Coalitieakkoord 2026-2030 Met elkaar, aan de slag

Met elkaar, aan de slag

Coalitieakkoord 2026 - 2030 gemeente Oss

VDG - CDA - D66 - VVD

Inhoud 4 Met elkaar, aan de slag 6 Wonen en stedelijke gebiedsontwikkelingen 8 Mobiliteit 10 Innovatieve Maakstad Oss 12 Participatie 14 Welzijn met ondersteuning nabij 16 Bestaanszekerheid en onderwijs 18 Schadewijk 20 Sport, cultuur, ontmoeten en gezondheid 22 Energie en klimaat 24 Weerbaarheid en veiligheid 26 Bestuur en organisatie 28 Financiën 30 Portefeuilleverdeling

Met trots presenteren VDG, CDA, D66 en VVD het coalitieakkoord:

‘Met elkaar, aan de slag’ Een akkoord op hoofdlijnen met onze ambities en prioriteiten, waarmee we richting geven voor de komende jaren. Op hoofdlijnen, zodat we kunnen

inspelen op veranderende omstandigheden. Zeker ook als uitnodiging aan de Osse samenleving én aan de gemeenteraad, om samen uitwerking te

geven aan onze ambities. De ontwikkeling van de gemeente is onlosmakelijk verbonden met wonen, werken, leren en leven in Oss. In deze context willen

we Oss blijven ontwikkelen, met oog voor kwaliteit, toekomstbestendigheid en de mens.

Fotografie: Thomas Segers, Ruud van Breda en Gemeente Oss. Copyright voorbehouden.

2

3

Met elkaar, aan de slag De gemeente Oss groeit en verandert. We

De gemeente Oss groeit. Die groei brengt

Als gemeente begrijpen we dat keuzes

om een gemeentebestuur dat dichtbij

allerlei terreinen. Een oplossing voor

instellingen en ondernemers. Er zijn veel

staan voor grote vraagstukken. Dat vraagt mensen staat en doet wat nodig is. Dat

betrouwbaar, zichtbaar en menselijk is. Een bestuur dat verantwoordelijkheid neemt, ruimte geeft aan inwoners en

keuzes maakt die verder gaan dan de dag van morgen.

Het vraagt ook om een bestuur dat

begrijpt dat het niet alles alleen kan

oplossen. We zien dat ook inwoners,

organisaties en bedrijven een belangrijke

die uitdagingen en opgaven begint niet bij de inhoud, maar bij vertrouwen. Zonder vertrouwen kom je niet tot

gedragen oplossingen. Vertrouwen

groeit als je als gemeente luistert, uitlegt en dichtbij inwoners staat. Het groeit

wanneer keuzes eerlijk zijn, verschillen worden gerespecteerd en wanneer wij

transparant zijn over afwegingen, keuzes en grenzen.

rol hebben. De grote uitdagingen waar

Voor de toekomst

aanpakken. Alleen dan krijgt iedereen de

waarbij wij verder kijken dan de korte

we voor staan, kunnen we alleen samen

kans om mee te doen in onze gemeente. Met elkaar kunnen we van Oss een

gemeente maken waar het fijn wonen, werken en leven is.

Wij hebben vier kernwaarden

beschreven, die als ankerpunten dienen voor hoe wij willen werken. Het is onze manier van kijken en werken, die de

inhoudelijke keuzes richting geeft en

houvast biedt voor de komende jaren,

zodat we met elkaar ook echt aan de slag

kunnen met onze gezamenlijke ambities.

Met vertrouwen

Wij kiezen voor een manier van werken termijn. Keuzes maken we met oog voor

toekomstige generaties en veranderende omstandigheden. Zo zorgen we ervoor

dat Oss ook in de toekomst een fijne plek is om te wonen, werken en leven.

Veel van de opgaven waar de gemeente Oss voor staat zijn complex, (financieel) omvangrijk en afhankelijk van andere partijen. Ze vergen een lange adem

en de vruchten plukken we soms pas in de verre toekomst. Dat maakt het

noodzakelijk om keuzes te maken die ook voor de toekomst houdbaar zijn, ook vanuit financieel oogpunt.

Wij kiezen voor een manier van werken

Met de samenleving

we duidelijk zijn over wat we doen, we

waarbij wij actief de samenwerking

waarin vertrouwen leidend is. Waarbij

afspraken nakomen en we ruimte geven aan professionals en inwoners.

4

grote uitdagingen met zich mee op

gevolgen hebben voor onze inwoners,

verschillende belangen en oplossingen

liggen niet alleen bij de gemeente. Door opgaven, keuzes en oplossingen samen met de samenleving te verkennen,

sluiten deze beter aan bij de praktijk. Door initiatieven vanuit inwoners, instellingen en ondernemers te

ondersteunen kan de samenleving ook zelf veel oplossen.

Voor elkaar

Wij kiezen voor een manier van werken waarbij we meer gebruikmaken van de gemeenschapskracht die onze

gemeente rijk is. Voor iedere inwoner

moet het mogelijk zijn om mee te doen. De gemeente kan echter niet alles voor

iedereen oplossen. Dit hoeft gelukkig ook niet. In de wijken en kernen gebeurt veel vanuit inwoners zelf. Wij ondersteunen, indien nodig, initiatieven die bijdragen

aan verbinding en leefbaarheid. Zo blijft de sociale basis van de gemeente sterk en veerkrachtig, toekomstgericht en

ondersteunend aan inwoners die het niet lukt om volledig op eigen kracht mee te doen aan de samenleving. En nu…aan de slag!

Wij kiezen voor een manier van werken opzoeken met inwoners, instellingen

en ondernemers. Zo ontstaat gedeeld eigenaarschap.

5

Welke acties krijgen onze prioriteit? •

•

stedelijke ontwikkeling. We

uit de Woonagenda 2025 en de

monitoren continu, sturen

Omgevingsvisie, met duidelijke

bij en prioriteren waar nodig.

keuzes voor doelgroepen,

We professionaliseren onze aanpak

woningtypen, betaalbaarheid,

met stedelijk programmeren en

locaties en fasering. Het programma

met gebiedsontwikkeling.

gaat over nieuwe woningen en over

•

Wonen en stedelijke gebiedsontwikkelingen Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

Met zo’n 10.000 woningen extra tot 2040 ontwikkelt Oss zich de komende jaren sterk

als woon- en werkstad. Deze groei vindt grotendeels plaats binnen het stedelijk gebied, in samenhang met werken, voorzieningen, groen en mobiliteit. Zo bouwen we aan een

complete en aantrekkelijke leefomgeving. De beschikbaarheid van energie is daarbij een belangrijk aandachtspunt. De gebiedsontwikkelingen uit de Spoorzone – Schadewijk,

Amsteleind, Euterpepark, Raadhuiskwartier en de Binnenstad – zijn de motor van onze (woon)verstedelijking.

De druk op de woningmarkt is groot. Betaalbare woningen zijn schaars, wachttijden lopen op en de samenstelling van huishoudens verandert. Dit vraagt om andere

woningtypen en om doorstroming van mensen binnen de bestaande woningvoorraad. Wonen gaat ook over welzijn en zorg. Steeds meer inwoners wonen langer zelfstandig,

ook met een zorgvraag. Daarom verbinden we wonen, zorg en voorzieningen. We zetten in op zorgzame buurten, met ruimte voor ontmoeting, bewegen en ondersteuning.

De druk op de ruimte in de stad neemt toe. Daarom maken we duidelijke keuzes. We

bouwen vooral binnen de bestaande stad, door locaties anders te gebruiken en gebouwen uit te breiden of te splitsen. Dit zorgt voor meer woningen en een meer stedelijke

In Oss werken we aan zoveel mogelijk

passende en betaalbare huizen, in een

prettige, gezonde en sociale leefomgeving. Ook bij groei blijft de gemeente herken-

baar, met sterke buurten en ruimte voor ontmoeting. We bouwen richting 2040

circa 10.000 woningen, met een goede mix van sociale huur, middenhuur en koop. We streven een evenwichtige woning-

We sturen niet alleen op aantallen, maar

openbare ruimte met groen, sociale veiligheid en ruimte om elkaar te ontmoeten.

passen bij verschillende doelgroepen en

ook op kwaliteit en op woonmilieus die

levensfasen. Zoals voor starters, jongeren,

alleen oog voor de gebiedsontwikkelingen in de stad, maar ook voor onze dorpen en

benutten lokale kennis om identiteit te versterken. Zo ontstaat een herkenbare en aantrekkelijke leefomgeving. •

We zorgen voor een goed

functionerend ‘Loket goed

de zichtbaarheid van erfgoed via

de vrijetijdseconomie, zodat deze beleefbaar is voor inwoners én bezoekers. •

we beschrijven hoe een mogelijke gemeentelijke bijdrage eruitziet

voor de restauratie van dit nationaal erfgoed, inclusief voorwaarden voor een tegenprestatie en gebruik van

aansluiten bij ons onderzoek naar

gebouwd, kan overlast ontstaan.

