CConstaterende datOpsterland
Koppel je AI →
Document · PDF

C02 Bijlage 1 FUMO - Voorlopige Jaarstukken 2025

Raadsvergadering 2 juni 2026, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Ingekomen stukken van verbonden partijen (C-lijst)18.665 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Onderwerp Bedrag Kans (Hoog, Middel, Laag) Impact 1 Inflatie 300.000 M € 150.000 2 Rente 75.000 M € 37.500 3 Productivitet 350.000 M € 175.000 4 ICT-Omgevingswet 300.000 H € 240.000 5 Outplacementkosten 250.000 L € 50.000 Totaal 1.275.000 € 652.500 Pagina 32 van 67 Kengetallen In het BBV staat dat er in de jaarstukken enkele kengetallen moeten worden opgenomen. De kengetallen staan in onderstaande tabel. Tabel 2: Financiële kengetallen 2025 Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar - en wendbaarheid van de organisatie. De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de ‘netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen’ worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. Over 2025 is dit bij de FUMO het geval. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van de GR. Dit geeft inzicht in de mate waarin de GR in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal ‘structurele exploitatieruimte’ geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt.

Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten. De wijze waarop de FUMO wordt gefinancierd (GR) maakt dat de structurele baten en lasten per definitie met elkaar in evenwicht zijn. Dit maakt dat de structurele exploitatieruimte als 0% wordt aangemerkt. Omschrijving 2025 Netto schuld quote 3% Netto schuld quote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3% Solvabiliteitsratio 5% Structurele exploitatieruimte 0%

Pagina 33 van 67 4.2.3 Financiering De FUMO is als gemeenschappelijke regeling op basis van de Wet financiering decentrale overheden (FIDO) verplicht om in de begroting en de jaarrekening een paragraaf financiering op te nemen. Daarin worden ontwikkelingen opgenomen over de kasgeldlimiet, de rente-risiconorm, de verwachte af- of toename van geldleningen of uitzettingen en het beleid ten aanzien van treasury. De FUMO wordt gefinancierd door de deelnemersbijdragen die per kwartaal vooruit worden betaald. Voor eventuele investeringen kunnen daarnaast leningen worden aangetrokken. Eind 20 23 is de bestaande lening van de FUMO voortgezet, waarbij de hoofdsom is verlaagd van € 3.000.000 naar € 1.000.000. De lening is een zogenaamde roll-over lening met een looptijd van 3 jaar. Van het bedrag van € 1,0 miljoen is gedurende deze looptijd een bedrag van € 200.000 niet aflosbaar. In de financiële verordening is aangegeven op welke manier wordt omgegaan met het aantrekken en uitzetten van geldmiddelen. Zo gaan we alleen geldleningen aan voor de taken van de FUMO en voor zover er geen andere financieringsbronnen (zoals reserves) aanwezig zijn. Het drempelbedrag voor het schatkistbankieren is het totaal aan middelen dat een decentrale overheid maximaal buiten de schatkist mag aanhouden. Dit bedraagt 2% van het begrotingstotaal, met een minimum van € 1.000.000.

Dit drempelbedrag is vastgelegd in artikel 7 lid 2 van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden. In 2025 is voor € 22.878 aan rentelast verantwoord over de hiervoor genoemde lening. Daarnaast is voor € 131.516 aan renteopbrengst verantwoord, die voortkomt uit het saldo op het schatkistbankieren. De FUMO rekent geen rente toe aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden. Pagina 34 van 67 4.2.4 Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) schrijft in artikel 3.5 Openbaarheidsparagraaf voor dat een bestuursorgaan in de jaarlijkse begroting en het jaarverslag aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens m.b.t. het transparanter maken van de organisatie en de verbeteri ng van de informatiehuishouding. Actieve openbaarmaking Actieve openbaarmaking is wanneer de overheid uit zichzelf zonder dat iemand daarom vraagt informatie openbaar maakt. Organisatiegegevens van de FUMO zijn te vinden op de Woo-index: https://organisaties.overheid.nl/woo/24474641/Fryske_Utfieringstsjinst_Miljeu_en_Omjouwing Documenten van de FUMO zijn te vinden op Wooverheid: https://woogle.wooverheid.nl Wooverheid is een initiatief rond de Wet open overheid (Woo), dat zich richt op het toegankelijk maken en doorzoekbaar maken van overheidsinformatie via zoekmachines zoals Woogle. De Universiteit van Amsterdam beheert en ontwikkelt woogle.wooverheid.nl.

Logius/KOOP (de rijksoverheid) ontwikkelt een Handmatig Aanleverloket (HAL). Dit is een platform waar overheidsorganisaties die kleine hoeveelheden documenten openbaar maken deze kunnen publiceren. De FUMO heeft zich aangemeld voor een pilot van het Handmatig Aanleverloket. Passieve openbaarmaking Per 1 januari 2025 heeft de FUMO het mandaat voor afhandeling van Woo-verzoeken teruggegeven aan de deelnemers. Dit betekent dat als er een Woo-verzoek binnenkomt dat over documenten gaat waarvan een deelnemer bevoegd gezag is wij dit doorsturen en de deelnemer dit afhandelt. De deelnemer regelt alle procedurele zaken zoals het versturen van zienswijzebrieven, een ontvangstbevestiging, vraagt indien nodig om precisering, onderhoud het contact met de aanvrager en neemt een besluit op het Woo-verzoek. De rol van de FUMO is beperkt tot het aanleveren van documenten die niet in het bezit zijn van de deelnemers. Dit is het overgrote gedeelte van de Woo-verzoeken omdat de FUMO alle werkzaamheden in opdracht van deelnemers uitvoert. Alleen wanneer een Woo-verzoek over interne bedrijfsvoering zaken van de FUMO gaat dan zal het dagelijks bestuur hier een besluit over nemen. In het jaar 2025 is er één verzoek door de FUMO ontvangen dat gedeeltelijke over de bedrijfsvoering van de FUMO ging.

Over dit onderdeel van het woo-verzoek heeft ons dagelijks bestuur een besluit (op basis van de Algemene wet bestuursrecht) genomen. Het andere gedeelte van dit Woo -verzoek is doorgestuurd naar een deelnemer (de gemeente Smallingerland). Tegen dit besluit is bezwaar gemaakt. Dit bezwaar is ongegrond verklaard en hiertegen is geen beroep ingesteld. Pagina 35 van 67 Verder hebben we regelmatig zienswijzebrieven van andere overheden ontvangen en hierop gereageerd met inhoudelijke opmerkingen of de mededeling dat we afzien van het indienen van een zienswijze. Ten slotte heeft het Algemeen bestuur op 18 december 2025 het Aanwijzingsbesluit elektronisch kanaal verzoeken Wet open overheid (Woo) vastgesteld. Verbetering van de informatiehuishouding In 2025 zijn we begonnen met de overgang naar SharePoint. Daarnaast is er een informatiebeheerplan opgesteld. Het toegankelijk en vindbaar maken van informatie heeft onze blijvende aandacht.

Pagina 36 van 67 5 Jaarrekening 2025 5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening 2025 is opgesteld op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële verordening en de hieraan gerelateerde nota’s over de financiële spelregels. Algemene grondslagen Wij waarderen onze activa (bezittingen) en passiva (schulden) tegen de oorspronkelijke kosten waarvoor we ze hebben verkregen en niet tegen de actuele marktwaarde. Dit zijn de nominale waarden. We hebben de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde n, tenzij dit op de balans anders staat aangegeven. De baten en lasten wijzen we toe aan het jaar waarin ze plaatsvinden. Baten en winsten nemen we alleen op als ze op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die vóór het einde van het begrotingsjaar zijn ontstaan, nemen we mee als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Personeelslasten wijzen we meestal toe aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben en in sommige gevallen aan de periode waarin ze worden uitbetaald. Dit doen we vanwege het verbod op het opnemen van voorzieningen of schulden voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.

Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening toe te passen, moet de leiding 3 van onze organisatie eerst een oordeel vellen over belangrijke financieel gerelateerde zaken. Op basis hiervan schatten we bedragen die we gebruiken in de jaarrekening. Omdat het om schattingen gaat, kan de werkelijke uitkomst afwijken. Bij het opstellen van de jaarrekening gaan we ervan uit dat wij onze activiteiten als FUMO voortzetten (continuïteitsveronderstelling). We richten de jaarrekening volgens het BBV in. Dit is inclusief de wijzigingen die sinds 2018 voor gemeenschappelijke regelingen gelden (bijvoorbeeld de presentatie overhead). Er zijn in de grondslagen verder geen wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaren. 3 Het dagelijks bestuur van de FUMO Pagina 37 van 67 De rechtmatigheidsverantwoording die in de jaarrekening is opgenomen, is opgesteld op basis van de kaders zoals die zijn besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dit betekent dat: • De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet.

• De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: o Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 1 8 december 2025 door het algemeen bestuur van de FUMO is vastgesteld; o Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan het algemeen bestuur zijn gemeld. o De FUMO kent geen specifiek beleid ten aanzien van het M&O criterium. Omdat de FUMO een uitvoeringsorganisatie is, is er een beperkt risico op misbruik en oneigenlijk gebruik. Wel kent de FUMO een integriteitsbeleid waarmee een preventieve werking ontstaat om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid, zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

• De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: o Een verantwoordingsgrens van 2% van de lasten (zijnde € 452.747) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o Een rapporteringstolerantie van € 100.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen Balans Op de balans zijn alleen de posten opgenomen die bij de FUMO aanwezig zijn. Bij het opstellen van de jaarrekening 2025 gingen we uit van het vastgestelde financiële beleid zoals opgenomen in de Financiële verordening. Pagina 38 van 67 Activa Vaste Activa Artikel 59 BBV beschrijft het onderscheid tussen investeringen met uitsluitend maatschappelijk nut in de openbare ruimte en investeringen met een (beperkt) economisch nut. Investeringen met nut zijn investeringen die op enige wijze kunnen leiden tot - of bijdragen aan - het verwerven van inkomsten. De vraag of we de investering geheel kunnen terugverdienen, is niet relevant voor de classificatie. De afschrijvingen worden volgens de door het AB FUMO vastgestelde afschrijvingstermijnen berekend e n een afschrijving begint te lopen vanaf 1 januari van het jaar na oplevering van de investering.

Er worden geen rentelasten toegerekend. Materiële vaste activa met economisch nut Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijging- of vervaardigingprijs. De afschrijvingstermijnen die we hanteren, zijn: • Technische installaties in bedrijfsgebouwen: 15 jaar • Veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen; kantoormeubilair: 10 jaar • Software; automatiseringsapparatuur; telefooninstallaties: 3 tot 5 jaar • Verbouwingen, termijn afhankelijk van looptijd huurcontract, Inclusief optietermijn verlenging: 1 tot 10 jaar • Voertuigen: 8 jaar • Meetapparatuur: 5 jaar Investeringen met een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 activeren we niet. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa nemen we onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut De FUMO kent geen investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. Financiële vaste activa Financiële vaste activa bestaan uit vorderingen op medewerkers en zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa nemen we onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid op de boekwaarde in mindering gebracht.

Vlottende activa Vlottende activa bestaan uit de voorraden, de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar (voor zover aanwezig), de liquide middelen en de overlopende activa. Voorraden zijn (voor zover aanwezig) gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Vorderingen, overlopende activa en liquide middelen waarderen we tegen nominale waarde. Voor eventuele oninbaarheid vormen we een voorziening. Pagina 39 van 67 Passiva Passiva worden ingedeeld in vaste en vlottende passiva. Vaste passiva Onder vaste passiva verstaan we het eigen vermogen, de voorzieningen en de vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer (voor zover aanwezig). Het eigen vermogen bestaat uit reserves (voor zover aanwezig) en het resultaat na bestemming volgend uit de programmarekening. Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves verantwoorden we volgens de besluiten van het AB FUMO. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves (voor zover aanwezig) verantwoorden we in de programmarekening. Voorzieningen waarderen we op het nominale bedrag van de betrokken verplichting, of in voorkomende gevallen het voorzienbare verlies. Voorzieningen worden gevormd vanwege: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar die wel redelijk in te schatten zijn; b.

op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijk in te schatten is; c. kosten die we gedeeltelijk in het begrotingsjaar en een volgend begrotingsjaar maken, of kosten die we in een voorafgaand begrotingsjaar maakten waarbij de voorziening zorgt voor een gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden. Vlottende passiva Onder vlottende passiva vallen voorschotbedragen van overheden en netto -vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De kortlopende schulden en de overlopende passiva waarderen we tegen de nominale waarde. Waarborgen en garantstellingen De FUMO kent geen waarborgen en garantstellingen.

Pagina 40 van 67 5.2 Balans per 31 december 2025 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa 951.909 851.822 -    investeringen met een economisch nut 951.909 851.822 Financiële vaste activa 21.088 17.920 -    openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden - - -    Overige langlopende leningen 21.088 17.920 Totaal vaste activa 972.997 869.742 Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 3.693.537 4.608.975 -    Vorderingen op gemeenten 455.382 1.107.944 - Vorderingen op gemeenschappelijke regelingen 171.466 - Vorderingen op overige overheden 1.218.653 -    Overige vorderingen 11.751 4.923 -    Rekening courant verhouding met het Rijk 1.836.286 3.496.108 Liquide middelen 85.811 30.099 -    Kassaldi - - -    Banksaldi 85.811 30.099 Overlopende activa.

128.521 114.414 -    overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen 128.521 114.414 Totaal vlottende activa 3.907.869 4.753.488 Totaal Activa 4.880.866 5.623.230 PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen 243.182 839.506 -    Algemene reserve 639.009 1.129.304 -    Bestemmingsreserves 71.996 71.996 -    Gerealiseerde resultaat 467.822- 361.794- Voorzieningen 59.875 56.184 -    Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden 59.875 56.184 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer 200.000 200.000 -    openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden 200.000 200.000 Totaal vaste passiva 503.056 1.095.690 Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 3.991.985 4.070.542 -    Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden 800.000 800.000 -    Overige schulden 3.191.985 3.270.542 Overlopende passiva 385.825 456.998 -    Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume - 10.517 -    De van de Europese en Nederlandse

overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren; 385.825 446.481 -    Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen. - - Totaal vlottende passiva 4.377.810 4.527.540 Totaal Passiva 4.880.866 5.623.230 31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024 Pagina 41 van 67 5.3 Toelichting op de balans 5.3.1 Activa Vaste activa Tot onze vaste activa behoren de materiële, immateriële en de financiële vaste activa. Immateriële vaste activa (bijvoorbeeld geactiveerde kosten van geldleningen) horen ook bij vaste activa, maar komen bij de FUMO niet voor. Daarom presenteren we alleen de financiële vaste activa en materiële vaste activa. Materiële vaste activa De FUMO investeerde in 2025 in vergaderapparatuur, verbetering van het LAN -netwerk, implementatie van connected workplace en een motorboot. De specificaties per balansdatum en het verloop van de boekwaarden van de materiële vaste activa staan in het volgende overzicht. Financiële vaste activa In 2019 zijn we gestart met een fietsplan voor onze werknemers. Zij kunnen op rekening van de FUMO een fiets kopen en deze gedurende drie jaar afbetalen via een inhouding op het salaris.

