b_NL.IMRO.0828.BPveldekestraatoss-VG01_tb1
Tekst van het document
Afbeelding 6: Het plangebied, rood omkaderd, op het kadastrale minuutplan uit het begin van de 19e eeuw. (Bron: beeldbank van de RCE Kadastrale kaart 1811-1832: minuutplan Oss, Noord Brabant, sectie C, blad 02 (MIN10119C02)).
11 Kadastrale Minuutplans zijn ten behoeve van de belastingheffing vervaardigde kaarten. De opnames zijn gestart in 1811, ten tijde van Frans bestuur en gecontinueerd tot 1832 (vanaf 1815 onder Nederlands bewind. Het zijn grondbeschrijvingen van de gemeenten met hierop aangegeven de percelen, perceelnummers en gebouwen.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
14 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Afbeelding 7: Het plangebied, rood omkaderd, op de topografische kaart uit 1880 (Bron: www.topotijdreis.nl).
Afbeelding 8: Het plangebied, rood omkaderd, op de topografische kaart uit 1899 (Bron: www.topotijdreis.nl).
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
15 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Afbeelding 9: Het plangebied, rood omkaderd, op de topografische kaart uit 1962 (Bron: www.topotijdreis.nl).
Afbeelding 10: Het plangebied, rood omkaderd, op de topografische kaart uit 1978 (Bron: www.topotijdreis.nl).
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
16 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Afbeelding 11: Het plangebied, rood omkaderd, op de topografische kaart uit 1999 (Bron: www.topotijdreis.nl).
2.4
Bekende bodemverstoring Binnen het plangebied
zijn
geen
grondroeringen veroorzaakt door saneringen van munitie,
bodemverontreinigingen of ondergrondse olietanks, benzinepompinstallaties en dergelijke bekend waardoor archeologische resten mogelijk verloren zijn gegaan.12 Er zijn twee gebouwen aanwezig in het plangebied. Beide hebben geen kelder. Het gebouw aan de Coornhertstraat heeft poeren onder het gebouw, die op een diepte van 1 meter beneden maaiveld zitten (zie bijlage 2). Onder het gebouw aan de Veldekestraat zitten eveneens poeren, die op 70 tot 80 centimeter beneden maaiveld zitten. (zie bijlage 3).
12 www.bodemloket.nl, http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
17 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
2.5
Archeologische waarden in en rondom het plangebied In deze paragraaf wordt gekeken of binnen en rond het plangebied archeologische en/of ondergrondse bouwhistorische waarden bekend zijn. Hiervoor is het Archeologisch Informatie Systeem (ARCHIS III) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geraadpleegd en in aanvulling daarop de archeologische beleidskaart van de gemeente Oss en Achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst).
Gemeentelijk beleid Het plangebied valt op basis van de archeologische beleidskaart van de gemeente Oss voor in een gebied dat gemarkeerd staat als ‘bebouwing Oss’. Dit valt binnen advies III, wat gelijk staat aan Proefsleuvenonderzoek (Afbeelding 12). Deze hoge verwachting en conclusie zal te maken hebben met de ligging binnen het bebouwde gebied van Oss.
Afbeelding 12: Het plangebied, rode kader, geprojecteerd op de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Oss, (Bron: gemeente Oss).
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
18 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen in (de nabijheid van) het plangebied Er zijn in (de nabijheid van) het plangebied, binnen een straal van 1000 m, in ARCHIS III gegevens bekend aangaande vondstmeldingen en zaakidentificaties. Er zijn geen gegevens bekend aangaande archeologische monumenten en bovengrondse bouwhistorische waarden. De vondsten in de directe omgeving van het plangebied betreffen vooral vondsten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Verder is een enkele losse vondsten uit het Midden/Laat Neolithicum gevonden. Wat het meeste opvalt zijn een aantal huisplattegronden en andere sporen die duiden op een nederzetting uit de Romeinse Tijd, die ca. 1300 meter ten noordwesten van het plangebied aan zijn getroffen door de Universiteit Leiden tijdens een opgraving in 1977. In de omgeving van het plangebied zijn daarnaast een aantal archeologische onderzoeken uitgevoerd. Hieruit komen wisselede resultaten. De onderzoeken waarin de bodem echter intact is, is er steeds sprake van dekzand op terrasvlakte. In de bodem zijn in een aantal onderzoeken ook (restanten van) een esdek en van een podzol bodem aangetroffen. Qua sporen zijn de resultaten beperkt, alleen in het onderzoek op ca.
