Document · PDF

OUD Bijlage 1 - 20240523 Jaarstukken 2023 college 28-5

Raadsvergadering 8 juli 2024, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Jaarstukken 2023 (B)33.898 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2023

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................4 Inleiding ...................................................................................................................................................6 Programma 0 | Bestuur en ondersteuning ...............................................................................................8 Thema Bestuur ....................................................................................................................................8 Thema Dienstverlening en Organisatie .............................................................................................11 Programma 1 | Veiligheid ......................................................................................................................17 Thema Crisisbeheersing en brandweer .............................................................................................17 Thema Openbare orde en veiligheid .................................................................................................17 Programma 2 | Verkeer en vervoer .......................................................................................................22 Thema Verkeer, vervoer en wegen

...................................................................................................22 Programma 3 | Economie ......................................................................................................................26 Thema Ondernemen en werkgelegenheid ........................................................................................26 Thema Grondexploitatie - bedrijventerreinen ....................................................................................28 Programma 4 | Onderwijs ......................................................................................................................32 Thema Onderwijs ...............................................................................................................................32 Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................39 Thema Cultuur ...................................................................................................................................39 Thema Recreatie en Toerisme ..........................................................................................................41 Thema Openbaar groen ....................................................................................................................42 Thema Sport

......................................................................................................................................44 Programma 6 | Sociaal domein .............................................................................................................49 Thema Uitvoering sociale wetgeving .................................................................................................49 Thema Maatschappelijke ondersteuning ...........................................................................................53 Thema Jeugdhulp ..............................................................................................................................57 Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen................................................................................................60 Programma 7 | Volksgezondheid en milieu ...........................................................................................67 Thema Milieu .....................................................................................................................................67 Thema Gezondheid en Leefstijl .........................................................................................................70 Thema Duurzaamheid .......................................................................................................................72 Programma 8 |

Bouwen, wonen en gronden .........................................................................................83 Thema Ruimtelijke ordening ..............................................................................................................84 Thema Wonen ...................................................................................................................................85 Thema Landschap, Natuur, Biodiversiteit, Landbouw en Erfgoed.....................................................88 Thema Grondexploitatie - niet bedrijventerreinen en vastgoed .........................................................91

Paragrafen .............................................................................................................................................95 Lokale heffingen ................................................................................................................................95 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................99 Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................................102 Financiering .....................................................................................................................................107 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................109 Openbaarheidsparagraaf .................................................................................................................111 Verbonden partijen ..........................................................................................................................112 Grondbeleid .....................................................................................................................................121 Projecten

..........................................................................................................................................124 OWO samenwerking ........................................................................................................................126 Oekraïne ..........................................................................................................................................128 Jaarrekening ........................................................................................................................................130 Grondslagen jaarrekening ...............................................................................................................130 Balans en toelichting........................................................................................................................132 Overzicht van baten en lasten met toelichting .................................................................................154 Rechtmatigheidsverantwoording .....................................................................................................161 Uiteenzetting financiële positie ........................................................................................................162 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) .......................................................163

Wet Normering Topinkomens ..........................................................................................................192 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld.....................................................................195 Algemene dekkingsmiddelen ...........................................................................................................197 Kosten Overhead .............................................................................................................................198 Vennootschapsbelasting..................................................................................................................198 Onvoorzien ......................................................................................................................................198

Inleiding Inleiding Met de jaarstukken 2023 leggen wij als college bestuurlijk verantwoording af over wat we in 2023 hebben gedaan. Het jaar 2023 is het tweede jaar waarover we als huidig college verantwoording afleggen aan u over het gevoerde beleid. Veel van wat we als gemeente in 2023 van plan waren, hebben we kunnen realiseren. Samen met onze inwoners, instellingen en bedrijven, als gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie. In de jaarstukken vindt u meer in detail de verantwoording op de verschillende beleidsterreinen. Het jaar 2023 liet ons op een bijzondere manier ervaren hoe belangrijk en waardevol het is om een samenleving te zijn en hoe moeilijk dat soms ook is. De voortdurende oorlog in Oekraïne, de gevolgen voor de energiemarkt en de inflatie hebben in 2023 een grote rol gespeeld. Daarnaast bleven de zorgen om het klimaat, het stikstof- en fosforvraagstuk. In de uitslag van de landelijke verkiezingen zijn de tegenstellingen in de samenleving zichtbaar geworden. Daarnaast is er vaak weinig vertrouwen in de overheid. Dit alles heeft ook hun weerslag in onze eigen gemeente, op onze schaal. We zien het als onze opgave om, op die lokale schaal, te blijven werken aan het bouwen aan onze samenleving. Een samenleving waarin een betrouwbare overheid eraan meehelpt dat iedereen kan meedoen. Hoe we dat hebben gedaan, kunt u in deze verantwoording over 2023 lezen.

Financieel sluiten we het jaar positief af, met een aanvullend resultaat van afgerond € 1,2 mln. ten opzichte van het begroot resultaat van € 1,9 mln. voor 2023. Het totaalresultaat voor 2023 komt daarmee op € 3,1 mln. We kijken uit naar het gesprek met u over deze jaarstukken, in de gemeenteraadsvergadering van 8 juli 2024. Het resultaat op hoofdlijnen Het aanvullend resultaat van € 1,2 miljoen wordt verklaard door de restantmiddelen voor de opvang van Oekraïners. Wij zullen bij de resultaatsbestemming voorstellen om deze middelen toe te voegen aan de reserve opvang Ontheemden. De vergoeding per opgevangen ontheemde neemt in 2024 opnieuw af terwijl de noodzaak voor opvang blijft bestaan en zelfs toeneemt. De middelen in deze reserve zullen in de toekomst nodig zijn om opvanglocaties in stand te houden en aanvullende locaties te creëren. Financieel overzicht begroting

(bedragen x €

2024 Omschrijving

1.000,-) Jaarrekening

Begroting

Begroting 2023 incl.

Jaarrekening

2022

2023

wijzigingen

2023

Verschil

Saldo baten en lasten

9.365

594

2.901

4.384

1.483

Saldo toevoegingen en

5.434

-30

-1.002

-1.292

-290

14.799

564

1.899

3.092

1.193

Structureel saldo

5.339

264

531

598

Incidenteel saldo

9.460

300

1.368

2.494

1.127

onttrekkingen aan reserves Saldo Verdeeld in

Per programma vindt u de nadere toelichting op zowel de structurele als incidentele baten en lasten. In deze nadere analyse wordt op taakveldniveau benoemd wat de afwijkingen waren voor het programma in kwestie. Dat geldt voor de nadelen én de voordelen. Daarnaast is in het hoofdstuk Jaarrekening in de paragraaf "Overzicht van baten en lasten met toelichting" een algemene toelichting op het resultaat, een cijfermatig overzicht totaal, een cijfermatig overzicht per programma en een volledig overzicht van de incidentele baten en lasten opgenomen.

