2Jaarverslag en jaarrekening 2020.PDF
Tekst van het document
-
Bij verschillende inkooptrajecten hebben we duurzaamheids- en circulariteiteisen gesteld.
-
De raad heeft de Nota verduurzaming eigen vastgoed van de gemeente vastgesteld.
-
De Transitievisie Warmte is in voorbereiding.
80
Wat hebben we hiervoor gedaan? RES – bod -
Vanuit het Klimaatakkoord staan gemeenten, samen met andere partners, aan de lat voor de energietransitie in de bebouwde omgeving en voor elektriciteit. Daartoe is Nederland in 30 regio’s verdeeld. Oss maakt deel uit van de regio Noordoost-Brabant.
-
Wij hebben actief mede richting gegeven aan de regio-gezamenlijke ambitie en aanpak van onze RES. Kern van de afspraken is dat elke gemeente haar eigen aandeel invult. Voor energiebesparing is dat 11% in vergelijking tot 2017 en voor opwekking is dit voor Oss berekend op 0,93 PJ.
-
De gemeenteraad heeft deze opgave geaccepteerd. Onder de voorwaarde dat wij niet meer energie opwekken dan nodig is voor onze eigen gemeente. Als toch wordt gevraagd meer te doen voor de regio of voor andere gemeenten, behoeft dat een uitspraak van de gemeenteraad.
-
Op 28 januari 2021 heeft Oss na een intensief raadsproces als een van de eerste gemeenten in onze regio haar inzet voor het RES-bod concreet gemaakt.
Overige samenwerking De energietransitie vraagt om samenwerking op allerlei niveaus. We hebben met de woningcorporaties een Duurzaamheidsakkoord gesloten en meerjarige prestatie-afspraken gemaakt. We werken samen in de RES NOB. We zijn actief in het Duurzaamheidsberaad van de G40, mede vanuit de bijzondere samenstelling van onze gemeente met haar 3 gebieden waardoor vele energievraagstukken bij ons samenkomen. In de Duurzame Polder werken we samen met Den Bosch en de provincie Noord-Brabant. Ook het Rijk is hierbij betrokken als bevoegd gezag. We onderhouden contacten met enkele Brabantse gemeenten die met windenergie te maken hebben en met enkele gemeenten verspreid over ons land waarmee we ervaringen uitwisselen. Energiebesparing -
Het Uitvoeringsprogramma Energiebesparing voor de periode 2019-2023 is door de raad uitvoerig bediscussieerd en uiteindelijk goedgekeurd. Het realiseren van minimaal 11% netto besparing vraagt naar evenredigheid omgerekend voor de jaren 2020 tot en met 2023 minimaal 3,3% netto energiebesparing.
-
Uit recente data is gebleken dat deze ambitie ambitieus is. Over de jaren 2014-2017 hebben we in Oss slechts 0,5% in totaal bespaard. Weliswaar zijn en worden er in toenemende mate initiatieven genomen gericht op energiebesparing, maar daar staat een groeiende behoefte aan energie tegenover. Voldoende betrouwbare cijfers over 2018 – 2020 zijn nog niet beschikbaar. De landelijke cijfers geven geen optimistisch beeld.
-
Voor de realisatie van de doelstelling hanteren wij een doelgroepgerichte aanpak. Naast 'technische' maatregelen (isolatie, zonnepanelen, duurzame warmte, toezicht & handhaving bij bedrijven, etc.) zetten we in op gedragsverandering. Daartoe stimuleren en faciliteren we de Osse gemeenschap. We houden daarbij steeds de balans voor ogen tussen benodigde inspanning en te bereiken resultaat. Uiteraard benutten we het “laaghangend fruit”.
Om massa te kunnen maken, zijn onze speerpunten voor de periode 2019-2023: 1.
Algemene bewustwording en actiebereidheid vergroten Om de aandacht voor de noodzaak en mogelijkheden van energiebesparing te vergroten, zetten we de campagne “Oss schakelt door” in en nemen we allerlei initiatieven. Onderdeel daarvan is de wijk- en buurtgerichte aanpak en aandacht voor educatie aan jongeren.
2.
Woningeigenaren stimuleren om hun woningen energie te besparen We stimuleren eigenaren van koopwoningen om actief energie te besparen met inzet van duurzaamheidsleningen en andere subsidie-instrumenten. We zijn bezig om 1000 koopwoningen te voorzien van zon pv.
81
3.
Samenwerken met woningcorporaties om sociale huurwoningen energieneutraal te maken Zoals afgesproken voorzien de woningcorporaties in 2020 450 sociale huurwoningen van zon pv. Bij nieuwbouw, renovatie en comfortverbetering verduurzamen zij woningen bijv. door isolatie, toepassing van hybrideketels en collectieve duurzame warmtevoorzieningen. In het Duurzaamheidsakkoord en de daarop gebaseerde prestatieafspraken zijn en worden afspraken gemaakt voor de vervolgperiode.
4.
Ondernemers bewegen energie te besparen We zijn bezig om op de geschikte bedrijvendaken zon pv installaties te realiseren. Dat is nu 40% van het totaal aan bedrijfsdaken waarvan circa de helft nog onbenut is. Voor de top 100 bedrijven in Oss hanteren we actief adviserend toezicht op basis van de energiebesparingsverplichtingen en informatieplicht.
5.
Energie besparen op eigen gemeentelijke activiteiten We verduurzamen ons eigen vastgoed en onze openbare ruimte zoals met de gemeenteraad afgesproken.
Monitoring De voortgang in de realisering van deze ambities volgen we via de terugkoppelingen die de bovengenoemde projecten met betrekking tot de door hen bereikte resultaten gaan leveren. Om de twee jaar vindt monitoring van de overall bereikte resultaten plaats middels de CE Delft-onderzoeken. Energie-opwekking -
In 2019 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het bestemmingsplan voor Windpark Elzenburg-De Geer. Mede door de COVID-19-maatregelen is de behandeling van de twee bezwaren door de Raad van State vertraagd. Naar verwachting wordt in het 2e kwartaal van 2021 uitspraak gedaan. De eerdere afspraken met de initiatiefnemers Pure Energie en De Wachtmeesters zijn nader uitgewerkt.
-
De Nota Grootschalige opwekking van zonne-energie is door de gemeenteraad vastgesteld. En op basis daarvan zijn vier initiatieven in behandeling genomen. Dit heeft geresulteerd in een pilot project van meervoudig grondgebruik en de verlening van de vergunning voor zonneveld De Mun van 6 hectare zonneveld op een totaal oppervlak van 11 hectare. Afgesproken is dat de ervaringen worden geëvalueerd en dat deze samen met een nieuwe tranche van zon-op-land wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.
-
De gezamenlijke verkenning met gemeente Den Bosch en de provincie Noord-Brabant van de mogelijkheden voor grootschalige energie-opwekking in de Duurzame Polder is afgerond met een rapport dat ter kennis is gebracht van de gemeenteraad. Deze Adviesnota Verkenning Duurzame Polder en het voorstel van het College hebben politiek en maatschappelijk veel stof doen opwaaien. Er heeft een uitvoerig besluitvormingsproces in de gemeenteraad plaatsgevonden. Onderdeel daarvan waren twee qua vorm unieke hoorcommissies : een met initiatiefnemers en tegenstanders en een met externe deskundigen van verschillende disciplines.
-
Door de beperkingen als gevolg van COVID-19 is de behandeling vooruitgeschoven. Op 28 januari 2021 heeft de gemeenteraad na een lange en bewogen vergadering besloten om onze voor 2030 resterende energieopgave te gaan realiseren door middel van windmolens in de Geffense en Lithse polder. En dus niet (ook) door grote zonnevelden in deze polder en/of door windmolens op Stijbeemden. Daarbij gaat de gemeente zich maximaal inspannen om de afstand van de bebouwde kommen tot de windmolens zo groot mogelijk te laten zijn, met als uitgangspunt 2 kilometer. Als dat laatste niet mogelijk blijkt, gaat de gemeenteraad zich nader beraden. Dat kan ook betekenen dat gekeken wordt naar mogelijkheden voor invulling van 50 hectare zonnevelden buiten de polder.
