen dus op het gebied van: 

ontwikkeling van de inflatie;



krapte op de arbeidsmarkt en hogere loonkosten;



stijging van de financieringsrente.

Tot slot is het belangrijk om te melden dat structurele financiering vanuit het Rijk NIET geborgd is op het gebied van: 

ontwikkeling van de algemene uitkering in de jaren 2026 en 2027 (het zogenaamde "ravijn jaar");



structurele financiering van jeugdzorg en de concretisering van de hervormingsagenda jeugd.

Resultaatbestemming 2022 In de jaarrekening wordt voorgesteld om het positieve saldo van afgerond € 19,1 miljoen te bestemmen. We stellen voor om voor concrete projecten een bedrag van € 8 miljoen over te hevelen naar 2023. Dit bedrag is nodig voor de uitvoering van deze projecten en voor COVID-19 compensatie. Voor het restant van € 11.056.463 stellen we voor om dit in de algemene reserve te storten. De algemene vrije reserve is bestemd voor de opvang van algemene risico's en fluctuaties in de rekeningresultaten. De norm voor de algemene reserve is 10% van de algemene uitkering. Op basis van de septembercirculaire 2022 is deze norm afgerond € 22.000.000. De hoogte van de algemene reserve is afgerond € 32.300.000 (voor bestemming rekeningresultaat) en zit dus al ruim boven de norm. Accountantscontrole De onafhankelijke accountant heeft op grond van artikel 213 van de Gemeentewet naast een getrouwheidsonderzoek ook een rechtmatigheidsonderzoek uitgevoerd naar de baten, lasten en balansmutaties. We hebben een goedkeurende verklaring ontvangen.

Financiën programma's in één oogopslag In de volgende figuur laten we zien hoe onze gerealiseerde uitgaven in 2022 over de programma's verdeeld zijn (bedragen x € 1.000).

Programma 1. Welzijn en zorg

1. Inleiding De begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3 vormen samen het grootste deel van het sociaal domein in Oss. In de drie hoofdstukken staan veel verschillende deelonderwerpen. In de alinea’s hier direct onder vindt u wat ons bindt in het sociaal domein. Vanuit het sociaal domein werken wij aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving in Oss. Wij streven ernaar dat iedere inwoner kan meedoen. Wij doen dat vanuit de volgende waarden. We streven naar een sterke samenleving & sterke mensen: inwoners willen zoveel mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid over hun leven en hun leefomgeving. Zij doen en kunnen veel zelf en samen met hun omgeving. Het vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij sportclubs, scholen en culturele instellingen, is van grote meerwaarde voor de gemeenschap. Aansluiten bij wat mensen zelf willen en kunnen in samenhang met het algemeen belang, dat is voor ons een duurzame manier om bij te dragen aan actieve en verantwoordelijke gemeenschappen. En natuurlijk is er goede ondersteuning voor hen die dat nodig hebben, korter of langer. We weten wat er leeft en speelt in buurten, wijken, dorpen, stadjes. We kennen de inwoner en de inwoner kent ons. Daarom zijn we makkelijk benaderbaar (nabijheid). Werken vanuit de bedoeling en doen wat nodig is, passend bij de inwoner en zijn mogelijkheden, zijn uitgangspunten. We werken met duidelijke kaders en heldere processen.

Wij streven daarbij naar eenvoud voor de inwoner. Goede ondersteuning voor onze inwoners kan de gemeente niet alleen. We hebben de partners in het sociaal domein nodig om hieraan bij te dragen. Daarom bouwen we aan netwerken en participeren hier actief in. Professionals vanuit verschillende afdelingen en organisaties werken waar nodig integraal samen. Hierbij is de Samenwerkwijze uitgangspunt (partnerschap en vakmanschap). Binnen het sociaal domein werken we vanuit deze waarden aan ons dienstverleningsconcept, onze werkprocessen, aan de vakmanschapsontwikkeling van onder andere onze consulenten, en aan onze digitaliseringsagenda. Inhoudelijk onderschrijven we de landelijke agenda voor het sociaal domein. Dat betekent investeren in bestaanszekerheid, gelijke kansen en gezonder leven. Naast de dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van de sociale zekerheid sturen we op de betaalbaarheid van het geheel. We willen graag dat al onze inwoners actief en volwaardig deelnemen aan de samenleving. Uitgangspunt is om aan te sluiten bij de talenten, mogelijkheden en behoeften van inwoners. Wanneer het niet vanzelf gaat, bieden we ondersteuning, zorg en opvang. Deze ondersteuning is gericht op zoveel mogelijk zelf en samen doen: in netwerken in de buurt, wijk of kern. De gemeente faciliteert het bouwen aan gemeenschappen en het opbouwen van netwerken en activiteiten.

