15 Raad van State, dd 24 september 2026, over TAM omgevingsplan Sportpark Nieuw Zevenbergen_Geanonimiseerd_Geredigeerd
Tekst van het document
Plan van aanpak l Regenboogstad Oss: Uitvoeringsplan 2023 - 2026 l April 2023 Blad 2 5.1.2e Door een aantal regenboogvlaggen beschikbaar te stellen deden bijvoorbeeld scholen en woningcorporatie dit ook. In 2020 & 2021 zochten we naar creatieve oplossingen om op afstand en toch dichtbij het gesprek aan te gaan en aandacht te vragen voor het LHBTIQ+ thema. Het overleg met de Regenboogpartners bleef periodiek plaatsvinden. Overleg met andere vertegenwoordigers uit het werkveld werd eenvoudiger door nieuwe communicatiemiddelen. Dit bracht onverwacht een intensievere samenwerking tot stand in tussen scholen in het voortgezet onderwijs en Regenboogstad Oss. In samenwerking met het Sport Expertise Centrum (SEC) is eenmalig een Regenboog Sport Award uitgereikt. Helaas hebben we aan dit initiatief nog geen opvolging kunnen geven. Mede daardoor blijft sport een speerpunt voor de volgende periode. 2022 was het laatste jaar van de vorige Regenboogperiode. Een jaar met de expositie Buitengewone geschiedenis. Transgender in Nederland, deelname aan het programma van de nationale viering van Bevrijdingsdag en het tienjarig bestaan van Regenboogstad oss. En tenslotte een intiem mini-concert van voor de leden van GSAs en leerlingenraden als dank voor hun inzet op de scholen in Oss.
Het werk van Regenboogstad Oss is nog niet klaar! In een veranderende samenieving, waar veel verschillende mensen en nationaliteiten samenleven, blijft aandacht voor het thema noodzakelijk. Het is nog steeds nodig om de acceptatie van, het respect voor en de zichtbaarheid van de LHBTIQ+ gemeenschap te vergroten. Verantwoording van het plan 2023 - 2026 De gemeenteraad geeft al jaren aan, via een motie ín haar raadsvergadering van 25 januari 2018, dat de aanpak van Regenboogstad Oss langjarig moet worden voortgezet. En moet worden geborgd binnen het gemeentelijk beleid. Daarom is dit een uitvoeringsplan en geen beleidspian. Na goedkeuring van het uitvoeringsplan door het college B&W informeren we de gemeenteraad via een raadinformatiebrief. Als vervolg op het uitvoeringsplan 2019 - 2022 en wensen van de wethouder gaan we aan de slag met onderstaande aandachtspunten in 2023 tot en met 2026. Een groot deel sluit aan bij de lopende activiteiten. 1) Stimuleren voorlichting basis- & voortgezet onderwijs 2) Ouderen & Roze Werkvloer 3) Wijken & Samenleving Naast deze aandachtspunten houden we ons in 2023 - 2026 bezig met de jaarlijkse activiteiten en twee projecten.
Plan van aanpak l Regenboogstad Oss: Uitvoeringsplan 2023 - 2026 l April 2023 Blad 3 5.1.2e 1) Stimuleren voorlichtlng basis- & voortgezet onderwijs Basisonderwijs (BO) Onderwijsteams op basisscholen ¡nformeren over en trainen op het gebied van het bespreekbaar en weerbaar maken van LHBT!AQ+ thernas in de klassen. Dit doen we samen met cOc NoB en GGD Hart voor Brabant. Op verzoek van leden van Gender and Sexuality Alliances (GSAs) en leerlingenraden in het voortgezet onderwijs onderzoeken we op welke manier zij bij kunnen dragen aan voorlichting en bewustwording van LHBTIQ+ themas in het basisonderwijs. Partners: basisscholen, GGD HvB, cOc NoB, bibliotheek, GSAs & leeriingenraden Voortpezet onderwijs (VO) De huidige samenwerking met de scholen (docenten & GSAs) doorontwikkelen. Daarnaast bij directies van de scholenkoepels (Het Hooghuis, Maasland College en Koning Willem I College) aandacht vragen voor het bespreken van het LHBT!Q+ thema en veiligheid op hun scholen. Regu/iere activiteiten VO Actief inzetten op een integrale aanpak van voorlichting over het LHBTIQ+ thema tijdens het hele curriculum in de opleiding. Aanbieden van training & scholing en beginnen & ontwikkelen van terugkerende activiteiten in en rondom de scholen.
Denk hierbij aan: - voorlichting door GGD HvB & cOC NoB; - aandacht voor IDAHOT (17 mei); - aandacht voor Coming Out Dag (11 oktober); - aandacht voor Paarse Vrijdag (2 vrijdag in december); - oprichting van GSAs in combinatie met een anti-pestprotocol. Culturele activiteiten VO Met Theater van de Stad onderzoeken of het project Leven, Liefde & Letters uit 2019 van theatermaakster kan leiden tot een educatieve en vernieuwende theatervoorstelling voor VO. Parallel aan dit traject onderzoeken of we met professionele theatermakers en VO-leerlingen interactieve theaterprogrammas kunnen ontwi kkelen, die leerlingen zelf kunnen spelen. Partners: VO-scholen, GGD HvB, COC NoB, (Theatergroep zouTspeelt), RADAR, Theater van de Stad & Thuis in Oss Samenwerken & ontmoeten VO In 2023 - 2026 werken we ook aan intensievere band met onderwijsteams, GSAs en leerlingenraden op de VO-scholen. Voor GSAs en leerlingenraden organiseren we minimaal één keer per jaar een pizza-sessie. l-Iier halen input bij jongeren over wat er nodig is op scholen en in Oss. Ieder kwartaal overleggen we de met docenten, die de GSAs en leerlingenraden begeleiden.
Partners: docenten VO-scholen, GSAs, leerlingenraden, wethouder, COC NoB & Movisie Plan van aanpak l Regenboogstad Oss: Uitvoeringsplan 2023 - 2026 April 2023 Blad 4 5.1.2e 5.1.2e 2) Ouderen & Roze Werkvloer Ouderen Stimulering van BrabantZorg om de Roze Loper en activiteiten in alle locaties voort te blijven zetten. We dragen bij aan een structureie oplossing om certificering van de locaties voor de langere termijn te borgen. En op die manier kosten terug te dringen door te certificeren in eigen beheer. Daarnaast stimuleren we samenwerkende gemeenten in de regio dit beleid te volgen door dit onderwerp mee te nemen in de werkateliers en of het regio-overleg van betrokken wethouders. Partners: BrabantZorg, Movisie, ONS Welzijn, COC NoB & gemeenten in de regio Roze Werkvloer In lijn van de Roze Lopers onderzoeken we of we met het bedrijfsleven in gemeente Oss kunnen (samen)werken aan een veilige werkomgeving voor LHBTIQ+ werknemers. Hierover gaan we in gesprek met bedrijven en businessclubs in de gemeente. De in 2018 ingezette aandacht en bewustwording voor dit thema heeft binnen de gemeentelijke organisatie geleid tot positieve ontwikkelingen in onze dienstvertening. Partners: gemeente Oss, Movisie, ONS Welzijn, BrabantWonen en werkgevers(organisaties) 3) Wijken & Samenleving Wilken In het verleden ontwikkelden we diverse plannen voor de wijken in Oss.
