Bijlage 2 Obp Gorredijk - Verpl. supermarkt (bijlagen bij toelichting deel 1)

BIJLAGEN TOELICHTING

Bijlage 1

Ladderonderbouwing Aldi Gorredijk

gemeente Opsterland ladderonderbouwing verplaatsing Aldi Gorredijk

ruimtelijk-economisch onderzoek

identificatie

planstatus

projectnummer:

datum:

0112072.20181909

17-02-2022

projectleider:

opdrachtgever:

ing. C. Tasma

Aldi Drachten B.V.

auteur(s):

M.G.M.C. Geerts, MSc. mw. J.G. Breukelman, MSc.

Inhoud 1.

2.

3.

4.

Inleiding

3

1.1. 1.2. 1.3.

3 4 5

Aanleiding Vraagstelling Leeswijzer

Beleidskader

6

2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

6 6 7 8 9

Structuurvisie provincie Fryslân Grutsk op é Romte! (2014) Verordening Romte Fryslân (2014) Omgevingsvisie gemeente Opsterland 2015-2030 (2015) Detailhandelsvisie gemeente Opsterland (2015) Conclusie

Behoefte aan verplaatsing Aldi

10

3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6.

10 10 12 14 16 17

Knelpunten huidige locatie Aldi: Schoolstraat 1 Gorredijk Analyse dagelijkse goederensector gemeente Opsterland en kern Gorredijk Supermarktstructuur gemeente Opsterland en kern Gorredijk Positionering Aldi Ruimtelijk-economische effecten verplaatsing Aldi Conclusie

Conclusie

18

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

2

Inhoud

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

3

1. Inleiding

1.1.

Aanleiding

Aldi is momenteel aan de Schoolstraat 1 in Gorredijk gevestigd. Deze winkel heeft momenteel een brutovloeroppervlak (bvo) van 1.170 m2 en een winkelvloeroppervlak (wvo) van 935 m2. Voor deze locatie aan de Schoolstraat is een omgevingsvergunning verleend waarmee het winkelpand vergroot mag worden tot 1.771 m2 bvo. Aldi wenst echter geen gebruik te maken van deze mogelijkheid omdat de locatie geen duurzame vestigingslocatie is voor de harddiscounter. De winkel heeft geen logische indeling voor een supermarkt. Daarnaast zijn de bevoorrading en parkeersituatie niet ideaal. Aldi is daarom voornemens de winkel te verplaatsen naar de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat in het centrum van Gorredijk. Hier kan een nieuwe moderne winkel van 1.557 m2 bvo (1.113 m2 wvo) worden gerealiseerd (figuur 1.1).

Figuur 1.1 Impressie nieuwe winkel Aldi Net als bij de overige supermarktketens, wensen ook de bezoekers van de harddiscounter Aldi meer service en comfort in de winkel. Hiervoor heeft Aldi nieuwe formule-uitgangspunten opgesteld die bij nieuwe winkels worden doorgevoerd. Dit betekent onder andere een andere uitvoering van de inrichting van de winkel, waaronder bredere gangpaden, ruimere schappen en een breder versassortiment. Verder worden de nieuwe winkels zo klimaatneutraal mogelijk ontwikkeld. Dit is onder meer terug te zien bij de onlangs geopende filialen in Drachten, Drunen, Leerdam, Roermond en Weert. Deze panden hebben een energielabel A++++. De nieuwe winkels worden uitgerust met CO 2 warmteterugwininstallatie en waar mogelijk zonnepanelen. De winkel wordt verwarmd met restwarme uit het koelproces en er is geen bijverwarming op gas. Hierdoor is de milieubelasting zeer beperkt. Tevens

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

4

Inleiding

wordt de inrichting van winkel, het magazijn en de laad- en losvoorziening zodanig gemaakt dat de bevoorrading efficiënter wordt, waardoor minder vrachtwagenbewegingen nodig zijn. Hemelsbreed liggen de vertreklocatie en beoogde locatie circa 100 meter uit elkaar (figuur 1.2). Ook de nieuwe locatie ligt binnen het kernwinkelgebied van Gorredijk.

Figuur 1.2 Verplaatsing Aldi binnen kernwinkelgebied Gorredijk (bron: Locatus, 2020; bewerking Rho) Rho adviseurs is gevraagd om de beoogde uitbreiding en verplaatsing van Aldi in Gorredijk te onderbouwen conform de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking.

1.2.

Vraagstelling

Nieuwe stedelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan de ladder voor duurzame verstedelijking (zie kader). Ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking (ladder) is een instrument voor efficiënt en zorgvuldig ruimtegebruik. Het bevoegd gezag moet voldoen aan een motiveringsvereiste als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. De toelichting bij een ruimtelijke ontwikkeling dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.

De eerste vraag die beantwoord moet worden is of de beoogde verplaatsing van Aldi is aan te merken als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Uit jurisprudentie (ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724) kan worden afgeleid dat planologische toevoegingen groter dan 500 m2 brutovloeroppervlak (bvo) worden aangemerkt als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. De vertreklocatie van Aldi, de Schoolstraat 1, blijft planologisch beschikbaar voor detailhandel (1.771 m2 bvo). Planologisch wordt echter wel geborgd dat hier geen supermarkt kan terugkomen.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Inleiding

5

De beoogde locatie van Aldi, Badweg/Hoofdstraat, wordt herontwikkeld. Momenteel zijn de gebruiksmogelijkheden voor detailhandel op de projectlocatie berekend op 2.869 m 2 bvo (figuur 1.3). De nieuwe supermarkt van Aldi heeft een omvang van 1.557 m2 bvo. Per saldo wordt 1.312 m2 bvo aan detailhandel planologisch gesaneerd. Met de ontwikkeling is dan ook geen sprake van toevoeging van winkelmeters, waardoor de ontwikkeling niet aangemerkt kan worden als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ zoals bedoeld in de ladder.

Figuur 1.3 Visualisatie en berekening huidige gebruiksmogelijkheden voor detailhandel projectlocatie Badweg/Hoofdstraat Gorredijk (bron: ruimtelijkeplannen.nl; bewerking Rho adviseurs) Zorgvuldigheidshalve zal de ontwikkeling op hoofdlijnen getoetst worden aan de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking. Hierbij komen de volgende onderwerpen aan bod: • toetsing aan de relevante beleidskaders; • een beschrijving en analyse van de detailhandelsstructuur in de gemeente Opsterland; • een analyse van de supermarktstructuur en de positionering van Aldi binnen de supermarktstructuur; • een onderbouwing van de ruimtelijk-economische effecten van de ontwikkeling.

1.3.

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 zijn de relevante beleidsstukken beschreven. In hoofdstuk 3 is de behoefte aan de detailhandelsontwikkeling onderbouwd. Tot slot zijn in hoofdstuk 4 de belangrijkste conclusies opgenomen.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

6

Beleidskader

2. Beleidskader

In dit hoofdstuk is de beoogde verplaatsing van Aldi in Gorredijk op hoofdlijnen getoetst aan de vigerende beleidskaders.

2.1.

Structuurvisie provincie Fryslân Grutsk op é Romte! (2014)

De structuurvisie van Friesland bundelt de waarden op het gebied van landschap en cultuurhistorie (inclusief archeologie en stedenbouw) in een samenhangende waardering en geeft richting aan toekomstige ruimtelijke veranderingen. De kern Gorredijk maakt deel uit van het deelgebied Zuidelijke Wouden. In de structuurvisie zijn een zevental provinciale belangen op genomen voor dit gebied die vooral betrekking hebben op de landschappelijke kwaliteiten van dit gebied. Relatie met planinitiatief De provinciale belangen binnen het deelgebied Zuidelijke Wouden spelen geen rol bij de beoogde ontwikkeling van Aldi in Gorredijk. De ontwikkeling vindt plaats in het centrum van het bestaande stedelijk gebied van Gorredijk. De ontwikkeling zorgt dus niet voor een stedelijke uitbreiding in het natuurlandschap. De ontwikkeling past binnen de kaders van de provinciale structuurvisie.

2.2.

Verordening Romte Fryslân (2014)

De Verordening Romte Fryslân (2014) betreft de juridische borging van de provinciale belangen. In de verordening is beschreven dat bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen de ‘Rijksladder’ van toepassing is om zorgvuldig ruimtegebruik te borgen. Nieuwe detailhandelsontwikkelingen zijn primair een gemeentelijke afweging. Het is immers juist ook een gemeentelijk belang dat de bestaande winkelgebieden aantrekkelijk blijven. Bij de overweging voor nieuwe detailhandelsontwikkelingen moeten functionele – en ruimtelijke kwaliteit centraal staan (zie kader). 4.4 Detailhandel 4.4.1 1. Onverminderd de mogelijkheden voor ondergeschikte detailhandel op grond van de artikelen 1.2.1, 1.3.1 en 7.1.1, kan in een ruimtelijk plan detailhandel buiten het bestaande kernwinkelgebied slechts worden toegestaan indien sprake is van perifere detailhandel. 2. In dat geval is in de plantoelichting gemotiveerd dat: a. de detailhandel geen afbreuk doet aan de verzorgingsfunctie van het bestaande kernwinkelgebied; b. de detailhandel qua schaal en verzorgingsfunctie aansluit bij aard en schaal van de kern; c. vestiging in het kernwinkelgebied of de centrumrand redelijkerwijs niet mogelijk is, voor zover sprake is van detailhandel in fietsen, autoaccessoires en supermarkten.