Waar nodig zorgen we voor (specialistische) ondersteuning en zorg. We kijken integraal naar de hulpvraag van inwoners, bijvoorbeeld in een combinatie van welzijn, zorg, werk, schuldhulpverlening en armoede-ondersteuning. Meer eigen kracht bij de inwoner en aansluiting bij de leefwereld vraagt een andere houding en andere manier van werken van professionals. Om te komen tot een integrale oplossing voor de inwoner werken we vanuit de disciplines werk en inkomen, welzijn, zorg, veiligheid, schuldhulpverlening samen. We werken hierbij intensief samen met externe partijen in het veld. De focus ligt op goede dienstverlening aan onze inwoners en de transformatie van het sociaal domein. Dit is een langdurig verandertraject. We blijven investeren in vakmanschap van medewerkers, ook samen met onze partners. Speerpunten zijn bestaanszekerheid, kansengelijkheid, zingeving en gemeenschapszin. We onderschrijven de landelijke propositie om het sociaal domein ‘klaar te maken voor de toekomst’ met de daarin benoemde belangrijkste maatschappelijke opgaven. Naast herstellen van bestaanszekerheid gaat het daarbij ook om kansengelijkheid vergroten en gezond leven makkelijker maken.

2. Programma-onderdelen 2.1 Ondersteuning en zorg in de Wmo Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Mensen kunnen zichzelf redden, doen mee aan het sociale leven en hebben het gevoel dat ze erbij horen Er zijn goede basisvoorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden in de wijk Er is passende (specialistische) ondersteuning of zorg voor mensen die het nodig hebben

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We hebben gewerkt aan onze drie hoofddoelstellingen van de lokale Wmo: werken aan een sterke sociale basis, zorgen voor ondersteuning van inwoners in kwetsbare posities zodat ze het zelf redden en zorgen voor een vangnet voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Voor een duurzame uitvoering van de Wmo zijn deze drie hoofddoelstellingen de bouwstenen voor een continue proces van ondersteuning van inwoners en ontwikkeling van de sociale gemeenschappen. In onderstaand activiteitenoverzicht staat op welke manier daaraan gewerkt is en wat het opgeleverd heeft. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Vanuit onze lokale Wmo werkten we verder aan onze basisvoorzieningen en ondersteuningsmogelijkheden: o

We hebben de toegang tot zorg en ondersteuning herijkt met als resultaat nieuwe procesafspraken in ‘de routekaart tot ondersteuning’. De samenwerkwijze (partnerschap en vakmanschap) is een van de pijlers van de routekaart.

In alle kernen, dorpen en wijken van Oss heeft ONS welzijn inloop en spreekuren georganiseerd met inzet van voornamelijk vrijwilligers. Professionals en netwerkpartners ondersteunen deze inlopen actief en zijn betrokken bij vragen of procesafspraken.

Omdat bleek dat veel inwoners ondersteuning zochten bij hun administratieve en financiële zaken, zijn er in alle wijken en enkele kernen financiële inloopspreekuren opgestart. Vrijwilligers zijn daar onder aansturing en begeleiding van het sociaal raadsliedenwerk aanwezig om inwoners te helpen met financiële vragen of afspraken.

In veel wijken is door inwoners en ONS Welzijn een Sociale Agenda opgesteld. Daarbij is de wijkfoto als input gebruikt. In Geffen en Megen, Haren, Macharen moet de Sociale Agenda nog opgesteld worden. De vertraging in deze twee gebieden is opgelopen doordat er andere participatietrajecten liepen en personeelswisseling. De wijkfoto’s zijn gebruikt voor de kennismaking met het nieuwe college ‘College on tour’. Eind 2022 is de tussenevaluatie van de wijkfoto en sociale agenda gestart.

We hebben nieuwe oplossingen gevonden voor diverse groepen inwoners met een hulpvraag. Deze inwoners waren daardoor minder afhankelijk van geïndiceerde ondersteuning. In plaats daarvan nemen zij deel aan informele collectieve activiteiten zoals lotgenotencontact voor posttraumatische stressstoornis en ontmoeting voor ouderen van Turkse afkomst. Ook is een pilot Dag-ontmoeting voor thuiswonende inwoners met beginnende dementie of andere gezondheidsbeperkingen gestart in Berghem.