Daarom zorgen we voor een goed samenspel tussen aannemers, gemeente en omwonenden,

met duidelijke afspraken over bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie tijdens de bouw.

met de motie ‘Gemeentelijke bijdrage leggen een raadsvoorstel voor waarin

zorgverzekeraars en corporaties uit

Waar veel wordt ontwikkeld en

We gaan voortvarend aan de slag

voor de Luciakerk in Ravenstein’. We

woonzorgconcepten te komen die

•

erfgoednetwerk van vrijwilligers,

en regionaal. Tegelijk vergroten we

We nodigen marktpartijen,

de woon-zorgbehoefte.

We bouwen mee aan een sterk

professionals en onderwijs, lokaal

om tot houdbare en innovatieve

energie en ruimte daarvoor. Wonen

gaan vóór uitbreiding. We hebben niet

van onze woningvoorraad is betaalbaar.

•

en met voldoende beschikbaarheid van

en 30% in het hogere segment. Dus 70%

Oss heeft recht op fatsoenlijke

we erfgoed vanaf de start integraal van vrijkomende gebouwen en

met klachten en misstanden.

voorzieningen, werk, groen, mobiliteit,

ontwikkeling: inbreiding en transformatie

Iedere inwoner van de gemeente

In ruimtelijke ontwikkelingen nemen mee. We zetten in op hergebruik

richten we onze ambtelijke capaciteit

bij de gemeente terecht kunnen

Woningbouw gaat samen met

kunnen blijven wonen.

Naast de bestaande ontwikkelingen

verhuurderschap’, zodat huurders

een woonwagen willen wonen. Daarmee

mensen zo lang mogelijk zelfstandig

•

overbewoning.

gezinnen, ouderen of voor mensen die in

buurten met voorzieningen dichtbij, zodat

de samenleving hier actief bij.

waarbij we actief handhaven op

•

en welzijn. We bouwen aan zorgzame

bewust van ons erfgoed en betrekken

zetten onze huidige aanpak voort,

leefbaarheid en monitoring.

verbinden we nadrukkelijk met zorg

We maken inwoners en bezoekers

ook voor arbeidsmigranten. We

beschikbaarheid, kwaliteit,

beweging.

gebruikt en ingezet kunnen worden.

woonruimte en werk. Dat geldt

over betaalbaarheid van woningen,

We zetten vooral in op binnenstedelijke

woningen, 40% betaalbare woningen

•

en Mooiland. Deze afspraken gaan

brengen we de woningmarkt weer in

beschermen, maar het moet ook breed

Dieden-Deursen en Dennenburg’.

woningcorporaties BrabantWonen

voorraad na, met 30% sociale huur-

omgeving, met hogere bebouwing en een andere aanpak van parkeren, lopen en fietsen. Tegelijk blijft een goede leefomgeving centraal staan: een aantrekkelijke, gezonde

6

Ambities voor wonen en stedelijke gebiedsontwikkelingen

maken we prestatieafspraken met de

is. Wij willen ons erfgoed niet alleen

Lith, Oijen en het ‘gebied Demen-

realisatie van het programma.

Volkshuisvestingsprogramma

zowel boven als onder de grond te vinden

ontwikkelingen in Megen, Haren,

onze partners sturen we actief op

In het verlengde van het

Erfgoed verbindt verleden, heden en

op woningbouw in de stad en nieuwe

sterke wijken aan wonen. Samen met

•

toekomst. Oss heeft een rijke historie die

de Binnenstad – via een programma

Daarin verankeren we onze ambities

en koppelen zorg, leefbaarheid en

gebiedsontwikkelingen in de

Euterpepark, Raadhuiskwartier en

Volkshuisvestingsprogramma op.

aan hoe we doorstroming bevorderen

Erfgoed

gaat, sturen we strak op de

Spoorzone – Schadewijk, Amsteleind,

We stellen een integraal

de bestaande voorraad. We geven

Als het om ons woonprogramma

cofinanciering. •

Wij onderhouden een nauwe

samenwerking met de Faculteit

der Archeologie van de Universiteit Leiden. Deze relatie willen wij

continueren en verder versterken, onder meer door het mogelijk

maken en structureel financieren van de jaarlijkse Fieldschool voor eerstejaarsstudenten.

kernen. We blijven aandacht houden voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO).

7

Mobiliteit Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

Ambitie voor mobiliteit

en een binnenhaven beschikt de gemeente Oss over een robuust

We willen dat iedereen zich makkelijk, veilig en

Welke acties krijgen onze prioriteit?

en economische ontwikkeling en biedt kansen voor verdere

naar werk, school en sociale contacten. Ook bij groei van de

•

Met drie treinstations, directe aansluitingen op de A50 en A59

verkeersnetwerk. Dit vormt een goede basis voor bereikbaarheid verduurzaming.

De groei van de gemeente, mede door een omvangrijke

woningbouwopgave, en het toenemende aantal verplaatsingen

stad houden we Oss bereikbaar, leefbaar en veilig. Mobiliteit is daarbij geen losse opgave, maar een vast onderdeel in al

We kiezen voor een slimme combinatie van vervoersvormen.

steeds meer tegen zijn capaciteitsgrenzen aan, met gevolgen

ruimte. Zo houden we Oss gezond en bereikbaar. De auto

voor de doorstroming op deze wegen en de mogelijkheid om deze over te steken. Het spoor heeft twee kanten: het is een

belangrijke verbinding voor reizigers en goederen, maar vormt ook een barrière in de stad. Overwegen en kruisingen hebben

invloed op doorstroming, veiligheid en stedelijke samenhang. De druk op de ruimte neemt toe. Wonen, mobiliteit en groen vragen om samenhangende afwegingen in de ruimtelijke

trekkelijke woon- en leefgebieden zijn een goede bereikbaarheid

investeren we in goede en veilige verkeersroutes, met extra

per openbaar vervoer en met de auto. Dit geldt zowel voor het

stedelijk gebied als voor de stadjes en kernen in onze gemeente. Op regionale verbindingen zoals de A50 en bij knooppunt

het ontlasten van het wegennet.

‘Beheersgericht ontwerpen’ is een

werkwijze die we verder uitwerken.

Ook zorgen we voor extra ambtelijke capaciteit om onze ambities uit te

en kernen.

Pharma een onderdeel is. We willen deze combinatie

spoor. Transport van goederen over water kan bijdragen aan

kunnen plannen en uitvoeren.

stedelijk gebied Oss-Berghem, maar ook voor onze stadjes

dan de gemeente geprioriteerd en uitgevoerd worden. De haven

versterken en kracht bijzetten. Daarbij hebben we ook oog voor veilige en goede bereikbaarheid van

onze bedrijventerreinen, voor zowel werknemers als goederenvervoer.

elkaar te krijgen, bekijken we hoe we

van bestaande infrastructuur slimmer

zelfstandig en veilig kunnen verplaatsen. Dat geldt voor

biedt kansen voor Oss als Innovatieve Maakstad, waarvan

Om stedelijke ontwikkelingen voor

inrichting, onderhoud en vervanging

aandacht voor kinderen en jongeren. Iedereen moet zich

De combinatie van weg, spoor, water en een binnenhaven

tenslotte biedt kansen voor duurzamer transport via water en

•

werk en ontspanning goed bereikbaar zijn. Daarom

Paalgraven doen zich knelpunten voor, net als bij de spoorbrug

Ravenstein. Dit vraagt om aanpassingen die door andere partijen

spoorondertunneling.

voeren. •

We zetten de Spooragenda

(2025) voort, we verminderen de barrièrewerking van het spoor

voor de stad en vernieuwen de

stations. Dit maakt grootschalige woningbouw, economische

zichtbare resultaten in de stad. •

verkeersveiligheid rondom scholen

en het spoor tussen Nijmegen en

tijdens het halen-en-brengen van

’s‑Hertogenbosch.

leerlingen. Dit speelt zowel binnen

het stedelijk gebied Oss-Berghem, als

We bouwen aan een snelle,

bij de stadjes en kernen. Daarnaast

betrouwbare busverbinding met

realiseren we veilige fietsver-

Eindhoven (Bus Rapid Transit). •

We passen het parkeerbeleid in

de binnenstad aan in lijn met de

aangenomen motie, met een goede

bindingen bijvoorbeeld tussen

Megen-Haren en Ravenstein-Demen. •

balans tussen de bereikbaarheid,

Amsteleind, De Groote Wielen

klimaat. De financiële gevolgen

(gemeente ’s-Hertogenbosch) en

voor de (voorgenomen) aanleg van

de dijk-verzwaring Lith-Bokhoven.