De controleverklaring De jaarstukken 2023 zijn door de accountant gecontroleerd. Deze heeft voor de getrouwheid een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Wij verwachten dat wij met de beleidsmatige en financiële inhoud van dit document opnieuw een transparante verantwoording hebben afgelegd. Beetsterzwaag, 6 juni 2024.

de secretaris

de burgemeester

Sandra van 't Hooge

Andries Bouwman

Programma 0 | Bestuur en ondersteuning Programma 0 | Bestuur en ondersteuning In 2023 is de coalitie van Opsterlands Belang, FNP, PvdA en ChristenUnie het tweede jaar ingegaan. Het uitgangspunt was dat in de gemeente de overheid dicht bij de mensen staat en dat duidelijk is wat je wel of niet van die overheid kan verwachten. Daarom is gewerkt aan duidelijkheid in hoe besluiten tot stand komen en hoe en wanneer je daar invloed op kan hebben. De gemeenteraad is meer aan bod geweest aan de voorkant van het proces. Dit alles met als doel om de kernwaarden van modern bestuur, transparantie, openbaarheid en resultaatgerichtheid, te borgen. Opsterland is een zelfstandige gemeente in Zuidoost-Fryslân en wil die zelfstandigheid behouden. De gemeente Opsterland heeft naast de samenwerking in OWO-verband ook de verbinding met andere gemeenten, zoals met Heerenveen en Smallingerland, gezocht. Dat is ook breder gedaan met de deelname aan de P10 het samenwerkingsverband van 32 grote plattelandsgemeenten. Vanuit deze positie hebben wij onze ambities en uitdagingen onder de aandacht van de landelijke en Europese politiek gebracht. Adequate en persoonlijke dienstverlening is belangrijk. Naast de dienstverlening in het gemeentehuis zijn steeds meer producten digitaal beschikbaar voor inwoners en bedrijven. Over onze dienstverlening en andere onderwerpen communiceren we actief en efficiënt.

We zijn een professionele organisatie, met aandacht voor modern werkgeverschap en werknemerschap. We zorgen dat onze rol als gemeente beter aansluit bij de netwerksamenleving. Hier werken we aan door middel van een organisatieontwikkelingstraject. Kaderstellende documenten Coalitieakkoord Opsterland 2022-2026 - Mei-inoar foarút Romte en ferskaat 2013 Informatiebeleidsplan OWO-gemeenten 2017-2020 Bestuursovereenkomst OWO-samenwerking (2015) Standpuntbepaling voortgang OWO-samenwerking (2016) OWO-visie (2021)

Thema Bestuur Doelstellingen Wij willen het vertrouwen in de overheid en de verbondenheid van mensen met hun omgeving versterken Het vertrouwen in de politiek en het bestuur en de verbondenheid van mensen met hun omgeving wordt in het algemeen minder. Wij willen dit de komende vier jaar samen met inwoners, organisaties en bedrijven verbeteren.

Maatregelen We betrekken jongeren bij de politiek Wat wilden we bereiken We gaan met de raad in gesprek over manieren om de politiek meer bij jongeren te betrekken. Wij bekijken bijvoorbeeld of we jaarlijks een kinderburgemeester kunnen benoemen. Wat hebben we gedaan In september is feestelijk de eerste kinderburgemeester van Opsterland benoemd. De kinderburgemeester moet los worden gezien van de jeugdraad, dit vanwege het leeftijdsverschil. In 2023 is het advies voor het organiseren van een jeugdraad voorbereid. De raad heeft in januari 2024 besloten een jeugdraad te laten ontwikkelen en uitvoeren in de vorm van een pilot.

Wij maken een participatieverordering Wat wilden we bereiken 1. De gemeenteraad stelt een visie op participatie vast en een participatieverordening. Daarin staan de spelregels voor het samenwerken van inwoners en gemeente. Bijvoorbeeld hoe de gemeente inwoners betrekt bij het maken en uitvoeren van beleid. In de visie en de verordening regelen we in elk geval dat vanaf het begin helder is welke rollen en verantwoordelijkheden de samenleving en de gemeente hebben. 2. Na een jaar doen we een eerste evaluatie hoe de visie en de verordening werken. Wat hebben we gedaan In 2023 is een eerste opzet gemaakt. Door personele uitval heeft het opstellen van de visie en verordening vertraging opgelopen. Naar verwachting wordt eind 2024 de visie en verordening aan de raad voorgelegd.

Doelstellingen De privacy van burgers is gewaarborgd De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt strenge eisen aan de verwerking van persoonsgegevens door onze gemeente van haar inwoners en haar medewerkers.

Maatregelen Wij zorgen dat onze organisatie voldoet aan de AVG Wat wilden we bereiken We zijn bezig met het invoeren van de verplichte maatregelen in het kader van de AVG. Denk hierbij aan privacyverklaringen, verwerkeringsregister en datalekprotocollen. Hiermee gaan we in 2023 voldoen aan de basisvereisten van de AVG. Wat hebben we gedaan In 2023 hebben we de verplichte protocollen, registers en aanvullende documentatie uit de AVG gemaakt en in gebruik genomen. Dit biedt ons een goed uitgangspunt om de persoonsgegevens van inwoners, samenwerkingspartners en eigen medewerkers te beschermen.

Doelstellingen Opsterland blijft bestuurlijk zelfstandig en in staat om toekomstige opgaven uit te voeren, zelf of in samenwerking met (keten)partners Opsterland is een zelfstandige gemeente en wil die zelfstandigheid behouden.

Maatregelen De raad houdt sturing op de verbonden partijen Wat wilden we bereiken Opsterland is deelnemer aan een aantal verbonden partijen. Wij zorgen ervoor dat de raad tijdig geïnformeerd wordt over belangrijke ontwikkelingen bij de verbonden partijen en zienswijzen kan indienen op bijvoorbeeld de begroting van verbonden partijen.

Wat hebben we gedaan De raad is geïnformeerd over begrotingen en jaarstukken van de verbonden partijen. Daarnaast zijn er informatiebijeenkomsten geweest, bijvoorbeeld over de wijzigingen in de Omgevingswet. De raad is ook actief geïnformeerd over actuele kwesties bij verbonden partijen, bijvoorbeeld over de Fumo en Veiligheidsregio Fryslân. Via de P10 dragen wij bij aan verbetering van de leefbaarheid van het platteland Wat wilden we bereiken Opsterland is een van de leden van de P10, het netwerk van grote plattelandsgemeenten. Samen met de andere leden behartigen wij de belangen van plattelandsgemeenten bij de provinciale, nationale en Europese overheden. Wat hebben we gedaan De P10 heeft inmiddels 32 deelnemers. Samen behartigen zij de belangen van grote plattelandsgemeenten, bijvoorbeeld met de in 2020 gelanceerde Agenda Platteland. In 2023 heeft de P10, in de aanloop naar de verkiezingen, voor meerdere specifieke thema's gelobbyd. De belangrijkste thema's waren de leefbaarheid van platteland, de stikstofmaatregelen en de herverdeling van het Gemeentefonds. De P10 pleit voor gedifferentieerd rekeningrijden en laat zijn stem horen over onderwerpen als energietransitie, wonen en onderwijs.

Wij dragen met de Regiodeal Zuidoost-Friesland bij aan de ontwikkeling van de regio Wat wilden we bereiken In 2020 is de aanvraag Regio Deal Zuidoost-Friesland (vijf gemeenten samen met Provincie en Wetterskip) gehonoreerd met een rijksbijdrage van €15.000.000,- voor de periode 2020 - 2023. De cofinanciering van de rijksbijdrage is geregeld binnen bestaande projecten en middelen in ZuidoostFriesland die bijdragen aan de doelen van de Regio Deal. Nadien is een en ander verder uitgewerkt tot de Regio Deal Zuidoost-Friesland. Opsterland is bestuurlijk trekker van de Regio Deal. Het kabinet heeft de ambitie om met de regionale partners Regio Deals af te sluiten, ter versterking van de regio’s en daarmee van de samenleving. Uitgangspunt is de eigen regionale kracht. In de deals werken Rijk en regio samen aan meervoudige opgaven die bijdragen aan de brede welvaart. Met de rijksbijdrage gaan we in Opsterland investeren in het in 2022 uit te werken integrale programma Geweldig Gorredijk en in vernieuwing van de Brink in Bakkeveen. Hiervoor ontvangt de gemeente Opsterland een rijksbijdrage van €1.600.000,-.