In 2022 zijn beleidsmatige keuzes gemaakt voor de inkoop van Hulp bij huishouden. Aansluitend daarop werken we met netwerkpartners in het voorliggend veld aan een stimulerend collectief aanbod in de buurt. Vanuit principes van positieve gezondheid willen we vitaliteit, zelfredzaamheid en het verbreden van het eigen netwerk stimuleren zodat iedereen - ook ouderen - zinvol, gezond en actief kunnen blijven in de samenleving.

De regionale aanbesteding Hulp bij huishouden (HbH) is voorbereid.

We hebben samen met bureau HHM, In.Fact.Research en stakeholders een woonzorganalyse uitgevoerd. De analyse levert inzicht in de aard, omvang en spreiding van de vraag-aanbodopgave op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

We maakten samenwerkingsafspraken over woonvoorzieningen Wmo met de woningcorporaties BrabantWonen en Mooiland.

We werkten in 2022 in alle wijken van Oss volgens de Samenwerkwijze. Ook is de samenwerkingsstructuur verstevigd en zijn vanuit het Leerhuis 300 professionals (inclusief beleids- en kwaliteitsmedewerkers) getraind in de Samenwerkwijze.

In 2022 hebben we het actieplan integrale aanpak jongerenproblematiek 16 tot 27 jaar ontwikkeld. Met de aanpak worden de 5 pijlers van zelfstandigheid (Big5) versterkt. De focus ligt op het versterken van de bestaande samenwerking: het Sociaal Team (ST) is de basis. Ter ondersteuning van de Sociaal Team is het Actieteam 16-27 opgericht. Dit Actieteam kan expertise toevoegen en helpen om doorbraken te realiseren.

Vanuit de ontwikkelagenda Beschermd wonen hebben we veel gedaan om de ketensamenwerking tussen sociaal en medisch domein te verbeteren. Zowel regionaal als lokaal. Voorbeelden zijn: o

De samenwerking in het Meldpunt Zorg en Overlast

De realisatie van de regionale time-out voorziening

We hebben regionale afspraken gemaakt over uitstroom uit intramurale zorg

We startten een regionaal ketenoverleg over complexe casuïstiek

De start van de Straatdokter in Oss.

Er is ook een nieuw regionaal Koersdocument inwoners psychische kwetsbaarheid 2024-2028 opgesteld.

De Doordecentralisatie van Beschermd Wonen is goed voorbereid. We zorgen voor een gelijktijdige opbouw en afbouw van voorzieningen in de regio. Oss blijft hierbij de centrumfunctie vervullen. De taken/verantwoordelijkheden en afspraken hierover zijn opgenomen in de opgestelde Centrumregeling Wmo 2024-2028.

We werken verder aan de transformatie van de Maatschappelijke Opvang met als doel het verbeteren in-, door- en uitstroom in de regio. De visie hiervan is opgenomen in het nieuwe Koersdocument 2024-2028 en de nieuwe afspraken zijn opgenomen in de overeenkomst 2023. We doen dit in samenhang met de aanpak dakloosheid en de verdere doorontwikkeling van het urgentie+ proces.

We geven invulling aan het terugdringen van dak- en thuisloosheid: Oss neemt als pilot gemeente deel aan een nieuw type telonderzoek van dak- en thuislozen en neemt hierin een landelijke voortrekkersrol. Er is een Projectleider dak- en thuisloosheid gestart om diverse deelprojecten uit te voeren.

De evaluatie van de Proeftuin Ruwaard is afgerond. Er is een besluit genomen om de proeftuin te verlengen voor de periode 2023-2027 en om vanaf 2024 een tweede wijk toe te voegen. Daarna hebben we gewerkt aan het bepalen en opstellen van deelplannen voor onder andere de financiering, monitoring en substitutieopgave.

We sturen samen met Ons Welzijn op resultaten die leiden tot een sterke sociale basis in wijken en buurten. Er zijn meer medewerkers en aandachtsfunctionarissen aangesteld op het gebied van collectief werk, informele ondersteuning en mantelzorgondersteuning. De teams zijn extra op getraind en beter toegerust om in onze wijken met onze inwoners samen te bouwen aan een sterke gemeenschap. In alle kernen en wijken hebben inwoners deelgenomen aan Eigen Kracht Groepen. ONS welzijn is in de grote wijken en enkele dorpen gestart met wekelijks “broodjes’ van de wijk (broodje Ussen, broodje Snoeck, broodje Binnenstad enz). Ook zijn in veel dorpen en kernen activiteiten georganiseerd en inmiddels door vrijwilligers en actieve burgers overgenomen.