-
Om een goed beeld te hebben van de werkelijke restopgave wordt die opnieuw berekend per 1 januari 2022.
82
Van het gas af Nieuwbouw in Oss is inmiddels verplicht gasloos. We hebben voorbereidingen getroffen voor het presenteren van de concept Transitievisie Warmte die in 2021 moet worden vastgesteld. In dat kader hebben informatiebijeenkomsten voor politiek en publiek plaatsgevonden. Daarbij werken we intensief samen met onder andere de woningcorporaties die als startmotor fungeren voor dit transitieproces. Inkoop Naast het in samenwerking met regiogemeenten inkopen van duurzame energie voor eigen gebruik zijn de inkooptrajecten en de inkoopvoorwaarden waar mogelijk voorzien van duurzaamheidseisen zoals energielabels voor voertuigen, circulariteitseisen voor materiaal (bestrating, beschoeiing, rioolbuizen), temperatuureisen voor asfalt. Eigen vastgoed Eind 2020 heeft de raad het beleid voor verduurzaming van het eigen vastgoed vastgesteld. De beleidslijn is dat de gemeente voldoet aan de wettelijke regels en normen en dat we verduurzaming van vastgoed op natuurlijke momenten (vernieuwbouw en/of renovatie) doorvoeren. In de Openbare Ruimte zijn allerlei duurzaamheidsmaatregelen getroffen. Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
De COVID-19 maatregelen hebben uiteenlopende macro-effecten op de klimaatdoelstelling. Wat dat onder de streep betekent – en voor Oss – is niet te zeggen. Zo is de CO2-uitstoot van bijvoorbeeld mobiliteit beduidend minder. Het energieverbruik daarentegen door particulieren als gevolg van het meer thuis zijn, is toegenomen. Zij het dat dit door gunstige weersomstandigheden deels wordt gemitigeerd. De hogere energierekening kan voor degenen die zich oriënteren het beslissende duwtje zijn om te investeren. De onzekere economische situatie daarentegen kan investeringsbeslissingen van particulieren en bedrijven ook negatief beïnvloeden.
-
De beperkende maatregelen van COVID-19 hadden grote invloed op onze uitgelijnde initiatieven en aanpak. Ook in financieel opzicht. De voorziene inwonerparticipatie-trajecten en besluitvormingsprocedures zijn onder druk gekomen. De fysieke beperkingen en besluiten tot uitstel dan wel behandelen, hebben tot veel commotie geleid. Dat vroeg veel ambtelijke en bestuurlijke aandacht en heeft tot forse extra kosten geleid.
-
Om energiebesparing te stimuleren hebben we energiecoaches (vrijwilligers uit Oss) opgeleid. Zij richten zich op: keukentafelgesprekken en warmtewandelingen. Voor beide activiteiten was veel belangstelling maar zij waren niet uitvoerbaar. Gevolg is een langere looptijd van dit project en hogere kosten. Hetzelfde probleem is ook aan de orde bij het project Zon op dak. Dit project ondervindt vertraging bij het bereiken van haar doelstellingen (1000 woningen voorzien van zon-pv) als gevolg van COVID-19. Het bedrijf dat dit project uitvoert, moet extra inspanning leveren en hogere kosten maken. In totaal belopen de kosten voor zover nu bekend ruim € 50.000.
-
De energietransitie in Nederland stagneert zoals allerlei onderzoeksrapporten laten zien. Het beroep dat op gemeenten wordt gedaan overstijgt de benodigde instrumenten zoals geld, personele capaciteit en mandaat. Bovendien is de voedingsbodem voor maatregelen bij het publiek en bedrijven maar matig vruchtbaar. Tegenstrijdige onderzoeksresultaten en meningen van deskundigen, politici en Rijk en Provincie werken daarbij averechts. Dat ervaren wij in Oss indringend met betrekking tot de energieopwekking. Daarom pleiten wij voor een Deltaplan. En wij waren mede-initiatiefnemer vanuit het Duurzaamheidsberaad van de G40-gemeenten om een dringend beroep op de VNG en het Rijk te doen om substantiële ondersteuning op al die terreinen. Dus ook financieel. Anders kunnen wij onze opdracht niet vervullen. Met alle gevolgen van dien op de leefbaarheid nu en in de toekomst.
83
2.2 Grondstoffentransitie Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Het verminderen van het gebruik van grondstoffen en afval: we willen alsnog zo snel mogelijk in de buurt komen van de landelijke afvaldoelstellingen 2020: 75% afvalscheiding en maximaal 100 kilo restafval per inwoner (de Osse doelstelling is 96 kilo)
-
We voldoen aan de landelijke afvaldoelstellingen voor 2025: 85% afvalscheiding en 30 kg restafval per inwoner per jaar
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De doelstellingen zijn op dit moment nog ver weg. In 2020 zijn we niet dichterbij gekomen en lopen we zelfs iets verder van de doelstellingen weg. In 2020 hebben we meer afval ingezameld en verwerkt dan in 2019. De hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner is gestegen naar circa 209 kg restafval (voorlopige raming 2020, 172 kg fijn restafval en 37 kg grof restafval). Het percentage afvalscheiding is met 70% gelijk gebleven. De COVID-19 crisis zorgde voor een toename van het aanbod van restafval. Doordat mensen meer thuis waren is er meer afval geproduceerd dan wij hadden verwacht. Dat constateert ook het Ministerie in algemene zin. Tegelijkertijd zijn de vergoedingen die gemeenten voor recyclebare stromen ontvangen, gedaald wat druk heeft gezet op onze financiële resultaten. Afgelopen jaar verhoogden we de afvalstoffenheffing (ASH) met 15 %. Deze verhoging was nodig om een groot deel van de gestegen kosten te kunnen betalen. We hadden een groter tekort verwacht, maar door incidentele voordelen hebben we dat op kunnen vangen. In 2020 is, na eerdere vergeefse pogingen in eerdere jaren, besloten tot een nieuwe aanpak van huishoudelijk afval. Per 1 januari 2022 gaan we de afvalstoffenheffing verrekenen op basis van vastrecht en betalen per lediging.
Vooruitlopend daarop gaan we in 2021 de ophaalfrequenties veranderen en de grijze (rest) container verkleinen en alvast gereed maken voor betalen per lediging en zelfs voor tarifering op gewicht. Daarmee is de verwachting dat we de landelijke doelstelling (75% afvalscheiding en maximaal 100 kilo restafval per inwoner) alsnog versneld gaan realiseren. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
In september 2020 stelden we de nieuwe aanpak voor huishoudelijk afval vast. Vanaf januari 2021 gaat de nieuwe aanpak in, waarmee we naar verwachting de landelijke afvaldoelstellingen dichter benaderen.
-
Daarnaast zijn voor 2021 nieuwe poorttarieven en een gewijzigd reglement voor het Duurzaamheidsplein Oss vastgesteld. De nieuwe poorttarieven zijn in lijn met de tarieven in de regio en kostendekkend. Het aangepaste reglement moet het aantal bezoekers van buiten de gemeente en van bedrijven/ZZP’ers flink terugbrengen en daarmee ook de hoeveelheid afval die hier gebracht wordt.
-
We startten eind 2020 na vaststelling van de nieuwe afvalaanpak een communicatiecampagne waarin we de veranderingen bekend maakten bij onze inwoners. We kenden daarnaast diverse acties door middel van communicatieactiviteiten ten behoeven van de bewustwording.
