Bijlage 1 Ontwerpbestemmingsplan Gorredijk - Verplaatsing supermarkt (zonder bijlagen toelichting)
Tekst van het document
Bestemmingsplan “Gorredijk – Verplaatsing supermarkt”
Ontwerp December 2023
bestemmingsplan
Gorredijk - Verplaatsing supermarkt Opsterland
DATUM IMRO IDN
18-12-2023 NL.IMRO.0086.05BPHoofdstraat88-0201
PROJECT PROJECTLEIDER
Gorredijk - Verplaatsing supermarkt C.Tasma
OPDRACHTGEVER PROJECTNUMMER
20181909
AUTEUR STATUS
C. Tasma ontwerp
© RHO ADVISEURS BV
Niets uit dit drukwerk mag door anderen dan de opdrachtgever worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Rho Adviseurs bv, behoudens voorzover dit drukwerk wettelijk een openbaar karakter heeft gekregen. Dit drukwerk mag zonder genoemde toestemming niet worden gebruikt voor enig ander doel dan waarvoor het is vervaardigd.
Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1
Inleiding
7
1.1
Aanleiding voor een nieuw bestemmingsplan
7
1.2
Ligging en begrenzing van het plangebied
8
1.3
Geldend bestemmingsplan
9
1.4
Leeswijzer
10
Hoofdstuk 2
Planbeschrijving
11
2.1
Huidige situatie
11
2.2
Behoefte uitbreiding supermarkt
13
2.3
Toekomstige situatie
14
2.4
Stedenbouwkundige inpassing
17
Hoofdstuk 3
Beleidskader
19
3.1
Rijksbeleid
19
3.2
Provinciaal beleid
21
3.3
Gemeentelijk beleid
24
Milieu- en omgevingsaspecten
27
4.1
M.e.r.-beoordeling
27
4.2
Verkeer en parkeren
27
4.3
Bedrijven en milieuzonering
32
4.4
Wegverkeerslawaai
39
4.5
Water
39
4.6
Ecologie
42
4.7
Luchtkwaliteit
44
4.8
Externe veiligheid
45
4.9
Bodem
45
4.10
Archeologie en cultuurhistorie
48
4.11
Kabels, leidingen en zonering
49
Hoofdstuk 5
Juridische planbeschrijving
50
5.1
De systematiek
50
5.2
Toelichting op de bestemmingen
50
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 6
Uitvoerbaarheid
52
6.1
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
52
6.2
Economische uitvoerbaarheid
55
Bijlagen toelichting Bijlage 1
Ladderonderbouwing Aldi Gorredijk
Bijlage 2
Verkeerskundig onderzoek
Bijlage 3
Akoestisch onderzoek
Bijlage 4
Aanvullend akoestisch onderzoek korter scherm
Bijlage 5
Watertoets
Bijlage 6
Stikstofonderzoek
Bijlage 7
Quickscan ecologie
Bijlage 8
Nader onderzoek wet Natuurbescherming
Bijlage 9
Nader onderzoek bomen
Bijlage 10
Bodemonderzoek Hoofdstraat 88-100
Bijlage 11
Bodemonderzoek Hoofdstraat 102-104b en Badweg 2-6
Bijlage 12
Eindverslag inspraak
Regels Hoofdstuk 1
Inleidende regels
391
Artikel 1
Begrippen
391
Artikel 2
Wijze van meten
396
Bestemmingsregels
397
Artikel 3
Centrum
397
Artikel 4
Detailhandel
400
Artikel 5
Verkeer - Verblijf
402
Hoofdstuk 3
Algemene regels
403
Artikel 6
Anti-dubbeltelregel
403
Artikel 7
Algemene bouwregels
404
Artikel 8
Algemene gebruiksregels
405
Artikel 9
Algemene afwijkingsregels
406
Hoofdstuk 2
Artikel 10
Overige regels
407
Overgangs- en slotregels
408
Artikel 11
Overgangsrecht
408
Artikel 12
Slotregel
409
Hoofdstuk 4
Bijlage regels Bijlage 1 Verbeelding
Bedrijvenlijst
TOELICHTING
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding voor een nieuw bestemmingsplan
Aldi is momenteel aan de Schoolstraat 1 in Gorredijk gevestigd. De omvang van deze winkel bedraagt 935 m2 winkelvloeroppervlakte (WVO) (Locatus, 2020). De winkel is op deze locatie te klein en de bevoorrading en parkeersituatie zijn niet ideaal. De winkel voldoet niet meer aan de wensen die de consument stelt aan een moderne harddiscounter. Aldi is daarom voornemens de winkel te verplaatsen naar de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat in Gorredijk. Hier kan een nieuwe moderne winkel (1.113 m2 WVO) worden gerealiseerd. Daarnaast is op deze locatie voldoende ruimte aanwezig om de bevoorrading en de parkeersituatie op een juiste wijze te borgen. In onderstaand overzicht zijn de oppervlaktes opgenomen van de huidige en toekomstige supermarkt.