We voeren de prioriteitenagenda Zorg en Veiligheid uit. We zijn aan de slag gegaan met de thema’s: doorontwikkeling Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE), doorontwikkeling aanpak complexe casuïstiek en goede verbinding tussen interne bestuurlijke/ambtelijke overlegstructuur op het gebied van Zorg en Veiligheid.

Samen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben we drie bijeenkomsten over het Wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) georganiseerd. De input van deze bijeenkomsten gebruiken we om in 2023 te starten met de implementatie van de Wams.

Naast de lokale uitvoering van de Wmo, Werken we sinds 2015 regionaal samen. In 2022 zijn we gestart met actualiseren van onze samenwerkingsafspraken, het beleid en de inkoopkaders.

In 2022 ontwikkelden we samen met onze regiogemeenten een nieuwe vorm voor het cliëntervaringsonderzoek Wmo. Zodat we korter na het cliëntcontact de ervaringen kunnen meten, en waar ook de inwoners die geen maatwerkvoorziening gekregen hebben naar hun ervaringen gevraagd wordt.

Sinds 2020 is er landelijk een samenwerkingsoverleg tussen gemeenten, zorgverzekeraars en het zorgkantoor ingesteld. Dit gebeurt per regio. Voor Noordoost-Brabant zijn Oss en ‘s-Hertogenbosch de regiogemeenten die de voorbereiding doen. In 2022 hebben we in onze regio de ambities en projecten uit de gezamenlijke agenda uitgewerkt en in projecten uitgevoerd.

2.2 Jeugdhulp Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -

Jeugdigen in onveilige situaties worden beschermd

De hulp voor de jeugdige is zo dicht mogelijk bij huis, nabij het gezin

Er is passende (specialistische) jeugdhulp voor de jeugdigen die dit nodig hebben

De toegang tot jeugdhulp is vindbaar en beschikbaar

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? laagdrempelige loket voor alle vragen over opgroeien en opvoeden. De professionals zijn te vinden in de teams in de wijken en dicht bij de scholen. Als problemen de mogelijkheden van jeugdigen, gezinnen en netwerk overstijgen, gaat CJG op zoek naar passende hulp. We zorgen voor kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp en hanteren strenge criteria bij contractering van jeugdhulpaanbieders. Met ons uitgebreide regionale productenboek kunnen vrijwel alle benodigde arrangementen worden gemaakt. 2022 was het eerste jaar financiering van jeugdhulp via de PxQ-systematiek (we betalen hier een vast bedrag per geleverde activiteit/product of geheel traject aan een cliënt). Het inregelen van het administratieve systeem heeft veel inzet gevraagd. Gebleken is dat het benodigde budget voor jeugdhulp aan onze Osse jeugdigen in 2022 vergelijkbaar was met eerdere jaren onder lumpsumfinanciering. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

Vanuit de Osse ontwikkelagenda ‘vindbaarheid en beschikbaarheid van de jeugdhulp’ hebben we diverse thema’s opgepakt.

We hebben gewerkt aan de doorontwikkeling van het CJG. Het vormt het laagdrempelige loket voor alle vragen over opgroeien en opvoeden, met een eigen gezicht, website en telefoonnummer. Het CJG maakt verbinding met en is beschikbaar via vindplaatsen als het onderwijs (via de onderwijscontactpersoon), de wijk (bv. via het sociaal team, het jongerenwerk, straatcoaches en politie), de huisarts (via de PraktijkOndersteuner Huisarts Geestelijke Gezondheidszorg (POH GGZ) jeugd), het jongerenloket en de GGD.

Het CJG werkt al zoveel mogelijk volgens de Samenwerkwijze.

Het CJG en gemeente Oss monitoren de gemaakte afspraken. Hier heeft een stevige doorontwikkeling op plaats gevonden: we hebben ONS welzijn gevraagd om ons sturings-/monitoringsinformatie te verstrekken over de door ons aangemerkte KPI’s.

We hebben de inzet van de Praktijkondersteuner GGZ Jeugd bij huisartsen geëvalueerd en wat blijkt: POH GGZ jeugd werkt! De POH GGZ Jeugd is laagdrempelig voor jeugdigen en ouders en ontlast het spreekuur van de huisarts. De expertise op het gebied van GGZ-problematiek in de huisartsenpraktijk neemt toe. Jeugdigen en hun gezinnen worden sneller geholpen en zijn sneller op de juiste plek. Afgelopen jaar is ruim 70% van de jeugdigen (118 van de 170 in totaal) niet verwezen naar specialistische hulp. De kwaliteit van zorg neemt toe. De tevredenheid bij de jeugdigen zelf en bij de ouders is een 8,8. Ons doel is de impact van de POH GGZ Jeugd in Oss verder vergroten. Daarom hebben we de pilot met een jaar verlengd.