parkeergarages voor auto’s en

Fietsveiligheid is onderdeel van

fietsen en voor de herinrichting van

parkeertarieven passen we

jaarlijks een inflatiecorrectie toe op

vergunningen, abonnementen en de uur- en dagtarieven. Om te komen

tot een kostendekkend parkeerbedrijf zijn we bereid om in de toekomst

toekomstige gebruik en de inrichting tot de gebiedsontwikkeling

zieningen én een sterk ondernemers-

maken we inzichtelijk. Bij onze

Wij doen een studie naar het

van de Gewandeweg, mede in relatie

betaalbaarheid van (parkeer)voor-

aanloopstraten naar het centrum,

de fietsroutes naar scholen en

en sociaal veilig zijn, inclusief de

we ook bij de spoorbrug Ravenstein

•

We vinden het belangrijk dat

sportvoorzieningen verkeersveilig

A50 en A59 te verbeteren. Dat doen

inclusief de voorbereiding van een

van toekomstige bewoners en bezoekers. Het parkeerbeleid

We bouwen aan een stedelijk gebied waar voorzieningen,

en nabijheid van voorzieningen cruciaal; te voet, op de fiets,

de Saal van Zwanenbergsingel,

het gebiedsprofiel en afgestemd op de mobiliteitsvraag

ordening. Dit vraagt om een evenwichtige verdeling van ruimte en mobiliteit, passend bij de verdere groei van Oss. Voor aan-

we een start met de aanpak van

zoals provincie, Rijk, NS en ProRail

tarief en tijd, gekoppeld aan de

De insteek is de doorstroming op de

spoorondertunneling Heihoeksingel. Komende raadsperiode maken

We werken samen met partners

en zetten in op een sterke lobby.

Noordelijke ontsluitingsweg en de

bepalen we de juiste mix aan vervoersvormen passend bij

ondernemersklimaat.

programma Mobiliteit zijn in de

en plannen te realiseren, zoals de

blijft belangrijk waar dat nodig is. Per gebiedsontwikkeling

bereikbaarheid van voorzieningen én een sterk

•

is het tijd om ze (verder) uit te voeren

In de stad geven we lopen, fietsen en openbaar vervoer de

maken we duidelijk en voorspelbaar, met oog voor

De Koersnota en het Uitvoerings-

opnieuw het gesprek te voeren over

mogelijk.

vorige raadsperiode vastgesteld. Nu

onze ruimtelijke plannen.

maken tegelijkertijd de grenzen van de huidige infrastructuur zichtbaarder. Het wegennet in en rond de stad loopt daarbij

8

betrouwbaar kan verplaatsen. Zo kan iedereen meedoen:

ontwikkeling en duurzaam vervoer

deze studie. •

De Maasveren zijn een goede

aanvulling op ons mobiliteits-

systeem. We geven beperkte steun aan de exploitatie en we volgen

nauwlettend de elektrificatie door de provincies Noord-Brabant en Gelderland.

9

Innovatieve Maakstad Oss

Welke acties krijgen onze prioriteit?

Oss is en blijft een innovatieve maakstad. Ondernemers, werknemers en vakmensen

Ambitie voor de Innovatieve Maakstad Oss

brede en sterke basis van vooral MKB-ondernemingen, enkele grote bedrijven en veel

Wij kiezen voor een economie

we voorzien, groeit dit door naar zo’n 50.000 banen in 2040.

Werk geeft inkomen en zekerheid,

Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

bouwen hier elke dag samen aan een ondernemende stad. De economie rust op een zelfstandigen. In Oss zijn er circa 47.000 banen. Vanwege alle nieuwe woningen die

Innovatie zit in de genen van Oss, met ruimte voor lokaal ondernemerschap, van

startende ondernemers tot familiebedrijven. De maakindustrie vormt het fundament:

bijna de helft van de banen in Oss zit in productie, bouw en techniek. Het farmaceutische cluster waar kennis, innovatie en medicijnproductie samenkomen, geeft Oss een

unieke positie in Nederland. Medicijnproductie is van groot belang voor de strategische autonomie en weerbaarheid van Nederland en Europa.

Tegelijk staat de Osse economie onder druk door grote veranderingen. Ruimte,

de praktijk en meer mogelijkheden om personeel te vinden en te

een innovatieve maakstad,

(AI) bieden kansen om productiviteit en innovatie te versterken, maar vragen ook om nieuwe vaardigheden en samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid.

De ontwikkeling van de economie en MKB-ondernemerschap is onlosmakelijk verbonden met wonen, leren en leven in Oss. In deze context willen we Oss blijven ontwikkelen, met oog voor kwaliteit, toekomstbestendigheid en met aandacht voor de mens.

economie van morgen. Oss blijft met Pharma & Biotech als de

•

Waar de gemeente beleidsvrijheid

houden rekening met klimaat en

heeft, werken we vanuit een

gezondheid. We zorgen voor goed

realistisch en uitvoerbaar perspectief

bereikbare werklocaties, benutten

op regelgeving en kaderstelling.

spoor, water en weg (trimodaal)

Onze inzet is om stapeling van regels

en versterken het stadscentrum en

toe zijn en waar ze ruimte hebben om te investeren en te groeien.

10

diverse (nieuwe) opgaven rondom ruimtegebrek en bereikbaarheid.

We benutten ruimte slim en

ondernemers weten waar ze aan

Ondernemers hebben te maken met energie, klimaat, circulariteit,

met prettig wonen en leven.

we aan een economie waarin

omgeving, natuur en inwoners.

zo veel mogelijk te voorkomen. •

We komen met een

Uitvoeringsagenda Haven, voor een betere benutting van het water,

spoor en de weg (de trimodale haven)

Samen met inwoners, ondernemers, en andere partijen, geven we inhoud aan een levendig en uitnodigend

stadscentrum. We dragen gezamenlijk

onze inzet actief en eenduidig uit, zodat het centrum functioneert als bruisend hart om te wonen, ondernemen en ontmoeten. •

De verdere ontwikkeling van de

voorzieningen (zoals openbare

Lithoijen en Hoessenbosch vormen

toiletten). We zorgen voor een

ons zwaartepunt. We volgen

zich ontwikkelt en of deze kan

doorgroeien naar een volwaardige

gastvrije, uitnodigende sfeer. •

citymarketingorganisatie. •

we een krachtige impuls aan

toekomstgerichte landbouw via een pilot. Samen met agrariërs

bouwen we aan een duurzaam

en veerkrachtig voedselsysteem, waarin doelen voor bodem-,

water- en luchtkwaliteit worden

We vergroenen de binnenstad en

richten de openbare ruimte (zoals het Barbarapark) zo in dat deze gebruikt kan worden voor evenementen en

In de Osse polders zetten we in op voedselproductie en geven

programmering van evenementen, de mix van markt, horeca en

Geffense Plas, de Maasarm in

hoe de Stichting Oss & Partners

We hechten belang aan een sterke ook in de winter. We versterken

Maasoevers, de Lithse Ham, de

voor Oss en de regionale economie.

Duurzame groei gaat samen

de bedrijventerreinen. Zo bouwen

Altijd met oog voor ondernemers,

en eigenaren via parkmanagement,

bedrijven hebben een meerwaarde

familiebedrijven. Ook zoeken we

de leefkwaliteit en aantrekkelijkheid

en balans in recreatie en toerisme.

Samenwerking tussen ondernemers

energieaansluitingen. Te vestigen

voor doorgroeiende MKB- en

De vrijetijdseconomie in Oss vergroot

bezoekers. We kiezen voor kwaliteit

voldoende alternatieven voor

van bedrijven, met extra aandacht

die de voedselbasis veiligstelt.

Centrum Management Oss (CMO)

van Oss, voor zowel inwoners als

extreme hitte en regenval en met

groei, vernieuwing en vestiging

daarbuiten.

