Bijlage 4 Structuurvisie Oss-West.PDF
Tekst van het document
Structuurvisie Oss-West
Bijlage: Rapport Antea Inventarisatie gebieds- en milieu aspecten
Voorwoord Beste lezer,
Participatie De vraag naar woningen in Nederland en ook in Oss is groot. Daarom hebben
Als iets de inwoners van Oss typeert, dan is het een diepgewortelde cultuur van
we een woningbouwprogramma opgestart. Ons doel is om 8000 woningen te
gemeenschapszin. En van ondernemerschap: handen uit de mouwen, samen
gaan bouwen in Oss in de komende 15 jaar. Waarvan ruim 5000 binnenstedelij-
aan de slag, sociaal én economisch veerkrachtig. Daarom betrekken we inwo-
ke inbreiding en in de dorpen.
ners, potentiële bewoners, (maatschappelijke) organisaties en ondernemers bij
Een belangrijk plan is Oss-West met 3000 woningen aan de westzijde van
plan Oss-West.
Oss. Hiermee willen we de komende jaren een forse bijdrage leveren aan het
Naar aanleiding van de structuurvisie spraken we met hen. We willen weten
oplossen van de woningnood. Dit bovenop de forse inzet van binnenstedelijke
wat hun wensen en ideeën zijn. De menselijke maat is dan ook het vertrekpunt
projecten in Oss.
voor Oss-West. Zodat iedereen er op een gezonde en veilige manier woont, werkt en leeft.
Van agrarisch naar stedelijk gebied Nu is Oss-West nog een agrarisch gebied wat getransformeerd gaat worden
Hoe verder?
naar stedelijk gebied. Dit vraagt intensieve voorbereidingen. Een van die voor-
In deze structuurvisie beschrijven we onze ambities en doelen voor de leefom-
bereidingen is de structuurvisie die voor u ligt. Het is de ambitie om in 2023
geving. Na de gesprekken met inwoners, organisaties, ondernemers en natuur-
met de bouw te beginnen. De structuurvisie geeft in hoofdlijnen weer wat we
lijk gemeenteraad hebben we nu een visie voor de verdere uitwerking van het
in Oss-West kunnen doen. De komende periode wordt meer duidelijk over de
bestemmingsplan.
type bouw en uitstraling van de nieuwe wijk. En welke voorzieningen er komen. Ik kijk uit naar de toekomst. Ik zie al voor
Ontmoeten
me hoe jong en oud samenleven in een fijne
Oss-West wordt een gebied waar onze inwoners elkaar ontmoeten en er voor
omgeving en zorg hebben voor elkaar!
elkaar zijn. In een duurzame en groene omgeving met goede voorzieningen. We willen bouwen voor jonge starters en gezinnen die meer ruimte nodig hebben.
Met vriendelijke groet,
Of voor ouderen die graag een levensloop bestendige woning willen. Ook is de
Joop van Orsouw,
vraag naar huurwoningen groot. En er zijn inwoners die zelf willen bouwen,
Wethouder Ontwikkeling Stedelijk gebied
individueel of samen met anderen. Kortom, er komt een plek voor iedereen!
e.a.
2 Structuurvisie Oss-West
Inhoud Inleiding 1. Aanleiding
5
2. Opgave
6
3. De structuurvisie
8
4. Plangebied
11
Ambities/kaders/onderzoeken 5. Brabantse Omgevingsvisie
12
6. Gebiedsvisie Oss
14
7. Wonen in Oss-West
15
8. Gezondheid
19
9. Bereikbaarheid & Mobiliteit
20
10. Voorzieningen
24
11. Economie
28
12. Groen en landschap
30
13. Water en waterveiligheid
34
14. Klimaat, energie en duurzaamheid
37
Visie op het gebied 15. Ontwikkeling voorkeursscenario
38
16. Opbouw van de nieuwe wijkstructuur
45
17. Ontwikkelstrategie
48
3 Structuurvisie Oss-West
Inleiding Oss is een ondernemende woon- en werkgemeente en groeit naar ruim
Oss West beoogt een nieuw woonmilieu toe te voegen dat moet aanslui-
100.000 inwoners. Op basis van provinciale prognoses van bevolkings-
ten op de wensen en ambities van deze tijd, passend op de behoefte van
groei blijkt er een behoefte aan 8200 nieuwe woningen. Dit komt boven-
de doelgroepen die het meest dringend een nieuwe woning zoeken.
op de verduurzamingsopgave van bestaande woningen en de vervanging die daarbij eventueel nodig blijkt.
Plangebied voor Oss-West bezien van zuidkant richting het noorden (bron: gemeente Oss)
In de gemeente Oss wordt al volop gewerkt aan de (her)ontwikkeling van locaties binnen het bestaand stedelijk gebied, vooral in het stadshart en de spoorzone. De insteek is om met een gevarieerd woningbouwprogramma met diversiteit in woonmilieus te kunnen voorzien in de grote actuele woonbehoefte. En daarmee in te spelen op de uiteenlopende woonwensen van verschillende doelgroepen. De realisatie van Oss-West is komende jaren een volgende belangrijke stap in de ontwikkeling van de stad. Al in de Structuurvisie van 2006 is het gebied aan de westzijde van de stad aangeduid als toekomstige woningbouwlocatie. In het perspectief van de huidige urgente woningbouwopgave is de toekomstige wijk meer dan een toevoeging aan de bestaande wijken aan de westzijde van de stad. In combinatie met diverse binnenstedelijke opgaven zal Oss-West voorzien in een belangrijk deel van de woningbehoefte voor de komende 15 jaar.
4 Structuurvisie Oss-West
1. Aanleiding Als resultaat van de Taskforce versnelling woningbouw 2019-2020, is de
De stevige groei van Oss is een belangrijke impuls bij de doorontwikke-
noodzaak vastgesteld om naast de vele inbreidingsplannen voor Oss nu
ling van het stedelijk gebied Oss-Berghem als aantrekkelijke woon- en
ook (en intensiever dan gebruikelijk) een stedelijke uitbreiding door mid-
werkplek, voor huidige en toekomstige inwoners. De gemeente heeft de
del van Oss-West te realiseren.
ambitie om de woonfunctie van Oss verder te versterken, ook in regionaal opzicht. Dit door onderscheidende woonmilieus te ontwikkelen, zowel
Het gebied aan de westzijde van de huidige stad Oss is in de Structuurvi-
groen-ontspannen als meer hoog-stedelijk. Daarbij wil Oss meer dan tot
sie 2006 al aangeduid als mogelijk toekomstige woongebied. Aansluitend
nu toe is gebeurd, een deel van de woningopgave van steden als ’s-Her-
op de bestaande stedelijke structuur van woonwijken en de hoofdont-
togenbosch en Nijmegen helpen opvangen. Tegelijkertijd vraagt de groei
sluitingen van weg en spoor én op relatief korte afstand van het stads-
van de stad om versterking van de stedelijke voorzieningen zoals het
centrum sluit een westelijke uitbreiding goed aan op de compacte opzet
stadshart en om een robuuste infrastructuur.
van de stad Oss. De realisering van Oss-West als duurzaam en eigentijds woongebied is in de komende periode een belangrijke volgende stap in
Bij het zoeken naar geschikte woningbouwlocaties zoekt de gemeente
de ontwikkeling van het stedelijk gebied.
de juiste balans tussen binnenstedelijk inbreiden en uitbreiding aan de rand. Ondanks de enorme inspanning om zo veel mogelijk – ook
Vooral in het stedelijk gebied Oss-Berghem neemt de bevolkings- omvang
complexe -binnenstedelijke locaties te ontwikkelen blijft voor de totale
nog sterk toe. Daarbij verandert de samenstelling van de bevolking. Door
opgave een substantiële uitbreiding van de stad nodig. Daarbij kiest de
de voortgaande vergrijzing de komende jaren groeit het aandeel inwo-
gemeente – in lijn met de Structuurvisie van 2006 – voor Oss-West als
ners ouder dan 65-jaar van 20% tot circa 26% in 2035. Hierdoor neemt
toekomstig woongebied. Hier wil de gemeente direct aan de rand van de
ook het aandeel kleinere huishoudens fors toe, zowel tweepersoonshuis-
stad een duurzame en eigentijdse woonwijk met circa 3.000 woningen
houdens maar vooral alleenstaanden.
realiseren binnen de compacte opzet die de stad Oss kenmerkt. Vanaf de rand van het beoogde plangebied is de Heuvel in het centrum binnen 20 minuten fietsen bereikbaar.