We hebben regionaal een dashboard specialistische jeugdhulp gerealiseerd; op basis hiervan zijn er met alle gemeenten in de regio trendanalyse gesprekken over in het gebruik specialistische jeugdhulp. Ook lokaal hebben we een dashboard ontwikkeld om het gebruik en de financiën van jeugdhulp te monitoren. De afspraken met de zorgaanbieders over toewijzing en financiering/afrekening van jeugdhulp (via PxQ) per 2022 zorgden voor verschuiving van sturing en budgetbeheer naar lokaal niveau. Ook is het gewijzigde woonplaatsbeginsel ingevoerd. Het inregelen van het administratieve systeem en het dashboard heeft veel aandacht gevraagd.

We hebben gewerkt aan afspraken met jeugdhulp voor passend onderwijs en passende opvang voor kwetsbare kinderen. In een werkgroep met verschillende sectoren (PO, VO en (V)SO, Kinderopvangorganisaties en Ons Welzijn) hebben we gekeken naar de doorontwikkeling van de onderwijscontactpersoon (en waar van toepassing familiecontactpersoon) in het basis en voortgezet onderwijs. Afgelopen najaar zijn er diverse sessies geweest met betrokkenen en is taakverdeling en ureninzet verhelderd en nader ingekleurd.

We hebben het werken volgens het handelingsprotocol Veilig Thuis gemonitord bij bescherming van jeugdigen in onveilige situaties. Het CJG werkt volgens landelijk kwaliteitskader veiligheid lokale teams, in samenwerking met Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en Raad voor de Kinderbescherming. We zetten in op de beschermtafel en de doorbraakmethodiek Jeugdbescherming. Hiermee sorteren voor op het toekomstscenario kinder- en gezinsbescherming.

We hebben de implementatie van de visie Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid in gang gezet binnen onze gemeente, bij de lokale teams, bij de jeugdbeschermingspartners en onze specialistische jeugdzorgaanbieders. We hebben gestuurd op deelname van de lokale teams aan trainingen voor specifieke methoden zoals bijvoorbeeld de zogenaamde TOP3-methodiek en implementatie daarvan. De TOP3 methodiek is gericht op effectief samenwerken aan directe veiligheid in gezinnen en ook aan veiligheid op de lange termijn.

We leverden input voor het regionale integrale plan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en participeren in de regionale werkgroep.

We werken in regionaal verband conform Uitvoeringsplan van het Regionaal Beleidskader Jeugdhulp aan diverse punten, waaronder de aanpak van wachtlijsten GGZ en complexe scheidingen. De inkoopopdracht crisishulp is opgesteld en we hebben onderzoek gedaan naar de meest passende manier om bereikbaarheidsdienst bij crisissituaties in onze regio vorm te geven.

Wij leveren onze bijdrage aan de regionale beleidsontwikkeling door voorzitterschap van en deelname aan het regionaal beleidsteam, projectleiderschap Transformatie jeugdhulp, deelname aan het regionale en deelname aan het regionaal regieteam.

We hebben onze werkzaamheden voor de (regionale) Transformatie opgaven voortgezet; hiermee werken we aan een herijking van het zorglandschap. We willen dat meer jeugdigen dichtbij thuis geholpen worden en waar dat niet kan gezinsgerichte hulp krijgen. Regionaal hebben we een onderzoek naar jeugdzorg+ uitgevoerd en monitoren we de inzet hiervan. We zetten in op een integrale benadering waarin de hulpvraag van de gezinnen centraal staat. Met de doorontwikkeling van het Regionaal Expertise Team (RET) zijn we hiermee aan de slag. In de doorontwikkeling willen we bestaande overlegorganen die gericht zijn op het matchen van hulpvraag met passende ondersteuning zoveel mogelijk integreren naar één centraal punt. Hierdoor wordt expertise gebundeld en wordt de toeleiding naar passende hulp overzichtelijker.

We zetten nadrukkelijk in op het betrekken van jongeren; we deden dat bij de uitwerking van het plan van aanpak 16-27 jaar en door een beleidsopdracht in het regionaal beleidsteam. Begin 2023 vond de regionale Jongerentop plaats waarin er met jongeren is gepraat over de beste manier om hen te ondersteunen. Na de Top wordt gewerkt naar een concreet plan om het perspectief van jongeren structureel onderdeel te maken van regionaal beleid, waar jongerenparticipatie en ervaringsdeskundigheid onderdeel van uit maken.