Deze periode gebruiken we om deze ptannen te actualiseren en banden aan te halen met de wijkteams. Ook bekijken we met BrabantWonen, ONS Welzijn en het SEC hoe we in de wijken aandacht kunnen vragen voor het LHBTIQ+ thema. Partners: wijkteams, BrabantWonen, ONS Welzijn, teamleider TOR/HOR (boas) Samenleving Bij het aandachtspunt Samenleving leggen we de focus in 2023 - 2026 op sport en nieuwkomers. Sport We willen een beter sportktimaat en respect voor LHBTIQs. Dit willen we bereiken door synergie met de programmas en activiteiten op scholen. Daarnaast neemt Regenboogstad Oss actief deel aan ontwikkelingen rondom vertrouwenspersonen en seksueel grensoverschrijdend gedrag in sport. In 2023 - 2026 geven we invulling aan het idee van Korfbalvereniging DOT Oss om een veiliger sportklimaat te creëren voor LHBTIQ+s binnen de sport en sportverenigingen in de gemeente Oss. Partners: SEC, TOP Oss, COC NoB, DOT, 30hn Blankenstein Foundation & sportclubs Plan van aanpak l Regenboogstad Oss: Uitvoeringsplan 2023 - 2026 l April 2023 Blad 5
Nieuwkomers Oss kent veel nieuwkomers. We zijn alert op en hebben aandacht voor LHBTIQ+ nieuwkomers door begeleiding en empowerment. We bieden veiligheid en bescherming. En we geven voorlichting aan alle nieuwkomers over LHBTIQ+ thema, diversiteit & seksualiteit. Activiteiten geven we vorm met Thuis in Oss. Ook de te ontwikkelen educatieve voorstelling voor vO zetten we in om meer aandacht te vragen en begrip te creëren. Voor de Internationale Schakel Kias (ISK) ziin in samenwerking met Thuis in Oss, RADAR en cOc NoB speciale lesprogrammas ontwikkelt over het LHBTIQ+ thema. Deze worden in 2023 2026 voortgezet en doorontwikkeld voor de verschillende culturele achtergronden. Partners: Thuis in Oss, vluchtelingenwerk Oss, COC NoB, ONS Welzijn & GGD HvB Jaarlijks activiteiten Cominci Out Dap I IDAHOT I Paarse Vrijdap Ieder jaar organiseert Regenboogstad Oss op vaste dagen activiteiten of we sluiten aan bij activiteiten van partners. Denk hierbij aan activiteiten rondom IDAHOT (17 mei), Coming Out Dag (11 oktober) en Paarse Vrijdag (2 vrijdag in december). Maar ook aan gebeurtenissen rond het LHBTIQ+ thema, die aanleiding geven om te reageren. Partners: scholen, COC NoB, Movisie & Regenboogpartners Prajecten Fototentoonstellinp In het Roze Jaar 2017 maakte de organisatie van Roze Zaterdag de fototentoonstelling Iedereen mag er zijn.
Deze tentoonstelling reist nog steeds door Nederland. In 2023 - 2026 maken we een nieuwe portretreeks met Iokale portretten en verhalen, die aansluiten bij de wereld van nu. De nieuwe portretreeks wordt een reizende expositie, die in scholen, dorps- & wijkhuizen en andere publieke gebouwen kan worden tentoongesteld. De portretreeks maken we met de wijkteams in gemeente Oss. Partners: fotografen & schrijvers, scholen, COC NoB, Regenboogpartners & wijkteams Uitreikinci Jos Brink Prijs 2025 De is een initiatief van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De prijs wordt iedere twee jaar toegekend aan een persoon of organisatie, die zich inzet voor de acceptatie van LHBTIQ+s. Regenboogstad Oss en Theater van de Stad/Theater De Lievekamp willen in 2025 graag gaststad en -theater zijn voor de uitreiking van . Een keer geen stad uit de G5 of in de Randstad, maar een stad in de provincie. Oss is een trotse Regenboogstad!. Wij organiseren veel activiteiten voor & door de LHBTIQ+ gemeenschap. En wij kenmerken ons door onze pragmatische aanpak en goede samenwerkingen. Partners: Ministerie van OCW (emancipatie) &Theater De Lievekamp Plan van aanpak t Regenboogstad Oss: Uitvoeringsplan 2023 - 2026 l April 2023 Blad 6 5.1.2e 5.1.2e Fasering Het uitvoeringsplan 2023 - 2026 geeft richting voor de activiteiten in 2023 en verder. Het coliege van b&w stelt dit plan vast.
En de wethouder dient dit ter goedkeuring in bij het Ministerie van ocw. Aan het eind van elk jaar ondersteunt Movisie bij het evalueren van de uitgevoerde activiteiten. Voor het volgende jaar kunnen plannen en doelen bijgestuurd worden. In het plan is nadrukkelijk ruimte gelaten voor nieuwe initiatieven, ontwikkelingen en actualiteiten. Kritische succesfactoren l risico s - Mogelijkheid tot het blijven investeren in tijd door COC NoB (ZZPers en vrijwilligers), RADAR, projectpartners en de gemeente. - Aanhaken bij bestaande initiatieven, gebruik maken van deuren die al open staan. - Uitdragen van de visie door het college en gemeente Oss. - Aandacht van de pers, zodat het onderwerp breed onder de aandacht komt. Rapportagestructuur Uitvoeringsplan 2023 tot en met 2026 ter vaststelling in coilege ¡n april 2023. Tussentijdse rapportage gebeurt mondeling. Of andere ontwikkelingen moeten vragen om schriftelijk of breder informeren. Aan het eind van elkjaar houden we een korte evaluatie. Communicatie Het bereiken van de diverse doelgroepen en het uitzetten van activiteiten verdelen we onder medewerkers en vrijwilligers van COC NoB, RADAR, GGD HvB en andere betrokkenen, die steeds in contact blijven met de beleidsmedewerker en extern adviseur. Door de werving van ambassadeurs wordt de groep betrokkenen steeds groter.
De beleidsmedewerker van de gemeente organiseert ín samenwerking met de exteme adviseur de activiteiten. Ook onderhouden zij de webpagina en Facebookpagina van Regenboogstad Oss. In overleg met Communicatie informeren we inwoners en organisaties via de pers. Plan van aanpak l Regenboogstad Oss: Uitvoeringsplan 2023 - 2026 l April 2023 Blad 7
HOMOSEKSUALITEIT ALS RECREATIEVORM t Is maar watje onder recreatie verstaat... Inhoud 1. In1eiding 2. Banen in Nijmegen en omstreken 2. 1 beknopte inventarisatie - Hunnerpark/Keljkensbos - - De Elshof - De Berendonck - overige locaties - De GAYKrant 2.2 geschiedenis 2.3 gemeentelijk beleid - museum 3 - rouwcentrum - Sanadome - Waaisprong - A lgemene Plaatselijke Verordening - Geschopt, Gepakt, Geslagen? - Baanproject Recreatiepark De Berendonck 3.1 brief van het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken 3.2 (concept-)tekst vlugschrift 3.3 inventarisatie 3.4 gesprek Cruising als ruimteclaim 4.1 publikatie Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4.2 ondcrzoek Universiteit van Amsterdam - de baan - recreatiegebieden - De Oeverlanden 5. Conclusies 5.1 aanbevelingen 5.2 samenvatting 6 Noten Afgesloten: 5 april 1994 5.1.2e 5.1.2e 1. Inleiding De directe aanleiding voor deze notitie vormde een briefvan het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken waarin de Adviescommissie homo-/lesbisch beleid van de gemeente Nijmegen gevraagd werd om advies bij het oplossen van problemen in het RecreatieparkDe Berendonck. Deze briefkomt in hoofdstuk 3 uitgebreid aan de orde. Het Recreatieschap is een samenwerkingsverband waarvan ook de gemeente Nijmegen deel uitmaakt.
Hoewcl de taak van de commissie formeel beperkt is tot het adviseren van het college van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, heeft zij toch gemeend om aan dit verzoek te moeten voldoen. Bovendien is de voorzitter, , - op wiens voorstel de commissie om advies gevraagd werd - tevens wethouder in de gemeente Nijmegen. Gelet op de samenhang met een vergelijkbare problematiek op andere plaatsen, is in deze notitie gekozen voor een bredere opzet. Bovendien wordt niet uitgesloten geacht, dat er een verband bestaat tussen de toename van de problemen in De Berendonck en de (bouw-) plannen die in de gemeente Nijmegen gerealiseerd worden. Centraal in Homoseksualiteit als recreatievorm staan de zogenaamde banen, die in de VNG-publikatie ... dat het niet ongezien is gebleven. als volgt worden omschreven:1 Banen: Openbare ontmoetingsplaats voor mannen die (seksuele) contacten zoeken met andere mannen. Een wijd verspreid en oud fenomeen: er zijn banen bekend uit de 1 8e eeuw (de zogenaamde cruysbanen, waar zowel het Engelse cruising als het Nederlandse baan vermoedelijk van zijn afgeleid). Er bestaan veel verschillende banen. Er zijn er bij stations, in parken en plantsoenen, bij meren, stadsgrachten, kanalen, in bossen, aan stranden, in duinen, op pleinen, in passages maar ook bij sportparken, tunnels, urinoirs, in winkelcentra en langs auto- en snelwegen.
De aanwezigheid wordt niet bepaald door de aan- of afivezigheid van homo-uitgaansgelegenheden. Iedere baan heefi zijn eigen drukte, bezoekersaantallen, tijd enz. Hierbij dient opgemerkt te worden, dat het gaat om mannen die op zoek zijn naar homoseksuele contacten.2 Het hoeft daarbij niet altijd om homoseksuele mannen te gaan. Mannen die contact zoeken met andere mannen noemen zich vaak niet homoseksueel, bijvoorbeeld omdat ze getrouwd zijn en/ofvoor hun omgeving voor heteroseksueel door willen gaan. Uiteraard blijft het niet altijd bij zoeken alleen, maar vinden er in een aantal gevallen ook daadwerkelijk seksuele contacten plaats. Problemen kunnen ontstaan op plaatsen waar het zoeken van contact en de handelingen waartoe dit kan leiden, botsen met de behoeften en opvattingen van andere gebruikers die van dezelfde locatie gebruik maken. 5.1.2e 5.1.2e 2. Banen in Nijmegen en omstreken 2.1 beknopte inventarisatie Zoals iedere regio kent ook Nijmegen en omstreken een aantal locaties dat dienst doet als ontmoetingsplaats voor mannen die op zoek zijn naar homoseksuele contacten. Hoe en waarom een baan op een bepaalde plaats ontstaat, is niet altijd even duidelijk.