•

aan, zodat ze zijn opgewassen tegen

dienstverlening. We stimuleren

verbonden met het landschap én

talenten, jong en oud, hun vaardigduurzaam mee.

we bedrijventerreinen en gebouwen

logistiek, techniek, agrifood en

actief samenwerking in de regio en

is schaars. Daarom maken we werk

ondersteunen we. Met hen passen

brede MKB in onder meer bouw,

landbouw: toekomstbestendig,

Stadscentrum

heden en groeit de economie van Oss

werklocaties.

motor. Tegelijk versterken we het

inspirerend voorbeeld van moderne

in de praktijk, via stages, leerbanen

en innovatieprojecten. Zo benutten

kennen we nieuwe, toekomstige

•

sterke, mensgerichte arbeidsmarkt.

partners, maken we werk van leren

De ruimte op onze bedrijventerreinen

we Heesch West slim in en ver-

groeien de Osse polders uit tot een

onderwijsinstellingen en regionale

campusomgeving.

van bestaande locaties. Ook zetten

bestaande initiatieven en kennis. Zo

Oss blijft een lerende stad met een

in Oss. Samen met bedrijfsleven,

als modern bedrijventerrein en

ondernemerschap kunnen groeien.

partners in de regio en aansluiten bij

de basis voor het vakmanschap

Moleneind verder is te ontwikkelen

van verdichting en herstructurering

actief, waarbij we samenwerken met

Mbo- en hbo- opgeleiden vormen

ondersteunen en verkennen we hoe

en partners zorgen we dat talent én

ook ondernemers in Oss. De arbeidsmarkt is krap en het aantrekken en behouden van

•

Daarom blijven we dit cluster

ontwikkelen. Samen met onderwijs

bedrijf en omgeving. We begeleiden

doelen bereiken, passend bij hun

benutten van reststromen.

ondernemers en studenten.

•

bedrijvigheid, met ruimte voor

circulaire bedrijvigheid en het slim

voor het aantrekken van inwoners,

Voor ondernemers betekent dit een

We bouwen samen aan de

jongeren en talent is een steeds grotere uitdaging. Digitalisering en artificial intelligence

wikkelen van dit cluster biedt kansen

maar ook ontwikkeling en trots.

betere aansluiting van onderwijs op

de campus Pivot Park, hebben we

zij bepalen zélf hoe zij de gestelde

op watergebonden en zwaardere

Met het farmaceutische cluster en een troef in handen. Het verder ont-

waarin de mens centraal staat.

energie, grondstoffen en personeel worden schaarser en vragen om slimmer en

duurzamer gebruik. Geopolitieke onzekerheid en verstoring van handelsketens raken

•

op Elzenburg. We richten ons daarbij

ontmoeting. •

We voeren conform de motie

overleg met Kermisbond, horeca,

centrumondernemers, winkeliers en kermisexploitanten, gericht op een Osse zomerkermis met ten minste vijf weekenddagen (vanaf 2028).

gerealiseerd. Ook zijn we zuinig op onze landbouwgronden en

beschermen we primair agrarisch

gebied. We gaan uit van de kennis en innovatiekracht van boeren;

11

Participatie Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

Welke acties krijgen onze prioriteit?

en maatschappelijke organisaties. Die samenleving zorgt voor sterke buurten en leefbare

•

De gemeente maken we samen: met inwoners, vrijwilligers, ondernemers, verenigingen

kernen. Tegelijkertijd krijgen we als overheid meer taken, die bovendien steeds zwaarder worden en gepaard gaan met financiële onzekerheid. Veel maatschappelijke problemen

welke manier we inwoners

In deze context is goed bestuur belangrijker dan ooit. Het vraagt om zorgvuldige

betrekken. Dit geeft duidelijk-

afwegingen, transparantie en duidelijke keuzes, ook wanneer die niet voor iedereen

heid aan inwoners én aan de

prettig uitpakken.

kunnen namelijk niet alles oplossen als overheid. Dit betekent ook dat inwoners zelf een rol hebben in het voeren van het onderlinge gesprek. Zelf- en samenredzaamheid zijn

op waarin we helder vast-

leggen hoe, wanneer en op

die voorheen landelijk werden opgelost, komen nu op het bord van de lokale overheid.

Ook inwoners hebben een verantwoordelijkheid om onze gemeente beter te maken, we

We stellen participatiebeleid

gemeente(raad) over rollen, verwachtingen en invloed. •

nodig. We zien en horen dat inwoners meer betrokken willen worden en kritisch zijn bij

Na vaststelling van het

participatiebeleid en de

participatieverordening stellen

plannen en besluiten die invloed hebben op hun leefomgeving. Participatie werkt alleen

we een ontwikkelagenda op

wanneer inwoners daadwerkelijk de ruimte krijgen om mee te denken en mee te doen.

zodat we nieuwe vormen van

Tegelijk moeten we helder zijn: participatie betekent niet dat iedereen het uiteindelijk

participatie en praktijkervaring

eens zal zijn met het genomen besluit. Verschillende belangen en meningen horen bij

een plek geven en blijven leren

een democratische samenleving.

en ontwikkelen. •

Jongeren krijgen een passende en herkenbare rol binnen

participatieprocessen. We

Ambitie voor participatie

benutten hun inbreng. Zo sluit

We zijn en blijven nadrukkelijk in verbinding met de samenleving. We zijn transparant

gemeente.

en zorgvuldig in onze werkwijze. We geven ruimte en luisteren. We nemen ver-

antwoordelijkheid als bestuur. Dit betekent dat we duidelijk zijn over onze keuzes, open over onze beweegredenen en deze ook uitleggen.

het beleid beter aan op de

toekomstige generaties in de

•

gemeente doet, gaat iedereen aan, ongeacht achtergrond of

doen en we samen bouwen aan een mooie gemeente Oss. Initiatieven vanuit de

kennisniveau.

samenleving krijgen daarbij ruimte en zo nodig ondersteuning vanuit de gemeente. ook zij mee kunnen denken over de toekomst van hun gemeente.

Nieuwe vormen van participatie en inspraak bieden kansen om het onderlinge vertrouwen te versterken en het gesprek tussen overheid en samenleving te

verdiepen. Door samen op te trekken en elkaar met respect te blijven benaderen, bouwen we aan een veerkrachtige lokale democratie.

12

inwoner begrijpt hoe en waar je kunt meedoen. Wat de

Onze ambitie is een gemeente waarin inwoners zich gehoord voelen, mee kunnen

Een speciale plaats binnen onze participatie is er voor de stem van jongeren, zodat

We streven ernaar dat iedere

•

We geven initiatieven uit de samenleving ruimte.

We stimuleren een cultuur

van eigenaarschap. Daarbij

ondersteunen we waar nodig, zonder het over te nemen.

13

Welzijn met ondersteuning nabij

zelfstandig te zijn en om mee

Ambitie voor welzijn met ondersteuning nabij

te kunnen doen. We hebben

Al onze inwoners moeten de

geen overaanbod ontstaat voor de

nu beperkt zicht op hoeveel

woonzorgvoorzieningen er in Oss

(nodig) zijn voor welke doelgroepen. We maken een inventarisatie,

zodat dit beeld duidelijk wordt.

Zo kunnen we er op sturen dat er

mogelijkheid hebben om mee te

ene doelgroep en schaarste voor

doen aan de Osse samenleving.

een andere. Deze inventarisatie

Wij zijn ervan overtuigd dat

gebruiken we ook bij de invulling van

inwoners daar uiteindelijk

de gebiedsontwikkelingen in de stad.

gelukkiger van worden. Tegelijk vinden wij het belangrijk dat

•

ondersteuning beschikbaar blijft

voor inwoners die het echt nodig

Op onze manier, zoals we dat de

Daarom gaan we werken aan

afgelopen jaren ook gedaan hebben

meer zelf- en samendoen in de

Wij geloven in de kracht van de Osse samenleving en dat mensen van nature sociaal zijn. Mensen helpen elkaar, werken samen en zorgen voor elkaar. Tegelijkertijd zien we dat

de vraag naar zorg en ondersteuning groeit, terwijl geld en personeel steeds schaarser worden. De huidige manier van ondersteunen is op de lange termijn niet houdbaar.

Het versterken van de sociale basis, het invoeren van de Osse standaard en het beheersen van de kosten in de Wmo en de jeugdhulp moeten bijdragen aan de betaalbaarheid en houdbaarheid op de lange termijn.

De sociale basis is het geheel van alles wat mensen in dorpen en wijken met elkaar

samenleving, met steun van

ons als gemeente Oss en van

onze partners waar dat nodig is. Daarbij werken we vanuit

vertrouwen, met de leefwereld van onze inwoners als uitgangspunt.

in samenwerking met Thuis in Oss,

Welke acties krijgen onze prioriteit? •

Een betere verbinding met wonen, werken, mobiliteit en openbare

doen? Wat is de rol van de gemeente? Hoe zorgen we met elkaar, voor elkaar? We werken samen aan een nieuwe

van ons én van de Osse samenleving.

lokale partners (zoals zorgverleners

We blijven inzetten op het versterken

•

We bereiden de ‘Osse standaard voor het sociaal domein’ voor en gaan

standaard en de sociale basis) ook

het beoogde resultaat heeft en om

inzicht te krijgen welke effecten de

maatregelen hebben die in 2025 zijn

bouwen en de ambities die we op

genomen om de kostenstijging op

langere termijn nastreven. In het

aandacht voor de intentie, inzet en daden van de deelnemers. •

Een goede combinatie van wonen en zorg is voor veel inwonersgroepen essentieel om zo lang mogelijk

analyse. Dit doen we om te kunnen

uitzetten (onder andere met de Osse

die we met dit akkoord willen

lokale preventieakkoord hebben we

We investeren in monitoring en databeoordelen of de richting die we

doel op zich, het gaat om de coalitie

de lobby naar het Rijk voor structu-

rele financiering van de sociale basis.