We werken aan goede overgang 18-/18+ op lokaal niveau, gerelateerd aan regionale afspraken vanuit jeugdhulp en beschermd wonen. Hiervoor is in Oss het Actieteam 16-27 jaar opgericht, dat integraal dus ook vanuit werk, inkomen, wmo en schuldhulpverlening ondersteuning voor deze jongeren biedt.

2.3 Integratie en opvang Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en):

Iedereen kan volwaardig deelnemen aan de samenleving Inwoners van Oss spreken de Nederlandse taal op basisniveau Opvang van vluchtelingen op een humane en veilige manier

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Door toename van de taakstelling voor vergunninghouders en de asielcrisis staan we voor een grote opgave. Meedoen voor iedereen is ons uitgangspunt. Tot nu toe slagen we erin om dit te realiseren en aan de taakstelling rondom vergunninghouders te voldoen. Of we de taakstelling in 2023 en daarna halen is zeer de vraag. De huidige asielopvang gaat goed, daar werken we hard aan met veel partners. Door krapte op de woning- en arbeidsmarkt staat het geheel flink onder druk. Wat hebben we hiervoor gedaan? -

De huisvesting en integratie vergunninghouders, nieuwe Ossenaren, regelen we samen met onze kernpartners: woningcorporaties, Vluchtelingenwerk, ONS Welzijn, Thuis in Oss en de politie.

We hebben de taakstelling van 2022 om 124 vergunninghouders in Oss te plaatsen gerealiseerd.

Vanaf oktober 2022 hebben we een tijdelijke tussenvoorziening gerealiseerd waardoor vergunninghouders versneld uit een AZC kunnen stromen. Deze tussenvoorziening is beschikbaar tot 31 december 2023.

Voor alle vergunninghouders is ingezet op taalonderwijs bij het ROC.

Vanaf maart 2022 vangen wij Oekraïnse vluchtelingen op in het voormalig Belastingkantoor. Dat doen we in cocreatie met het COA en met name Thuis In Oss. Toen we in april overvallen werden door een aantal bussen met vluchtelingen uit Ter Apel, hebben we de opvang uitgebreid. Daarmee is de Osse opvang een gemengde opvang geworden voor met name gezinnen. Op dit moment vangen wij circa 450 vluchtelingen op. In december hebben we een besluit genomen voor de periode na het overdragen van het Belastingkantoor aan de ontwikkelaar. Onze opvang kenmerkt zich door activeren, dag invulling, onderwijs en saamhorigheid en wordt voor een belangrijk deel gedragen door vrijwilligers van Thuis in Oss.

We hebben tijdelijk een crisisnoodopvang gehad in de Palestrinastraat van september tot november en zo de opvang in Ter Apel kunnen ontlasten.

We zijn goed aangehaakt bij de Veiligheidsregio zowel ambtelijk als bestuurlijk om zo de ontwikkelingen in dit dynamisch dossier goed te kunnen volgen.

3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Sociale duurzaamheid betekent: kiezen voor oplossingen die het probleemoplossend vermogen van de samenleving zelf versterken, waardoor op termijn minder zorg/ondersteuning nodig is en mensen toekomstperspectief hebben. Dat betekent: inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid en zo mogelijk kiezen voor oplossingen waarbij inwoners en hun informele netwerken een rol spelen. Niet zorgen voor een oplossing, maar helpen een oplossing te vinden, zodat de inwoner of de buurt een volgende keer meer zelf kan oppakken. Dat komt tot uiting in de manier waarop ondersteuning en welzijn worden ingevuld en uitgevoerd, maar ook in concrete activiteiten zoals: preventie, gezondheidsprojecten, mantelzorgondersteuning, ondersteuning van vrijwilligerswerk, combinaties van 1e en 2e lijnsondersteuning, enzovoort. De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, geen honger, goede gezondheid en welzijn, gendergelijkheid, ongelijkheid verminderen, duurzame steden en gemeenschappen en vrede, veiligheid en gerechtigheid.

3.2 Indicatoren Indicator

Bron

2018

2019

2020

2021

2022

Streefwaarde

Ik weet waar ik moet zijn met

CEO monitor over

een hulpvraag

2021*

Ik werd snel geholpen

CEO monitor over

73%

75%

79%

82%

n.v.t.

75%

73%

82%

83%

n.v.t.

85%

89%

90%

89%

n.v.t.

1046

1217

1306

1429

n.v.t.

375

365

345

350

n.v.t.