Huidige locatie Schoolstraat 1 Nieuwe locatie Badweg / Hoofdstraat
Bruto Vloeroppervlakte 1.170 m² 1.557 m²
Winkelvloeroppervlakte 935 m² 1.113 m²
De verplaatsing van de supermarkt past niet binnen het geldende bestemmingsplan. Om de ontwikkeling toch juridisch-planologisch mogelijk te maken, is een nieuw bestemmingsplan opgesteld. Met dit bestemmingsplan wordt voor de huidige locatie de functieaanduiding 'supermarkt' verwijderd en op de nieuwe locatie een supermarkt mogelijk gemaakt. Het aantal supermarkten blijft hierdoor gelijk. Per saldo bedraagt de toename aan winkelvloeroppervlakte 178 m2. De benaming van het plan is afgestemd op de situatie ten tijde van het voorontwerpbestemmingsplan. Hoofdstraat 88 is door de ontwikkeling van het nieuwe ontwerp van de supermarkt komen te vervallen. De voorgestelde nummering vanuit het BAG is hieronder weergegeven.
Figuur 1.1 nieuwe nummering BAG
7/426
1.2
Ligging en begrenzing van het plangebied
Het plangebied is afgestemd op de huidige - en toekomstige inrichting van de supermarkt. De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1.2. In figuur 1.3 zijn de plangebieden per locatie uitgelicht.
Figuur 1.2 Globale ligging van het plangebied (bron: pdok.nl)
8/426
Figuur 1.3 De ligging van het plangebieden huidige en nieuwe locatie (bron: pdok.nl)
1.3
Geldend bestemmingsplan
De gronden van de huidige supermarkt en de toekomstige supermarkt zijn geregeld in het bestemmingsplan 'Gorredijk Kom'. Dit bestemmingsplan is op 4 april 2016 vastgesteld. De gronden van de huidige supermarkt zijn voorzien van de bestemming 'Centrum' met daarbij de functieaanduiding 'supermarkt'. De omvang van de functieaanduiding bedraagt 1.170 m². Hierbinnen is een winkelvloeroppervlakte van 935 m² gerealiseerd. De gronden van de nieuwe supermarkt hebben de bestemmingen 'Wonen', 'Centrum' en 'Verkeer - Verblijf'. Binnen de bestemming 'Wonen' en 'Verkeer - Verblijf' zijn supermarkten niet toegestaan. Binnen de bestemming 'Centrum' is een supermarkt alleen toegestaan binnen de aanduiding 'supermarkt'. Ter plaatse van het plangebied is hier geen sprake van. De vestiging van een supermarkt op de beoogde locatie is daarom op basis van het geldende bestemmingsplan niet toegestaan. Een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan is weergeven in figuur 1.4 (rode omlijning).
9/426
Figuur 1.4 Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan (bron ruimtelijkeplannen.nl)
1.4
Leeswijzer
De toelichting op het bestemmingsplan is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 2 volgt een beschrijving van de huidige en toekomstige situatie. Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van de relevante beleidskaders. In hoofdstuk 4 vindt een toetsing plaats aan de wet- en regelgeving voor de verschillende omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 gaat in op de juridische regeling van het plan. In hoofdstuk 6 wordt tot slot de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid van het plan aan de orde gesteld.