5 Structuurvisie Oss-West
2. Opgave De hoofdopgave is de versnelling van de woningbouw vanwege de grote
De wijk moet aantrekkelijk zijn om te wonen en te recreëren, maar we
nood aan geschikte woningen voor allerlei categorieën van bewoners.
willen ook een levendige wijk creëren door ruimte te bieden aan vormen
Naast inbreidingsplannen is het nodig om snel deze uitbreiding, dicht bij
van werken en ontmoeten. Een toekomstbestendige wijk die klimaat-
de stedelijke voorzieningen te realiseren.
robuust is en waar wordt ingezet op klimaatneutraliteit. Kortom onze ambitie ligt hoog: Oss-West de wijk waar wij zelf en de volgende genera-
De voor de Milieu Effect Rapportage uit te voeren onderzoeken en de aan-
ties trots op kunnen zijn.
vraag Crisis- herstelwet bestemmingsplan met verbrede reikwijdte zijn geprojecteerd op een gebied dat voortkomt uit de vanuit de Task Force
Gemengde buurten met inwoners uit alle inkomenscategorieën en ach-
opgestelde ‘Houtskoolschets’.
tergronden waarbij:
We leggen de lat hoog voor Oss-West. We willen dat je er fijn kunt wonen
•
Kinderen samen opgroeien, samen naar school gaan en samen spelen
•
Jong en oud met elkaar in verbinding staan en voor elkaar kunnen
op een duurzame manier. Maar we willen het ook een kwaliteit laten zijn voor Oss als geheel. Het imago van Oss als groene stad is mede ingegeven
zorgen •
door de stedenbouwkundige ontwikkeling door de jaren heen. In vrijwel alle woonwijken is de groenstructuur een belangrijke drager in de opzet
Behalve in grootte en indeling, er nauwelijks onderscheid te maken is tussen de goedkopere en duurdere woningen
•
Levendige buurten met voorzieningen op loopafstand zodat be-
van de wijk en zien we ook talloze verbindingen met het omliggende
woners worden gestimuleerd om in beweging te komen, elkaar te
landschap.
ontmoeten en daardoor elkaar te kennen •
De buurten ingericht en gedimensioneerd zijn voor voetgangers en
We zetten daarom in op een landschappelijke inpassing én een sterke
fietsers en daardoor geschikt voor spelende kinderen en mensen met
verbondenheid van het gebied met de huidige stad. De opgaven van het
een fysieke of mentale beperking
plangebied en er omheen pakken we zo veel mogelijk tegelijk op. Zo kun-
•
nen we ze combineren. Bijvoorbeeld het verbeteren van de biodiversiteit en het zorgen voor waterberging.
Voorzieningen voor buurtfuncties en mogelijkheden om “thuiswerken” niet perse in eigen woning te moeten doen
•
Inpasbare bedrijvigheid welke bijdraagt aan de levendigheid van de buurt en de dagelijkse behoeften van de bewoners
6 Structuurvisie Oss-West
Oss-West is de meest geschikte locatie voor een grootschalige woning-
Door Oss-West als een integrale gebieds- en landschapsontwikkeling op
bouwlocatie bij het stedelijke gebied van Oss-Berghem.
te pakken kunnen we inspelen op alle effecten en de opgaven die hier spelen zo goed mogelijk uitwerken.
Oss-West ligt dicht bij het centrum en het intercity station (15-20 minuten fietsen) en maximaal 10 minuten fietsen naar het dichtstbijzijnde
De opgave voor Oss-West is daarbij als volgt geformuleerd:
station Oss-West, kan aansluiten op de bestaande wijken aan de west-
•
Een woonwijk die logisch aansluit op bestaande stad en landschap,
zijde van Oss en, bij de start van de ontwikkeling, gebruik maken van al
maar die ook nadrukkelijk eigen onderscheidende signatuur/identi-
aanwezige voorzieningen en infrastructuur aan de westzijde van Oss.
teit kent en iets nieuws toevoegt aan DNA van Oss en de regio.
Bovendien biedt Oss-West met een eventuele toekomstige verplaatsing
•
Oss-West moet een duurzame en groene wijk worden met een eigen
van het station Oss-West kans om invulling te geven aan duurzame mo-
identiteit en een differentiatie aan woonmilieus. Het is daarbij van
biliteitsambities van Oss.
belang dat de bewoners gebruik kunnen maken van voorzieningen in de buurt, waarbij de groene omgeving op korte afstand bereikbaar is
Daar komt bij dat de westzijde in vergelijking met andere delen van het
ter ontspanning en recreatie.
buitengebied van Oss, met uitzondering van het weidevogelgebied, relatief minder waarden en aandachtspunten kent op het gebied van landschap, cultuurhistorie, natuur en milieu-belemmeringen. Aandachtspunt is de lage ligging en het natte karakter van het gebied. Dit is vanuit het perspectief van klimaatverandering extra uitdaging. Het gebied wordt in de huidige situatie gebruikt als een landbouwgebied waarbij daaraan gekoppelde waarden hier een plek hebben. Dit is het kenmerkende landschap met openheid en lange lijnen van wegen en sloten. Ook zitten er weidevogels in het gebied en worden er inspanningen verricht de populatie weidevogels in de Osse Polders te ondersteunen.
7 Structuurvisie Oss-West
3. De structuurvisie Wat is een structuurvisie?
Waarom is een structuurvisie belangrijk voor Oss-West?
Een structuurvisie is een visie op het ruimtelijk beleid door de gemeente
1.
Per 23 mei 2022 verloopt na 3 jaar het in mei 2019 in werking getre-
voor (delen van) het grondgebied. Hierin vertelt de gemeente onder andere
den Wet voorkeursrecht gemeenten. Een deel van de percelen die
waar gebouwd mag worden, waar natuur behouden blijft of waar de eco-
daar onder vallen zijn van belang voor een voortvarende start van de
nomische structuur versterkt moet worden.
gebiedsontwikkeling van Oss-West. Om de belangen van de gemeente bij het uitvoeren van het actieve grondbeleid te waarborgen is het
In een structuurvisie geeft de gemeente een integrale visie op een gebied.
van belang deze Wet voorkeursrecht gemeenten te kunnen verlengen
De structuurvisie bevat de hoofdlijnen van nieuwe ontwikkelingen van dat
door vaststelling van de structuurvisie.
gebied. De details voor het plan Oss-West worden uitgewerkt in een ontwerp
2.
De structuurvisie is een strategisch beleidsdocument. Het stelt de
bestemmingsplan. Daarnaast bevat het de hoofdzaken van het door de ge-
kaders voor het ontwerp bestemmingsplan voor Oss-West zoals dat
meente te voeren ruimtelijk beleid. De samenhang met beleid op het gebied
vóór 1 juli 2022 in procedure wordt genomen. Om nog voor de komst
van economie, recreatie en dergelijke maakt men duidelijk. De structuurvisie
van de Omgevingswet per 1 juli 2022 een ontwerp bestemmingsplan
moet een eerlijk beeld schetsen. Er moet in staan hoe en waar de ontwikke-
door het College in procedure te kunnen laten brengen is het belang-
lingen plaatsvinden. De structuurvisie is alleen bindend voor de opsteller. Het
rijk dat het structuurvisie door de huidige Raad wordt vastgesteld.
vaststellen van een structuurvisie is een bevoegdheid van de gemeenteraad.
3.
Alleen met een vastgestelde structuurvisie kan de gemeente bovenplanse kosten meenemen in de exploitatieopzet. In dat geval kunnen
Waaruit bestaat de structuurvisie? •
financiële bepalingen in de overeenkomst over grondexploitatie
Tekeningen met de begrenzing van het gebied en een globaal plan
worden opgenomen. De basis daarvoor ligt namelijk in een struc-
voor de inrichting ervan en de functies en voorzieningen die daar
tuurvisie.
een plek in kunnen krijgen. •
Een beschrijving van het gemeentelijk beleid wat van toepassing is.
•
Een beschrijving van de milieueffecten waar bij de verdere uitwerking in het bestemmingsplan rekening mee gehouden moet worden.
•
Een beschrijving van de aard en omvang van de gebied gerelateerde én de bovenplanse kosten die op de initiatiefnemers verhaald zullen worden bij de ontwikkeling van de concrete bouwplannen.
8 Structuurvisie Oss-West
Stappen naar een structuurvisie
3. Inspiratie en reflectie
Het besluitvormingsproces om te komen tot deze structuurvisie bestaat
•
Informatiebijeenkomst Raad 16 september 2021
uit diverse fasen:
•
Bezoek met Raad en College aan Almere op 9 oktober 2021
•
Gesprek met de Raad op 21 oktober 2021
•
Presentaties van Justien Marseille (trendwatcher) en Harry Boe-
1. Het fundament •
•
In de structuurvisie van 2006 wordt Oss-West al genoemd, zo
schoten (Staatsbosbeheer)
ook in de provinciale documenten over Waalboss (de stedelijke
•
Informatiebijeenkomst Raad 9 december 2021
ontwikkeling Waalwijk-Den Bosch-Oss).