1200 meter ten noordwesten van het plangebied zijn door ADC veel sporen aangetroffen uit de IJzertijd (losse waterput en paalkuilen), Romeinse Tijd (Nederzettingen inclusief huisplattegronden en waterputten) en Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd (sporen ontginning). Verder is alleen in het proefsleuvenonderzoek ca. 1175 meter ten noorden van het plangebied melding gemaakt van kringgreppels (zonder crematies). Dit onderzoek is echter nog niet afgemeld, waardoor de precieze resultaten nog niet bekend zijn. Naast de gegevens in de directe omgeving van het plangebied zijn er veel archeologische resten bekend uit Oss en omgeving. Resten uit het Laat Paleolithicum en Mesolithicum komen slechts af en toe voor, en bestaan vooral uit oppervlakte vondsten. De verwachting is dat in het Vroeg en Midden Neolithicum de zandgronden (waar het plangebied zich in bevindt) dicht bebost, en daardoor slechts sporadisch bewoond waren. Boskap zorgde er echter voor dat vanaf het Laat Neolithicum bewoning hier toe nam, en vanaf de Bronstijd werd dit alleen maar meer door de gunstige ligging. Vanaf de Bronstijd tot en met de Nieuwe Tijd zijn dan ook veel nederzettingen bekend in en rondom Oss.13
13 Botman et al. 2009, 26-53.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
19 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Afbeelding 13: Overzicht van de monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen binnen een straal van 200 m van het plangebied, (Bron:Archis3).
Vonds tloca tie
Afstand
Materiaal
Type
Datering
1042905 (2891063100)
1300m ten noordwesten
Sporen/Plattegronden
2-beukige en 2/3 -beukige huisplattegronden, greppel/sloot, waterput en palenrij
Romeinse Tijd
1044388 (3134151100)
1100m ten noordoosten
Jadeiet
Fels-Ovalbeil
Midden/Laat Neolithicum.
1059579 (2914464100)
1500m ten noordoosten
Keramiek, Hout en Sporen
Grijsbakkend gedraaid aardewerk, Steengoed en Roodbakkend aardewerk
Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd
Ploeg
Kuilen 1091737 (2268765100)
1200m ten zuidwesten
Keramiek
Steengoed, Handgevormd aardwerk en roodbakkend geglazuurd aardewerk
Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd
Tabel 2: Lijst van afgebeelde objecten/vondstlocaties op deze code.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
20 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Zaakidentifi catie
Afstand
Soort onderzoek
Bevindingen
Aanbeveling
2070881100
825m ten noordwesten
BO en IVO -K door Oranjewoud B.V. in 2005. 14
Tijdens het project zijn zeer veel vondsten/vindplaatsen aangetroffen, voornamelijk uit de IJzertijd en Romeinse Tijd. Voor de egalisering van een aantal delen moet worden opgehoogd in plaats van afgegraven. Verder zal de aanleg van drainage weinig schade aanrichten. Vervolgo nderzoek is dan ook, mits de planne n worden aangepast, niet nodig.
Plannen aanpassen aan archeologie.
2300394100
1175m ten zuidwesten
BO en IVO -V door IDDS Archeologie B.V. in 2010. 15
In het plangebied is een ophoogpakket aangetroffen, met daaronder een beekeerdgrond. In dit ophoogpakket kunnen resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd aanwezig zijn.
Plannen aanpassen aan archeologie.
2311337100
1150m ten noordwesten
BO en IVO -V door ADC in 2010. 16
In het gehele plangebied is sprake van vergaving. Hierdoor is een deel van de oorspronkelijke bodem verstoord ne is een AC-C profiel zichtbaar. Hoewel hierbij ondiepe sporen verloren zijn gegaan, kunnen diepere sporen zeker nog aanwezig zijn. hierdoor is vervolg noodzakelijk.
IVO-P (2331499100) in de delen waar de AC-Horizont dunner is dan 50cm.