10/426
Hoofdstuk 2
Planbeschrijving
Dit hoofdstuk beschrijft de huidige en de gewenste situatie in het plangebied. De gewenste situatie is het belangrijkste uitgangspunt voor dit bestemmingsplan en de daarin opgenomen regeling. De gewenste situatie moet goed passen in de huidige situatie. Ook dat wordt in dit hoofdstuk gemotiveerd.
2.1
Huidige situatie
Zowel de huidige locatie van de supermarkt als de nieuwe locatie liggen aan de zuidkant van het centrum van Gorredijk. De Hoofdstraat vormt de belangrijkste doorgaande route door het dorp. Langs deze straat bevinden zich ook de meeste centrumvoorzieningen. De Aldi bevindt zich in de huidige situatie in het complex aan de Schoolstraat 1. De oppervlakte van de functieaanduiding 'supermarkt' bedraagt 1.170 m². De werkelijke omvang van de supermarkt bedraagt 935 m2 WVO. Figuur 2.1 geeft de locatie van de huidige supermarkt weer. In figuur 2.2 is het aanzicht van de huidige supermarkt vanaf de Schoolstraat weergegeven.
Figuur 2.1
11/426
Luchtfoto huidige locatie supermarkt (bron Kadaster)
Figuur 2.2
Aanzicht plangebied huidige locatie vanaf de Schoolstraat (bron Google Maps)
De nieuwe locatie van de supermarkt, op de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat, is een gemengd gebied van woningen, detailhandel en horeca. Daarnaast zijn er enkele openbare parkeervoorzieningen en een rij garageboxen. De bebouwing bestaat hier afwisselend uit één of twee bouwlagen met kap. Figuur 2.3 geeft de nieuwe locatie van de nieuwe supermarkt weer. Figuur 2.4 en 2.5 geven een aanzicht op de huidige bebouwing weer.
12/426
Figuur 2.3
Luchtfoto nieuwe locatie op de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat (bron Kadaster)
Aanzicht plangebied nieuwe locatie vanaf de kruising Hoofdstraat / Badweg (zuidzijde) (bron Figuur 2.4 Google Maps)
Figuur 2.5
2.2
Aanzicht plangebied nieuwe locatie vanaf de Hoofdstraat (noordzijde) (bron Google Maps)
Behoefte uitbreiding supermarkt
De huidige winkel voldoet niet meer aan de wensen van de consument ten aanzien van een moderne harddiscounter. Om optimaal te kunnen functioneren, is een grotere winkelvloeroppervlakte vereist dan nu het geval is. Op de locatie van de huidige supermarkt is geen optimale ruimte om te voldoen aan de specifieke eisen aan de winkelindeling die Aldi stelt. Op de nieuwe locatie is voldoende ruimte aanwezig om te voldoen aan alle eisen die de consument tegenwoordig stelt aan een supermarkt. Er is voldoende ruimte voor de uitstalling van producten, bredere gangpaden en een lichtere uitstraling van de winkel. Ook de gewenste omvang in combinatie met de specifieke indelingseisen, kan op de nieuwe locatie worden gerealiseerd. Daarnaast is voldoende ruimte aanwezig om het parkeren en de bevoorrading zo optimaal mogelijk plaats te laten vinden.
13/426
Voor een uitgebreide beschrijving van de behoefte van de uitbreiding wordt verwezen naar bijlage 1 'Ladderonderbouwing'.
2.3
Toekomstige situatie
Voor de nieuwe locatie van de supermarkt is het plan om het grootste gedeelte van de bebouwing in het plangebied te slopen en het gebied een nieuwe inrichting te geven met daarin één supermarkt. Een deel van de (gevels van de) panden aan de Hoofdstraat blijft behouden, zodat de bebouwingswand aan deze weg grotendeels intact blijft. Het gaat hierbij om de panden die constructief behouden kunnen blijven en die qua verschijningsvorm behoudenswaardig zijn. De twee gevels van de panden (Hoofdstraat) ter hoogte van de nieuwe parkeerplaats blijven behouden (of worden architectonisch volwaardig ingevuld) en zijn op onderstaand figuur 2.6 weergegeven. Eveneens blijven enkele panden aan de Hoofdstraat behouden en worden geïntegreerd in de nieuwbouw. Deze panden zijn weergegeven in figuur 2.7.
