Bijlage 2: Evaluatie Proeftuin Oss sept 2025

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

28

Bronnen: beschikking: www.regelhulp.nl betekenisvol: www.vandale.nl cliënt/inwoner: projectteam Evaluatie Proeftuinen Ruwaard en Ussen collectief: subsidietender document Gemeente Oss en wikipedia data: projectteam Evaluatie Proeftuinen Ruwaard en Ussen domeinen: wikipedia eigen bijdrage: www.regelhulp.nl evaluatie: projectteam Evaluatie Proeftuinen Ruwaard en Ussen gebiedsgebonden financiering: subsidietender document Gem. Oss gebiedsgerichte aanpak in Proeftuinwijken: www.vng.nl en www.drift.eu gemeenschapskracht: Wmo beleidskader Oss en www.gemeenschapskracht.nl governance wikipedia en boommanagement.nl integraal: www.debaak.nl leerhuis: www.samenwerkwijze.nl en deelplan leerhuis Proeftuin Oss leersessie: evaluatierapport 2022 door Auke Blom lumpsum: wikipedia maatschappelijke kosten: www.rijksoverheid.nl maatwerkvoorziening: Wmo beleidskader gemeente Oss ondersteuning: Wmo beleidskader Oss en projectteam Evaluatie Proeftuinen Ruwaard en Ussen programmatische aanpak: https://jobosenco.nl positieve gezondheid: www.iph.nl regie: www.movisie.nl samenwerkwijze: www.samenwerkwijze.nl en www.movisie.nl subsidietender: www.pianoo.nl, subsidietender document Oss substitutie van zorg: deelplan substitutie Proeftuin Oss toeleiding/toegang: document Team Ondersteuning Zorg Gem.Oss transformatie: Wmo beleidskader gemeente Oss veranderaanpak: Vermaak & de Caluwé https://vermaak.com

vraagverheldering: document Team Ondersteuning Zorg gemeente Oss vraagverkenning: document Team Ondersteuning Zorg gemeente Oss we: projectteam Evaluatie Proeftuinen Ruwaard en Ussen welzijn: www.sociaalwerk-werkt.nl en wikipedia wijkteam: deelplan wijkplannen Proeftuin Oss Wmo: wikipedia en www.rijksoverheid.nl

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

29

Overzicht van gebruikte databronnen Interview Kwartiermaker Ussen Gemeente Oss 06-06-2025 Interview Kwartiermaker Ruwaard Gemeente Oss 06-06-2025 Interview Ambulant begeleider Jij! Advies & Coaching 11-06-2025 Interview Ambulant begeleider Kubus Ondersteuning 11-06-2025 Interview Opbouwwerker ONS Welzijn 06-06-2025 Interview Sociaal werkers ONS Welzijn 19-06-2025 Interview Sociaal Raadgever Gemeente Oss 06-06-2025 Interview Begeleider Partners in Zorg 06-06-2025 Interview Voorzitter Wijkraad 10-06-2025 Conclusies gesprekken teamleider – wijkteamwerker Ussen maart/april 2025 Input wijkteams 01-07-2025 Wachtlijsten Proeftuinwijken en andere wijken door teamleiders juni 2025 GGD-Volwassenmonitor 2024/2022 – via tabellenboeken GGD-Volwassenmonitor volwassen + ouderen (18+) GGD-Gezondheidsenquête 2020/2022/2024 OssSTAT (CBS) Burgerpeiling WaarStaatJeGemeente 2024 Cliëntervaringsonderzoek Zorgfocuz 2022, 2023, 2024, 2025 Registratieformulier Proeftuin Cijfers van MEE GGD-Volwassenmonitor (18-64 jr) 2020/2024 Rapport ‘Integraal werken in de wijk’ mei 2025 Data armoedebudget 27-06-2025 ONS Welzijn inloopspreekuur Collectief overzicht laagdrempelig ontmoeten Ussen 23-06-2025 Aantal meldingen Vroegsignalering betalingsachterstand juli 2025 Definitieve rapportage evaluatie fases subsidietender Proeftuin Oss 2023-2024-2025 Proeftuin Evaluatie huisartsen juni 2025 Memo Casussen lokale

Consultatiefunctie GGZ 25-06-2025 Deelname leersessies 25-06-2025 Deelplan Samenwerkwijze Deelplan Wijkplannen Deelplan Monitoring Deelplan Governance Rapport Procesevaluatie Samenwerkwijze 2023 en Handboek Samenwerkwijze 03-07-2024 PGB en extra maatwerk 2025 Raadsinformatiebrief 01-07-2025 Ombudscommissie 10-07-2025 Cijfers Onafhankelijke Client Ondersteuning 9 juli 2025

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

30

BIJLAGE 1

VERHALEN UIT DE PRAKTIJK

De Proeftuinen Oss Kwalitatief rapport

Verhalen uit de praktijk; Kwalitatief rapport Dit rapport bevat geselecteerde kwalitatieve data. Dat zijn verhalen en ervaringen van mensen die in de Proeftuin en/of met de Samenwerkwijze werken. Zij hebben verteld hoe het gaat, wat lukt, wat veranderd is en wat nog beter kan. Ook dit is een informatiebron waaruit we antwoorden op onze vragen halen. We geven deze verhalen en ervaringen weer in beschrijvingen en letterlijke uitspraken uit interviews. De selectie is gebaseerd op de drie onderzoeksvragen: 1. Werkt de Proeftuin? - In hoeverre draagt de Proeftuin bij aan betere ervaren gezondheid, meer eigen regie en een hogere kwaliteit van leven van inwoners? - In hoeverre versterkt de Proeftuin de gemeenschapskracht en onderlinge betrokkenheid van bewoners binnen de wijk? - In welke mate leidt de Proeftuin tot efficiëntere en effectievere ondersteuning, zoals kortere doorlooptijden en minder zware hulpverleningstrajecten? - Welke aanwijzingen zijn er dat de Proeftuin leidt tot lagere maatschappelijke kosten, bijvoorbeeld door het voorkomen van zwaardere vormen van ondersteuning? 2.