Daarnaast zijn er in de hele periode van de Regio Deal meerdere regionale projecten die ook hun uitwerking krijgen in Opsterland: - het regionale project Natuur & Landschap (herstel landschapselementen); - een extra impuls op het gebied van duurzaamheid/energietransitie; - een nadere uitwerking van het programma van het regionale team Recreatie &Toerisme; - in de regiodealperiode kunnen lokale initiatieven een aanvraag indienen bij het Regiofonds waarin een Rijksbijdrage van circa €1.000.000,- is opgenomen; - er is een Regiobudget Dorpsontwikkelingsmaatschappijen van 10 x €25.000,-; - de provincie zet een plus op de gebiedsontwikkeling Koningsdiep (€500.000,-); - het Wetterskip gaat aan de slag met verschillende projecten om bij droogte water langer vast te houden met regelbare stuwen en duikers; - met het thema Zorgeconomie zetten we in op een leefbare- en betaalbare regio waar onze inwoners prettig kunnen (blijven) wonen en werken (rijksbijdrage €400.000,-).

Wat hebben we gedaan In 2023 waren de projecten in uitvoering. In Opsterland verliep dat zonder noemenswaardige complicaties of vertragingen. Project Brink Bakkeveen is inmiddels opgeleverd. Bij een beperkt aantal regiodeal-projecten was de voortgang echter te gering. Dit heeft ertoe geleid dat het regio-bestuur bij het Rijk gevraagd heeft om een verlenging van de Regiodeal met één jaar. Dit verzoek is gehonoreerd, en de einddatum van de regiodeal is nu gesteld op 1 oktober 2025. Wij werken samen in OWO-verband Wat wilden we bereiken Met de gemeenten Ooststellingwerf en Weststellingwerf vormen wij de OWO-samenwerking. OWO kent de volgende gezamenlijke afdelingen: - Bedrijfsvoering (financiële administratie, personeels- en salarisadministratie, inkoop en aanbesteding, ICT, documentaire informatievoorziening en verzekeringen; gehuisvest in Wolvega); - Beheer en Registratie (belastingen, vastgoedinformatie en backoffice Werk, inkomen en zorg; gehuisvest in Oosterwolde); - Vergunningverlening, toezicht en handhaving; gehuisvest in Gorredijk. De komende jaren investeren wij extra middelen in de gezamenlijke bedrijfsvoering, bijvoorbeeld op het gebied van ICT. Naast de huidige samenwerking in de drie afdelingen en bij belangrijke dossiers als de Omgevingswet verkennen wij de kansen voor meer samenwerking, zoals afgesproken in de OWO-visie uit 2021.

Daarnaast trekken wij zoveel mogelijk samen op in regionale verbanden, zoals verbonden partijen. De colleges van B&W moeten goed in positie zijn in het bestuur van de OWO-samenwerking. Wat hebben we gedaan In 2023 is fors ingezet op het voorbereiden van de invoering van Microsoft 365 in het eerste kwartaal van 2024. Ook de invoering van de Omgevingswet is in gezamenlijkheid opgepakt en zo veel mogelijk geharmoniseerd om de uitvoering te stroomlijnen.

Thema Dienstverlening en Organisatie Doelstellingen De gemeentelijke organisatie is stabiel, slagvaardig en efficiënt, en is op haar taken berekend Een goed toegeruste en stabiele organisatie kan een slagvaardige en efficiënte dienstverlening leveren aan het college, de raad en de samenleving. Hiervoor investeren wij in organisatieontwikkeling, een andere manier van werken en goed werkgeverschap.

Maatregelen Wij gaan verder met de ingezette organisatieontwikkeling Wat wilden we bereiken In 2020 zijn we gestart met een organisatieontwikkelingstraject om beter aan te sluiten bij de rol van de gemeente in de netwerksamenleving. De afgelopen twee jaar zijn de aansturing en de inrichting van de teams aangepast. Ondertussen zit de hele organisatie in een traject om te leren en ontwikkelen. De kernpunten hiervan zijn integraal werken, rolduidelijkheid, eigenaarschap nemen en feedback geven en ontvangen. Dit traject loopt door in 2023.

Wat hebben we gedaan In 2023 is de training eigenaarschap gegeven. Deze training is het logische vervolg op de training feedback geven en ontvangen. Het effect van deze trainingen zal vooral zichtbaar zijn in de dagelijkse uitvoering van beleid en projecten. Wij nemen maatregelen om een aantrekkelijke werkgever te zijn Wat wilden we bereiken De arbeidsmarkt staat onder druk. Ook voor onze gemeente is het steeds lastiger geworden om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden en vast te houden. Om ervoor te zorgen dat mensen graag voor onze gemeente willen werken, onderzoeken wij welke maatregelen nodig zijn om onze positie op de arbeidsmarkt te verbeteren. Dit doen wij in OWO-verband en waar mogelijk Fryslânbreed. Wat hebben we gedaan In 2023 hebben we maatregelen getroffen om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden. Het herzien van onze arbeidsmarktstrategie is een maatregel die het meest zichtbaar is en goede resultaten oplevert. Ook zijn we bezig met aantrekkelijk werkgeverschap. Het opzetten van een vitaliteitsprogramma door en voor medewerkers is hier onderdeel van. Wij stimuleren een andere manier van werken Wat wilden we bereiken Werken in de netwerksamenleving vraagt van medewerkers dat zij niet altijd op kantoor werken. Het soort werk bepaalt waar dat het beste gedaan kan worden.

De ene keer is dat op kantoor, de andere keer is dat bij een maatschappelijke partner of thuis. In de coronatijd heeft de organisatie al veel ervaring opgedaan met dit hybride werken. Deze ontwikkeling, die al enige tijd loopt, vraagt om een andere inrichting van de gemeentelijke gebouwen en om de juiste middelen voor medewerkers om hun werk te kunnen doen. In 2023 gaan wij hiermee verder. Wat hebben we gedaan In 2023 is het werkcafé opgeleverd. Dit is de eerste stap in het gereedmaken van het gebouw zodat die beter het anders werken stimuleert en aansluit op de behoeften van de medewerkers.

Doelstellingen Dienstverlening is adequaat, klantvriendelijk en oplossingsgericht We zijn bereikbaar op de wijze waarop onze inwoners en ondernemers dat wensen, via de website (24/7), telefoon, post of fysiek (gemeentehuis). Hierbij stimuleren we het gebruik van het digitale kanaal en blijven we gebruik maken van nieuwe ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening. De waardering van inwoners en ondernemers voor onze dienstverlening is minstens gelijk aan het landelijk gemiddelde voor gemeenten.

Maatregelen Onze dienstverlening krijgt minstens een 7 Wat wilden we bereiken Het is belangrijk om een adequate dienstverlening te leveren. Daarvoor streven we naar een gemiddelde beoordeling van minimaal een 7 over 2023.