•
Wijkbijeenkomst Noord-West met deelnemers uit Ussen en
Het fundament is gelegd in het besluit om de woningbouwam-
Ruwaard
bitie te versnellen door de Taskforce versnelling woningbouw
•
Informatiebijeenkomst met opiniecommissie 23 december 2021
in te richten, deze heeft de houtskoolschets opgeleverd en geeft bouwstenen mee op diverse gebieden. 2. De context •
• •
4. Opiniërend bespreken concept structuurvisie 13 januari 2022 5. Inspraakproces :
Bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie van de omgevingswet,
•
Bijeenkomst belanghebbenden (eigenaren WVG)
wordt een parallel proces gelopen om de kwaliteiten van het
•
Bijeenkomst omwonenden (en wijkraad)
stedelijk gebied vorm te geven in de gebiedsvisie stedelijk gebied
•
Marktconsultatie breed (landelijk)
Oss-Berghem.
•
BBO (Bestuurlijk Bedrijven Overleg)
De Brabantse omgevingsvisie “de Kwaliteit van Brabant” geeft
•
Dialoog woningcorporaties
beoordelingsprincipes mee.
•
Overleg overheden Provincie, Waterschap etc.
Visies en uitgangspunten op diverse deelterreinen, zoals de woonvisie, de visie op laagdrempelig ontmoeten, visie op het
6.
Bespreken en vaststellen definitieve structuurvisie februari 2022
evenementenbeleid, duurzame polder, energietransitie, klimaat-
•
Adviescommissie 10 februari 2022
beleid, klimaatbeleid, mobiliteitsbeleid.
•
Raadsbehandeling structuurvisie 24 februari 2022
9 Structuurvisie Oss-West
Wat zijn de stappen na de structuurvisie? •
Vóór 1 juli 2022 vrijgave Ontwerp-Bestemmingsplan
•
Voorjaar 2023 vaststelling Bestemmingsplan
•
Najaar 2023 vaststelling eerste Uitwerkingsplan
•
Eind 2023 start bouwrijp maken en bouw
Excursie Raad en College Almere Nobelhorst 9 oktober 2021.
10 Structuurvisie Oss-West
4. Plangebied Bijgaand figuur geeft een indicatieve begrenzing van het zoekgebied voor
Het zoekgebied voor Oss-West wordt nu nog voornamelijk agrarisch ge-
Oss-West (de definitieve plangrens wordt in een later stadium bepaald
bruikt. Het gebied wordt doorsneden door twee linten (Amsteleindstraat
en vastgelegd in het bestemmingsplan). Het zoekgebied ligt aan de
en Brandstraat) waarlangs woningen en bedrijven gelegen zijn.
westzijde van de stad Oss. Aan de zuidzijde wordt het zoekgebied voor de woningbouwopgave van Oss-West begrensd door de spoorlijn tussen Nij-
Onderzoeksgebied van ca. 450 ha (Nota Reikwijdte en Detailniveau)
megen en ‘s -Hertogenbosch en de aanliggende bebouwing en functies.
voor onderzoek naar de (milieueffecten) van de 3000 woningen.
Aan de oostzijde wordt Oss-West begrensd door de Heihoekstraat-Kleinussenstraat-Heihoekbeemd die Oss-West scheidt van de bestaande Osse woonwijken (o.a. Ruwaard, Ussen). Aan de noordoostzijde wordt Oss-West begrensd door de Mikkeldonkweg en de bestaande bebouwing aan de noordzijde van Oss. De westelijke en noordelijke begrenzing van Oss-West met het buitengebied is minder scherp en wordt deels ingegeven door bestaande waarden (afstand tot de Hertogswetering in het noorden), deels door andere ontwikkelingen (afstand tot het mogelijk toekomstige windpark in de Lithse Polder) en deels door afstand tot het centrum (streven om het centrum met de fiets binnen 20 minuten te kunnen bereiken). Aan de noord- en westzijde van het zoekgebied en ten zuiden van het spoor is zoekgebied aangeduid voor eventuele aanpassingen aan de wegenstructuur ten behoeve van de ontsluiting van Oss -West (zoals opwaardering van de Heihoekstraat/Heihoeksingel en/of een westelijke ontsluitingsweg). Dit wil niet zeggen dat deze aanpassingen aan de wegenstructuur er ook daadwerkelijk komen in het kader van Oss-West, wel dat deze meegenomen worden in het onderzoek voor de totstandkoming van het ontwerpbestemmingsplan.
11 Structuurvisie Oss-West
5. Brabantse Omgevingsvisie Het plangebied is momenteel aangeduid als landelijk gebied. De omge-
De bovenstaande principes zijn gebaseerd op de ‘diep-breed-rond’ werk-
vingsverordening biedt, onder voorwaarden, ruimte voor duurzame stede-
wijze en gelden voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen.
lijke ontwikkelingen voor wonen, werken of voorzieningen in het landelijk
•
Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies
gebied. De voorwaarden zijn gericht op de basisprincipes voor stedelijke
•
Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit: een juiste balans tussen beschermen en benutten.
ontwikkelingen. De structuurvisie Oss-West geldt als ontwikkelingsrichting voor het plangebied Oss-West en beschrijft welke functies en activiteiten
•
Zorgvuldig ruimtegebruik: het optimaal benutten van de bestaande bebouwde omgeving om bij te dragen aan het behoud van de open-
passen in het gebied, vanuit een gebiedsgerichte benadering.
heid en kwaliteit van het buitengebied. In de omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant wordt de
•
Toepassing van de lagenbenadering (diep): weet hoe de omgeving in
Brabantse Omgevingsvisie vertaald naar concrete regels. Conform de
elkaar steekt en kijk naar alle lagen; de ondergrond, de netwerklaag,
Brabantse omgevingsvisie ‘De Kwaliteit van Brabant’ richt de verordening
de bovenlaag en de tijdsdimensie.
zich op:
•
Meerwaardecreatie (rond): benader ontwikkelingen met een grote
•
een goede, veilige en gezonde leefomgeving;
impact vanuit zowel economisch, als sociaal en ecologisch perspec-
•
het in stand houden of verbeteren van een goede omgevingskwaliteit;
tief (people-planet-profit).
•
een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving; en
•
het realiseren van maatschappelijke opgaven.
•
Tot slot is het belangrijk om een stedelijke ontwikkeling niet vanuit één gezichtspunt te bezien, maar veel partijen te betrekken vanuit hun gezichtspunten, meningen, wensen, ideeën en belangen (breed).
12 Structuurvisie Oss-West
Vanuit de Provincie Noord-Brabant wordt geadviseerd als globale ruimtelijke input voor Oss-West: 1.
Ruimtelijk is het een voorstelbare plek om Oss uit te breiden. Deze locatie zat al in Waalboss. Door de opgave constant te benaderen vanuit de diep, rond en breed gedachte kan het beste uit de plek gehaald worden qua opgave;
2.
De gronden zijn gelegen binnen het cultuurhistorisch vlak van de Beerse Overlaet. Aandachtspunt is hierbij de laagte in het gebied. Dit betekent dat met het ontwerp rekening moet worden gehouden met deze geomorfologie. Maar ook een ruimtelijke verwijzing naar de cultuurhistorie in het ontwerp meegenomen moeten worden;
3.
Het huidige stedelijke gebied kenmerkt zich door de ‘groene vingers’ die in het stedelijk gebied steken. Deze ‘groene vingers’ zijn zo kenmerkend dat deze meegenomen en verder doorgezet moeten worden in het ontwerp. Ook gelet op hittestress/klimaatadaptatie;
4.
Gekeken vanuit het idee om het station van Oss-West te verplaatsen is het logisch om in zuid te starten en dan naar het noorden verder te ontwikkelen. Ook omdat in het zuiden beter op de behoefte/verdichting ingespeeld kan worden. Dit past beter bij het gebied. Zie ook hoofdstuk 9: Bereikbaarheid & Mobiliteit. En hoofdstuk 17: Ontwikkelstrategie.
5.
Bij de rand van het gebied wordt als aandachtspunt meegeven dat een goede overgangsrand naar het buitengebied (voornamelijk gekenmerkt door openheid) aandacht krijgt.
