Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder.PDF
Tekst van het document
Theater De Lievekamp: ‘Van theater naar kunst- en cultuurcluster’
De komende jaren zal geprogrammeerd worden langs vier parallelle programmalijnen:
Theater De Lievekamp heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld van een enigszins
•
Het professionele programma;
ingetogen theater met veilige programmering tot een zelfbewust, actief theater met
•
Voor en met het amateurveld;
een onderscheidend profiel. Dat onderscheidende profiel bestaat uit:
•
Nieuwe theatervormen (‘als je niet vindt wat je zoekt, maken we het voor je’);
•
•
Cross-sectoraal Theater van de Stad (programma met en voor kwetsbare personen
Ambitieuze programmering die voorziet in meer genres en meer gesubsidieerd
of groepen).
aanbod uit het landelijke circuit; •
•
Verbinding met de stad, waarvoor De Lievekamp een nieuwe programmalijn ‘Theater van de Stad’ heeft ontwikkeld. ‘Theater van de Stad’ beoogt nieuwe doelgroe-
Met deze programmalijnen zet De Lievekamp in op het bereiken van een breder en
pen bereiken met eigenzinnige podiumactiviteiten, in samenwerking met lokale
groter publiek. Maar bovenal wil De Lievekamp een divers en inclusief theater zijn, een
partners.
theater voor iedereen. Het accent zal de komende jaren dus vooral op de programma-
Gastvrijheid. De Lievekamp wil een ‘warm theater’ zijn waar het publiek zich wel-
lijn Theater van de Stad komen te liggen.
kom voelt. Daarbij gaat bijzondere aandacht uit naar doelgroepen die niet gewend Het toekomstplan van De Lievekamp gaat ook uit van de realisering van een (ver)
zijn naar het theater te komen.
nieuw(d) theater. De bestaande accommodatie voldoet niet meer aan de eisen van De afgelopen jaren is ook veel energie gestoken in de bedrijfsvoering. Al met al staat
deze tijd. De Lievekamp heeft in de ideale situatie een huisvestingsplan dat voorziet in
Theater De Lievekamp er goed voor: de bezoekersaantallen vertonen (tot aan Corona)
een eigentijdse theatervoorziening met o.a.:
een stijgende lijn en het theater schrijft zwarte cijfers (tot aan Corona).
•
Een grote zaal met volwaardig podium en toneeltoren;
•
Een middenzaal met inschuifbare tribune, die ook voor popconcerten kan worden gebruikt;
Theater De Lievekamp heeft een toekomstplan opgesteld dat op inhoud voorziet in: •
Verdere versterking van de programmering o.a. met internationaal aanbod. Hier-
•
en waar lokale talenten het podium krijgen;
mee wil De Lievekamp haar positie van regionaal theater uitbouwen. •
Verbreding van het profiel tot een kunst- en cultuurcluster. Dit betekent dat De
Nieuwe Vestzakzaal, waar met name Theater van de Stad - projecten plaatsvinden
•
Enkele multifunctionele zalen die zowel commercieel kunnen worden benut voor
Lievekamp meerdere culturele functies wil doorontwikkelen; naast theaterpro-
de verhuur- en congresfunctie, maar ook kunnen worden gebruikt als oefenruimte
grammering ook film, pop en cultuureducatie.
voor amateurverenigingen en voor educatieve doeleinden, o.a. voor de Muzelinck.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
30
Het versterken van de regionale aantrekkingskracht onderschrijven wij van harte. Ook over de nieuwe programmalijn ‘Theater van de Stad’ zijn wij enthousiast. Waar we in de afgelopen jaren hebben kunnen voorzien in cofinanciering voor een eerste programma (2019-2021), zijn wij bereid te onderzoeken of dit ook voor een volgende periode mogelijk is, wanneer dat noodzakelijk is voor het verkrijgen van externe financiering. Wij plaatsen bij het toekomstplan van De Lievekamp wel de kanttekening dat afstemming met andere culturele instellingen noodzakelijk is. Zo moeten ambities op het gebied van popprogrammering goed worden afgestemd met Cultuurpodium Groene Engel. En de beweging naar het sociaal domein en programmering op ‘maatschappelijke locaties’ zien we ook bij de andere culturele instellingen. Cultuurpodium Groene Engel: ‘Terug naar de basis en volle kracht vooruit!’ Cultuurpodium Groene Engel wil, met het recent door de raad ondersteunde nieuwe businessplan, toe naar een concept met meer thematische programmering. Daarmee kan een breder publiek worden aangesproken, meer exposure worden behaald en een mix van cultuurvormen worden aangeboden.