-
Het Duurzaamheidsplein heeft in 2020 veel toestroom gekregen. Enerzijds door een groter aanbod als gevolg van de COVID-19 beperkingen, anderzijds door de aangekondigde tariefsverhogingen. Dat is goed opgevangen. We hebben extra ingezet op toezicht op afvalscheiding op het Duurzaamheidsplein en daardoor hebben we met een groot aantal bezoekers daar toch een positief financieel resultaat gehaald. Daarnaast zijn we in het 3e kwartaal met een pilot gestart om grof restafval op het duurzaamheidsplein te bewerken zodat het voldoet aan de eisen om als fijn restafval te kunnen laten verwerken. Voor het fijn restafval geldt een lager tarief.
-
Samen met zeven andere Brabantse gemeenten en de provincie Noord-Brabant, zijn we in 2020 een onderzoek gestart met de vraag: Kan nascheiding van huishoudelijk afval naast bronscheiding een extra bijdrage leveren aan de realisatie van onze doelstellingen? Om daarmee voor Oss te bekijken of we verdere kostenstijging kunnen beperken en meer milieurendement kunnen realiseren.
84
-
We kenden diverse acties voor zwerfafval. Daarbij heeft de speciale kinderclub de MikMakkers zich ingezet om zwerfafval op te ruimen.
-
We bezochten scholen en bewoners om hen te informeren over afval en het belang van scheiden daarvan.
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
Het college heeft besloten om de activiteiten met betrekking tot afval als cruciaal te bestempelen. We hebben extra maatregelen getroffen zoals onder andere voor persoonlijke beschermingsmiddelen zoals mondkapjes, handschoenen en huur van extra voertuigen (onder andere omdat beladers in verband met noodzakelijk afstand houden niet met zijn drieën in één vrachtauto konden zitten).
-
Het Duurzaamheidsplein Oss is open gebleven. Er ontstond een grote toeloop, wat leidde tot veel meer afval en daarmee tot meer handelingen met betrekking tot afvoer en afzet van dit afval De Kringloopwinkel sloot in deze periode, maar het sorteren van de gebrachte spullen via het Duurzaamheidsplein ging door. Daarnaast is er bedrijfsafval ingezameld, omdat een aantal bedrijven tijdens COVID-19 hun bedrijven hebben gerenoveerd/vernieuwd.
-
Sommige afvalstromen konden door stagnatie in de afzetmarkt, zoals bij textiel, door COVID-19 niet meer afgevoerd worden. Hiervoor zijn oplossingen gevonden.
-
Een aantal inzamelroutes oud papier en karton is niet uitgevoerd door verenigingen, doordat vrijwilligers het niet veilig vonden. Hiervoor is eigen personeel ingezet/hierdoor is een aantal routes tijdelijk niet ingezameld.
-
Ook is er minder zwerfafval door vrijwilligers en MikMakkers opgeruimd om reden van veiligheid (mondkapjes, eten- en drankverpakkingen die mogelijk besmet zijn).
2.3 Klimaatrobuuster en meer biodiversiteit Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
We zijn in 2050 klimaatrobuust
-
We vergroten de biodiversiteit in onze leefomgeving
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? Ruimtelijke gevoeligheden voor extreme neerslag, hitte en droogte zijn in de Osse klimaatatlas globaal in beeld gebracht. Op basis hiervan benutten we nu kansen in projecten en ontwikkelen we de strategie voor een klimaatrobuust bebouwd gebied op langere termijn. Dit laten we ook terugkomen in de Omgevingsvisie waaraan wordt gewerkt. In de verkennende nota Gebiedsvisie Vitaal Buitengebied zijn aanbevelingen opgenomen. Voor verbetering van de biodiversiteit is een ambitie en kansenkaart in ontwikkeling als uitwerking van de routekaart Groen Blauw Natuur en ten behoeve van kansen voor versteviging van natuur in projecten. Het project Meanderende Maas draagt bij aan het terugbrengen van risico's van mogelijke schade bij extreme afvoeren van de Maas. Voor ons grondgebied participeren wij hier in en zoeken we actief naar meekoppelkansen. Inmiddels is de planuitwerkingsfase begonnen. In het afgelopen jaar is de verkenning voor het volgende dijkversterkingstraject van Ravenstein naar Grave gestart. Wij participeren in het bredere overleg voor verbetering van waterveiligheid vanuit de gehele Maas. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Met de regio hebben we de klimaatatlas verder uitgebouwd (as50.klimaatatlas.net) en heeft overleg en studie plaatsgevonden naar aanpak, strategie en maatregelen.
-
In verschillende IUP projecten is de noodzaak en kans voor klimaatadaptatie en biodiversiteitsverbetering afgewogen en uitgevoerd. Het gaat dan vooral om het afkoppelen van regenwater van gemengde riolering, ruimte voor vasthouden van regenwater en invulling van klimaatrobuust groen.
85
-
Bij ruimtelijke inrichtingsplannen hebben we de noodzaak en/of kansen voor klimaatadaptatie en biodiversiteitsverbetering meegewogen. Op die manier bouwen we ervaring op die we bij herformulering van beleid gebruiken. Zo ook in de op te stellen Omgevingsvisie.
-
Samen met de As50+ partners zijn we aangesloten bij Operatie Steenbreek. Voor een derde keer hebben we het najaar met een regentonactie inwoners geïnformeerd over klimaatverandering en gestimuleerd hier zelf ook actie in te ondernemen.
-
Onze gemeente Oss was in de 2e week van oktober 2020 gastheer van de Nationale Groendag. Door de COVID-19 maatregelen was deze conferentie dit keer digitaal. Wij hebben hiermee de kans gepakt om te laten zien hoe groen Oss is en wat wij doen voor een groenere omgeving. Uit de reacties bleek dat dit voor de deskundige presentatrice en voor menige deelnemer een aangename verrassing was.
-
Enkele schoolpleinen hebben met ondersteuning van provinciale subsidie en gemeentelijke middelen schoolpleinvergroening uit kunnen voeren.
-
Uit het uitvoeringsprogramma 2020 van de Routekaart Groen Blauw Natuur is aanplant van bomen uitgevoerd respectievelijk voor een volgende fase voorbereid.
-
De vitaliteit van ons bomenbestand staat onder druk door verschillende ziekten (essensterfte, kastanjebloedingsziekte, iepenziekte), droogte en door veroudering van bomen. We worden in toenemende geconfronteerd met onderhoud-, overlast- en herinrichtingssituaties waardoor bomen moeten worden verwijderd. Dit vergroot de vervangingsopgave om een wenselijk groeiend bomenbestand te krijgen. Met de in de begroting opgenomen middelen willen we dit in de komende jaren opvangen.
-
Door COVID-19 maatregelen hebben we de projecten gericht op bewonersparticipatie in vergroening van de eigen woonomgeving niet actiever gepromoot.
-
In het waterveiligheidstraject Meanderende Maas zijn de nodige ontwikkelingen aan de orde geweest. In april werd in Oss door alle partners in de samenwerking een handtekening gezet voor aanpak van de planuitwerkingsfase.
-
Er is een verkenning voor dijkversterking van het traject Ravenstein-Cuijk opgestart waarin Oss voor het deel Ravenstein-Velp participeert.