2331499100 + 2450317100
1200m ten noordwesten
IVO-P/DO door ADC in 2010 (vervolg op 23113371 00). 17
Er zijn veel sporen gevonden, daterend vanaf de IJzertijd tot en met de Nieuwe Tijd. Uit de IJzertijd zijn waterputten aangetroffen, maar geen huisplattegronden. Er zijn twee erven, inclusief huisplattegronden, uit de Romeinse Tijd aangetroffen. Uit de Late Middeleeuwen/Nieuwe Tijd zijn een aantal greppelstructuren aangetroffen. Dit heeft waarschijnlijk te maken met ontginning voor
De onderzochte plangebieden zijn vrijgegeven, aangezien alle stappen van de AMZ cyclus zijn doorlopen.
14 Oude Rengerink 2005. 15 Engel et all. 2010. 16 Zee 2010. 17 Asch et all. 2010.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
21 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Zaakidentifi catie
Afstand
Soort onderzoek
Bevindingen
Aanbeveling
landbouwactiviteiten in de 14 e eeuw 2359533100
o.a. plangebied
Actualisatie archeologiebeleid gemeente Oss. 18
Nvt
Nvt
4041732100
900m ten oosten
IVO-P door RAAP in 2017. 19
Voornamelijk verstoord, alleen karresporen uit Late Middeleeuwen/Nieuwe Tijd.
Gebied vrijgeven.
4544338100
825m ten zuiden
BO door Transect in 2017. 20
In het plangebied is sprake van (gordel) dekzand in verschillende vormen (rug en vlakte). De bodem is mogelijk verstoord en in een deel van het gebied zijn de gepla nde werkzaamheden ook weinig verstorend.
IVO-V voor deel waar de verstoringen diep(er) gaan. (vervolg wordt AB, 45929631 00).
4592963100
850m ten zuiden
AB door Econsultancy B.V. in 2018 (vervolg op 454433810 0). 21
Het plangebied is deels verstoord. In de rest van het plangebied zijn een aantal greppels (Zeer recent) en ronde sporen (natuurlijk) aangetroffen. Er zijn echter geen behoudenswaardige archeologische rest en gevonden.
Plangebied vrijgeven.
4863381100
975m ten noordoosten
BO en IVO -V door RAAP in 2020. 22
Bodem is deels verstoord (minimaal 50cm) maar onder verstoring zijn nog wel intacte bodemhorizonten aangetroffen (esdek en B-Horizont).
Niet dieper dan 50cm graven, anders IVO -P.
4904691100
350m ten oosten
BO en IVO -V door RAAP in 2020. 23
Bodem is zwaar verstoord.
Plangebied vrijgeven.
5013919100
975m ten noordoosten
IVO-P door Vestigia B.V. in 2021. 24
Bodem is grotendeels tot in de C-Horizont verstoord. Er zijn alleen een aantal paalkuilen en twee greppels aangetroffen, welke gerelateerd kunnen worden aan de bebouwing die begin 19 e eeuw al zichtbaar is op de kadastrale minuut.
Plangebied vrijgeven.
5147756100
850m ten zuidwesten
BO en IVO -V door RAAP in 2022. 25
In het plangebied is sprake van
IVO-P
18 Goddijn 2012. 19 Dijk 2017. 20 Verboom-Jansen, 2017. 21 Boo van Uijen 2018. 22 Verhoeven 2020. 23 Verhoeven 2020. 24 Brouwer et All. 2021. 25 Veldhuizen 2022.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
22 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Zaakidentifi catie
Afstand
Soort onderzoek
Bevindingen
Aanbeveling
terrasvlakte met daarop dekzand. Hierop ligt nog een esdek. Hoewel bodemvorming heeft plaatsgevonden, is er geen podzol aangetroffen. desondanks is de bodem intact en is vervolgonderzoek nodig. 5160991100
400m ten westen
BO en IVO -V door RAAP in 2022. 26
In bijna het gehele gebied is de bodem nog intact. Er is sprake van een (restant van) een esdek, op een (restant van) een podzolbodem op de C -Horizont. gezien de aanwezigheid van een podzolbodm is de verwachting voor archeologische resten in het gebied hoog.