De nieuwe, thematische programmering komt op twee manieren tot stand: top-down (jaarlijks terugkerend en op initiatief en verantwoordelijkheid van het Cultuurpodium) en bottom-up (incidenteel, in co-creatie met bezoekers en geïnteresseerden). Cultuurpodium Groene Engel wil proactief brede samenwerkingsverbanden aangaan met lokale organisaties en instellingen. De samenwerking met Theater De Lievekamp, de centrum (horeca-)ondernemers en het Warenhuis, heeft daarbij prioriteit. Om de maatschappelijke rol en de lokale verankering van het Cultuurpodium verder te versterken is ook de verbinding met onderwijs van belang. Naast deze inhoudelijke slag is de commerciële horeca afgestoten. De brasserie is verhuurd aan een horecaondernemer. De overige horeca in het pand (in het voormalige café en in de zaal) geschiedt op para-commerciële basis. In de woorden van Cultuurpodium Groene Engel zelf: “We zijn er voor de cultuur, het biertje en de bitterbal.” De organisatie is nagenoeg geheel vernieuwd. In het afgelopen jaar is een deel van het horecapersoneel, een deel van het bestuur en de coördinator van het cultuurpodium teruggetreden. Er is een nieuwe, enthousiaste ploeg mensen die invulling gaan geven aan het nieuwe concept.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
31
Als gemeente vinden we dat Cultuurpodium Groene Engel een unieke combinatie van
De moderne bibliotheek is een plek waar maatschappelijke betrokkenheid en cul-
film, podiumkunsten (muziek en theater) en cultuureducatie biedt in onze gemeente.
tureel ondernemerschap elkaar ontmoeten. Bovendien is er ruimte voor actief bur-
We streven daar onverkort naar omdat we het cultuuraanbod (expirimenteel/ontdek-
gerschap: wie met een bepaald thema aan de slag wil, kan dit doen in samenspraak
kend/schurend) van Cultuurpodium Groene Engel belangrijk vinden voor onze inwo-
met de bibliotheek. De bibliotheek is een plek voor lezingen, ontmoetingen, debatten,
ners en voor de attractiviteit van onze gemeente. Ook is een bloeiend cultuurpodium
muziek, films, leeskringen en podium voor uiteenlopende maatschappelijke initiatie-
belangrijk voor een bruisende binnenstad. Met het nieuwe bestuur, de nieuwe direc-
ven. De link met het onderwijs ligt voor de hand: formeel en informeel leren, uitdagen,
tie van Cultuurpodium Groene Engel en de steun van de gemeenteraad is wat ons
vragen stellen en antwoorden faciliteren.
betreft een goede basis gelegd voor een succesvol en duurzaam cultuurpodium. We zijn positief over de wijze waarop Bibliotheek Oss invulling geeft aan haar opBibliotheek Oss: ‘Betrokkenheid en ondernemerschap in een nieuw Warenhuis’
dracht. De beweging die al een paar jaar gemaakt wordt om minder te denken in
De dienstverlening van de bibliotheek is erop gericht de zelfredzaamheid van de
aantallen uitleningen, maar burgers te helpen de weg te vinden in de hedendaag-
inwoners van Oss te vergroten en hen zo volwaardig deel te laten nemen aan de Osse
se, complexe informatiemaatschappij en diensten aan te bieden die bijdragen aan
samenleving. Bibliotheek Oss doet dit door invulling te geven aan de vijf kernfuncties
zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners, onderschrijven wij van harte. De
van het bibliotheekwerk:
Coronacrisis heeft erg duidelijk laten zien welke belangrijke rol bibliotheken innemen
•
Het ter beschikking stellen van kennis en informatie;
in onze maatschappij.
•
Het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie;
•
Het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur;
Inmiddels is besloten om Bibliotheek Oss te herhuisvesten op een centrale plek in de
•
Het organiseren van ontmoeting en debat;
binnenstad. Beoogde locatie is het gebouw waar voorheen de V&D gevestigd was, het
•
Het kennis laten maken met kunst en cultuur.
Warenhuis. Bibliotheek Oss heeft een visie ontwikkeld op de ‘Bibliotheek van de toekomst’. Bibliotheek Oss staat een laagdrempelig, multifunctioneel gebouw voor ogen,
Waar vroeger vooral de uitlening centraal stond, gaat het tegenwoordig veel meer om
dat ruimte biedt aan een breed scala van activiteiten en diensten: van informatievoor-
de persoonlijke ontwikkeling van inwoners. Niet op basis van aanbod, maar op basis
ziening tot tentoonstellingen en concerten. Van ontmoeting en debat tot educatie en
van de uitdagingen waar de (lokale) samenleving voor staat. De bibliotheek adresseert
zelfontplooiing. Bibliotheek Oss, Stadsarchief Oss, Centrummanagement Oss en Glo-
deze uitdagingen door bijvoorbeeld het initiëren van of betrokkenheid bij een Taal-
bal Goals zijn de vaste bewoners, maar in de programmering kunnen ook andere Osse
huis, een ‘Ontdeklab’, Columbus (een serie workshops voor kinderen), Leesexpeditie XL
instellingen meedoen. We zien ernaar uit om met het Warenhuis een aantrekkelijke
(waarbij jongeren voorlezen aan ouderen),
publieksfunctie aan ons centrum toe te kunnen voegen.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
32
Stadsarchief Oss: ‘Erfgoedcentrum dat het verhaal van Oss vertelt’ Stadsarchief Oss brengt mensen gevraagd en ongevraagd in aanraking met de lokale geschiedenis, zowel binnen als buiten de muren van het archief. Stadsarchief Oss is een erfgoedkennis- en expertisecentrum met een unieke collectie over de regio Oss. De kernactiviteiten van het Stadsarchief zijn: •
Beheer en ontsluiting van de archiefcollectie (documenten, foto’s, negatieven, films, kaarten);
•
Educatieve programma’s voor het onderwijs;
•
Publicaties en reportages;
•
Tentoonstellingen;
•
Lezingen;
•
Vraagbaak rondom erfgoed.