Een baan moet in ieder geval aan bepaalde (minimum-)eisen voldoen: men moet er schijnbaar doelloos op en neer kunnen lopen, hoewel de auto een steeds belangrijkere rol lijkt te spelen, en de aanwezigheid van beplanting en/ofandere voorzieningen die bepaalde handelingen aan het oog onttrekken, is noodzakelijk. Hunnerpark/Ke!flcensbos Het belangrijkste cruising-gebied in het centrum van Nijmegen is het Hunnerpark en directe omgeving. Deze baan is vanwege de ligging uitstekend bereikbaar voor zowel voetgangers, fietsers als automobilisten. De parkeerplaats op Keljkensbos leent zich minder goed voor het op en neer rijden; voor auto-cruising is deze locatie dus minder geschikt. Voor het voortbestaan van de baan is deze parkeerplaats echter van wezenlijk belang. De onmiddellijke nabijheid van het (uitgaans-)centrum zorgt er voor, dat het Hunnerpark vermoedelijk de drukst bezochte baan is. Het hart van de baan wordt gevormd door verhoogde gedeelte op de walmuur. A1s afwerkplaats worden verschillendc locaties gcbruik. Hct aantal mogelijkheden daartoe is met name overdag nogal beperkt. De beplanting biedt - vooral in de periode dat er geen blad aan de bomen zit - weinig beschutting. Omdat het Hunnerpark en omgeving de bekendste baan is trekt het niet alleen de meeste bezoekers aan, maar ook zaken als anti- homoseksueel geweld en homoprostitutie.
Gelet op het aanbod aan seks waarvoor niet betaald hoeft te worden, is het de vraag ofer voor hoerejongens wel een droge boterham te verdienen valt. Het Goffertpark kent eigenlijk een aantal verschillende locaties. De voormalige heidetuin op de hoek - is daarvan een van de belangrijkste. Automobilisten kunnen daar gemakkelijk hun auto kwijt om de hond uit te laten, terwijl ook fietsers en voetgangers zonder argwaan te wekken het gebied kunnen doorkruisen. De rododendrons lenen zich uitstekend als afwerkplaats. De biedt de mogelijkheid om op en neer te rijden,3 terwijl het gedeelte van de parkeerplaats rond de - inmiddels gesloopte - fietsenstalling voor het Goffertstadion het mogelijk maakt om rondjes te rijden. Het te enthousiast snoeien van alle lage begroeiing en de sloop van de fietsenstalling die inmiddels omgetoverd is in een overvloedig verlichte parkeerplaats, is een alles behalve positieve bijdrage van de gemeente Nijmegen aan hetcruising-gebeuren. Het feit dat hct hierboven genoemde gcdeelte van de parkeerplaats overdag dienst doet als verkeerstuin voor motor- en autorijscholen, maakt cruising op dat tijdstip vrijwel onmogelijk. Een dcrdc locatie aan de andere kant van de is sinds enige tijd door bouwwerkzaamheden ontoegankelijk.4 Het is niet duidelijk in hoeverre er na voltooiing van het complex nog ruimte overblijft voor cruising.
Het onvoldoende rekening houden met homorecreatie zou ertoe kunnen leiden dat de militaire begraafplaats Jonkerbos steeds meer als afwerkplaats dienst gaat doen. De E!shof Net over de Nijmeegse gemeentegrens - op het gebied van dc gemeente Heumen - bevindt zich De Elshof Het betreft hier een gebied van Staatsbosbeheer. De ligging in de onmiddellijke nabijheid van de wijk Hatert heeft tot gevolg dat het gebied (ook) veelvuldig gebruikt wordt door wandelaars, trimmers en mensen die hun hond willen uitlaten. Bovendien passeren er op bepaalde tijden grote aantallen leerlingen van de nabijgelegen scho lengemeenschap. A1s cruising-locatie is de ligging van een van beide parkeerplaatsen aan voor doorgaand (auto-)verkeer doodlopende wegen ideaal. Een tiental autos midden op een doodgewone door-de-weekse middag in 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e maart is niet ongewoon. De Elshof is typisch een locatie die alleen overdag en in de vroege avond gebruikt wordt. Na het vallen van de duistemis is het er - voor zover bekend - vrijwel geheel uitgestorven. De jonge bospercelen lenen zich uitstekend als afwerkplaats. Het natuurlijke labyrint dat op sommige plaatsen ontstaan is, zou elders als voorbeeld kunnen dienen. Argeloze wandelaars die zich niet buiten de paden begeven, worden niet geconfronteerd met wat er zich hierbuiten afspeelt.
Ook hier heeft Staatsbosbeheer zich onlangs bezondigd aan het iets te enthousiast snoeien van de struiken rondom een van de parkeerplaatsen. De Bereiidonck Het recreatiepark De Berendonck ligt in de gemeente Wijchen. Dit park bevindt zich in de on middellijke nabijheid van de Nijmeegse wijk Dukenburg, maar wordt hiervan gescheiden door de A73. Een klein gedeelte van het 170 hectare grote gebied wordt gebruikt voor homorecreatie. Deze vorm van recreatie vindt plaats in het zogenaamde natuurgebied, dat gelegen is in het zuidelijke gedeelte van De Berendonck. Het betreft een aangelegd natuurgebied met wat meer begroeiing dat ook bij naaktrecreanten, vissers en wandelaars in trek is. 5 Dat er in een gebied dat vanwege het enigszins beschutte karakter voor naaktrecreatie gebruikt wordt ook sprake is van homorecreatie, is niet zo verbazingwekkend. Voor een echt cruising-gebied voldoet het recreatiepark - zeker in het hoogseizoen - niet helemaal aan de eisen. De bereikbaarheid van parkeerplaats Het Goor aan de Weg ter Horst is niet ideaal. Hetzelfde geldt voor de bereikbaarheid van het gebied voor fietsers via de tunneltje onder de A73. Bovendien kan de combinatie van uiteenlopende vormen van recreatie op een relatief klein gebied tot problemen leiden.
Het is onduidelijk ofbovengenoemde parkeerplaats ook voor auto- cruising gebruikt wordt en of er s avonds en s nachts enige aetìviteit te bespeuren valt. overige locaties Naast de hierboven genoemde locaties zijn er in Nijmegen en wijde omgeving nog andere ontmoetingsplaatsen. Hierbij moet worden gedacht aan de waalstranden in de Ooijpolder, de Bisonbaai (richting Millingen ald Rijn), en het Wylermeer.6 In hoeverre het Nijmeegse station als een ontmoetingsplaats van enige betekenis functioneert, is niet bekend. Opmerkelijk is dat het Kronenburgerpark niet als baan te boek staat. Dit hangt vermoedelijk samen met het feit, dat in het park en de naaste omgeving vooral om heteroseksualiteit gaat. De GAYKrant Op gezette tijden publiceert De GA Y Krant een overzicht van de banen in Nederland en Vlaanderen. In de meest recente publikatie7 waarin uitdrukkelijk wordt vermeld dat men absoluut niet de pretentie heeft volledig te zijn, staat de volgende informatie over plaatsen in Nijmegen en omstreken: Nijmegen Hunerpark en het aansluitende Kelfkensbos kennen goede tijden vanafde schemering tot diep in de nacht. Doorzoek alle plekjes, want het gebeurt overal. Rondom de schemering is het gezellig in de buurt van het Wilhelminaziekenhuis. En wat te denken van de Bisonbaai? Helemaal achterin is het bij mooi weer erg druk.
Eigenlijk magje de hele Ooij-polder niet vergeten, waar het vooral bij mooi weer op de Waalstrancijes goed toeven is. Verder schijrit achter het Elshofcollege een baan te zijn. Ten slotte wijzen we nog op de Waalstrandjes en het recreatie-gebied De Beerendonck tussen Nijmcgen en Wijchen (ook alleen bij mooi weer). Hier moet u vooral zijn op parkeerplaats H, Het Goor geheten. [..] Wijchen Aan de snelweg Nijmegen-Den Bosch (A326) ligt ter hoogte van Wijchen een niet zo druk bezochte parkeerplaats. De omstandigheden zijn er niet ideaal meer, want de struiken en bomcn die de autos volledig aan het zicht van passanten onttrokken, zijn helaas gekapt. Alleen laat op de avond willen er nog weleens een paar mensen stoppen.