•

mogelijk voorkomen. Het is geen

en daarom blijven we ons inzetten in

door vergrijzing, personeelstekorten en stijgende kosten. Daarom hebben we in 2025

gemeenten’).

we gezondheidsproblemen waar

vanuit het Rijk. Dit is niet wenselijk

De betaalbaarheid en houdbaarheid van de Wmo en de jeugdhulp staan onder druk

(‘balans in taken en middelen voor

organisaties. Met het akkoord willen

van de sociale basis, om meer zelf- en

We doen dit nu met tijdelijke middelen

nodig hebben.

deze wettelijke taken te ontvangen

en scholen) en maatschappelijke

we initiatieven die hieraan bijdragen.

samen en kunnen we inwoners – jong en oud – de ondersteuning bieden die ze écht

het Rijk voldoende middelen voor

We stellen een lokaal

samenwerking tussen gemeente,

partners faciliteren en ondersteunen

staan. In deze teams komt expertise rondom zorg, jeugd, welzijn, werk en inkomen

deelnemen aan de lobby om vanuit

hebben.

Samen met maatschappelijke

domein’. Dit is een manier van werken waarin sociale gebiedsteams dicht bij inwoners

Daarbij blijven we ook onverminderd

en voor ondersteuning die ze nodig

samenredzaamheid te bevorderen.

de geleerde lessen uit de proeftuinen vertaald in de ‘Osse standaard voor het sociaal

Deze maatregelen zetten we door.

we nabij zijn voor onze inwoners

preventieakkoord op. Dat is een

in 2025 zijn maatregelen opgesteld

Wmo als de jeugdhulp af te remmen.

en ervaring samenkomt. Zo kunnen

•

Vanuit de strategische heroriëntatie om de kostenstijging in zowel de

teams per gebied, waarin alle kennis

schap en tussen individu en collectief.

Om de ondersteuningsvraag van onze inwoners meer centraal te stellen, hebben we

•

levensgebieden. We werken toe naar

balans tussen gemeente en gemeen-

•

opgave invullen.

kijken hierbij naar alle belangrijke

Wat kunnen we als samenleving zelf

is het versterken van de sociale basis geen luxe maar een noodzaak. Dit vraagt inzet

14

duidelijke manier van werken. We

Wat hoort bij het ‘normale’ leven?

hebben, bieden wij een vangnet. Om dit vangnet ook in de toekomst te kunnen bieden,

toekomstbestendig sociaal stelsel.

Osse standaard zorgen we voor één

antwoorden zoeken op vragen als;

hiermee redden. Voor inwoners bij wie dat niet lukt of die professionele hulp nodig

via een strategische heroriëntatie maatregelen vastgesteld om te werken aan een

losse onderdelen werken. Met de

Osse samenleving over zelf- en

ondernemers en gemeenschappen

vrijwilligers. Deze onderlinge hulp is van groot belang. Helaas kan niet iedereen het

onze regio een bijzondere positie waar we veel waarde aan hechten.

We gaan in gesprek met de

maatschappelijke instellingen,

ontstaat al vanzelf in de omgeving van mensen, via familie, buren, vrienden en

ook hoe de andere gemeenten hun

betekent dat we minder vanuit de

met inwoners, verenigingen,

belang.

en draagkracht. We kijken daarbij

en gemeenschappen centraal. Dat

de gemeente. We willen samen

ruimte is daarom van groot

waarbij we letten op uitvoerbaarheid

deze gebruiken. We stellen inwoners

samenredzaamheid en de rol van

verbindt, zodat zij samen kunnen leven en mee kunnen doen. Veel ondersteuning

Belangrijk is ook de verbinding met andere partners. Ziekenhuis Bernhoven heeft in

Osse manier. We hebben de intentie om te voldoen aan onze opgave.

hebben, ook op de lange termijn.

Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

Vluchtelingenopvang doen we op de

Wmo en jeugdhulp af te remmen. •

We blijven aandacht vragen voor

post-infectueuze aandoeningen. We willen de gevolgen voor inwoners

met bijvoorbeeld Q-koorts of post-

Covid, blijvend op de agenda houden bij zowel het Rijk als de provincie Noord-Brabant.

15

Bestaanszekerheid en onderwijs Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

In Oss zijn werk, inkomen en onderwijs geen losse thema’s, maar hangen

ze nauw samen. Samen bepalen zij het toekomstperspectief van inwoners.

Ambitie voor bestaanszekerheid en onderwijs

de toekomst. •

ieder op zijn of haar eigen manier. We zijn

ervan overtuigd dat perspectief op ontwikkeling

sociaal domein’ voor en gaan we

het belangrijk dat ondersteuning beschikbaar

deze gebruiken. We werken aan

blijft voor inwoners die dit nodig hebben, ook

gebiedsteams, waarin alle kennis

wanneer meedoen via regulier onderwijs of

en ervaring samenkomen. Zo

regulier werk niet vanzelfsprekend is.

kunnen we nabij zijn voor onze inwoners en hun wensen voor

ondersteuning, onder meer op

het uitgangspunt is, onderwijs de basis vormt

het gebied van budgetcoaching,

vroegsignalering, budgetbeheer

menselijk en toegankelijk is. We werken vanuit

vertrouwen en houden rekening met verschillen

en schuldhulpverlening.

gezondheid, wonen en de leefomgeving.

Welke acties krijgen onze prioriteit?

door ontstaat, heeft vaak direct invloed op de gezondheid van mensen.

Onderwijs, in alle vormen, is de sleutel

•

Onderwijs is de basis voor iedere inwoner om meedoen mogelijk te maken.

en werkgevers streven we naar inclusief

in volgende generaties.

De bestaanszekerheid van steeds meer inwoners staat onder druk door

inflatie, stijgende woonlasten en energiekosten. De onzekerheid die hier-

Vanuit het Rijk ligt er de opgave om te komen tot inclusief onderwijs.

Dit betekent dat kinderen, ook die met een beperking of een specifieke

ondersteuningsbehoefte, waar mogelijk naar het regulier onderwijs gaan in hun buurt. Dit is een complexe opgave, die zowel van het onderwijs als van de onderwijshuisvesting iets vraagt.

De verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt is belangrijk om ons ook

tussen inwoners. Daarbij hebben we oog voor

de samenhang met andere levensgebieden zoals

tot kansengelijkheid. Samen met scholen

over opgroeien en opvoeden klein, zorgt voor praktische oplossingen

onderwijs en naar een goede verbinding tussen

We willen dat alle kinderen en

door te investeren in sterke

Nederlandse ‘UNESCO Learning Cities’ laat Oss

basisvaardigheden, inclusief

zien dat het vooroploopt in talentontwikkeling

onderwijs en een stevige

en duurzame inzetbaarheid, voor inwoners van

aan een arbeidsmarkt waarin

ontwikkeling, vakmanschap en

verbondenheid centraal staan. Waar

meer ondersteuning nodig heeft

inwoners betekenisvol mee kunnen

is er maatwerk. Denk daarbij aan

doen en werkgevers ruimte hebben

ontwikkelroutes, beschut werk en

schoolgebouwen die toegankelijk en

om duurzaam te groeien en te

de belangrijke samenwerking met

inclusief zijn zodat zo veel mogelijk

brugfunctionaris houdt vragen

manier kansen voor Oss. We bouwen

naar bestaanszekerheid. Voor wie

schoolbesturen werken we aan

en voortgezet onderwijs. Een

ondernemers creëren wij op die

is en blijft de voorkeursroute

we hier uitvoering aan. Samen met

brugfunctionarissen in het primair

Samen met het onderwijs en

meedoen mogelijk maken. Werk

Huisvestingsplan Onderwijs geven

We blijven investeren in de

Werkgevers Fit voor de Toekomst.

en op eenvoudige regelingen die

draagt bij aan de kwaliteit van

onze partner IBN. •

De Participatiewet in Balans heeft als doel inwoners die een beroep doen

op ondersteuning, meer vertrouwen te geven. Daarnaast komt er voor ambtenaren meer ruimte om de

ondersteuning beter af te stemmen

Stad Oss nadrukkelijker uit. Dit Ontwikkelen, Elk Talent Telt en

laagdrempelige ondersteuning

Goede onderwijshuisvesting

We dragen het concept Lerende doen we via drie pijlers: Leven Lang

zetten we in op vroegsignalering,

het onderwijs. Via het Integraal

•

•

leefgebieden tegelijk. Daarom

niet onnodig verergeren.