Vlottende activa Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar De post ‘vorderingen op openbare lichamen’ bestaat voornamelijk uit vorderingen op deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling. De post ‘ministerie van Financiën’ verwijst naar het saldo van de rekening van het schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën. Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2024 31-12-2025 Bedrijfsgebouwen 392.853 0 0 58.026 334.827 Vervoermiddelen 9.917 19.364 7.851 2.066 19.364 Machines, apparaten en installaties 449.051 280.706 0 132.038 597.719 Totaal 851.822 300.070 7.851 192.131 951.909 Des- investeringen Afschrij- vingen Investe- ringen Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2024 31-12-2025 Overige langlopende leningen 17.920 20.546 0 17.378 21.088 Totaal 17.920 20.546 0 17.378 21.088 Investe- ringen Des- investeringen Afschrij- vingen/af- lossingen Pagina 42 van 67 De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder, specificeren we als volgt: Vorderingen op openbare lichamen De vorderingen op openbare lichamen zijn gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar. De vorderingen op openbare lichamen bestaan uit afrekeningen die aan de deelnemers zijn verstuurd over de nacalculatie van de werkelijke bestede uren ten opzichte van de begrote uren en uit facturen voor incidentele opdrachten.

Schatkistbankieren In principe moeten alle overtollige middelen in de schatkist worden aangehouden, tenzij deze middelen onder het drempelbedrag gerekend kunnen worden. Voor de FUMO geldt een drempelbedrag van € 1.000.000. Uit bovenstaande tabel blijkt de drempelbedragen nie t worden overschreden. De balanspost Liquide middelen kent drie componenten: 1. Kassaldi: Dit is het saldo contant geld voor het doen van kleine uitgaven. 2. Rabobanknummer 1: Dit is de gewone lopende rekening van de FUMO. 3. Rabobanknummer 2: Dit is de bankrekening voor het opnemen en storten van contant geld en voor het doen van internetaankopen. Deze rekening wordt gevoed door kantine -opbrengsten en, indien nodig, aanvullingen vanaf de gewone lopende rekening. 4. Rabobanknummer 3: Dit is de bankrekening van de activiteitencommissie. Boekwaarde Balanswaarde Balanswaarde 31-12-2025 Voorziening oninbaarheid 31-12-2025 31-12-2024 Vorderingen op openbare lichamen 1.845.501 0 1.845.501 1.107.944 Overige vorderingen 11.751 0 11.751 4.923 FUMO Bank: Ministerie van Financien 21444 1.836.286 0 1.836.286 3.496.108 Totaal 3.693.537 0 3.693.537 4.608.975 Balanswaarde 31-12-2025 Vorderingen op gemeenten 455.382 Vorderingen op gemeenschappelijke regelingen 171.466 Vorderingen op overige overheden 816.607 Vorderingen op Belastingdienst inz.

BTW 402.046 Voorziening oninbaarheid 0 Totaal 1.845.501 Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4 Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen 29.330 8.567 47.899 156.184 Ruimte onder het drempelbedrag 970.670 991.433 952.101 843.816 Pagina 43 van 67 Het saldo van de liquide middelen is als volgt opgebouwd: Overlopende activa Onder de overlopende activa nemen we de nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen op. Van beide posten volgt hieronder een korte toelichting voor de belangrijkste bestanddelen. Nog te ontvangen bedragen: • In januari 2026 is rente ontvangen over het 4e kwartaal 2025 m.b.t. Schatkistbankieren: € 24.136 Vooruitbetaalde bedragen: • Deze post bestaat uit een aantal facturen die in eerste instantie in 2025 betaald zijn, maar die betrekking hebben op 2026.

De grootste hiervan zijn: o Factuur Digitale Checklists: € 14.944 o Factuur Topdesk: € 20.206 o Factuur DGMR: € 14.702 Dit geeft voor de overlopende activa het volgende totaalbeeld: Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 Kassaldi 0 0 Rabobank 1 69.200 11.030 Rabobank 2 925 657 Rabobank 3 15.686 18.411 Totaal 85.811 30.099 Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 Overige nog te ontvangen bedragen 24.136 45.798 Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen 104.385 68.616 Totaal 128.521 114.414 Pagina 44 van 67 5.3.2 Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Voor het positieve resultaat van boekjaar 2023, dat € 71.996 bedroeg, is in 2024 na goedkeuring door het AB FUMO een bestemmingsreserve gevormd voor de kosten van de inhuur van een projectleider voor de implementatie van de I-visie. Deze bestemmingsreserve is in 2025 nog niet aangesproken. We hebben ervoor gekozen om eerst de het team I&A robuust in te richten met onder meer een teamleider en pas daarna een vervolg te geven aan de uitvoering van de I-visie. Over 2025 is een negatief resultaat gerealiseerd van -/- € 467.822. Dit is opgevoerd als alsnog te bestemmen resultaat.

Het verloop in 2025 geven we in onderstaand overzicht per reserve weer: Conform het besluit van het algemeen bestuur in de vergadering van 11 april 2024 dekken we de kosten die betrekking hebben op de I-visie in 2024 en 2025 uit de algemene reserve. In 2025 betrof dit € 128.502. Conform het besluit van het algemeen bestuur in de vergadering van 10 juli 2025 is het negatieve rekeningresultaat van 2024 van € 361.793 in rekening gebracht bij de deelnemers. Deze bijdrage is verwerkt in de opbrengsten van 2025. Voorzieningen Medewerkers van de FUMO kunnen hun bovenwettelijke verlofuren omzetten in uren voor verlofsparen. Verlofspaaruren verjaren niet en daarom is hiervoor een voorziening gevormd op basis van het saldo verlofspaaruren per 31 december 2025.

Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 Algemene reserve 639.009 1.129.304 Bestemmingsreserves 71.996 71.996 Nog te bestemmen resultaat -467.822 -361.794 Totaal 243.182 839.506 Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2024 31-12-2025 FUMO Algemene reserve 1.129.304 - 128.502 - 361.793 - 639.009 FUMO Bestemmingsreserve i-visie 71.996 - - - - 71.996 Totaal 1.201.300 - 128.502 - 361.793 - 711.005 Bestemming resultaat vorig boekjaar Vermindering ter dekking van afschrij- vingen Toevoeging Onttrek- king Pagina 45 van 67 Vaste schulden met een rente typische looptijd langer dan één jaar De onderverdeling van de in de balans opgenomen vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar is als volgt: In onderstaand overzicht geven we het verloop weer van de vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar over het jaar 2025: In 2023 is de roll-over lening verlengd, waarbij de hoofdsom is verlaagd van € 3.000.000 naar € 1.000.000. Hiervan is 20% niet aflosbaar.