13 Structuurvisie Oss-West
6. Gebiedsvisie Oss Gebiedsvisie Stedelijk Gebied Oss-Berghem
Woningbouw in de Raadhuislaan en Maasvallei: Linck. Past in gebiedsvisie.
De gebiedsvisie voor het stedelijk gebied Oss-Berghem beschrijft welke ambities we hebben voor de ontwikkeling van de stedelijke leefomgeving. De ambities zijn een gezond, groen, ontspannen, ondernemend, bereikbaar en slim stedelijk gebied. Oss moet een stad blijven waar de inwoners kunnen wonen, werken en recreëren op een prettige manier. Een stad die energieneutraal, klimaat robuust en biodivers is. Met daarnaast ruimte voor ondernemen op verschillende schaalniveaus. Het is belangrijk dat het stedelijk gebied Oss-Berghem bereikbaar is, maar waarbij we vooral inzetten op duurzame vormen van mobiliteit. Het is daarbij de opgave om de gewenste groei te verbinden aan de kenmerkende kwaliteiten die Oss ook nu tot een aangename, compacte en complete stad maken. We zetten in Oss stevig in op de ontwikkeling van binnenstedelijke locaties. Om te kunnen voorzien in de Osse woningbehoefte is echter ook woningbouw op locaties buiten de bebouwde kom noodzakelijk. In de gebiedsvisie wordt Oss-West specifiek benoemd als mogelijk toekomstig woongebied van 3.000 woningen, dat aansluit op de bestaande stedelijke structuur van woonwijken en hoofdontsluitingen. Het moet een duurzaam, eigentijds en onderscheidend woongebied worden, dat voorziet in de woonbehoefte van het stedelijk gebied Oss-Berghem.
In de woonvisie zetten we in op een differentiatie aan woonmilieus, prijssegmenten en woningtypen voor verschillende doelgroepen.
14 Structuurvisie Oss-West
7. Wonen in Oss-West 3000 woningen
Onderzoeksgebied van ca. 450 ha (Nota Reikwijdte en Detailniveau) voor
•
Streefbeeld is een merendeel (ca. 80%) van de woningen in de be-
onderzoek naar de (milieueffecten) van de 3000 woningen.
taalbare categorieën. Dit betekent dat we voor circa 80% onder de
Een exploitatiegebied van ca. 161 ha voor 3000 woningen en voorzienin-
NHG-grens (€ 355.000) bouwen. In Oss verstaan we daar het volgende
gen, westelijke ontsluitingsweg, hoofdstructuur groen (functioneel groen,
onder:
recreatief groen, ringpark, langzaam verkeer verbindingen) en hoofdstruc-
• 30% sociale huurwoningen (tot de liberalisatiegrens)
tuur water. (was eerder fictief plangebied en normatief 120 ha)
• 10% Middeldure huurwoningen (tot € 1.000 per maand kale huur) • 40% betaalbare koopwoningen; •
10% goedkope koopwoningen (maximaal € 225.000)
•
30% middeldure koopwoningen (tot de actuele NHG-grens)
Aandeel gelijkvloerse woningen (appartementen of levensloopbestendige grondgebonden) •
Tot 2030 37,5% - 40%
•
Na 2030 ca. 45% - 50%
Voorzieningen •
Maatschappelijk zoals basisscholen, gymzaal en BSO: 9.200 m2
•
Winkels: 3.500 m2
•
Bedrijven: 3.300 m2
15 Structuurvisie Oss-West
Opgave: biedt een oplossing voor de urgente woningbouwopgave met
•
Vanwege gezondheid en sociale coherentie is het belangrijk levendige
onderscheidende woonmilieus die toevoegen aan Oss en de stad op de
buurten te ontwikkelen met voorzieningen op loopafstand zodat bewo-
kaart zetten.
ners worden gestimuleerd om in beweging te komen, elkaar te ontmoeten en daardoor elkaar te zullen kennen.
Uit demografische prognoses blijkt dat de komende jaren steeds minder
•
We willen de buurten zodanig inrichten en dimensioneren op voet-
groei komt van de doelgroep gezinnen. De groei komt vooral van een- en
gangers en fietsers dat deze geschikt zijn voor spelende kinderen en
tweepersoonshuishoudens. Ook is sprake van ‘dubbele vergrijzing’, het aan-
mensen met een fysieke of mentale beperking.
deel ouderen is steeds groter op het totaal aantal huishoudens, en daarbij is sprake van een steeds groter aandeel 75+ huishoudens. In de bestaande
Kaders, ambities of doelstellingen
Osse woningvoorraad is wat dat betreft een transformatieopgave om van
•
een overschot aan ruime, grondgebonden koopwoningen te komen tot geschikt programma voor deze groeiende doelgroepen.
voor gezinnen als kleine huishoudens (vooral starters en senioren). •
In belangrijke mate ruimte voor levensloopbestendige woningen.
•
Ruimte voor nieuwe woonvormen, zoals flexwonen, tiny houses, CPO
De nieuwbouw in Oss-West kan een waardevolle aanvulling zijn op de bestaande voorraad en kan een bijdrage leveren aan doorstroming op de Osse woningmarkt. Met geschikt levensloopbestendig programma kunnen
Een gedifferentieerd programma voor meerdere doelgroepen, zowel
en groepswoningen (al dan niet i.c.m. zorg) •
Woongebouwen blijven buiten de milieucontouren van bestaande bedrijvigheid in het plangebied
bijvoorbeeld huishoudens die nu in een ‘reguliere gezinswoning’ wonen worden geïnteresseerd voor gelijkvloers wonen, dat levert in de bestaande woningvoorraad weer aanbod op voor startende huishoudens of gezinnen. Belangrijk daarbij is een goed aanbod, omdat de doelgroep senioren minder verhuisgeneigd is dan doelgroepen gezinnen en jongere stellen en alleenstaanden. •
We zetten in op gemengde buurten met inwoners uit alle inkomenscategorieën en achtergronden waarbij kinderen samen opgroeien, samen naar school gaan en samen spelen, jong en oud met elkaar in verbinding staan en voor elkaar kunnen zorgen.
•
We vinden het belangrijk dat, behalve in grootte en indeling, er nauwelijks onderscheid te maken is tussen de goedkopere en duurdere woningen.
16 Structuurvisie Oss-West
Woonvisie 2020
Visie en ambities 2020 Oss is een complete woongemeente, met een grote verscheidenheid aan
Stip op de horizon
woningen en woonmilieus. In Oss is voor iedereen een passend en duur-
Wonen is een eerste levensbehoefte. Een fijne woning die past bij je
zaam (t)huis dat voldoet aan de wensen en behoeften.
leefstijl of levensfase is onmisbaar voor een prettig, stabiel en zo ‘eigen’
De ambities blijven:
mogelijk leven. De gemeente zet zich daarom in voor behoud en ver-
•
Complete woongemeente. Aandacht voor de woonomgeving be-
sterking van de in Oss relatief gezonde woningmarkt. De prijs-kwaliteit
staande wijken en kernen. Een flexibel en gedifferentieerd woning-
verhouding ten opzichte van veel andere gebieden in Nederland is goed
bouwprogramma.
en aantrekkelijk. Om dat zo te houden, zorgen we voor een goed en divers
•
woningaanbod.
Comfortabele woningvoorraad. Een woningvoorraad die aansluit bij de behoeften en wensen van de bewoners. De woningen zijn duurzaam en toekomstbestendig.
Oss is een veelzijdige gemeente met een veelzijdige woningvoorraad.
•
Een (t)huis van alle groepen inwoners. Aandacht voor de groep
De historische kerkdorpen aan de Maas, de landelijke kernen, de groene
kwetsbare inwoners met een zorgbehoefte die in de toekomst in een
suburbane woonwijken en het stedelijk centrum van de stad. Daarmee
reguliere woning moeten blijven wonen.
gaan we Oss als woongemeente nog beter op de kaart zetten. We blijven
Toegevoegd is de ambitie:
werken aan een goede woningmarkt en –voorraad met een diversiteit
•
aan woonmilieus.
Versterking van de woonfunctie van Oss, ook in regionaal opzicht. Dit betekent het ontwikkelen van goede woonmilieus voor de inwoners van Oss, maar ook de behoefte vanuit de regio. Onze ambitie is daarbij om de woningbouw te versnellen.
Rol en verhouding op de woningmarkt Een gezonde woningmarkt kan alleen tot stand komen en behouden blijven als alle betrokken partijen zoals marktpartijen, inwoners, corporaties, gemeente etc. samenwerken. Het is en blijft van belang dat ieder zijn rol en aandeel hierin neemt. We blijven daarom inzetten op samenwerking, vanuit een gezamenlijke agenda waarbinnen ieder zijn eigen rol oppakt, zoals we dat in Oss altijd hebben gedaan.