IVO-P
5244607100
325m ten oosten
BO en IVO -V door RAAP in 2022. 27
Bodem is grotendeels verstoord.
Gebied vrijgeven.
5303867100
1175m ten zuidwesten
BO door ADC in 2022. 28
Onderzoek nog niet afgemeld.
Onderzoek nog niet afgemeld.
5308305100
1175m ten noorden
IVO-P door Archol in 2022. 29
Rapport nog niet afgemeld. Eerste bevindingen: er zijn een aantal paalkuilen en twee kringreppels (zonder crematies of vondsten) aangetroffen. dit sluit aan bij het naastgelegen grafveld uit de Romeinse Tijd.
Rapport nog niet afgemeld. Eerste bevindingen: er zijn een aantal paalkuilen en twee kringreppels (zonder crematies of vondsten) aangetroffen. d it sluit aan bij het naastgelegen grafveld uit de Romeinse Tijd.
5327016100
1175m ten zuidwesten
AB door ADC in 2023. 30
Rapport nog niet afgemeld. Eerste bevindingen: In het plangebied zijn een aantal sporen aangetroffen. het beterft greppels/sloten, paalkuilen en kuile n. Allen lijken te dateren na 1500.
Rapport nog niet afgemeld. Eerste bevindingen: In het plangebied zijn een aantal sporen aangetroffen. het beterft greppels/sloten, paalkuilen en kuilen. Allen lijken te dateren na 1500.
Tabel 3: Lijst van afgebeelde archeologische onderzoeken onder zaakidentificatienummer.
26 Veldhuizen 2022. 27 Veldhuizen 2022. 28 https://archis.cultureelerfgoed.nl/zoekenenvinden/#/zaak/search/(zaak:(fields:('*':'5303867100'))) 29 https://archis.cultureelerfgoed.nl/zoekenenvinden/#/zaak/search/(zaak:(fields:('*':'5308305100'))) 30 https://archis.cultureelerfgoed.nl/zoekenenvinden/#/zaak/search/(zaak:(fields:('*':'5327016100')))
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
23 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
2.6
Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van bovenstaand bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. De essentie hiervan is weergegeven in tabel 1. Het plangebied ligt op een terrasvlakte met daarop dekzand, waarin een hoge zwarte enkeerdgrond is gevormd. Gezien de ouderdom van de te verwachte afzettingen kunnen in het plangebied vindplaatsen aanwezig zijn vanaf het Laat Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Voor het Laat Paleolithicum tot en met het Midden Neolithicum geldt een middelhoge verwachting. Gezien de ligging van het plangebied was dit een aantrekkelijke plek om te wonen. In de omgeving van het plangebied is echter slechts een enkele vondst bekend uit het Mesolithicum en in Oss en omgeving zijn er ook slechts sporadisch vondsten uit deze perioden. Naar verwachting was het gebied ook vrij dicht bebost tot aan het Laat Neolithicum, waardoor bewoning lastig was. Hierdoor geldt er voor deze perioden een middelmatige verwachting. Resten uit deze perioden zullen zicht voordoen in de intacte bodemhorizonten in het dekzand. Resten uit het Laat Paleolithicum kunnen zich ook nog voordoen in de top van de terrasvlakte, die naar verwachting op ca. 6 meter beneden maaiveld ligt. Voor resten vanaf het Laat Neolithicum geldt een zeer hoge verwachting.
Vanaf het Laat Neolithicum vond er veel bomenkap plaats, waardoor er meer ruimte kwam om te wonen in de daarvoor dicht beboste gebieden. In de directe omgeving van het plangebied gaat het voornamelijk om resten vanaf de IJzertijd, maar in Oss en omgeving zijn veel resten bekend vanaf het Laat-Neolithicum, waarbij de hoge zandgronden erg populair waren. Om deze reden is er een zeer hoge verwachting gegeven voor resten uit deze perioden. Resten uit deze perioden kunnen zich voordoen vanaf het maaiveld (in intacte bodemhorizonten) tot diep in de C-Horizont. Bodemgaafheid: Op basis van de onderzochte gegevens zijn er geen aanwijzingen dat de bodem verstoord is, behalve onder de huidige bebouwing. Deze verstoring beperkt zicht echter tot een maximale diepte van 1 meter beneden maaiveld, en aangezien het een poerenplan betreft en niet een funderingsplaat, zal ook niet de gehele bodem onder de bebouwing verstoord zijn.