Vlottende passiva Onder de vlottende passiva zijn opgenomen: Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2024 31-12-2025 Voorziening Verlof sparen 56.184 3.691 - - 59.875 Totaal 56.184 3.691 - - 59.875 Toevoeging Vrijval Aan- wending Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 Onderhandse leningen - openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale 200.000 200.000 Totaal 200.000 200.000 Saldo Saldo 31-12-2024 31-12-2025 Roll over lening NWB 200.000 - - - 200.000 Totaal 200.000 - - - 200.000 AflossingenVermeer- deringen Verminder ingen Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar 3.991.985 4.070.542 Overlopende passiva 385.825 456.998 Totaal 4.377.810 4.527.540 Pagina 46 van 67 Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar Deze post bestaat uit 3 onderdelen: 1. De post ‘Handelscrediteuren’: Deze bestaat uit diverse facturen die per balansdatum open stonden. Hieronder zijn ook openstaande debiteuren met een negatief saldo opgenomen. 2. Een schuld aan de Belastingdienst ivm te verrekenen/af te dragen BTW 3. De rekening-courant verhouding met de activiteitencommissie. 4. De post ‘Kasgeldleningen van openbare lichamen’. In 2023 is de roll-over lening verlengd, waarbij de hoofdsom is verlaagd van € 3.000.000 naar € 1.000.000.

Hiervan is 20% niet aflosbaar. Het aflosbare deel van € 800.000 is gepresenteerd onder de netto -vlottende schulden. Over 2025 is voor € 22.877,55 aan rente betaald over deze lening. Overlopende passiva De overlopende passiva bestaan uit: • Het niet-bestede deel van de ontvangen voorschotten inzake specifieke uitkeringen: Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (€ 296.070). • Het niet-bestede deel van de ontvangen voorschotten inzake een subsidie ondersteuning robuustheid (€ 89.755) De ontvangen voorschotbedragen zijn beide ontvangen van Nederlandse overheidsorganisaties. Hieronder hebben we het verloopoverzicht van de voorschotbedragen opgenomen.

Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 Handelscrediteuren 3.175.240 3.016.461 Belastingdienst 1.059 235.670 Rekening courant Activiteitencommissie 15.686 18.411 Kasgeldlening NWB 800.000 800.000 Totaal 3.991.985 4.070.542 Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2025 31-12-2024 0 10.517 385.825 446.481 Totaal 385.825 456.998 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren Ontvangen Saldo Saldo van 31-12-2024 31-12-2025 SPUK THE RVO 446.481 359.187 509.598 - 296.070 Subsidie ondersteuning robuustheid. Omgevings- dienst.nl - 196.000 106.245 - 89.755 Totaal 446.481 555.187 615.843 - 385.825 Inkomsten Uitgaven Aflossingen Pagina 47 van 67 Niet in de balans opgenomen verplichtingen De FUMO is een aantal langlopende verplichtingen aangegaan: • Een dienstverleningsovereenkomst met de provincie Fryslân voor de financiële dienstverlening met een duur van drie jaar, tot 1 januari 2028. De kosten op jaarbasis bedragen ca € 260.000.

• Een dienstverleningsovereenkomst met de provincie Fryslân op het gebied van ICT met een duur van 1 jaar, tot 1 januari 2026. Deze overeenkomst is voor 2026 met 1 jaar verlengd en de FUMO heeft de intentie uitgesproken voor een meerjarige verlenging. De kosten op jaarbasis bedragen ca € 305.000. • Dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Leeuwarden inzake huisvesting: Duur 12 jaar tot 1 januari 2026, bedrag per jaar ongeveer € 430.000. • Contract Century Autolease: Duur 6 jaar t/m 2021, bedrag per jaar ca. € 180.000. Eind 2021 zijn onder deze overeenkomst leasecontracten voor 6 jaar afgesloten; Er zal een nieuwe aanbesteding worden gedaan voor 2027. • Contract SBA (zaaksysteem): Duur 4 jaar t/m 2021, bedrag per jaar ca. € 240.000. Dit contract wordt jaarlijks met een jaar verlengd.

Pagina 48 van 67 5.4 Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Conform het BBV dient ontstaand overzicht van baten en lasten onderdeel uit te maken van de jaarrekening. Voor de sturing en de inhoudelijke verantwoording van de FUMO wordt het overzicht op de volgende pagina gebruikt. De volgende onderwerpen zijn niet van toepassing bij de FUMO en zijn daarom niet opgenomen in de tabel: • Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is • Algemene uitkeringen • Dividend Bedragen (x€ 1.000) Programma: Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Programma Vergunningverlening en Specialistisch Advies € 5.982 € 5.982 € 0 € 5.745 € 6.644 -€ 898 Programma Toezicht en Handhaving € 7.345 € 7.345 € 0 € 7.224 € 6.832 € 391 Totaal programma's € 13.327 € 13.327 € 0 € 12.969 € 13.476 -€ 507 Algemene dekkingsmiddelen: Saldo van de financieringsfunctie € 150 € 0 € 150 € 132 € 23 € 109 Overige algemene dekkingsmiddelen € 0 € 104 -€ 104 € 0 € 175 -€ 175 Totaal algemene dekkingsmiddelen € 150 € 104 € 46 € 132 € 198 -€ 66 Kosten van de overhead € 8.705 € 8.752 -€ 46 € 8.940 € 8.964 -€ 23 Bedrag van de heffing voor vennootschapsbelasting € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten € 22.183 € 22.183 € 0 € 22.041 € 22.637 -€ 596 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves € 0 € 0 € 0 € 129 € 0 € 129 Gerealiseerde resultaat € 22.183 € 22.183 € 0 € 22.170

€ 22.637 -€ 468 Begroting 2025 Realisatie 2025 Pagina 49 van 67 Begroting Rekening 2025 2025 18.426.177 18.726.936 Overige personeelslasten 1.139.884 805.689 214.419 222.859 202.198 237.079 720.183 860.143 57.957 54.737 592.582 685.459 650.918 869.497 Implementatie Omgevingswet 75.000 - 103.600 174.956 22.182.918 22.637.356 14.133.795 12.988.451 156.056 120.145 4.607.013 5.067.410 Deelnemersbijdragen collectieve taken 1.530.731 1.813.132 Deelnemersbijdragen Impl. Omgevingswet 75.000 74.999 Deelnemersbijdragen negatief resultaat voorgaand jaar - 361.794 Inkomsten specifieke uitkeringen 656.407 509.598 Subsidie ondersteuning robuustheid - 106.245 873.916 789.020 Overige baten - 78.722 150.000 131.516 22.182.918 22.041.032 - 596.324- - 128.502 0 - - 128.502 - 467.822- Overzicht van baten en lasten Vaar- en voertuigen Kapitaallasten Personeelslasten Huisvesting Brikstaken Deelnemersbijdragen plustaken Administratie Overige kosten Onvoorzien Totale lasten Resulaat vermogenssituaties Resultaat na vermogenssituaties Lasten Resultaat gewone bedrijfsvoering Vermogenssituaties Onttrekking aan reserves Toevoeging aan reserves Extra taken projecten Rentebaten Totale baten ICT Baten Deelnemersbijdragen basistaken Pagina 50 van 67 5.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 5.5.1 Toelichting op de lasten Personeelskosten De personeelskosten zijn met € 301.000 overschreden.

