Document · PDF

Jaarverslag en jaarrekening 2021.PDF

Gemeenteraad 7 juli 2022, gemeente OssBij agendapunt: A Jaarverslag en jaarrekening 202139.444 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarverslag en jaarrekening 2021

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief

Leeswijzer

Samenvattend financieel beeld

Financiën programma's in één oogopslag

COVID-19: Financiële ondersteuningsmaatregelen en risico's

Programma 1. Zorg en welzijn

Programma 2. Werk, inkomen en onderwijs

Programma 3. Ontmoeten, sport en cultuur

Programma 4. Dynamisch stadscentrum

Programma 5. Zuinig op ons klimaat

Programma 6. Vitale economie

Programma 7. Mobiliteit

Programma 8. Aantrekkelijk wonen in Oss

104

Programma 9. Veilige omgeving

116

Programma 10. Besturen in verandering van tijden

125

Programma 11. Financieel solide

138

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

145

Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen

164

Paragraaf financiering

169

Paragraaf verbonden partijen

174

Paragraaf grondbeleid

195

Paragraaf lokale heffingen

210

Paragraaf bedrijfsvoering

214

Paragraaf investeringsplan

216

Voortgangsrapportage Integraal Uitvoeringsprogramma (IUP) openbare ruimte

222

Bestemming rekeningresultaat

227

JAARREKENING

238

Programmarekening op hoofdlijnen

239

Incidentele baten en lasten

242

Analyse rechtmatigheid

250

Balans en toelichting

251

Balans

252 2

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

255

Toelichting op de balans

260

Financieel overzicht totale begroting volgens taakvelden

285

Bijlage WNT

291

Sisa-bijlage

292

OVERIGE GEGEVENS

293

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

300

Bijlage 1: Overzicht subsidies

304

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Met veel plezier bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening over 2021 aan, het laatste volledige jaar van deze raadsperiode en het coalitieakkoord ‘Kansen zien, Kansen pakken’. Per begrotingsprogramma leggen wij verantwoording af: wat waren de plannen in de begroting en wat hebben wij gerealiseerd. Hoe staat onze gemeente er financieel voor, hoe gaat het met de verbonden partijen, wat zijn de risico’s en hoe hebben we die in grip? Dit en veel meer treft u aan in dit jaarverslag en deze jaarrekening. Deze presentatie van deze jaarstukken geven een mooi moment om terug te kijken op de afgelopen vier jaar. Dat doen we kort in deze inleiding. Wat valt op als je met enige afstand reflecteert op onze samenleving, onze inspanningen, de wereld om ons heen. Wij zien zeven lijnen. 1.

COVID-19

Eind 2019/begin 2020 kwamen de eerste berichten vanuit China over een virus dat daar rondging. De eerste inschattingen van de deskundigen waren dat het niet zo vaart zou lopen en dat Nederland uitstekend voorbereid was. De rest is geschiedenis. Een overrompelend voorjaar volgde met veel overlijdens, lockdowns, avondklok, steunpakketten, verenigingen en ontmoetingen tussen mensen die stil kwamen te liggen, branches die top draaiden en zwaar getroffen werden. Het ging over gezondheidszorg, over maatschappelijke ontwrichting en over onze economie. Over veerkracht, vereenzaming, initiatieven om mensen bij elkaar te brengen. Maar ook met enorme overheidsuitgaven, een grotendeels bloeiende economie, een overspannen arbeidsmarkt en woningnood met extreme huizenprijzen. En zo zijn er nog veel meer effecten te noemen. Samen met u hebben wij snel een aantal uitgangspunten voor onze rol en taak geformuleerd en aan de hand daarvan onze samenleving bijgestaan. Ondersteuning vanuit Werk en Inkomen, zoeken naar wat er wel mogelijk is, ruimte voor ondernemerschap, lastenverlichting, hart onder de riem. Met aandacht, met geld, met verruiming van mogelijkheden. De Rekenkamer oordeelde in 2021 dat het Osse coronabeleid zich prima kan meten het beleid van grote steden als Arnhem, Tilburg en Breda. Hoe we er nu voorstaan als samenleving, is moeilijk in te schatten.

Hoewel de pandemie aan kracht is verloren, zijn de lange termijneffecten nog niet te overzien. Wij hebben ervaren dat wij samen met u eendrachtig hebben samengewerkt om onze samenleving zo goed mogelijk door deze crisis te loodsen. Het overzicht van alle maatregelen treft u in deze jaarstukken nogmaals aan. 2.

Bouwen aan een zelfbewust Oss

We hebben het met regelmaat over een 100.000 gemeente en zeggen daar onmiddellijk bij dat het niet om het exacte aantal inwoners gaat, maar om een groeiend zelfbewustzijn, een strategisch beter onderlegde gemeente, om ambitie uit te spreken en vorm te geven. Wij zien dat we daarin flinke stappen hebben gezet. De woningbouwplannen met ruim 8000 woningen in zowel de stedelijke omgevingen als in de kernen. Van Raadhuislaan tot Oss West, in Ravenstein en Geffen, in de overige kernen. Ambities met de spoorzone, die hoe het uiteindelijk ook uitpakt, verbonden zijn met een lange termijnvisie. De sloop van het V&D-gebouw en het toevoegen van een nieuwe icoon aan het centrum. De proeftuin Ruwaard als toekomstige werkwijze in ons land om ontschot te werken. Het nieuwe zwembad, de toekomst van de Lievekamp. De investeringen in onze organisatie, in zowel de omvang als de kwaliteit. De structurele middelen die de laatste twee jaar beschikbaar zijn gesteld, stellen ons in staat om sprongen te maken in kwaliteit en betrouwbaarheid van advies/beleid én uitvoering doordat we meer mensen kunnen stellen en passender belonen. Ook hier groeien we naar het 100.000 profiel. Oss staat stevig op de kaart, heeft de wind in de zeilen en dat is aan veel te merken. Dat is overigens geen solo prestatie van de gemeente.

Maar onze hele gemeenschap: de distributie van de COVID-19 vaccins wordt verzorgd door een Oss bedrijf, de laagste leegstand in het centrum is landelijk nieuws, de jaarlijkse 5 mei viering startte in Oss en grote sportevenementen weten Oss te vinden. Oss slaat zijn vleugels uit en de kracht is zichtbaarder geworden. 4

Grote transities een stap verder gebracht

Verandering van tijd, zo wordt de periode van transities wel genoemd. Wezenlijke veranderingen die van invloed zijn op onze wijze van leven, ons voorzieningenniveau, onze vanzelfsprekendheden. Het raakt inwoners in hun individuele leven, maakt onzeker en roept ook wrevel en verzet op. Dat oude gebruiken op laatste benen lopen, is duidelijk. Hoe het nieuwe eruit ziet, wat dat van inwoners vraagt, wie wat betaalt, is onduidelijk en niet onmiddellijk tastbaar en voorstelbaar te maken. Dat maakt omgaan met transities lastig, complex en van de lange adem. We staan aan het begin en ondanks de onduidelijkheid zijn we op weg. De transformatie van het sociaal domein, met de verschuiving van minder individuele oplossingen en meer collectieve. Het breed toepassen van de Samenwerkwijze, waarbij eigen kracht en die van de omgeving leidend zijn. Anders omgaan met afvalinzameling met eindelijk een flinke beperking van restafval. Ingrijpende stappen in de energie transitie, met aandacht voor energiebesparing, van het gas af en besluiten rond windenergie. Ruimte voor de rivier en aandacht voor hoogwaterbescherming en klimaatverandering met de Meanderende Maas. Ook de komende jaren vragen de grote maatschappelijke vraagstukken aandacht en een lang termijn aanpak, die niet altijd makkelijk maar wel noodzakelijk is. 4.

Aandacht, zorg en ruimte voor de samenleving

COVID-19, ambities en grote maatschappelijke opgaven bestaan naast ons dagdagelijks uitvoerend werk. Zorgen voor een goede jeugdzorg, vluchtelingen uit Oekraïne opvangen, beschermd wonen voor wie dat nodig heeft. Inwoners helpen aan werk, zodat ze hun leven weer op de rit krijgen, vroegtijdig schoolverlaten beperken. Dat doen we voortreffelijk. Samen met verenigingen, partners en wijk- en dorpsraden bouwen aan nieuwe ontmoetingsplekken in Oss Noord-West en Neerloon, Overlangel en Keent. De toekomst van de Groene Engel veiligstellen, nieuwbouw van scholen. Meegaan met de fusie in het MBO en borgen dat Oss een belangrijke vestigingsplaats blijft. De zeggenschap over Herperduin weer in eigen handen brengen, waardoor wandelaars, ruiters, fietsers en natuurontwikkeling hand in hand gaan en wij een prachtig natuurrecreatiegebied in onze gemeente beleven. Ruimte voor en vertrouwen in de samenleving door welstand af te schaffen, het bestemmingsplan buitengebied aan te passen aan maatschappelijke behoeften, de Intake tafel in te richten voor een snellere toets bij bestemmingsplan wijzigingen. Daarnaast is er van alles gebeurd in de samenleving, wat soms diep ingreep in de levens van onze inwoners, waartoe de gemeente zich telkens passend heeft verhouden.