De informatie over het Wilhelminaziekenhuis is onjuist. Bedoeld wordt het terrein tussen het (nieuwe) Canisius Wilhelmina Ziekenhuis en de dat sinds enige tijd door bouwwerkzaamheden niet meer als baan gebruikt kan worden. Opvallend is de gedetailleerde informatie over recreatiepark De Berendonck. 2.2 geschiedenis Naar de geschiedenis van de ontmoetingsplaatsen in deze regio is (nog) geen onderzoek gedaan. Het Hunnerpark kwam in de zomer 1884 gereed 8 het lijkt dus weinig aannemelijk dat er voor die tijd op die locatie al aan cruising gedaan werd. Het nabijge1egenKelj7censbos maakt meer kans. In de l6de eeuw nam Johan het initiatief tot beplanting van het plein, dat als wandelplaats werd ingericht. Een aantal bomen werd in 183 1 gerooid om plaats te maken voor artilleriestallen en een barak voor soldaten. De rest van de beplanting verdween nagenoeg geheel in 1840. Het stadspark werd op 8 juli 1 939 feestelijk geopend. Ondanks de ondertitel 50jaarpark van LIEF en LEED besteedde de hieraan gewijde tentoonstelling° geen aandacht aan de homorecreatie. Het is onduidelijk wanneer deze locatie als baan dienst is gaan doen. Bovendien lijkt de baan zich van tijd tot tijd te hebben verplaatst. Tot aan het van dc jarcn !60 stond er in de nabijheid van het kruispunt Slotemaker de een urinoir.
Het is zeer aannemelijk, dat dit moest wijken vanwege het feit dat het urinoir niet gebruikt werd voor het doel waarvoor het bestemd was. In een briefd.d. 12 oktober 1990 die als lid van de sectie Harde Sector van de Klankbordgroep homo-/lesbisch beleid van de gemeente Nijmegen aan het Centrum Anti-discriminatie llomoseksualiteit (CAdH) te Amsterdam schreef, meldde hij o mtrent de problematiek rond de Nijmeegse banent in het verleden ondermeer het volgende: Uit, overigens niet gepubliceerde, bronnen (verhalen van ouderen, maar ook een radio-uitzending van wijlen flikkerradio Kuiije) weet ik dat in de jaren 50/60 enkele bakken in Nijmegen gebruikt werden als ontmoetingsplaats (o.a. op het ). Vrijwel al deze publieke waterp1aatsen zijn in de Ioop der tijden gesloten/gesloopt. Ofhierbij anti-homosexuele overwegingen een rol hebben gespeeld, weet ik niet zeker. De gemeente spreekt in die tijd vaak van overlast voor omwonenden, klachten van buurtbewoners, e.d. In de gemecntc was de KVP / het CDA tot diep in de jaren zeventig de dominerende factor, zowel ik de politiek als in het ambtelijk apparaat. De pers vond ze daarbij trouw aan haar zijde. Een onderzoekje daarin zal ongetwijfeld iets opleveren. In één geval leidt de sluiting van de bak evenwel tot een vervolg dat doet vermoeden dat van een ontmoedigingsbeleid sprake is.
Het gaat dan om de bak in het Hunnerpark, dat met de parkeerplaats op het Kelfkensbos en het aangrenzende Valkhofpark van oudsher een ontmoetingsplaats is geweest (rond de eeuwwisseling lag er de hoerenbuurt). Na de afbraak van deze bak kwain er natuurlijk geen einde aan de overlast, en in 1976 werd voorgesteld het in een restant van de oude stadswal gelegen Kuperstorentje, dat via een wenteltrap vanuit een lager gelegen deel van het park toegang bood, tot de wal afte sluiten. En toen was er wel sprake van onoirbaar gebruik. Het een en ander was voor de toen bestaande actiegroep de Rooie Flikkers aanleiding tot het voeren van enkele speelse acties. De zaak werd zelfs in de Raad behandeld waar de VVD-fractievoorzitter een compromis voorstelde. Het torentje zou overdag voor het toerisme geopend, maar s avonds gesloten worden. Wij hebben het torentje toen omgedoopt tot het -torentje. Overigens is het sindsdien ook overdag afgesloten met een hekwerk. En inmiddels herbergen de gewelven waartoe het torentje ook toegang bood een grote kolonie watervleermuizen. Dus alsjeblieft dicht laten! Dat was overigens nog niet de laatste aanslag op deze baan. In het begin van de jaren tachtig is er o.a. door een beroep te doen op veiligheidsargumenten een nieuwe verlichting aangebracht die de schemerige atmosfeer verpestte [..1.
Recentelijk is er sprake van de bouw van een nieuw museum en zelfs een ondergrondse parkeergarage op het Kelfkensbos. Voor de perikelen daaromheen verwijs ik naar de in deze briefbij esloten correspondentie van en het antwoord van wethouder terzake. In diens brief is ook sprake van wethouder Maar van een reactie van hem is mij niets bekend. De correspondentie waarnaar verwezen wordt en het antwoord van wethouder komt in het volgende onderdeel uitvoerig aan de orde. 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 2.3 gemeentelijk beleid Het homo-/lesbisch beleid van de gemeente Nijmegen lijkt tot op heden aan de harde sector te zijn voorbijgegaan. Binnen de Dienst stadsontwikkeling blijkt er geen ofte weinig aandacht te zijn voor het gebruik van de openbare ruimte door mannen die op zoek zijn naar homoseksuele contacten. De urinoirs zijn verdwenen,1 beplanting wordt bij voorkeur uitgedund ofhelemaal verwijderd en wat verlichting betreft, worden kosten nog moeite gespaard om ieder donker hoekje uit te bannen. Ook in ruimtelijke-ordeningsplannen ontbreekt een duidelijke visie. museum De plannen voor de bouw van een nieuw museum vormen hierop geen uitzondering. A1 in 199012 is het college van Burgemeester en Wethouders geattendeerd op de mogelijke gevolgen van de nieuwbouwplannen voor de baan.
3 Naast de gevolgen voor de locatie Hunnerpark/Kelfkensbos werd gewezen op de bedreiging van andere banen, waaronder Laatstgenoemde locatie had en heeft te lijden onder het CBR en allerlei nieuwbouwplannen. Tevens werd het volgende in overweging gegeven: Naar bezoekersaantallen van bovengenoemde banen is (nog) geen wetenschappelijk onderzoek gedaan. [..] Het aantal bezoekers moet evenwel worden geschat op enkele tientallen per dag/nacht. 0p een willekeurige door- de-weekse middag kan men op een baan meer bezoekers met kerinelijke bedoelingen vinden dan in een museum. Behalve het feit dat het gaat om mannen die belangstelling hebben voor (vluchtige) homoseksuele contacten, zijn er geen andere gemeenschappelijke kenmerken. A11e leeftijdscategorieën zijn vertegenwoordigd (vanaf 15 à 16 jaar); hetzelfde geldt voor opleiding, inkomen en beròep (ambtenaren!). ünder de bczockcrs kan men ook gehuwde mannen aantreffen. Van homoprostitutie is niet ofnauwelijks sprake. Om het een en ander in goede banen te leiden is in het kader van het gemeentelijke homobeleid eeri banenplan gewenst. Het feit dat er blijkbaar behoefte aan dergelijke banen bestaat, betekent dat hiermee bij de voorbereiding van allerlei plannen, waaronder de nieuwbouw van het museum, rekening gehouden moet worden.
Gebeurt dit niet dan bestaat er grote kans, dat het fenomeen zich verplaatst naar een ongewenste locatie of dat zich andere bedenkelijke ontwikkelingen voordoen (waarbij het museum bijvoorbeeld dienst gaat doen als afverkp1aats). In het verleden is hieraan te vaak geen of onvoldoende aandacht besteed. De verplaatsing van het CBR naar de Goffert is daarvan een goed voorbeeld. In een banenplan zal vanuit diverse invalshoeken het gemeentelijke beleid ten aanzien zulke ontmoetingsplaatsen moeten worden belicht. Allerlei diensten en instanties kunnen daarmee bij de uitoefening van hun taak dan ook daadwerkelijk rekening houden. [..] Het antwoord muntte uit door beknoptheid. Bij afwezigheid van de coördinerend wethouder voor homo-/lesbisch beleid, reageerde de wethoudèr als volgt: 4 Hierbij deel ik u mede, dat uw briefvan 3 juli jl. in goede orde is ontvangen. Ik zie op dit moment geen enkele aanleiding om het bestaan van een baan bij het Hunnerpark/Valkhofbij de planvorming rond nieuwbouw ten behoeve van een museum te betrekken, zolang uitsluitend gesproken wordt over de locatie Kelfkensbos. Een wetenschappelijk onderzoek naar bezoekersaantallen etc., zal vanuit de gemeente niet worden geïnitieerd.