In onderstaande tabel hebben we deze nader gespecificeerd. Uit deze tabel blijkt dat de personeelskosten in het primaire proces € 223.000 (1.7%) hoger zijn dan begroot. Er zijn verschillende factoren die de personeelskosten in het primaire proces beïnvloeden. a) De bezetting was zo’n 11 fte hoger dan begroot, dit zorgt voor hogere personeelskosten. De belangrijkste oorzaak hiervoor is dat de provincie Fryslân na het opstellen van de begroting nog ca 8.000 uren extra opgenomen heeft in het uitvoeringsprogramma. Om deze uren te realiseren, is extra formatie nodig. Dit betreft bijna 6 fte. Daarnaast is als gevolg van een lagere productiviteit meer bezetting nodig om de begrote uren te realiseren. Dit is met name het geval in het programma VSPA (vergunningverlening en specialistisch advies). In de toelichting op het programma wordt hier nader op ingegaan. b) De flexibele schil was met 15% lager dan de norm van 20% waarmee in de begroting wordt gerekend. Dit zorgt voor een dempend effect op de personeelskosten. c) Het personeelsbestand van de FUMO is behoorlijk verjongd, voornamelijk als gevolg van traineeships maar ook door uitstroom van oudere medewerkers die de pensioengerechtigde leeftijd bereikten. De gemiddelde leeftijd van medewerkers in het primaire proces i s de afgelopen anderhalf jaar met ruim drie jaar gedaald naar gemiddeld 48 jaar.

Een jonger personeelsbestand heeft een positief effect op ontwikkeling van de personeelskosten De personeelskosten voor management en bedrijfsvoering waren ca. € 155.000 hoger dan begroot. De personeelskosten bij bedrijfsvoering worden overschreden. Dit komt vooral door hogere inhuur wegens ziektevervanging en hogere inhuur voor het ontlasten van clusters met een te hoge werkvoorraad, zoals P&O en beleid. De kosten voor de DVO met de provincie Fryslân zijn lager dan begroot. Dit komt onder meer door een verschuiving van de kapitaallasten, die eerst in de DVO waren opgenomen maar die we sinds 2024 zelf dragen. In de begroting van 2026 is hier al rekening mee gehouden. (Bedragen x € 1000) Begroting Realisatie Verschil Personeelskosten Personeelskosten primair proces 13.299 13.523 223 Personeelskosten management en bedrijfsvoering 4.365 4.520 155 DVO provincie 622 572 -49 DVO gem Leeuwarden 112 77 -35 Detachering wetterskip 28 35 7 Totaal personeelskosten 18.426 18.727 301 Pagina 51 van 67 Overige personeelskosten De overige personeelskosten waren € 334.195 lager dan begroot. De belangrijkste reden is het nauwelijks hoeven aanwenden van het outplacement budget. Dit leidde tot een voordeel van € 150.000.

Daarnaast zijn de scholingskosten zijn met € 88.000 onderschreden doordat er opleidingen zijn geannuleerd of uitgesteld als gevolg van genomen maatregelen om het tekort over 2025 te beperken. Kapitaallasten De kapitaallasten bestaan uit afschrijvingen op • inventaris in het kantoorgebouw van de FUMO € 58.026 • investeringen in een vaar- en voertuigen (nagenoeg het gehele wagenpark van de FUMO wordt geleased) € 9.917 • Meetapparatuur (gascamera en geluidsmeters) € 24.091 • Investeringen in hardware (laptops en telefoons) € 107.947 Daarnaast wordt de betaalde rente op de lening hier verantwoord. Vaar- en voertuigen Wij maken gebruik van leaseauto’s. In 2022 ging de FUMO (gedeeltelijk) over op elektrische auto’s. Daarnaast declareren medewerkers dienstreizen met hun eigen auto. De totale kosten zijn hoger dan begroot vanwege hogere leasebedragen. Dit komt door de uitbreiding van het wagenpark door aanpassingen die aan de dienstauto’s zijn gedaan. Hierdoor zijn ook de leasetermijnen gestegen. Huisvesting De totale huisvestingskosten zijn hoger dan begroot. Onder onze huisvestingskosten vallen onze huurlasten en overige huisvestingskosten. Onder de overige huisvestingskosten zijn de kosten van de facilitaire ondersteuning meegenomen die de gemeente Leeuwarden voor ons verzorgt.

Dit zijn de kosten van de huismeesters, de schoonmaak van het gebouw en inventaris (de gemeente Leeuwarden heeft hiervoor een contract met Breedweer), de koffie- en theevoorziening en de beveiliging. In 2025 waren de kosten hoger als gevolg hogere onderhoudskosten voor installaties waar in de begroting geen ruimte voor was, maar die gezien de staat van bijvoorbeeld het klimaatsysteem wel noodzakelijk zijn. In de ontwerpbegroting van 2027 is hiervoor budget aangevraagd. Administratie De kosten voor administratie bestaat uit accountantskosten, de kosten voor de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) en bureaukosten. De kosten over 2025 waren lager dan begroot. Pagina 52 van 67 ICT De kosten voor ICT hebben betrekking op het volgende: De kosten voor het zaaksysteem zijn gestegen als gevolg van een toename van het aantal gebruikers, maar ook door indexeringen. Daarnaast worden de hogere overige licentiekosten veroorzaakt door de ingebruikname van nieuwe (deels verplichte) software, waarmee in de begroting geen rekening was gehouden. Deels dekken we deze hogere kosten via de algemene reserve uit de kosten van de i-visie, waarover in april 2024 door het algemeen bestuur van de FUMO is besloten. In de ontwerpbegroting van 2026 is aanvullend budget voor ICT-kosten opgenomen, zodat dit tekort vanaf 2026 wordt voorkomen.

Overige kosten Onder de overige kosten vallen de kosten van abonnementen, verzekeringen, communicatiekosten en diverse andere kosten. De overschrijding van de overige kosten wordt vooral veroorzaakt door een stijging van de kosten van OD-NL, de koepelorganisatie voor Omgevingsdiensten. De FUMO heeft zeer beperkte invloed op deze kosten. In de ontwerpbegroting van 2026 is hiervoor extra budget opgenomen. Ook de ontwikkelkosten vallen onder de overige kosten. De ontwikkelkosten zijn met € 142.000 overschreden. Dit heeft de volgende oorzaken: • Er is € 222.000 besteed aan een onderzoek en de uitwerking hiervan voor het op orde brengen van de P&O functie binnen de FUMO. Dit was niet begroot. • Daarnaast is een bedrag van € 80.000 opgenomen voor de ontwikkeling van het RPM (Risico Prioriteiten Model), waarmee de FUMO een impuls gaat geven aan het meer risico gericht toezichthouden. • Tenslotte verantwoorden we de interne uren die aan projecten zijn besteed onder de ontwikkelkosten. Dit betrof in 2025 ruim 2.200 uren (€ 188.000). Implementatie Omgevingswet Er zijn in 2025 geen kosten gemaakt inzake de implementatie van de Omgevingswet.

Onvoorzien (10) De post Onvoorzien kan als volgt worden gespecificeerd: Omschrijving Begroting Realisatie Verschil Licenties zaaksysteem 169.739 227.480 57.742 Overige licenties 306.458 375.127 68.669 Overige ICT-kosten 116.385 82.852 -33.532 Totaal ICT-kosten 592.581 685.459 92.878 Pagina 53 van 67 De post overig bestaat uit een optelsom van kleine bedragen < € 2.500. 5.5.2 Toelichting op de baten In totaal zijn de baten € 141.886 lager dan begroot. Dit is een afwijking van 0,6 %. Hieronder lichten we de afzonderlijke posten toe. Deelnemersbijdragen basistaken We hebben de bijdragen voor basistaken in 2025 - volgens de bepalingen in artikel 29 van de GR FUMO - bij de deelnemers in rekening gebracht. Dit deden we op basis van de bedragen die in de begroting zijn vastgesteld. Facturering vond in vier gelijke kwartaaltermijnen plaats. Enkele deelnemers voldeden hun bijdrage in twee halfjaarlijkse termijnen. Sinds 2022 is de huidige sturings- en financieringssystematiek van kracht. Een belangrijk onderdeel is dat wij de taken die wij voor deelnemers uitvoeren, afrekenen op basis van een nacalculatie van de werkelijk bestede uren. De urenbesteding voor de reguliere basistaken was lager dan begroot. Met name op het gebied van gemeentelijke bodemtaken zijn niet alle uren besteed. Dit is nader toegelicht in paragraaf 4. 3.