hebben.

gemeente Oss.

vaak impact op meerdere

ondersteuning, zodat problemen

vormen van ondersteuning nodig

partner voor de toekomst van de

veroorzaken stress en hebben

vroegsignalering en tijdige

kunnen, ook als zij verschillende

een op perspectief gerichte uitondersteuning. Geldzorgen

en cultuur zorgen we voor

kinderen en jongeren hier terecht

arbeidsmarkt en als strategische

We zorgen voor een menselijke en voering van werk- en inkomens-

kinderopvang, jeugdhulp, sport

•

mbo als ruggengraat van de lokale

terug te dringen.

scholen. Samen met scholen,

Daarmee versterken we de bestaanszekerheid van onze inwoners.

voorzieningen in Oss. We zien het

het beroep op individuele jeugdhulp

pedagogische basis op en rond

alle leeftijden.

voor behoud en versterking van mbo-

kunnen pakken en proberen we ook

•

Het zit in ons DNA. Het mbo vormt economie. We blijven ons inzetten

we hun kracht om zelf zaken op te

jongeren gezond, veilig en kans-

Het mbo past bij Oss als maakstad. de schakel tussen jongeren en lokale

gezin of ouder(s) mee. Zo versterken

hun achtergrond. Dit doen we

onderwijs en arbeidsmarkt. Als één van de twee

•

en loopt waar nodig kort met een

rijk kunnen opgroeien, ongeacht

in de toekomst als gemeente economisch te kunnen blijven ontwikkelen.

16

om menselijk en nabij te zijn voor we de ‘Osse standaard voor het

zelf- en samenredzaamheid. Tegelijk vinden we

voor gelijke kansen en inkomensondersteuning

Gebiedsgericht werken is essentieel onze inwoners. Daarom bereiden

via onderwijs en werk bijdraagt aan welzijn,

iedereen vanzelf kan aanhaken. Verschillen in opleiding, inkomen en

Wanneer dit niet tijdig wordt doorbroken, werken deze verschillen door

verankeren we onze werkwijze voor

hebben om mee te doen aan de samenleving,

Daarom bouwen we aan een Oss waarin werk

leefomgeving kunnen zich opstapelen en kansenongelijkheid vergroten.

van de Participatiewet in Balans

Alle inwoners van Oss moeten de mogelijkheid

Meedoen aan de samenleving geeft structuur, eigenwaarde en perspectief. Het draagt bij aan zelf- en samenredzaamheid. Tegelijk zien we dat niet

in Oss al toepassen. Met de invoering

innoveren. •

Onze inzet op basisvaardigheden blijft onverminderd groot. Via de

pijler Leven Lang Ontwikkelen blijven we inzetten op het versterken van

de basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden).

op de persoonlijke situatie van een

inwoner. Het is een werkwijze die we

17

Ambitie voor Schadewijk We willen Schadewijk in de komende jaren klaar maken voor

We richten ons op de eerder vastgestelde vier centrale doelen:

een wijk waar kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien.

2. Gezonder leven makkelijker maken;

de toekomst. We bouwen samen met inwoners en partners aan Waar mensen zich veilig voelen en trots zijn op hun buurt.

Waar iedereen mee kan doen en elkaar kan ontmoeten in zijn

eigen omgeving. We investeren langdurig in Schadewijk, zodat er

Schadewijk In Schadewijk moeten we extra investeren in

onderwijs, jeugd en gezinnen, werk en inkomen,

ambities waarmaken, met duidelijke bestuurlijke keuzes en

•

aanvullende diensten. We streven

Veel inwoners van Schadewijk geven aan dat ze zich

ernaar dit nieuwe kindcentrum in

thuis voelen in de wijk. In Schadewijk wordt naar elkaar

en dat kinderen uit Schadewijk minder kansen hebben

veel naoorlogse volkswijken voldoen veel woningen

van het Verdihuis naar een of

in Schadewijk op dit moment niet aan de technische

Daarbij hebben we oog voor

klimaatadaptatie, biodiversiteit,

beweging, ontmoeting, spelen en

ontspannen. Tegelijkertijd creëren we voldoende ruimte voor fietsers

veiligheid kan vergroten. Lessen die we leren kunnen we ook gebruiken

We investeren samen met onze

in andere straten in onze gemeente. •

partner BrabantWonen in een meer

de wijk kan blijven wonen. •

Sportpark Neervelden biedt kansen om ook Schadewijk een sportief hart te geven. Bij toekomstige

ontwikkelingen met betrekking

tot dit sportpark leggen we ook de

verbinding naar het initiatief rondom het Noorderpark. •

Uit de aanpak in de (qua

problematiek vergelijkbare) gebieden uit het Nationaal Programma

Leefbaarheid en Veiligheid blijkt

dat we de domeinen van veiligheid,

Communicatie en participatie

zijn belangrijk bij alles wat we

in programma Schadewijk doen. Daarom zijn deze onderwerpen

ook expliciet opgenomen in het programmaplan. We blijven

en oud zodat iedereen die dat wil in

We maken versteende buurten

en de openbare ruimte groener.

bredere aanpak de leefbaarheid en

voldoende woningen zijn voor jong

willen we in 2027 afronden. •

deze pilot onderzoeken we hoe een

willen we ervoor zorgen dat er

Deze verplaatsing uit Schadewijk

openbare ruimte groener en beter ingericht worden,

‘Overbelaste kwetsbare straten’. In

divers woningaanbod. Daarmee

meerdere locaties buiten Schadewijk.

kwaliteit, energie- en woonkwaliteit. Daarnaast kan de

18

•

kindcentrum in Schadewijk hebben

aan de verplaatsing van de functies

ONS welzijn en inwoners de pilot

thema in de wijk. Daarom zoeken we

van de sociale basis.

Voor de realisatie van het nieuwe

Verdihuis nodig. Daarom werken we

criminaliteit en overlastsituaties in de wijk. Net als

Bestaanszekerheid is een belangrijk

sociaal domein’ en aan het versterken

we de huidige locatie van het

dan in de andere wijken van Oss. Ook zijn er meer

samen met politie, BrabantWonen,

volgens de ‘Osse standaard voor het

2030 te openen. •

verbinden. Daarom starten we

nadrukkelijk(er) met elkaar moeten

rust en stabiliteit. We werken daarbij

niet alleen beide scholen samen,

maar ook de kinderopvang en andere

straatbeeld verdwijnen.

die bijdragen aan meer financiële

In het nieuwe gebouw brengen we

nu en in de toekomst.

wonen, jeugd en sociale samenhang

actief naar ondersteuningsvormen

De Teugelaar zijn sterk verouderd.

versterken en samen bijdragen aan een sterke wijk,

daarom extra investeren in de wijk.

•

van IKC Regenboog en basisschool

investeringen in de fysieke en sociale omgeving elkaar

voor jong en oud. De komende twintig jaar gaan we

kindcentrum in Schadewijk en

en voetgangers en laten we de

geparkeerde auto meer uit het

jeugd van de wijk. De schoolgebouwen

2024 vastgesteld. De visie laat zien dat juist in Schadewijk

zodat deze uitnodigt tot meer bewegen en ontmoeten

We bouwen één nieuw integraal

om te zorgen voor gelijke kansen’. Alleen zo kunnen we onze prioriteit voor de opgaven in Schadewijk.

investeren daarmee gericht in de

Gebiedsvisie Schadewijk. Deze heeft de gemeenteraad in

aantal mensen leeft met flinke financiële uitdagingen

4. Bouwen aan fijn samen wonen en leven.

als elders in de gemeente.

leefomgeving. Dit hebben we vastgelegd in de Integrale

Tegelijkertijd zien we dat er in Schadewijk een groot

3. Vergroten van de kansengelijkheid;

We kiezen ervoor om in Schadewijk ‘ongelijk te investeren,

kansen op gezondheid, bestaanszekerheid en kansengelijkheid

sterke voorzieningen, wonen en een veilige, gezonde

omgekeken en helpen mensen elkaar waar nodig.

Herstellen van bestaanszekerheid;

over twintig jaar een nieuwe generatie leeft met net zoveel

Welke acties krijgen onze prioriteit? Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

1.

hiervoor aandacht houden. •

In Schadewijk komt alles samen. We pakken de ontwikkeling samen op

vanuit alle portefeuilles en bekijken of we op een slimme manier ons

geld beter kunnen inzetten in de

wijk. We onderzoeken of we binnen bestaande budgetten geld specifiek voor Schadewijk kunnen toewijzen om meer slagkracht te creëren en

ontwikkelingen mogelijk te maken. Hierbij kijken we zowel naar het ruimtelijk als naar het sociaal

domein, economie en veiligheid.

