Bijlage 3 (Concept) Jaarverslag 2024 incl. jaarrekening 2024

Bentacera Registeraccountants B.V. Postbus 129 920o AC Drachten KvK oi ioo53t

bentacera.nl

Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening als geheel bepaald op € 13.900. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstoleranties bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief toevoegingen aan reserves. De materialiteit is gebaseerd op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2024. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan hen tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 500 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2024 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkinaen als leidinagevende toofunctionaris bij andere WNT-plichtige instellinqen. alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen; overzicht verschillenanalyse lncidenteel-Structureel. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; alle informatie bevat die op grond van BBV is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in ingevolge artikel 213 lid 3 onder d van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Pagina 2 van 5

bentacera.nl

Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag en overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel in overeenstemming met het BBV. C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de verordening van de hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit, en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening. In dit kader is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico's in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico's vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico's kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evalucitie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Pagina 3 van 5

bentacera.nl

up Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het BADO, de door het algemeen bestuur op 29 november 2024 vastgestelde normenkader, het Controleprotocol WNT 2024, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: - het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; het vaststellen dat de door het dagelijks bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële risico's vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controleinformatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico's kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring.

Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico's niet kan opvangen; - het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en, - het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Pagina 4 van 5

bentacera.nl

Wij communiceren met het algemeen bestuur andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn

in

gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen

de interne beheersing.

Drachten, 6 maart 2025

Bentacera Registeraccountants B.V.

Pagina 5 van 5

bentacera.nl

BIJLAGE 1. SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR EN BUREAU OAGELIJKS BESTUUR. Leden: H. de Haan, voorzitter J. van Veen, penningmeester (tot 28 juni 2024) E. Groot, penningmeester (vanaf 28 juni 2024) B. Dam L. van der Tuin-Kuipers H. Zonderland N. Linthorst B. Zantman

ALGEMEEN BESTUUR. Ingevolge artikel 8 van de Gemeenschappelijke Regeling zijn door de deelnemende gemeentebesturen de volgende leden en plaatsvervangende leden bestuurders aangewezen als lid van het Algemeen Bestuur Gemeente

Lid

Achtkarspelen

L. van der Tuin-Kuipers

Ameland

Th. Faber

Dantumadiel

G. Wiersma

De Frvskn Marren

C van Hes

Harlingen

E. de Groot

Heerenveen

J. van Veen (tot 28 juni 2024)

Heerenveen

R. Tromp (vanaf 28 juni 2024)

Leeuwarden

H. de Haan

Noa rdea st-F ryslân

B. Koonstra

Ooststellingwerf

J. Nijboer

Opsterland

A. Postma

Schiermonnikoog

J. Hagen

Smallingerland

M. le Roy

Sûdwest-Fryslân

B. Dam

Terschelling

G. van Essen (tot 10 april 2024)

Terschelling

D. Ruige (vanaf 8 mei 2024)

Vlieland

R. de Jong

Waadhoeke

K. Arendz

Weststellingwerf

H. Zonderland

37

BUREAU

1.

2. 3.

4. 5. 6.

7. 8.

9. 10.

11. 12.

coördinator bedrijfsvoering adviseur omgevingskwaliteit adviseur omgevingskwaliteit adviseur omgevingskwaliteit administratie adviseur omgevingskwaliteit adviseur omgevingskwaliteit (vanaf 1 oktober 2024) monumentenadviseur adviseur omgevingskwaliteit directeur adviseur omgevingskwaliteit kwaliteit adviseur omgevingskwaliteit

38 38

BIJLAGE 2 SAMENSTELLING COMMISSIES

ADVISERENDE LEDEN: ARCHITECTEN.

1. 2.

3.

4. 5. 6.

7.

Boornbergum Utrecht Amsterdam Kubaard Rotterdam Leeuwarden Leeuwarden

(reserve) (reserve) (reserve)

Zuidhorn Lelystad Leeuwarden

(reserve)

Rotterdam Bennekom Leeuwarden Haren

(reserve) (reserve)

ADVISERENDE LEDEN: STEDENBOUWKUNDIGEN.

1. 2. 3.