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? COVID-19 maatregelen hebben beperkingen opgelegd aan de organisatie van participatie met bewoners en instellingen, in het voeren van risicodialogen ten behoeve van klimaatadaptatie en in het stimuleren en faciliteren van bewonersinitiatieven in de openbare ruimte. 2.4 Kansgestuurd beheren van de openbare ruimte Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
De tevredenheidsscore voor onderhoud op de Veiligheidsmonitor is 70% of meer
-
Beheer en onderhoud zijn doelmatig en toekomstbestendig
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? In de veiligheidsmonitor 2019 oordeelt 77,5% van de inwoners tevreden te zijn over onderhoud van de openbare ruimte. Ten opzichte van de meting 2017 is dit een lichte stijging. Daarmee wordt dan aan de doelstelling (minimaal 70%) voldaan. De beleidsschouw op de onderhoudskwaliteit laat een nagenoeg zelfde resultaat zien als in 2019. Voor alle gebieden, met uitzondering van de centra, voldoen we daarmee ruim aan het vastgestelde uitgangspunt. In de centra voldoen we niet aan het beoogde niveau van Goed. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
In 2020 lagen we op schema met uitvoering van het IUP (Integraal UitvoeringsPlan). We hebben voor een nieuwe periode het IUP geactualiseerd met projecten in de openbare ruimte voor de komende jaren. In het plan hebben we enkele verbeteringen doorgevoerd waarmee met name meer inzicht op maatschappelijke effecten van projecten ontstaat.
86
-
De planmatige uitvoering van dagelijks en groot onderhoud heeft doorgang kunnen vinden met op onderdelen aanpassingen door COVID-19 maatregelen. We hebben extra inspanning gepleegd op met name zwerfafval. We zagen met name in het voorjaar een toename van zwerfafval en zwerfafvalmeldingen.
-
In het voorjaar hebben we het plaatsingsplan voor afvalbakken afgerond. Voor een betere grip op preventie van zwerfafval zijn op basis van geactualiseerde criteria afvalbakken herplaatst, verwijderd en vervangen.
-
Een aangepaste preventie en bestrijding van de eikenprocessierups heeft (in combinatie met andere klimatologische omstandigheden) tot aanzienlijk minder overlast geleid dan in voorgaande jaren.
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
Met name in het voorjaar was er sprake van toename van zwerfafval en zwerfafvalmeldingen door de combinatie van weer en COVID-19 maatregelen. Hierop hebben we extra inspanning gepleegd.
-
Ten behoeve van de veiligheid van bezoekers hebben we in het centrum (tijdelijke) maatregelen in de vorm van wegmarkeringen en bebording geplaatst.
2.5 Een veilige en gezonde leefomgeving Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Een adequate invulling van wettelijk milieutaken
-
Verbetering van lucht-, bodem- en waterkwaliteit
-
Een integrale, gebieds- en ontwikkelingsgerichte benadering van milieutaken, afgestemd op maatschappelijke opgaven
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De komst van de Omgevingswet betekent ook een wijziging van de milieuregelgeving en van de wettelijke taken. In 2020 zijn de wijzigingen verkend en we zijn gestart met de voorbereiding op de nieuwe bodemtaken, de overgang van externe veiligheid naar omgevingsveiligheid en binnen de werkgroepen van omgevingsplan en omgevingsvisie zijn de milieubeleidspunten ingebracht. In enkele concrete projecten werken we samen aan verbetering van lucht-, bodem- en waterkwaliteit. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Een raadsbesluit tot medeondertekening van het Schone Lucht Akkoord (SLA) hebben we vertaald door als Oss het initiatief te nemen voor een regionale aanpak. Dit is gelukt. De regio Noordoost-Brabant is de eerste regio in ons land die als zodanig meedoet. De gezamenlijke ambitie met betrekking tot luchtkwaliteit werken we uit in een concreet pakket van uitvoeringsmaatregelen.
-
Een handreiking voor toepassing van PFAS-houdende grond is vastgesteld waarmee een impasse in de voortgang van projecten werd doorbroken.
-
We hebben een intern advies opgesteld voor het intrekken van milieuvergunningen in relatie tot veehouderij en verlenen van bouwvergunningen en nieuwe bestemmingsplannen in relatie tot de stikstofdepositie.
-
Ontwikkelingen als stort van granuliet, aanpak stikstof, planMER mestbewerkingsinstallaties hebben we actief gevolgd en vertaald naar wat dat voor Oss betekent.
-
Met de provincie Noord-Brabant en eigenaren van grondwaterverontreinigingen in de stad Oss hebben we gewerkt aan een beheersplan waarover in 2021 een besluit wordt genomen.
87
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
Het bewustzijn van de relatie van luchtkwaliteit met gezondheid is in 2020 sterk toegenomen en dit versterkte het belang voor het (juist) meten van luchtkwaliteit.
-
Samen met de regionale gemeenten hebben we het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verzocht een RIVM ankerstation voor luchtmetingen in de regio NOB te krijgen. Toekomstige initiatieven voor luchtmetingen in Oss kunnen daaraan gekoppeld en geijkt worden. Het verzoek krijgt in 2021 een vervolg en staat in direct verband met het landelijk onderzoek door RIVM over COVID-19, luchtkwaliteit en veedichte gebieden.
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid In dit programma staan de duurzaamheidsinspanningen in de pijler Planet centraal. Daarbij wordt de combinatie gezocht met mogelijkheden vanuit de beide ander pijlers. Voorbeelden daarvan zijn de aandacht voor welzijn en veiligheid in de inrichting van de openbare ruimte, de inschakeling van vrijwilligers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het creëren van een aantrekkelijke woon- en vestigingsomgeving. De Global Goals die bij dit programma horen zijn: goede gezondheid en welzijn, schoon water en sanitair, duurzame energie, duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, duurzame steden en gemeenschappen, klimaatactie, leven op het land en partnerschappen om doelen te bereiken. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2017
2018
2019
2020
Streef-waarde
Tevredenheid onderhoud
Veiligheidsmonitor
77,1%
1)
77,5%
1)
>= 70%
Gemeente,
Basis
Basis
Basis
Basis
Goed (Centra)
beleidsmonitor
Basis
Basis
Basis
Basis
Sober (overig)
Plan Watertaken
100%
100%
100%
100%
100%
verhardingen, groen Onderhoudsniveau
Kostendekkende rioolheffing
1) Landelijke Veiligheidsmonitor vanaf 2017 tweejaarlijks
3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van geheel Nederland omdat gemiddelde gemeente naar grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners ontbreekt. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Omvang huishoudelijk restafval (kg) per inwoner
160,8
163
2019
Hernieuwbare elektriciteit
6,5%
17,6%
2018
88
4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Afvalverwijdering
Begroting
Begroting
Rekening
2020
2020 na
2020
Verschil Voordeel/ Nadeel
primitief
wijziging
Lasten
11.838
12.588
11.879
-709
V
Baten
-13.299
-13.273
-13.645
-372
V
Saldo
-1.462
-685
-1.766
-1.081
V
Lasten
275
278
271
-7
V
Baten
-204
-204
-246
-41
V
Saldo
71
73
25
-48
V
Lasten
525
485
548
64
N
Baten
-533
-463
-529
-66
V
Saldo
-8
22
20
-2
V
particulieren
Begraafplaatsen en crematoria
Afvalverwijdering bedrijven
Riolering
Openbaar groen
Milieubeheer
Projecten milieu en
Lasten
6.782
6.782
6.905
123
N
Baten
-8.190
-8.190
-8.288
-98
V
Saldo
-1.408
-1.408
-1.383
25
N
Lasten
6.663
6.918
7.186
269
N
Baten
-84
-191
-300
-109
V
Saldo
6.579
6.727
6.886
159
N
Lasten
1.878
1.909
1.878
-31
V
Baten
0
0
-11
-11
V
Saldo
1.878
1.909
1.867
-42