De afgelopen vier jaar hebben we ondersteund wie dat nodig had, ruggensteun gegeven aan wie op gang gebracht moest worden, blijvend geïnvesteerd in samenlevingsopbouw en ontmoeten en hebben we regelgeving geschrapt die initiatiefkracht en vormgeven aan het eigen leven belemmert. 5.

Financieel gezond en een flink overschot

Oss was en is een financieel gezonde gemeente. We staan er goed voor. Onze administratieve organisatie is op niveau, onze vermogenspositie is sterk. College en raad vinden elkaar in een zorgvuldig financieel beleid: niet rijk rekenen, tegenvallers verwerken wanneer ze zichtbaar zijn en mogelijke meevallers inboeken als ze op onze rekening staan. Samen met een prima begrotingsdiscipline geeft dit ons een solide basis. Natuurlijk kijken we uit naar een minder schommelig gemeentefonds, zodat we meer vanuit een voorspelbare lijn kunnen begroten. Afgelopen jaar zijn we van code rood, via oranje naar code groen gegaan. Gelukkig hebben we in alle kleuren het hoofd koel gehouden, maar het helpt als we meerjarig weten waar we aan toe zijn. De lasten voor inwoners zijn ook in deze vier jaar ruim onder het landelijk gemiddelde gebleven. Het streven sinds jaar en dag is € 22,50 (de oude vijftig gulden) eronder en dit jaar lukt dat met zelfs € 37,50. Wat dit jaar opvalt is het flinke overschot op de jaarrekening. Zo’n € 20 miljoen. In hoofdlijnen kunnen we als volgt verklaren. Het Rijk heeft aan het eind van 2021 grote bedragen naar onze gemeente overgemaakt, bedoeld voor jeugdzorg en COVID-19 maatregelen en als gevolg van actualisatie van het gemeentefonds. Er resteerde geen tijd om deze middelen volledig te besteden.

De andere helft van het overschot heeft te maken met te ambitieus plannen, te weinig menskracht om het uit te voeren, onze werkwijze om meevallers pas in te boeken als we er 100% zekerheid over hebben en tegenvallers als ze zich dreigen voor te doen. Vooral de eerste twee verklaringen vragen van ons aandacht: strakker plannen en alles uit de kast halen om op een krappe arbeidsmarkt toch de mensen te vinden. 6.

Het maatschappelijk klimaat

Er gebeurt van alles in onze samenleving. Door COVID-19 zijn er inwoners en ondernemers die hun eigen vermogen en pensioen pot moeten opmaken. Bij wie het water aan de lippen staat. En zij die het al moeilijk hadden, kregen het nog zwaarder. COVID-19 zorgt ook voor verdeeldheid, het gevoel van buitengesloten worden. Uitvoerende overheidsorganisaties zijn de menselijke maat soms kwijtgeraakt, waardoor het vertrouwen in de overheid afneemt. Inwoners die met overheidsplannen worden geconfronteerd waar ze tegen zijn, schuwen grote woorden en bedreigingen minder. In de Tweede Kamer zijn de omgangsvormen binnen en buiten de Kamer onderwerp van gesprek. De relatie inwoner-overheid komt onder druk te staan en samenwerking maakt plaats voor tegenstellingen. Het maatschappelijk klimaat is verhard. Tot nu toe gaat dit redelijk voorbij aan Oss, maar we zijn geen eiland. Ook wij hebben ermee te maken gekregen. We hebben continue naar verbinding, in contact blijven en elkaar opzoeken gezocht. Maar van ons mag ook worden verwacht dat we knopen doorhakken en kiezen nadat College en Gemeenteraad alles overwogen hebben. En dat we grenzen stellen. In die dynamiek hebben we bestuurd: menselijke maatvoering, in gesprek blijven, grenzen stellen, alle begrip voor emotie en geen ruimte voor agressie. 7.

Trots op de samenwerking

Met veel plezier kijken wij terug op de samenwerking de afgelopen vier jaar. Samenwerking met vrijwilligersorganisaties, ondernemers, woningbouwcoöperaties, wijkraden, maatschappelijke instellingen, inwoners, andere gemeenten in onze regio en daarbuiten. Aansluiten bij de dynamiek van de samenleving en het oplossend vermogen van anderen. Partnerschap, uitgaan van vertrouwen, ruimte bieden. Bij de handhaving van COVID maatregelen en bij de ontwikkeling van ontmoeten in Macharen. We kunnen hier tientallen voorbeelden van noemen. Het maatschappelijk netwerk en cement in Oss zijn stevig en vormen een wezenlijke bouwstof voor de samenleving die zelf de handen uit de mouwen steekt en verantwoordelijkheid draagt. Oss kenmerkt zich door een stabiel en respectvol politiek/bestuurlijk klimaat. Er wordt gesproken over inhoud en niet gespeeld op de man. Heel veel raadsvoorstellen haalden unaniem de eindstreep en waar dat niet gebeurde, had het te maken met verschillen in visie, andere opvattingen over de samenleving of de rol van de gemeente. Ook de samenwerking met de ambtelijke organisatie verloopt uitstekend. Bestuurders en medewerkers weten elkaar laagdrempelig te vinden en bouwen samen aan een mooi Oss. Wij waarderen deze praktijk en vinden het meer dan de moeite waard om dit ook de komende jaren te koesteren en te borgen. 8.

Tenslotte

Het College van 2018 – 2022 heeft met veel plezier en toewijding gewerkt aan de lange termijn koers voor Oss en ondertussen de kansen die zich voordeden met veel genoegen gepakt. Het nieuwe College heeft een mooi Oss overgedragen gekregen van de oude coalitie en is het vorige College van B&W erkentelijk voor het vele werk en de zorgvuldige overdracht.

Burgemeester en wethouders van Oss.

De secretaris,

De burgemeester,

drs. H. Mensink

drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans

Leeswijzer Het jaarverslag en de jaarrekening bestaan uit diverse onderdelen. In deze leeswijzer geven we bij alle onderdelen een korte uitleg. Aanbiedingsbrief In de aanbiedingsbrief blikt het college van burgemeester en wethouders terug op 2021. Wat waren de belangrijkste resultaten en ontwikkelingen? Samenvattend financieel beeld Dit hoofdstuk is een financiële terugblik op 2021. Het is een aanvulling op de inhoudelijke terugblik in de aanbiedingsbrief. Het samenvattend financieel beeld geeft een beknopte analyse van het rekeningresultaat, de financiële positie en het grondbedrijf. JAARVERSLAG Financiën programma’s in één oogopslag In dit onderdeel laten we in een figuur zien hoe onze gerealiseerde uitgaven over de programma’s verdeeld zijn. Programma’s Per programma worden de volgende vragen beantwoord: 1.

Wat willen we bereiken?

Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen?

Wat hebben we hiervoor gedaan?

Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan?

Wat heeft het gekost?

Daarna geven we op hoofdlijnen een overzicht van de subsidies die we verstrekt hebben. Achterin de jaarrekening is een uitgebreider overzicht opgenomen. Tenslotte worden aan de hand van een figuur de financiën van het programma samengevat. Paragrafen De opgenomen paragrafen zijn op grond van wetgeving een verplicht onderdeel van het jaarverslag. Het gaat bij de paragrafen telkens om onderwerpen met een groot financieel belang. Door deze op een centrale plek in het jaarverslag op te nemen wordt een goede informatievoorziening over deze onderwerpen gewaarborgd en is de informatie inzichtelijk. Voortgangsrapportage Integraal Uitvoeringsprogramma (IUP) openbare ruimte De gemeente voert elk jaar een groot aantal projecten uit in het kader van het Integraal Uitvoeringsprogramma (IUP) openbare ruimte. Het gaat dan om werkzaamheden aan bijvoorbeeld wegen, fietspaden, riolering en openbaar groen. In de voortgangsrapportage wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in de stand van zaken van deze werkzaamheden. JAARREKENING Programmarekening op hoofdlijnen Cijfers per programma Dit is een cijfermatig overzicht van de baten en lasten per programma. Het gaat zowel om de begrote cijfers als om de gerealiseerde cijfers. In dit overzicht is in één oogopslag te zien waar de verschillen tussen de begroting en de werkelijkheid zitten.