panden ter hoogte van toekomstige parkeerplaats (bron: gemeente Opsterland)
14/426
Figuur 2.6
Figuur 2.7
Te handhaven panden langs de Hoofdstraat (bron: gemeente Opsterland)
De te handhaven en / of te herbouwen panden zijn: Badweg 2, Hoofdstraat 90/ 92, 94, 102 en 104 (huidige huisnummering). De overige panden worden gesloopt. In figuur 2.8 is een tekening opgenomen van de gewenste inrichting van het plangebied. Het nieuwe gebouw (supermarkt) krijgt een oppervlakte van 1.557 m2 bruto vloeroppervlakte (BVO). De winkelvloeroppervlakte bedraagt 1.113 m2 WVO. Hiermee voldoet de gewenste moderne discounter supermarkt aan de eisen en wensen van de supermarktklant. Aan de achterzijde van het terrein worden parkeervoorzieningen gecreëerd. De bouwhoogte van het bebouw bedraagt voor het grootste gedeelte 6 meter. Langs de Hoofdstraat worden een aantal panden geïntegreerd in het gebouw. Deze panden zijn voorzien van kappen en hebben een afwijkende hoogte. De goothoogte bedraagt maximaal 6 meter en een nokhoogte maximaal 9 meter. Dit geldt eveneens voor de panden die niet in het gebouw worden geïntegreerd. Bij de ontwikkeling van de nieuwe situatie is in eerste aanleg een ruimtelijk model en beeldkwaliteitskader voor de herinvulling van de hoek Hoofdstraat / Badweg opgesteld. Dit document is het vertrekpunt geweest voor de verdere ontwikkeling van het terrein.
In overleg met diverse partijen, waaronder de welstandcommissie Hûs en Hiem, plaatselijk belang, de winkeliersvereniging en de gemeente, is later besloten de positionering van het hoofdgebouw te wijzigen. Het gebouw wordt in afwijking van het ruimtelijk model gepositioneerd aan de Hoofdstraat. Hiermee blijft de huidige bebouwingswand van de Hoofdstraat intact. Daarnaast blijven enkele (voorgevels) van bestaande panden intact. Paragraaf 2.4 gaat hier nader op in. Het beeldkwaliteitskader is opvraagbaar bij de gemeente.
15/426
In figuur 2.8 is de plattegrond van het nieuwe gebouw weergegeven. Een aanzicht van het gebouw is weergegeven in figuur 2.9.
Figuur 2.8
Gewenste inrichting plangebied nieuwe locatie
Figuur 2.9
Aanzicht plangebied nieuwe locatie
Voor de huidige locatie van de supermarkt wordt de functieaanduiding 'supermarkt' verwijderd. Hierdoor is het juridisch-planologisch niet meer mogelijk om een supermarkt op deze locatie te vestigen. De huidige bebouwing
16/426
blijft bestaan.
2.4
Stedenbouwkundige inpassing
Voor het stedenbouwkundig ontwerp en de inrichting van het terrein is een beeldkwaliteitsplan met daarin beeldkwaliteitsrichtlijnen opgesteld. Het (achterhaalde) beeldkwaliteitskader is te raadplegen bij de gemeente. De positionering van het gebouw is gewijzigd ten opzichte van het stedenbouwkundig ontwerp. De aanpassingen zijn doorgevoerd op basis van advies en op basis van gesprekken met diverse partijen waaronder de welstandscommissie Hûs en Hiem, plaatselijk belang, de winkeliersvereniging en de gemeente. De bestaande kwaliteiten worden op een nieuwe manier ingezet om te komen tot een ruimtelijk model dat een verrijking vormt voor Gorredijk. Het ruimtelijk model is tot stand gekomen op basis van de analyse van het gebied en de specifieke randvoorwaarden die samenhangen met het inpassen van een supermarkt. Met de invulling van het gebied worden onderstaande ambities waargemaakt. De hoofdopzet van het ruimtelijk model: draagt bij aan het realiseren van een compact centrum; geeft (mede) vorm aan de entree van het centrum van Gorredijk; past in de ruimtelijke reeks aan de Hoofdstraat; heeft een ontwerp met een representatief en uitnodigend karakter; heeft een positief effect op de verkeersstructuur en draag bij aan het genereren van meer beweging/reuring van en naar het centrum.