Per saldo ontvingen de deelnemers ruim € 1,1 miljoen terug van de FUMO door de lagere urenbesteding voor de basistaken. Brikstaken De urenbesteding voor de Briks-taken was lager dan begroot. Dit komt doordat we in 2025 de Briks- taken voor provinciale inrichtingen hebben uitbesteed aan gemeente Leeuwarden. Deelnemersbijdragen plustaken De afrekening voor plustaken was € 460.000 hoger dan begroot. Onder plustaken vallen bijvoorbeeld het uitvoeren van geluidsmetingen, werkzaamheden in het kader van externe veiligheid en taken met betrekking tot bezwaar en beroep. Omschrijving Bedrag Controles brandveiligheid € 38.213 Robuustheidsonderzoek € 35.280 Grondstromenkaart € 26.200 VTH-netwerkdag € 11.291 Evaluatie governance € 6.000 Monsternames € 5.227 Bereikbaarheidsonderzoek € 4.498 Ondermijning € 3.800 Overig € 44.446 Totaal € 174.956 Pagina 54 van 67 Deelnemersbijdragen collectieve taken De deelnemersbijdrage aan collectieve taken is hoger dan begroot. In het jaarverslag VTH-basistaken wordt hier een nadere toelichting op gegeven. Deelnemersbijdragen implementatie Omgevingswet Deze post is conform begroting in rekening gebracht bij de deelnemers. Inkomsten specifieke uitkeringen De Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK -THE) loopt over de periode 2022-2026. In totaal ontvangt de FUMO hiervoor een bedrag van bijna € 2.1 mln.

In 202 5 zijn 4.386 uren besteed. De totale besteding bedroeg € 509.598. We hebben dit bedrag meegenomen aan zowel de batenkant als de kostenkant. In paragraaf 5,9 is de sisa-verantwoording voor deze SPUK-regeling opgenomen. Extra taken projecten Onder deze post vallen opdrachten die deelnemers aan de FUMO verstrekken bovenop de begrote taken. Denk aan extra opdrachten in het kader van de stikstofproblematiek en aan extra ureninzet bij politiek gevoelige dossiers. In de begroting is een doelstelling van een kleine € 900.000 opgenomen. De werkelijke inkomsten vielen lager uit. Overige baten Onder de overige baten vallen enkele doorbelastingen van bedrijfsvoeringskosten en opbrengsten uit detachering van personeel. Rentebaten Vanaf juli 2022 ontvangen we rente over het saldo bij schatkistbankieren. Vanaf 2025 nemen we hiervoor een bate op in de begroting, om zo de deelnemersbijdrage zo laag mogelijk te houden. Nadat de begroting is opgesteld, is de rente gedaald. Over 2025 is een renteopbrengst gerealiseerd van € 131.516. Dit is € 18.000 lager dan begroot, waardoor hier een nadeel ontstaat. Pagina 55 van 67 Incidentele baten en lasten 2025 Het BBV schrijft voor dat de incidentele baten en lasten in de jaarstukken staan. Dit is vastgelegd in artikel 28, lid c van het BBV: Hieronder staan incidentele baten en lasten van de FUMO over het verslagjaar 2025.

5.6 Vermogensmutaties Toelichting: In 2025 is een onttrekking aan de reserve geweest. Deze is toegelicht in paragraaf 7.3.2 Omschrijving Bedrag Robuustheidsonderzoek € 35.280 Evaluatie governance € 6.000 Bereikbaarheidsonderzoek € 4.498 Totaal € 45.778 Begroting Rekening 2025 2025 - 128.502 0 - - 128.502 Overzicht van baten en lasten Resulaat vermogenssituaties Vermogenssituaties Onttrekking aan reserves Toevoeging aan reserves Pagina 56 van 67 5.7 Rechtmatigheidsverantwoording De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur van de FUMO toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.

Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de het algemeen bestuur op 18 december 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de het algemeen bestuur bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgeste ld op € 452.747. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025. Bevinding Het dagelijks bestuur stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 1.230. 319 bedraagt. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het dagelijks bestuur overigens een bedrag van €234.746 acceptabel op basis van door het algemeen bestuur vastgestelde afspraken. Dit betreft overschrijdingen van de lasten van het programma bedrijfsvoering waartegenover direct gerelateerde baten staan. Daarnaast is vastgesteld dat er een onrechtmatigheidsfout heeft plaatsgevonden ten aanzien van het voorwaardencriterium.

Dit betreft het verstrekken van een opdracht aan een extern bureau in verband met de doorlichting en begeleiding van het cluster P&O. De kosten (€ 254.269) hiervan waren hoger dan de EU-aanbestedingsgrens. Echter is deze opdracht onderhands verstrekt en niet aanbesteed. De geconstateerde afwijkingen betreffen: • Begrotingsonrechtmatigheid € 1.230.319. Dit betreft overschrijdingen van de begrote lasten van een aantal programma’s. • Fout voorwaardencriterium € 254.269. Dit betreft het niet voldoen aan de verplichting tot EU - aanbesteding. De totale rechtmatigheidsfout in 2025 bedraagt derhalve € 1.484.588. Dit is hoger dan de verantwoordingsgrens van € 452.747. In de paragraaf bedrijfsvoering (4.2.1) heeft het dagelijks bestuur per criterium beschreven welke controles zijn uitgevoerd en welke bevindingen er waren. Pagina 57 van 67 5.8 Taakvelden Rekening FUMO 2025 0,1 Bestuur 0,4 Overhead, ondersteuning organisatie 0,8 Overige baten en lasten 7,4 Milieu-beheer 8,3 Wonen en Bouwen Totaal Personeelskosten 18.042.278 40.000 4.505.299 13.376.834 120.145 Inbesteding o.b.v.

DVO's 649.298 649.298 Detachering Wetterskip 35.360 35.360 Materiele lasten 3.735.464 3.735.464 Onvoorzien 174.956 174.956 Totaal lasten 22.637.356 40.000 8.890.062 174.956 13.412.194 120.145 22.637.356 Baten: Basistaken 12.988.451 12.988.451 Aanvullende taken 5.187.555 5.067.410 120.145 Extra taken projecten 3.111.750 3.111.750 Overige baten 621.760 621.760 Rentebaten 131.516 131.516 Totaal baten 22.041.032 - 131.516 621.760 21.167.611 120.145 22.041.032 Saldo voor vermogensmutaties 596.324- Vermogensmutaties 128.502 Saldo na vermogensmutaties 467.822- Pagina 58 van 67 5.9 Specifieke uitkeringen (Sisa) Verstrekker Uitkeringscode Specifieke uitkering Juridische grondslag Ontvanger Indicator Indicator Indicator Indicator Indicator Indicator KGG K21 Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht Besteding (jaar T) Cumulatieve besteding (t/m jaar T) Wordt voldaan aan het bepaalde in artikel 6, tweede lid van de Regeling (ja/nee) Wordt voldaan aan het bepaalde in artikel 6, zesde lid, van de Regeling (ja/nee) Eindverantwoording (ja/nee) Aard controle R Aard controle n.v.t.