Aangezien uw brief elementen bevat die op het beleidsterreiri liggen van collega wethouder heb ik uw briefmet mijn antwoord aan u ter kennisname aan hem en de dienst Stadsontwikkeling toegestuurd. Van meer dan alleen maar kennisname lijkt geen sprake te zijn geweest. Wie zou verwachten dat vervolgens bij de verdere nieuwbouwplannen voor het museum rekening gehouden zou worden met de baan, komt vooralsnog bedrogen uit. Ook in het raadsvoorstel inzake de Parkeergarage dat 4 jaar later aan de Raad voorgelegd wordt, is hierover niets terug te vinden. Uiteraard is de verantwoordclijk wethouder hierop gewezen. 6 Het stadium dat uitsluitend gesproken wordt over de locatie Kelfkensbos is dan inmiddels al lang voorbij. Toch weet de wethouder Alofs twee dagen voor de Raad met de bouw van de parkeergarage en het museum akkoord gaat, het volgende te melden: 7 Naar aanleiding van bovenvermelde brief, het volgende. lk ben van mening dat de reactie van mijn collega d.cl. 25 juli 1990 nog steeds van kracht is. Het huidige Raadsvoorstel gaat uit van nieuwbouw museum aan het Kelfkensbos, de locatie is onveranderd. 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e De bouw van de parkeergarage is ondergronds en ook de ingang van de parkeergarage is zodanig gepland dat er geen verstoring van de huidige baan optreedt, dat zou wel het geval zijn geweest bij variant a.
Die variant is evenals b en c niet aan de Raad voorgelegd. Dit overwegend zie ik geen aanleiding mijn standpunt van 25 juli 1990 te herzien. Het mag duidelijk zijn, dat - zonder aanvullende voorzieningen - de baan in het Hunnerpark ten dode opgeschreven is. De (bovengrondse) parkeergelegenheid op Kelfkensbos is voor de baan in het Hunnerpark van wezenlijk belang. rouwcentruin Een van ruimtelijke-ordeningsplannen waarbij cruising en de baan wel even ter sprake kwam, is het Uitwerkingsplan - 78 (rouwcentrum . Tijdens de inspraak werd ondermeer het volgende naar voren gebracht: 8 [..J Uit niets blijkt dat bij de plannen voor het rouwcentrum op enigerlei wijze rekening is gehouden met het feit, dat deze lokatie dienst doet als ontmoetingsplaats (sinds de verhuizing van het CBR naar het Goffertstadion is er een duidelijke verschuiving waar te nemen naar het terrein tussen de militaire begraaijlaats en het schippersintemaat). De geplande 70 parkeerplaatsen bieden uitstekende nieuwe mogelijkheden, met name voor automobilisten! De vraag is echter ofde bedenkers van het plan hieraan gedacht hebben. Een rouwcentrum en een baan is een niet erg voor de hand liggende combinatie. Ik kan mij evenmin voorstellen, dat het bestuur van het uitvaartfonds st. Barbara daarmee erg ingenomen is. Een en ander is echter moeilijk te verhinderen.
Het scheiden van rouwenden en mensen die met andere bedoelingen komen, is mijns inziens niet alleen onmogelijk maar ook ongewenst. In de plantoelichting wordt een en ander op uiterst summiere wijze als volgt samengevat en wordt hierover opgemerkt: 9 On1m0eting3p1aats Na sluitingstijd van het rouwcentrum wordt hct parkeerterrein met een hek gesloten. Bezoekers worden daarna alleen toegelaten na melding via een intercom. Aangesloten begrafenisondernemers beschikken over een elektronische sleutel. Totslot De veronderstelling, dat onvoldoende is nagedacht over het voorliggende plan, wordt niet gedeeld. Uit het vorenstaande mag het tegendeel blijken. Het behouden van groenstructuren is wcl degelijk een zaak die de nodige aandacht verkrijgt. Hier gaat het evenwel om een potentiële bouwlokatie. Bij de opzet en uitwerking van het bouwplan/uitwerkingsplan is het behoud van waardevol groen mede uitgangspunt geweest. In het daaropvolgende bezwaarschrift2° werd opnieuw aandacht gevraagd voor de gevolgen van bouwplannen voor ontmoetingsplaatsen van mannen die op zoek zijn naar homoseksuele contacten. Daarbij werd naar voren gebracht, dat plantoelichting blijk geeft van onvoldoende kennìs van zaken. Ten orirechte wordt er onder de kop ontmoetingsplaats van uitgegaan, dat cruising alleen na sluitingstijd plaatsvindt.
Reeds eerder werd gesteld, dat men op een willekeurige door-de-weekse middag op de baan meer bezoekers kan aantreffen dan in een museum.2 Overigens blijkt achterafdat bovengenoemd hek nooit gesloten is; fietsers van en naar het cwz kunnen ongehinderd passeren. Cruising- activiteiten zijn op het terrein van het rouwcentrum (nog) niet waargenomen. Het ingediende bezwaarschrift is voor Burgemeester en Wethouders geen aanleiding geweest om het plan niet vast te stellen. Een aardig detail is terug te vinden in het vaststellingsbesluit d.d. 7 mei 1991 waar achter baanfunctie tussen haakjes vermeld staat: trefpunt van al dan niet homoseksuele mannen en vrouwen. Het bezwaar wordt afgedaan met:22 Indien sprake is van overlast kan de politie om hulp gevraagd worden. Voor zover sprake is van ongewenste betreding van particulier terrein kan hiertegen worden opgctreden. Bij de goedkeuring van het uitwerkingsplan door Gedeputeerde Staten komt de baanfunctie niet meer aan de orde. 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e | : [..] Deze bestaande, recreatieve functie had ook behandeld Sanadome | moeten worden. Niet alleen de flora en de fauna. 5.1.2e Bij het Uitwerkingsplan | deed zich een | 5.1.2e | verwijst voor de baanfunctie naar de Goffert. vergelijkbare situatie voor.
Vanaf 1989 zijn plannen ontwikkeld voor de realisatie van een kuuroordJthermencentrumAsklepion24 | in het | 5.1.2e | de verkeerssituatie (CBR) laat | baanfunctie niet toe. Ook is 5.1.2e bosgebied tussen het cwz en de | . Ook dit maal | het beleid er kennelijk op gericht om het lage groen weg te halen. De komt het fenomeen cruising in een bezwaarschrift ter sprake:25 | oplossing bij het rouwcentrum (hek) is symptoombestrijding, Hier is sprake van een oude toezegging. Een heel ander purit van kritiek betreft het ontbreken van enige aandacht aan een van de huidige (recreatieve) functies van het plangebied. Het terrein | 5.1.2e | : is van mening dat de Goffert groot genoeg is voor het wordt thans namelijk veelvuldig gebruikt voorcruising. Door het grote aantal | handhaven van de baanfunctie. lesautos op de | heeft dit fenomeen zich in de afgelopen jaren 5.1.2e verplaatst van het aangrenzende Gcjfertpark naar het terrein aan de andere | Een zelfde gedachtengang is terug te vinden in het vaststellingsbesluit kant van de | . 5.1.2e Wellicht ten overvloede wil ik er in dit verband op wijzen, dat uit de | van Burgemeester en Wethouders d.d. 16 iuni 1992. Het bezwaar en toelichting bij de algemene herziening NPV blijkt, dat artikel 3 . 1 (Uitlokken | de reactie daarop | werd als volgt samengevat:2 met kennelijke bedoeling ontucht te plegen) hier niet van toepassing is: Met artikel 3.