Na de verzelfstandiging en loskoppeling van Museum Jan Cunen moet het Stadsarchief Oss het werk zien te klaren met minder betaalde krachten. Als onderdeel van de bibliotheekorganisatie wordt deze bezuiniging zo goed mogelijk opgevangen door in de backoffice werkzaamheden te bundelen. Speerpunten voor Stadsarchief Oss in de komende beleidsperiode zijn: •
Verdere ontwikkeling als erfgoedcentrum voor de regio.
•
Komen tot een vaste presentatie over de geschiedenis van Oss op een aantrekkelijke locatie in het centrum.
•
Collectiepresentaties en reizende tentoonstellingen op ‘maatschappelijke locaties’.
•
Huisvesting met meer eigen identiteit.
Het Stadsarchief Oss heeft zoals aangegeven beperkte middelen ter beschikking. We zien een toenemende belangstelling voor erfgoed in onze gemeente, landelijk en in de regio. Een goede afstemming over de activiteiten van het Stadsarchief Oss in relatie tot ons erfgoedbeleid en de ontwikkelingen op dat gebied is belangrijk.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
33
De overgang die Stadsarchief Oss heeft gemaakt naar Bibliotheek Oss onderschrijven
•
KunstOntmoeting. In deze programmalijn staat de ontmoeting met en door Kunst
wij nog steeds. Het stadsarchief heeft baat bij een inbedding in een sterke organisatie.
centraal. Om deel te nemen aan actieve kunstbeoefening geldt voor iedereen: je
Met de verhuizing van de bibliotheek naar het Warenhuis in het centrum, zal ook het
moet het kennen, je moet het willen en je moet het kunnen. Wanneer een van deze
Stadsarchief Oss meeverhuizen. Wij begrijpen de behoefte aan een eigen identiteit
drie niet van toepassing is, vormt dit meteen een drempel in kunstbeoefening.
qua presentatie en huisvesting. Hierin kan mogelijk worden voorzien in het Waren-
Met een brede aanpak richt Muzelinck zich op drempelverlaging.
huis. Waar we ook ruimte proberen te vinden voor een vaste erfgoedpresentatie. De
•
KunstLeren. In het onderwijs draagt Muzelinck zorg voor het verbinden van vraag
ambitie van Stadsarchief Oss om zich verder te ontwikkelen als erfgoedcentrum van
en aanbod, waarbij de kwaliteit van de aanbieders wordt geborgd en wordt ge-
de regio onderschrijven wij. Hiervoor zijn naar onze mening niet zozeer extra midde-
werkt aan de verdere ontwikelling van cultuureducatie. Daarnaast geeft Muze-
len nodig, maar goede samenwerking met andere erfgoedorganisaties, ook op provin-
linck vorm aan de intermediaire rol en de ambities van de regeling Cultuureduca-
ciaal niveau.
tie met Kwaliteit (CMK). Uiteraard in afstemming met de ambities van OKVO.
Muzelinck: ‘Bruggenbouwer in cultuur’
Het Koersdocument geeft ook aan dat de rol van Muzelinck sterk veranderd is en
Muzelinck zet zich in om samen met partners in het onderwijs, het sociaal domein
verder zal veranderen. Het accent komt steeds minder te liggen op het ontwikkelen
en het amateurveld te bewerkstelligen dat alle mensen deel kunnen nemen aan en
en aanbieden van eigen activiteiten, maar veel meer op het verbinden en het bemid-
genieten van kunst en cultuur. Muzelinck maakt zich sinds jaar en dag hard voor:
delen tussen vraag en aanbod. Muzelinck profileert zich als bruggenbouwer tussen
•
Inclusieve cultuurdeelname voor iedereen;
organisaties en mensen, niet alleen binnen het culturele veld, maar ook in het sociale
•
Cultuureducatie van jongs af aan.
domein en het onderwijs. Muzelinck ontwikkelt zich als netwerkorganisatie.