Werkt de Proeftuin beter? - Zijn de resultaten op de genoemde doelen in Ruwaard en Ussen significant positiever dan in wijken die niet volgens de Proeftuin-werkwijze georganiseerd zijn? - Welke significante verschillen zijn er in prestaties en kosten ten opzichte van de situatie vóór invoering van de Proeftuin-werkwijze? - Welke verschillen zijn zichtbaar tussen Ruwaard (langer lopende Proeftuin) en Ussen (recent gestarte Proeftuin), en wat zegt dit over de effecten van opschaling en implementatie? 3. Welke elementen bepalen het succes? - Welke elementen uit de Proeftuin (Samenwerkwijze, gebiedsgerichte lumpsumfinanciering, netwerkorganisatie, substitutie) worden door betrokkenen het meest genoemd als bepalend voor het succes of falen van de aanpak? - Onder welke condities zijn deze elementen het meest effectief en wat zijn hierin succesen faalfactoren? - Hoe verhouden de ervaren effecten van de specifieke elementen (zoals Samenwerkwijze en gebiedsfinanciering) zich tot objectief meetbare uitkomsten zoals doorlooptijden, zorggebruik en kosten? - Welke leerervaringen en randvoorwaarden voor opschaling en verdere toepassing van de Proeftuin komen voort uit de ervaringen van betrokken beroepskrachten en bestuurders? Bronnen: • Interviews beroepskrachten, raadgever Sociaal Domein, wijkraadvoorzitter • Focusgroepen Integraal werken • Consultatiefunctie GGZ

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

• CEO Zorgfocuz • Onderzoek onder huisartsen • Evaluatie subsidietender

2

Betere ervaren gezondheid, meer eigen regie en een hogere kwaliteit van leven van inwoners? Ik kan! Beroepskrachten vertellen dat de Samenwerkwijze - meer dan andere methoden - de nadruk legt op wat inwoners zelf kunnen en op welke talenten zij hebben. Want die kunnen ze gebruiken in de oplossing van hun vraag. Wat zij wél kunnen is belangrijker dan wat niet goed gaat. Soms lost een deel van de vraag zich dan vanzelf op, zien beroepskrachten. Omdat iemand met een hulpvraag actief wordt. Ze betekenen iets voor anderen. Daar halen mensen vaak plezier, energie en verbinding uit en dat geeft een betere ervaren gezondheid. Denken in problemen en oplossingen… En dat het niet altijd makkelijk is om te denken in mogelijkheden, vertellen beroepskrachten ook. Ze zijn gewend om naar de problemen te kijken. En die problemen worden vastgelegd in dossiers, die steeds opnieuw gebruikt worden. En ze zijn gewend om zelf een oplossing te bedenken, in plaats van de inwoner dat te laten doen.

Beroepskrachten vertellen dat ook mensen met wie wat aan de hand is, hele normale wensen hebben. Bijvoorbeeld mensen die neurodivers zijn. Zij kunnen vastlopen in het leven. Door hun diagnose gaat hulp vaak in de richting van een behandeling. Terwijl het kijken naar wie iemand is en waar deze persoon blij van wordt, vaak tot andere oplossingen leidt. Die het leven meer kleur geven.

Voorzichtigheid geboden In de Samenwerkwijze is het de bedoeling dat meerdere beroepskrachten en mensen uit het netwerk om tafel gaan. Hoe meer expertises en ideeën, hoe sneller je tot een passende oplossing komt, is de gedachte. Maar voor sommige inwoners is dat best spannend of zelfs bedreigend, zo’n volle tafel. Dan is het belangrijk dat de beroepskracht dat goed bespreekt met de inwoner. En voor sommige inwoners is het lastig om te bedenken wat ze zelf als oplossing zien. Zij maakten decennialang mee dat hulpverleners hen vertelden wat er moest gebeuren.

Goed voorbeeld: Een beroepskracht met kennis van geestelijke gezondheidszorg denkt en kijkt mee met een inwoner die al veel meegemaakt en geprobeerd heeft. De inwoner heeft verschillende vragen en problemen van schulden tot geweldsdelicten en psychiatrische kwetsbaarheid. Daardoor is hij het overzicht en het perspectief kwijt. En vertrouwt hij niet gemakkelijk andere mensen. Omdat de beroepskracht met GGZ-kennis begrijpt hoe en waarom de inwoner reageert zoals hij doet, stelt hij zich meer open en ontstaat er een warm en nabij contact. Verschillende beroepskrachten stemmen af via de Samenwerkwijze; iemand van de woningcorporatie, iemand van de gemeente, de huisarts en de juridische ondersteuner. De beroepskrachten leren hoe ze het beste met deze inwoner kunnen omgaan. Zo kan de inwoner samen met zijn netwerk en beroepskrachten werken aan regie, vertrouwen en de volgende stap.

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

3

Gemeenschapskracht en onderlinge betrokkenheid van inwoners versterkt? Doe maar normaal! Beroepskrachten proberen steeds meer vragen uit de wijk te normaliseren. Daarmee bedoelen ze dat ze niet enkel in professionele, specialistische oplossingen denken. Ze denken juist aan iets wat al in de wijk of in de buurt bestaat, dat ook een antwoord kan zijn op de behoefte van een inwoner. Zo worden initiatieven van inwoners een stevig onderdeel van de wijk, in plaats van dat ze ondergesneeuwd worden door individuele hulp door professionele organisaties. En hoe meer initiatieven hoe sterker de verbindingen tussen inwoners. Voor ’t collectief Beroepskrachten merken dat ze vaker collectief werken. Ze zien vaker verzoeken van of oplossingen voor groepen mensen. Ze hebben meer tijd om in de wijk, bij ontmoetingsplekken en op scholen te zijn; collectieve voorzieningen. Ze vangen zo meer informatie op dan voorheen, toen ze veel tijd in individuele casussen staken. Ze kennen veel initiatieven, vertellen inwoners daarover en kijken dan met hen of dit past bij hun behoefte. Maar hoe?! Het collectief werken en denken is niet vanzelfsprekend. Hierin is nog veel te ontwikkelen en leren, vinden beroepskrachten. De training van het Leerhuis helpt daarbij. Beroepskrachten vertellen dat ze meer ondersteuning, duidelijkere doelen en praktische tips nodig hebben.

Wat is haalbaar? Hoe moet ik dit aanpakken? Wanneer doe ik het goed? En moet dit niet vanuit inwoners zelf komen? Beroepskracht G. over haar collega: ‘Als ik B. een vraag stel, dan komt hij altijd met een wijkbewoner als oplossing. Dan hebben we bijvoorbeeld een klussendienst nodig en dan kent hij nog wel een elektricien. Of er moet schoongemaakt worden, en dan zegt hij: ik ken nog wel iemand die kan helpen. Hij heeft een telefoon vol met informele hulpbronnen in de wijk.’