Wat hebben we gedaan In het voorjaar 2023 heeft onderzoekbureau Telan middels 255 benaderingen de telefonische dienstverlening van gemeente Opsterland beoordeeld en vertaald naar rapportcijfers, waarbij de streefwaarde voor een goede dienstverlening een rapportcijfer 8 was. Het KCC scoorde een 8,5 op de bereikbaarheid. In 100% van de gevallen zijn we technisch bereikbaar. Het KCC handelt maar liefst 85% van de gesprekken direct af. In 94% van de gevallen is de beller geholpen met óf een direct antwoord of door doorverbonden te worden met de juiste persoon. Aandachtspunt is de snelheid van beantwoording (binnen 30 seconden). Dit voldoet op dit moment met 79% net niet aan de norm van 80%. Oorzaak is dat het afhandelen van het telefonisch verkeer, bedoeld voor de medewerkers op de backoffice veel tijd kost, wat op dat moment ten koste gaat van de capaciteit van het opnemen van nieuw inkomend telefoonverkeer. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Eenheid

2021

2022

2023

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

7,6

8,1

8,5

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

7,1

6,9

7,8

Apparaatskosten

Kosten per inwoner (in € 1,-)

€ 735

€ 833

€ 983

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

14,4%

19,6%

18,6%

Overhead

% van totale lasten

13,0%

14,2%

15,0%

Bron: eigen gegevens De berekening van deze indicatoren is gebaseerd op het document van de VNG ´Definities beleidsindicatoren ‘bestuur en organisatie´.

Wat mag het kosten Mutaties in de reserves moeten worden verwerkt in programma 0 maar niet alle reserves hebben betrekking op programma 0. Om een juiste financiële analyse per programma te kunnen maken zijn in onderstaande tabel alleen de mutaties die betrekking hebben op programma 0 meegenomen.

x € 1.000 Exploitatie

Realisatie

Begroting

Begroting 2023

Realisatie

Mutatie begroting

2022

2023

(incl

2023

/realisatie 2023

(Primair)

wijzigingen)

Lasten

21.148

19.779

21.729

23.013

1.284

Baten

70.508

63.867

69.384

69.749

365

Saldo voor bestemming

49.361

44.088

47.655

46.735

-919

Lasten

260

13.705

Baten

1.147

14.350

14.797

447

Saldo na bestemming

50.247

44.088

48.300

47.827

-472

Mutaties reserves

Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie

Begroting 2023

Realisatie

Mutatie begroting

(incl

2023

/realisatie 2023

wijzigingen) Saldo per taakveld 0.1 Bestuur

-1.601

-1.638

-37

0.10 Mutaties reserves

-1.002

-1.292

-290

0.11 Res. van de rekening van baten en

-1.899

1.899

-1.018

-1.064

-46

-167

-160

0.4 Overhead

-16.506

-16.829

-322

0.5 Treasury

1.276

1.217

-59

0.61 OZB woningen

2.423

2.429

0.62 OZB niet-woningen

1.546

1.535

-12

lasten 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

0.64 Belastingen overig 0.7 OPS.uitkeringen en ov. uitkeringen GF 0.8 Overige baten en lasten Saldo voor bestemming

-32

61.648

61.654

-40

-471

-430

44.754

45.443

689

Stortingen reserves Perspectiefbrief 2023 BGW DEC 2023 budgetoverheveling

-13.075

-130

-13.205

13.850

386

gemeentelijke gebouwen Totaal stortingen reserves Onttrekkingen reserves Perspectiefbrief 2023 JR 23 vrijval corona reserve JR 23 reserve organisatiedoelstelling

Totaal onttrekkingen reserves

13.850

14.297

447

Saldo na bestemming

45.399

46.535

1.136

Tussen het hoofdoverzicht en de specificatie per taakveld voor bestemming zit een verschil van -1292 (-2901 begroting). Dit ontstaat door dat alle mutaties reserves op taakveld 0.10 geboekt zijn. In de specificatie laten we deze echter zien in het programma waar de reserve betrekking op heeft. Daarnaast is in de specificatie het resultaat opgenomen op taakveld 0.11.

Om het juiste inzicht per programma te krijgen worden de mutaties in de reserve toegelicht in het desbetreffende programma ipv in programma 0.

Toelichting op de financiën Het saldo na bestemming van dit programma is in 2023 € 2.271.000 voordeliger dan geraamd. Taakveld 0.1 Bestuur geeft in 2023 een nadeel van € 37.000 In 2023 is een bedrag van € 4.000 (voordeel) vrijgevallen aan de voorziening wethouderpensioenen. Per balansdatum 31 december 2023 zijn de actuariële berekeningen van toekomstige pensioenverplichtingen voor wethouderpensioenen geactualiseerd. Door een stijging van de wettelijk verplichte rekenrente was deze vrijval mogelijk. Door de indexatie van pensioenen van de (voormalig) wethouders is dit voordeel beperkt gebleven. De voorziening is per balansdatum toereikend om de toekomstige pensioenverplichtingen te dekken. De hogere kosten in dit taakveld (€ 41.000) zijn voornamelijk hogere personeelslasten en de niet geraamde huisvestingskosten voor de waarnemend burgemeester. Taakveld 0.10 Reserves De mutaties in de reserves worden steeds bij het desbetreffende programma toegelicht. Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening baten en lasten Hier is het resultaat van de Verantwoording 2023 verwerkt. Taakveld 0.2 Burgerzaken geeft in 2023 een nadeel van € 46.000 In de perspectiefbrief 2023 is de opbrengst van de verkoop van de reisdocumenten verhoogd met €80.000. De bijbehorende inkoopkosten van de reisdocumenten zijn hierbij niet aangepast. Dit is hoofdzakelijk het nadeel van dit taakveld.

Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden geeft in 2023 een voordeel van € 7.000 Enkele niet begrote huren en pachten geven een voordeel van € 54.000. De voormalige schoolgebouwen, welke in afwachting van herbestemming zijn, geven een nadeel van € 57.000 door hogere lasten voor elektriciteit (€17.000) en gas (€ 40.000). Dit is veroorzaakt door inflatie en het aantal gebouwen. De overige posten zijn per saldo € 10.000 nadelig. Taakveld 0.4 Overhead geeft in 2023 een nadeel van € 322.000 De facilitaire kosten geven een nadeel van € 173.000. De hogere kosten bestaan uit elektriciteit (€ 82.000), gas (€13.000), verzekeringen (€ 26.000) en schoonmaak (€ 52.000). De inflatie is hier hoofdzakelijk de oorzaak van. De personeelsgerelateerde kosten zijn in 2023 € 217.000 hoger dan begroot (nadeel). Van dit verschil wordt voor € 61.000 veroorzaakt door hogere kosten als gevolg van de organisatieontwikkeling. Dit bedrag is onttrokken uit de reserve Organisatiedoelstellingenfonds. Het overige verschil wordt veroorzaakt door diverse voor- en nadelen. De OWO-kosten op dit taakveld geven een voordeel van €120.000. De uitvoeringskosten uit taakveld 0.6 (belastingen) geven een nadeel van €21.000. Het voordeel op het derde deel van de OWO-afdelingen is per saldo € 99.000. De onderhoudskosten van het materieel van de buitendienst geeft een nadeel van € 97.000.

Om het personeel efficiënt in te zetten op het werk is het aantal te onderhouden voertuigen is afgelopen jaren gestegen. Daarnaast zijn de kosten voor onderhoud en wettelijke keuringen toegenomen. De overige kosten waren per saldo € 45.000 nadeliger. Taakveld 0.5 Treasury geeft in 2023 een nadeel van € 59.000 ten opzichte van de begroting. Er is € 135.000 meer rente schatkistbankieren ontvangen. Bij de begrotingswijziging december 2023 is een voorzichtige inschatting gemaakt die uiteindelijk positiever afwijkt. Daarnaast is de omslagrente in 2023 naar 0% gezakt (was 0,5%) waardoor er geen doorbelasting aan dit taakveld heeft plaatsgevonden. De raming op dit punt is niet aangepast waardoor een nadeel is ontstaan van € 195.000.