•
Levendig en duurzaam amateurveld;
De ontwikkeling die Muzelinck doormaakt heeft ook gevolgen voor organisatie en huisvesting. In het verleden lag de nadruk binnen Muzelinck veel meer op een vastom-
Recent heeft Muzelinck een nieuw koersdocument opgesteld. Met dit koersdocument
lijnd eigen aanbod, met vaste docenten in dienst, geconcentreerd in een vaste accom-
bekrachtigt Muzelinck haar brede functie in cultuureducatie en cultuurparticipatie.
modatie. Dit aanbod wordt langzaam afgebouwd, want Muzelinck opereert steeds
Muzelinck haalt vragen op uit de samenleving, vertaalt deze samen met betrokken
meer als flexibele netwerkorganisatie, met wisselende coalities op wisselende locaties.
partijen in programmalijnen en geeft dit vervolgens terug aan opdrachtgevers en
Dichtbij en in de buurt van de Ossenaars.
maatschappelijke partners. De rol zal een beetje vergelijkbaar zijn met de rol van het SEC (Sport Expertise Centrum) binnen het sportdomein. Het nieuwe koersdocument van Muzelinck kent drie programmalijnen: •
Kunst en geluk. Met deze programmalijn zet Muzelinck in samenwerking met maatschappelijke partners culturele activiteiten op die bijdragen aan positieve gezondheid en zelfredzaamheid. Kunstervaring als middel voor maatschappelijk effect. In de komende vier jaar wil Muzelinck een vervolg geven aan bestaande projecten en programma’s als de proeftuin in Ruwaard, maar het ontwikkelt ook nieuwe.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
34
De ontwikkeling die Muzelinck doormaakt vinden wij interessant en waardevol. De rol van Muzelinck verandert; in plaats van eigen aanbod ontwikkelt Muzelinck zich als netwerkorganisatie, bruggenbouwer en intermediair. Wij zien dat ook de andere culturele instellingen cultuureducatie en cultuurparticipatie hoog in het vaandel hebben staan en dat er een beweging van binnen naar buiten wordt gemaakt. Dat roept de vraag op welke positie Muzelinck zou kunnen krijgen in het samenspel van onze culturele instellingen en maatschappelijke partners om zoveel mogelijk Ossenaren bij het culturele leven te betrekken en de sociale waarde van cultuur zo goed mogelijk te benutten. In de komende periode willen wij in overleg met Muzelinck bezien welke effecten de veranderende rol heeft op de organisatie en de huisvesting. Voor wat betreft de organisatie moet worden bezien in hoeverre de verschuiving van vast personeel naar netwerkorganisatie met flexibele inhuur op maat van kunstprofessionals, verder kan worden doorgezet. Ook voor wat betreft de huisvesting ligt verdere flexibilisering voor de hand, met medegebruik van ruimten bij de andere culturele kernvoorzieningen, in wijkcentra en dorpshuizen en op locatie bij maatschappelijke instellingen.
Wanneer Muzelinck nu nog een eigen onderkomen heeft bij De Lievekamp, kunnen wij ons voorstellen dat in geval van herhuisvesting van De Lievekamp, de vaste accommodatie voor Muzelinck komt te vervallen. Wel zal dan de nieuwe accommodatie van De Lievekamp moeten voorzien in een enkele ruimten voor multifunctioneel gebruik, waar ook Muzelinck gebruik van kan maken. We gaan hierover het gesprek aan.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
35
6.1. Programma Cultuurparticipatie
6. Beleidspijler Cultuur verbindt
Definitie/inhoud Een inclusieve en diverse samenleving is een samenleving waarin iedereen meedoet, ongeacht culturele achtergrond, gender, leeftijd of beperkingen. Deelname aan cultuur biedt mensen mogelijkheden om vorm te geven aan hun identiteit en draagt daarnaast bij aan persoonlijk welbevinden. Veel mensen denken bij participatie nog te vaak aan consumptie van een product dat bij een culturele instelling ‘gehaald’ wordt. Terwijl bij participatie men ook aan cultuur maken en mee-maken kan denken (productie). De vraag daarbij is niet alleen: Voor wie maakt het culturele veld cultuur?, maar ook: Mét wie maakt het culturele veld cultuur? Met het programma Cultuurparticipatie willen we de cultuurdeelname (zowel consumptie als productie) van de inwoners van Oss vergroten. En daarbij richten we ons vooral op doelgroepen voor wie cultuurdeelname geen vanzelfsprekendheid is. Dat kan het gaan om doelgroepen die vanwege beperkingen geen toegang (meer) hebben tot kunst en cultuur, maar ook om doelgroepen die vanuit hun achtergrond nog weinig kennis hebben van wat kunst en cultuur ook voor hen kan betekenen. Van belang is deze doelgroep goed scherp te hebben. Met het programma Cultuurparticipatie willen we een betere (cross-sectorale) verbinding leggen tussen het culturele veld en het sociaal domein.
Vanuit onze visie op laagdrempelig ontmoeten en onze Ontwikkelagenda Wmo ligt hier ook een uitdaging voor de culturele sector. Cultuur draagt in onze ogen bij aan een goed leefklimaat en een sterke sociale basis. Iedereen moet ‘laagdrempelig en dichtbij’ mee kunnen doen. In de afgelopen jaren hebben alle individuele instellingen al geïnvesteerd in programma’s om kwetsbare doelgroepen op te zoeken, vaak in samenwerking met organisaties binnen het sociaal domein. Dan hebben we het niet alleen over de activiteiten van onze culturele kernvoorzieningen, maar ook van bijvoorbeeld Stichting Oss Cultureel of ZZP’ers. Dit willen we verdiepen en uitbouwen.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
36
Strategische kansen en richtingen
tafel als stuurgroep van het programma Cultuurparticipatie, maar ook organisaties
•
Om de connectie met het sociaal domein te verstevigen, willen we samen met
als SOC, K26, amateurverenigingen, kunstenaars of andere creatieve ZZP-ers kunnen
maatschappelijke partners kijken naar de mogelijkheden om mensen te stimule-
hierbij op projectbasis worden betrokken. Ook is het raadzaam dat gemeentelijk be-
ren (nog meer) mee te doen aan de samenleving.
leidsmedewerkers van tijd tot tijd aansluiten.