Goede voorbeelden: •E  en wandelgroep, die is ontstaan na een initiatief van de wijkstichting Rucrea, en die nu elke woensdag wandelt samen. •D  rie studenten, die tegen gereduceerd tarief in de Sterrebosflat wonen, en van alles organiseren voor meer betrokkenheid en verbondenheid in de flat.

Hullie en zullie De wijkraad ziet dat het in een multiculturele wijk als de Ruwaard echt nog beter kan als het om onderlinge verbinding gaat. De proeftuin zorgt voor korte lijntjes, maar taal is een barrière om elkaar echt te begrijpen en de ontmoeting te laten ontstaan. Nu zijn er nog aparte groepjes.

Niets voor mij, hoor Er zijn ook inwoners bij wie een collectief aanbod niet past. Bijvoorbeeld omdat ze zich schamen. Of er niet van houden in een groep te zijn. Beroepskrachten kunnen soms helpen bij het overgaan van de drempel. Maar soms past het echt niet.

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

4

Efficiëntere en effectievere ondersteuning? Sneller aan de slag! Beroepskrachten vertellen dat ze heel makkelijk met andere beroepskrachten en medewerkers van organisaties contact hebben om af te spreken hoe ze in een casus kunnen samenwerken. Ze kennen elkaar beter en nemen daardoor makkelijker contact op. Ze kunnen elkaar veel sneller bellen dan in wijken waar niet volgens de Proeftuin-aanpak wordt gewerkt. Dat komt onder andere omdat er geen indicatie-procedure doorlopen hoeft te worden voordat een andere beroepskracht kan meedenken of -werken. Ze kunnen meteen in actie komen als ze zien wat er nodig is.

Voorheen waren er in het werkproces wachtlijsten. Je moest veel afstemmen met de gemeente voor indicaties. Nu kunnen we gewoon aan de slag en mensen direct helpen.’

Goede voorbeelden: •E  r is een muziekbandje voor jongeren ontstaan, dat eenzaamheid tegengaat. •E  en inwoner die een andere inwoner helpt bij zijn huishouden, die op zijn beurt weer ICT-vragen van buurtbewoners helpt op te lossen. •M  eerdere dagactiviteiten, die het sociale netwerk van inwoners vergroten en versterken.

In goed overleg De beroepskrachten merken dat het Samenwerkplan met oplossingen beter past bij het leven en de wensen van inwoners. Het is wat inwoners zelf bedacht hebben, wat zij zelf willen en wat past bij hun talenten. Ook wordt met zo’n plan duidelijker wat er van elke beroepskracht wordt verwacht - en wat niet. De beroepskrachten vinden het Samenwerkoverleg een fijne, gestructureerde vorm van overleggen. Iedereen aan tafel ziet snel wat er kan en moet gebeuren. En dat gebeurt samen met de inwoner.

Voor iedereen? De kern van de Samenwerkwijze is dat de inwoner de regie heeft of moet terugkrijgen. Zodat de ondersteuning effectiever wordt. Beroepskrachten vertellen dat voor sommige inwoners de Samenwerkwijze niet fijn is. Zij merken bijvoorbeeld dat het teveel vraagt van mensen die een verstandelijke beperking hebben. Beroepskrachten vragen zich daarom af of de Samenwerkwijze bij elke vraag de methodiek moet zijn. Lagere maatschappelijke kosten?

‘Wij kunnen als beroepskrachten wel zeggen dat een inwoner eerst met een verslaving aan de slag moet, maar misschien is die daar nog wel helemaal niet aan toe.’

Moet ik gaan of blijven? Beroepskrachten reflecteren vaker en eerder op de eigen rol. Zijn ze nog nodig? Is de inzet nog passend bij de vraag en de mogelijkheden van de inwoner? Ze kunnen hun inzet makkelijk aanpassen, in afstemming met de inwoner en andere beroepskrachten. Zo wordt verantwoordelijkheid gedeeld en te zware inzet voorkomen.

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

5

Caseload light Waar een beroepskracht met een aanstelling voor 24 uur per week eerder ongeveer twaalf inwoners met een indicatie ‘individuele begeleiding’ kon helpen, kunnen dat er nu vijfentwintig zijn. Er wordt niet meer gesproken over het ‘recht op uren’, maar over wat iemand nodig heeft. Wat ook tijd scheelt is dat de beroepskrachten allemaal in de wijk werken. Zij hoeven niet meer van en naar andere gemeenten te reizen om hun werk te doen. Inwoners voorop Acht inwoners hebben het inloopspreekuur van beroepskrachten overgenomen. Zij hebben zichzelf toegerust om laagdrempelig contact te maken met bezoekers van het wijkhuis en hun vragen te beantwoorden.

‘Een traditionele indicatie gold een half of heel jaar. Die tijd werd meestal ook volgemaakt. Nu bekijk ik op een zelf gekozen moment of ik weer een stap achteruit kan doen omdat een lichtere vorm van hulp ook past.’

Positievere resultaten in vergelijking met voorheen en met andere wijken? Na jaren Proeftuin Ruwaard… …is een gelijkwaardige, intensieve samenwerking tussen inwoners en beroepskrachten ontstaan. Zij bespreken samen een thema of vraagstuk vanuit meerdere perspectieven en een brede blik. Taken worden in gezamenlijkheid verdeeld en uitgevoerd. Vrijwilligers en beroepskrachten merken dat de proeftuin-aanpak ervoor zorgt dat zij proactief bij elkaar aansluiten en er samen iets goeds van willen maken, met oog op de doelen voor de inwoners. Meer is minder De nauwere samenwerking in de wijk met verschillende soorten expertises brengt andere, lichtere oplossingen. Bijvoorbeeld samen muziek maken en sporten. De ene voordeur is een echte meerwaarde in de wijk. Iedereen kan een vraag krijgen en de inwoner verder helpen. Vaak gaat het om het contact, een praatje. ‘Niet plannen maken, Door met mensen in gesprek te gaan, kom je er achter wat zij kunnen, maar meters’ wat hen drijft en hoe je kunt aansluiten bij hun behoefte. Dat vermindert de hoeveelheid zwaardere zorg. Een laagdrempelige ontmoetingsplaats en samenwerkplek voor inwoners en beroepskrachten is belangrijk. Daar komen vragen snel binnen zodat preventieve, integrale en collectieve oplossingen makkelijker te bieden en organiseren zijn, zeggen beroepskrachten.