1 kan de zogenaamde tijpelprostitutie worden aangpakt. Duideljk | Ten onrechte is geen aandacht besteed aan de huidige (recreatieve) fiinkties moet zjn dat de toenadering die homoseksuele mannen cp de baan zoeken, | van het plangebied, met name wordt het terrein veelvuldig gebruikt voor daaronder niet vall. (Raadsvoorstel Nr. 95/1991, pag. 9) | cruising; dit fenomeen heeft zich door het grote aantal lesautos van de Goffert verplaatst naar het onderhavige gebied. In mijn briefvan 3 juli 1990 aan de verantwoordelijke wethouder voor het | [..J Het behoud van de mogelijkheid van cruising/baanftinktie is op dit homo-/lesbische beleid heb ik aandacht gevraagd voor de gevolgen van | particuliere terrein niet het belangrijkste uitgangspunt. Wij zijn van mening, bouwplannen voor ontmoetingsplaatsen van (al dan niet) homoseksuele | dat het Goffertgebied hiertoe nog voldoende mogelijkheden biedt, ondanks de 5.1.2e | toename van het verkeer van (les)autos. mannen. In een reactie liet | mij op 25 juli 1990 weten: Aangezien uw brifelementen bevat die cp het beleids1errein liggen van collega | , heb ik uw brifmet mijn antwoord aan u ter kennisname 5.1.2e | De bezwaren werden ook in dit geval ongegrond verklaard. Dit maal aan hem en de dienst Sladsontwikkeling loegestuurd.
| is de samenvatting wel terug te vinden in goedkeuringsbcsluit van Maar ook nu weer blijkt, dat er bij de plannen op geen enkele wijze rekening | Gedeputeerde Staten. In plaats van de reactie van Burgemeester en mee is gehouden dat deze lokatie dienst doet als ontmoetingsplaats. In de | Wethouders, wordt opgemerkt dat zii de bezwaren in hun besluit van plantoelichtin | en het vaststellingsbesluit d.d. 7 mei 1992 van het Uitgewerkt plan | u- 78 (rouw centrum) wordt de baanfunctie wel expliciet 5.1.2e | l6juni 1992 uitvoerig en steekhoudend beoordeeld hebben.28 genoemd, maar daarbij wordt blijk gegeven van onvoldoende kennis van zaken. | waalsprong Dit maal zult u in ieder geval niet meer kunnen volstaan met de opmerking: Indien sprake is van overlast kan depolitie om huïp gevraagd | Voorafgaande aan de gemeenteraadsverkiezingen organiseerde het worden. Voorzover sprake is van ongewenste betreding vanparticulier terrein kan hiertegen worden cpgetreden. | Breed Homo Overleg een verkiezingsdebat gehouden waar ook de baan ter sprake kwam.29 A1s lijsttrekker van de PvdA pleitte 5.1.2e Ook in het verslag van de hoorzitting komt het feit dat er | geen aan- | wethouder | van volkshuisvesting en Stedelijke ontwikkeling dacht besteed is aan de baanfunctie voor homoseksuelen aan de orde:26 | bij die gelegenheid voor extra verlichting op de baan ten behoeve van de sociale veiligheid.
Bovendien dacht hij de Nijmeegse banenproblematiek in het kader van de waalsprong op te kunnen lossen. Dagblad De Gelderlander ineldde de volgende dag:3° Homobaan in Waalsprong? Eigenlijk moet er bij de plannen voor de Waalsprong voor homo-mannen een ontmoetingsplaats in de vrije natuur opgenomen worden. Want elke keer als we in de stad gingen bouwen, verdween cr wcer ZOTfl baan. De ogen van wethouder (PvdA) zijn geopend. Zo wijd, dat hij meent dat de homo-emancipatie wel voltooid is in Nijmegen. Maar echt serieus werd zijn idee voor de homobaan gisteravond tijdens het politiek debat van het coc in Villa Lila niet genomen. Het is de vraag in hoeverre wethouder hier werkelijk serieus genomen kan worden. Eerder had hij ook al eens het plan gelanceerd om een gedoogzone heroïneprostituées buiten de gemeentegrenzen te situeren. Algemene Plaatselijke Verordening Wat betreft de APV doet zich in Nijmegen een opvallend verschijnsel van Q,ositieve) discriminatie voor. In hct eerste lid van artikel 3. 1 dat betrekking heeft op uitlokken met de kennelijke bedoeling ontucht te plegen, is bepaald: 1. Het is verboden: a. op ofzichtbaar vanafvoor het publiek toegankelijke plaatsen, door woorden, gebaren of op enigcrlei andere wijze tot het plegen van ontucht uit te lokken; b.
zich op ofzichtbaar vanafvoor het publiek toegankelijke plaatsen te bevinden met het kennelijke doel tot het plegen van ontucht uit te lokken. In de toelichting bij de Algemene herziening NPV3 werd expliciet gesteld, dat duidelijk moet zijn dat de toenadering die homoseksuele mannen op de baan zoeken, hieronder niet valt.32 De toelichting is niet alleen ongelukkig geformuleerd, maar ook discriminerend ten aanzien van vrouwen en heteroseksuele mannen. In de model-APV van de VNG is in een soortgelijk artikel sprake van prostitutie in plaats van het plegen van ontucht.33 Geschopt, Gepakt, Geslagen? Mannen die op de baan op zoek zijn naar homoseksuele contacten lopen risico het slachtoffer te worden van anti-homoseksueel geweld. Een project dat hier dan ook niet onvermeld mag blijven, is Geschopt, Gepakt, Geslagen? (GGG) dat in 1989 van start ging. Voornaamste doel van dit project van Bureau Slachtofferhulp, homo- en lesbische beweging, gemeente en Gemeentepolitie is het bieden van hulp en opvang aan slachtoffers van anti-homoseksueel en anti-lesbisch geweld. De belangrijkste onderdelen van het project zijn een publiekscampagne en een training voor politiemensen.34 Het evaluatieverslag maakt overigens melding van het afkeuren van het eerste ontwerp voor de folder waarop een boom in een park zichtbaar is.
Aangezien het Goffertpark en Hunnerpark/Kelfkensbos bekend staan als ontmoetingsplaatsen, zou de foute suggestie worden gewekt dat anti-homoseksueel geweld alleen op dergelijke ontmoetingsplaatsen voorkomt.35 Baanproject A1s onderdeel van het project Aids en Homoseksualiteit Nijmegen is door de aandachtsfti.nctionaris Aids en Homoseksualiteit in 1992 ook een baanproject opgezet als een van de activiteiten ter stimulering, continuering en ondersteuning van veilig vrijgedrag bij mannen met homoseksuele contacten. Aan het baanproject dat gerealiseerd is in de periode julilaugustus/ september 1992, hebben 4 vrijwilligers meegewerkt. Het heeft geleid tot het voeren van 50 gesprekken met bezoekers op ontmoetingsplaatsen in het Hunnerpark/Kelitkensbos en het Goffertpark.36 Een van de conclusies van het evaluatieverslag luidt:37 Het baanproject moet in de komende jaren herhaald worden, omdat met deze werkwijze andere subgroepen bereikt worden dan bij verschillende andere voorlichtingsactiviteiten. Bovendien is tijdens voorlichting op de baan een meer persoonlijk gerichte manier van aanspreken mogelijk. Van het baanproject is een apart verslag verschenen.38 Een opvallend gegeven daarin is het feit, dat de vrijwilligers zich beperkt hebben tot 5.1.2e 5.1.2e bepaalde uren van de avond.
Voor wat betreft het Goffertpark is vanwege het ontbreken van straatverlichting gekozen voor de schemerperiode. Het Hunnerpark/Kelfkensbos werd bezocht tussen 22.00 en 0 1 .00 uur. Over het algemeen waren er voldoende mannen op de baan aanwezig om een aantal gesprekken te voeren, maar het is en blijft helaas vrij onvoorspelbaar op welk tijdstip en welke dag(en) de grootste populatie aanwezig is. 39. Statistisch verantwoorde conclusies kunnen op basis van het beschikbare cijfermateriaal niet worden getrokken. 3. Recreatiepark De Berendoiick 3.1 briefvan het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken Op 3 februari 1994 zond het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken de Adviescommissie homo-/lesbisch beleid van de gemeente Nijmegen een briefover het onderwerp: Gebruik natuurgebied de Berendonck. De tekst luidde als volgt: A1s recreatieschap zijn wij eigenaar en beheerder van een viertal dagrecreatieparken, die zijn aangelegd om te voorzien in de behoefte aan diverse vormen vari openluchtrecreatie, zoals zonnen en zwemmen, zeilen, motorbootvaren, surfen, kanoën, vissen, wandelen en fietscn, e.d. Het beleid hierbij is dat wij de mensen zoveel mogelijk vrijheid willen geven in de wijze waarop men wil recreëren. Dit kan alleen als men met elkaar rekening houdt. Zonder enige sturing blijkt dit niet te kunnen. Daarom hebben wij enkele zaken geregeld in onze A.P.V.