17 Structuurvisie Oss-West
Blik op woningbouwprogramma 2020-2035
Oss-West binnen het woningbouwprogramma
Naast het juiste aantal woningen ook de juiste kwaliteit realiseren
•
• •
In lijn met Structuurvisie van 2006 en strategie wonen 2030 (uit
Verdeling binnenstedelijk en programma op uitbreidingslocaties
2010) keuze voor rand van de stad aan de westzijde voor een duurza-
circa 50/50
me, eigentijdse woonwijk met circa 3.000 woningen, passend binnen
We spannen ons in op (complexe) binnenstedelijke locaties maar
het compacte van Oss.
voor totale opgave is een substantiële uitbreiding van de stad nodig.
•
Oss-West levert een belangrijke bijdrage als grote ontwikkeling aan
•
Verdeling over woningtypen circa 50/50
het totale programma. Zowel voor de Ossenaar als voor de woon-
•
Belangrijke doelgroepen: kleine huishoudens, ouderen (vergrijzing),
vraag uit de regio.
jongeren
•
De structuur van de aangrenzende wijk Ussen, alsook het omliggende open landschap bieden goede kansen voor een nieuw woongebied
Plancapaciteit naar verwachte opleverperiode; • •
2020-2025: versnelling voor inlopen woningtekort, uitvoering aan
dat maximaal aangehaakt wordt op de directe omgeving. •
Een aantrekkelijke, gevarieerde en duurzame woonwijk die aansluit
prognose
op de behoefte, woonwensen en ambities van woningzoekenden van
2025-2030 en 2030-2035 blijvende inzet om gevarieerd programma
deze tijd.
te realiseren
•
Flexibiliteit en fasering belangrijk voor deze langjarige ontwikkeling.
18 Structuurvisie Oss-West
8. Gezondheid In de uitwerking voor Oss-west voegen we woningen toe in een groene
Luchtkwaliteit
omgeving. De overgang van het stedelijk naar het landelijk gebied blijft
Verkeer en veehouderijen zijn de voornaamste bronnen van luchtverontrei-
aantrekkelijk door de bestaande groenstructuren uit de wijken en uit het
niging rond Oss-West. Zones langs wegen en gebieden in de nabijheid van
buitengebied met elkaar te verbinden. Binnen de woongebieden creëren we
veehouderijen vormen hierdoor aandachtspunten voor nieuwe gevoelige
ruimte voor gemeenschappelijke en maatschappelijke voorzieningen die
bestemmingen, met name voor kwetsbare doelgroepen, zoals kinderen en
bijdragen aan een gemeenschapsgevoel.
ouderen. De ontwikkeling van Oss-West leidt daarnaast tot toename van verkeer en daardoor tot toename van uitstoot van luchtverontreinigende
Gezondheid
stoffen. Luchtkwaliteit dient daarom meegenomen te worden in de afwe-
De openbare ruimte binnen en rondom de wijk moet uitnodigen tot
gingen voor verkeer.
recreatief gebruik en een rustgevende woon-werkomgeving stimuleren. Groenblauwe structuren zijn voor alle bewoners binnen enkele minuten loopafstand te bereiken.
Externe veiligheid De belemmeringen vanuit de hoogspanningsleiding dienen meegenomen te worden bij de verdere stedenbouwkundige uitwerking. Doordat de woningbouw niet voorzien is binnen het invloedsgebied van het spoor, leidt dit niet tot belemmeringen of aandachtspunten.
Geluid en trillingen Wegverkeer en het spoor zijn twee relevante geluidbronnen in en rond het plangebied voor Oss-West. De omvang van het wegverkeerslawaai wordt mede bepaald door de keuzes ten aanzien van verkeer voor Oss-West. Onderzoek naar de geluideffecten van verkeer is daarom nodig. Voor het deelgebied langs het spoor vormt de geluidbelasting door spoorweglawaai en trillingen aandachtspunten voor de uitwerking van de plannen.
19 Structuurvisie Oss-West
9. Bereikbaarheid & Mobiliteit Toenemend verkeer
Hoofdwegenstructuur
Verkeersberekeningen ten behoeve van de Milieu Effect rapportage zoals
Om voldoende doorstroming te kunnen garanderen zal de hoofdwegen-
deze voor het Ontwerp Bestemmingsplan worden gemaakt geven aan dat
structuur moeten worden aangepast. Ten zuiden van het spoor zal het
de verkeersdruk aan de westzijde aanzienlijk zal toenemen. Daarbij is ook
noodzakelijk zijn de bestaande infrastructuur aan te passen om veiligheid,
gebleken dat vanwege de fijnmazige weginfrastructuur goed onderzocht
doorstroming en oversteekbaarheid te garanderen. Hiertoe wordt nader
moet worden welke maatregelen leiden tot gewenste maar ook onge-
onderzocht op welke wijze en op welk moment dit kan gebeuren door mid-
wenste routekeuze door de stad.
del van nieuwe of aanpassing van bestaande rotonde, verkeerslichten etc.
De opgave is een doordachte en integrale ontsluiting voor alle soorten
Indien toename van hinder dat nodig maakt zullen extra geluidwerende
verkeer te ontwerpen, rekening houdend met de omgeving en goed ver-
voorzieningen worden aangebracht.
bonden met de stad en het landschap. De ontwikkeling van 3000 woningen in samenhang met de inbreiding van het bestaand stedelijk gebied
Belangrijk hierbij is dat deze maatregelen tijdig worden uitgevoerd, pas-
zorgt voor een aanzienlijke toename van verplaatsingen.
send bij de toename van het verkeer. De extra verkeersdrukte zal immers vanaf de start van de bouw (ook met bouwverkeer) geleidelijk toenemen.
De ambitie is inwoners te stimuleren zoveel mogelijk gebruik te maken van langzaam verkeer. Fietsen en lopen zijn immers de meest duurzame
Referentiebeeld hoofdwegenstructuur.
vormen van mobiliteit. De afstand van Oss-West tot het stadshart en station Oss-Centraal is maximaal 20 minuten fietsen. Station Oss-West is zelfs maximaal 10 minuten. Desondanks zal er bij de wegen en parkeervoorzieningen voldoende rekening gehouden moeten worden met autogebruik. De Ossenaar is immers gewend de auto te gebruiken. In plan Oss-West willen we vroeg anticiperen op meer langzaam verkeer en nieuwe ontwikkelingen op het gebied van gedeelde mobiliteit.
20 Structuurvisie Oss-West
Nieuwe westelijke ontsluitingsweg
Autostructuur
Voor de ontsluitingsweg ten noorden van het spoor gaat de voorkeur uit naar een, met de ontwikkeling van de wijk in fasering meelopende aanleg van nieuwe infrastructuur. Dat maakt het mogelijk de bestaande van noord naar zuid lopende infrastructuur verkeersluw te maken en te benutten als fietsstraten. Dat is daarmee niet alleen een belangrijk onderdeel van het fijnmazige langzaam verkeer netwerk maar is ook nodig om ook het verkeer van en naar de bestaande wijken de nieuwe route te laten gebruiken. De nieuwe ontsluitingsweg is relatief weinig omrijden, maar anders wordt deze toch niet gebruikt waarvoor deze bedoeld is. De nieuwe ontsluitingsweg is voorzien als weg met gescheiden rijstroken en een ruime middenberm, vrijliggende fietspaden aan weerszijden en door de ligging in het zogenaamde ringpark op ruime afstand van geluidgevoelige functies. Voor de veiligheid en oversteekbaarheid zullen daartoe geijkte maatregelen worden getroffen om de snelheid van het autoverkeer beheerst te houden en met voldoende overzicht de kruising met de overige weggebruikers mogelijk te maken. Deze geprefereerde ontsluitingsweg ten noorden van het spoor zal voor de totstandkoming van het ontwerpbestemmingsplan nader worden onderzocht op effectiviteit en worden afgezet tegen andere, mogelijke, ontsluitingsvarianten.
21 Structuurvisie Oss-West
Fijnmazige structuur voor het langzame verkeer
Langzaam verkeer structuur
Door in te zetten op aantrekkelijke en veilige fietsroutes richting het stadshart stimuleren we het gebruik van de fiets als primair vervoersmiddel. Om een comfortabel en veilig fietsnetwerk te kunnen bieden, leggen we de hoofdfietsroutes zoveel mogelijk los van de autoroutes (ontvlechten). Uitgangspunt is dat hoofdfietsroutes voorrang krijgen op autoverkeer. Indien nodig zetten we hierbij in op ongelijkvloerse kruisingen. We zorgen voor goede parkeervoorzieningen voor de fiets in de openbare ruimte nabij voorzieningen. Dankzij de fijnmazige structuur aan voorzieningen, de aantrekkelijke openbare ruimte in de wijk en de korte afstand tot de groenstructuur is de wijk ook aantrekkelijk voor de voetganger.