19

Welke acties krijgen prioriteit? •

We herijken ons subsidiebeleid

zodat subsidies die we verstrekken

doelen tegelijk. Het concept Open

Sportpark werken we, na evaluatie, verder uit. •

bijdragen aan de ambities en doelen

•

We ontwikkelen beleid voor het

stimuleren van bewegen, ontmoeten,

culturele veld waar te maken. •

bijdragen aan preventie en een

waar inwoners elkaar treffen. Daarbij

gezonde leefomgeving. •

initiatieven die cultuur dichtbij inwoners brengen. •

We onderzoeken wat in de toekomst

zame voorzieningen in onze

mogelijk is om de bibliotheek ook

gemeente waar we trots op zijn. •

vanuit de samenleving, denken we

onderdeel van de sociale basis en dragen daarmee bij aan het vergroten van de zelf- en

mee om deze mogelijk te maken.

samenredzaamheid van inwoners.

de lichamelijke gezondheid voor jong en oud. Door gezondheid niet alleen te benaderen vanuit zorg, maar vooral vanuit het dagelijks leven in wijken, stadjes en kernen, bouwen we aan een

leefomgeving waarin gezond en actief leven vanzelfsprekender wordt. De openbare ruimte en

Ambitie voor sport, cultuur, ontmoeten en gezondheid

vrijwilligers spelen daarbij een onmisbare rol.

Sportverenigingen, culturele

We zien ook dat maatschappelijke vraagstukken complexer worden en dat druk op gezondheid,

zijn cruciaal voor gezondheid,

voorzieningen en vrijwilligers toeneemt. Eisen volgend uit wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, vragen steeds meer van vrijwilligers en accommodaties.

Het Rekenkameronderzoek van 2025 laat zien dat ons huidige subsidiebeleid toe is aan een

herziening. Het is gedateerd, complex en versnipperd. We herzien dit beleid en voeren daarbij de taakstelling van 1% vanuit de strategische heroriëntatie door.

20

toe in onze gemeente. Bouwloodsen Als er initiatieven of oplossingen zijn

samen de basis voor een fijne, betrokken en veerkrachtige gemeenschap. Ze zijn een belangrijk

Via het uitvoeringsplan Gezond in Oss werken we aan het versterken van zowel de mentale als

Carnaval dragen we een warm hart

zijn echter steeds lastiger te vinden.

elkaar ontmoeten, meedoen, bewegen en gezond blijven. Sport, cultuur en ontmoeten vormen

onze gemeente.

(Golfbad) en een nieuw theater/

Muzelinck); twee belangrijke duur-

In Oss zorgen verenigingen, vrijwilligers en initiatieven van inwoners ervoor dat mensen

We waarderen en koesteren kleinschalige initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid van

We bouwen een nieuw zwembad centrum voor de kunsten (Lievekamp/

een aanwinst voor onze gemeente.

Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

vormen van kunst en cultuur, zoals pop-uppodia en kleinschalige

De bibliotheek in het Warenhuis is

dichter bij onze kernen te brengen.

We hebben oog voor laagdrempelige atelierruimtes voor lokale makers,

en gezondheid. We willen hiermee

ruimte zijn belangrijke plaatsen

dienen zij meerdere maatschappelijke

jongeren) om hun rol in het Osse

belangrijker als plek voor ontmoeting

culturele plekken en de openbare

gebruikt worden. Op die manier

programmering en aandacht voor

De openbare ruimte wordt steeds

dorpshuizen, sportaccommodaties,

onze voorzieningen multifunctioneel

gaan voldoen aan de opdracht (brede

sporten in de openbare ruimte.

ontmoeting dichtbij huis. Wijk- en

Maren-Kessel. We stimuleren dat

Cultuurpodium Groene Engel moet

zoeken hier de mogelijkheden van.

We blijven investeren in duurzame

in Macharen, Ravenstein, Ussen en

bij het ambitieniveau van Oss.

organisatie en bestuur. We onder-

ons maatschappelijk vastgoed om

geven we prioriteit aan de plannen

duurzaamheid en kwaliteit, passend

subsidieverstrekking, exploitatie,

ook naar het verhuurbeleid van

Sport, cultuur, ontmoeten en gezondheid

wat er nodig is op het gebied van

vraagt om een andere vorm van

en archivering. We kijken daarbij

•

brengen voor het museum in kaart

vernieuwde programmering. Dit

subsidies, van aanvraag tot evaluatie

en verenigingen mogelijk te maken.

een grote culturele betekenis. We

maken met stijgende onderhouds-

wordende bestuursfuncties en

verbeteren we het proces rond

Groene Engel zijn belangrijke culturele Museum Jan Cunen heeft voor Oss

Wijk- en dorpshuizen hebben te

van vrijwilligers, complexer

sociale basis hebben. Daarnaast

Museum Jan Cunen en Cultuurpodium instellingen in onze gemeente.

en exploitatiekosten, terugloop

die we in het sociaal domein en de

daarmee huisvesting van activiteiten

•

verenigingen en buurtinitiatieven ontmoeting en sociale cohesie

binnen onze gemeente. Vrijwilligers

We hebben een subsidiestelsel dat

zorgvraag en sociale uitsluiting. We willen

kent en bijdraagt aan het bereiken van

centraal staat met laagdrempelige,

duidelijk is, stabiele randvoorwaarden maatschappelijke doelen en ambities.

De samenwerking en verbinding met de

andere werkvelden - sociaal (sociale basis, zorg, welzijn, werk, inkomen, onderwijs), ruimtelijk (openbare ruimte, groen,

duurzame wijk- en dorpshuizen, sportaccommodaties en ander

maatschappelijk vastgoed. Waarbij we

fijn te wonen, werken en leven.

en een nieuw zwembad (Golfbad). Samen

We onderschrijven het belang van

vrijwilligers en mantelzorgers.

We zien ontmoeting daarbij als middel

laagdrempelige ontmoetingsplekken. tegen eenzaamheid, een stijgende

voor de kunsten (Lievekamp/Muzelinck) met het Warenhuis hebben we dan

prachtige en duurzame voorzieningen

waarmee we onze gemeente nog mooier en aantrekkelijker maken.

We denken actief mee met

verenigingen die geen oud papier meer kunnen ophalen.

•

We verkennen de mogelijkheden

om in kernen waar reguliere horeca ontbreekt kleinschalige horeca in

een investering in onze gemeenschap.

We realiseren een nieuw theater/centrum

economie - willen we beter vormgeven om

•

de maatschappelijk meerwaarde zien als

klimaat, mobiliteit, wonen), veiligheid en

zijn daarin onmisbaar. We

waarderen en ondersteunen

een gemeente zijn waarin ontmoeten

andere voorzieningen toe te staan,

in lijn met de motie en met oog voor de regels voor paracommercie. •

Kleinschalige initiatieven/evenementen zijn belangrijk voor de leefbaarheid in onze gemeente. Hiervoor

willen we het aanvragen van een vergunning makkelijker maken,

bijvoorbeeld door digitalisering.

21

Energie en klimaat Wat speelt er en wat vraagt dit van ons? Oss groeit en verandert. Die ontwikkeling biedt

kansen voor een duurzamere en sterkere gemeente,

Ambitie voor energie en klimaat

leefomgeving in onze wijken en kernen. Dat vraagt om

Vanuit de nationale doelstellingen werken we in realistische

opgaven van vandaag, maar ook richting geven aan een

aardgasvrij en klimaatrobuust is. Zo zijn we opgewassen tegen

maar vergroot ook de druk op ruimte, energie en

bewuste keuzes, waarmee we niet alleen inspelen op de toekomstbestendig Oss.

De energietransitie heeft grote invloed. Wij werken

toe naar een aardgasvrije gebouwde omgeving en een duurzame energievoorziening in 2050. Tegelijkertijd

staat nu het elektriciteitsnet op ‘pauze’ en bepaalt de

beschikbaarheid van energie steeds vaker wat er binnen ruimtelijke (gebieds)ontwikkelingen mogelijk is.

stappen toe naar een gemeente die in 2050 energieneutraal,

hitte, droogte en wateroverlast. Deze ambities vragen om een

lange adem. Wij zetten daarom de ingezette koers op hoofdlijnen voort, met focus op realisme, draagvlak en uitvoerbaarheid.

Hoe we onze ambities precies realiseren, ligt op voorhand niet vast. We spelen in op wat er om ons heen gebeurt en we leren

van wat elders werkt. Samen met inwoners, partners en andere overheden geven wij hier invulling aan, ieder vanuit zijn eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheid.