Een toelichting op de verschillen is bij de programma’s in het jaarverslag opgenomen, bij de w-vraag 'Wat heeft het gekost?'. 7

Incidentele baten en lasten In dit onderdeel is een overzicht van de incidentele baten en lasten opgenomen, zowel de begrote cijfers als de werkelijke cijfers. Incidenteel houdt in dat het gaat om baten en lasten die een tijdelijk karakter hebben. Deze zitten slechts één of enkele jaren in de begroting. Verder wordt aandacht besteed aan de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Dit zijn normaal gesproken incidentele lasten en baten. Hier bestaan enkele uitzonderingen op: sommige mutaties in reserves zijn structurele lasten of baten. Deze worden in een afzonderlijk overzicht weergegeven. Analyse rechtmatigheid In dit hoofdstuk wordt de begrotingsrechtmatigheid geanalyseerd: handelen we binnen de begroting zoals de gemeenteraad die heeft vastgesteld? Daarbij wordt niet alleen gekeken of de werkelijke lasten hoger zijn dan begroot maar ook of de lasten aan het juiste begrotingsjaar en aan het juiste programma zijn toegerekend. Bestemming rekeningresultaat In 2021 zijn niet alle werkzaamheden en projecten afgerond. In dit hoofdstuk stellen we voor om diverse budgetten die niet (volledig) besteed zijn in 2022 alsnog te besteden zodat we de bijbehorende werkzaamheden en projecten in 2022 verder kunnen afronden en uitvoeren.

Balans en toelichting Balans De balans geeft een overzicht van de bezittingen, de schulden en de stand van het eigen vermogen op een bepaald moment, in dit geval per 1 januari 2021 en per 31 december 2021. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling geven aan op welke manier de balansposten gewaardeerd zijn en tot stand gekomen zijn. Toelichting op de balans In dit hoofdstuk worden alle posten in de balans nader toegelicht en onderbouwd. Bijlage WNT Per 1 januari 2013 is de Wet Normering Topinkomen (WNT) in werking getreden. De WNT schrijft voor dat de beloning van topfunctionarissen verantwoord dient te worden in de jaarrekening, ook als de beloning beneden de norm blijft. Voor overige functionarissen geldt publicatieplicht alleen als de norm overschreden wordt. De verantwoordingsgegevens zijn in deze bijlage opgenomen. Sisa-bijlage Sisa staat voor Single information single audit. Voor diverse specifieke uitkeringen hoeven we geen aparte verantwoording aan het Rijk of de provincie af te leggen en hoeven we geen aparte accountantscontrole uit te laten voeren. De financiële verantwoording over deze uitkeringen mogen we volgens een bepaald format in de jaarrekening opnemen. De onafhankelijke accountant betrekt deze verantwoording bij de controle van onze jaarrekening.

BIJLAGEN Bijlage 1: Overzicht subsidies In dit onderdeel geven we een uitgebreid overzicht van de subsidies die we verstrekken. Dit is een aanvulling op de globale overzichten in de programma's.

OVERIGE GEGEVENS Controleverklaring De onafhankelijke accountant heeft onze jaarrekening gecontroleerd. In het accountantsverslag is te lezen wat het oordeel van de onafhankelijke accountant daarover is.

Samenvattend financieel beeld Inleiding Voor u ligt de programmarekening 2021 van de gemeente Oss. Deze programmarekening bestaat uit het jaarverslag en de jaarrekening. Hiermee leggen wij, het college van B&W, verantwoording af over het gevoerde beleid van de gemeente in 2021. Deze verslaglegging over de gemeentelijke prestaties en bestedingen in het jaar 2021 zijn uitwerkingen van de beleidsvoornemens uit de programmabegroting. In de aanbiedingsbrief hiervoor is al ingegaan op het inhoudelijke verhaal. In dit hoofdstuk ligt de nadruk op bijzonderheden in financieel opzicht. Rekeningresultaat 2021 De jaarrekening 2021 sluit met een positief saldo van € 20,1 miljoen. Dit bedrag geeft een vertekend beeld. In dit bedrag zitten namelijk een groot aantal posten, die doorschuiven naar het jaar 2022. We hebben bijvoorbeeld voor COVID-19 compensatie maar ook via de decembercirculaire inkomsten gekregen vanuit het Rijk die we in 2022 nog moeten en willen besteden. Dit om ervoor te zorgen dat we de gelden besteden aan de doelen waarvoor ze bestemd zijn. Wanneer we deze posten uit dit saldo halen komen we tot een "geschoond" resultaat van € 10 miljoen. In de volgende tabel zijn de rekeningcijfers vergeleken met de bijgestelde begroting (na verwerking van de 3Oontwikkelingen in de financiële tussenrapportage 2021 en de programmabegroting 2022-2025).

+ is uitgaven/nadelig saldo - is inkomsten/voordelig saldo bedragen x € 1.000 Omschrijving

Rekening 2021

Begroting 2021

Verschil

na wijziging Lasten

312.853

357.619

-44.766

Baten

-340.319

-355.869

15.549

Saldo programma’s

-27.466

1.750

-29.217

Stortingen reserves

32.298

27.410

4.888

Onttrekkingen reserves

-24.969

-29.169

4.201

7.330

-1.759

9.089

-20.136

-9

-20.128

Mutaties reserves

Jaarrekeningresultaat

In het hoofdstuk Bestemming rekeningresultaat wordt voorgesteld het saldo van € 20,1 miljoen als volgt in te zetten: -

Een bedrag van € 12,4 miljoen over te hevelen naar 2022 en te bestemmen voor de uitvoering/afronding van diverse projecten, COVID-19 compensatie en beleidsintensiveringen.

Het resterende bedrag van € 7,7 miljoen te storten in de algemene reserve.

Het positieve saldo van de jaarrekening kent een aantal oorzaken. In de volgende tabellen zijn de belangrijkste voor- en nadelen opgenomen. Deze voor- en nadelen verklaren per saldo een bedrag van € 18,8 miljoen.

Belangrijke voordelen - is lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Programma

Omschrijving

Bedrag

1. Zorg en welzijn

Lagere kosten jeugdhulp

-2.180

Lagere kosten Maatschappelijke Opvang (met name COVID-

-451

19) Lagere kosten PGB

-494

Lagere kosten bestrijding eenzaamheid bij ouderen

-198

Lagere kosten Jeugdwerk (met name COVID-19) 2. Werk, inkomen en onderwijs

Lagere kosten voor de TONK

-171 -1.179

Lagere kosten arbeidsparticipatie

-628

Lagere uitvoeringskosten bijstandsuitkeringen (i.v.m.

-280

vluchtelingen) Extra overschot uitvoering TOZO-regeling

-243

Lagere kosten minimabeleid

-170

Hogere inkomsten onderwijshuisvesting

-169

Lagere kosten onderwijsachterstandenbeleid

-150

Minder nadeel/ voordeel BUIG uitkeringen

-145

Lagere kosten peuteropvang

-131

Lagere kosten verduurzaming gemeentelijk vastgoed 3. Ontmoeten, sport en cultuur

Lagere kosten cultuur (COVID-19 compensatie)

-99 -1.051

Voordeel sportaccommodaties

-605

Vrijval voorziening buitenonderhoud scholen

-377

Hogere inkomsten COVID-19 compensatie Golfbad

-222

Lagere kosten buurt- en wijkcentra

-193

Lagere kosten kwijtscheldingen huren (COVID-19

-188

compensatie) 5. Zuinig op ons klimaat

Lagere kosten voor wegen, straten en pleinen

6. Vitale economie

Vrijval voorziening Pivot Park

7. Mobiliteit

Minder nadeel parkeren Lagere kosten verkeer

-293 -2.366 -860 -210

8. Aantrekkelijk wonen in Oss

Extra inkomsten leges omgevingsvergunningen

-1.440

9. Veilige omgeving

Lagere kosten integrale veiligheid

-320

10. Besturen in verandering van

Lagere personeelskosten/ overhead

-2.100

tijden Lagere kosten college Lagere kosten wijkgericht werken 11. Financieel solide

Hogere algemene uitkering (met name COVID-19

-211 -175 -2.517

compensatie) Voordeel post onvoorzien totaal

-146 -19.962

Belangrijke nadelen + is hogere uitgaven/lagere inkomsten bedragen x € 1.000 Programma