•
Het aanbod moet zoveel mogelijk aansluiten op de vraag/behoefte van de doelgroep door goed publieksonderzoek, maar ook door structureel contact en samen-
Als taken van de stuurgroep Cultuurparticipatie noemen wij:
werking met organisaties die achter de voordeur komen en de vraag/behoefte
•
participatie.
kunnen ophalen/ definiëren. •
Inwoners van Oss op een aansprekende manier in contact brengen met de his-
•
mensen die vanuit andere plekken in Nederland naar Oss zijn gekomen.
•
Coördinatie van het aanboren en onderhouden van contacten met samenwerkingspartners in het sociaal domein.
De ervaring leert dat het goed is te werken aan de hand van inhoudelijke jaarthema’s. Zo is in het afgelopen jaar vanuit de samenwerkende instellingen succesvol
•
Afspraken maken over het opstellen van jaarprogramma’s met concrete projecten.
gewerkt aan activiteiten op het thema ‘dementie’. Een ander thema zou bijvoor-
•
Coördinatie van fondsenwerving voor activiteiten/programma’s Cultuurparticipatie.
beeld ‘laaggeletterdheid’ kunnen zijn. Het is aan de culturele instellingen om in
•
Zorgdragen voor voldoende betrokkenheid van andere culturele instellingen, amateurverenigingen en ZZP-ers.
overleg met partners in het sociaal domein en de gemeente te komen tot relevan•
te jaarthema’s. •
Afstemming, samenhang en synergie bewerkstelligen tussen de eigen programma’s van individuele instellingen en het gezamenlijke programma Cultuurparticipatie.
torie. Specifiek aanbod creëren voor nieuwe inwoners, zowel statushouders als •
Inhoudelijke thema’s benoemen voor een gezamenlijke programma Cultuur-
Ophalen van de vraag/behoefte van de doelgroep door goed publieksonderzoek,
In samenwerking met de gemeente kunnen culturele instellingen binnen Oss op
maar ook door structureel contact en samenwerking met organisaties die achter
creatieve wijze bijdragen aan de vraagstukken die er op het gebied van WMO en
de voordeur komen.
jeugdzorg zijn. •
Bij grote maatschappelijke vraagstukken (zoals bijvoorbeeld bij duurzaamheid)
Onder de verantwoordelijkheid van de Cultuurtafel functioneren nu reeds twee werk-
kan de creativiteit van de culturele sector mogelijk ingezet worden om nieuwe
groepen:
oplossingen te zoeken of dingen bespreekbaar te maken.
•
Werkgroep programmering (coördinatie belegd bij Muzelinck);
•
Werkgroep communicatie (coördinatie belegd bij de Bibliotheek).
Organisatie
Wat ons betreft kan deze werkgroepstructuur gehandhaafd blijven om ook het pro-
Met het programma Cultuurparticipatie willen we de cross-sectorale samenwerking
gramma cultuurparticipatie vorm te geven. Wel zal moeten worden bezien in hoever-
verder ontwikkelen. Daarvoor is goede afstemming en coördinatie nodig; voorkomen
re in de toekomst voor ondersteuning van de stuurgroep en de werkgroepen enige
moet worden dat de culturele instellingen elk voor zich op zoek gaan naar dezelfde
formatie beschikbaar moet komen. Het uiteindelijke doel is om met deze aanpak het
doelgroepen en samenwerkingspartners in het sociaal domein. We zien graag dat de
programma Cultuurparticipatie op net zo’n goede en vanzelfsprekende manier een
regie voor het programma Cultuurparticipatie bij het samenwerkingsverband van de
plek te geven in onze gemeente als het programma Cultuureducatie dat heeft.
Cultuurtafel wordt belegd. Er is al volop samenwerking binnen de Cultuurtafel, maar voor dit programma wordt die samenwerking nog intensiever. Wij zien de Cultuur-
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
37
We willen de effecten/impact van cultuurparticipatie gaan meten. We kijken daarbij
De doelstellingen van CMK III zijn:
niet alleen naar output (aantal activiteiten, aantal deelnemers etc.). In de prestatie-
•
Curriculumvernieuwing en visievorming;
afspraken met de instellingen willen we hierop sturen door het te agenderen op de
- Ontwikkeling van een doorlopende leerlijn van PO naar VO.