Periode
Verwach ting
Laat Paleolithicum en Mesolithicum Middelmatig
Vroeg en Midden Neolithicum
Laat Neolithicum tot en met Nieuwe Tijd
Middelhoog
Zeer hoog
Verwach te kenmerken vindplaats
Bewoningssporen: tijdelijke kampementen Mobilia: vuursteen artefacten, haardkuilen
Bewoningssporen: (semi permanente) nederzettingen, sporen van agrarisch/industrieel landgebruik, percelering: cultuurlaag, Mobilia: fragmenten keramiek, glas, metaal, natuursteen, bouwmaterialen
Diepteligging sporen Vanaf maaiveld in de top van intacte bodemhorizonten van het dekzand tot diep in de C Horizont (dekzand). Daarnaast resten uit Laat Paleolithicum mogelijk ook in top terrasvlakte (verwacht op ca. 6 meter beneden maaiveld). Vanaf maaiveld in de top van intacte bodemhorizonten van het dekzand tot diep in de C Horizont (dekzand). Vanaf maaiveld in de top van intacte bodemhorizonten van het dekzand tot diep in de C Horizont (dekzand).
Tabel 1: Gespecificeerde archeologische verwachting.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
24 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
2.7
Advies Op basis van de verwachting kunnen er in het plangebied resten aanwezig zijn vanaf het Laat-Paleolithicum. De hoogste verwachting geldt echter voor resten vanaf het Laat Neolithicum. Aangezien de kans op resten uit het Laat Paleolithicum, Mesolithicum en Vroeg en Midden Neolithicum niet zo groot zijn, is een karterend in combinatie met een waarderend proefsleuvenonderzoek de beste optie op de te bouwen locaties.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
25 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
3
Conclusies en aanbevelingen
3.1
Inleiding Het doel van het archeologisch bureauonderzoek was het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Voor het plangebied geldt een Middelmatige verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het Laat Paleolithicum en Mesolithicum en nederzettingsresten uit het Vroeg en Midden Neolithicum. Voor nederzettingsresten uit het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd geldt een zeer hoge verwachting.
3.2
Conclusies / beantwoording onderzoeksvragen In dit deel worden de onderzoeksvragen uit de inleiding beantwoord. 1. Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? Naar verwachting is er in het plangebied sprake van een terrasvlakte (Formatie van Kreftenheye) met daarop dekzand (Formatie van Boxtel). Mogelijk heeft in het dekzand bodemvorming plaatsgevonden. Naar verwachting is de bodem alleen ter hoogte van de bebouwing deels verstoord, met een maximale diepte van 1 meter beneden maaiveld. 2. Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? In het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen verwacht worden. a)
Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de archeologische waarden? Op basis van het bureauonderzoek kunnen deze in het gehele plangebied voorkomen, en kunnen de resten zich ook al vanaf het maaiveld voordoen, tot diep in de C-horizont, of in de intacte bodemhorizonten. Eventueel kunnen oudere resten zich nog bevinden in de top van de terrasvlakte.
b)
Wat is de vermoedelijke aard en datering van de archeologische resten? Naar verwachting kunnen er vuurstenenvindplaatsen uit het Laat Paleolithicum en Mesolithicum en Nederzettingsresten vanaf het Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd worden aangetroffen. Naar verwachting zal het echter voornamelijk gaan om nederzettingsresten vanaf het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd
3. In hoeverre worden eventueel aanwezige of verwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied? Aangezien de bodem tot ca. 2/3 meter verstoord zal worden, komen eventuele archeologische resten in gevaar. Vervolgonderzoek is daarom noodzakelijk.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
26 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
3.3
Aanbevelingen Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag nader archeologisch onderzoek geadviseerd Wij adviseren een vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) om vast te stellen of in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn en zo ja, welke waardering hieraan gegeven kan worden. Voor dit proefsleuvenonderzoek is een Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk dat is goedgekeurd door de bevoegde overheid. In dit PvE wordt de werkwijze en de randvoorwaarden van het proefsleuvenonderzoek vastgelegd. Hierbij moet ca. 12% van het plangebied onderzocht worden. Het plangebied is 6500m2, waardoor het advies is om vier sleuven van 4x50 meter te leggen door het plangebied. Dit komt uit op 800m2, wat voldoende is (12% van 6500m2 komt neer op 780 m2). Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Oss).
Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag. Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra B.V. wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
27 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Bronnen Literatuur Asch, N. van/M.C.J. Bot/P.L.M. Hazen/J. Huizer/M.J.A. Melkert/E. Mertens/W.F. Reigersman- van Lidth de Jeude/L.P. Verniers: Sporen onder sportpark Amstelhoef. Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven en een archeologische opgraving aan de Amsteleindstraat 21a te Oss, ADC, Amersfoort. Bakker, H. de en J. Schelling, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus. Staring Centrum, Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2004: De vorming van het land. Van Gorcum, Assen. Berendsen, H.J.A., 2005: Landschappelijk Nederland. Van Gorcum, Assen. Berkel, G. van, en K. Samplonius, 2006: Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en Historie. Prisma, Utrecht. Boo van Uijen, E.M. de, 2018: Opgraving, variant Archeologische begeleiding, Waterleiding Loosbroek-Oss te Oss, Econsultancy B.V., Swalmen. Botman, A./S. van der A/J. de Moor, 2009: De archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart voor de gemeente Oss. Rapportage behorende bij de archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart van de gemeente Oss, ADC, Amersfoort. Brouwer, R.M./E. Eimermann/C.W. Koot, 2021: Plangebied Kromstraat in Oss, gemeente Oss. Een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P), Vestigia B.V., Amersfoort. Dijk, X.C.C.
van, 2017: Plangebied de Kwekerij in Oss, gemeente Oss; archeologisch vooronderzoek: een proefsleuvenonderzoek, RAAP, Weesp. Engel, H.W.D. van den/S. Moerman/M. Horn, 2010: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase: Bergstraat 37, Geffen, Gemeente Maasdonk, IDDS Archeologie B.V., Noordwijk. Goddijn, M., 2012: Actualisatie Archeologiebeleid gemeente Oss. Een herziene archeologische beleidsadvieskaart voor het nieuwe grondgebied van de gemeente Oss, Archol, Leiden. Hendrikx, J.A., 1998: De ontginning van Nederland. Het ontstaan van de agrarische cultuurlandschappen in Nederland. Matrijs, Utrecht. Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff en T.E. Wong, 2003: De ondergrond van Nederland. Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten Nederlands Normalisatie-instituut, 1989: NEN 5104 Geotechniek - Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Oude Rengerink, J.A.M., 2005: Inventariserend archeologisch onderzoek RVK Lage Maaskant in de gemeente Oss, Oranjewoud B.V., Heerenveen. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, 2006: Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (aanvulling op de KNA 3.1). SIKB, Gouda. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1. SIKB, Gouda. Veldhuizen, E.T.A.
van, 2022: Plangebied Van Hogendorplaan, Van Limburg Sti rumstraat, Van Heemstrastraat en Keucheniusstraat te Oss, gemeente Oss; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek), RAAP, Weesp.
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
28 van 29
Project : Elzeneindpark te Oss, gemeente Oss. Bureauonderzoek Projectnummer: S230040
Veldhuizen, E.T.A. van, 2022: Plangebied voormalig voetbalveld SV Ruwaard te Oss, gemeente Oss; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek), RAAP, Weesp. Veldhuizen, E.T.A. van, 2022: Plangebied Winkelcentrum De Ruwert te Oss, gemeente Oss; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek), RAAP, Weesp. Verboom-Jansen, M., 2017: Transect-rapport 1279: Archeologisch Bureauonderzoek. Waterleiding OssLoosbroek, Gemeente Oss en Bernheze (NB), Transect, Utrecht. Verhoeven, M.P.F., 2020: RAAP-RAPPORT 4524 Plangebied Kromstraat te Oss Gemeente Oss Een archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek, RAAP, Weesp. Verhoeven, M.P.F., 2020: RAAP-RAPPORT 4765 Plangebied Iemhof te Oss Gemeente Oss een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek, RAAP, Weesp. Zee, R.M. van der, 2010: Amsteleindstraat 21a, 23b, 108 en 108a (Sportpark Amstelhoef), Oss, ADC, Amersfoort.