Omschrijving

1. Zorg en welzijn

Lagere opbrengsten eigen bijdrage Wmo

Bedrag 415

Hogere kosten WMO woningaanpassingen

167

2. Werk, inkomen en onderwijs

Hogere kosten WSW (COVID-19 compensatie)

421

3. Ontmoeten, sport en cultuur

Lagere inkomsten door kwijtschelding huur Groene Engel

180

en Raadhuis Ravenstein (COVID-19 compensatie) totaal

1.183

Belangrijke mutaties in reserves bedragen x € 1.000 Programma

Omschrijving

1. Zorg en welzijn

Lagere kosten project transformatie Jeugdhulp Lagere onttrekking algemene reserve

Bedrag -888 888

Lagere kosten Beschermd Wonen

-1800

Storting in de reserve Beschermd

1800

Lagere kosten Oplosagenda Beschermd wonen

-100

(incidentele uitgaven) 3. Ontmoeten, sport en cultuur

Lagere onttrekking reserve Beschermd wonen

100

Lagere onttrekking voor aandachtsexploitaties en

-316

projectleiding

4. Dynamisch stadscentrum

Onttrekking aan de reserve IVB

316

Lagere onderzoekskosten voor nieuw zwembad

-150

Lagere onttrekking algemene reserve

150

Lagere kosten leegstand/wonen in het

-669

centrum/vergroening Minder onttrokken reserve Investeringsfonds

669

stadshart/Volkshuisvesting 5. Zuinig op ons klimaat

Lagere kosten afvalinzameling

-1.991

Storting in de reserve Afvalstoffenheffing

1.991

Lagere kosten en hogere opbrengsten duurzame polder

-230

Lagere onttrekking uit het investeringsfonds

230

duurzaamheid Vertraging project Hertogswetering

-190

Lagere onttrekking uit reserve grondfonds landelijk

190

gebied 8. Aantrekkelijk wonen in Oss

10. Besturen in verandering

Lagere kosten omgevingsvisie en -wet

-227

Lagere onttrekking algemene reserve

227

Lagere kosten windpark Elzenburg de Geer

-108

Lagere onttrekking aan de reserve windpark

108

Lagere kosten ICT

-380

Lagere onttrekking reserve automatisering

380

Lagere kosten taskforce woningbouw/ bedrijventerreinen

-166

Lagere onttrekking algemene bedrijfsreserve grondbedrijf

166

Lagere kosten arbeidsbeleid, inburgering en

-211

samenwerkwijze Lagere onttrekking reserve participatiebevordering

211

Lagere kosten organisatie

-411

Storting in de reserve organisatieontwikkeling

411

Totaal

Een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen is in de programma’s van het jaarverslag opgenomen. Financiële positie In deze paragraaf wordt in het kort de financiële positie van de gemeente weergegeven door te kijken naar de volgende onderdelen: A. Weerstandsvermogen en weerstandsratio B. Financieringspositie C. Reservepositie A. Weerstandsvermogen en weerstandsratio Het weerstandsvermogen geeft de financiële gezondheid van de gemeente weer. We drukken deze uit in een ratio. De uitkomst van de ratio moet in beginsel minimaal 1 zijn. Op hoofdlijnen is het beeld als volgt: Omschrijving

Bedrag/ratio incidenteel

Bedrag/ratio structureel

Geïnventariseerde risico’s

€ 6,7 miljoen

€ -0,566 miljoen

Weerstandscapaciteit

€ 48,2 miljoen

€ 3,7 miljoen

7,18

-6,54

Weerstandsratio

De conclusie hieruit is dat de weerstandscapaciteit van voldoende omvang is om de gekwantificeerde risico’s te ondervangen. Er is ook ruimte voor het opvangen van onvoorziene risico’s. Het structurele weerstandsvermogen is negatief (dus voordelig). Dit komt doordat het de impact van het risico van de herverdeling van het gemeentefonds. Dat is omvangrijker dan de som de overige structurele risico's. We maken echter wel de kanttekening dat de COVID-19 crisis voor grote onzekerheid zorgt. Het is onduidelijk wat voor (financiële) effecten deze crisis heeft voor de toekomst. De huidige crisis en de ontwikkelingen noodzaken dat we moeten sturen met grote onzekerheid. We volgen daarom nauwgezet alle ontwikkelingen en gevolgen voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Uiteraard ook de gevolgen voor onze eigen begroting. We volgen kritisch alle landelijke ondersteuningsmaatregelen en bepalen welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Ten opzichte van de programmabegroting zijn er geen risico's vervallen.

B. Financieringspositie De financieringspositie geeft de verhouding aan tussen beschikbare financieringsbronnen op langere termijn (reserves, voorzieningen en langlopende geldleningen) ten opzichte van de investeringen in vaste activa. Hiermee geeft het dus aan op welke manier de activa gefinancierd zijn. De financieringspositie geeft aan dat er eind 2021 een financieringsoverschot is van afgerond € 30 miljoen. Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven: bedragen x € 1.000 Omschrijving

1 januari 2021

31 december 2021

136.157

151.496

Resultaat jaarrekening

8.010

20.136

Voorzieningen

45.322

48.287

Langlopende geldleningen

98.461

72.285

287.950

292.204

1.209

1.176

Materiële vaste activa

227.297

235.508

Financiële vaste activa

24.641

25.522

254.470

262.206

34.803

29.998

Reserves

Subtotaal

Immateriële vaste activa

Subtotaal

Financieringsoverschot

De gemeente is in verhouding in totaal dus meer gefinancierd met langlopende middelen. Dit komt doordat we onze voorraad aan grondexploitaties ook grotendeels gefinancierd hebben met langlopende middelen. We zien in 2021 wel een afname van langlopende geldleningen van circa € 26 miljoen en zijn in 2021 dus relatief gezien meer gefinancierd met eigen vermogen. Voor meer informatie verwijzen we naar de toelichting op de balans. C. Reservepositie De reservepositie geeft het volgende beeld: bedragen x € 1.000 Omschrijving

1 januari 2021

31 december 2021

Algemene reserve

23.642

24.584

Algemene reserve grondbedrijf

24.257

24.396

Reserves ter dekking begroting

15.864

14.057

Bestemmingsreserves ter afdekking van

23.090

22.320

Overige bestemmingsreserves

49.304

66.139

Resultaat jaarrekening

8.010

20.136

144.167

171.632

afschrijvingslasten

Totaal

De totale reservepositie is gestegen met ruim € 27 miljoen. De algemene reserve blijft op niveau. Rekening houdend met uitgestelde uitgaven en exclusief eventuele aanvullende corona-maatregelen komt het saldo van de algemene reserve uit op ongeveer € 24 miljoen. De norm bedraagt € 19 miljoen. De stijging van de reservepositie komt vooral door een stijging van de bestemmingsreserves (die bedoeld zijn om te besteden!) en door het positieve jaarrekeningresultaat 2021. Bestemmingsreserves die zijn gestegen zijn de reserve Integraal voorzieningenbeleid, reserve stadscentrum, het investeringsfonds stadshart, reserve organisatieontwikkeling, reserve Lievekamp en de reserve afvalstoffenheffing. De reserves die ingezet worden ter dekking van de begroting en voor afschrijvingslasten dalen conform eerdere besluitvorming. Voor meer informatie verwijzen we naar de toelichting op de balans, onderdeel reserves. Financiële positie grondbedrijf De paragraaf grondbeleid en het MPG bevatten de verantwoording van het grondbedrijf over het afgelopen jaar en geven inzicht in de prognose tot en met het jaar 2025. Ontwikkeling boekwaarde De boekwaarde van de grondexploitaties per 31 december 2021 is circa € 80 miljoen. Dit is inclusief het Osse aandeel van de boekwaarde van het intergemeentelijke project Heesch-West en inclusief beheercomplexen en immateriële vaste activa.

Dit betekent ten opzichte van eind 2020 een geringe toename van € 0,4 miljoen. Deze boekwaarde bestaat uit gronden en uit kosten die we al gemaakt hebben voor diverse projecten. Actuele prognose De actuele prognose uit het MPG geeft het volgende totaalbeeld: bedragen x € 1.000 Omschrijving

Boekwaarde per 31-12-2021 Verlies-voorzieningen

Herstructureringsplannen

15.128

Woningbouwcomplexen

-560

Industrieterreinen

4.353

Heesch West

22.533

Beheercomplexen

36.281

Immateriële vaste activa

2.177

79.912

34.415

Totaal

Reserves

19.132

13.106

1.734

De verwachte winstnemingen over de jaren laten de volgende prognose zien (van vastgestelde grondexploitaties, excl. verliesvoorzieningen): bedragen x € 1.000 Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

Herstructureringsplannen

-79

1.004

226

Woningbouwcomplexen

3.317

4.667

3.316

3.161

3.168

Industrieterreinen

4.680

1.324

1.283

Totaal

7.918

6.995

4.825

3.161

3.168

Uit deze overzichten valt op te maken dat we de komende jaren nog een toekomstige winst van circa € 18 miljoen verwachten. Winstnemingen gaan naar de ABR (algemene bedrijfsreserve grondbedrijf). De ABR dient namelijk als weerstandsvermogen. Als het weerstandsvermogen voldoet aan de eisen van de risico-analyse dan wordt het extra saldo besteed zoals besloten in de programmabegroting 2022-2025. In het hoofdstuk "strategische financiële verkenning ruimtelijke ambities is bepaald dat de (toekomstige) winsten uit het grondbedrijf ingezet wordt voor deze ruimtelijke ambities.