V
Lasten
1.712
2.388
1.948
-440
V
buitengebied
Hondenwacht
Wegen, straten en pleinen
Projecten openbare ruimte
Totaal programma
Baten
0
-489
-380
109
N
Saldo
1.712
1.899
1.567
-332
V
Lasten
336
336
349
14
N
Baten
-535
-535
-525
10
N
Saldo
-199
-199
-175
24
N
Lasten
8.671
9.928
7.740
-2.188
V
Baten
-522
-522
-735
-213
V
Saldo
8.149
9.406
7.005
-2.401
V
Lasten
124
124
378
254
N
Baten
0
0
-257
-257
V
Saldo
124
124
121
-3
V
Lasten
38.803
41.735
39.082
-2.653
V
Baten
-23.367
-23.867
-24.915
-1.048
V
Saldo
15.436
17.867
14.167
-3.701
V
330
747
1.708
961
N
Onttrekkingen reserves
-1.962
-4.290
-2.226
2.064
N
Totaal mutaties reserves
-1.632
-3.543
-518
3.025
N
Resultaat
13.803
14.324
13.648
-676
V
Stortingen reserves
89
Toelichting op afwijkingen groter dan € 100.000 Afvalverwijdering particulieren We hebben lagere kosten van € 700.000 en hogere opbrengsten van € 400.000 voor afvalverwerking voor particulieren. Per saldo een voordeel van € 1,1 miljoen. Bij de programmabegroting hadden we een nadeel verwacht van € 547.000 vanwege COVID-19. Dit nadeel is niet gerealiseerd door diverse incidentele voordelen. Het incidentele voordeel van afgerond € 1,1 miljoen bestaat hoofdzakelijk uit de volgende grote posten:
Lagere kosten verwerken huishoudelijk afval: € 470.000
Lagere kosten sorteren en vermarkten PMD: € 230.000
Lagere kosten overslag en aftransport: € 160.000
Lagere kosten projectleider/communicatie afvalbeleid: € 100.000
Hogere kosten compostering: € 100.000
Hogere kosten bouw – en sloopafval: € 50.000
We lichten deze grote posten hieronder nader toe: Lagere kosten verwerking huishoudelijk afval In het derde kwartaal zijn we een pilot gestart om grof restafval op het duurzaamheidsplein te bewerken zodat het voldoet aan de eisen om als fijn restafval te kunnen laten verwerken. Voor fijn restafval geldt een lager tarief. In de begroting was dit voordeel samen met het voordeel van de verlaging van de verbrandingstax op restafval ingezet om de hogere verwerkingskosten van extra aangeleverd afval door COVID-19 op het Duurzaamheidsplein te compenseren. In het voorjaar zagen we een explosieve stijging van grof huishoudelijk afval. Op basis daarvan verwachtten we een tekort op het duurzaamheidsplein en op de stortkosten van huishoudelijk afval. Deze trend heeft zich in het najaar echter gestabiliseerd en zien we nu een voordeel van € 70.000 op het duurzaamheidsplein en een voordeel van € 400.000 op het huishoudelijk afval. Dit voordeel is incidenteel omdat we in de begroting 2021 al rekening houden met het lagere verwerkingstarief en lagere hoeveelheden afval op het duurzaamheidsplein. Ook voor huishoudelijk afval is de begroting 2021 aangepast op de lagere hoeveelheid restafval door het nieuwe afvalbeleid.
Lagere kosten sorteren en vermarkten PMD De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), rijksoverheid en de verpakkingsindustrie hebben nieuwe afspraken gemaakt over de inzameling van plastic, metaal en drankkartons (PMD). Afgesproken is dat gemeenten een vergoeding ontvangen voor alle ingezamelde tonnages aan PMD. Daarvoor was dit alleen voor recyclebare verpakkingen. Onderdeel van de nieuwe raamovereenkomst is de definitieve afrekening voor de periode 2017-2020. Voor de gemeente Oss betekent dit een teruggave van € 230.000. Lagere kosten overslag en aftransport In 2019 was er geen aansluiting tussen de tonnages aangeleverde hoeveelheid afval en de facturatie van het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de overslag en het transport naar de afvalverwerker. Het verschil is inmiddels vastgesteld en afgerekend en dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 160.000. Lagere kosten projectleider / communicatie Door vertraagde besluitvorming over het nieuwe afvalbeleid konden we later starten met projectbegeleiding en communicatie. We hebben hierdoor een incidenteel voordeel van € 100.000. In de begroting 2021 zijn voldoende middelen opgenomen. Hogere kosten compostering Er is een grotere hoeveelheid groenafval ter verwerking aangeboden vanwege COVID-19. Dit zorgt voor een nadeel van € 100.000.
Hogere verwerkingskosten bouw en sloopafval In de COVID-19 periode is er meer bouw en sloopafval aangeleverd door particulieren op het duurzaamheidsplein. Dit heeft geleid tot hogere verwerkingskosten van € 50.000.
90
Naast de lagere lasten hebben we € 300.000 hogere opbrengsten voor afvalverwijdering door: -
Meer ontvangen afvalstoffenheffing door 502 meer huisaansluitingen: € 156.000
-
Hogere inkomsten door 15 % meer ingezamelde kunststoffen (PMD) en 12% meer ingezameld glas: € 85.000
-
Hogere poortopbrengsten door 25% meer bezoekers duurzaamheidsplein: € 56.000
Afgelopen jaar verhoogden we de afvalstoffenheffing (ASH) met 15 %. Deze verhoging was nodig om een groot deel van de gestegen kosten te kunnen betalen. Om het resterende tekort af te dekken hadden we begroot om € 870.000 te onttrekken uit de algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf. Door het incidenteel voordeel dit jaar is deze onttrekking niet nodig. Riolering We hebben € 123.000 aan hogere kosten en hogere opbrengsten van € 98.000. Per saldo hebben we een beperkt nadeel van € 25.000. Er zijn in 2020 meer aanvragen voor nieuwe rioolaansluitingen ingediend (€ 40.000). De hogere kosten voor gemalen, drukrioleringen en correctief onderhoud zijn € 90.000 hoger. Hier tegenover staan extra belastingopbrengsten van € 40.000 en hogere opbrengsten voor nieuwe rioolaansluitingen € 60.000. Openbaar Groen We hebben hogere kosten van € 269.000 en hogere opbrengsten van € 109.000. Per saldo hebben we een nadeel van € 159.000. De hogere kosten worden verklaard door: -
Hogere kosten € 280.000 aan groenprojecten. We onttrekken dit hogere bedrag aan de reserve IUP. Het gaat o.a. om de projecten Herinrichten Prinses Irenestraat, De Horzak herinrichten Sierplantsoen Heesters en baggeren sloten. Zie hiervoor ook de voortgangsrapportage IUP.
-
Lagere kosten € 111.000 omdat het project Hoornwerk is vertraagd door het vergunningen-traject. We stellen voor om dit over te hevelen naar 20201 (zie hoofdstuk Bestemming rekeningresultaat).
-
Hogere kosten van € 50.000 voor de veiligheidsmaatregelen voor bomen op grond van veiligheidsinspecties.
-
Hogere kosten van € 30.000 voor vijvers en waterpartijen en hogere kosten van € 20.000 voor het opruimen van extra zwerfvuil in het centrum tijdens weekenden door COVID-19.
De hogere opbrengsten van € 110.000 worden hoofdzakelijk verklaard door de verkoop van stukjes groenstroken aan particulieren (“Snippergroen”). Projecten Milieu en buitengebied De hebben € 440.000 aan lagere kosten en € 110.000 aan lagere opbrengsten. De lagere kosten worden grotendeels veroorzaakt doordat we het project Hertogswetering is vertraagd (€ 300.000). De uitvoering van dit project ligt bij het Waterschap Aa en Maas en dit is later gestart door de aanwezigheid van PFAS in het baggerslib. We schuiven de bijdrage door naar volgend jaar. De onttrekking uit de reserve Groenfonds landelijk gebied is ook niet gebeurd. Daarnaast hebben we minder kosten (€ 179.000) gemaakt voor de subsidieregeling Reductie energiegebruik door de COVID-19 beperkingen. Hierdoor hebben we ook minder subsidieopbrengsten. De kosten en de verantwoording van de subsidie schuiven door naar 2021. Tot slot hebben we hogere opbrengsten omdat we kosten in rekening hebben gebracht bij de provincie NoordBrabant en de gemeente 's Hertogenbosch voor de duurzame polder (€ 50.000) en hebben we een subsidie ontvangen voor Extern Advies Warmte van € 20.660.