Internet (geraadpleegd juli 2023) http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl https://zoeken.cultureelerfgoed.nl/ www.ahn.nl www.bodemloket.nl www.dinoloket.nl http://www.gelderland.nl/kaartenencijfers http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/ topotijdreis.nl gahetna.nl pdok.nl
© Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
29 van 29
Bijlagen:
Bijlage 1: Overzicht van relevante geologische en archeologische tijdvakken
Overzicht geologische en archeologische tijdvakken
Ouderdom in jaren
Chronostratigrafie
MIS
Holoceen
1
11.755 12.745 13.675 14.025
LaatWeichselien (LaatGlaciaal)
15.700
Late Dryas (koud) Allerød (warm) Vroege Dryas (koud) Bølling (warm)
Lithostratigrafie Formaties: Naaldwijk (marien), Nieuwkoop (veen), Echteld (fluviatiel)
2
LaatPleniglaciaal 29.000
50.000
MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)
MiddenPleniglaciaal VroegPleniglaciaal
3
Formatie van Kreftenheye
Formatie van Boxtel
4
75.000
VroegWeichselien (VroegGlaciaal) 115.000 130.000
370.000 410.000
5a 5c 5d
Eemien (warme periode)
5e
Saalien (ijstijd)
6
Holsteinien (warme periode)
Formatie van Beegden
5b
Eem Formatie Formatie van Drente Formatie van Urk
Elsterien (ijstijd) 475.000
Cromerien (warme periode) 850.000
Pre-Cromerien 2.600.000
Formatie van Sterksel
Formatie van Peelo
Cal. jaren v/n Chr. 1950
14
C jaren
Chronostratigrafie
Pollen zones
0
Vb2
1500
Subatlanticum koeler vochtiger
450 0 12
Vb1 Va
Vegetatie Loofbos eik en hazelaar overheersen haagbeuk veel cultuurplanten rogge, boekweit, korenbloem
Archeologische perioden Nieuwe tijd Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd
800 815
2650
IVb Subboreaal koeler droger
2000
3755
IVa
5000
4900
5300
7020
8240
III
Boreaal warmer
II
Preboreaal warmer
I
8000
9000
8800 11.755
Atlanticum warm vochtig
10.150
12.745
10.800
13.675
11.800
14.025
12.000
15.700
13.000
LaatWeichselien (LaatGlaciaal)
Late Dryas
LW III
Allerød
LW II
Vroege Dryas LW I Bølling
35.000
Loofbos eik en hazelaar overheersen beuk>1% invloed landbouw (granen)
Bronstijd
Neolithicum
Loofbos eik, els en hazelaar overheersen in zuiden speelt linde een grote rol den overheerst hazelaar, eik, iep, linde, es eerst berk en later den overheersend
Mesolithicum
parklandschap dennen- en berkenbossen open parklandschap open vegetatie met kruiden en berkenbomen
MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)
perioden met een poolwoestijn en perioden met een toendra
VroegWeichselien (VroegGlaciaal)
perioden met bos en perioden met een subarctisch open landschap
Laat-Paleolithicum
75.000
115.000 130.000
Eemien (warme periode)
Midden-Paleolithicum loofbos
Saalien (ijstijd) 300.000
Vroeg-Paleolithicum Chronostratigrafie voor Noordwest-Europa volgens Zagwijn (1974), Vandenberghe (1985) en De Mulder et al. (2003). Lithostratigrafie volgens De Mulder et al. (2003). Mariene isotoop stadium (MIS) volgens Bassinot et al. (1994). Atmosferische data volgens Stuiver et al. (1998). Zuurstofisotoop calibratie (OxCal) versie 3.9 Bronk Ramsey (2003), toegepast op het Laat-Weichselien en het Holoceen. Archeologische periode-indeling en ouderdom volgens de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB). Vegetatie bewerkt volgens Berendsen (2000). Pollenzones volgens P. Vos & P. Kiden (2005).