Taakvelden 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet woningen geven in 2023 een nadeel van € 5.000. De OZB-opbrengst is in 2023 nagenoeg gelijk aan de begroting (€ 16.000 voordelig). Voor een verdere toelichting kan verwezen worden naar de paragraaf lokale heffingen. De uitvoeringskosten geven een nadeel van € 21.000. Taakveld 0.64 Belastingen overig geeft in 2023 een nadeel van € 32.000 ten opzichte van de begroting. Dit nadeel wordt grotendeels veroorzaakt doordat er minder aanmaningskosten in rekening zijn gebracht dan begroot. Taakveld 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds geeft in 2023 een voordeel van € 6.000 ten opzichte van de begroting. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten geeft in 2023 een nadeel van € 430.000 ten opzichte van de begroting. In 2022 en 2023 heeft een steekproef voorbelasting BTW/BCF plaatsgevonden door de Belastingdienst. De eerste uitkomsten van het onderzoek voorspellen een kostenpost van circa € 500.000 waarvoor een voorziening is gevormd. De kostenpost bestaat uit geconstateerde fouten m.b.t. geclaimde btw uit het compensatiefonds of ten onrechte gevorderde btw in de voorbelasting. Deze "fouten" worden over de afgelopen 5 jaar doorgetrokken. Met deze som wordt de terugvordering vanuit de belastingdienst bepaald. Momenteel zijn wij nog in gesprek met de belastingdienst over geschillen in de geconstateerde fouten.

In het begrotingsjaar 2024 verwachten we de definitieve uitkomst van het onderzoek. In de begroting is een structurele raming opgenomen van € 37.500 voor onvoorzien. In 2023 is hier geen gebruik van gemaakt. Het restant betreft kleine verschillen op dit taakveld. De mutatie in de reserves bij programma 0 geeft in 2023 een voordeel van € 447.000 ten opzichte van de begroting. Dit betreft een onttrekking van € 61.000 uit de reserve Organisatiedoelstellingen. De reserve Corona is vrijgevallen en dit geeft een voordeel van € 386.000. Beide reserve mutaties waren niet begroot.

Programma 1 | Veiligheid Programma 1 | Veiligheid Doelstelling Opsterland is een veilige en gezonde leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen Het gemeentelijk veiligheidsbeleid omvat een groot aantal onderwerpen, variërend van personen met verward gedrag tot georganiseerde criminaliteit. Veiligheid dient integraal te worden benaderd. Het strekt zich namelijk uit tot alle schakels van de veiligheidsketen, benut de mogelijkheden van alle partijen en bewaakt en benut de dwarsverbanden tussen de diverse beleidsterreinen. De gemeente Opsterland ziet het als haar taak om eigen initiatieven van inwoners, maatschappelijke organisaties in het kader van veiligheid te stimuleren en om omstandigheden te creëren die het mogelijk maken dat burgers deze initiatieven ook daadwerkelijk kunnen oppakken en waarmaken. Kaderstellende documenten Integraal Veiligheidsbeleid Opsterland 2019-2022 Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 2020 2024 OWO-gemeenten Ontwikkelagenda leefbaarheid

Thema Crisisbeheersing en brandweer Doelstellingen Wij zijn voorbereid op een crisis of incident Wij willen als gemeente beter voorbereid zijn op een crisissituatie of incident. Een crisis of incident heeft impact op het functioneren en acteren van de gemeente. Het regionale risicoprofiel 2022-2025 vanuit de Veiligheidsregio Fryslân gaan we vertalen naar de praktijk voor de gemeentelijke organisatie. We stemmen concreet af met de ketenpartners om te voldoen aan de gestelde kaders binnen het risicoprofiel.

Maatregelen We actualiseren de plannen en processen crisisbeheersing en zorgen voor de inrichting en opleiding van de crisisorganisatie Wat wilden we bereiken We gaan in 2023 de crisisorganisatie vormgeven en actief voorbereid zijn op inzet bij een ramp, crisis of incident. Wat hebben we gedaan In 2023 zijn de interne plannen geactualiseerd. Er is geïnvesteerd in het opleiden, trainen en oefenen van crisisfunctionarissen en collegeleden, waardoor ze beter voorbereid zijn op inzet bij een ramp, crisis of incident.

Thema Openbare orde en veiligheid Doelstellingen Wij pakken vormen van ondermijnende criminaliteit aan In 2023 is, net zoals voorgaande jaren, onze inzet erop gericht om krachtig op te treden tegen ondermijnende criminaliteit en de maatschappelijke voedingsbodem die dit mogelijk maakt, te verminderen. Daarnaast zetten we ons in om de gemeentelijke organisatie, ondernemers en bewoners bewust en weerbaar te maken tegen ondermijning.

Maatregelen We creëren meer bewustwording rondom het thema ondermijnende criminaliteit Wat wilden we bereiken In 2023 vinden, in aansluiting op eerdere bewustwordingssessies die zijn gehouden, bewustwordingssessies plaats. Daarnaast geven we verdere uitvoering aan het plan van aanpak ondermijning en de Intentieverklaring Friese Norm Ondermijning. Wat hebben we gedaan In 2023 hebben we bewustwordingssessies georganiseerd. Concrete voorbeelden hiervan zijn: het organiseren van een ondermijningsdag (voorlichting herkennen signalen drugsproductie/criminaliteit) voor de ambtelijke organisatie, het bestuur (college en raad) en inwoners. Daarnaast is een bewustwordingssessie ondermijning voor de gemeenteraad georganiseerd. Ook is er gecommuniceerd over de integrale handhavingsacties (ondermijning). Denk hierbij bijvoorbeeld de actie “De boer op” waarbij boeren bewust zijn gemaakt van de gevaren van ondermijnende criminaliteit en het controleren van garageboxen. De handhavingsacties en de communicatie hierover draagt bij aan de bewustwording. Daarnaast is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak ondermijning en de Intentieverklaring Friese Norm Ondermijning. Concreet voorbeeld hiervan is de nieuwe samenwerking met Meld Misdaad Anoniem.

We monitoren en bundelen signalen van ondermijning en geven indien nodig hier opvolging aan Wat wilden we bereiken In 2022 zijn we gestart met het Lokaal Informatieoverleg Ondermijning. In 2023 continueren we dit overleg. In dit overleg komen ambtenaren van verschillende afdelingen samen om (mogelijke) signalen van ondermijning met elkaar te delen. Tevens wordt bepaald welke eventuele (integrale) acties uitgevoerd kunnen worden om de signalen van ondermijnende criminaliteit aan te pakken dan wel tegen te gaan. Wat hebben we gedaan In 2023 hebben we het Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIO) gecontinueerd. In dit overleg komen ambtenaren van verschillende afdelingen samen om (mogelijke) signalen van ondermijning met elkaar te delen. Er zijn in 2023 diverse signalen gedeeld in het LIO. Dit heeft in sommige gevallen geresulteerd in een handhavingsactie.

Doelstellingen Wij realiseren nieuw Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2027 Het huidige Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 loopt af. Om die reden moet er nieuw Integraal Veiligheidsbeleid komen voor de jaren 2023-2027. Hierin staat beschreven wat de ambities, doelstellingen en uitgangspunten van de gemeente zijn op het gebied van veiligheid.