Relatie met planinitiatief Nieuwe detailhandelsontwikkelingen zijn primair een gemeentelijke afweging. In dit ruimtelijkeconomisch onderzoek is nader onderzocht wat het effect is van de beoogde verplaatsing en uitbreiding van Aldi binnen het kernwinkelgebied van Gorredijk.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Beleidskader

2.3.

7

Omgevingsvisie gemeente Opsterland 2015-2030 (2015)

De missie van de gemeente Opsterland is het creëren van randvoorwaarden, die zorgen voor vitale leefgemeenschappen in een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving. De missie van de gemeente kan worden vertaald in vier hoofddoelen: 1. De kracht van de gemeenschap (Mienskip). De gemeente Opsterland wil de kracht van de samenleving aanboren en optimaal benutten. 2. De kracht van de leefomgeving. Opsterland is met haar landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten, tussen de stedelijke buurgemeenten, bij uitstek een woon- en recreatiegemeente. Deze kwaliteiten moeten behouden blijven en waar mogelijk worden versterkt. 3. De krachten bundelen: regionale samenwerking. De gemeente Opsterland is een robuuste en zelfstandige gemeente, die door samenwerking met andere gemeenten prima in staat is om toekomstige opgaven het hoofd te bieden. 4. De rol en werkwijze van de gemeente. De gemeente Opsterland ontwikkelt zich van een aanbod-gestuurde organisatie naar een faciliterende, vraaggestuurde organisatie. Detailhandelsstructuur De gemeente verwacht voor de toekomst een verdere verdunning van de winkelstructuur. In diverse plaatsen is de afgelopen jaren al een proces gaande, waarbij verschillende winkels zijn gesloten. Hoewel ook winkels in kerngebieden soms sluiten, gaat het vooral om winkels in de kleinere dorpen en wijken waar het potentieel te gering is geworden.

Daarnaast gaat het om winkels waarvan de locatie niet optimaal is; zij zijn vaak gevestigd aan de rand van of buiten het kernwinkelgebied, en kunnen niet meer profiteren van de (kleiner wordende) klantenstroom. Voor de verschillende kernen betekent dit dat er maatwerk geleverd moet worden. Om ook in de verdere toekomst te zorgen voor goede voorzieningen op redelijke afstand, is het van belang vast te stellen welke kernen het meest kansrijk zijn in het vasthouden van de noodzakelijke dagelijkse voorzieningen, ook op de langere termijn. De gemeente onderscheidt drie categorieën van voorzieningencentra. Gorredijk is aangemerkt als regionaal centrum, met een regionaal voorzieningenniveau op het gebied van cultuur, onderwijs, sport, recreatie, medische zorg en detailhandel. Naast enkele grote supermarkten heeft Gorredijk ook veel winkels voor niet-dagelijkse goederen. Als de gemeente in staat is voor Gorredijk en de drie centrumdorpen een volledig pakket aan dagelijkse voorzieningen vast te houden, dan houdt elke inwoner van Opsterland, ook op de langere termijn, binnen een afstand van zo’n 5 km een basisschool, een huisarts, een supermarkt, openbaar vervoer en voldoende sportvoorzieningen.

Om dat te kunnen garanderen wil het gemeentebestuur van Opsterland deze vier dorpen stimuleren het gewenste voorzieningenniveau vast te houden, onder andere door ruimte te bieden voor woningbouw, door te investeren in de bereikbaarheid en in de kwaliteit van de huisvesting van openbare voorzieningen, zoals het basisonderwijs, zorgvoorzieningen en sportaccommodaties. De kwaliteit van het winkelapparaat zal worden ondersteund door, samen met verantwoordelijke ondernemers, te werken aan een concentratie van de winkels, een aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte, voldoende parkeervoorzieningen en een goede ontsluiting. Relatie met planinitiatief De gemeente Opsterland zet in op het op peil houden van het voorzieningenniveau van Gorredijk. Gorredijk is aangemerkt als regionaal centrum en heeft dus een verzorgingsfunctie die verder rijkt dan enkel de kern Gorredijk. De Aldi in Gorredijk kan op dit moment niet duurzaam functioneren op haar huidige locatie. Met de verplaatsing naar de Hoofdstraat kan Aldi een winkel van een moderne omvang realiseren én blijft de supermarkt behouden voor het kernwinkelgebied. Hiermee blijft voor de inwoners van Gorredijk en de regio een volwaardig supermarktaanbod behouden. De beoogde verplaatsing en uitbreiding van Aldi past dus binnen de kaders van de Omgevingsvisie van de gemeente Opsterland.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

8

2.4.

Beleidskader

Detailhandelsvisie gemeente Opsterland (2015)

De gemeente Opsterland heeft een Detailhandelsvisie opgesteld om actief in te spelen op de veranderingen in de detailhandel en te zorgen voor een kwalitatief en kwantitatief goed aanbod van winkels voor dagelijkse en niet-dagelijkse boodschappen. Gorredijk is een kern met een echt centrumgebied. Het centrum ligt centraal in de plaats en is in principe goed bereikbaar vanuit de diverse kanten. Het accent ligt in het centrum op het dagelijkse en modisch-recreatieve aanbod. Gorredijk neemt dan ook een sterke regionale positie in. Van oudsher zijn de Hoofdstraat samen met de Langewal en Brouwerswal de belangrijkste winkelstraten. Vooral door de ligging van de belangrijkste bronpunten in combinatie met de supermarkten zijn er sterke gebieden aan toegevoegd aan de zuid- (Markstraat) en noordzijde (Lijnbaan). De leegstand aan de Hoofdstraat is de laatste jaren wel toegenomen. Om de zuidelijke kant van de Hoofdstraat weer in kracht te laten toenemen zou een echte trekker zich in dit deel moeten vestigen (figuur 2.1).

Figuur 2.1 Winkelstructuur Gorredijk (bron: Detailhandelsvisie Opsterland, Broekhuis Rijs Advisering, 2015) Uit distributieplanologisch onderzoek wordt geconcludeerd dat uitbreidingsruimte in Gorredijk niet direct beschikbaar is, maar wijzigingen in de markt zullen altijd blijven bestaan, en zijn ook gewenst. Het gevolg is wel dat gemiddeld de vloerproductiviteit van de aanwezige ondernemers relatief laag zal liggen, waarbij er onderling en per branche uiteraard grote verschillen zullen zijn. Het centrum van Gorredijk heeft primair een verzorgende functie voor de inwoners van Opsterland zelf en de direct aangrenzende dorpen. Daarnaast kent het centrum in de dagelijkse sector een verzorgende functie voor een aanzienlijk regiogebied. In de niet-dagelijkse sector is sprake van een bovenregionale functie, vooral door de aanwezigheid van een aantal grote spelers in dit veld, zoals Rinsma in de modebranche en Bergsma op het gebied van wonen. Uit het totale aanbod blijkt duidelijk deze functie; het aanbod is veel groter (vooral in de mode en in/om huis) dan verwacht zou worden in vergelijking met andere kernen met een vergelijkbaar inwonertal als Gorredijk.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Beleidskader

9

Relatie met planinitiatief In de detailhandelsvisie van de gemeente wordt Gorredijk als centrum met een regionale verzorgingsfunctie aangewezen. Het aanbod in de kern is daardoor ook groter dan verwacht zou worden op basis van het inwonertal. Ondanks dat de marktruimte beperkt is zijn veranderingen in de markt wel gewenst. Het is dan ook van belang het dagelijks aanbod op peil te houden. Met de verplaatsing kan Aldi een kwaliteitsverbetering doorvoeren en kan zij als harddiscounter behouden blijven voor de inwoners van Gorredijk en de kernen er omheen, zonder dat er plancapaciteit voor detailhandel wordt toegevoegd. Daarnaast past een verplaatsing naar het zuidelijk deel van de Hoofdstraat binnen de visie van de gemeente. Om de aantrekkelijkheid van dit deel van de Hoofdstraat te vergroten is een trekker in de vorm van een supermarkt gewenst. Met de verplaatsing ontstaat een Halter-model, waarbij Albert Heijn en Poiesz de belangrijke publiekstrekkers zijn aan de noordelijke pool en harddiscounter Aldi voor de zuidelijke pool, waardoor het tussengelegen winkelaanbod kan profiteren van combinatiebezoek.