2021* De ondersteuning die ik krijg

CEO monitor over

past bij mijn hulpvraag

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

CEO monitor over

Wmo begeleiding

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

CEO monitor over

Wmo dagbesteding

2021*

Aantal cliënten per zorgvorm

CEO monitor over

Wmo kortdurend verblijf

2021*

* CEO= cliëntervaringsonderzoek, dit wordt gedaan onder cliënten van gecontracteerde ZIN-aanbieders. **De cijfers over 2022 zijn in mei 2023 beschikbaar. 3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Oss

Referentie

Jaar 2020

Jongeren met delict voor de rechter

Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

13,8%

10,9%

2022

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,2%

2022

Jongeren van 12-23 jaar met jeugdreclassering

0,3%

geen data

2022

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per

800

651

2022

10.000 inwoners

4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving

Wmo collectieve

Begroting

Rekening

2022

2022 na

2022

Verschil Voordeel/ Nadeel

primitief

wijziging

Lasten

12.242

18.306

15.990

-2.316

Baten

-427

-11.045

-9.623

1.422

Saldo

11.815

7.261

6.368

-893

Lasten

34.989

36.810

33.479

-3.330

Baten

-41

-103

-61

Saldo

34.948

36.768

33.377

-3.392

Lasten

11.037

11.738

12.104

366

voorzieningen

Jeugdzorg

Wmo begeleiding en dagbesteding

Wmo beschermd wonen

Jeugdwerk

Wmo algemeen

Wmo individuele

Baten

-36

Saldo

11.037

11.738

12.067

330

Lasten

21.037

15.574

11.428

-4.146

Baten

-12

Saldo

21.037

15.574

11.416

-4.158

Lasten

635

913

644

-270

Baten

-21

-33

-12

Saldo

613

892

610

-282

Lasten

192

131

-60

Baten

-1.280

-1.080

-663

417

Saldo

-1.088

-888

-531

357

Lasten

14.286

14.750

14.416

-334

voorzieningen Baten

-252

-257

-5

Saldo

14.033

14.498

14.159

-339

Lasten

94.417

98.283

88.193

-10.090

Baten

-2.022

-12.440

-10.728

1.713

Saldo

92.395

85.843

77.465

-8.377

12.733

15.187

2.454

Onttrekkingen reserves

-3.796

-7.470

-6.873

597

Totaal mutaties reserves

-3.796

5.263

8.313

3.050

Resultaat

88.599

91.106

85.779

-5.327

Totaal programma

Stortingen reserves

Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000 Wmo collectieve voorzieningen We hebben € 2,3 miljoen aan lagere kosten en € 1,4 miljoen aan lagere inkomsten. Per saldo geeft dit een voordeel van € 0,9 miljoen. Dit voordeel komt door: -

Terugdringen dak- en thuisloosheid: lagere uitgaven € 933.000. Dit voordeel is een combinatie van resterend budget uit de septembercirculaire 2020 en de meicirculaire 2022. In de meicirculaire hebben we € 520.000 gekregen voor een structurele, meerjarige aanpak. Deze middelen zijn bedoeld voor het voorkomen van dakloosheid, de om- en afbouw van maatschappelijke opvang en het realiseren van woonplekken met passende ondersteuning voor (dreigend) dakloze jongeren en volwassenen. De uitvoering van het project heeft in 2022 grotendeels stilgelegen door een tekort aan personele capaciteit als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt. We willen de resterende middelen graag in een nieuwe reserve storten. Dat hebben we opgenomen in het hoofdstuk Resultaatbestemming verderop in de boekwerk. In 2023 maken we een meerjarenplan voor de besteding van de middelen. De uitgaven willen we dan gefaseerd uit de reserve betalen.

Opvang vluchtelingen: o

Lagere uitgaven van € 0,6 miljoen. We hebben minder leefgelden uitgekeerd door het later realiseren van extra opvangplekken in de woonunits. En het feit dat een aantal Oekraïense ontheemden werk heeft gevonden en in hun eigen onderhoud is gaan voorzien. Daarnaast hadden we de kosten voor de opvang hoger ingeschat dan ze in werkelijkheid werden. Omdat we met het oude belastingkantoor tegen relatief lage kostprijs huisvesting aanbieden, houden we geld over van de dagvergoeding.

Lagere inkomsten van € 1,3 miljoen. De begroting was gebaseerd op een verwacht verloop van het aantal ontheemden in onze gemeentelijke opvang. We ontvangen vanuit het rijk en het COA een vergoeding per dag per beschikbaar gesteld bed. Er is sprake van twee bepalende afwijkingen ten opzichte van onze ramingen. Ten eerste verlaagde het rijk met ingang van 15 oktober 2022 de dagvergoeding van € 100 per dag naar € 83. Daarnaast hielden we rekening met 150 extra opvangplekken in woonunits op 1 oktober 2022. Deze plekken werden in de tweede helft van december gerealiseerd. Door deze gebeurtenissen zijn onze inkomsten afgerond € 1,3 miljoen lager dan begroot.