Maatregelen We stellen het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2027 op en geven hier (samen met onze ketenpartners) uitvoering aan Wat wilden we bereiken In 2023 laten we het Integraal Veiligheidsbeleid inclusief een veiligheidsagenda vaststellen. Wat hebben we gedaan In 2023 is het niet gelukt om het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2026 vast te stellen. Wel is er in 2023 een begin gemaakt met het opstellen van nieuw veiligheidsbeleid. Zo is de startnotitie om te komen tot nieuw beleid vastgesteld en is de uitkomst van de veiligheidsanalyse met de gemeenteraad besproken. Op basis hiervan is verder gewerkt aan het opstellen van het veiligheidsbeleid. Het nieuwe integraal veiligheidsbeleid zal medio 2024 worden aangeboden aan de raad.

Doelstellingen Wij vergroten het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners, ondernemers en bezoekers Opsterland is een veilige gemeente. Dit willen we in 2023 vasthouden. De inzet van handhaving, het jongerenwerk en andere ketenpartners is erop gericht om (ernstige) overlast in de buurt te verminderen en escalatie te beperken. Daarnaast willen we in 2023 maatregelen uitvoeren om inwoners en ondernemers weerbaar te maken tegen woninginbraken en heling.

Maatregelen Wij beperken en verminderen overlast door het aanbieden van hulp en/of het voeren van regie om tot een goede aanpak te komen Wat wilden we bereiken Wij werken samen met onze ketenpartners in de aanpak van overlast. Dit is inmiddels een beproefde werkwijze waarin alle ketenpartners hun rol kennen. We voeren procesregie in complexe casuïstiek en blijven buurtbemiddeling inzetten bij burenruzies. In 2023 zetten we waar dat van toepassing is, de beleidsregels Wet aanpak woonoverlast in. Daarnaast hebben we een integrale en persoonsgerichte aanpak voor overlastgevende jeugd(groepen). Wat hebben we gedaan In 2023 hebben wij volgens de AVE methodiek (Aanpak ter Voorkoming Escalatie) samen met onze ketenpartners gewerkt in de aanpak van overlast. Dit is inmiddels een beproefde werkwijze waarin alle ketenpartners hun rol kennen. Verder hebben we procesregie in complexe casuïstiek en jeugdoverlast gevoerd en is buurtbemiddeling ingezet.

Wij zetten ons actief in om inwoners en ondernemers weerbaar te maken tegen (woning)inbraken Wat wilden we bereiken In 2023 gaan we op een aantal momenten in het jaar communicatiemiddelen (preventieberichten op facebook en de gemeentewebsite) inzetten. Inwoners en ondernemers worden zo geïnformeerd over de inbraakpreventiemogelijkheden en het risico op inbraken tijdens met name de donkere dagen en vakantieperiodes. Daarnaast zetten we ons in om heling tegen te gaan. Wat hebben we gedaan In 2023 hebben we op een aantal momenten gecommuniceerd over inbraakpreventie. Beleidsindicatoren Opsterland

Opsterland

Beleidsindicatoren

Eenheid

2020 2021 2022 2023 2020 2021 2022 2023

Winkeldiefstallen

Per 1.000 inwoners

0,5

0,3

0,7

0,3

2,0

1,8

2,3

2,5

Diefstallen uit woning

Per 1.000 inwoners

0,8

0,5

0,8

0,7

1,8

1,3

1,4

1,3

Geweldsmisdrijven

Per 1.000 inwoners

1,8

2,0

1,8

1,5

4,5

4,3

4,6

4,3

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Per 1.000 inwoners

3,4

4,0

3,5

2,8

6,2

6,0

5,8

Verwijzingen Halt

Per 1.000 jongeren

3,0

8,0

4,0

* 11,0

8,0

* voor deze periode zijn (nog) geen cijfers bekend (gemaakt).

Wat mag het kosten Mutaties in de reserves worden verwerkt in programma 0 maar niet alle reserves hebben betrekking op programma 0. Om een juiste financiële analyse per programma te kunnen maken zijn in onderstaande tabel de mutaties van programma 1 reserves meegenomen.

x € 1.000 Exploitatie

Realisatie

Begroting

Realisatie

Mutatie begroting

2022

2023

/realisatie 2023

(Primair)

(incl wijzigingen)

Lasten

3.087

2.137

4.743

4.015

-728

Baten

3.541

4.125

4.579

454

453

-2.113

-619

563

1.182

Lasten

1.500

Baten

453

-2.113

-2.119

-937

1.182

Saldo voor bestemming Mutaties reserves

Saldo na bestemming

Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie

Begroting

Realisatie

Mutatie begroting

2023

/realisatie 2023

(incl wijzigingen) Saldo per taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

-440

750

1.190

1.2 Openbare orde en veiligheid

-179

-186

-8

Saldo voor bestemming

-619

563

1.182

-500

Reserve opvang en begeleiding ontheemden

-1.500

Totaal stortingen reserves

-2.000

500

-2.119

-937

1.182

Stortingen reserves PPB 2023-OOV03-Instellen egalisatiereserve Opvang en begeleiding ontheemden

Onttrekkingen reserves PPB 2023-OOV03-Instellen egalisatiereserve Opvang en begeleiding ontheemden Totaal onttrekkingen reserves Saldo na bestemming

Toelichting op de financiën Het saldo op dit programma is in 2023 € 1.182.000 voordeliger dan begroot Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer geeft in 2023 een voordeel van € 1.190.000 De uitkering vanuit het Rijk voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne geeft een voordeel van € 1.189.000. Dit is toegelicht in de paragraaf Oekraïne. De overige posten geven per saldo een voordeel van € 1.000. Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid geeft in 2023 een nadeel van € 8.000 De APV-vergunningen geven een lagere opbrengst dan begroot. Dit geeft een nadeel van € 7.000. De overige posten zijn per saldo € 1.000 nadelig.

Programma 2 | Verkeer en vervoer Programma 2 | Verkeer en vervoer Door de ligging aan de A7 en de aanwezigheid van meerdere provinciale wegen is Opsterland goed bereikbaar en worden de woon- en werkfunctie goed uitgewisseld met het omliggende stedelijke gebied. Het gemeentelijke wegenstelsel is van groot belang voor de bereikbaarheid en leefbaarheid in onze gemeente. Het in stand houden van het wegennet (en waterwegen) vraagt om aandacht. De verschillende arealen zoals wegen, bruggen, duikers, kades worden onderhouden zoals vastgesteld in het beeldkwaliteitsplan openbare ruimte. Hierin zoeken we naar een verantwoorde balans in de kwaliteitsniveaus van deze kapitaalgoederen. Veiligheid en bereikbaarheid staan hierin centraal. Het netwerk van fiets- en voetpaden heeft in het kader van bereikbaarheid (binnen de gemeente) een belangrijke fijnmazige functie. Ook heeft dit netwerk een toegevoegde waarde voor recreatie & toerisme in de gemeente. Fiets- en voetpaden moeten goed onderhouden worden en uitnodigen tot gebruik. Gelet op de leefbaarheid en vitaliteit van het platteland is het openbaar vervoer een belangrijke voorziening voor onze inwoners. De vergrijzing van de bevolking zal de vraag naar (passend) openbaar vervoer vergroten. Er wordt voortdurend naar maatwerk gezocht om het aanbod bereikbaar en betaalbaar te houden en aan te laten sluiten op de vraag.