2.5.

Conclusie

De beoogde verplaatsing van Aldi past binnen de beleidskaders van de provincie en gemeente. De beoogde ontwikkeling vindt plaats in het bestaande centrumgebied van Gorredijk. In de Omgevingsvisie en Detailhandelsvisie van de gemeente Opsterland wordt geconcludeerd dat Gorredijk een regionale verzorgingsfunctie heeft. De gemeente zet in op het in stand houden van deze regionale verzorgingsfunctie en daarmee het op peil houden van de voorzieningenstructuur. Met de beoogde verplaatsing kan Aldi op de nieuwe locatie een volwaardige en moderne winkel realiseren op een beleidsmatig gewenste locatie. De harddiscounter kan op deze manier behouden blijven voor zowel de inwoners uit Gorredijk als de inwoners uit de regio.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

10

Behoefte aan verplaatsing Aldi

3. Behoefte aan verplaatsing Aldi

In dit hoofdstuk is de behoefte aan de beoogde verplaatsing van Aldi in Gorredijk op hoofdlijnen onderbouwd conform de systematiek van de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.1.

Knelpunten huidige locatie Aldi: Schoolstraat 1 Gorredijk

De behoefte aan de verplaatsingswens van Aldi heeft te maken met de ruimtelijke knelpunten op de huidige vestigingslocatie aan de Schoolstraat 1 in Gorredijk. De huidige winkel is met 935 m 2 wvo te klein. Ondanks de mogelijkheid tot uitbreiding is de locatie geen geschikte vestigingslocatie. Door de afwijkende afmetingen van het pand (70 meter lang bij 15 meter breed) is een moderne supermarkt niet realiseerbaar. De winkel is te smal voor een efficiënte indeling. De indeling kan niet zondermeer aangepast worden omdat boven de winkel twee bouwlagen zijn gesitueerd met appartementen. De appartementen en winkels lopen in dit blok door naar de Brouwerstraat. Een complete herstructurering voor dit winkelcentrum ten behoeve van uitbreiding van Aldi is niet realistisch. Naast de winkelomvang moeten de klanten van Aldi nu gebruik maken van de parkeervoorzieningen op de Marktstraat. Deze parkeerplaats wordt druk bezocht en de parkeerdruk is dan ook hoog. Tot slot vindt de bevoorrading momenteel plaats in openbaar gebied aan de voorzijde van de winkel en moet daarbij het parkeerterrein over (figuur 3.1; links). De bevoorrading kruist het winkelend publiek én het autoverkeer aan de Schoolstraat (figuur 3.1; rechts). Bovendien is bevoorrading vaak niet direct mogelijk als gevolg van verkeerd geparkeerde auto’s.

Geconcludeerd kan worden dat deze locatie op termijn geen duurzame vestigingslocatie is voor Aldi.

Figuur 3.1 Impressie huidige situatie (links: vrachtwagen moet over parkeerterrein; rechts: bevoorrading vindt plaats bij aanduiding) (bron: Google Streetview, 2018)

3.2.

Analyse dagelijkse goederensector gemeente Opsterland en kern Gorredijk

De gemeente Opsterland is een gemeente in het zuidoostelijk deel van Friesland. De gemeente telt circa 30.000 inwoners en bestaat uit vooral kleinere kernen. De grotere plaatsen Heerenveen en Drachten liggen ten westen en noorden van de gemeente. Deze plaatsen hebben een volledig dagelijks- en nietdagelijks winkelaanbod en hebben dan ook een bredere regionale verzorgingsfunctie.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Behoefte aan verplaatsing Aldi

11

Gorredijk is de grootste kern binnen de gemeente met 7.360 inwoners (CBS, 2019) en 42.860 m 2 wvo aan commerciële functies (detailhandel en horeca; Locatus, 2020). Gorredijk heeft een compact centrum met een aantal grote trekkers in zowel de dagelijkse als niet-dagelijkse sector en heeft daardoor een sterk regionale functie, zoals eerder beschreven in hoofdstuk 2. Het dagelijks winkelaanbod bestaat uit de hoofdbranches levensmiddelen (supermarkten en speciaalzaken) en persoonlijke verzorging (drogisterijen en apotheken). Binnen de dagelijkse goederensector zijn supermarkten de belangrijkste consumenttrekker. Gemiddeld bezoekt een consument 2 à 3 keer per week een supermarkt (Deloitte Consumentenonderzoek, 2019). Het dagelijks winkelaanbod in Gorredijk heeft een omvang van 5.995 m2 wvo (Locatus, 2020; tabel 3.1). Hiervan wordt qua omvang circa 81% ingevuld door supermarkten. Tabel 3.1 Opbouw dagelijkse goederensector Gorredijk (bron: Locatus, 2020) omvang (m² wvo)

aantal winkels

ALBERT HEIJN

1.689

1

ALDI

935

1

JUMBO

864

1

POIESZ

1.197

1

supermarkten

4.685

4

speciaalzaken

614

12

levensmiddelen

5.299

16

persoonlijke verzorging

696

5

dagelijkse goederen

5.995

21

De regionale verzorgingsfunctie van Gorredijk is ook terug te zien in de benchmarkanalyse (figuur 3.2). Gorredijk beschikt over een bovengemiddeld winkelaanbod aan dagelijkse goederen. Veel omliggende kernen van o.a. de gemeente Opsterland hebben geen of een beperkt dagelijks winkelaanbod waardoor Gorredijk de eerste aankoopplaats is. Vanwege deze regionale verzorgingsfunctie heeft Gorredijk een bovengemiddeld aanbod.

Figuur 3.2 Dagelijks goederenaanbod Gorredijk in vergelijking met het gemiddelde in kernen van 5.000 tot 10.000 inwoners (bron: Locatus, 2020)

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

12

3.3.

Behoefte aan verplaatsing Aldi

Supermarktstructuur gemeente Opsterland en kern Gorredijk

Gemeente Opsterland De beschreven regionale verzorgingsfunctie van Gorredijk voor o.a. de gemeente Opsterland is goed terug te zien in de verspreiding van het supermarktaanbod over de regio (figuur 3.3). Gorredijk heeft een vrij compleet supermarktaanbod met vier supermarkten. De overige kernen in de omgeving hebben vaak enkele (buurt)supermarkten of helemaal geen dagelijks winkelaanbod. Gelet op de verspreiding van dit aanbod heeft Aldi een verzorgingsfunctie primair voor de gemeente Opsterland, maar ook secundair voor kernen als Jubbega en Hoornsterzwaag.

Figuur 3.3 Supermarktaanbod regio Gorredijk (bron: Locatus, 2020; bewerking Rho) Kern Gorredijk Gorredijk heeft momenteel vier supermarkten (figuur 3.4). De Albert Heijn, Poiesz en Aldi liggen alle drie in het centrumgebied. Jumbo ligt buiten deze structuur aan de rand van het bedrijventerrein. Supermarkten Albert Heijn en Poiesz hebben een moderne winkelomvang. De winkels van Jumbo en Aldi zijn relatief klein.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Behoefte aan verplaatsing Aldi

13

Figuur 3.4 Supermarktaanbod Gorredijk (bron: Locatus, 2020; bewerking Rho) Supermarkten kunnen op basis van functie en kenmerken worden ingedeeld in 5 categorieën (figuur 3.5): • Mega-supermarkten: grootschalige supermarkten, zeer uitgebreid productaanbod vooral voor de weekendaankopen. Voorbeelden zijn AH XL en Jumbo Foodmarkt. • Full-servicesupermarkten: supermarkten met ruim productaanbod, meer versproducten t.o.v. andere supermarkten voor de dagelijkse en weekendaankopen. Voorbeelden zijn Albert Heijn, Jumbo, Plus en Poiesz. • Goedkope servicesupermarkten (ook wel servicediscounters): supermarkten voor de dagelijkse en weekendaankopen, met als kenmerk lage prijzen en beperkte service en een kleiner assortiment dan de full-servicesupermarkten. Voorbeelden zijn Dirk, Lidl en Nettorama. • Harddiscountsupermarkten: supermarkten met een beperkt assortiment, een zeer lage prijs, gericht op de aanvullende aankopen (bezoekfrequentie: 1x per één of twee weken). De enige harddiscountsupermarkt in Nederland is Aldi. • Buurtsupermarkten: kleinschalige supermarkten met een beperkt assortiment, gericht op service en nabijheid. Deze hebben vooral een functie als supermarkt voor vergeten boodschappen en versaankopen. Voorbeelden zijn Spar en Coop Compact.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

14

Behoefte aan verplaatsing Aldi

Figuur 3.5 Positionering supermarktketens (bewerking Rho, op basis van GfK zomerrapport, 2014) Gorredijk heeft drie full-servicesupermarkten (Albert Heijn, Jumbo en Poiesz) en één harddiscounter (Aldi). In de directe omgeving heeft Beetsterzwaag een full-servicesupermarkt (Plus) en Jubbega (gemeente Heerenveen) een buurtsupermarkt (Coop). Om het aanbod aan supermarkten voor de consumenten van Gorredijk en omgeving op peil en compleet te houden is het belangrijk om de Aldi te behouden voor het verzorgingsgebied. Aldi vertegenwoordigt een complementair supermarktsegment en vormt een belangrijke aanvulling op het full-service supermarktaanbod in Gorredijk.