Reserves en voorzieningen grondbedrijf De algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf (ABR) is bedoeld om risico’s af te dekken die zich binnen het grondbedrijf kunnen voordoen. Voor de bepaling van de risico’s maken we gebruik van de Monte-Carlomethode binnen het grondbedrijf. Hiermee bewerkstelligen we een eenduidig risicobeleid waarbij alle risico's van de grondexploitaties worden meegenomen In het volgende schema is een totaaloverzicht gegeven van de ontwikkeling van de ABR in 2021: bedragen x € 1.000 Omschrijving

Bedrag

Stand per 1 januari 2021

24.257

- Rente

262

- (Tussentijdse) winstnemingen industrie

4.680

- (Tussentijdse) winstnemingen woningbouw

3.317

- (Tussentijdse) winstnemingen herstructurering

-80

- Verkoop beheer- en overige gronden

593

Stortingen

8.772

- Investeringsfonds Stadshart (programmabegroting 2021)

-2.000

- Investeringsimpuls Ontmoeten. sport en cultuur (programmabegroting 2021)

-3.123

- Waterveiligheid Meanderende Maas (programmabegroting 2021)

-500

- Nieuwbouw golfbad Oss (programmabegroting 2021)

-75

- Voorziening te verwachten exploitatieverliezen

-1.426

- Voorziening plankosten immateriële vaste activa

-917

- Taskforce versnelling woningbouw

-147

- Afboeken IMVA gemeentehuis Geffen

-275

- Overige

-171

Onttrekkingen

-8.634

Stand ABR per 31 december 2021

24.395

Op basis van een meerjarenprognose en de risicoanalyse is het verloop van de reserves en voorzieningen binnen het grondbedrijf als volgt: bedragen x € 1.000 Omschrijving

31 december

2021

2022

2023

2024

24.395

11.282

14.021

17.140

624

5.724

1.734

10.000

3.074

2.177

2.967

Voorziening exploitatieverliezen

19.132

15.740

15.251

Voorziening afwaardering (I)MVA

2.102

Voorziening Heesch West

13.106

Totaal

63.270

52.623

54.873

42.741

Algemene bedrijfsreserve Reserve strategische aankopen Risicoreserve Heesch West Reserve binnenstedelijke transformaties Reserve bovenwijkse voorzieningen Voorziening immateriële vaste activa

De algemene bedrijfsreserve stijgt de komende jaren. De minimale omvang van deze reserve bedraagt € 4,4 miljoen in 2022 en stijgt naar circa € 5,3 miljoen in 2026. Het bedrag boven deze minimale ABR romen we af en zetten deze gelden in voor realisatie van ruimtelijke ambities (programmabegroting 2022-2025). In de programmabegroting 2022 is besloten om deze reserve met € 18,2 miljoen af te romen en in te zetten voor strategische aankopen, voor binnenstedelijke transformaties en voor bovenwijkse voorzieningen. Dit is verwerkt in bovenstaand overzicht. Op basis van de huidige prognoses is de afroming tussen 2023 en 2026 circa € 13 miljoen. Besluitvorming hierover vindt nog plaats. In de voorziening exploitatieverliezen is het verwachte verlies van de grondexploitatie voor het Walkwartier opgenomen (ruim € 12,7 miljoen). Hierin zitten ook verliezen gekoppeld aan andere projecten. Voor het project Heesch West is op basis van de regionaal vastgestelde grondexploitatie een verwacht verlies van € 13,1 miljoen afgedekt (in een voorziening). Daarnaast hebben we op basis van onze risicoanalyse een aanvullende risicoreserve van afgerond € 1,7 miljoen voor Heesch West gevormd. Voor een specificatie verwijzen we naar het MPG, de paragraaf grondbeleid en de toelichting op de balans.

Ontwikkelingen na 2021 Het COVID-19 (Corona) virus heeft directe invloed gehad op de uitkomsten van de jaarrekening 2021. Op diverse beleidsterreinen hebben we extra gelden vanuit het Rijk ontvangen voor ondersteuningsmaatregelen en hebben we zelf extra kosten gemaakt voor ondersteuning. Een totaaloverzicht is zo goed mogelijk weergegeven in een apart hoofdstuk over de herstelagenda COVID-19. Daarnaast zien we directe effecten doordat bijvoorbeeld projecten/ evenementen zijn uitgesteld. COVID-19 zal ook meerjarig effecten hebben op de financiële positie van de gemeente. Er blijft sprake van grote onzekerheid. Voor ondersteuning sluiten we zo veel mogelijk aan bij de landelijke regelingen van het kabinet. Vervolgens kijken we naar provinciale regelingen en ook kijken we naar onze eigen rol. Uitgangspunt daarbij is dat we zo veel mogelijk het zorglandschap en economische/ maatschappelijke infrastructuur in stand houden. We willen een stabiele partner zijn, maar geen onverantwoorde wissel trekken op de toekomst. We volgen daarom nauwgezet alle ontwikkelingen en gevolgen voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Uiteraard ook de gevolgen voor onze eigen begroting. Naast COVID-19 crisis zien we ook grote onzekerheden door de oorlog in Oekraïne.

Samengevat zien we onzekere rijksinkomsten, een overspannen arbeidsmarkt en een overspannen woningmarkt, hoge inflatie, sterk gestegen bouwkosten en energiekosten als belangrijke ontwikkelingen die direct effect gaan hebben op onze financiële positie.

Resultaatbestemming 2021 In de jaarrekening wordt voorgesteld om het positieve saldo van afgerond € 20,1 miljoen te bestemmen. We stellen voor om voor concrete projecten een bedrag van € 12,4 miljoen over te hevelen naar 2021 en te bestemmen voor de uitvoering van deze projecten en afronding van diverse projecten, voor COVID-19 compensatie en voor beleidsintensiveringen. Voor het restant van € 7.747.639 stellen we voor om dit in de algemene reserve te storten. De algemene vrije reserve is bestemd voor de opvang van algemene risico's en fluctuaties in de rekeningresultaten. De norm voor de algemene reserve is 10% van de algemene uitkering. Dat komt neer op een bedrag van € 19 miljoen. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2021 naar verwachting € 24,9 miljoen. Dit komt wel door uitgestelde uitgaven. We hebben hier voor komende periode nog onttrekkingen uit geraamd van afgerond € 1,1 miljoen. Accountantscontrole De onafhankelijke accountant heeft op grond van artikel 213 van de Gemeentewet naast een getrouwheidsonderzoek ook een rechtmatigheidsonderzoek uitgevoerd naar de baten, lasten en balansmutaties. We hebben een goedkeurende verklaring ontvangen.

Financiën programma's in één oogopslag In de volgende figuur laten we zien hoe onze gerealiseerde uitgaven in 2021 over de programma's verdeeld zijn (bedragen x € 1.000).

COVID-19: Financiële ondersteuningsmaatregelen en risico's Inleiding In dit hoofdstuk geven we een samenvatting van de herstelagenda zoals we deze in 2021 hebben vastgesteld. Er blijft sprake van grote onzekerheid. We volgen daarom nauwgezet alle ontwikkelingen en gevolgen voor onze inwoners, bedrijven en instellingen. Uiteraard ook de gevolgen voor onze eigen begroting. We volgen kritisch alle landelijke ondersteuningsmaatregelen en bepalen welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. We hebben een goede algemene reserve. Tijdens het COVID-19 debat heeft de gemeenteraad via een motie besloten om deze reserve in te zetten om de COVID-19 schade te betalen. In dit hoofdstuk geven we onze uitgangspunten weer voor ondersteuning en vatten onze herstelagenda samen. We laten een totaalbeeld zien van de financiële compensatie die we krijgen vanuit het Rijk en laten zien welke maatregelen we nemen voor ondersteuning. Uitgangspunten voor ondersteuning De COVID-19 crisis is groter dan wij als gemeente aankunnen. We zullen keuzes moeten maken. Ter ondersteuning van inwoners, bedrijven en instellingen sluiten we zo veel mogelijk aan bij de landelijke regelingen van het kabinet. Vervolgens kijken we naar provinciale regelingen, de banken en de brancheorganisaties. Ook kijken we naar onze eigen rol. Bewust in deze volgorde. Primair staan wij aan de lat voor onze beleidstaken.