Kaderstellende documenten Gemeentelijk verkeer en vervoerplan 2010 Bereikbaar zijn en blijven (GVVP) Evaluatie Gemeentelijk verkeer en vervoerplan 2010 Meerjaren uitvoerend beleidsplan gladheidbestrijding (2011) Beeldkwaliteitsplan openbare ruimte 2021-2025 Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland 2014 Beleidsnotitie 'licht in de duisternis' 2009 Watertakenprogramma 2020-2025

Thema Verkeer, vervoer en wegen Doelstellingen De 16 dorpen in onze gemeente zijn goed en veilig toegankelijk Weggebruikers kunnen zich veilig en zonder noemenswaardige vertraging verplaatsen binnen de gemeente. Het wegennet is gedifferentieerd naar gebruik en functie.

Maatregelen We combineren – waar mogelijk – maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren met onderhoud aan de wegen Wat wilden we bereiken Bij groot onderhoud aan wegen wordt er samen met aanwonenden en andere partijen gekeken hoe de inrichting verder kan bijdragen aan leefbaarheid en veiligheid. Wat hebben we gedaan Op verschillende plekken is onderhoud gepleegd waarbij verkeersmaatregelen zijn genomen om de veiligheid verder te optimaliseren. Bij de herinrichting van De Walle in Beetsterzwaag ,en de kruising Nije Leane - Wyngearden in Luxwoude is dit in samenspraak met de omwonenden gedaan.

We houden de bovengrondse infrastructuur zoals wegen, fiets- en voetpaden en parkeerterreinen in stand op een kwaliteitsniveau zoals vastgelegd in het Beeldkwaliteitsplan beheer openbare ruimte 2021-2025 Wat wilden we bereiken Het areaal verhardingen wordt tweejaarlijks geïnspecteerd. De inspectieresultaten worden getoetst aan het gewenste kwaliteitsniveau. Voor wegen, fiets- of voetpaden of parkeerterreinen die niet aan het kwaliteitsniveau voldoen, worden passende onderhoudsmaatregelen getroffen. Wat hebben we gedaan In 2023 is een groot deel van alle geplande onderhoudswerkzaamheden - gebaseerd op de laatste inspectie - uitgevoerd. Vanwege de lange natte periode in het najaar kon niet alles worden gedaan. De voorbereidingen hiervoor zijn wel gedaan en de aannemer voert de werkzaamheden - zodra het weer het toelaat - alsnog uit. We onderzoeken hoe we de bermen langs de erftoegangswegen in het buitengebied beter kunnen beschermen tegen schade Wat wilden we bereiken Er wordt een overzicht opgesteld van de plekken waar excessieve bermschade voorkomt. Externe expertise wordt aangewend om aanbevelingen te doen voor het voorkomen of beperken van deze schades. Een meerjarig uitvoeringsplan wordt opgesteld om de problematiek structureel te verbeteren. Wat hebben we gedaan Het onderzoek is uitgevoerd, het rapport is in april 2024 opgeleverd.

Wij dragen bij aan de ambitie van Fryslân om in 2025 provincie-breed de helft minder verkeersslachtoffers te hebben dan in 2010 Wat wilden we bereiken Naast bovengenoemde maatregelen wordt in samenwerking met het Regionaalorgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF) uitvoering gegeven aan het programma voor permanente verkeerseducatie voor alle doelgroepen. Van verkeersexamens voor scholieren tot e-biketraining voor senioren. Buurtinitiatieven voor kleinschalige verkeersmaatregelen worden gestimuleerd. Wat hebben we gedaan In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het programma Permanente verkeerseducatie.

Realisatie

Begroting

Begroting 2023

Realisatie

Mutatie begroting /realisatie

2022

2023

(incl

2023

(Primair)

wijzigingen)

Lasten

3.687

3.610

3.743

3.088

-655

Baten

292

188

335

147

-3.395

-3.422

-3.555

-2.753

802

Lasten

920

Baten

185

-3.210

-3.422

-3.484

-3.602

-118

Saldo voor bestemming Mutaties reserves

Saldo na bestemming

Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie

Begroting 2023

Realisatie

Mutatie begroting /realisatie

(incl

2023

wijzigingen) Saldo per taakveld 2.1 Verkeer en vervoer

-3.542

-2.747

795

2.5 Openbaar vervoer

-13

-6

-3.555

-2.753

802

Onderhoud wegen

-920

Totaal stortingen reserves

-920

-3.484

-3.602

-118

Saldo voor bestemming Stortingen reserves

Onttrekkingen reserves Zwerfafval (mutatie perspectiefbrief 2023) Totaal onttrekkingen reserves Saldo na bestemming

Toelichting op de financiën Het saldo van dit programma is in 2023 € 118.000 nadeliger dan begroot Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer geeft in 2023 een voordeel van € 795.000 Als gevolg van de lange natte periode in het najaar zijn niet alle geplande asfalt- en betonwerkzaamheden uitgevoerd. Dit geeft een voordeel van € 920.000. Het gaat om de volledige werkzaamheden aan Selmien West, Domela Nieuwenhuisweg en Hegedyk, en voor een deel om de werkzaamheden aan Dykfinne, Polderdyk en Weinterp. Voorgesteld wordt om dit voordeel van € 920.000 toe te voegen aan de reserve Onderhoud wegen om het onderhoud in 2024 alsnog uit te voeren. Voorgesteld wordt om het maximum van deze reserve voor 2024 en 2025 te verhogen van € 300.000 naar € 1.100.000. De kosten voor elektriciteit van de openbare verlichting zijn € 120.000 hoger dan begroot. De oorzaak hiervan is de hoge prijs voor elektriciteit. Daarnaast zijn armaturen van de openbare verlichting vervangen voor armaturen met een ledlamp. Deze vervanging was niet begroot en geeft een nadeel van € 68.000.

Zwerfafval geeft een voordeel van € 75.000. De impuls in het bestrijden van zwerfafval was € 53.000 minder groot dan de geraamd (€ 71.000). De reguliere activiteiten voor onder andere de Himmelploegen zijn wel uitgevoerd. Vanuit het Afvalfonds is een bijdrage van € 22.000 ontvangen voor verpakkingsafval in openbare afvalbakken (voordeel). Als gevolg van de lange natte periode was er meer onkruid en veegvuil aanwezig. Meer inzet was hierdoor noodzakelijk. Gecombineerd met inflatie geeft dit een nadeel van € 18.000 op onkruidbestrijding. De overige posten zijn per saldo € 7.000 voordelig. Taakveld 2.5 Openbaar vervoer geeft in 2023 een voordeel van € 7.000 Het verschil van € 7.000 voordeel is nagenoeg gelijk aan de begroting. De mutatie in de reserve van € 920.000 nadelig wordt toegelicht in taakveld 2.1

Programma 3 | Economie Programma 3 | Economie Doelstelling Opsterland heeft een gezonde lokale economie. Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen De gemeente kent een goed economisch en ondernemingsklimaat waarbij ruimte is voor kwaliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit. Het MKB, de industrie, de detailhandel, horeca, en ook de sectoren agrarisch, welzijn & zorg en recreatie & toerisme zijn belangrijke pijlers van de lokale economie en dragen hier positief aan bij. Zij zorgen niet alleen voor werkgelegenheid maar ook voor bestedingen. Ze leveren een bijdrage aan de instandhouding van het voorzieningenniveau en daarmee van de Brede Welvaart/ Leefbaarheid. Met ons economisch beleid werken we aan een duurzame en evenwichtige groei van de Opsterlandse economie. Dat is van belang voor het behoud van de bestaande werkgelegenheid en het creëren van nieuwe. De lokale economie is steeds in beweging, omdat de omgeving verandert. Goed en structureel overleg tussen gemeente en bedrijfsleven is van groot belang voor de vitaliteit van de Opsterlandse economie. Ons economisch beleid willen we daarom gestalte geven in nauwe samenspraak met ondernemers in de gemeente. Samen met het bedrijfsleven werken wij aan behoud van duurzame werkgelegenheid en het bevorderen daarvan.