3.4.

Positionering Aldi

Aldi heeft als harddiscounter een specifieke positie binnen de Nederlandse supermarktstructuur. Deze specifieke kenmerken en positie leidt ertoe dat Aldi specifieke locatie eisen en randvoorwaarden heeft voor haar winkels. Segment en assortiment Consumenten bezoeken een harddiscounter vooral voor de aanschaf van specifieke producten (vaak in bulk) op basis van het motief prijs. Het credo van Aldi is dan ook: ‘Hoge kwaliteit-lage prijs’. Om een hoge kwaliteit voor een lage prijs aan te kunnen bieden is een hoge omloopsnelheid van producten, lage kosten voor distributie en lage personeelskosten (en service) in de winkel belangrijk. Aldi realiseert dit door het voeren van een relatief klein assortiment. Aldi heeft circa 1.300 artikelen, terwijl een fullservicesupermarkt 15.000 tot 30.000 artikelen heeft. Bovendien is de bedrijfsvoering geoptimaliseerd zodat alle handelingen, van distributie tot verkoop, zo efficiënt mogelijk verlopen. Vanwege het beperktere assortiment zijn discountsupermarkten qua omvang kleiner dan fullservicesupermarkten; waar een full -service supermarkt in de optimale situatie minimaal 1.400 m 2 wvo moet zijn (om het assortiment in de winkel te krijgen), heeft een discountsupermarkt een omvang van circa 1.100 m2 wvo. Bezoekmotief Bij harddiscounters doen consumenten vooral aanvullende aankopen.

Aldi wordt met name bezocht als aanvulling naast reguliere full-servicesupermarkten en speciaalzaken. De aanvullende functie van Aldi wordt onder andere aangetoond en onderbouwd in het consumentenonderzoek van Deloitte (2019). In dit onderzoek wordt een overzicht gegeven van het koopgedrag door de consument bij de supermarktformules in Gorredijk en omgeving (figuur 3.6).

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Behoefte aan verplaatsing Aldi

15

Figuur 3.6 Bezoekmotieven supermarkten (bron: Deloitte, 2019) Uit het onderzoek blijkt dat Aldi het laagste aandeel primaire klanten heeft (24%). Primaire klanten zijn klanten die het grootste deel van hun aankopen bij de betreffende supermarkt kopen. Circa 80% van de Aldi-klanten geeft aan Aldi te zien als hun aanvullende = secundaire/tertiaire supermarkt. Dit betekent dat consumenten een relatief klein deel van hun bestedingen bij Aldi doen. Aldi wordt gemiddeld eens per 2 weken bezocht door de consument voor de specifieke harddiscountaankopen, terwijl de consument een full-servicesupermarkt gemiddeld bijna 2 keer per week bezoekt. Omvang verzorgingsgebied en autogebruik Door de aanvullende functie en het daarmee samenhangende lage aandeel in de wekelijke bestedingen heeft Aldi een relatief groot verzorgingsgebied nodig om voldoende omzet te genereren: 15.000 tot 25.000 consumenten. Het verzorgingsgebied voor een ‘normale’ full-servicesupermarkt is circa 5.000 consumenten. Dit grote verzorgingsgebied én het vaak in bulk kopen van een beperkt aantal producten zorgt ervoor dat de afstand die men af legt naar een Aldi relatief groot is en het autogebruik onder Aldi klanten relatief hoog is.

Uit onderzoek van Rho adviseurs (december, 2015) onder 20.000 Aldi–klanten en langjarig onderzoek van Deloitte blijkt dat: • de gemiddelde afstand die de consument aflegt naar de winkel bij Aldi bijna 5 kilometer is en bij een gemiddelde (vooral full -service) supermarkt 2 kilometer; • het gemiddelde autogebruik bij Aldi tussen de 75% en 80% ligt en bij een gemiddelde (vooral full-service) supermarkt tussen de 40% en 60%. In tabel 3.2 is een samenvattend overzicht gepresenteerd van de kenmerken van de Aldi formule en het consumentengedrag bij Aldi ten opzichte van reguliere vooral full-servicesupermarkten. Tabel 3.2 Overzicht kenmerken Aldi ten opzichte van reguliere (full-)servicesupermarkten Kenmerk Omvang assortiment Overwegend bezoekmotief Gemiddeld autogebruik consument Gemiddelde afstand tot supermarkt Gemiddelde omvang verzorgingsgebied Gemiddelde omvang winkel

Aldi Circa 1.300 artikelen Secundair/tertiair 75%-80% 4,5 – 5 kilometer 15.000 – 25.000 inwoners 1.100 m2 wvo

(Full-)servicesupermarkt 10.000 tot 25.000 artikelen Primair 40%-60% Circa 2 kilometer 4.000 – 6.000 inwoners 1.400 – 2.500 m2 wvo

Op basis van bovenstaande analyse wordt geconcludeerd dat Aldi als harddiscounter een complementaire supermarktformule is.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

16

3.5.

Behoefte aan verplaatsing Aldi

Ruimtelijk-economische effecten verplaatsing Aldi

In hoofdstuk is reeds onderbouwd dat er met de ontwikkeling van Aldi per saldo geen detailhandelsmeters aan het voorzieningenaanbod van Gorredijk wordt toegevoegd. De vertreklocatie Schoolstraat 1 (1.771 m2 bvo) krijgt een functieaanduiding, waardoor op deze locatie geen supermarkt kan terugkomen. De nieuwe winkel van Aldi heeft een omvang van 1.557 m2 bvo, waardoor het gebruiksoppervlak voor supermarkten in Gorredijk per saldo met 214 m2 bvo afneemt. Omdat het gaat om een locatie midden in het centrumgebied blijft de detailhandelsfunctie wel gehandhaafd. De nieuwe locatie van Aldi op de hoek van de Badweg en Hoofdstraat wordt herontwikkeld. Momenteel zijn de gebruiksmogelijkheden voor detailhandel op deze locatie 2.869 m2 bvo (tabel 3.3). Tabel 3.3 Bruto vloeroppervlakte winkelfuncties projectlocatie Hoofdstraat (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Adres Hoofdstraat 88 Hoofdstraat 90 Hoofdstraat 94 Hoofdstraat 100 Hoofdstraat 104 Hoofdstraat 104b Totaal

Oppervlakte (bvo) 407 m2 357 m2 680 m2 1.049 m2 274 m2 102 m2 2.869 m2

De nieuwe winkel van Aldi krijgt op de projectlocatie een omvang van 1.557 m2 bvo, waardoor de resterende plancapaciteit van 1.312 m2 bvo wordt wegbestemd (tabel 3.4). Tabel 3.4 Totaal aantal wegbestemde m2 detailhandelsmogelijkheden Hoogstraat Adres Wegbestemde detailhandelsmogelijkheden Hoofdstraat 88 t/m 104b Invulling Aldi op Hoofdstraat Totaal wegbestemde detailhandelsmogelijkheden

Oppervlakte (bvo) 2.869 m2 1.557 m2 1.302 m2

Als gevolg van de verplaatsing van Aldi worden geen onaanvaardbare effecten verwacht op het woon-, leef- en ondernemersklimaat in Gorredijk. De vertreklocatie biedt verschillende mogelijkheden voor herinvulling. Daarnaast wordt met de herontwikkeling bestaande leegstand gesaneerd. Onderdeel van de herontwikkeling is de verplaatsing van de elektronicazaak aan de Hoofdstraat 88 en een kledingwinkel aan de Hoofdstraat 104 naar de momenteel leegstaande panden aan de Hoofdstraat 4852. Hiermee wordt dus leegstand op een beeldbepalende locatie opgelost (1.660 m2 o.b.v. bestemmingsplanmogelijkheden. Aldi is een reeds bestaande aanbieder, de plancapaciteit voor detailhandel neemt af en per saldo wordt er geen nieuwe supermarktlocatie toegevoegd (door de vertreklocatie te herbestemmen). De beoogde locatie ligt binnen het centrum van Gorredijk en voldoet aan het gemeentelijke beleid ten aanzien van de gewenste winkelstructuur. In de detailhandelsvisie geeft de gemeente aan dat het zuidelijk deel van de Hoofdstraat een trekker nodig heeft om dit deel van het centrum te versterken. Aldi kan op deze plek deze trekkersrol vervullen.