Nieuwe vormen van mobiliteit Het streven is dat de inwoners van Oss-west kunnen beschikken over een vorm van gedeelde mobiliteit of deelmobiliteit op loopafstand. Door deelmobiliteit te stimuleren wordt mogelijk het bezit van bijvoorbeeld een tweede auto op termijn mogelijk minder aantrekkelijk. Voor de kortere afstanden kan het gaan om elektrische fietsen of scooters, voor de langere afstanden om (elektrische) deelauto’s. Voor de parkeernorm volgen we het gemeentelijk beleid. Het clusteren van parkeervoorzieningen (al dan niet gestapeld of in bebouwing geintegreerd) vergroot de leefbaarheid in de wijk. Het is dan mogelijk om autoluwe straten te maken en meer ruimte voor groen, voor de voetganger en voor de fietser vrij te maken.
22 Structuurvisie Oss-West
Openbaar vervoer Dankzij de goede fiets- en wandelinfrastructuur door de wijk is het huidi-
Voorgenomen acties ter nadere uitwerking in ontwerp bestemmingsplan
ge station Oss-West voor veel inwoners goed te bereiken.
•
De bestaande ontsluiting aan de zuidzijde van het spoor wordt waar nodig aangepast op de toenemende verkeersdruk om de veiligheid te
Met de toenemende vergrijzing en daarmee vaak gepaard gaande fysieke
waarborgen, de doorstroming te garanderen en aanvullende hinder
of zelfs mentale beperkingen zal mogelijk in de verdere toekomst, niet
te beperken.
iedereen in staat zijn zich per fiets te verplaatsen, maar heeft evenmin
•
iedereen de beschikking over een eigen auto.
Een nieuwe ontsluitingsweg door het nieuw te ontwikkelen gebied verbindt Oss-West met de rest van het stedelijk gebied
•
De bestaande routes (noord-zuid en de linten door het gebied)
Daarom wordt nader uitgewerkt welke vormen van openbaar en/of
worden ingericht als fietsstraten die onderdeel gaan vormen van het
deelvervoer mogelijk zijn om het station Oss-West en het centrum voor
fijnmazige netwerk voor langzaam verkeer.
iedereen bereikbaar te maken.
•
De nieuwe wijk gaat onderdeel uitmaken van het fietsnetwerk en het wandel netwerk
Mogelijke verplaatsing van station Oss-West
•
Een verplaatsing van het station naar een locatie in het zuidelijk deel van het plangebied maakt de wijk nog beter bereikbaar via het openbaar ver-
Den-Bosch-Oss naar Nijmegen. •
voer en geeft betere parkeermogelijkheden. Daarmee is een groter bereik van doelgroepen in de regio mogelijk. Een verplaatsing van het station is van vele factoren afhankelijk en wordt onderzocht.
We onderzoeken een de doortrekking van de snelfietsverbinding van De huidige gelijkvloerse spoorwegovergang vormt een barrière die moet worden opgelost
•
We onderzoeken of het NS-station Oss-West kan worden verplaatst naar het zuidelijk deel van het plangebied van Oss-West (het optiegebied)
23 Structuurvisie Oss-West
10. Voorzieningen De opgave is te zorgen dat Oss-West een levendige wijk wordt met verschillende soorten voorzieningen en ruimte voor ontmoeting.
Vooralsnog ligt er hardheid in het plan voor de eerste 1500 woningen, voor de periode 2023-2032. Maar omdat aannemelijk is dat over 10 jaar de woningbehoefte nog niet zal zijn vervuld is het van belang uit te
Levendige wijk
gaan van de totale ambitie van 3000 woningen en daarbij, dus ook bij de
Oss-West moet een aangename wijk zijn om te wonen, werken en recreëren.
voorzieningen, voldoende adaptief te zijn voor de vraag: “wat als het bij 1500 woningen blijft”. Door nu bij deze structuurvisie uit te gaan van een
Een nieuwe gemengde wijk met circa 3000 woningen met circa 6000-
faseerbare totale behoefte aan 3000 woningen kan worden voorkomen
6500 inwoners in uiteenlopende leeftijdscategorieën vraagt om daar-
dat er in de loop van de tijd moet worden “aangeplakt”.
bij behorende maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Deze kunnen niet worden geboden door de voorzieningen in de bestaande
Aantrekkelijke buurten
buurten en dit zou voor het stimuleren van langzaam verkeer ook niet
In Oss-West maken we aantrekkelijke buurten door maatschappelijke
gewenst zijn.
en commerciële voorzieningen en een aantrekkelijke groenstructuur op loopafstand te realiseren, die voorzien in de behoefte tot ontmoeten en
Mede gepaard aan het ontwikkelingstempo is het van belang dat de voor-
ontspannen. De openbare ruimte nodigt uit tot verblijf en stimuleert
zieningen mee kunnen groeien met het aantal inwoners van de buurten
gezond gedrag. Naast de ruimtelijke aspecten besteden we veel aandacht
en de wijk. Maar wel is daarbij van belang dat ze vanaf het begin al wel
aan de sociale aspecten en maatschappelijke opgaven. We zetten in op
beschikbaar zijn omdat deze voorzieningen bijdragen aan het onderling
een woningaanbod voor diverse doelgroepen, waar iedereen zich thuis
ontmoeten en het elkaar kennen van buurt- en wijkbewoners.
voelt en inwoners worden gestimuleerd om voor elkaar te zorgen.
24 Structuurvisie Oss-West
Maatschappelijke voorzieningen
Referentie Onder d’n Plag: huis voor ontmoeting en sport.
Dit zijn voorzieningen op het gebied van gezondheid, onderwijs, sport, recreatie en sociaal-maatschappelijke functies. De gemengde wijk met de omvang van circa 3000 woningen biedt draagvlak voor voorzieningen op het gebied van basisonderwijs, buitenschoolse opvang, kinderopvang, sportvoorzieningen (binnen- en buiten), recreatievoorzieningen en (bijvoorbeeld) een evenemententerrein voor de jeugd. Ten aanzien van de zorg is er draagvlak voor meerdere huisartsen en de diverse functies van de eerstelijns gezondheidszorg. Ook wordt er aandacht gevraagd voor het ontwikkelen van zorgvoorzieningen en huisvesting van niet of beperkt zelfredzame doelgroepen. Belangrijk hierbij is dat niet alleen de huisvesting maar ook de woonomgeving hierop is ingericht. Voor de sociaal-maatschappelijke behoeften is het belangrijk een buurthuis te hebben. Op gepaste schaal vanaf het allereerste begin van de ontwikkeling van een buurt. Daar kunnen spreekuren worden gehouden en kunnen buurtactiviteiten worden georganiseerd. Ook is het van belang dat bewoners met eventuele praktische vragen op een centraal punt terecht kunnen omdat niet iedere bewoner even vertrouwd is met onze gedigitaliseerde maatschappij. Het bouwprogramma voor de maatschappelijke voorzieningen is geraamd op ca. 9.200 m2 BVO (bruto vloeroppervlak) en zal ten behoeve van het ontwerp bestemmingsplan nader worden uitgewerkt.
25 Structuurvisie Oss-West
Commerciële voorzieningen
Mogelijke voorzieningen Oss-West
Ook voor de dagelijkse behoefte dienen winkelvoorzieningen in de vorm van een buurtwinkels vroegtijdig beschikbaar te zijn. De buurtgewijze ontwikkeling waarbij het de bedoeling is om per buurt te bouwen maakt het mogelijk om de voorzieningen op buurtniveau hierbij een gerede kans te geven zich te nestelen voordat de grotere voorzieningen op wijkniveau de concurrentie aangaan. Dat maakt het mogelijk dat dagelijkse behoeften al vanaf de start op loopafstand beschikbaar zijn. Overigens is bij commerciële voorzieningen nog ongewis hoe de ervaringen met Corona van blijvende betekenis zijn op ons gedrag van winkelen, zowel fysiek als digitaal, thuis te laten bezorgen of af te halen. De omvang van de wijk genereert, naar huidige maatstaven, voldoende koopkracht voor de vestiging van twee middelgrote supermarkten met een oppervlakte van 3500 tot 4000 m2 winkelvloer oppervlak. Dit zal ten behoeve van het ontwerp bestemmingsplan nog nader worden onderzocht in samenhang met de beoogde buurtwinkels en de mogelijke inpassing van een marktplaats voor lokaal geproduceerd voedsel.