bestuurlijke overleggen. Het is nog zoeken hoe we de effecten van cultuurparticipatie
- Ontwikkeling van een gezamenlijke taal en aanpak (voor Brabant) voor het
kunnen meten. De ervaringen die in de Proeftuin Ruwaard worden opgedaan met effectmeting, kunnen mogelijk ook worden benut voor de effectmeting van het pro-
onderwijs, aanbieders, culturele organisaties, intermediairs en vakopleidingen. •
Kansengelijkheid in leer- en leefomgeving;
gramma Cultuurparticipatie. Ook zullen wij ons licht opsteken bij andere gemeenten
- Het vergroten van de toegang tot cultureel- en scholingsaanbod voor alle scholen.
die cultuurparticipatie hoog op de beleidsagenda hebben staan. We zoeken samen
- Het verbreden van het cultuuraanbod, zodat iedere leerling zijn leefwereld kan
met het culturele veld nadrukkelijk eerst naar een goede manier van meten en vervol-
herkennen, zowel in binnenschoolse- als buitenschoolse activiteiten.
gens gaan we het gesprek aan over de te behalen resultaten.
•
Professionalisering; - Het vergroten van de deskundigheid van iedereen in de keten rondom de
6.2. Programma Cultuureducatie
leerling; aanbieders, leraren, intermediairs, pabo’s en kunstvakopleidingen. - Het opbouwen van een structurele relatie van de aanbieder met het onderwijs.
Definitie/inhoud Dit programma richt zich op een verdere verbetering van de kwaliteit en versterking
Van belang is de activiteiten van CMK III goed af te stemmen op de activiteiten van het
van cultuureducatie op school middels OKVO en Cultuureducatie met Kwaliteit III
OKVO. Dat betekent o.a. investeren in een doorlopende leerlijn Cultuureducatie van
(CMK III).
PO naar VO.
Met OKVO maken leerlingen kennis met de verschillende kunstdisciplines en alle
Organisatie
culturele organisaties in Oss. Het aanbod van OKVO is vooral gericht op het Primair
Net als bij het Programma Cultuurparticipatie geldt: er is op het gebied van cultuure-
Onderwijs (PO). We zien graag dat in de komende beleidsperiode dit aanbod wordt
ducatie al volop samenwerking binnen de Cultuurtafel. De wisselwerking tussen
uitgebreid naar het Voortgezet Onderwijs, het Bijzonder Onderwijs en het VMBO.
OKVO en CMK wordt hier vormgegeven. OKVO is feitelijk een zelfstandige stichting, gedragen door de kernvoorzieningen (waarvan de directeuren het bestuur vormen).
Het programma CMK III (2021 – 2024) is recent opgesteld. Voor de gemeente Oss is
Dit zal ook in de komende beleidsperiode het geval zijn.
Muzelinck penvoerder en intermediair. CMK III zet in op een verdere verankering van cultuureducatie op school, waarbij samenwerking met culturele instellingen en
Om te komen tot goede samenhang tussen het aanbod van OKVO en activiteiten
aanbieders vanzelfsprekend is en iedere leerling, ongeacht afkomst of locatie, gelijke
vanuit CMK III speelt Muzelinck een belangrijke rol. Muzelinck zal als onafhankelijke
toegang heeft tot cultuureducatie. Als intermediair van CMK III begeleidt Muzelinck
intermediair van CMK III de interesse bij het VO gaan opwekken, waarbij er met name
de scholen om cultuureducatie te implementeren in hun onderwijscurriculum, pas-
aandacht is voor een kwaliteitsslag en doorgaande leerlijnen. Zoals het culturele veld
send bij de visie en context van de school. Vanuit de brede culturele omgeving spelen
met de Cultuurtafel en OKVO zich al verenigd heeft, zo zou ook het onderwijsveld een
kunstenaars, makers en instellingen hun rol als cultureel expert en inspirator.
platform voor cultuureducatie moeten krijgen. We zullen met Cultuurtafel en OKVO in overleg treden om te bezien hoe vanuit het onderwijs zo’n platformfunctie voor cultuureducatie opgezet kan worden.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
38
7.1. Financieel perspectief
7. Subsidiekader
Algemeen In de gemeentebegroting 2021-2024 gaan we uit van gelijkblijvend budget voor de cultuursector. Het subsidieniveau aan de culturele instellingen, regelingen en fondsen blijft dus op peil. Wel zullen we de subsidies indexeren. In aanvulling op de structurele subsidies voorzien wij onderstaande financiële effecten waar we oplossingen voor zoeken. Zoals in de inleiding aangegeven laten we hierbij de subsidies voor het amateurveld buiten beschouwing. Nog onduidelijk is wat de financiële gevolgen van de coronacrisis zijn in 2021 en daarna. Afhankelijk van de mate waarin steunmaatregelen effectief zijn en tot wanneer die van toepassing moeten zijn, kunnen we bepalen wat de financiële gevolgen hiervan voor de gemeentebegroting. Beleidspijler Behoud van een vitale culturele infrastructuur Voor de grote transitie-opgaven waar ook (her-)huisvesting aan de orde is geldt dat we deze per dossier met de gemeenteraad zullen bespreken. Door deze cultuurnota zullen ontwikkelingen altijd in samenhang met elkaar plaatsvinden, maar we houden ook flexibiliteit in deze grote opgaven door ze niet afhankelijk van elkaar te maken. Op dit moment kunnen we nog niet overzien om welke bedragen het gaat en hoe we die denken te dekken.