Met de vestiging van Aldi op deze locatie ontstaat voor het centrum een sterk haltermodel, waarbij Albert Heijn en Poiesz de publiekstrekkers zijn in het noordelijke deel van het centrum en harddiscounter Aldi de publiekstrekker in het zuidelijke deel van het centrum. Met het haltermodel kan het tussengelegen winkelaanbod profiteren van de publiekstrekkers door combinatiebezoek.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Behoefte aan verplaatsing Aldi

3.6.

17

Conclusie

Aldi kan op de huidige locatie aan de Schoolstraat niet meer economisch-duurzaam functioneren. De winkel heeft geen duurzame indeling en de bevoorrading en het parkeren zijn niet ideaal. Op de locatie Hoofdstraat/Badweg is ruimte gevonden om binnen het centrumgebied een nieuwe winkel van een moderne omvang te realiseren. Hier kan worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid en laden en lossen op eigen terrein. Bovendien sluit deze locatie aan op de beleidsmatig gewenste detailhandelsstructuur. Een winkel met een trekkersfunctie op het zuidelijk deel van de Hoofdstraat is gewenst om dit deel van de Hoofdstraat te versterken. Met de ontwikkeling ontstaat een haltermodel waardoor het tussengelegen winkelaanbod kan profiteren van de aantrekkingskracht van de supermarkten. Op basis van de analyse wordt geconcludeerd dat Gorredijk regionale verzorgingsfunctie heeft. Het aanbod in de omliggende kernen is beperkt, waardoor Gorredijk met haar volwaardige dagelijkse aanbod voor veel consumenten de eerste aankoopplaats is. Qua supermarktsegmentatie is de variatie in supermarkten beperkt. Gorredijk kent drie full-servicesupermarkten en één harddiscounter: Aldi. Aldi heeft een verzorgingsfunctie voor een relatief groot gebied, vaak voor meerdere wijken/kernen (circa 20.000 inwoners), waardoor de harddiscounter een belangrijke rol heeft in de regionale verzorgingsfunctie van Gorredijk.

Behoud van de harddiscounter voor de inwoners van Gorredijk en omgeving is daarom van belang voor de kwaliteit van het dagelijks winkelaanbod. Met de integrale herontwikkeling worden per saldo geen nieuwe winkelmeters toegevoegd en wordt de vertreklocatie herbestemd zodat hier geen supermarkt kan terugkomen, waardoor er geen onaanvaardbare effecten zullen optreden als gevolg van de verplaatsing van Aldi. Met de ontwikkeling wordt juist de gewenste detailhandelsstructuur versterkt. Geconcludeerd wordt dat er behoefte is aan verplaatsing van Aldi.

Rho adviseurs voor leefruimte vestiging Leeuwarden

01102024.20180980

18

Conclusie

4. Conclusie

Hoewel de beoogde verplaatsing van Aldi in Gorredijk niet wordt aangemerkt als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ zoals bedoeld in de ladder voor duurzame verstedelijking is in dit onderzoek op hoofdlijnen de behoefte aan de verplaatsing onderbouwd. Hieronder zijn de belangrijkste conclusies opgenomen: • De huidige locatie van Aldi aan de Schoolstraat 1 in Gorredijk is op termijn geen economischduurzame vestigingslocatie voor de harddiscounter. De beoogde locatie op de hoek van de Hoofdstraat en de Badweg is vanuit beleidsmatig oogpunt een geschikt en zelfs gewenst alternatief. Met de verplaatsing kan worden ingespeeld op een haltermodel waarbij Albert Heijn en Poiesz de belangrijke trekkers zijn in het noordelijke deel en Aldi deze trekkersrol kan vervullen in het zuidelijke deel, waardoor het tussengelegen winkelaanbod kan profiteren van combinatiebezoek. • Vanuit kwalitatief oogpunt is er behoefte aan het behoud van Aldi voor het verzorgingsgebied gemeente Opsterland en de kern Gorredijk. Aldi is momenteel de enige discounter in dit gebied en is ten opzichte van het overige supermarktaanbod complementair. • Per saldo wordt er geen plancapaciteit voor detailhandel toegevoegd, waardoor er als gevolg van de verplaatsing van Aldi geen onaanvaardbare effecten zullen optreden. Daarnaast is planologisch geborgd dat op de vertreklocatie geen supermarkt terugkomt.

Op de projectlocatie wordt bestaande leegstand getransformeerd tot een duurzame vestigingslocatie voor een harddiscount supermarkt in het centrum van Gorredijk. Met de ontwikkeling wordt aangesloten op de voorkeursvolgorde van de ladder voor duurzame verstedelijking door bestaande stedelijke gronden binnen de gewenste centrumstructuur te transformeren. Met de ontwikkeling is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik.

01102024.20180980

Rho Adviseurs B.V. vestiging Leeuwarden

Bijlage 2

Verkeerskundig onderzoek

Verkeersadvies Aldi Gorredijk NOTITIE Documentnr.: Projectnummer: Datum: Auteur:

NO01-D01-21106223-NLS 21106223 16 juni 2023 Ing. R.R. van der Velde & ing. P.C. Lamers

Opdrachtgever: Aldi Vastgoed B.V. Het helmhout 1 9200 AG Drachten

INLEIDING Aan de Badweg in Gorredijk, op de hoek met de Hoofdstraat, wordt een nieuw Aldi filiaal gerealiseerd. Ten behoeve van de bevoorrading van de Aldi is Roelofs Advies en Ontwerp gevraagd te adviseren over de aansluiting van het terrein op de Badweg, rekening houdend met de rijcurven van het bevoorradende vrachtverkeer. In figuur 1 is het nieuwe gebouw en de terreininrichting weergegeven. Rood omcirkeld is de aansluiting met de Badweg, waarover advies is gevraagd.

Figuur 1: Overzicht ontwikkeling Aldi met aansluiting Badweg

NO01-D01-21106223-NLS

Om tot een goed advies over de vormgeving van de aansluiting te komen heeft Roelofs de volgende te onderzoeksonderdelen voorgesteld en uitgevoerd: • uitvoeren schouw op locatie voor het vormen van een goed beeld van de huidige situatie en verkeerskundige aandachtspunten; • uitvoeren van een verkeerstelling op de parallelweg langs de Badweg voor het meten van het aantal fietsers; • benoemen mogelijke varianten voor de aansluiting van de Badweg; • in kaart brengen ruimtebeslag rijcurven per variant; • afstemming met Aldi en gemeente Opsterland; • komen tot voorkeursvariant met principeoplossing voor de aansluiting Badweg. In deze notitie zijn de resultaten van bovengenoemde onderdelen opgenomen. De notitie is als volgt opgebouwd: 1. Huidige situatie 2. Varianten aansluiting Badweg 3. Afstemmingsoverleg 4. Uitwerking voorkeursvariant Na het in overleg met de Aldi en gemeente bepalen van de voorkeursvariant heeft een vervolgproces tussen gemeente en Aldi plaatsgevonden. Daarbij is verdere uitwerking gegeven aan de voorkeursvariant, waarbij de verkeerskundige maatregelen aan de Badweg nader zijn vormgegeven. De tekeningen in deze notitie (figuur 1, 7 en 8) zijn het eindresultaat van voorgenoemd proces.

Figuur 2: Badweg met globale aanduiding situering nieuwe aansluiting Aldi

NO01-D01-21106223-NLS

1. HUIDIGE SITUATIE 1.1

HUIDIGE SITUATIE

De locatie van de nieuwe Aldi bevindt zich op de hoek van de Badweg - Hoofdstraat in Gorredijk. De bevoorrading vindt plaats aan de zijde van de Badweg. De wegen zijn in figuur 3 aangegeven met rode lijnen. De aanwezige parallelweg langs van de Badweg is aangegeven met de blauwe lijn. De Badweg is een ontsluitingsweg tussen Gorredijk en de A7. Globaal ter hoogte van de Aldi locatie ligt op de Badweg de overgang van het snelheidsregime van 50 km/h naar 30 km/h. De parallelweg is een doorgaande fietsroute en een doodlopende straat voor gemotoriseerd verkeer. Figuur 3: Huidige situatie

Op de parallelweg is ter hoogte van de bestaande fietsenstalling een verkeerstelling met telslangen uitgevoerd (zie ook figuur 4 waarop de telslangen zichtbaar zijn). Het aantal passerende fietsers is gedurende een week geregistreerd. De gedetailleerde resultaten van de telling zijn opgenomen in bijlage 1. Gemiddeld maken op een werkdag circa 400 fietsers gebruik van de parallelweg, wat aan geeft dat het een belangrijke fietsroute is. 1.2

SCHOUW

Om een goed beeld van de huidige situatie en verkeerskundige aandachtspunten te krijgen is een schouw op locatie uitgevoerd. Tijdens de schouw zijn foto’s gemaakt, die in deze notitie zijn opgenomen. Tijdens de schouw is waargenomen dat een substantieel deel van de fietsers niet de rotonde ‘’volgt’’ om van de Badweg naar de Nijewei te komen. Veel fietsers rijden aan het einde van de parallelweg tegen het verkeer in, om vervolgens schuin over te steken over de Nijewei. Deze fietsbeweging is weergegeven met een groene pijl in figuur 3. Dit kan in combinatie met tegemoetkomend verkeer op de Nijewei leiden tot potentieel onveilige situaties. In de huidige situatie geldt op de hoofdrijbaan van de Badweg een fietsverbod. Fietsers dienen gebruik te maken van de parallelweg. Ook het gemotoriseerde verkeer naar de aan de Badweg gelegen woningen maakt gebruik van de parallelweg.