Ten aanzien van het aspect naaktrecreatie hebben wij gemeend hierin geen onderscheid te maken en dit op alle parken zonder enige beperking toe te staan. Dit standpunt werd mogelijk gemaakt door de wijziging van het Wetboek van Strafrecht in 1986, waarbij art. 430a in werking is getreden. Van de mogelijkheid om bepaalde gebieden aan te wijzen voor naaktrecreatie, om het elders te kunnen verbieden, heefi het recreatieschap afgezien. In de dagelijkse praktijk blijkt dat degenen die naakt willen recreëren, geen gebruik maken van de hiervoor aangelegde stranden en lig- en speelweiden en andere, hiervoor niet bestemde en derhalve niet ingerichte, plaatsen zoeken. zolang dit niet leidt tot vernielingen, aantasting van de feitelijke bestemming ofhinder c.q. overlast voor de andere gebruikers, wordt dit door ons oogluikend toegestaan. In het recreatiepark de Berendonck gelegen in de gemeente Wijchen wordt het natuurgebied dat is aangelegd voor wandelen, fietsen en vissen steeds meer gebruikt door naaktrecreanten. Een kleine groep naaktrecreanten betrefi homos, die het natuurgebied zien als ontmoetingsplaats om hun sexuele contacten te hebben. Dit geschiedt vaak op een opzichtige wijze, waaraan de andere bezoekers van het gebied aanstoot nemen. Er zijn al geluiden dat men beter de Berendonck kan mijden. Zoals reeds aangegeven willen wij zo min mogelijk zaken regelen.
Gezien de vorengenoemde ontwikkelingen kan het echter zijn dat wij gedwongen worden maatregelen te nemen. Zeker ook gezien de reactie van de politie (= District Tweestromenland bij name van de rayonchef ) die alleen op kan treden als er strafbarc feiten gebeuren en die in dit geval van mening is dat er geen sprake is van een overtreding van de openbare zeden en 5.1.2e derhalve geen strafbaar feit. Wij hebben overwogen om middels een vlugschrift cf. bijgevoegd afschrift de bezoekers van het natuurgebied te informeren over de klachten en de functie die het gcbied heeft. Na ovcrleg met de politic is daar vanafgezien, omdat daarmee niet uitgesloten zou zijn dat de pers hieraan aandacht zou gaan besteden. Niet dat wij de openbaarheid vrezen, maar meer oin de zaak niet te laten escaleren, waardoor wij gedwongen zouden kunnen worden om vergaande maatregelen te nemen, die ook de bezoekers die geen hinder c.q. overlast veroorzaken treffen. Vorigjaar heeft een visser het conflict gezocht door te dreigen met perspublicaties en een bord plaatste met de tekst Heren u wordt geregistreerd en gefotografeerd b.v.d.1 Een bord dat wij uiteraard direct hebben vcrwijderd. Hierover is met de politic ook contact geweest. Om een beeld te krijgen wat er zoal in het natuurgebied gebeurt is vanaf 12 augustus 1993 geïnventariseerd. Van de rapportages zijn afschriften ter kennisname bijgevoegd.
Doordat het voortdurend slecht weer was, was er geen goed beeld te vormen. Zoals u zult begrijpen staan wij voor een dilemma en weten niet goed hoe dit op te lossen. Onze voorzitter , tevens wethouder in de gcmeente Nijmegen heeft voorgesteld om met u contact op te nemen, opdat u ons een advies kunt geven voor het door ons te voeren beleid in deze. Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Vertrouwend van u op korte termijn een reactie te mogen ontvangen. Recreatieschap Nijmegen en Omstreken, w.g. , directeur. 3.2 (concept-)tekst vlugschrift De tekst van het hierboven genoemde vlugschrift dat bedoeld was om• de bezoekers van het gebied te informeren, zag er als volgt uit: Geachte bezoeker, De laatste tijd ontvangt het Recreatieschap regelmatig klachten van wandelaars, vissers en andere bezoekers van het natuurgebied in de Berendonck. Men zegt in toenemende mate geconfronteerd te worden met uitdagend en aanstootgevend gedrag en met ongewenste toenaderingspogingen. Het natuurgebied is eigenlijk bestemd voor wandelaars en vissers. Andere vormen van recreatie worden er geaccepteerd, zolang imaar niet leidt tot vernielingen oftot problemen met de openbare orde. Dit laatste echter is steeds meer het geval. Zo zeer, dat vele recreanten zich onbehaaglijk of zelfs niet meer veilig voelen in dit gebied.
Wandelroutes die door het natuurgebied lopen worden steeds minder gebruikt en visplaatsen worden gemeden. In de Berendonck komen verschillende categorieën van bezoekers, die alle hun eigen wensen hebben en eisen stellen. Meestal levert dit geen enkel probleem op. Aan de vrijheid vari iedere bezoeker om te doen en te laten wat hij/zij wil hechten wij grote waarde; regels worden alleen gesteld waar en wanneer dat echt noodzakelijk is. Het mag echter niet zo zijn, dat de vrijheid van de een die van de ander gaat beperken. Wanneer bepaalde groepen bezoekcrs ecn deel van het park niet meer kunnen gebruiken omdat zij daarbij belemmerd ofgehinderd worden door anderen, is er sprake van een ontoelaatbare situatie en ziin wij genoodzaakt om nadere maatregelen te treffen. Alvorens hiertoe over te gaan, doen wij een beroep op de bezoekers van het natuurgebied. Wij verzoeken u om tijdens uw bezoek rekening te houden met uw medebezoekers. Een zeker mate van terughoudendheid en discretie mag toch van eenieder verwacht worden? Het Dagelijks Bestuur van het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken. 3.3 Inventarisatie De inventarisatie waarvan in de brief van het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken sprake was, is zeer summier. Deze omvatte slechts een zevental rapporten waarvan de inhoud hieronder vrijwel integraal is weergegeven.
De initialen van de personen door wie het rapport opgemaakt is, zijn weggelaten. Natuurgebied datum 12 augustus 1993 (donderdag) tijdstip ongeveer 14.30 - 15.30 uur weer eerst droog, naderhand regen, temperatuur ± 20 graden opmerkingen inventarisatie gestaakt i.v.m. regen 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e daturn | 13 augustus 1993 (vrijdag) | ternperatuur ± 23 graden tijdstip | ± 15.00 uur | oprnerkingen | orn ± 18.45 politie Wijchen rnelding doorgekregen weer | zonnige perioden, ternperatuur ± 21 graden | van een paar recreanten dat er een vijftal aantal].en | geparkeerde autos | : ± 20 | vissers wilgestruiken aan het snoeien waren. oprnerkingen | geparadeer door naakte rnannen o.a. op de paden | politie had op dat rnornent geen wagen beschikbaar en belde de beheerder die op dat daturn | 14 augustus 1993 (zaterdag) | rnornent afwezig was. Belde toen de vervanger die tijdstip | 13.30 - 15.15 uur | gekornen is. Met de inrniddels thuisgekornen weer | zonnig, ook wat bewolking, ternperatuur ± 23 | gearriveerd, naar de onheilsplek gereden. Grote beheerder is hij, de politie was inrniddels ook graden | vertakte wilgestruiken waren gekapt (struiken aantallen | geparkeerde autos | : 46 | van ± 4 rn. hoog). In één van de stronken was (brorn-)fietsen | : 21 aanwezig in het | ook nog vuur gestookt.
natuurgebied | De recreanten hadden alles aanschouwd en ook de recreanten | kentekens van de autos genoteerd. - naturisten | : ± 60, waarvan 50 rnannen, 6 vrouwen en 4 kinderen | Door de politie zijn twee verdachten gehoord (hebben bekend) . Het Rschap stelt zich civiele - vissers | : geen | partij voor een bedrag van .f | (vervanger 5.1.2f - geklede zwernrnerš : 8 | heeft aangifte gedaan). - wandelaars | : 16 oprnerkingen | veel geparadeer van rnannen op de wandelroutes | datuin | 21 augustus 1993 (zaterdag) (witte en rode wandelroute) en daarbuiten; | tijdstip | ± 15.00 uur verder niets aanstootgevends gezien | weer | zonnige perioden, rnaar ook veel bewolking, aantallen | geparkeerde autos : 14 droog, ternperatuur ± 23 graden daturn | 17 augustus 1993 (dinsdag) | (brorn-)fietsen | : 7 aanwezig in het tijdstip | 14.45 - 16.00 uur | natuurgebied weer | zonnig, ook wat bewolking, ternperatuur ± 21 graden | recreanten aantal len | geparkeerde autos | : 27 | - naturisten | : ± 20 (brorn-)fietsen | : 10 aanwezig in het | - vissers | : geen natuurgebied | oprnerkingen | weinig geparadeer - wandelaars | : 8 recreanten - naturisten | : ± 50, waarvan 42 rnannen, 5 vrouwen en 3 kinderen | datum | 24 augustus 1993 (dinsdag) - vissers | : 1 | tijdstip | 14.30 - 15.30 uur - geklede zwernrners : 3 | weer | zonnige perioden, droog, ternperatuur ± 17 - wandelaars | : 4 | graden oprnerkingen
| visser gesproken: Had zelf geen last van | aantallen | geparkeerde autos | : 3 naturisten, zou toch zn zoon niet rneenernen | recreanten | : 4 gezien het feit wat hij zelf bespeurde. | oprnerkingen | níets Viste nu 2,5 rnaand op de Berendonck en legde uit waarorn hij daar viste (karper trekt a.h.w. oin de kopeinder heen) . zelf de rode wandelroute gelopen en onderweg regelrnatig rnannen gezien die daar aan het lopen waren. Verder niets aanstootgevends gezien (ook kleinere paadjes langsgelopen) daturn | 20 augustus 1993 (vrijdag) weer | zonnige perioden, rnaar ook veel bewolking, 3.4 gesprek Naar aanleiding van de hierboven vermelde briefmet bijlagen vond er op 17 maart 1994 op het kantoor van het Recreatieschap Nijmegen en Omstreken een gesprek plaats met en Wijers.4° Na afloop van het gesprek werd een bezoek gebracht aan het natuurgebied van het recreatiepark De Berendonck. Tijdens dit gesprek is er op een zeer open wijze over en weer informatie uitgewisseld over homorecreatie en de problemen in De Berendonck. Daarbij kwam naar voren dat er vóór 1993 geen klachten waren over contactzoekende mannen. In hoeverre de klachten afkomstig zijn van slechts enkele individuen41 die iedere vorm van homoseksualiteit afwijzen, is niet helemaal duidelijk.