We hebben samen met de gemeenteraad de volgende criteria vastgesteld: 1.

We geven inkomenssteun aan mensen die dat nodig hebben, geen omzetsteun aan bedrijven, of sectoren

Helpen verdienen

Op naar werk

We investeren in samenleven

We investeren in zorgcontinuïteit

We zijn en blijven een financieel gezonde organisatie.

Inkomenssteun wel, omzetsteun niet We geven inkomenssteun aan mensen die dat nodig hebben. Werknemers, ondernemers, zzp-ers enzovoort. Bijstand, bijzondere bijstand en andere gemeentelijke instrumenten zijn daarvoor beschikbaar. Landelijke financiële steunregelingen voeren we met voorrang uit. We lobbyen waar mogelijk voor meer regelingen, langere termijnen, ruimere voorwaarden. Meer kunnen we niet doen. Het is niet onze rol om individuele bedrijven te behoeden van de ondergang. Evenmin kunnen we hele sectoren financieel redden. Hoe vervelend we dat ook vinden. Het is de rol van de markt. Het is ook niet betaalbaar. Helpen verdienen Het is vitaal voor de economie dat de getroffen sectoren door COVID-19 weer beter gaan draaien. We hebben met z’n allen de producten en diensten nodig. We hebben ook het werk en het inkomen dat er bij hoort nodig. We dragen op een aantal manieren bij aan herstel. We doen dat tijdelijk door bij te dragen aan lastenverlichting voor bedrijven. Denk aan het verlengen van betaaltermijnen of het kwijtschelden van bepaalde lasten. Maar dat is niet voldoende. We willen bedrijven vooral helpen verdienen. Ruimte voor ondernemerschap. Waar ondernemers anderen meekrijgen, zullen we welwillend meewerken aan ook vernieuwende of tijdelijke plannen.

Denk verder onder andere aan: onze eigen investeringen en uitgaven naar voren halen, koop lokaal acties steunen, kennis verbinden. Maar ook: het ondernemingsklimaat versterken. Het mogelijk maken van grotere terrassen, drive-ins, extra standplaatsen, verkoop aan particulieren door groothandels, etc. Hiermee hebben we veel ondernemers kunnen steunen.

Op naar werk Inkomenssteun is soms nodig, werk is beter. Bijdragen aan werkgelegenheid, maar zeker ook aan scholing en aan matching zijn belangrijk. Voor economische stabiliteit en draagkracht voor de gevolgen van de crisis. Voor inkomensvoorziening, lager zorggebruik maar zeker ook om zoveel mogelijk mensen weer mee te kunnen laten doen. Samenleven mogelijk maken Samenleven betekent onder andere kunnen sporten, ontmoeten, cultuur maken en van cultuur genieten. De inwoners, verenigingen en culturele ondernemers zorgen daar grotendeels zelf voor. Daar bouwen en vertrouwen we op. De gemeente subsidieert van oudsher een belangrijk deel van de sector. De hele sector krijgt klappen. De rijksmaatregelen lijken maar een deel daarvan op te vangen. De crisis gaat wellicht leiden tot het stoppen van sommige aanbieders. Misschien kunnen niet alle accommodaties en plannen die we er voor hadden behouden blijven. En misschien is het tijd om een aantal vernieuwingen door te voeren. Maar we staan samen met aanbieders, vrijwilligers en organisaties garant voor een essentieel niveau van maatschappelijke voorzieningen. Basaal zorg- en welzijnslandschap Beschikbaarheid van zorg- en welzijnsaanbod is vitaal. We hebben een morele en juridische verantwoordelijkheid. We investeren in behoud van diversiteit van zorgaanbieders zodat er voldoende aanbod blijft.

Reisafstanden, keuzemogelijkheden, voorkeursaanbieders, het kan allemaal minder optimaal zijn. Maar beschikbaarheid van zorg- en welzijnsaanbod is noodzakelijk. Financieel gezonde organisatie We zijn en blijven een financieel gezonde organisatie. -

We zorgen voor sluitende begrotingen;

We doen bij alle steunmaatregelen een check: korte termijn hulp (incident) moet niet leiden tot verplichtingen die op termijn niet vol te houden zijn.

Herstelagenda Vanuit bovenstaande criteria kiezen we voor een herstel en versterkingspakket gericht op de volgende pijlers: -

Duurzaam investeren;

Investeren in een sociaal sterke stad;

Helpen verdienen.

Duurzaam investeren Gezien de economische ontwikkeling spreken we niet meer van anticyclisch investeren. Wel houden we vast aan het uitgangspunt om duurzaam te investeren in de toekomst van onze stad en kernen. We houden daarbij vast aan onze topprioriteiten: -

Dynamisch stadscentrum;

Voorzieningen voor ontmoeten, sport en cultuur;

Bouwen voor de toekomst;

Duurzaamheid.

Voor een nadere invulling hiervan verwijzen we naar de programmabegroting 2022-2025. Investeren in een sociaal sterke stad De COVID-19 heeft een grote sociaal en maatschappelijke impact op onze stad. Tegelijkertijd blijft het lastig in te schatten wat de diepere effecten zijn op het gebied van gezondheid, sociaal domein, verenigingsleven, cultuur, evenementen of voor ouderen, jongeren, zzp'ers etc. Naast onze inzet voor de ondersteuningsmaatregelen COVID-19 zetten we stevig in op het gebied van participatie, inkomensvoorziening, armoede en schulden. Natuurlijk voeren we daarvoor de landelijke regelingen uit en doen we er alles aan om in regionaal verband en lokale samenwerkingen extra advies en ondersteuning te bieden. We zetten daarbij in op de speerpunten: -

“van werk naar werk”

“van bijstand naar werk”

“van bijstand naar meedoen”.

Bij het versterken van een sociaal sterke stad hoort ook het initiatief van een lerende stad en investeringen in voorzieningen. We verwijzen graag naar de verschillende begrotingsprogramma's voor nadere uitwerking. Helpen verdienen Een belangrijke pijler voor ons als gemeente is ook ondernemers “helpen” verdienen. We vervullen hierbij vaak een randvoorwaardelijke rol. Ruimte voor ondernemerschap en ook het versterken van het ondernemingsklimaat. Helpen verdienen betekent dat je in de dienstverlening naar ondernemers toe meedenkt bij het zoeken naar mogelijkheden en aanjagen van transities. Uiteraard binnen de bestaande regelgeving met de nodige zorgvuldigheid. De gemeente stelt zich daarbij niet op als kredietverstrekker maar als mogelijkmaker, bijvoorbeeld bij de verruiming van terrassen en te bekijken hoe we evenementen toch kunnen laten plaatsvinden. Door de grote transformatieopgaves rondom digitalisering, duurzaamheid, inclusiviteit en circulariteit onder de aandacht te brengen bij het bedrijfsleven en flexibel mee te denken over regelgeving en bedrijfshuisvesting zorgen we dat de ondernemers zoveel mogelijk kunnen blijven ondernemen en daarbij innovatief kunnen zijn. Financiële compensatie vanuit het Rijk Vanuit het Rijk ontvangen we compensatiepakketten. Dit omdat gemeenten ook veel geld extra uitgeven en ook inkomsten mislopen.

We zetten deze rijksgelden zo goed mogelijk in voor onze compensatiemaatregelen. Hierbij willen we ook opmerken dat er sprake is van grote diversiteit in de rijksregelingen. Een aantal regelingen zijn ter compensatie van maatschappelijke kosten (bijvoorbeeld de gelden voor maatschappelijke opvang en de gelden voor ons SW bedrijf), anderen zijn bedoeld als vergoeding voor extra kosten/ gemiste opbrengsten die we als gemeenten hebben gemaakt voor de uitvoering van regelingen. De bedragen in de tabellen lijken aanzienlijke bedragen echter we de meerjarige effecten van deze crisis zijn blijft lastig te voorspellen. Het totale compensatiepakket ziet er als volgt uit:

Toelichting

Landelijk

Bedrag Jaar

Totaal voor

bedrag

2020 Oss

2021 Oss

Oss

Algemeen Opschalingskorting: besloten is om deze bezuiniging voor gemeenten in de jaren 2020 en 2021 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot hogere algemene uitkering.

€ 70 miljoen in 2020 en € 160

€ 353.000

€ 805.000

€ 1.158.000

€ 1.420.000

miljoen in 2021.

2022: opschalingskorting geschrapt Compensatie gemiste inkomsten Compensatie voor gemiste toeristenbelasting. Compensatie voor gemiste parkeerbelasting.

€ 100 miljoen

€ 57.000

€ 125 miljoen

€ 307.000

€ 20 miljoen

€ 50.000

Compensatie voor gemiste precariobelasting/ marktgelden en evenementenleges Reservering voor aanvullende compensatie. In de decembercirculaire is dit bedrag

€ 250 miljoen,

verhoogd tot € 250 miljoen. Uitkering na

gereserveerd

analyse van jaarrekeningen gemeenten. Pm Inkomstenderving 1e kwartaal 2021

Toelichting

Landelijk

Bedrag Jaar

Totaal voor

bedrag

2020 Oss

2021 Oss

Oss

Compensatie zorgkosten Inhaalzorg en meerkosten Jeugdzorg

€ 34,3 + € 26,2 miljoen

Inhaalzorg en meerkosten Wmo 2015

€ 11,7 + € 20,8

begeleiding

miljoen

Afrekening continuiteit van zorg Wmo 2015 € 20,4 miljoen Inhaalzorg en meerkosten maatschappelijke opvang (gelden als centrumgemeente voor de regio) Continuïteit van zorg beschermd wonen

€ 98 + € 81 miljoen € 5,6 + € 8 miljoen

€ 194.000

€ 148.000

€ 342.000

€ 72.000

€ 128.000

€ 200.000

€ 123.730

€ 828.847

€ 787.490

€ 1.616.337

€ 61.669

€ 95.662

€ 157.331

Noodopvang kinderen met ouders cruciaal beroep. Deze opvang is zonder extra kosten € 23 miljoen

€ 109.000

€ 18 miljoen

€ 106.000

€ 4 miljoen

€ 19.378

ouders. Medio maart tot 1 juli. Compensatie inkomstenderving eigen bijdrage Wmo. Deze werd door SVB in die periode niet geïnd voor gemeenten. Maanden april en mei 2020. Compensatie quarantainekosten Extra begeleiding kwetsbare groepen (dagbesteding) Bestrijden eenzaamheid ouderen

€ 37 miljoen

€ 223.000

€ 36,5 miljoen

€ 193.490

€ 42.000

€ 25.546

€ 67.546

€ 16.170.078

€ 4.409.601

€ 20.579.679

€ 130.452

€ 300.025

€ 430.477

€ 160.211

€ 75.019

€ 153.366

€ 228.385

€ 25.966

€ 53.083

€ 79.049

€ 1.316.608

Voorschoolse voorziening peuters: in de periode van 16 maart tot en met 7 juni is de kinderopvang (gedeeltelijk) gesloten. Ouders/ verzorgers zijn in maart opgeroepen om de rekening voor de opvang

€ 8,3 miljoen

te blijven betalen. Om de eigen bijdrage van de ouders/ verzorgers te vergoeden ontvangen we compensatie. Compensatie Werk & Inkomen Vergoeding uitvoering Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige

€ 2 miljard

ondernemers (TOZO) € 39,3 miljoen in Aanvullend pakket re-integratiekosten

2020 en € 88,4 miljoen in 2021

Impuls re-integratie

€ 48,3 miljoen € 15 miljoen in

Gemeentelijke schuldenbeleid

2020 en € 30 miljoen in 2021 € 5 miljoen in

Bijzondere bijstand

2020 en € 10 miljoen in 2021

TONK: Tijdelijke Ondersteuning

Eerste fase 65

Noodzakelijke Kosten voor huishoudens die mln, tweede in ernstige problemen komen

tranche 195 mln

Herorientatie zelfstandigen

€ 33.134

2022: aanvullend pakket re-integratiekosten

€ 49.030

2022: impuls re-integratie

€ 144.489

Toelichting

Landelijk

Bedrag Jaar

Totaal voor

bedrag

2020 Oss

2021 Oss

Oss

2022: schuldenbeleid

€ 151.773

2022: bijzondere bijstand

€ 75.887

Compensatie Jeugd Compensatie voor organisaties zoals scouting en speeltuinen.

€ 7,3 miljoen

€ 37.000

Perspectief jeugd en jongeren: gerichte financiële impulsen om samen met

€ 21 miljoen in

jongeren, lokale organisaties en

2020 en € 19

evenementensector kleinschalige

miljoen in 2021

€ 194.000

activiteiten te programmeren. Jongerenwerk Jeugd

€ 14 miljoen

€ 66.000

Mentale ondersteuning jeugd

€ 11,5 miljoen

€ 56.000

Activiteiten en ontmoeting jeugd

€ 8 miljoen

€ 39.000

€ 10.000

Project Jeugd aan zet Compensatie sociale werkbedrijven Verwachte tekorten bij SW bedrijven door (gedeeltelijke) sluiting en wegvallen

€ 90 miljoen

€ 894.000

€ 50 miljoen

€ 497.000

opbrengsten. Idem voor de periode 1 juni tot en met 31 december 2021. Idem voor periode 1-1 tot en met 1-10

€ 45 miljoen

€ 440.000

Compensatie Sport Compensatie inkomstenderving kwijtschelden huren aan sportverenigingen.

€ 90 miljoen

€ 126.423

- voor de periode 4e kwartaal 2020.

€ 60 miljoen

€ 97.182

- voor de periode 1e kwartaal 2021

€ 50 miljoen

€ 126.423

- Voor de periode 1 maart tot en met 1 juni 2020.

- voor de periode 2e kwartaal 2021 Zwembaden en ijsbanen (2020 en 1e helft 2021)

€ 180 miljoen

€ 97.182 € 169.556

€ 169.556

€ 66.285

€ 343.391

Compensatie Cultuur Overeind houden lokale en regionale cultuur sector (bibliotheek, muziekscholen, centra

€ 60 miljoen

€ 307.000

€ 254.000

€ 561.000

€ 60 miljoen

€ 304.000

€ 212.000

€ 516.000

€ 576.000

nvt

voor kunsten, musea, theater e.d. ) Idem, maar dan voor de periode 1 juni tot en met 31 december. Lokale culturele infrastructuur ondersteunen voor het jaar 2021

€ 150 miljoen

Ondersteuning lokale media. Verlenging tot eind 2020. Lokale media kunnen aanvraag doen bij dit steunfonds. Loopt niet via de

€ 24 miljoen

nvt

gemeente. Compensatie Ontmoeten

Toelichting

Landelijk

Bedrag Jaar

Totaal voor

bedrag

2020 Oss

2021 Oss

Oss

Compensatie voor extra uitgaven voor dorps- en buurthuizen (o.a. kwijtschelden huur, compensatie tegenvallende inkomsten € 17 miljoen

€ 83.000

€ 49.000

€ 132.000

etc.) Compensatie Overig Compensatie voor extra toezicht en handhavingskosten Tijdelijke corona banen toezicht en handhaving Compensatie voor hogere kosten afvalverwerking Compensatie voor extra kosten voor de organisatie van verkiezingen in 2021

€ 50 miljoen € 60 miljoen

€ 229.000

loopt via aparte uitkering

€ 28 miljoen

€ 143.000

€ 401.080

€ 13.692.707

€ 34.992.451

€ 30 miljoen in 2020 en € 22 miljoen in 2021 € 21.299.744

Financiële ondersteuningsmaatregelen Onderstaand een overzicht van financiële ondersteuningsmaatregelen: Onderwerp

Toelichting

Bedrag

Programma 1 Zorg en welzijn Doorbetaling aan

Om de continuïteit van zorg landschap te bewaren, is besloten tot

Voor de bedragen

aanbieders sociaal

doorbetaling Wmo dienstverlening voor ZIN en doorbetaling PGB

verwijzen we naar

domein

Wmo en Jeugd. Vanaf 1 juli hebben we de zorgaanbieders

rijksuitkeringen.

gevraagd de reguliere dienstverlening weer op te starten en betalen we weer alleen de geleverde zorg. We hebben de ZIN zorgaanbieders voor jeugdhulp in regionaal verband ook een omzetgarantie gegeven. Aanbieders van zowel Wmo als jeugdhulp hebben daarnaast extra kosten gemaakt. Er is een landelijke regeling gekomen om aanbieders te compenseren voor deze meerkosten, in eerste instantie voor de periode tot 1 juli 2020. Daarna is de regeling verlengd tot het einde van 2020. Inmiddels is de regeling nog een keer verlengd, namelijk tot 1 januari 2022. Doorbetaling

De gemeenschappelijke regeling betaalt:

regiotaxi



maart tot en met juni 2020: werkelijk gereden kilometers zijn voor 100% vergoed. Over de niet gereden kilometers is 80% voorschot uitbetaald;



juli- augustus 2020: werkelijk gereden kilometers zijn voor 100% vergoed. 80% vergoeding over de gederfde omzet (via een opslag op de prijs)



september tot januari 2022: (flexibele) kostprijs per kilometer (continuiteitsregeling). Leidt in 2021 tot € 175.000 lagere kosten.