ADVISERENDE LEDEN: LANDSCHAPSKUNDE. 1.

2. 3.

1

ADVISERENDE LEDEN: BURGERS C.S.

1.

Hollum

2

Gytsjerk

3.

Oosthem IJlst Franeker

4.

5.

specialist (woon)schepen (reserve) (reserve)

ADVISERENDE LEDEN: MONUMENTENARCHITECTEN.

1.

Beilen

2.

Groningen Bolsward Amsterdam

3.

4.

(reserve) (reserve)

ADVISERENDE LEDEN: ARCHITECTUURHISTORICI.

1.

2. 3.

4.

Groningen Kollum

Leeuwarden Goutum

39

(reserve) (reserve)

Bijlage 3 Overzichten productiecijfers per gemeente

Productiecijfers 2024: opbrengst per gemeente/derden

gemeente

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 De Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslân 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sûdwest-Fryslân 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

opbrengst opbrengst opbrengst adviesaanvragen Nije Pleats divers

totaal opbrengst

€ 62.553 € 41.024 € 18.708 € 151.184 € 45.657 € 40.390 € 250.170 € 134.265 € 57.867 € 93.406 € 11.820 € 109.736 € 201.626 € 29.444 € 10.451 € 124.995 € 90.983

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 C3 €0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 € 1.188 € 6.204 € 2.772 -€ 495 €0 €0 € 2.376 € 9.018 E0 €0 € 274 € 9.306

€ 62.553 € 41.024 € 18.708 € 151.184 € 45.657 € 41.578 € 256.374 € 137.037 € 57.372 € 93.406 € 11.820 € 112.112 € 210.644 € 29.444 € 10.451 € 125.269 € 100.289

€ 1.474.279

€0

€ 30.643

€ 1.504.922

Second opinions Abe Bonnema Prijs

€ 3.834 € 10.296 € 1.519.052

40

Productiecijfers 2024: naar aard (eerste) adviezen in %

gemeente

voldoet

voldoet mits

voldoet niet

aanhouden

vooroverleg

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 De Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslån 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sûdwest-Fryslän 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

29,0 24,4 14,3 25,9 37,3 19,3 26,1 22,5 14,8 22,2 24,3 24,0 37,6 43,5 24,1 25,2 15,7

15,1 10,0 25,7 19,0 19,6 17,6 18,9 21,4 14,8 19,3 10,8 19,8 17,1 7,2 3,4 20,4 15,7

12,9 6,7 5,7 6,6 13,1 7,6 14,5 8,9 7,0 9,6 5,4 10,9 13,4 10,1 20,7 9,4 12,9

7,5 6,7 8,6 3,8 8,5 10,9 13,1 3,7 7,8 5,9 5,4 7,8 4,8 5,8 10,3 5,8 6,4

35,5 52,2 45,7 44,6 21,6 44,5 27,4 43,5 55,7 43,0 54,1 37,5 27,0 33,3 41,4 39,2 49,3

totaal hûs en hiem

26,6

18,0

10,9

7,3

37,3

41

Productiecijfers 2024: naar categorieën bouwsommen in %

5.00125.000

25.001100.000

100.001250.000

≥250.001

%

%

%

%

%

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 de Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslän 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sûdwest-Fryslân 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

7,3 30,6 4,0 6,1 25,2 26,9 34,9 20,5 12,5 11,5 18,8 14,1 15,6 12,9 28,0 20.7 12,1

14,6 20,0 12,0 22,8 33,3 13,5 21,4 17,8 23,2 14,1 25,0 19,7 21,3 15,7 24,0 27,8 14,6

30,2 12,9 20,0 32,4 17,8 27,9 14,5 22,0 29,5 25,0 25,0 22,2 27,5 32,9 12,0 23,7 24,8

18,8 14,1 40,0 17,0 10,4 17,3 7,5 18,2 16,1 19,9 15,6 13,6 15,8 17,1 12,0 11.0 17,8

29,1 22,4 24,0 21,7 13,3 14,4 21,7 21,5 18,7 29,5 15,6 30,4 19,8 21,4 24,0 16.8 30,7

totaal hüs en hiem

19,1

20,9

23,6

14,5

21,9

gemeente

≤5.000

42