26 Structuurvisie Oss-West
Kaders en randvoorwaarden Zowel voor maatschappelijke als commerciële voorzieningen geldt: In de buurten, op loopafstand van de buurtbewoners zodat zij zich zoveel mogelijk kunnen en willen verplaatsten zonder de auto daarvoor te gebruiken. Met een zodanige maat en schaal dat het geen grote autoverkeer aantrekkende werking heeft vanuit andere bestaande of nieuwe buurten. Voor de gehele wijk, ontsloten via de vele fiets- en wandelpaden, maar ook langs de wijkontsluitingsweg. Zodat voor diegenen voor wie de auto willen of moeten gebruiken er voldoende parkeergelegenheid kan worden geboden en er geen onnodige autoverkeersbewegingen ontstaan door buurten waar dat niet de bedoeling is. Bestaande maatschappelijke en commerciële voorzieningen Belangrijk is dat Oss-West toevoegt aan de bestaande stad. Dat geldt voor woonmilieus, maar ook voor de voorzieningen. De voorzieningen van Oss-West en datgene wat zich aan de ontsluitingsweg ontwikkelt dient van zodanige aard en schaal zijn dat deze a) de levensvatbaarheid van bestaande voorzieningen in Ruwaard, Ussen en Noord-West niet in gevaar brengen en b) dat er niet wordt gekannibaliseerd op de voorzieningen in het centrum van Oss.
27 Structuurvisie Oss-West
11. Economie Clustering van buurt overstijgende voorzieningen
Passende bedrijvigheid in de wijk en in de buurten
De hoofdontsluiting van het gebied is belangrijk voor de vestiging van
Oss-West krijgt een stedelijk karakter. Daarmee kan het zich onderschei-
de voorzieningen die per auto bereikbaar moeten zijn, zoals een cluster
den van de buurten en woonwijken die de afgelopen decennia door het
met commerciële voorzieningen (detailhandel) of sportvoorzieningen.
gehele land zijn gebouwd.
Zo zijn deze voorzieningen niet alleen voor de bewoners van Oss-West bereikbaar, maar ook voor de bewoners van Ussen en de Ruwaard. De
Oss is een werkstad waarbij er ook binnen Oss-West op gepaste schaal
voorzieningen voorzien grotendeels in de behoefte van de inwoners van
ruimte is voor bedrijvigheid in de vorm van ambachten en productie. Mits
Oss-West en sluiten aan op de bestaande voorzieningenstructuur binnen
dit qua aard en schaal niet leidt tot ongepaste overlast in de vorm van
de gemeente.
geluid, stank en andere hinder en het aantrekken van overmatig autoverkeer. De bij deze bedrijvigheid benodigde huisvesting dient te passen in
Corona
de maat en schaal van de bebouwing van de woningen en de voorzienin-
Nog ongewis is de impact die Corona heeft en houdt op ons gedrag ten
gen van de wijk en haar buurten.
aanzien van wonen en werken. Waarschijnlijk is dat thuiswerken een veel gebruikelijker onderdeel zal blijven van het werk van mensen die dage-
Bijzondere aandacht kan worden besteed aan de wijze waarop mensen
lijks heen en weer naar kantoren reisden. Of thuiswerken ook het meest
met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt een zinvolle invulling van
ideaal vanuit huis kan plaatsvinden of ook veilig (deels) kan plaatsvinden
hun tijd geboden kan worden, gebruik makend van de competenties
vanuit gemeenschappelijke voorzieningen zal nog moeten blijken.
waarover zij beschikken.
De voorzieningen op loopafstand maakt het voor verschillende doelgroepen mogelijk om aangenaam te wonen in de buurten Oss-West. Naast een cluster met commerciële voorzieningen (detailhandel), bieden we ruimte aan kleinschalige horeca, lichte bedrijvigheid en werklocaties die passen bij de nieuwe manier van werken. Voorbeelden zijn gedeelde voorzieningen voor kantoorwerk dicht bij huis mogelijk maken, het uitoefenen van ambachten en stadslandbouw. Bestaande bedrijvigheid die past bij het overgangsgebied van stedelijke naar landelijk gebied kan behouden blijven, mits er geen sprake is van milieubelemmeringen.
28 Structuurvisie Oss-West
Passende bedrijvigheid tussen de buurten in het nieuwe landschap Met het ontwikkelingsconcept van Oss-West geven we ruimte aan groen en water, maar nadrukkelijk om dit ook door bewoners van Oss-West en de aangrenzende buurten te laten benutten voor beweging, sport en recreatie. Het gaat daarbij om functionele ruimte waar ook ondernemers zich kunnen vestigen mits het gebied beschikbaar blijft voor de klimaatopgave en toegankelijk danwel “doorwaadbaar” blijft voor de bewoners. In het ontwerp bestemmingsplan zal nader worden uitgewerkt op welke wijze ruimte wordt geboden aan nieuwe vormen van bedrijvigheid in het nieuwe landschap.
29 Structuurvisie Oss-West
12. Groen en landschap Het plangebied bevat natuurlijke kwaliteiten en kenmerken die we willen
Ligging van het plangebied ten opzichte van het Natuurnetwerk Brabant.
benutten bij de ontwikkeling van Oss-West. De aanwezige bodem, wateren natuursystemen in het bestaande landschap vormen een goede basis voor een duurzame ontwikkeling van het woongebied. Het inpassen van bestaande natuurwaarden, cultuurhistorische waarden en landschappelijke waarden hanteren we daarom als uitgangspunt. Daarnaast vormt het verbeteren en/of vergroten van de biodiversiteit een leidend principe bij het toevoegen van groen in het plangebied.
Landschap Het plangebied Oss-West kent op landschappelijk vlak een gradiënt van zuid naar noord. Oss-West ligt op de overgang van de hoger gelegen, droge zandgronden van de Peel in het zuiden naar de lager gelegen, natte kleigronden van de Maas in het noorden. Het zuiden van het plangebied wordt hierbij gekenmerkt door een kleinschalige verkaveling met een relatief gesloten karakter. Kenmerkende elementen van dit overgangslandschap zijn de bestaande bebouwingslinten met bijbehorende groenstructuren, bomenrijen en zichtlijnen. Het noorden van het plangebied wordt gekenmerkt door een grootschalige verkaveling met een ruime opzet en een grote mate van openheid. Kenmerkende elementen van dit rivierenlandschap zijn de grote open ruimtes, onder andere vanwege de Beerse Overlaat, en het watersysteem. Samenhangend met deze landschappelijke gradiënt kent het plangebied van oost naar west een hoogteverschil van grofweg 1,3 meter. Beide landschappen worden in deze visie samengebracht, waarbij het rivierenlandschap van de Maas en Beerse Overlaat de basis en inspiratie vormt voor de eilandenstructuur van Oss-West.
30 Structuurvisie Oss-West
Groenstructuur
Naar verwachting zal er geen sprake zijn van ruimtebeslag op het Na-
De ligging van Oss-West tussen de groenstructuur van Ussen en de open-
tuurnetwerk Brabant (NNB) en daarmee geen sprake van directe aantas-
heid van het landelijke gebied maakt het mogelijk om een groen netwerk
ting van het NNB. Wel kan er sprake zijn van indirecte effecten als gevolg
te creëren dat stad en platteland met elkaar verbindt. Dit groene netwerk
van de ontwikkeling van het plangebied. Indien in de nabijheid (circa 1,5
draagt bij aan de geleidelijke overgang van het stedelijke naar het lande-
km) van de NNB-gebieden woningen worden ontwikkeld, kan er sprake
lijke gebied. Oss-West krijgt een robuuste groenstructuur die de kwalitei-
zijn van verstoringseffecten door geluid, licht en optische verstoring. Deze
ten van de groenvoorzieningen tot zijn recht laat komen, zodat bewoners
verstoring kan worden veroorzaakt door de aanwezigheid van mensen of
optimaal van deze kwaliteiten gebruik kunnen maken. De groenstructuur
voorwerpen die niet thuishoren in het natuurlijk systeem.
wordt opgebouwd uit drie types groen: de ‘Groene Overlaet’, ‘Beemdsche parken’ en ‘De Kampen’. Het groentype ‘Groene overlaet’ omvat hierbij de
Nabij het plangebied ligt de Hertogswetering die is aangewezen als
groenblauwe hoofdstructuur van het plangebied Oss-West, het groen-
groenblauwe mantel. Indirect kunnen de ontwikkelingen in het plan-
type de ‘Beemdsche parken’ de natuurlijke vertakkingen naar en in de
gebied effect hebben op de groenblauwe mantel. Voor de groenblauwe
woongebieden en het groentype ‘De Kampen’ de natuurinclusieve land-
mantel zijn ter bescherming van de ecologische, landschappelijke en hy-
bouwgebieden die verweven zijn in de Groene Overlaet. Het kader voor
drologische waarden regels van toepassing. Dit zijn mogelijke aandachts-
de ontwikkeling en beheer van groen en water is de ‘Routekaart Groen,
punten voor de ontwikkeling. Als gevolg van ontwikkelingen binnen het
Blauw & Natuur’. Uitgangspunt van dit kader is dat groen en natuur
plangebied kunnen negatieve effecten optreden op het weidevogelgebied
verbonden worden met onder andere wateropvang, een gezonde leefom-
dat voor een deel binnen het plangebied is gelegen. Dit betreffen versto-
geving en burgerparticipatie.
ringseffecten zoals oppervlakteverlies, versnippering, verdroging, verstoring door geluid, verstoring door trillingen en optische verstoring.