Hoewel de economie zich herstelt zijn de (definitieve) gevolgen van de coronacrisis nog niet geheel duidelijk. Waar dat binnen onze mogelijkheden ligt bieden we informatie, advies en ondersteuning. In het overleg met de respectievelijke ondernemersverenigingen is de toekomstbestendigheid en duurzaamheid van bedrijventerreinen een vast agendapunt; expertise en knowhow worden dan uitgewisseld. De transformatie van bedrijventerreinen is iets dat zich niet leent voor een top-down benadering; samenwerking is noodzakelijk. Door de drie noordelijke provincies is onder de noemer van Deltaplan voor het Noorden input geleverd aan het kabinet. In samenhang met een positief adviesrapport over de Lelylijn is Zuidoost Fryslân daarmee op de noordelijke en landelijke agenda gekomen. De ruimtelijke en economische potentie van de regio langs de A7-as is nadrukkelijk naar voren gebracht. Wanneer we deze intrinsieke kwaliteiten koppelen aan de regionale samenwerking van de Regio Deal Zuidoost Friesland zien we goede perspectieven voor ruimtelijk economische ontwikkeling. Kaderstellende documenten Bedrijventerreinplan 2010-2020 voor de regio Zuidoost Fryslân Detailhandelsvisie 2015

Thema Ondernemen en werkgelegenheid Doelstellingen Opsterland kent een goed economisch- en ondernemersklimaat. Opsterland kent een goed economisch- en ondernemersklimaat waarbij ruimte is voor kwaliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit. Het MKB, de industrie, de detailhandel, horeca, en ook de sectoren agrarisch, welzijn & zorg en recreatie & toerisme dragen hier positief aan bij.

Maatregelen Behoud van duurzame werkgelegenheid en het stimuleren van nieuwe werkgelegenheid streven we na. Bedrijfscontinuïteit is hierbij een uitgangspunt. Wat wilden we bereiken Met ons economisch beleid werken we aan een duurzame en evenwichtige groei van de Opsterlandse economie. Met het (actualiseren) van ons economisch beleid en maatregelen geven we gestalte in goede samenspraak met ondernemers in de gemeente. Daarvoor voeren we regelmatig overleg met geledingen uit het bedrijfsleven.

Wat hebben we gedaan In 2023 is er op regelmatige basis overleg gevoerd met de verschillende ondernemersverenigingen. Vanuit economische zaken bezoeken we ook regelmatig de diverse bedrijven in onze gemeente. De leden van het college worden daar in verschillende samenstellingen in meegenomen. In 2023 hebben we een start gemaakt met de nieuwe detailhandelsvisie voor de gehele gemeente. Deze komt gereed in het 1ste halfjaar van 2024. In 2023 zijn er een drietal inloopbijeenkomsten geweest voor ondernemers. Het concept gaat ook met de ondernemers gedeeld worden en hun aanvullingen worden hierin meegenomen. Ook op bedrijvenpark Drachten A7zuid is een bijeenkomst georganiseerd met als onderwerp de netcongestie. De gemeente heeft een zichtbare en actieve rol naar ondernemers Wat wilden we bereiken Er is structureel accountmanagement voor de verschillende bedrijfstakken en sectoren aanwezig in de organisatie. Verder leggen B&W, collegeleden en accountmanager(s) regelmatig werkbezoeken af bij bedrijven, bij relevante instellingen en bij individuele ondernemers Wat hebben we gedaan In 2023 is er structureel accountmanagement gevoerd. Onze EZ capaciteit heeft uitbreiding gekregen en dat maakt het mogelijk dit in volle breedte van de Gemeente uit te voeren.

Bezoeken worden afgelegd in wisselende samenstellingen (Accountmanager, B&W en collegeleden) om een ieder input te geven in wat er in het bedrijfsleven gebeurd. Met de vele bezoeken zijn economische zaken, B&W en de collegeleden beter zichtbaar voor bedrijven maar ook voor een ieder in de gemeente. Naast de bedrijven/instellingen bezoeken we op regelmatige basis de bestaande ondernemersverenigingen en de diverse netwerkbijeenkomsten. Elke maand organiseren we ook de ondernemerstafel waar we 4 a 5 bedrijven op het Gemeentehuis uitnodigen om met de wethouder EZ te praten over wat de ondernemer elke dag bezig houdt. Tot slot maken we ook op frequente basis een nieuwsbrief waarin relevante informatie wordt gedeeld. De gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers verbetert Wat wilden we bereiken We leveren hoogwaardige kwalitatieve dienstverlening aan ondernemers en zijn organisatiebreed continue op zoek naar verbetering van het niveau. Daarvoor inventariseren we hoe we - organisatie breed - de dienstverlening aan ondernemers kunnen verbeteren. Verder steunen we initiatieven om te komen tot een circulaire economie. Ook steunen we initiatieven van derden voor kwaliteitsverbetering van winkelgebieden en bedrijventerreinen. Daarnaast publiceren we regelmatig een nieuwsbrief voor ondernemers.

Wat hebben we gedaan Vanuit economische zaken zijn we steeds meer de spil tussen ondernemer en gemeente. Ondernemers weten ons steeds beter te vinden en vaak gaan we met collegae op bezoek om vanuit een persoonlijke benadering het probleem op te lossen. Intern werken we hierdoor ook steeds integraler. Tijdens de contacten worden op regelmatige basis een aantal onderwerpen besproken: het vinden van kwalitatief personeel, circulairiteit van organisatie, energiegebruik, toekomstplannen en de relatie met de Gemeente.

In samenwerking met het lokale bedrijfsleven streven we naar een goede duurzame en circulaire lokale economie met een bijpassende arbeidsmarkt Wat wilden we bereiken In 2023 stellen we een nieuwe Detailhandelsvisie op. Daarnaast steunen we initiatieven om de samenwerking te vergroten tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. We steunen initiatieven om energie te besparen en energie op te wekken bij bedrijven. We steunen (duurzame) initiatieven die bijdragen aan een circulaire economie. Wat hebben we gedaan In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een nieuwe detailhandelsvisie. In deze visie worden onze retailondernemers aan de voorkant meegenomen. Op het moment dat het concept klaar is wordt deze ook aan de ondernemers voorgelegd. Verwachting is dat de detailhandelsvisie in 2024 Q2 in de Gemeenteraad komt. In maart 2023 is Tastbaar Techniek op de BHS georganiseerd. Lokale bedrijven hebben zich daar gepresenteerd voor de studenten. Op het gebied van energie is er veel tijd besteed aan het voorkomen, verhelpen van energieproblemen-netcongestie. Samen met de bedrijven zijn we in overleg met de netbeheerders om de juiste stappen te zetten. Voor veel bedrijven is de netcongestie ook de voornaamste reden om eens kritisch naar hun energieverbruik te kijken. Vanuit EZ hebben we over dit onderwerp een bijeenkomst georganiseerd op bedrijvenpark Drachten A7zuid.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opsterland&id=922ec92d-d960-4c80-847b-46bd1a50a17b