91
Wegen, straten en pleinen We hebben lagere kosten van € 2.188.000 en hogere opbrengsten van € 213.000. Hier staat ook een lagere onttrekking aan de reserve IUP tegenover. De uitvoering van projecten is vertraagd en lopen door in 2021. De kosten voor IUP projecten zijn lager en dit wordt grotendeels verklaard door: -
Mobiliteitsproject Hertogensingel is in voorbereiding, de uitvoering zal in 2021 plaatsvinden (€ 181.000).
-
Het project Romeinenweg is vertraagd omdat we dan rioleringswerkzaamheden ook meteen kunnen oppakken.
-
Het project Fietspad N265 zal in 2021 worden uitgevoerd omdat zeldzame diersoorten zijn aangetroffen.
-
Het project Parkeren station Ravenstein is vertraagd door COVID-19. Onzeker is hoeveel parkeerbehoefte er nog is na de COVID-19 periode.
Voor overige IUP projecten verwijzen we naar de voortgangsrapportage IUP. Projecten Openbare ruimte In 2020 zijn diverse grondaankopen gedaan voor uitvoering van alternatieve natuurmaatregelen in relatie tot de N329 (extra kosten van € 254.000). Hiervoor hebben we € 254.000 subsidie van de provincie NoordBrabant ontvangen. Onttrekkingen en stortingen reserves We hebben € 2.070.000 minder onttrokken uit reserves en € 960.000 meer gestort. Dit betreft: -
€ 715.000 minder onttrokken aan de reserve IUP voor wegen en groen voor de uitvoering van projecten groot onderhoud en € 945.000 gestort in de reserve IUP voor restant projectengelden die we volgend jaar uitgeven. Per saldo een verschil van € 1.660.000. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de voortgangsrapportage IUP.
-
€ 870.000 minder onttrokken aan de algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf door incidenteel voordeel op afval.
-
€ 262.500 minder onttrokken uit de reserve Groenfonds Landelijk gebied voor het project Hertogswetering dat volgend jaar wordt uitgevoerd.
-
€ 30.000 minder onttrokken uit de reserve bodemsanering in verband met lagere uitvoeringskosten.
-
€ 30.000 meer onttrokken aan de reserve riolering voor kosten dagelijks onderhoud.
92
Lasten per product In de volgende figuur hebben we voor 2020 de totale lasten per product in beeld gebracht (bedragen x € 1.000).
5. Overzicht subsidies We geven hier een overzicht van de subsidies binnen dit programma per product. Voor meer detailgegevens over de subsidies per instelling verwijzen we naar de website https://financien.oss.nl/. Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Rekening
Begroting
Rekening
2019
2020
2020
Projecten milieu en buitengebied
241
243
243
Totaal programma 5. Zuinig op ons klimaat
241
243
243
93
Programma 6. Vitale economie
94
1. Inleiding Bijna het hele jaar 2020 heeft in het teken gestaan van de COVID-19 crisis. Het hele team economie heeft klaargestaan voor ondernemers die op zoek waren naar informatie, de juiste doorverwijzing zochten naar de steunmaatregelen, een luisterend oor nodig hadden of die ondanks de lastige situatie kansen zagen voor de start, de groei, de uitbreiding of de vestiging van een onderneming in Oss. Via enquêtes, nieuwsbrieven, informatie op de website en persoonlijk contact hebben we contact gehouden en mee gezocht naar mogelijkheden. Tot op heden heeft de diversiteit van sectoren ervoor gezorgd dat de Osse economie in de kern overeind is gebleven. Er is zelfs een record hoeveelheid (22,4 ha) bedrijfsgrond uitgegeven. Natuurlijk extra aandacht is en blijft nodig voor de kwetsbare sectoren horeca, toerisme, evenementenbranche, retail, kappers en schoonheidsspecialisten die allemaal hard geraakt zijn door de diverse lockdowns. De bijzondere situatie heeft er ook voor gezorgd dat fysieke bijeenkomsten werden omgezet in digitaal. Toch is het gelukt lopende projecten door te zetten en zelfs nieuwe initiatieven te nemen. De waardering van de ondernemers m.b.t. de actieve houding was groot. De aanpak in Oss met een speciaal COVID-19 team economie is in de Veiligheidsregio vaak genoemd als goed voorbeeld voor anderen. 2.
Programma-onderdelen 2.1 Versterken van een toekomstbestendige arbeidsmarkt Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Bedrijven in Oss beschikken op het juiste moment over de juiste hoeveelheid mensen, met de juiste kwalificaties op de juiste plek. Meetbaar in een lagere werkloosheid en een afname van het aantal en de looptijd van vacatures
-
We brengen talentontwikkeling en valorisatie tussen onderwijsinstellingen en (MKB)bedrijven tot stand
-
We interesseren hoger opgeleid talent voor onze lokale arbeidsmarkt
Voor overige arbeidsmarkt-doelstellingen zie programma 2. Werk, inkomen en onderwijs. Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De Osse arbeidsmarkt staat er naar omstandigheden goed voor. Het aantal faillissementen is laag, het aantal WW en bijstandsaanvragen stijgt ligt, maar blijft (gelukkig) achter bij het landelijk gemiddelde. Toch is het juist nu belangrijk om omscholing en bijscholing centraal te stellen in het (arbeidsmarkt)beleid en de uitvoering. Daarom werkt de gemeente samen met de Talentencampus Oss aan de ontwikkeling van diverse learning communities. Deze opereren op het snijvlak van digitalisering, duurzaamheid, werken, leren en ondernemerschap. Zo zijn we nu bezig om vaardigheden digitaal vast te leggen in zogenaamde open badges. Een digitaal certificaat voor een specifieke vaardigheid. Aanvullend aan het onderwijsdiploma kunnen open badges leiden tot een versnelde match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
We hebben de basis gelegd voor de doorontwikkeling van doorlopende leerlijnen. Dit hebben we samen met de Talentencampus, de Leijgraaf en het Osse MKB gedaan. Dit hebben we gedaan op de gebieden;
-
o
1. Digitale vaardigheden
o
2. Agri food/duurzaamheid
We hebben een subsidieaanvraag ingediend - samen met de talentencampus en het onderwijs - voor Oss als een digitale werkplaats bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
-
We zijn in 2020 begonnen en hopen in 2021 de data volwassenheid van het Osse bedrijfsleven in kaart te kunnen brengen.
95
-
Samen met de Kracht van Nieuw Business zijn er tot op heden ruim 40 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen certificaten (MVO certificaten) uitgereikt. Ook zijn er 21 revolverende leningen verstrekt aan Osse MKB'ers/startende ondernemingen om de (werkgelegenheids) groei aan te jagen. Met de verstrekte vouchers wordt een bijdrage geleverd aan de creatie van 46 tot 68 arbeidsplaatsen in Oss. En is een indicatief investeringsvolume van € 2,4 miljoen voorzien.
-
We blijven inzetten op (online) Citymarketing, gericht op het aantrekken van hoger opgeleid talent.
-
We nemen deel aan carrièrebeurzen namens en met Osse bedrijfsleven (TU Eindhoven)
-
We denken actief mee en leveren input voor de nieuwe strategie van Agrifood Capital (AFC). Daarnaast
.
zorgen we dat de activiteiten van AFC Werkt (rondom strategische personeelsplanning) nadrukkelijk onder de aandacht worden gebracht van het Osse bedrijfsleven. Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
We hebben onze dienstverlening aan ondernemers onverminderd doorgezet via ondernemerszaken@oss.nl.