Natuurgebieden Naar verwachting zal er geen sprake zijn van (nadelige) effecten op het
Biodiversiteit
meest nabijgelegen Natura 2000-gebied en daarmee is er ook geen
Bij het toevoegen van groen in het plangebied vormt het verbeteren en/
aanleiding om te verwachten dat op Natura 2000-gebied verder verwij-
of vergroten van de biodiversiteit een leidend principe. We gaan hierbij
derd van het plangebied nog dergelijke effecten zullen optreden. Het
uit van ecosystemen die passen bij de lokale situatie van bodem en water.
is desondanks nodig om mogelijke effecten van stikstofdepositie op
De ecosystemen staan in verbinding met de grotere ecologische structu-
stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden nader in beeld te brengen met
ren en lopen tot in de haarvaten van de wijk. Naast de groene gebieden
stikstofdepositie-onderzoek.
hebben ook de bebouwde gebieden een ecologische functie. Natuurinclusief is hierbij het uitgangspunt. Gebouwen, wijkgroen en grootschaliger groen maken een groen netwerk voor mens en dier. Een groene omgeving
31 Structuurvisie Oss-West
nodigt uit tot ontmoeten, bewegen en gezond gedrag. Daarnaast zorgt
Cultuurhistorische waarden
groen voor biodiversiteit door groene zones met elkaar te verbinden,
Binnen het plangebied zijn beperkte cultuurhistorische waarden aan-
schonere lucht door fijnstof af te vangen en verkoeling door schaduwrijke
wezig. De belangrijkste beschermde waarde waar wel rekening mee
plekken te bieden.
gehouden dient te worden is de Beerse Overlaat. Dit is een overlaatsysteem dat eeuwenlang gebruikt bij de regulering van het water in
Beschermde soorten
de Maas. De relatie tussen de openheid en het vrijwel ontbreken van
Als uit nader onderzoek de aanwezigheid van essentieel leefgebied wordt
bebouwing met de Beerse Maas is waardevol in dit gebied. De cultuur-
vastgesteld van soorten die onder de Wet natuurbescherming (Wnb)
historische waarden zijn met name gelegen in de dijken, kades, weterin-
vallen, kunnen bewezen effectieve maatregelen getroffen worden om op
gen en eendenkooien. Overige cultuurhistorische waarden leiden niet
voorhand te voorkomen dat verbodsbepalingen overtreden worden. Als
tot belemmeringen of aandachtspunten.
dit niet mogelijk is dient een Wnb-ontheffing aangevraagd en verkregen te worden voor het verstoren van soorten en/of het aantasten van leefgebied. Voor andere soorten kan volgens een gedragscode worden gewerkt.
Bodem Een gezonde bodem is van belang voor natuur en biodiversiteit, voor groei van gewassen en bomen. Daarnaast gebruiken we de bodem voor kabels en leidingen, wateropslag, onttrekkingen en warmte-koudelevering. Bij de ontwikkeling van Oss-West willen we de aanwezige bodemstructuur optimaal benutten. Daarbij besteden we maximaal aandacht aan de (middel)hoge archeologische verwachtingswaarden in het plangebied.
32 Structuurvisie Oss-West
Kaders, ambities en doelstellingen •
Schoon water staat aan de basis van een ecosysteem.
Gebiedskwaliteiten benutten, waarden en kwaliteit aan het gebied toevoegen en waarborgen dat deze in de toekomst behouden blijven. Dit vraagt eigentijdse en toekomstgerichte inkleuringen.
•
Identiteit. We geven vorm aan een herkenbare gebiedsidentiteit, gebaseerd op voormalige, bestaande en/of toekomstige kwaliteiten, die het vermogen heeft om mensen te binden.
•
Het ecosysteem vormt het gezicht van de wijk als geheel en loopt van buiten tot aan de voortuinen in de wijk.
•
Schoon water staat aan de basis van een ecosysteem. Het aanpassen van het watersysteem zodat landbouwwater (vies) en stadswater (schoon) gescheiden kan worden.
•
Aansluiten op bestaande groenstructuren van aanliggende wijken.
•
Groene lopers richting de Hertogswetering en de uiterwaarden van de Maas.
•
Aanpassen van omliggende landbouw naar duurzame landbouw.
•
Aanleg van groen, schoon water met volop leven, natte natuur, duurzame lokale landbouw rond de wijk.
•
Aanplant is inheems en gebiedseigen.
•
Chemische bestrijdingsmiddelen uitbannen, zowel door bewoners als bedrijven.
33 Structuurvisie Oss-West
13. Water en waterveiligheid Water is een belangrijk thema bij de ontwikkeling van Oss-West. De lage
de wooneilanden, het vloerpeil en de ontsluitingsstructuur dienen hierbij
ligging van het plangebied maakt dat het gebied kwetsbaar is voor de
nog nader te worden gedefinieerd. Een andere mogelijkheid is het realise-
watergerelateerde gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromin-
ren van interne verticale vluchtmogelijkheden in gebouwen.
gen en extreme neerslag. Deze kwetsbaarheid zal met de voorgenomen transformatie van Oss-West naar een woongebied toenemen. Klimaat-
Overstromingsdiepte met een kleine kans van optreden (1x/1000 jaar)
adaptatie vormt daarom de kern van de eilandenstructuur van Oss-West. Het geven van ruimte aan water staat hierbij centraal. De lage ligging van het noordelijk deel van het plangebied is hierbij bepalend voor de gehanteerde ontwerpprincipes en het beoogde grondgebruik. Belangrijke aandachtspunten zijn het borgen van de waterveiligheid en het voorkomen van wateroverlast.
Waterveiligheid Een groot deel van de gemeente Oss staat bloot aan overstromingsrisico’s. Dit betekent dat de gemeente in samenspraak met Rijkswaterstaat en Waterschap Aa en Maas moet voldoen aan de algemene zorgplicht van de overheid ten aanzien van het huisvesten van kwetsbare doelgroepen. De genoemde partijen moeten daarmee invulling geven aan de principes van een meerlaagse veiligheid bestaande uit drie lagen: waterkeringen (sterke dijken), ruimtelijke ordening (waterbestendige buitenruimte) en een adequate crisisbeheersing. Mogelijkheden voor invulling van dit principe bij de ontwikkeling van Oss-West is het verhoogd aanleggen van de wooneilanden, het toepassen van een verhoogd vloerpeil bij de bouw van de woningen en voorzieningen en het bereikbaar houden van de ontsluitingsstructuur bij hoge waterstanden waardoor vluchten naar hoger gelegen gebieden ten zuiden van Oss mogelijk is. De exacte hoogtes voor
34 Structuurvisie Oss-West
Wateroverlast
Het huidige watersysteem bestaat uit een agrarisch systeem.
De ontwikkeling van Oss-West leidt tot een toename van het verhard oppervlak in een gebied dat nu nog niet in grote mate verhard is. Om een versnelde afvoer van water te voorkomen, dient de toename van het verhard oppervlak te worden gecompenseerd. De eilandenstructuur van Oss-West voorziet in een groenblauwe structuur tussen de eilanden waar overtollig water ten tijde van extreme neerslag kan worden opgevangen, waarmee wateroverlast kan worden voorkomen. De groenblauwe structuur kan daarnaast ook voorzien in de berging van water voor drogere perioden. Verder worden de waterstromen uit het bestaand stedelijk gebied aangesloten op de groenblauwe structuur van Oss-West. Ook in de woongebieden zelf is het mogelijk ruimte te reserveren voor water en groen. De exacte keuzes en afwegingen met betrekking tot de wijze van compenseren moeten nog gemaakt worden.