Figuur 4: Parallelweg Badweg met fietsenstallingen en paaltje

NO01-D01-21106223-NLS

2. VARIANTEN AANSLUITING BADWEG Op basis van de schouw en de toekomstige bewegingen van het bevoorradende vrachtverkeer, is de verkeersveiligheid voor de fietsers op de parallelweg als belangrijk aandachtspunt gesignaleerd. Om die reden zijn verschillende varianten beschouwd voor de manoeuvres van het bevoorradende verkeer en daarmee gepaard gaande combinaties met het fietsverkeer. Voor de vormgeving van de aansluiting Badweg en bewegingen van het bevoorradende vrachtverkeer zijn de volgende varianten beschouwd: 1.

2.

3.

Aansluiting Badweg met bevoorradend verkeer dat vanaf de parallelweg achteruit het losdock in rijdt. In deze variant rijdt het vrachtverkeer achteruit over de parallelweg in combinatie met fietsverkeer. Aansluiting Badweg uitgaande van bevoorradend verkeer dat vanaf de hoofdrijbaan achteruit het losdock in rijdt en daarbij achterwaarts de parallelweg / het fietspad kruist. In deze variant kruist het vrachtverkeer achterwaarts (en bij vertrek voorwaarts) de parallelweg met fietsverkeer. Aansluiting Badweg met bevoorradend verkeer dat vanaf de parallelweg achteruit het losdock in rijdt. Het verschil met variant 1 is dat fietsers al eerder vanaf de parallelweg naar de hoofdrijbaan worden geleid, waardoor er op de parallelweg geen combinatie is met het bevoorradende verkeer. Op de plek waar de fietsers naar de rijbaan gaan, is in variant 3 een snelheidsremmende maatregel voorzien. Dat punt kan dan teven benut worden als duidelijker overgang van het 50 km/h naar het 30 km/h regime op de Badweg.

Voor de verschillende varianten zijn de manoeuvres van het bevoorradende vrachtverkeer met rijcurven inzichtelijk gemaakt. De combinatie van het bevoorradende vrachtverkeer en fietsers op de parallelweg is als belangrijk aandachtspunt qua verkeersveiligheid gesignaleerd. Uit de beschouwing van de varianten is variant 3, waarbij de fietsers vanaf de parallelweg naar de hoofdrijbaan geleid worden vóór de inrit naar de Aldi, als meest wenselijk naar voren gekomen. Deze variant bevat ook een aantal andere voordelen, waaronder het effect dat de overgang van 50 km/h naar 30 km/h door de toevoeging van een snelheidsremmende maatregel duidelijker geaccentueerd wordt. In variant 3 is voorgesteld om te voorkomen dat fietsers op de parallelweg alsnog rechtdoor rijden, de parallelweg te beëindigen met beplanting.

Figuur 5: Hoek Hoofdstraat - Badweg

NO01-D01-21106223-NLS

3. AFSTEMMINGSOVERLEG Bij de totstandkoming van deze notitie heeft afstemming met Aldi en de gemeente Opsterland plaatsgevonden. Met Aldi is gesproken over de geplande ontwikkeling en de bevoorrading. Voorgesteld is om in aanvulling op variant 1 mogelijke aanvullende varianten te beschouwen voor de aansluiting van de Badweg en de manier van bevoorrading. Met de gemeente Opsterland is eveneens gesproken over deze situatie. Tijdens die afstemming is gezamenlijk nagedacht over hoe deze situatie verkeerskundig in te richten. Daarbij is variant 3 aan de beschouwing toegevoegd en als de verkeersveiligste oplossing benoemd. Na het vaststellen van de voorkeursvariant heeft nadere afstemming tussen Aldi en de gemeente Opsterland plaatsgevonden. Daarbij heeft de gemeente op basis van variant 3 een ontwerp gemaakt voor de nieuwe inrichting van de Badweg, waar de inrit van het nieuwe Aldi filiaal op aansluit. In het volgende hoofdstuk wordt een korte beschrijving gegeven van voorgenoemd ontwerp, waarbij ter controle de rijcurven van het bevoorradende vrachtverkeer in het ontwerp zijn geprojecteerd.

Figuur 6: Huidige beëindiging parallelweg

NO01-D01-21106223-NLS

4. UITWERKING VOORKEURSVARIANT

In figuur 7 is de uitwerking van de voorkeursvariant opgenomen, met een herinrichting van de Badweg tussen de Hoofdstraat en de Geert van de Zwaagstrjitte. Op de kruising van voorgenoemde wegen is voorzien in een kruispuntplateau voor snelheidsremming. Dat wordt het punt waar het 50 km/h regime over gaat in het 30 km/h regime. Ook is dat het punt waar de fietsers van de parallelweg naar de rijbaan gaan en vice versa. Op het deel tussen de Hoofdstraat en het plateau wordt de Badweg uitgevoerd in klinkers. Nu is dat grotendeels asfalt. De volledige breedte van de Badweg, van de berm aan de westzijde tot de perceelsgrenzen aan de oostzijde, wordt uitgevoerd in hetzelfde materiaal. Daarmee ontstaat een ‘shared space achtige’ uitstraling die qua materialisering aansluit bij de inrichting van de Hoofdstraat en Nijewei.

Figuur 7: Ontwerp met rijcurven truck met oplegger, achterwaarts inrijdend

In figuur 7 zijn de rijcurven van een truck met oplegger weergegeven. Deze komt aan vanuit noordelijke richting op de Badweg en draait vanaf de hoofdrijbaan vooruit op de naastliggende verharding richting Hoofdstraat . Vervolgens wordt vanaf die positie achterwaarts het losdock ingereden. De rijcurven laten zien dat deze manoeuvre binnen het ontwerp gemaakt kan worden. Hetzelfde geldt ook voor de vetrekkende beweging, waarbij de track met oplegger vooruit vanaf het losdock rechtsaf richting de Badweg gaat. Figuur 8 laat deze manoeuvre zien.

NO01-D01-21106223-NLS

Figuur 8: Ontwerp met rijcurven truck met oplegger, vooruit wegrijdend

NO01-D01-21106223-NLS

I.

RESULTATEN VERKEERSTELLING

NO01-D01-21106223-NLS

VERKEERSTELLING

BADWEG, GORREDIJK

Bromfietsers en fietsers

Tussen Hoofdstraat en G van de Zwaagstrjitte

Meetlocatie Badweg Gorredijk Tussen Hoofdstraat en G van de Zwaagstrjitte Ri. 1 = Ri. Noordwest (G van de Zwaagstrjitte) Ri. 2 = Ri. Zuidoost (Hoofdstraat) Meting Meetperiode: 6 juli t/m 12 juli 2022 Methodiek: Telslangen In opdracht van: Aldi Uitgevoerd door: Roelofs Advies en Ontwerp

Voertuigclassificatie Voertuigclassificatie op basis van ascombinaties L = Licht verkeer (2 assen, asafstand < 3,7 m) M = Middelzwaar verkeer (2 assen, asafstand > 3,7 m) Z = Zwaar verkeer (3 of meer assen)

INTENSITEITEN

UURVERLOOP WERKDAG PER RIJRICHTING Doorsnede

Etmaal (0-24u) Dag (7-19u) Avond (19-23u) Nacht (23-7u) Ochtendspits (7-9u) Avondspits (16-18u)

Werkdag 386 100% 314 81,3% 57 14,9% 15 3,8% 43 11,2% 64 16,6%

Weekdag 343 100% 280 81,7% 50 14,6% 13 3,7% 34 9,8% 56 16,2%

01:00 02:00 03:00 04:00 05:00 06:00 07:00 08:00 09:00 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00 18:00 19:00 20:00 21:00 22:00 23:00 24:00