Aard controle R Aard controle D2 Aard controle R Indicator: K21/01 Indicator: K21/02 Indicator: K21/03 Indicator: K21/04 Indicator: K21/05 € 509.598 € 1.429.428 Ja Ja Nee SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2025 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 07-01-2026

5.10 Overige gegevens 5.10.1 | Incidentele baten en lasten 2025 Het BBV schrijft voor dat de incidentele baten en lasten in de jaarstukken staan. Dit is vastgelegd in artikel 28, lid c van het BBV: Hieronder staan incidentele baten en lasten van de FUMO over het verslagjaar 2025. 5.10.2 | Structurele mutaties 2025 in reserves Bepaalde regels in het BBV schrijven voor dat de structurele mutaties in reserves in de jaarstukken staan. Dit wordt geregeld in artikel 28, lid d van het BBV: In het verslagjaar zijn geen structurele toevoegingen en/of onttrekkingen aan de reserves verantwoord. Voorstel tot bestemming van het resultaat 2025 Het AB FUMO is bevoegd tot het bestemmen van het resultaat. Hierover ontvangt het AB FUMO binnenkort een apart voorstel. Algemene reserve (weerstandsvermogen) Volgens artikel 29 lid 8 van de GR FUMO mag het weerstandsvermogen van de FUMO niet meer bedragen dan tien procent van de jaaromzet. Voor zover het batig saldo van enig jaar leidt tot een weerstandsvermogen van meer dan tien procent van de jaaromzet, wordt het meerdere uitgekeerd naar rato van de deelnemersbijdrage in het verslagjaar.

Algemene reserve per 1-1-2025 | 1.129.304 Mutaties algemene reserve 2025 | -233.291 Saldo algemene reserve voor resultaatbestemming 2025 | 639.009 De jaaromzet 2025 bedraagt | 22.041.032 Maximale toegestaan weerstandsvermogen volgens artikel 29 lid 8 GR (10%) | 2.204.103 Pagina 59 van 67 Pagina 60 van 67 5.10.3 Wet normering topinkomens Per 1 januari 2013 is de Wet Normering Topinkomens (WNT) ingegaan. Dat betekent dat de FUMO zich moet houden aan het algemeen WNT-maximum. In 2025 is het algemene maximum € 246.000, -, inclusief belaste kostenvergoedingen en pensioenbijdrage werkgever. Het weergegeven toepasselijke WNT-maximum per persoon of functie is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen ook de duur) van het dienstverband, waarbij de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Voor topfunctionarissen met en zonder vaste dienstbetrekking gelden verschillende berekeningen die in onderstaande tabel zijn opgenomen. Bezoldiging topfunctionarissen Onderstaand tabel is van toepassing op leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking. En gaat in vanaf de dertiende maand van de functievervulling. Gegevens 2025 bedragen x € 1 | P. Hofstra | J.

van Veen | Nvt Functiegegevens5 | Secretaris/ directeur | Waarnemend Secretaris/ directeur Aanvang6 en einde functievervulling in 2025 | 1/1 t/m 31/12 | 14/7 t/m 5/11 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in | 1 | 1 fte)7 Dienstbetrekking?8 | Ja | Ja Bezoldiging9 Beloning plus belastbare | € 146.413,19 | € 44.099,99 onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn | € 23.191,08 | € 6.739,50 Subtotaal | € 169.604,27 | € 50.838,59 Individueel toepasselijke | € 246.000 | € 77.506,85 bezoldigingsmaximum10 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet | N.v.t. | N.v.t. terugontvangen bedrag11 Bezoldiging | € 169.604,27 | € 50.838,59 Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. is toegestaan12 Toelichting op de vordering wegens | N.v.t. | N.v.t. onverschuldigde betaling13 Gegevens 202414 bedragen x € 1 | P. Hofstra | Nvt | S.

Boender Functiegegevens5 | Secretaris/ directeir | [FUNCTIE(S)] | Waarnemend Secretaris/ directeur Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 1/1 t/m 31-12 | [d.d./mm] t/m [d.d./mm] | 6/6 t/m 31/12 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in | 1 | [0,025 - 1] | 0,57 fte)7 Dienstbetrekking? | 8 | Ja | [ja/nee] | Ja Bezoldiging9 Beloning plus belastbare | € 158.536,39 | [BEDRAG] | € 72.972,36 onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn | € 23.384,52 | [BEDRAG] | € 10.462,72 Subtotaal | € 181.920,91 | [SOM] | € 83.435,09 Individueel toepasselijke | € 233.000 | [INVULLEN] | € 132.778,08 bezoldigingsmaximum10 Bezoldiging | € 181.920,91 | [SOM] | € 83.435,09 Pagina 61 van 67 Bedragen x € 1 | J.W.

Strebus Functiegegevens | Secretaris/ directeur Kalenderjaar | 2025 | 2024 | 2023 Periode functievervulling in het kalenderjaar | 6-11 t/m 31-12 (aanvang - einde) Aantal kalendermaanden | 2 | 0 | 0 functievervulling in het kalenderjaar Omvang van het dienstverband in uren per | 170 | 0 | 0 kalenderjaar Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum Maximum uurtarief in het kalenderjaar | € 235 | € 221 | € 212 Maxima op basis van de normbedragen | € 65.400 | € 0 | € 0 per maand Individueel toepasselijk maximum | € 39.950 gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 Bezoldiging (alle bedragen exclusief btw) Bezoldiging in de betreffende periode | € 31.875 | € 0 | € 0 Totale bezoldiging gehele periode | € 31.875 kalendermaand 1 t/m 12 (-/-) Onverschuldigd betaald bedrag en nog niet | € 0 terugontvangen bedrag Totale bezoldiging, exclusief BTW | € 31.875 Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is | n.v.t. toegestaan Toelichting op de vordering wegens | n.v.t. onverschuldigde betaling Pagina 62 van 67 Pagina 63 van 67 Uit bovenstaande overzichten blijkt dat de norm voor de WNT in 2025 niet wordt overschreden. 5.10.4 Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum die een materieel effect hebben op de financiële positie van de FUMO.

Vanuit deelnemer Naam Functie AB Functie DB 2025 (gewezen) topfunctionari s Met dienst- betrekking (ja/nee) Beloning Belastbare vast en variabele inkosten- vergoeding Voorzieningen ten behoeve van betalingen betaalbaar op termijn Totale bezoldiging Duur van het dienstverband in het jaar (in dagen) Omvang van het dienstverband in het jaar (fte) Achtkarspelen De heer E. van Esch Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Achtkarspelen Mevrouw L. van der Tuin-Kuipers Lid aftreden per 1 juni 2025 Ameland De heer P. IJnsen Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Dantumadiel Mevrouw A. Haga Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. De Fryske Marren Mevrouw I. Groeneveld Lid Lid/Voorzitter ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Harlingen De heer H. Sijtsma Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Heerenveen De heer R. Tromp Lid Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Leeuwarden De heer H. de Haan Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Noardeast-Fryslân Mevrouw M. Prins Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Ooststellingwerf De heer G. But Lid Lid aftreden maart 2025 Ooststellingwerf Mevrouw L. Edema Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Opsterland De heer M. Van Opzeeland Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Provincie Fryslân De heer M. De Vries Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Provincie Fryslân Mevrouw E. Folkerts Lid Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Schiermonnikoog De heer I. Zonneveld Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t.