Beleidspijler Cultuur verbindt Voor het programma Cultuureducatie geldt dat de financiering de komende jaren geborgd is met de beschikbare middelen voor OKVO (€34.244,-) en de matchingsgelden die wij beschikbaar stellen voor CMK 3 (€72.250,- inclusief de OKVO-subsidie en de subsidieverhoging in de begroting 2021-2024).
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
39
Voor het programma Cultuurparticipatie gaan we op zoek naar een financiële basis.
Voor elk van de kernvoorzieningen geldt dat het om instellingen gaat met een bewe-
Elk van de culturele kernvoorzieningen zal een deel van het programma Cultuurpar-
zen staat van dienst in de gemeente Oss. Instellingen ook die voor hun exploitatie te
ticipatie uitvoeren en daarvoor budget nodig hebben. Voor deze uitvoeringskosten is
maken hebben met een gebouw, personeel en een regulier programma. Ons subsidie-
budget te krijgen bij fondsen, waaronder de Impulsgelden van de provincie, het lande-
beleid voor deze kernvoorzieningen is gericht op continuïteit. We verlenen subsidie
lijke fonds Cultuurparticipatie en het VSB-fonds.
voor onbepaalde tijd. Wel herijken we periodiek de subsidieafspraken met de kernvoorzieningen op basis van actueel cultuurbeleid.
Denkbaar is dat met een intensivering van de programma’s Cultuureducatie en Cultuurparticipatie ook meer behoefte komt aan personele capaciteit. We stellen voor te
Meerjarenvoorzieningen
bezien in hoeverre op termijn personele capaciteit bij Muzelinck kan worden vrijge-
De zes kernvoorzieningen vormen het fundament van onze culturele infrastructuur.
speeld om de uitbreiding van de programma’s Cultuureducatie en Cultuurparticipatie
Op dit fundament kunnen ook andersoortige organisaties en initiatieven tot was-
te bemensen.
dom komen. Organisaties en initiatieven die minder vast zitten aan dure gebouwen en personeel, die flexibel kunnen programmeren op het snijvlak van professioneel
7.2. Inrichting culturele infrastructuur; subsidiegebouw
en amateur. Dit type voorzieningen noemen wij: meerjarenvoorzieningen. Met deze meerjarenvoorzieningen willen wij steeds afspraken maken voor een beleidsperiode
Kernvoorzieningen
van vier jaar. Dat geeft vastigheid, maar niet voor onbepaalde tijd. Om de vier jaar
De grote professionele instellingen vormen de kernvoorzieningen van onze culturele
kunnen we heroverwegen of continuering van de subsidie wenselijk is, dan wel dat
infrastructuur. We onderscheiden 6 kernvoorzieningen:
ruimte gecreëerd moet worden voor weer nieuwe organisaties en initiatieven die zich
•
Cultuurpodium Groene Engel;
manifesteren en die een plek in onze culturele infrastructuur verdienen. Een beoorde-
•
Theater De Lievekamp;
ling van wel/niet subsidie voor een volgende periode van vier jaar zal mede genomen
•
Muzelinck, Centrum voor de Kunsten;
worden in het licht van de ambities en doelstellingen van nieuw cultuurbeleid.
•
Museum Jan Cunen;
•
Bibliotheek Oss;
Op dit moment onderscheiden wij de volgende meerjarenvoorzieningen:
•
Stadsarchief Oss.
•
Oss Cultureel
•
K26
•
CMK III
Voor wat betreft de laatste (Stadsarchief Oss) merken wij op dat deze kernvoorziening weliswaar onderdeel is van de bibliotheekorganisatie, maar wel een eigen profiel kent, met specifieke publieksactiviteiten en een eigen netwerk. In de subsidierelatie met Bibliotheek Oss zijn de middelen voor Stadsarchief Oss geoormerkt met afzonderlijke prestatieafspraken. Stadsarchief Oss beschouwen wij daarom als een afzonderlijke kernvoorziening.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
40
Om te bepalen of een meerjarenvoorziening ook voor een volgende beleidsperiode van
7.3. Subsidieafspraken
vier jaar in aanmerking komt zullen we in 2023 een tussentijdse evaluatie uitvoeren die kan worden beschouwd als een vooraankondiging. Dat kan een positieve vooraan-
Budget-prestatieafspraken
kondiging zijn, maar ook een negatieve, namelijk de aankondiging van beëindiging van
Met de kernvoorzieningen zullen wij gekoppeld aan de subsidiebeschikking jaarlijkse
subsidie bij ongewijzigd beleid. Bij de (tussen-)evaluaties zullen wij beoordelen op:
budget-prestatieafspraken maken. Deze budget-prestatieafspraken hebben betrek-
•
Artistieke prestaties;
king op:
•
Maatschappelijk effect;
•
•
Publieksbereik;
•
Bijdrage aan de doelstellingen van het cultuurbeleid;
•
Bedrijfsvoering.