-
We hebben sinds de start van de COVID-19 crisis in februari/maart 2020 de consequenties van COVID-19 in beeld gebracht door middel van persoonlijke gesprekken met ondernemers en met behulp van een periodieke enquête. Deze enquêtes zijn uitgezet onder het Osse bedrijfsleven. Daarin hebben we vragen gesteld om peilen waar het Osse mkb/bedrijfsleven nu staat en waar de behoefte aan ondersteuning ligt. We hebben naar aanleiding van de enquêtes en vragen diverse maatregelen getroffen om ondernemers te helpen zoals het (tijdelijk) niet heffen van parkeergelden in het centrum, verruimen van de betalingstermijnen en verruimen van terrassen.
-
We hebben een speciale website opgesteld met daarop een overzicht van de nationale en lokale steunmaatregelen voor het Osse bedrijfsleven. Veel van die steunmaatregelen zijn via ons loket ondernemerszaken verder onder de aandacht gebracht bij ondernemersverenigingen.
-
Al deze activiteiten zijn opgezet vanuit het COVID-19 team economie. Dit team is direct opgezet na het uitbreken van het COVID-19 crisis in Oss als vraagbaak voor ondernemers. Dit team heeft mails en telefoontjes van bezorgde ondernemers afgehandeld, onderzoek gedaan naar de stand van zaken en nieuwe initiatieven opgezet; waaronder de ondernemersenquêtes.
-
Daarnaast is er een COVID-19 intaketeam opgezet waarin de vragen van ondernemers die betrekking hadden op de COVID-19 maatregelen snel en multidisciplinair werden afgehandeld. Hierbij stond het denken in mogelijkheden voorop.
-
De aanpak via een COVID-19 team economie en COVID-19 intaketeam is in de Veiligheidsregio vaak genoemd als goed voorbeeld.
2.2 Versnellen van de transitie naar een duurzame circulaire economie Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Het bedrijfsleven in Oss voldoet aan het Nationaal Energieakkoord en het Nationaal Grondstoffenakkoord. Dit houdt in dat Oss in 2050 energieneutraal en volledig circulair is
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? We maken belangrijke stappen op het gebied van bewustwording en bevordering van circulariteit en energiebesparing. De doelstellingen zijn echter niet direct meetbaar. Wat hebben we hiervoor gedaan? Vanuit het team economie ondernemen we actie om het belang van energiebesparing en circulariteit onder ondernemers te bevorderen. Daarvoor zijn bestaande activiteiten voortgezet en ook nieuwe gestart. -
De Kracht van New Business Oss begeleidde in 2020 tien bedrijven bij de invoering van het Business Model Template. Dit innovatieve model richt zich op het circulair maken van bedrijfsprocessen.
96
-
Via ODBN is weer adviserend toezicht uitgevoerd met oog op besparing en naleving van de energiebesparingsplicht. Er zijn in 2020 32 bezoeken aan bedrijven gebracht. Dit heeft een besparing opgeleverd aan gas, elektriciteit en CO2 die gelijk staat aan 98 huishoudens/0,3 windturbines. Het totaal na drie jaar staat op 331 huishoudens/0.9 windturbines.
-
Via een ludieke actie met chocoladerepen rondom Zon op bedrijfsdak voor ondernemers vroegen we in samenwerking met HAN studenten en ESCOss aandacht voor het plaatsen van zonnepanelen.
-
We bezochten vijf bedrijven in de Week van Circulaire Economie en maakten hierover een podcast.
-
We ontwikkelden een vernieuwend onderwijsproject Global Goals samen met de HAN, Kracht van New Business en ondernemers.
-
We organiseerden samen met studenten van de HAS Hogeschool op 22 juni het landelijk event Dag van de Duurzame Verpakkingen in Dome-X. Ruim 200 studenten en bedrijven volgden de livestream.
-
We sloten een regiodeal voor het Innovatieprogramma Circulaire Verpakkingen Oss. In dit programma werken we de komende drie jaar nauw samen met HAS Hogeschool, bedrijven uit de verpakkingsketen, Kracht van New Business en Talentencampus Oss. Ook werken we nauw samen met het Circular Food Center in Meierijstad.
-
Dit jaar vond de vijfde editie plaats van de HAS Hogeschool Minor met als thema Oss in 2050. Veertig studenten brachten de toekomst in beeld voor o.a. Moleneind/Landweer en het centrum. We stelden een portfolio EDuurzame economie samen met mooie duurzame producten van 50 ondernemers en organisaties en verspreidden deze onder ondernemers en stakeholders.
-
We organiseerden op 8 september 2020 samen met de Kracht van New Business Oss het event Toekomstbestendig organiseren.
-
Samen met VNO-NCW en OIK onderzoeken we de mogelijkheden van duurzame bedrijventerreinen op Moleneind/Landweer.
-
De plannen van Heesch West als duurzaam bedrijventerrein voor de toekomst zijn verder uitgewerkt. In 2021 wordt het bestemmingsplan vastgesteld.
-
We communiceerden over onze projecten op www.duurzaamoss.nl.
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
Geplande activiteiten en fysieke bijeenkomsten zijn zoveel mogelijk omgezet in online bijeenkomsten.
2.3 Realiseren van voldoende en innovatieve werklocaties voor bedrijven in Oss Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
We hebben voldoende en geschikte mogelijkheden voor bedrijfshuisvesting op onze bedrijventerreinen
-
Bedrijventerrein Vorstengrafdonk is in 2022 volledig uitgegeven
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? De kavels op het bedrijventerrein Vorstengrafdonk zijn in het afgelopen jaar allemaal gereserveerd/uitgegeven. Er is ook een wachtlijst voor als er reserveringen afvallen. Wat hebben we hiervoor gedaan? -
De accountmanagers hebben ingespeeld op de vraag van ondernemers naar bedrijventerreinen. Op dit moment zijn geen nieuwe kavels meer uitgeefbaar en is er sprake van een wachtlijst. In 2020 zijn de laatste kavels op Het Wargaren in Lith en De Bulk in Ravenstein verkocht. Net als op Vorstengrafdonk zijn op De Geer momenteel de laatste kavels gereserveerd. Hiermee gaan we vast lopen en het is zaak nu zo snel mogelijk nieuwe huisvestingsalternatieven voor diverse soorten van bedrijven te gaan ontwikkelen. Ook Pivot Park loopt tegen haar fysieke grenzen op. Extra ruimte is dringend noodzakelijk om de gestelde ambities te realiseren. Door een grondruil met MSD hebben we de komst van Pharming naar Oss gefaciliteerd.
-
Voor de toekomst zijn we via de taskforce wonen en werken op zoek naar nieuwe werklocaties in Oss.
97
-
In de GR Heesch West werken we aan de afronding van het bestemmingsplan dat in 2022 ruimte moet gaan bieden aan bedrijven (ook uit Oss).
-
In de regio Noordoost-Brabant is gestart met een onderzoek naar toekomstige bedrijventerrein locaties.
-
In het 1-loket werken we regionaal samen om een goede plek voor bedrijven te zoeken.
-
Er is gestart met een onderzoek naar een ontwikkel- en expertisecentrum Duurzame Eiwitten (ODE) als nieuwe en duurzame motor voor de economie in Noordoost-Brabant.
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? Niet van toepassing. 2.4 Samenwerking en profilering Doelstellingen We werken aan de volgende doelstelling(en): -
Oss staat in de top 5 van logistieke hotspots in Nederland
-
Oss wordt herkend als dé ‘Industrial hotspot’ voor medicijnontwikkeling en productie in Nederland
-
Oss is nationaal een krachtige speler binnen de sector Agrifood
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen? -
De regio Noordoost-Brabant (NOB) staat op plaats 8 in de lijst logistieke hotspots in Nederland. Er zijn enkele bekende logistieke bedrijven gevestigd in Oss die ook nog eens voorop lopen in innovatie en duurzaamheid met onder andere zonnepanelen op vrachtauto’s.