Tegelijk constateren vrijwilligers dat beroepskrachten nauwelijks gebruik maken van hun ruimte in het wijkcentrum. Dat zien zij als een gemiste kans om preventief te werken. En het is onduidelijk voor inwoners; ze verwachten dat daar iemand is. ‘Er kan van alles ontstaan, net waar de vraag ligt,’ vertelt de voorzitter van de wijkraad - die ook vrijwilliger is in de Haard. ‘En dat levert veel op dat niet in euro’s uit te drukken is; een zinvolle dag, blije mensen, dat ze meedoen naar eigen vermogen. Er zijn al veel activiteiten; een rollatorclub, drie groepen gym voor ouderen. En een keer per veertien dagen komen dertigers hier nieuwe games spelen.’ Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

6

Wat is bepalend voor het succes? Wij gooien niks over de schutting ‘In de wandelgangen spreek je Beroepskrachten in de proeftuin zeggen in principe niet mensen van Werk en Inkomen. meer ‘daar ben ik niet van’. En dat komt door de SamenDat gebeurde eerder niet, want ik kwam nooit op het gemeentehuis.’ werkwijze, het indicatie-vrije werken met een lumpsumfinanciering en de gezamenlijke visie van en opdracht voor de organisaties/het wijkteam. Die elementen leiden er ook toe dat ze sneller en flexibeler kunnen werken. Iemand met een bepaalde expertise hoeft soms maar even betrokken te worden. Dat leidt weer tot lichtere, kortere trajecten, is de ervaring van beroepskrachten. Samen kom je verder Er is een aantal substitutie-initiatieven ontstaan. Individuele indicaties die thuis werden uitgevoerd, zijn vervangen door groepsgewijze initiatieven. Dat levert de inwoners meer sociaal netwerk en maatschappelijke bijdrage op. De kosten zijn lager. Wel moet nadrukkelijk gezorgd worden voor toegankelijkheid, inclusiviteit en verbinding. Dat gaat niet altijd vanzelf. Wat is er nodig om het te laten werken? Binnen en buiten Als werkprocessen in de eigen organisatie niet stroken met die in de proeftuin, krijgen beroepskrachten te maken met lastige situaties waarin ze moeten kiezen welke afspraak te negeren of welke te verdedigen.

Het leidt meestal ook tot extra werk en tragere besluiten, waar zij en inwoners last van hebben. ‘Mijn organisatie zet me twee dagen per week in voor de proeftuin, maar ik word wel de hele week bevraagd. Dan loopt mijn andere werk in de soep.’

Ruimte gezocht Sommige beroepskrachten vertellen dat hun organisatie de werkwijze niet goed genoeg kent of te weinig tijd geeft om flexibel in te springen op vragen uit de wijk. Als de aansturing onduidelijk of te strikt is, kunnen beroepskrachten niet optimaal werken in de proeftuin en voelen ze zich te zwaar belast.

Recht zo die gaat! Beroepskrachten zeggen baat te hebben bij eenduidige aansturing van het team. Met vaste overleggen, een heldere positie in het geheel van organisaties en gefaciliteerd met intervisies. Meer als een wijkbedrijf met één missie en stabiele, heldere sturing daarop. Want er zijn toch grote verschillen tussen de 15 organisaties merkbaar.

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

7

Een bouwpakket met handleiding ‘Je moet goed zorgen De wijkteams bestaan uit zo’n 40, 50 mensen. Om goed samen te gaan voor mensen die iets werken voor en in de wijk, moet je een stevig team zijn. Dat ontstaat meestspannends die en dat al niet vanzelf. Daar kunnen beroepskrachten wel wat hulp bij gebruiken, minder gewend zijn.’ merkten ze. De start was soepeler verlopen met een goede voorbereiding en helder gecommuniceerde procesafspraken. Ook wanneer er nieuwe mensen bij komen moet je weer kennismaken en bouwen aan de rolverdeling in het team. Aandacht voor duidelijke werkwijze, verwachtingen en tijdsbesteding is nodig. Als de Samenwerkwijze in de eigen organisatie nog niet bekend is of toegepast wordt, hebben beroepskrachten daar last van. Ze hebben minder kennis van wat het precies is. En kunnen niet goed aansluiten en aan de slag in het wijkteam. De samenwerkplek moet goed gefaciliteerd zijn met zaken als meubilair, harden software en toegang. En wie moet je bellen als er een stoel of kabeltje kapot is?

…en een zachte landing Een gezamenlijk scholingsplan en goed inwerkprogramma voor de leden van het wijkteam komt de integrale kijk, de samenwerking en de kennisdeling ten goede, zeggen beroepskrachten. En zij denken dat het Leerhuis daarin veel kan betekenen.

…ook digitaal! Een goed en veilig registratiesysteem helpt bij samenwerken en efficiënt werken. Want dan weten beroepskrachten wat er eerder speelde bij een inwoner en wat wel en niet werkte. Zo voorkom je dat steeds hetzelfde wordt gevraagd en geprobeerd. Twee werelden in één wijk De zorg voor en ondersteuning van jeugdigen in de wijk wordt via een ander model en ook andere organisaties uitgevoerd. Hoewel deze organisaties de visie delen en proberen aan te sluiten in de praktijk, zijn de verantwoordelijkheden en werkwijzen niet helemaal op elkaar af te stemmen. Dat leidt tot lastige situaties in het ondersteunen van gezinnen. Bijvoorbeeld doordat beroepskrachten niet eenvoudig en snel informatie kunnen delen. En omdat jeugdzorgorganisaties een andere opdracht en prioriteit hebben. Zoek, bel, klik! Inwoners die een vraag hebben of willen weten wat de proeftuin is, moeten die informatie snel kunnen vinden. Beroepskrachten vertellen dat er nu geen centrale plek is waar alle informatie over activiteiten en werkwijze bij elkaar staat. Terwijl dat de doelen van de proeftuin zeker zou helpen te bereiken. Zo wordt ondersteuning voor en door inwoners makkelijker toegankelijk.

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

‘In de Ruwaard hebben we een wijkwebsite en een wijkkrant. Die hebben samen een groot bereik. Daar kun je goed uitleggen wat er allemaal gebeurt en daar het wijkteam promoten!’

8

‘Ik heb ambulante ondersteuning. Nu loopt het weer, maar de overgang naar het wijkteam heeft voor heel veel stress en gedoe gezorgd en energie gekost die ik nu niet heb. Dat heeft me een enorme terugval opgeleverd’. en: ‘Ik heb graag zelf de regie in handen maar dat is nu een stuk lastiger; ik kon niet zelf kiezen. Klikt het niet met dat ene poppetje uit het wijkteam dan heb je pech. En het ging ook veel te snel, ineens mocht mijn begeleidster, die al jaren bij mij kwam, niet meer komen.’ Moeilijke veranderingen Toen het wijkteam startte, was het de bedoeling dat ook inwoners die al hulp kregen, die zouden gaan ontvangen van eimand uit het wijkteam. De overdracht verliep in tientallen gevallen moeilijk en duurde lang. Het was voor sommige mensen niet makkelijk om die verandering te accepteren en om weer passende ondersteuning te vinden. Aan ons wel besteed De subsidietender was een innovatie op zichzelf. Het was voor alle betrokkenen een intensieve periode. Er is bij het terugkijken een aantal inzichten opgedaan over dat proces: • Alle betrokken organisaties moeten goed weten wat de bedoeling is van de Proeftuin, wat dit in de praktijk betekent en hoe het subsidieproces verloopt.

Heldere procesbeschrijvingen en transparantie over risico’s zijn noodzakelijk; • De gemeente heeft veel baat gehad bij een toegewijd team dat de subsidietender samen met externe experts heeft ontworpen; • In het proces bleek dat het samen nadenken, (bijvoorbeeld netwerken, vragen stellen, discussie, ervaringen delen) heel belangrijk was. Daar is ruimte aan gegeven. • Sturing was ook nodig. Bijvoorbeeld door kaders, deadlines, instructies en communicatie. • In de dialoog kwam de nadruk steeds meer te liggen op wat het betekent om samen verantwoordelijk te zijn. Voor de wijk en de inwoner, maar ook voor elkaars belangen. En van ideeën voor leren en substitutie tot de uitvoering van overdracht en monitoring. Na de tenderperiode werd het wijkteam bemenst en getraind. Dat proces was van te voren niet gepland en uitgedacht. Dat gaf de mensen in de teams spanning door de onduidelijkheid. De opbouw van de teams had baat gehad bij betere ondersteuning, communicatie en fasering. En de frictiekosten waren hoger dan voorspeld. Over overdracht is ook veel geleerd: • Het werkte goed om het proces zorgvuldig te beschrijven en te doorlopen; alle inwoners zijn persoonlijk benaderd. Tegelijk is het overwegen van een natuurlijker verloop van overdracht ook wat waard. Dan is het team steviger en kunnen inwoners rustiger wennen aan het idee.

• Er zijn veel nieuwe soorten daginvulling opgezet die een passend alternatief bleken voor individuele ondersteuning. Toch bleek er in dat proces ook een gebrek aan kennis en gezamenlijke visie. Daarnaast zijn vervoer, maaltijden en locaties niet meegenomen in de berekeningen. • Echte betrokkenheid van Wmo-consulenten en een werkgroep van wijkteamleden bij dit proces is heel helpend. Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

9

BIJLAGE 2

DATA-ANALYSE EN UPDATE WIJKFOTO

Volwassenen (18-64) en ouderen (65+) Team Onderzoek & Statistiek Gemeente Oss

De proeftuinwijken Ruwaard & Ussen (2024)

Bevolking

Ruwaard

Ussen

Oss totaal

Inwoneraantal

13.700

13.022

95.191

Bevolkingsgroei sinds 2015

4,8%

-6,2%

6,0%

Gemiddelde leeftijd

43,3 jaar

44,4 jaar

43,0 jaar

Inwoners met migratieachtergrond

40%

21%

23%

Particuliere huishoudens

6.022

5.733

41.045

De proeftuinwijken Ruwaard & Ussen (2023)

Aandachtsgroepen

Ruwaard

Ussen

Oss totaal

Jeugdzorg

423 jongeren

384 jongeren

2.802 jongeren

Wmo IO

194 inwoners

233 inwoners

1.788 inwoners

Wmo DB

49 inwoners

41 inwoners

362 inwoners

65+ers WLZ

250 inwoners

170 inwoners

1.300 inwoners

Budget 2025

€3.100.091

€2.207.306

€104.177.000

Overzicht van data-indictoren Overzicht van data-indicatoren

Inhoud Inleiding: doel en opzet ............................................................................................. 3 Samenvatting en analyse ....................................................................................... 3 Sociale uitdagingen ........................................................................................... 3 Fysieke uitdagingen ........................................................................................... 3 Emotionele uitdagingen ..................................................................................... 4 Conclusie............................................................................................................. 4 Leeswijzer: grafieken en tabellen hierna.................................................................. 4 Een kwantitatieve analyse ......................................................................................... 5 Wijkprofiel algemeen ............................................................................................ 5 Profiel Ruwaard → kwetsbare wijk ...................................................................... 5 Profiel Noord-West (Ussen) → minder kwetsbare wijk .......................................... 6 Analyse Wijkfoto ...................................................................................................

7 Positieve Gezondheid versterken ........................................................................ 7 Sociale, fysieke en emotionele uitdagingen............................................................. 8 Sociale uitdagingen ........................................................................................... 8 Fysieke uitdagingen ......................................................................................... 12 Emotionele uitdagingen ................................................................................... 14 Tabellen ................................................................................................................. 16 Wijkprofiel algemeen ....................................................................................... 16 Sociale uitdagingen ......................................................................................... 17 Fysieke uitdagingen ......................................................................................... 17 Emotionele uitdagingen ................................................................................... 18

Evaluatie Proeftuin Oss | september 2025

Inleiding: doel en opzet Deze rapportage biedt inzicht in actuele kwantitatieve data uit de wijkfoto van Oss1. De rapportage ondersteunt daarmee het grotere evaluatieonderzoek naar de proeftuin in de wijken Ruwaard en Noord-West (Ussen). De data komt vooral uit de GGD-enquêteonderzoeken voor volwassenen (18-64 jaar) en ouderen (65+). Voor een meer algemeen wijkprofiel zijn ook nog andere databronnen geraadpleegd. Helaas zijn de resultaten uit de jeugdmonitoren niet (meer) actueel of representatief op wijkniveau. Deze zijn dan ook niet meegenomen in dit rapport. Een belangrijk doel van de proeftuin is om de gezondheid van inwoners positief te beïnvloeden, door haar bewoners weerbaarder te maken. De focus van de analyse richt zich op de (gewenste) maatschappelijke effecten, waarbij gezondheid in breder perspectief wordt bekeken, dan alleen de afwezigheid van ziekte en klachten. Met de cijfers uit de wijkfoto monitoren we de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen binnen de proeftuinwijken, en vergelijken die met het gemiddelde van Oss. Om te zien hoe de wijken zich hebben ontwikkeld, vergelijken we de meest actuele data (2024) met de resultaten van vóór invoering tender in de proeftuingebieden (2020/2022).

Samenvatting en analyse Sociale uitdagingen In de proeftuinwijken is sprake van uiteenlopende sociale dynamieken. In Ruwaard is het veiligheidsgevoel gedaald, blijft eenzaamheid hardnekkig hoog en hebben ouderen minder het gevoel mee te tellen in de samenleving. Tegelijkertijd is er juist in deze wijk een opvallend hoge inzet voor de buurt en een toename in participatie onder volwassenen (1864 jaar). Noord-West (Ussen) laat een stabieler beeld zien met een relatief hoog veiligheidsgevoel en minder eenzaamheid, maar ook minder actieve buurtinzet. De sociaaleconomische kwetsbaarheid van Ruwaard lijkt samen te hangen met gevoelens van uitsluiting en onveiligheid, maar roept ook meer lokale betrokkenheid op.

Fysieke uitdagingen Fysieke beperkingen komen vaker voor in Ruwaard, vooral onder ouderen en in toenemende mate ook bij de 18-64 jarigen. Toch is het opvallend dat het aandeel inwoners dat activiteiten moet laten vanwege hun gezondheid juist fors is gedaald. In beide wijken is de ervaren gezondheid verbeterd. Maar dit effect is ook zichtbaar buiten de proeftuin, wat de directe toewijsbaarheid aan de aanpak beperkt. Noord-West (Ussen) toont minder fysieke beperkingen en een stabieler dagelijks functioneren.

In de wijkfoto van Oss zijn de cijfers over 2024 nog niet geactualiseerd. Als bronbestand is daarom gebruik gemaakt van de GGD-Brabantscan zelf en/of de GGD-tabellenboeken.

1

3

Emotionele uitdagingen Op emotioneel vlak zijn er positieve ontwikkelingen zichtbaar, vooral in Ruwaard. Stressniveaus zijn daar sterk gedaald, en meer mensen ervaren richting in hun leven. Noord-West (Ussen) laat een duidelijke verbetering zien in psychisch welbevinden, met een groter aandeel inwoners met een laag risico op depressie. Het geluksgevoel is in beide wijken stabiel, maar structureel hoger in Noord-West (Ussen).

Conclusie De sociale, fysieke en emotionele aspecten van gezondheid tonen een complexe wisselwerking tussen kwetsbaarheid, veerkracht en gezondheid. •

•

In Ruwaard leidt sociaal-economische kwetsbaarheid tot meer fysieke en sociale uitdagingen, maar ook tot een grotere veerkracht en betrokkenheid. De verbeterde emotionele gezondheid in deze wijk suggereert dat interventies effect kunnen hebben, zelfs in kwetsbare contexten. In Noord-West (Ussen) versterken gunstige sociaal-economische omstandigheden de stabiliteit op alle vlakken, maar lijken ze minder actief te werken op sociale participatie.

De proeftuinwijken laten dus op enkele indicatoren positieve ontwikkelingen zien, vooral in ervaren gezondheid, stressreductie en buurtparticipatie. Toch blijven sociaaleconomische kwetsbaarheid, eenzaamheid en sociale cohesie aandachtspunten, met name in de Ruwaard. Noord-West (Ussen)toont zich over het algemeen stabieler en minder kwetsbaar. Wanneer een wijk al redelijk goed scoort op de verschillende aspecten van gezondheid, zijn de effecten van interventies (zoals de proeftuin) vaak subtieler en minder direct zichtbaar. In wijken met grotere uitdagingen (zoals de Ruwaard) is er meer ruimte voor verbetering, waardoor beleidsmaatregelen mogelijk eerder tot merkbare maatschappelijke veranderingen leiden.

Leeswijzer: grafieken en tabellen hierna Bij de meer uitgebreide analyse hierna, staan diverse grafieken ter verduidelijking van de conclusies. Toch zijn niet alle conclusies grafisch in beeld gebracht. Dit is gedaan om het rapport enigszins beknopt te houden. Op de laatste pagina’s van het rapport staan alle cijfers per indicator en leeftijdsgroep weergegeven in een tabellenoverzicht.

4

Een kwantitatieve analyse Wijkprofiel algemeen Allereerst kijken we naar de Proeftuin wijken in het algemeen. Hoe zijn de wijken Ruwaard en Noord-West (Ussen) samengesteld? Wat voor een woningen staan er en welke inwoners/huishoudens wonen daar? Op basis van openbare gegevens kunnen we een profiel van de wijken schetsen door ze te vergelijken met het gemeentegemiddelde.

Profiel Ruwaard → kwetsbare wijk Ruwaard is een grote wijk qua inwoneraantal Met 13.829 inwoners is Ruwaard de op 1 na grootste wijk van Oss. Dit maakt het een belangrijke wijk in termen van beleid, voorzieningen en infrastructuur. Relatief veel sociale huur in de Ruwaard Ongeveer 47% van de woningen in Ruwaard is huurwoning, tegenover zo’n 37% gemiddeld in Oss. Dat aandeel is de op één na hoogste van heel Oss. In totaal betreft het zo’n 3 duizend huurwoningen; waarvan 75% sociale huur. Dit is van invloed op de sociaaleconomische samenstelling van de wijk. Iets meer 1-persoons huishoudens In Ruwaard voert 35,2% een 1-persoons huishouden, tegenover 32,1% gemiddeld in Oss. Het aandeel 1ouder-gezinnen is ook hoger (7,6% t.o.v. 6,8%). Dit past bij de oudere bevolkingssamenstelling én huishoudens die gescheiden leven (Ruwaard: 9,3% gescheiden; Oss: 7,6%). Oudere bevolkingssamenstelling, meer zorg In de Ruwaard is het aandeel 65+plussers hoger dan gemiddeld (23% t.o.v. 21%). In Ruwaard zijn 3 belangrijke ouderen(zorg)complexen gevestigd. Dat trekt ouderen aan met een hogere zorgvraag. Ook het aandeel thuiswonenden met WLZ-zorg is hoger.

Bron: Zorgspiegel Vektis 5

Meer sociaal-economisch kwetsbaar Het gemiddeld besteedbaar inkomen in Ruwaard is €44.700, wat onder het gemiddelde van Oss (€51.600) ligt. Het aandeel minimahuishoudens ligt met zo’n 15% duidelijk hoger dan gemiddeld in Oss (11%). 5,6% van de huishoudens heeft een bijstandsuitkering. Ook dat is hoger dan gemiddeld in Oss (4,4%) Dit duidt op een lagere sociaal-economische status in Ruwaard wat maakt dat inwoners in de regel kwetsbaarder zijn op het gebied van hun gezondheid/welzijn, zie citaat hierna:

Bron: RIVM

Profiel Noord-West (Ussen) → minder kwetsbare wijk Qua inwonertal nagenoeg even groot als Ruwaard Met 13.272 inwoners is ook Noord-West (Ussen) één van de grootste wijken van Oss. Dit maakt het ook een aandachtsgebied voor beleid en voorzieningen. Oudere bevolkingssamenstelling, minder zorg dan in Ruwaard Ook hier zien we een vergrijzing van de bevolking die sterker is dan gemiddeld (23% is 65+ t.o.v. 21% gemiddeld). Toch zijn de ouderen hier minder kwetsbaar, zoals blijkt uit de WLZcijfers van de gemeentezorgspiegel van Vektis (3,1% thuiswonend met WLZ t.o.v. 3,7% gemiddeld). Relatief veel koopwoningen In tegenstelling tot de Ruwaard en heel Oss gemiddeld, heeft de wijk relatief veel koopwoningen (69% t.o.v. 63% gemiddeld en 53% in de Ruwaard). Daarmee trekt het een andere bevolkingssamenstelling aan op het gebied van opleiding en inkomen. Minder kwetsbaar op sociaal-economisch gebied Het gemiddelde besteedbaar huishoudinkomen in Noord-West (Ussen) ligt met €52.000 boven het gemiddelde van Oss (€51.600). Zo’n 3,6% van de huishoudens heeft een bijstandsuitkering. Dat is lager dan gemiddeld in Oss (4,4%). Dit wijst op Noord-West (Ussen) als een minder sociaaleconomisch kwetsbare wijk kan worden aangemerkt dan de Ruwaard.

6

Analyse Wijkfoto Positieve Gezondheid versterken Een van de belangrijkste doelen van de proeftuin is om -met deze nieuwe manier van werken- de gezondheid van inwoners positief te beïnvloeden, door de wijk en haar bewoners weerbaarder te maken.

Daarbij kijken we naar positieve gezondheid, als:

7

Sociale, fysieke en emotionele uitdagingen Uit de GGD-monitor halen we cijfers, waarmee we die sociale, fysieke en emotionele uitdagingen binnen de wijken kunnen weergeven. We vergelijken daarbij voor een aantal indicatoren de huidige situatie (peiling najaar 2024) met de situatie van vóór de invoering van de tender in de Proeftuinwijken (peiling 2020/2022). Daarmee laten we zien in hoeverre de inwoners zich hebben aangepast door meer autonoom en minder kwetsbaar/afhankelijk te zijn.

Sociale uitdagingen Veiligheidsgevoel neemt af: zowel in Ruwaard (tot 65 jaar) als in N-W(Ussen) (65+) We zien dat het veiligheidsgevoel in heel Oss én in de Ruwaard is afgenomen. Voelde driekwart van de inwoners zich nog veilig in 2022, in 2024 is dat gezakt naar zo’n 70%.

Voelt zich veilig in de buurt (18+) gewenst effect ➔ toename

100% 80%

74%

68%

77%

77%

76%

71%

60% 40% 20% 0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

De afname zien we in Ruwaard alleen bij de volwassenen tot 65 jaar (75% → 66%). Het veiligheidsgevoel bij de ouderen (65+) in de Ruwaard bleef nagenoeg gelijk. In Noord-West (Ussen) steeg het veiligheidsgevoel onder de 18-64 jarigen (van 77% → 82%), terwijl dit bij de ouderen juist afnam (74%→66%).

8

Eenzaamheid niet afgenomen: stabiel hoger in Ruwaard Het aandeel 18plussers dat eenzaam is, is redelijk gelijk gebleven. In Noord-West (Ussen) nam het aandeel iets toe (van 38% naar 42%; niet significant), die verschuiving zien we alleen bij de groep van 18 tot 65 jaar. Bij de 65plussers blijft het aandeel gelijk.

Is eenzaam (18+)

gewenst effect ➔ afname 100% 80% 60%

51%

51% 38%

40%

45%

42%

45%

20% 0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

Heeft het gevoel mee te tellen in de samenleving (18-64 jr) gewenst effect ➔ toename

100% 80% 60%

61%

68%

70%

71%

71%

69%

40% 20% 0% Ruwaard

Noord-West 2020

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

Het gevoel mee te tellen steeg bij de volwassenen tot 65 jaar in Ruwaard (van 61% naar 68%), terwijl het in Noord-West (Ussen) en Oss nauwelijks veranderde. De ouderen in de Ruwaard hebben wel minder het gevoel mee te tellen (56%). Dat aandeel is sinds 2020 ook gedaald (was: 63%).

9

Sociale participatie: Ruwaard actiever qua inzet, vooral in eigen buurt Inzet voor de buurt is alleen in 2024 gemeten voor de Proeftuinwijken (WSJG-peiling; i.p.v. GGD): opvallend is dat die inzet in de Ruwaard hoger is dan in Noord-West (53% t.o.v. 36%).

Inzet inwoners voor de buurt (18+) gewenst effect ➔ toename

1 0,8 53%

0,6

42%

36%

0,4

49%

0,2 0 Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: WSJG

Lidmaatschap van verenigingen is in de Ruwaard zo’n 10% lager dan gemiddeld, maar nam wel met 10 procentpunt toe bij de 18-64 jarigen (van 30% naar 40%). Echter, bij de 65plussers nam deze participatievorm juist af (van 54% naar 40%). In Noord-West (Ussen) blijft het aandeel dat lid is van een vereniging of club binnen beide leeftijdsgroepen gelijk. Ongeveer de helft van de inwoners is hier lid van een vereniging of club, net als in heel Oss gemiddeld.

Lid van vereniging of club (65+) gewenst effect ➔ toename

100% 80% 60% 40%

54%

53%

60%

52%

52%

40%

20% 0% Ruwaard

Noord-West 2020

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

10

Saamhorigheid: weinig ontwikkeling zichtbaar De Sociale cohesie blijft in de Proeftuinwijken nagenoeg op hetzelfde niveau. Zo voelt 1213% zich sterk verbonden. Daarin zien we weinig verandering. In de meeste dorpskernen ligt het aandeel dat zich sterk verbonden voelt rond de 20%.

Ervaart VEEL sociale cohesie in de buurt (18+) gewenst effect ➔ toename 100% 80% 60% 40% 20%

12%

12%

11%

15%

13%

13%

0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

De beschikbaarheid van hulp vanuit de directe omgeving blijft onverminderd hoog. We zien geen échte verandering in de Proeftuinwijken, althans niet bij de 18-64 jarigen. Wel zien we bij de 65plussers een positieve verschuiving in Ruwaard (+4 procentpunt) en een negatieve verschuiving in Noord-West (Ussen; -4 procentpunt). Die verschillen zijn echter te laag om statistisch significant te zijn.

Indien behoefte, dan is hulp beschikbaar in omgeving (18-64 jr) gewenst effect ➔ toename

100%

94%

93%

94%

95%

93%

92%

80% 60% 40% 20% 0% Ruwaard

Noord-West 2020

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

11

Fysieke uitdagingen Fysieke kwaliteit van leven: ondanks fysieke beperkingen toch betere ervaringen We zien geen (significante) verbetering van de fysieke gezondheid in de proeftuin wijken. De verschillen die we zien(+3%punt Ruwaard en -2%punt N-W Ussen) zijn niet significant.

Langdurig ziek én (ernstig) beperkt (18+) gewenst effect ➔ afname

100% 80% 60% 40% 25%

28%

23%

20%

26%

21%

24%

0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

Wel opvallend is dat het aandeel dat de eigen gezondheid als ‘matig tot zeer slecht’ ervaart afneemt. Dit effect is ook het grootst in de Ruwaard en Noord-West (+9 procentpunt). Toch is de verbetering ook zichtbaar in andere wijken van Oss. Daarom kunnen we niet stellen dat het hier om een echt ‘proeftuin’ effect gaat.

Ervaart de gezondheid als matig/slecht (18+) gewenst effect ➔ afname 100% 80% 60% 40%

40%

31%

29%

20%

31% 20%

26%

0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

12

Dagelijks functioneren: ondanks beperking, toch meer kunnen doen Inwoners van de Ruwaard ervaren méér beperkingen in hun dagelijkse activiteiten (18+➔41% t.o.v. 33% gemiddeld). Vooral ouderen hebben meer beperkingen (ca. 50%), maar dat aandeel bleef wel stabiel. Het aandeel inwoners tussen de 18 en 64 jaar steeg daarentegen wel in Ruwaard van 30% naar 37%, terwijl het in Noord-West (Ussen) afnam (van 27% naar 21%).

Beperkt in activiteiten vanwege de gezondheid (18-64) gewenst effect ➔ afname 100% 80% 60% 40%

30%

37%

27%

20%

30%

21%

27%

0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: Tabellenboek

Het percentage inwoners dat dingen moet laten vanwege gezondheid is in Ruwaard desondanks gehalveerd (van 33% naar 16%). Ook in Noord-West (Ussen) zien we een dalende trend, maar dan alleen bij de ouderen (65+: van 15% naar 12%).

Moet dingen laten vanwege de gezondheid (18-64 jr) gewenst effect ➔ afname 100% 80% 60% 40% 20%

33% 16%

8%

14%

11%

10%

0% Ruwaard

Noord-West 2020

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

13

Emotionele uitdagingen Mentale kwaliteit van leven: meer doel, minder stress in m.n. de Ruwaard In Oss geeft zo’n 60% aan dat ze een doel/richting hebben in het leven. Daar wijkt de Proeftuin niet veel vanaf. In de Ruwaard steeg het aandeel bij de 18-64 jarigen licht van 58% naar 63%. Bij de ouderen (65+) in de Ruwaard steeg het nog meer (49% →57%).

Heeft doel en richting in het leven(18-64 jaar) gewenst effect ➔ toename

100% 80% 60%

58%

63%

61%

65%

60%

64%

40% 20% 0% Ruwaard

Noord-West 2020

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

Het aandeel inwoners dat veel stress ervaart in beide wijken gedaald, waar dit percentage in Oss gemiddeld gelijk is gebleven (20%). Vooral de stress bij de 18-64 jarigen in de Ruwaard nam duidelijk af van 36% in 2020 naar 25% in 2024. Ouderen ervaren aanzienlijk minder stress (gemiddeld zo’n 5% t.o.v. 25% bij de 18-64 jarigen).

(heel) veel stress ervaren afgelopen 4 wk (18+) gewenst effect ➔ afname 100% 80% 60% 40% 20%

28%

19%

22%

20%

18%

20%

0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

14

Psychisch welbevinden: Noord-West (Ussen) minder kwetsbaar dan Ruwaard In Noord-West (Ussen) is een opvallende verbetering zichtbaar: het aandeel met een laag risico op een depressie heeft nam toe van 43% naar 55%. Daarmee is Noord-West (Ussen) minder kwetsbaar dan gemiddeld in Oss en de Ruwaard, waar het aandeel gelijk bleef (in Ruwaard op 43%).

LAAG risico op depresssie/angststoornis (18+) gewenst effect ➔ toename 100% 80% 60%

55% 43%

43%

50%

43%

49%

40% 20% 0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

Zo’n 80% van de inwoners voelde zich vaak tot voortdurend gelukkig in de afgelopen 4 weken. In Noord-West (Ussen) voelen de inwoners zich gelukkiger dan in de Ruwaard (79% t.o.v. 69%). Dat ‘geluksgevoel’ is in beiden wijken en in Oss totaal niet echt veranderd. De 65+ers voelen zich gemiddeld iets gelukkiger, dan de 18-64 jarigen (81% t.o.v 76%).

Voelde zich vaak tot voordurend gelukkig afgelopen 4 wk (18+) gewenst effect ➔ toename

100% 80%

70%

79%

79%

76%

69%

77%

60% 40% 20% 0% Ruwaard

Noord-West 2022

Gemeente Oss

2024

Bron: GGD

15

Tabellen Kaartje van betreffende wijken

N.b. CBS-wijk Ussen is onderdeel van het Wijkgerichtwerken-gebied Noord-West.

Wijkprofiel algemeen

16

Sociale uitdagingen

Fysieke uitdagingen

17

Emotionele uitdagingen

18