Doorsnede Ri. Noordwest Ri. Zuidoost

45 40 35 30

25 15

Doorsnede

-

50

20

UURCIJFERS 00:00 01:00 02:00 03:00 04:00 05:00 06:00 07:00 08:00 09:00 10:00 11:00 12:00 13:00 14:00 15:00 16:00 17:00 18:00 19:00 20:00 21:00 22:00 23:00

Ri. Noordwest Ri. Zuidoost Werkdag Weekdag Werkdag Weekdag 213 191 173 152 172 156 142 124 28 25 29 25 12 10 3 3 28 22 15 11 25 22 40 34

Werkdag 1 0,1% 0 0,1% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,1% 12 3,1% 19 5,0% 24 6,1% 16 4,1% 21 5,4% 22 5,7% 22 5,7% 30 7,9% 35 9,0% 44 11,3% 32 8,4% 32 8,2% 17 4,5% 26 6,7% 21 5,5% 5 1,4% 5 1,2% 2 0,5%

Weekdag 1 0,2% 1 0,3% 0 0,1% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 9 2,5% 15 4,3% 19 5,5% 16 4,7% 20 5,9% 23 6,7% 19 5,4% 28 8,0% 31 9,0% 39 11,5% 31 8,9% 25 7,3% 16 4,5% 23 6,8% 17 4,9% 6 1,8% 4 1,1% 2 0,6%

10 Ri. Noordwest Ri. Zuidoost Werkdag Weekdag Werkdag Weekdag 5 0 1 0 0 0u 0 0 1 0 0 0u 0 0 0 0 2u 0 0 0 0 0 0 0 0 4u 0 0 0 0 11 8 1 1 6u 15 11 5 4 14 11 10 8 8u wo 6-jul 9 10 7 6 do 7-jul 12 12 8 9 10uvr 8-jul 11 12 10 11 za 9-jul 13 11 9 8 12uzo 10-jul 20 17 10 10 ma 11-jul 21 19 13 12 14udi 12-jul 22 21 21 18 12 12 21 18 16u 13 10 19 15 10 10 8 6 18u 16 14 10 9 9 7 12 10 20u 2 3 4 3 1 2 3 2 22u 1 1 1 1

2u

4u

ETMAALTOTALEN Aantal voertuigen 361 286 389 280 192 387 521

6u

8u

10u

12u

14u

16u

18u

20u

22u

VERKEERSTELLING

BADWEG, GORREDIJK

Bromfietsers en fietsers

Tussen Hoofdstraat en G van de Zwaagstrjitte

Meetlocatie Badweg Gorredijk Tussen Hoofdstraat en G van de Zwaagstrjitte Ri. 1 = Ri. Noordwest (G van de Zwaagstrjitte) Ri. 2 = Ri. Zuidoost (Hoofdstraat) Meting Meetperiode: 6 juli t/m 12 juli 2022 Methodiek: Telslangen In opdracht van: Aldi Uitgevoerd door: Roelofs Advies en Ontwerp

Validatie █ = Compleet en representatief █ = Niet representatief █ = Niet compleet █ = Feestdag

DOORSNEDE 00:00 01:00 01:00 02:00 02:00 03:00 03:00 04:00 04:00 05:00 05:00 06:00 06:00 07:00 07:00 08:00 08:00 09:00 09:00 10:00 10:00 11:00 11:00 12:00 12:00 13:00 13:00 14:00 14:00 15:00 15:00 16:00 16:00 17:00 17:00 18:00 18:00 19:00 19:00 20:00 20:00 21:00 21:00 22:00 22:00 23:00 23:00 24:00 Etmaal (0-24u) Dag (7-19u) Avond (19-23u) Nacht (23-7u) Ochtendspits (7-9u) Avondspits (16-18u) Validatie

wo 6-7 0 0 0 0 0 1 14 16 22 20 21 32 19 31 28 48 35 29 15 15 12 2 0 1 361 316 29 16 38 64

do 7-7 1 0 0 0 0 0 12 16 22 11 20 12 9 11 27 32 26 30 12 22 15 4 2 2 286 228 43 15 38 56

vr 8-7 1 0 0 0 0 0 8 16 18 18 23 19 25 35 44 53 26 35 10 25 14 11 6 2 389 322 56 11 34 61

za 9-7 1 2 0 0 0 0 0 6 7 13 24 28 12 33 24 38 30 9 15 21 5 6 4 2 280 239 36 5 13 39

zo 10-7 1 3 2 1 0 0 1 0 6 19 14 24 9 8 19 19 22 7 7 12 6 10 0 2 192 154 28 10 6 29

ma 11-7 0 1 0 0 0 0 12 18 28 9 13 17 20 33 30 37 34 28 27 32 33 4 8 3 387 294 77 16 46 62

di 12-7 0 0 0 0 0 0 14 30 25 22 27 29 36 42 44 48 41 48 27 31 42 6 7 2 521 419 86 16 55 89

wo 6-7 197 164 55% 45%

do 7-7 143 143 50% 50%

vr 8-7 226 163 58% 42%

za 9-7 161 119 58% 43%

zo 10-7 115 77 60% 40%

ma 11-7 204 183 53% 47%

di 12-7 308 213 59% 41%

DOORSNEDE Ri. Noordwest Ri. Zuidoost Ri. Noordwest Ri. Zuidoost

Bijlage 3

Akoestisch onderzoek

GORREDIJK - ALDI BADWEG Akoestisch onderzoek 22 juli 2022

1

DATUM KENMERK

22 juli 2022 20181909.002_0001

PROJECT PROJECTLEIDER

Aldi Gorredijk ing. C. Tasma

OPDRACHTGEVER Aldi PROJECTNUMMER 20181909.002

AUTEUR STATUS

2

Rients Koster Definitief

INHOUD 1. 2.

3.

4.

5.

6.

7.

3

INLEIDING PLANSITUATIE

5 6

2.1 2.2

6 7

Planbeschrijving Bedrijfssituatie en geluidemissie

TOETSINGSKADERS GELUID

8

3.1 3.2 3.3

Bedrijven en milieuzonering Activiteitenbesluit Indirecte hinder

8 9 9

UITGANGSPUNTEN REKENMODEL

10

4.1 4.2

Algemeen Parkeerterrein 4.2.1 Bezoekersverkeer parkeerterrein 4.2.2 Winkelwagens

10 10 10 10

4.3 4.4 4.5 4.6

Vrachtwagens aan- en afvoer Samenvatting uitgangspunten verkeer/winkelwagens/laden-lossen Installaties Berekening indirecte hinder

10 11 11 11

REKENMODEL

12

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

12 12 12 12 12 12

Algemeen Coördinaten en maaiveldhoogte Waarneempunten Objecten en bodemvlakken Geluidbronnen Beoordelingsgrootheden

BEREKENINGSRESULTATEN

14

6.1 6.2 6.3

14 15 16

Langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (directe hinder) Maximale geluidniveaus (direct hinder) Indirecte hinder (geluid verkeer op de openbare weg)

BESPREKING RESULTATEN EN MOGELIJKE AANVULLENDE MAATREGELEN

17

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

17 17 17 20 20

Directe hinder Indirecte hinder Mogelijke aanvullende maatregelen Verkeerstoename openbare weg Samenvattend

BIJLAGEN 1 BEGRIPPEN 2 FIGUREN 3 INVOERGEGEVENS 4 REKENRESULTATEN

4

1. INLEIDING Aldi Vastgoed b.v. is voornemens om op de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat te Gorredijk een nieuwe Aldi supermarkt te realiseren, inclusief een parkeerterrein. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 5.500 m2 en is een gebied waar nu nog woningen en bedrijfspanden staan. De ontwikkeling is niet mogelijk op basis van het geldend bestemmingsplan en uiteindelijk is het opstellen van een bestemmingsplan noodzakelijk. In fase 1 van het proces om tot een nieuw bestemmingsplan te komen, worden verschillende milieuonderzoeken uitgevoerd, waaronder voorliggend akoestisch onderzoek. Het doel van het onderzoek is om na te gaan of er kan worden voldaan aan een (blijvend) goed/aanvaardbaar woon- en leefklimaat in de omgeving van de supermarkt. Daarnaast worden de berekende geluidniveaus getoetst aan de in het Activiteitenbesluit opgenomen algemene geluidsvoorschriften. De geluidniveaus in de omgeving zijn berekend overeenkomstig de “Handleiding Meten en Rekenen Industrielawaai” van 1999 (uitgave VROM). De gehanteerde akoestische begrippen worden in bijlage 1 toegelicht. Voorliggend onderzoek heeft betrekking op een tweede ontwerp voor de nieuwe indeling van het plangebied. Een eerste ontwerp is om stedenbouwkundige redenen verworpen.

Gebleken is dat zowel de ondernemers als de welstandscommissie het gebouw niet achterop het perceel willen, maar aan de voorzijde (hoek Badweg/Hoofdstraat). Op basis hiervan heeft ook de gemeente de wens uitgesproken om de positionering van het gebouw te wijzigen.