n.v.t. Smallingerland De heer M. le Roy Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Sûdwest-Fryslân Mevrouw P. van den Akker Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Terschelling De heer D. Ruige Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Tytsjerksteradiel Mevrouw B. van Zandbergen Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Vlieland De heer M. Schrier Lid Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Waadhoeke De heer K. Arendz Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Weststellingwerf Mevrouw H. den Hartigh Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Wetterskip Fryslân Mevrouw M. Plantinga Lid Lid ja ja nee 0 0 0 0 n.v.t. n.v.t. Pagina 64 van 67 5.11 Ondertekening I. Groeneveld Voorzitter algemeen bestuur FUMO Datum: xx juni 2026 J.W. Strebus Secretaris/ directeur FUMO Datum: xx juni 2026 Pagina 65 van 67 Bijlage I: Risicoanalyse In januari 2026 is de risico-inventarisatie geactualiseerd. De geïdentificeerde risico’s zijn in de tabel hieronder overgenomen en aangevuld met informatie over de aard van het risico, de kans van optreden en de financiële impact. Risicoanalyse Als de volgende risico’s zich voordoen, kunnen deze financiële gevolgen hebben. Deze worden erkend door de FUMO: * Bij een hoog risico wordt de financiële impact voor tachtig procent meegenomen, bij een gemiddeld risico voor vijftig procent en bij een laag risico voor twintig procent.

Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de financiële impact € 652.500. Het huidige weerstandsvermogen van de FUMO is niet van voldoende omvang, waardoor de FUMO optredende risico’s niet kan opvangen. Nr. Onderwerp Omschrijving Beheersmaatregelen Bedrag Kans (Hoog, Middel, Laag) Impact 1 Inflatie In de begroting van 2027 is rekening gehouden met een indexering van 4,2%. Dit is gebaseerd op de Middellange termijn raming van het CPB van september 2025. Het is onzeker wat de inflatie de komende periode gaat doen. Hierdoor ontstaat het risico dat de indexering ontoereikend is. Met name CAO-effecten kunnen tot extra kosten leiden. Een stijging van 2% boven op de indexering van de loonkosten, betekent een extra kostenpost van circa € 300.000. Geen beheersmaatregelen mogelijk 300.000 M € 150.000 2 Rente In de begroting 2027 is rekening gehouden met een renteopbrengst van € 100.000. Het risico bestaat dat de rente verder gaat dalen en dat de begrote opbrengst niet gerealiseerd gaat worden. Het maximale risico wordt geschat op € 50.000. Geen beheersmaatregelen mogelijk 75.000 M € 37.500 3 Productivitet De productiviteitsnorm is in de begroting 2027 verlaagd naar 1.330 uren per fte. Dit is hoger dan de realisatie van 2024 (1.312) en 2025 (1.290). Doordat de overhead met een vaste bijdrage wordt gedekt, is het financiële risico al fors verlaagd.

Uitgaande van een realisatie van 1.300 uur en een formatie van 150 fte, schatten we het maximale risico in op € 350.000. * Sturing op het behalen van de productiviteitsnorm. Hierbij kan gekeken worden naar de wijze van tijdsregistratie. • Met de deelnemers en het bestuur in gesprek gaan over de haalbaarheid van de productiviteitsnorm en deze eventueel bijstellen. 350.000 M € 175.000 4 ICT- Omgevingswe t Het ICT-landschap, waaronder het zaaksysteem LEEF, dient te worden aangepast aan de veranderende wet- en regelgeving. Daarnaast vereist de aansluiting op het digitale stelsel een organisatie die geheel digitaal kwalitatieve, hoogstaande informatie verzamelt en opmaakt. Dit betekent dat (interne) processen en systemen opnieuw ingericht moeten worden. Omvang van het risico is moeilijk te bepalen. Schatting risico is € 300.000. • Werken met een gedegen projectplanning, waarin prioriteiten worden gesteld op basis van beschikbare uren/budget. • Goed verwachtingsmanagement richting de deelnemers. 300.000 H € 240.000 5 Outplacement kosten In de begroting van de FUMO is een budget van € 200.000 opgenomen voor outplacementkosten. Het risico bestaat dat dit budget niet voldoende is om de werkelijke outplacementkosten te dekken.

250.000 L € 50.000 Totaal 1.275.000 652.500 Pagina 66 van 67 Bijlage II: Totaalbeeld kwaliteitscriteria Deskundigheidsgebied Resultaat Toelichting 1.Casemanagen - 3.Vergunningverlening milieu - 5. Toezicht en handhaving milieu Voldoet, met uitzondering van een aantal onderdelen ten aanzien van opleiding en aanvullende kennis, die in het Opleidingsplan 2026 zijn opgenomen. 6. Toezicht en handhaving bodem - 7. Toezicht en handhaving natuur - 8. Behandelen juridische zaken Aan de vereisten van dit deskundigheidsgebied wordt voldaan, met uitzondering van 1 opleiding. Het team gaat deze opleiding in 2026 volgen. 9. Ketentoezicht Ketentoezicht kent zware criteria, onder meer omdat zes medewerkers aan de vereisten moeten voldoen. Drie medewerkers behalen de frequentie-eisen, maar voldoen nog niet aan de vereisten qua opleiding en kennis. Hiervoor is een traject gestart, dit vergt echter tijd. De vacature voor een vierde fulltime medewerker staat open. De laatste twee formatieplaatsen zijn (ten tijde van schrijven van deze bijlage) opgenomen in de (ontwerp)begroting 2027. 10. Buitengewone opsporing natuur en milieu en fysieke leefomgeving - 14. Sloop en asbest - 15. Afvalwater - Pagina 67 van 67 16. Bodem, bouwstoffen, water Door het recente vertrek van een medewerker wordt niet voldaan aan de kwaliteitscriteria; de vacature moet nog worden ingevuld. 17.

Omgevingsveiligheid Aan de vereisten qua opleiding en kennis wordt voldaan. Ten opzichte van de KC 2.3 is nieuw dat 5 beoordelingen op PGS-richtlijnen ter plaatse moeten worden uitgevoerd; dit wordt in 2026 georganiseerd. Daar waar nodig wordt QRA-expertise bij een andere OD ingehuurd. 18. Geluid & trillingen Voldoet, met uitzondering van een aantal onderdelen ten aanzien van opleiding en aanvullende kennis, die in het Opleidingsplan 2026 zijn opgenomen. 19. Luchtkwaliteit & geur Voldoet, met uitzondering van een aantal onderdelen ten aanzien van opleiding en aanvullende kennis, die in het Opleidingsplan 2026 zijn opgenomen. 22. Verduurzaming energie Aan de vereisten van dit deskundigheidsgebied wordt grotendeels voldaan. Ten aanzien van een deel van de taken ontbreekt echter bij 1 medewerker de vereiste werkervaring en frequentie. Dit heeft in 2026 aandacht. 23. Advisering fysieke leefomgeving Landelijk bestaat onduidelijkheid over de criteria van dit deskundigheidsgebied. Daarom kan op dit moment nog niet worden aangegeven in hoeverre de FUMO hieraan voldoet. Voldoet aan de kwaliteitscriteria Voldoet, met uitzondering van kleine tekortkomingen, aan de kwaliteitscriteria Voldoet niet aan de kwaliteitscriteria Onduidelijk of aan de kwaliteitscriteria wordt voldaan

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://opsterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f0130770-15fe-4adb-95e7-8df8cf415532?agendaItemId=ccb72a85-bfe0-41c8-ab80-35304ac462e1