Per saldo hebben we in 2022 een bedrag van € 5,9 miljoen gestort in de reserve vluchtelingen, zijnde het positieve verschil tussen werkelijke opbrengsten en kosten. Dit is circa € 1 miljoen minder dan begroot.

Voor Maatschappelijke Opvang zijn de kosten € 441.000 lager uitgevallen dan begroot. Dat komt vooral doordat we nog geld over hebben van het budget voor de compensatie van meerkosten COVID-19 die we voor 2021 ontvangen hebben. Het gaat om een bedrag van € 459.000. In het hoofdstuk Resultaatbestemming verderop in dit boekwerk stellen we voor dit bedrag over te hevelen naar 2023. Het gaat namelijk om regionale middelen. Verder weten we niet of het budget voor meerkosten corona 2022 voldoende is om alle meerkosten van zorgaanbieders in 2022 te kunnen vergoeden. De aanvragen van zorgaanbieders hiervoor worden in de eerste helft van 2023 beoordeeld. Op basis van voorlopige declaraties van zorgaanbieders Wmo en beschermd wonen is al duidelijk dat het budget voor meerkosten bij de Wmo waarschijnlijk niet toereikend is. Daarnaast hebben we bij maatschappelijke opvang te maken met tekorten op de begroting.

Jeugdzorg De begrote uitgaven waren afgerond € 36,8 miljoen, de gerealiseerde uitgaven afgerond € 33,4 miljoen. Dit betekent een voordeel van afgerond € 3,4 miljoen. Dit voordeel is op hoofdlijnen als volgt te verklaren: -

Onze regionale inleg bij het RIOZ is € 970.000 lager uitgevallen, waarvan afgerond € 535.000 door vervallen (maatwerk)verplichtingen over voorgaande jaren. Het voordeel van afgerond € 435.000 over 2022 heeft vooral te maken met lagere uitgaven aan JeugdzorgPlus en crisishulp en hogere inkomsten voor Veilig Thuis.

De regionale uitvoeringskosten zijn afgerond € 100.000 lager uitgevallen.

Er is nog € 587.000 over van onze inleg voor het meerjarige regionale transformatieproject jeugd. Het project loopt naar verwachting nog door tot en met 2024.

Het resterende voordeel van € 1,8 miljoen heeft betrekking op ZIN en PGB’s. We zijn in 2022 overgegaan van regionale lumpsumfinanciering naar een systematiek van pxq. Een begroting maken was daardoor lastig. We hebben in 2022 voor het eerst gedetailleerd inzicht gekregen in de inzet van de verschillende producten. In 2023 passen we de begroting daarop aan, zodat we op basis daarvan onze monitoring kunnen doorontwikkelen.

Door deze voordelen hebben we in 2022 de tijdelijke extra rijksmiddelen van € 2,8 miljoen voor het afdekken van tekorten niet nodig gehad. Wmo dagbesteding en begeleiding De lasten aan individuele begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf en maatwerk zijn € 366.000 hoger uitgevallen dan we begroot hadden. Dit is een combinatie van hogere kosten voor individuele begeleiding van € 445.000 en lagere kosten aan dagbesteding en kortdurend verblijf (€ 18.000) en aan PGB’s (€ 85.000) De overschrijding op individuele begeleiding wordt onder andere veroorzaakt door de ambulantisering in de GGZ en het rijksbeleid om meer inwoners met een psychische kwetsbaarheid thuis te laten wonen. Mogelijk dat de toekomstige doordecentralisatie van beschermd wonen al een verdere toename van complexe vragen in de wijk geeft. We zien meer aanvragen voor begeleiding in vergelijking met vorig jaar. Meer inwoners maken gebruik van ondersteuning doordat mensen langer thuis blijven wonen. De lagere kosten aan PGB’s hebben mogelijk te maken met een verplaatsing naar ZIN. Wmo Beschermd wonen De uitgaven voor Beschermd Wonen zijn afgerond € 4,2 miljoen lager uitgevallen dan we begroot hadden. Dit is onder te verdelen in afgerond € 4,1 miljoen lagere uitgaven op de regionale begroting en € 119.000 lagere uitgaven op de lokale investeringsagenda voor beschermd wonen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=b96f4b13-5a71-4a85-b66f-450070aef021