Jeugd- en

Extra subsidie aan jeugd- en jongerenorganisaties (31

jongerenwerk

organisaties) om coronaschade te compenseren (en om deze

€ 37.000

organisaties een steuntje in de rug te geven).

Onderwerp

Toelichting

Bedrag

Programma 2 Werk, Inkomen en onderwijs Doorbetaling

Uitgangspunt is (conform de richtlijn van de VNG):

leerlingenvervoer



100% door betalen voor geleverde ritten



80% door te betalen voor uitgevallen ritten



Voor het vervoer van kinderen die deelnemen aan de noodopvang onderwijs en opvang voor kwetsbare kinderen gebruik te maken van leerlingenvervoer. In principe binnen de bestaande contracten. Waarbij bovenstaande afspraken gelden. Ook voor kinderen die in deze bijzondere situatie vervoer nodig hebben (en daar voorheen geen gebruik van maakten). Deze worden dus niet nog extra gefinancierd.

Voor 2021 is de regeling uit 2020 voortgezet, waarbij de tarieven meebewegen met het vervoersvolume. Dit vindt nu plaats per gemeente. Met deze regeling zorgen we voor continuïteit van vervoer. Uitvoeren TOZO-

Uitvoering van landelijke regeling

€ 20.579.679

Uitvoeren regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten

€ 1.316.608

regeling Uitvoeren TONK

(TONK). Hierbij hebben we besloten om de beleidsregels te verruimen en de regeling te verlengen tot 1 oktober 2021. Ventilatiesystemen

Extra kosten voor aanpassing ventilatiesystemen.

€ 125.000

onderwijs Voor diverse beleidsterreinen hebben we extra rijksgelden gehad. Dit vertalen we naar uitvoering. Zie herstelagenda per programma. Programma 3 Ontmoeten, sport en cultuur Algemeen

Algemene uitspraken: 

We betaalden subsidies uit ook als daar de maatschappelijke activiteiten nu niet voor uitgevoerd worden



Voor (eenmalige) evenementen betaalden we (een gedeelte van) de subsidie uit als er al reële kosten gemaakt zijn



Waar nodig kunnen we op verzoek een voorschot geven op subsidies (versneld uitbetalen 3e kwartaal 2020)



Als vrijwilligersorganisatie in directe financiële problemen geraakt, kunnen we zo nodig ook extra krediet in de vorm van een lening verstrekken

Kwijtschelding huur

We schelden de huur kwijt van de gemeentelijke accommodaties

voor

op het gebied van sport en cultuur voor:

amateurorganisaties



sport & cultuur

Zie toelichting

de periode 16 maart tot 1 juli. De kosten hiervan zijn respectievelijk voor sport € 135.597 en voor cultuur € 91.000.



4e kwartaal 2020. De kosten hiervan zijn respectievelijk voor sport € 170.487 (waarvan we een vergoeding vanuit het Rijk verwachten van € 97.182) en voor cultuur € 56.906.

Onderwerp

Toelichting 

Bedrag

1e kwartaal 2021. De kosten voor sport bedragen € 222.383 (waarvan we een vergoeding van het Rijk verwachten van € 169.556) en voor cultuur € 54.864



2e kwartaal 2021. De kosten voor sport bedragen € 110.562 (waarvan we een vergoeding van het Rijk verwachten van € 66.285) en voor cultuur € 54.864



Compensatie aan het SEC voor extra inzet in 2020 van € 17.680.

Verlengen lening

We hebben besloten om:

overeenkomsten



diverse sport en cultuurinstellingen

kiezen om geen aflossing en rente in 2020 te betalen 

(geen betaling

Onder voorwaarde van ondertekening aanvullende overeenkomst waarbij looptijd van de lening met 1 jaar

aflossing en rente in 2020)

€ 272.000

Instellingen / verenigingen de mogelijkheid te geven om te

wordt verlengd Dit geldt voor alle instellingen en verenigingen die een lening bij de gemeente hebben afgesloten. In 2020 zijn 7 leningsovereenkomsten aangepast met een renteverlies van € 272.000 in 2020 (uitstel aflossing € 167.000). In 2021 innen we de rente en aflossing weer regulier.

Professionele cultuur-

Onze professionele instellingen op het gebied van Sport, Cultuur

en sportorganisaties

en Ontmoeten geven we extra ondersteuning over het jaar 2020.

€ 194.410

De compensatie is bepaald aan de hand van de jaarcijfers 2020 van de desbetreffende instanties. Het verlies oftewel de afname van het Eigen Vermogen is het te compenseren bedrag. Voor het jaar 2021 volgt nog afrekening van de corona ondersteuning. Wijk- en dorpshuizen



Compensatie voor 2020: we compenseren wijk- en

€ 301.549

dorpshuizen voor totaalbedrag van € 191.097. We hebben € 83.000 ontvangen van het Rijk, het restant tekort van € 108.097 is nadeel voor jaarrekening 2020 

Compensatie voor 2021: we compenseren wijk- en dorpshuizen voor totaalbedrag van € 110.452. We hebben € 49.000 ontvangen van het Rijk, het restant tekort van € 61.452 is nadeel voor jaarrekening 2021

Kermis

We hebben in 2021 weer gekozen voor een kermis in afgeslankte

€ 144.000

vorm. Dit heeft in 2021 geleid tot extra nadeel. Het totale nadeel voor de kermis is € 144.000. Ventilatiesystemen

Extra kosten voor aanpassing ventilatiesystemen.

€ 125.000

vastgoed Programma 4 Dynamisch stadscentrum Belastingen

Voor compensatiemaatregelen op het gebied van reclamebelasting en precariobelasting wordt verwezen naar programma 11 Financieel solide

Parkeren

Voor compensatiemaatregelen op het gebied van parkeren wordt verwezen naar programma 7 Mobiliteit

Programma 5 Zuinig op ons klimaat Bedrijfsafval voor

We hanteren dezelfde aanpak als in ’s-Hertogenbosch, omdat we

ondernemers

samen met hen in de regio het bedrijfsafval doen. Concreet kan het contract (abonnement) op verzoek om gezet worden naar

Onderwerp

Toelichting

Bedrag

lediging op afroep: op deze manier blijft de container wel staan (wordt de beperkte huur ervan wel doorbelast), maar worden de ledigingskosten tijdelijk stilgezet. Programma 6 Vitale economie Uitstel betaling

Voor pachtovereenkomsten hebben we in 2020 gewerkt met een

pacht-

verlengde betalingstermijn van 90 dagen.

overeenkomsten Markten



Voor de kooplieden met NON-FOOD zijn de facturen

Gemiste opbrengst

marktgeld 2e kwartaal niet geïnd. Oftewel kooplieden die er

circa € 28.000 in 2020

niet staan hoeven niet te betalen. De gemiste opbrengsten

en € 30.000 in 2021

voor de gemeente bedragen ongeveer € 8.000 per kwartaal 

Voor de kooplieden met FOOD, die het zwaar hebben, kregen uitstel van betaling tot 30 mei 2020. Kooplieden met FOOD die geen financiële problemen hebben betalen de factuur marktgeld 2e kwartaal gewoon voor de vervaldatum. In principe wordt het kwartaal in het begin van het kwartaal vooraf betaald.

Vervolgens betalen kooplieden marktgelden alleen op de momenten dat ze op de markt mogen staan. Programma 7 Mobiliteit Handhaving centrum/



Geen handhaving parkeren in het centrum

gratis parkeren in het



Geen handhaving fietsen door het centrum

centrum

Op gebied van parkeren hadden we in 2020 een financieel nadeel

€ 980.000

(circa € 175.000 per maand). Na overleg met het CMO voerden we per 15 juli 2020 handhaving en dus betaald parkeren weer in. We zien wel dat de parkeerinkomsten in 2021 ver achter blijven op de “normale” ramingen. Eind 2021 is besloten om eind december/ begin januari gedurende de lock down niet te handhaven op parkeren en fietsen in het centrum. Parkeren Maasveren

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Oss&id=2e1a141a-4dc5-4b12-afd6-270d9c45c92e