Niets wijst erop, dat met het illegaal kappen van wilgestruiken op 20 augustus 1993 beoogd werd om homoseksuele handelingen tegen te gaan; de struiken stonden in de weg bij het vissen! In de ioop van het gesprek werd duidelijk dat de oplossing van problemen niet gezocht moet worden in het uitbannen van alle openlijke vormen van homorecreatie, maar dat maatregelen genomen moeten worden om deze vorm van recreatie in goede banen te leiden. Op dit punt verschilt de homorecreatie niet van andere vormcn van recreatie. Een verbod op het zoeken en leggen van homoseksuele contacten is niet alleen onuitvoerbaar, maar zou bovendien alleen maar tot het verschuiven van het probleem leiden. Ook cruising kan gezien worden als een vorm van recreatie, zoals wandelen, fietsen, vissen etc. t Is maar watje onder recreatie verstaat... Voor elke vorm van recreatie zal het gebied in ieder geval aan bepaalde eisen moeten voldoen. Er is geen enkele reden voor een principieel andere benadering als het om homorecreatie gaat. De feitelijke bestemming wordt uiteindelijk bepaald door de gebruikers van het gebied. De kiacht dat seksuele contacten zich in alle openheid en voor iedereen zichtbaar zouden afspelen, wekt bevreemding. Homoseksuele contacten op de baan vinden in de regel op een zodanige wijze plaats dat argeloze voorbijgangers daar niets van merken.
A1s derden toch klagen, zou dat kunnen komen door de inrichting van het gebied of omdat de voorbijgangers wat minder argeloos zijn dan zij doen voorkomen. Wat de inrichting betreft, is er voor het natuurgebied van De Beren- donck een aantal concrete maatregelen in ieder geval het overwegen waard. Zo zou het verleggen van de rode- en witte-paaitjesroute een positieve bijdrage kunnen leveren aan het onzichtbaarmaken van homoseksuele contacten; thans lopen deze wandelroutes dwars door het gebied waar mannen lopen te paraderen en dat bovendien dienst doet als afwerkplaats. Daarnaast zouden bepaalde zijpaden door middel van beplanting visueel afgesloten kunnen worden. Wandelaars blijven hierdoor op het rechte pad, terwiji mannen die op zoek zijn naar homoseksuele contacten deze barrière moeiteloos nemen. Het paradeerprobeem is voor een deel het gevolg van de ideeën over homoseksualiteit bij degenen die het paraderen als een probleem ervaren. Het is een vooroordeel dat mannen die niet op zoek zijn naar homoseksuele contacten het risico lopen besprongen te worden. Iemand die in dit vooroordeel gelooft, zal iedere naakte man op een pad in het natuurgebied als een bedreiging ervaren. Een algemeen verbod om zich naakt op de paden te begeven, is het kind met het badwater weggooien.
De mededeling in folders en op bordjes dat in De Berendonck naakt gerecreëerd mag worden, kan de druk op het natuurgebied wellicht iets verminderen. Ofbaanbezoekers werkelijk uitdagend kijken is moeilijk vast te stellen. De beoordeling van degene die zich bekeken voelt, is subjectief. Bovendien moet iemand zelfook kijken om vast te stellen dat hij bekeken wordt. Dit kan door de ander ten onrechte uitgelegd worden als een teken van belangstelling. Het is niet aannemelijk dat baanbezoekers zich schuldig maken aan ongewenste toenaderingspogingen op een wijze zoals heteroseksuele mannen dat in bepaalde gevallen bij vrouwen doen. De kans dat de ander daar niet van gediend is en overgaat tot fysiek geweld, is immers niet denkbeeldig. 5.1.2e 5.1.2e 4. Cruising als ruimteclaim 4.1 publikatie Vereniging van Nederlandse Gemeenten Homoseksualiteit heeft in het kader van de gemeentelijke beleidsvorming twee aspecten. Het ene betreft de wijze waarop de samenleving op homoseksualiteit reageert; het andere aspect is de maatschappelijke positie van de lesbische vrouw en de homoseksuele man. In de eerder genoemde VNG-publikatie ... dat het niet ongezien is gebleven. komen de homo-ontmoetingsplaatsen in het onderdeel Ruimtelijke ordening aan bod.
De publikatie geeft aan welk beleid de gemeente kan voeren om anti-homoseksueel gedrag tegen te gaari en hoe de positie van homoseksuelen te verbeteren is. In het onderdeel 5.7.2 wordt gesteld: Voor homoseksuele mannen is het van belang dat homo-ontmoetingsplaatsen ongemoeid worden gelaten. Geen onnodige afbraak van urinoirs en evenmin afsluiten van parken en laantjes die als ontmoetingsplaatsen in gebruik zijn. Dit wordt ook met zoveel woorden genoemd in de publikatieBeleidsaanbevelingen homo-emancipatie en resultaten 88/ 89 van de stadsdeelraad van Amsterdam Noord. In de nota ffomoseksualiteit van maart 89 van de gemeente Groningen wordt gesteld dat homo- ontmoetingsplaatsen ook wel banen genoemd, die geen overlast veroorzaken en waarvan de aanwezigheid niet in strijd is met de sociale veiligheid, dienen te worden geaccepteerd en met rust gelaten. Overigens blijkt uit het onderzoeksrapport Schijperen in de Scheveningse Bo.jes dat het onderscheid ontinoetingsplaats/prostitutie nog niet is ingeburgerd. Veel van de klachten van omwonenden en recreanten bleken voort te komen uit de angst voor de crimogene werking die veelal uitgaat van prostitutie, terwijl voor zover bekend van ontmoetingsplaatsen geen crimogene werking uitgaat. voorlichting kan hierover meer duidelijkheid verschaffen.
Dit zou kunnen gebeuren door bij het bos betrokken functioriarissen of zoals in een Amsterdams park is gebeurd door het aanstellen van een parkwachter. Ook de plantsoenendienst kan bijdragen aan een homo-vriendelijk ruiintelijk ordeningsbeleid. Uit onderzoek4 blijkt dat enkele plantsoenendiensten in het verleden, vaak op initiatiefvan één medewerker, een offensiefbeleid tegen banen hebben gevoerd. Kaalkappcn of openkappcn en dcrgclijke van beplanting, met ander woorden snoeien uit zedelijke motieven. Overigens wordt door een degelijk offensief optroden de baan alleen maar verplaatst en daarmee het probleem letterlijk verschoven. Nu blijkt dat groendiensten over het algemeen de baan gedogen46. Er is een ontwikkeling zichtbaar van een offensiefoptreden naar erkennen en van erkennen naar een beleid voor de banen. Dit beleid zou onder andere kunnen inhouden dat groendiensten voorzieningen trcffen bij voorbeeld extra afvalbakken en met de baan als vorm van recreatie, rekening houden in de beheersplannen. Op deze wijze kan de plantsoendienst invloed uitoefenen op de voorkoming van overlast. Net onderzoeksrapport De baan in goede banen wijst op het belang van samenwerking tussen de plantsoenen dienst, politie en de plaatselijke homo- organisatie, ten einde vanuit verschillende invalshoeken te komen tot een beleid voor banen.