De gevolgen van klimaatverandering worden in Oss steeds

We werken in realistische stappen naar de nationale

plekken tot wateroverlast, terwijl warme zomers zorgen

droogte en wateroverlast. Dit doen we zelf, samen met partners

zichtbaarder. Hevige regenbuien leiden op meerdere

voor hittestress, met name in versteende woonwijken

en op bedrijventerreinen. Tegelijkertijd nemen langere droge perioden toe, met gevolgen voor natuur, bodem

en landbouw. Deze ontwikkelingen raken direct aan de

gezondheid, veiligheid en leefbaarheid van inwoners en

klimaatdoelstellingen tot 2050, met maatregelen tegen hitte,

en ondernemers. Klimaatbeleid draagt onder meer bij aan

Welke acties krijgen onze prioriteit?

vestigingsklimaat.

•

zoals provincie, waterschap, woningcorporaties én met inwoners een gezondere bevolking en een aantrekkelijker en veiliger

vragen om een samenhangende en zorgvuldige aanpak.

Energieneutraal in 2050 vraagt om minder energieverbruik en

Oss beschikt over sterke groene en landschappelijke

met name Rijksregelingen stellen we inwoners, bedrijven en

kwaliteiten en waardevolle natuurgebieden. Groen

en natuur zijn geen luxe, maar vormen een essentieel

onderdeel van klimaatadaptatie, waterbeheer, recreatie en een schone, gezonde leefomgeving.

energiebesparing. Onze ambitie is dat zij kunnen meedoen én

•

onze hoogste prioriteit; we komen

profiteren, bijvoorbeeld via lokale energieprojecten. Netcongestie is urgent en heeft onze hoogste prioriteit; om deze ‘op te lossen’ staan we open voor innovatie, experimenten en het toepassen

in de toekomst van genoeg energie

van bewezen oplossingen van elders.

•

‘bijzetting’ genoemd) en op het

•

het groen bij (her)ontwikkeling van gebieden. In het stadshart

versterken we dit door in te zetten

22

woningen en gebouwen is daartoe een eerste vertrekpunt. •

realiseren we als één van de partners van waterveiligheid. Dit biedt ook

We benutten de beschikbare

subsidiemiddelen (zoals isolatieaanpak) om bij inwoners en

ondernemers energiebesparing

overeenkomst over de duurzame

dat deze plannen niet haalbaar zijn,

kijken we naar andere (grootschalige) invulling van onze energieopgave. •

kansen voor recreatie en toerisme. •

De afspraken in de bestuurs-

polder zijn leidend. Alleen als blijkt

Met het project Meanderende Maas

een belangrijk project op het gebied

waterrobuuster en aantrekkelijker.

de hoeveelheid en kwaliteit van

besparing. Isolatie van de bestaande

dumpingen.

ruimte maken we gebieden koeler,

We komen met een ambitie voor

in op emissiereductie, opwek en

beperken van zwerfafval en

ontwerpprincipes uit de Kadernota

•

en op Elzenburg-de Geer. We zetten

meer prioriteit aan handhaving

beleid (2023) uit en passen de

richting én beheer van de openbare

windpark in de duurzame polder

geven we binnen ons ‘Afvalbeleid’

inzamelcontainers (ook wel

afspraken rondom de Regionale vastgestelde plannen voor een

Om te zorgen voor een schoon Oss

op het plaatsen van vuilnis naast

We gaan door met de huidige Energie Strategie (RES) en de

bewonersinitiatief als leidraad.

We voeren de Koersnota Klimaat-

ruimtelijke ontwikkelingen, in-

•

we de uitgangspunten van dit

wat onze rol daarbij is.

Energietransitie (2024) toe. Bij

wonen en ondernemen in Oss.

in en rond het park gebruiken

en warmte kan worden voorzien en

•

toekomstbestendig kunnen blijven

Bij plannen voor ontwikkelingen

‘Visie op het energiesysteem van de

zijn essentieel om te zien hoe Oss ook

Noorderpark als een goed voorbeeld meedenken over hun leefomgeving.

Voor de lange termijn maken we een toekomst’ en een Warmtevisie. Deze

bijdragen aan de energietransitie én

Wij zien het inwonersinitiatief van hoe inwoners kunnen

Netcongestie. •

te stimuleren, met het doel dat zij

verblijf, beweging en ontmoeting.

op korte termijn met een Aanpak

een tijdige overstap naar hernieuwbare bronnen. Op basis van instellingen in staat om maatregelen te nemen die leiden tot

Netcongestie is urgent en heeft

op gebruikersgroen dat uitnodigt tot

Wij betrekken jeugd en jongeren

nauwer bij het inrichten van groen, speelplekken en schoolpleinen.

•

We verleggen de prioriteit van het maaibeleid van ecologisch naar verkeersveilig en sociaal veilig.

23

Weerbaarheid en veiligheid

Welke acties krijgen onze prioriteit? •

maar ook om leefbaarheid, digitale dreiging, maatschappelijke onrust en de weerbaarheid van onze samenleving. Het veiligheidsgevoel wordt beïnvloed

focus aanbrengen en sturen op impact. •

door overlast, spanningen in wijken en een minder zichtbare aanwezigheid van

capaciteit inzetten. Deze prioritering herijken we jaarlijks. We baseren

Steeds vaker speelt problematiek zich af op het snijvlak van zorg en veiligheid.

de inzet mede op basis van een

Denk aan onbegrepen gedrag, huiselijk geweld en femicide. Dit vraagt om

datagedreven risicobeoordeling.

een nauwe samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners en om een

Waar nodig kijken we of het nodig

aanpak waarin preventie en repressie hand in hand gaan. De druk op politie en

is om op te schalen. •

uitval van voorzieningen, polarisatie en klimaatimpact – om een weerbare

•

•

goed af te stemmen en duidelijke afspraken te maken, kunnen we

bewustwording bij jongeren van de basisschool.

omgeving en zijn essentieel in het versterken van de veiligheid en leefbaarheid. Tegelijk bouwen we aan een weerbare gemeente die voorbereid is op concrete risico’s zoals cybercrime, ondermijning, stroomuitval en maatschappelijke onrust, en die in staat is om de impact daarvan snel te beperken.

24

met elkaar. Dat doen we intern, maar informatie te delen, onze processen

handelen. Preventie begint daarbij steeds eerder, bijvoorbeeld door inzet op

(RIEC). Ook inwoners spelen een belangrijke rol: zij weten wat er speelt in hun

Zorg en veiligheid verbinden we beter ook met onze partners. Door de juiste

betere informatie-uitwisseling en gezamenlijke regie kunnen we sneller en effectiever

Noord, ONS welzijn, Veilig Thuis en het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum

jeugdcriminaliteit, met nadruk op

en begeleiding vanaf jonge leeftijd.

De verbinding tussen zorg en veiligheid versterken we verder. Door vroegsignalering,

We werken nauw samen met partners zoals de politie, Veiligheidsregio Brabant-

We investeren in het voorkomen van vroegsignalering, bewustwording

instromen in criminaliteit een halt toeroepen. We zetten daarom stevig in op het

Daarbij combineren we preventie, handhaving en het versterken van vertrouwen.

over de mogelijkheden voor

weerbaarheid en veiligheid.

ontwikkelingen zoals jeugdoverlast, onveilige situaties in het verkeer en het vroeg

ondermijning en overlast in zowel de stad en kernen als het buitengebied.

We gaan in gesprek met de politie ondernemers op het gebied van

Ambitie voor weerbaarheid en veiligheid

voorkomen en aanpakken van (online) criminaliteit, intimidatie, huiselijk geweld,

situaties aan, onder andere fatbikes en vernielingen.

•

wijk. Dat is een basisvoorwaarde voor een sterke samenleving. Dit vraagt dat we

We pakken overlast en onveilige afvaldumpingen, overlast door

samenleving die voorbereid is op verstoringen, zowel kortdurend als langdurig.

Iedere inwoner moet zich veilig kunnen voelen in huis, op straat en in de eigen

in om de zichtbare handhaving in om scherpe keuzes waar we deze

ontwikkelen zich snel en hebben steeds meer impact op inwoners en ondernemers.

Daarnaast vraagt een veranderende wereld – met risico’s zoals digitale ontwrichting,

We zetten toezicht en handhaving de wijk te vergroten. Dit vraagt wel

het gezag. Ondermijning en nieuwe vormen van criminaliteit, zoals cybercrime,

zorgpartners neemt toe en heeft ook gevolgen voor de rol en inzet van onze boa’s.

integrale veiligheid op, met een

uitvoeringsprogramma waarin we

Wat speelt er en wat vraagt dit van ons?

De veiligheidsopgave gaat niet alleen meer om criminaliteit en handhaving,

We stellen een nieuw beleidskader

beter en sneller doen wat nodig is. •

We maken Oss meer weerbaar.

We bereiden ons niet alleen voor

op specifieke incidenten, maar op

mogelijke langdurige verstoringen. Hier ligt ook een rol voor de

samenleving zelf, want inwoners

weten vaak het beste wat speelt en werkt in hun omgeving.