Kernactiviteiten: aard en omvang programmering; publieksbereik (aantallen en doelgroepen).
•
Mate waarin de activiteiten bijdragen aan de uitvoering van het nieuwe cultuurbeleid en de vastgestelde programmalijnen.
•
Maatschappelijke impact die de activiteiten op de Osse samenleving hebben.
Incidentele (project-)subsidies Sinds kort kennen we een cultuurfonds om incidentele activiteiten/projecten moge-
Voor wat betreft het laatste zijn we nog op zoek naar een geschikte en werkbare me-
lijk te maken: Subsidieregeling Cultuurfonds Amateurkunst. Dit fonds zorgt voor de
thodiek om de impact te kunnen bepalen. Daartoe kunnen wij o.a. leren van hoe de
nodige flexibiliteit in het culturele aanbod van Oss. Ook biedt dit fonds kansen voor
maatschappelijke effecten worden gemeten in de Proeftuin Ruwaard.
nieuwe initiatieven en van andere organisaties en creatieven uit het culturele veld. Denkbaar is dat nieuwe initiatieven uitgroeien tot jaarlijks terugkerende activiteiten.
Governance codes
In dat geval biedt het subsidiegebouw de mogelijkheid om door te groeien tot de cate-
Landelijk zijn drie codes ontwikkeld voor de culturele sector. De Governance Code
gorie ‘meerjarenvoorzieningen ’.
Cultuur wordt al in Oss toegepast, maar we willen ook de twee anderen in Oss agenderen. ●
De Governance Code Cultuur (geactualiseerd in 2019). De Governance Code Cul-
Incidenteel
tuur biedt een normatief kader voor goed bestuur en toezicht in culturele orga-
•
Eenmalige projecten
nisaties. Governance gaat over het besturen en de continuïteit van organisaties.
•
O.a. Fonds Amateurkunst
Daarnaast speelt governance een belangrijke rol in het vertrouwen en de legitimiteit die de organisaties in de buitenwereld genieten. Bewust omgaan met
Meerjarenvoorzieningen
governance is essentieel voor de versterking van culturele organisaties en voor een
•
gezonde sector.
Activiteiten/programma’s met doorlopend/ terugkerend karakter
•
Subsidie voor een periode van 4 jaar
Kernvoorzieningen •
Professionele instellingen, vast personeel/gebouw
•
Beleid gericht op continuïteit; subsidie voor onbepaalde tijd
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
41
●
De Code Diversiteit en Inclusie (2019). Het doel van de code is dat de culturele en creatieve sector de brede diversiteit van de Nederlandse samenleving representeert. Een basisvereiste is dat de sector gelijkwaardig toegankelijk is voor iedereen: als maker, producent werkende en publiek. Zo wordt de sector van iedereen. Iedereen draagt er op eigen wijze aan bij. Iedereen wordt gewaardeerd om wie hij of zij is, wordt gerespecteerd en gehoord en voelt zich er thuis.
●
De Fair Practice Code (2019). De Fair Practice Code is een gedragscode voor ondernemen en werken in kunst, cultuur en creatieve industrie op basis van vijf kernwaarden: solidariteit, diversiteit, vertrouwen, duurzaamheid en transparantie. De code nodigt uit tot kritische reflectie en biedt een handreiking voor hoe de sector samen tot een toekomstbestendige arbeidsmarkt en beroepspraktijk komt. Hij functioneert als een paraplu voor regelingen en richtlijnen ter verbetering van het verdienvermogen en ontwikkelingsperspectieven voor werkenden in de culturele en creatieve sector.
Wij verwachten van alle gesubsidieerde culturele organisaties en projecten dat zij in de geest van deze codes handelen. Voor de professionele instellingen, de kernvoorzieningen, gelden de drie codes als richtlijnen en aandachtsgebied. We eisen niet dat organisaties direct op alle aspecten hoog scoren maar willen wel graag progressie zien. De naleving van de codes zal regelmatig onderwerp van gesprek zijn tussen gemeente en instellingen. We vragen ook om er in jaarverslagen over te rapporteren. De codes bieden ook belangrijke handvatten voor collegiale intervisie tussen instellingen onderling. Het zou goed zijn de codes periodiek aan de orde te stellen in de Cultuurtafel. Monitoring In de jaarverslagen van de kernvoorzieningen zal systematisch verantwoord moeten worden op gemaakte subsidieafspraken en op de waarde die we toekennen aan goede governance, waaronder naleving van genoemde codes. Daarnaast zullen we, zoals eerder aangeven in dit document, in overleg gaan met de professionele cultuurinstellingen over de manier waarop we de impact van activiteiten op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie inzichtelijk kunnen maken. Tijdens de bestaande bestuurlijke overleggen waarin wij als gemeente (wethouder, beleidsambtenaar) in gesprek gaan met de instelling (directie, bestuur) gaan we ook in op de voortgang van deze punten.
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
42
Cultuur verbindt OnSS - Cultuurnota Oss 2021 en verder
43