-
Oss en de regio NOB is een krachtige speler binnen de sector Agrifood. Met name de verpakkingen en activiteiten van groothandel- en distributie staan in de spotlights. Het landelijke distributiecentrum van Plus komt in Oss en het is nu al duidelijk dat dit een belangrijke spin off krijgt met betrekking tot duurzame verpakkingen, circulariteit en inclusief ondernemerschap.
-
Oss staat volop in de belangstelling met de keten van Life Science & Health. Het bedrijf Movianto op Vorstengrafdonk is het afgelopen jaar vaak in het nieuws geweest met hun distributieactiviteiten van het COVID-19 vaccin. Oss lag al die tijd in het centrum van Nederland en is om die reden nog meer bekend geworden als belangrijke speler in deze topsector. De hele keten van medicijnontwikkeling tot productie en distributie is te vinden op de bedrijventerreinen in Oss en de campus Pivot Park groeit uit tot een broedplaats voor deze topsector. Er is om die reden veel vraag naar ruimte voor bedrijven in deze sector (bestaand en nieuw).
Wat hebben we hiervoor gedaan? -
Logistieke hotspot: Het Regiopofileringsteam Vijfsterrenlogistiek zet de regio op de kaart als logistieke hotspot met promotie- en acquisitieactiviteiten.
-
Binnen de nationale sector Life Sciences heeft Pivot Park inmiddels een stevige positie verworven. Sinds de start is de community aan bedrijven en medewerkers op het park flink gegroeid. Via actief aandeelhouderschap in Pivot Park bouwen we samen met de directie en met de provincie Noord-Brabant deze positie en community verder uit.
-
Logistieke bedrijven en gemeenten Oss, ’s-Hertogenbosch, Meierijstad, het Land van Cuijk en Rabobank werken samen in Vijfsterren Logistiek. De samenwerking is gericht op nieuwe bedrijvigheid in de logistiek en een sterke verbinding tussen onderwijs en het bedrijfsleven. We intensiveren komende jaren de afstemming tussen het programma van Vijfsterren Logistiek en de activiteiten binnen de lokale logistieke platforms in Meierijstad, Oss en ’s-Hertogenbosch.
-
We zoeken de Rijksoverheid op om te pleiten voor een veiligere en betere doorstroming van de A50/A59 en voor verbetering van onze spoorverbinding met Gelderland. Dat doen we in afstemming met het bedrijfsleven en de provincies Noord-Brabant en Gelderland (zie ook het programma 7. Mobiliteit).
-
We verbinden de Osse agrifoodondernemers en brengen maatschappelijke voedselthema’s als duurzame eiwitten, voedselverspilling en verdienmodellen onder de aandacht. Zo vergroten we de toekomstbestendigheid van onze agrifoodsector.
98
Wat hebben we specifiek in het kader van COVID-19 gedaan? -
We hebben door middel van enquêtes en persoonlijk contact de situatie van ondernemers gepeild. Waar dat nuttig en nodig was hebben we ingespeeld op de kansen en de wensen die ondernemers hadden (helpen verdienen).
-
We hebben actief informatie gedeeld over steunmaatregelen via de website.
-
We hebben samen met ondernemersverenigingen gezocht naar mogelijkheden om steun te geven aan getroffen ondernemers.
3. Programma-informatie 3.1 Duurzaamheid Dit programma levert een bijdrage aan meerdere doelen uit de duurzaamheidscirkel, vooral aan de profit-kant, waarbij people en planet ook goede aandacht krijgen: -
Arbeid: Door te streven naar een maximale werkgelegenheidsfunctie leveren we een bijdrage aan meerdere indicatoren zoals besteedbaar inkomen, armoede, jeugdwerkloosheid en verhuissaldo.
-
Kennis: Het opleidingsniveau van de beroepsbevolking en dus de aanwezigheid van hoger onderwijs is de sleutel tot de toekomst. We zetten dan ook maximaal in op samenwerking met bijvoorbeeld Avans, HAS, HAN en universiteiten in onze nabijheid.
-
Ruimtelijke vestigingsvoorwaarden: we kijken kritisch naar ons ruimtegebruik, onder andere door toepassing van de 'Ladder duurzame verstedelijking'. Bij de ontwikkeling van bedrijventerrein Heesch West is dit een belangrijke factor. We hebben hier regionaal afstemming over.
-
Daarnaast ontwikkelen we projecten en activiteiten die de transitie binnen het bedrijfsleven naar een duurzame en circulaire economie moeten versnellen (zie paragraaf 2.2).
De global goals die bij dit programma horen zijn: geen armoede, kwaliteitsonderwijs, duurzame energie, fatsoenlijk werk en gezonde economie, duurzame industrie, innovatie en infrastructuur, duurzame steden en gemeenschappen, verantwoorde consumptie en productie en partnerschappen om doelen te bereiken. 3.2 Indicatoren Indicator
Bron
2017
2018
2019
2020
Streefwaarde
Werkgelegenheid
OssStat*
Vestigingsklimaat
Benchmark
39.512
40.310
42.917
41.310
6,8
7.0
Ondernemersklimaat Vestigingsklimaat
Peiling 'MKB
7,2
7.0
vriendelijkste gemeente' Ranking 'Logistieke hotspots'
www.logistiek.nl
5
7
7
8
5
* Gebruikt zijn de LISA-cijfers, die zijn berekend op basis van KvK-gegevens aangevuld met steekproefonderzoek onder bedrijven. De cijfers zijn een schatting van de werkgelegenheid van halverwege het jaar ervoor. In landelijk LISA-verband wordt ervoor gekozen om jaarlijks de historie met terugwerkende kracht te actualiseren. De cijfers zijn terug te vinden in OssStat onder het kopje Economie.
99
3.3 Waar staat je gemeente In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Oss te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator
Oss
Referentie
Jaar
Functiemenging (verhouding tussen banen en
51,8
52,2
2019
Vestigingen bedrijven per 1.000 inwoners 15-64 jaar
107,8
129,6
2020
Banen 15-64 jaar per 1.000 inwoners
721,9
792,1
2020
woningen, 0 is alleen wonen, 100 is alleen werken)
4. Wat heeft het gekost? + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten bedragen x € 1.000 Omschrijving
Haven
Overige bedrijfsmatige
Begroting
Begroting
Rekening
2020
2020 na
2020
primitief
wijziging
Verschil Voordeel/ Nadeel
Lasten
860
858
819
-39
V
Baten
-547
-435
-477
-42
V
Saldo
312
423
342
-80
V
Lasten
7.653
7.621
4.226
-3.395
V
Baten
-8.172
-8.480
-6.080
2.399
N
Saldo
-519
-859
-1.854
-995
V
activiteiten
Industrieterreinen
Markten
Economische ontwikkeling
Totaal programma
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal mutaties reserves Resultaat
Lasten
19.094
31.994
20.311
-11.683
V
Baten
-29.253
-42.509
-30.660
11.849
N
Saldo
-10.159
-10.515
-10.349
166
N
Lasten
95
75
77
1
N
Baten
-93
-72
-65
7
N
Saldo
3
4
12
8
N
Lasten
1.618
1.724
1.371
-353
V
Baten
0
0
0
0
-
Saldo
1.618
1.724
1.371
-353
V
Lasten
29.320
42.272
26.805
-15.468
V
Baten
-38.065
-51.496
-37.283
14.214
N
Saldo
-8.745
-9.224
-10.478
-1.254
V
10.499
11.771
12.602
831
N
-340
-1.050
-714
336
N
10.158
10.721
11.888
1.168
N
1.413
1.497
1.410
-86
V
100