5

2. PLANSITUATIE 2.1

Planbeschrijving

In figuur 2.1 is een overzicht gegeven van de toekomstige situatie. De nieuw te realiseren Aldi komt in de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat. De bestaande bebouwing zal waar nodig gesloopt worden. Rondom het plangebied zijn bestaande woningen aanwezig aan de Badweg (met name nr. 8), Geert van de Zwaagstrjitte en de Hoofdstraat. De eigenlijke supermarkt komt in de zuidoosthoek van het plangebied. Het parkeerterrein komt aan de zijde van de Hoofdstraat, tussen het winkelpand en de resterende bebouwing aan de Hoofdstraat. Tussen het parkeerterrein en de woningen aan de Badweg/Geert van de Zwaagstrjitte komt een geluidafschermende voorziening met een hoogte van 2 m, doorgetrokken rond de noordzijde van het parkeerterrein (tevens functie van erfafscheiding). De bestaande bebouwing wordt grotendeels gesloopt; ter plaatse van het parkeerterrein blijft een tweetal voorgevels van bestaande bebouwing staan voor het straatbeeld. Dit zorgt tevens weer voor geluidafscherming van het parkeerterrein richting de woningen aan de overzijde van de Hoofdstraat. Er komen in- en uitritten aan zowel de Hoofdstraat als de Badweg (Badweg alleen inrit voor bezoekers en gescheiden laad/loslocatie). Het laden en lossen van vrachtwagens gaat plaatsvinden in een laad-/losdok aan de zijde van Badweg nr. 8. De opstelplaats van de vrachtwagen wordt afgeschermd door een muur/wand met een hoogte van 3 m.

Ten opzichte van de vroegere situatie in de Hoofdstraat (éénrichtingsverkeer) is de Hoofdstraat nu permanent in twee rijrichtingen bereikbaar. Het parkeergedeelte wordt niet openbaar ingericht, zodat ook na sluitingstijd van de Aldi het parkeerterrein niet kan worden gebruikt door derden. Ook tijdens openingstijden van de supermarkt kan parkeren door niet-supermarkt bezoekers plaatsvinden. Figuur 2.1:

6

toekomstige situatie Aldi Gorredijk

2.2

Bedrijfssituatie en geluidemissie

In het kader van een toetsing aan het Activiteitenbesluit dient in het algemeen te worden uitgegaan van de “representatieve bedrijfssituatie” (RBS, de maximale situatie die vaker optreedt dan 12x per jaar). In het Activiteitenbesluit is echter geen uitzondering opgenomen voor incidentele bedrijfssituaties (niet zijnde festiviteiten). Voor bepaalde activiteiten (anders dan festiviteiten) kunnen op basis van artikel 2.20, lid 6 van het Activiteitenbesluit maatwerkvoorschriften voor geluid worden vastgesteld, waarbij andere waarden worden vastgesteld dan de standaard geluidvoorschriften. Dergelijke activiteiten kunnen bestaan uit incidentele bedrijfssituaties (IBS) of een regelmatige afwijking van de representatieve bedrijfssituatie (RA), zoals bedoeld in de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening. In het kader van ruimtelijke ordening dient te worden gekeken naar een representatieve invulling van de maximale mogelijkheden van het bestemmingsplan. In voorliggend onderzoek wordt er vanuit gegaan dat de in het kader van het Activiteitenbesluit te onderzoeken representatieve bedrijfssituatie overeenkomt met de representatieve invulling van de maximale mogelijkheden van het bestemmingsplan.

De representatieve bedrijfssituatie is gebaseerd op ervaringsgegevens die door Aldi zijn aangeleverd en omvat globaal het aan- en afrijden van (koel)vrachtwagens, het rijden/manoeuvreren van personenauto’s en het rijden met winkelwagens. Daarnaast is er de geluidemissie vanwege stationaire koelinstallaties. Een gedetailleerde omschrijving van de geluidsbronnen en bedrijfstijden is gegeven in hoofdstuk 4. De openingstijden van de supermarkt worden maximaal van 08.00-21.00 uur (dagelijks) en op zondag van 08.00-18.00 uur. De bevoorrading vindt plaats van 07.00-19.00 uur (alleen bij calamiteiten na 19.00 uur, wordt niet nader beschouwd). Aantal bezoekers De geluidemissie van een supermarkt is afhankelijk van het aantal bezoekers. Akoestisch relevant is het aantal bezoekers dat met de auto komt. De verkeersgeneratie op basis van CROW-kentallen is berekend op 1.936 mvt/etmaal; dit is de verkeersintensiteit op de openbare weg en betekent dus 968 (afgerond 970) bezoekende auto’s. In de berekeningen is uitgegaan van 850 bezoekers met de auto in de dagperiode en 120 in de avondperiode. Met name bezoekers die met de auto komen zullen gebruik maken van een winkelwagentje; uitgegaan is van 75% van het aantal bezoekers dat met de auto komt. Opgemerkt dient te worden dat de CROW-kentallen met name zijn bedoeld t.b.v.

verkeerskundig onderzoek (kan een weg of wegvak een bepaalde intensiteit aan). Het uitgangspunt van 970 bezoekende auto’s per dag is dan ook aan de ruime kant. Bij de huidige vestiging van de Aldi aan de Schoolstraat bedraagt het aantal klanten momenteel circa 5.500 per week. Daarbij is het percentage dat met de auto komt niet precies bekend. Uitgaande van bijvoorbeeld 80% zou het aantal bezoekers met de auto dan circa 730 bedragen. Worst-case (maximale invulling) wordt het uitgangspunt van 970 bezoekende auto’s gehanteerd. Laden en lossen Het laden en lossen van de bestaande supermarkt vindt plaats via een laad-/loslocatie aan de zuidwestzijde (zijde Badweg nr. 8). Geluidbijdrage parkeerterrein De geluidbijdrage vanwege het parkeerterrein (geluid van bezoekende auto’s en winkelwagens) is in voorliggend onderzoek beschreven als directe hinder, omdat het parkeerterrein niet openbaar toegankelijk wordt. Het parkeerterrein kan van twee kanten benaderd worden: de ingang vanaf de Badweg en één- in/uitrit aan de Hoofdstraat. Uitgegaan is van een 50%/50% verdeling van het aantal bezoekende auto’s over beide inritten. Alle bezoekers vertrekken via de uitrit aan de Hoofdstraat.

7

3. TOETSINGSKADERS GELUID 3.1

Bedrijven en milieuzonering

Om een belangenafweging tussen een goed woon- en leefklimaat in de omgeving en de bedrijfsvoering te kunnen maken, is voor dit plan gebruik gemaakt van de VNG-publicatie “Bedrijven en milieuzonering” (editie 2009). In deze uitgave is een lijst opgenomen met allerhande activiteiten en bijbehorende richtafstanden en milieunormen die gehanteerd worden voor gevoelige functies. De VNG-brochure hanteert twee soorten omgevingstypen. Een rustige woonwijk en gemengd gebied, voor beide omgevingstypen gelden andere richtafstanden en/of normen. De definitie van een rustige woonwijk/rustig buitengebied is: “Een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Afgezien van wijkgebonden voorzieningen komen vrijwel geen andere functies (zoals bedrijven kantoren) voor. Langs de randen (in de overgang naar mogelijke bedrijfsfuncties) is weinig verstoring door verkeer. Een vergelijkbaar omgevingstype qua aanvaardbare milieubelasting is een rustig buitengebied (eventueel inclusief verblijfsrecreatie), een stiltegebied of een natuurgebied.“

De definitie van een gemengd gebied is: “Een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen, behoren eveneens tot het omgevingstype gemengd gebied. Hier kan de verhoogde milieubelasting voor geluid de toepassing van kleinere richtafstanden en hogere milieunormen rechtvaardigen. Geluid is voor de te hanteren afstand van milieubelastende activiteiten meestal bepalend.“

De woningen rond de planlocatie zijn gelegen in een “gemengd gebied” vanwege de aanwezigheid van andere bedrijvigheid, de Hoofdstraat (winkelstraat) en de doorgaande Badweg. Op basis van de VNG-brochure geldt voor supermarken een richtafstand van 10 meter in een “Rustige woonwijk/rustig buitengebied”. In “Gemengd gebied” mag deze aftstand met één stap worden verlaagd en bedraagt derhalve 0 meter. Strikt genomen is daarmee op basis van de VNG-brochure sprake van goede ruimtelijke ordening. Ondanks het voldoen aan de richtafstand is er een akoestisch onderzoek uitgevoerd. De VNG-richtafstanden zijn gebaseerd op richtwaarden voor geluid. Deze richtwaarden zijn voor een woningen in een gemengd gebied weergegeven in tabel 3.1. Tabel 3.1: