Bijlage 1 DEF Gebiedsvisie vitaal buitengebied Oss 29 april 2021 drukkwaliteit.PDF

Vrijkomende agrarische bedrijven in het gebied kunnen worden ingezet voor functieverandering naar wonen (de eerdere genoemde bijzondere woonvormen), recreatievoorzieningen, kleinschalige bedrijvigheid of zorgvoorzieningen en zorginstellingen. Naast de verstedelijkingsopgave van Oss-West en Geffen-Zuid is er in het dekzandgebied beperkt ruimte voor wonen in het groen en exclusieve of bijzondere woonmilieus mits dit kleinschalig is en tegelijkertijd bijdraagt aan de versterking van het landschap.

De verstedelijkingsopgave is onderdeel van de gebiedsvisie Stedelijk gebied en de ontwikkeling van verspreide bewoning vindt plaats aan de hand van initiatieven uit de markt. Wel zullen wij dergelijke initiatieven altijd koppelen aan landschapsverbetering en/of functieverandering van vrijkomende agrarische verbetering. We willen bij Hoessenbosch een tweede recreatieve poort voor Herperduin ontwikkelen. Net als bij de Geffense Plas hebben zich ook hier initiatiefnemers gemeld. De ontwikkelingsmogelijkheden voor veehouderijbedrijven zijn beperkt. Het hele gebied valt binnen de beperkingen veehouderij en ondervindt al snel beperkingen vanuit natuurwaarden en woongebieden. Het gebied leent zich voor akker- en tuinbouw. Dit is al

Voor het verbeteren van de recreatieve en ruimtelijke kwaliteit van de Geffense Plas zijn in samenspraak met de omwonenden eerder al scenario’s gemaakt. Er hebben zich commerciële initiatiefnemers gemeld. Het gaat erom daarin afgewogen keuzes te maken en te zorgen voor een toekomstgerichte ontwikkeling van de recreatiefaciliteiten.

Dilemma’s • Hoe zorgen we voor een goede combinatie van de aanpak van verdroging in Herperduin met een toekomst voor de landbouw in de zone om Herperduin heen? • Hoe zorgen we dat natuurwaarden en recreatiemogelijkheden in Herperduin goed in evenwicht blijven?

121

Zand

Kleinschalig landschap Bos

Hoog en droog

Nieuwe bijzondere woonmilieus

Recreatie Nieuw bos

Natuur

Herperduin Wonen in het bos Voedselbos

Verbinding met Keent

Landschapselementen

Erfdijk

Geffense Plas Zorginstellingen

Recreatieve poort Hoessenbosch

Landerij VanTosse Maashorst

Vennen Heide

Stuifzand Specht, fotograaf Alexander Buil 123

6 Het gehele gebied De matrix ingevuld Deze afbeelding vat de gebiedsvisie samen. De zes thema’s en de drie deelgebieden komen hier in samen. De kaart laat zien dat we een enorm rijk buitengebied hebben. Waarin we flink moeten werken om de opgaven die er spelen in te vullen. Maar waar er vooral veel kansen zijn om er zo met elkaar een nog rijker en vitaler buitengebied van te maken.

125

Matrix gebiedsvisie Buitengebied Oss

Bodem, water en lucht

Rijke natuur

Ruimte voor energie

Vrije tijd, landschap en erfgoed

Prettig en gezond leven

Toekomstvaste landbouw

Maasovergebied

Poldergebied

Dekzandgebied

Verbindingen

127

Bijlage: samenvatting input stakeholders Onze vragen hierbij zijn:

1. Water en bodem

• Biedt deze Gebiedsvisie het kader waarbinnen de afzonderlijke doelstellingen (hoofdstuk 3.2) tot ontplooiing kunnen komen? • Gaan we evenwichtig om met enerzijds behoud van de waardevolle kwaliteiten van het landschap en anderzijds de gevraagde ontwikkelruimte? • Bieden we hiermee de goede uitgangspunten om ons buitengebied klimaatrobuust te maken? • Zien agrariërs en andere ondernemers hierin voldoende toekomstperspectieven? • Levert het buitengebied zo een positieve bijdrage aan onze gezondheid?

Hoe realiseren we gezamenlijk een klimaatadaptief buitengebied en welke kansen liggen er in de combinatie daarvan met andere functies (landbouw, natuur, wonen, recreatie)?

Wij denken dat we met deze gebiedsvisie daar een helpend perspectief voor schetsen. En dat we in de bespreking van dit concept daar goede aanvullingen op zullen krijgen.

De bodem moet een gezond levend systeem en toekomstbestendig zijn. Hoe daaraan bijdragen als gemeenten met grondeigenaren? • Heldere visie op mooi, voldoende, gezond en veilig water (ex lokaal, regionaal en landelijke kaders). • Water als leidend/ordenend principe en beheer en ontwikkeling als kans op behoud/verbetering van kwaliteit en voldoende ruimte voor water rekening houden met klimaatverandering. Meer vasthouden en bergen en minder afvoeren. • Zorg voor water- en waterrobuuste inrichting is integraal onderdeel van verantwoordelijkheid voor gebied en functie, inrichting en ontwikkeling. • Nog onduidelijk in welke mate buitengebied voldoende waterrobuust is (2050) c.q. ruimteclaims kunnen ontstaan (waterschap).

• Waterveiligheid klimaat = Meanderende Maas e.a. maasprojecten. • Welke functie de bodem heeft maakt een enorm verschil. Daar waar natuurgebieden een schrale bodem nastreven is dit in de landbouw andersom. • Zowel de natuur als de landbouw, hebben belang bij een gezonde en vitale bodem wat in hoofdzaak te maken heeft met organische stofgehalte, actief bodemleven en goede waterhuishouding • Biodiversiteit is belangrijk voor het ecologisch evenwicht en heeft daarmee ook betrekking op de bodem

2. Robuuste natuur Hoe zorgen we voor meer biodiversiteit? Hoe kunnen we ons buitengebied natuurinclusiever maken? • Op zoek naar balans: functies, duidelijke keuzes, rol gemeente • Bredere en concretere benadering.

129

• Hoe kunnen we er voor zorgen dat de bestaande groene waarden worden behouden en welke maatregelen zijn nodig om onze ambities op het gebied van biodiversiteit, duurzaamheid, gezondheid, klimaatadaptatie, en leefbaarheid te kunnen halen. • Wat betekent dit voor de gebiedsvisie: vastleggen waarden en ambities • Integraliteit – daar willen de mensen over praten: gebiedsgerichte aanpak, benadering vanuit landschappen, Wat is de lokale kwaliteit van natuur • Hoe ziet natuurinclusieve landbouw er uit? Of wat is de rol van de boer in het toekomstige buitengebied? In hoeverre kunnen natuur en landbouw samengaan? • Bredere en concretere benadering: • Hoe kunnen we er voor zorgen dat de bestaande groene waarden worden behouden en welke maatregelen zijn nodig om onze ambities op het gebied van biodiversiteit, duurzaamheid, gezondheid, klimaatadaptatie, en leefbaarheid te kunnen halen. • Wat betekent dit voor de gebiedsvisie: Vastleggen waarden en ambities

3.

Ruimte voor energie

Welke ‘koppelkansen’ (…) ziet u bij het verder uitwerken van de plannen voor windmolens in de Duurzame Polder? • Indirecte koppelkansen (‘compensatie’). Te financieren uit afdrachten aan fonds: landbouw, natuur, biodiversiteit, erfgoed, gezondheid en leefbaarheid.

• Wegen die worden aangelegd om windmolens te bereiken combineren met bestaande wegen om nieuwe wandel-/fietsroutes te creëren. • Gebruik deel opgewekte energie om water te brengen naar plaatsen waar dit wenselijk is. • Zonneparken combineren met water & biodiversiteit: als de landbouwfunctie vervalt, kan het waterpeil omhoog. • Zonnepanelen op (ondersteuningsbermen)keringen in dijkontwikkeling Lith-Bokhoven. • Koppeling energiedoelen Waterschap/ Staatsbosbeheer en gemeente.

4. Vrije tijd, landschap en erfgoed We vinden dat het recreatief gebruik van het buitengebied mag groeien. Maar er zijn wel grenzen aan en die kunnen per gebied verschillen. Waar en hoe bieden we ruimte aan welke vormen van recreatie en toerisme?

5.

Prettig en gezond wonen

Hoe bereiken we een vitaal, gezond en leefbaar buitengebied met ruimte voor verschillende functies? • (Sluip) verkeer is echt een issue, pleidooi noordelijke randweg. • Niet altijd zoeken naar koppelkansen maar ook scherpe keuzes maken. Niet alles kan en hoeft overal. • Stedelingen naar de natuur en natuur naar de stad. • Primaat voor de agrariër in het buitengebied, mits die ook zijn verantwoordelijkheid voor duurzame instandhouding neemt en er ruimte is voor de kernen om te groeien. • Windmolens als groot discussiepunt

• Landbouw zelf wil ruimte voor duurzaam doorontwikkelen, omgevingspartijen willen dialoog en meer grip • Kavelruil en VABs, kunnen we daar meer mee? • Koppeling met landschap (minder industrieel) • Zorgvuldig ruimtegebruik, geen ‘verspilling’ (tov doelen) • Aandacht zandgronden

6. Toekomstvaste landbouw

Hoe zorgen we ervoor dat archeologie en cultuurhistorie beleefbaarder worden en welke kansen biedt dat voor recreatie en toerisme?

Wat heeft de landbouw nodig aan ontwikkelruimte om de ontwikkeling naar kringlooplandbouw mogelijk te maken?

• agrarische vernieuwing benutten om cultuurhistorisch waardevolle elementen, zoals de dwarsdijken of de inlaat in het oosten van de stelling, landschappelijk uit te lichten. • Behoud, beheer en bescherm cultuurhistorische waarden zoveel als mogelijk en benut koppelkansen • Spreid recreatieve druk zoveel als mogelijk door het toevoegen van attracties en attractiewaarden • Vertel het vertaal. Niet alleen ruimtelijk, maar ook promotioneel

Hoe kunnen we er in Oss voor zorgen dat de waarden die voor landbouw belangrijk zijn (bijvoorbeeld goede bodem, ruimtelijke ontwikkelruimte, bereikbaarheid, voldoende water) hand in hand gaan met waarden die voor de omgeving belangrijk zijn (schone lucht, mooi landschap, grote biodiversiteit)? • Ruimte voor de boer om duurzaamheidswaarden te ontwikkelen • En tegelijkertijd goede samenwerking met andere partijen • Duidelijke doelen

131

Thema’s en organisaties Landbouw • ZLTO • ANV Oost-Brabant • Rabobank • Agrarisch Jongeren Kontakt Oss Natuur • IVN Oss • Stichting Landschapsbeheer Oss • Staatsbosbeheer • Natuurmonumenten • Brabant Landschap Vrije tijd & ruimte • Stichting Maasmeanders • Maashorst Betrokken Ondernemers • Koninklijke Horeca Nederland • Toeristisch Informatiepunt Ravenstein • Toeristisch Informatiepunt Megen • Stichting Vestingwerken Ravenstein • Stichting Archeologie Maasland • Werkgroep Religieus erfgoed • Stichting Wandelpaden Lith e.o.

Water & bodem • Brabant Water • Rijkswaterstaat • Waterschap Aa en Maas Prettig wonen & leven • Dorpsraad Berghem • Dorpsraad Megen, Haren en Macharen • Dorpsraad Lith • Dorpsraad Ravenstein • Dorpsraad Geffen • Dorpsraad Herpen • ODBN • GGD Ruimte voor energie • Escoss • Energie Collectief Oss (ECO) • Zon op Macharen • Windcollectief • Behoud Lithse Polder • Tegenwind Strijbeemden Algemeen • Provincie Noord-Brabant • Adviescommissie Omgevingskwaliteit • Adviesraad Sociaal Domein

133

Gebiedsvisie Vitaal Buitengebied Oss Concept voor participatie, april 2021