De terreininrichting van het ruimtelijk model: heeft een openbare en representatieve uitstraling (verblijfsgebied); heeft een goede balans tussen groene elementen en verharding; heeft een positief effect op de verkeersstructuur; voorziet in een passende parkeeroplossing voor auto’s en fietsen; draagt bij aan het zoveel mogelijk voorkomen van negatieve effecten op de belendende percelen. Beeldkwaliteit Het uitgangspunt voor de invulling van het plangebied is het transformeren van het plangebied, waarbij gebruik gemaakt wordt van de bestaande kwaliteiten om te komen tot een nieuwe stedenbouwkundige situatie. Door de situering en vormgeving van de bebouwing en de inrichting van het terrein ontstaat een mooie entree van het dorp, die de relatie tussen buitengebied en het centrum versterkt. De nieuwbouw voegt zich goed in de bestaande bebouwing. Door de positionering van het gebouw aan de Hoofdstraat wordt de bestaande bebouwingswand versterkt. Dit wordt nog verder versterkt doordat een aantal (voorgevels) van bestaande panden blijven bestaan. Het parkeerterrein is hierachter gelegen, waardoor deze grotendeels aan het zicht wordt onttrokken. Er wordt een goede afscheiding gecreëerd tussen het terrein van de nieuwe supermarkt en de omliggende bebouwing. Het materiaalgebruik is hoogwaardig.
Het bouwplan dient te passen binnen de vigerende welstandsnota van de gemeente Opsterland (juni 2009). In deze welstandsnota valt het projectgebied binnen de gebiedsnummers 1 en 2, lintbebouwing. Kenmerkt van
17/426
deze gebieden is dat de hoofdbebouwing overwegend in de historisch gegroeide rooilijn geplaatst dient te worden en dat de bebouwing haaks of evenwijdig aan de weg wordt geplaatst. In het bouwplan worden enkele bestaande panden in de historische rooilijn gehandhaafd en geïntegreerd in de nieuwbouw. Hierdoor wordt niet alleen gebouwd in de historisch gegroeide rooilijn, maar blijft de uitstraling vanaf de Hoofdstraat ook grotendeels behouden. Dit wordt nog verder versterkt door het behoud van een tweetal losstaande panden aan de Hoofdstraat. Hiermee blijft de huidige bebouwingswand nog meer behouden en worden de parkeervoorzieningen niet geplaatst aan de Hoofdstraat, maar achter de te behouden panden. De te handhaven panden worden verbonden met een voornamelijk platte bouwmassa. Aan de hoofdstraat is deze bouwmassa iets terug liggend, zodat de uitstalling van de te handhaven bebouwing en daarmee de uitstraling vanaf de Hoofdstraat intact blijft. Het geheel heeft verder een stenig karakter. De voorgestelde bebouwing is hierdoor passend binnen de welstandsnota gemeente Opsterland (juni 2009).
18/426
Hoofdstuk 3
Beleidskader
De ontwikkeling in het plangebied moet passen binnen de beleidskaders van het Rijk, de provincie en de gemeente. Dit beleid kan uitgangspunten geven voor het bestemmingsplan en de daarin mogelijk gemaakte ontwikkelingen. In dit hoofdstuk staat omschreven welk beleid van belang is en welke uitgangspunten dit geeft.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 door de Minister vastgesteld. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energiestrategie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals zeespiegelstijging, hogere rivierafvoeren, wateroverlast en langere perioden van droogte. Nederland is in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt maatregelen in de leefomgeving, bijvoorbeeld voldoende groen en ruimte voor wateropslag in onze steden. Voordeel is dat daarmee tegelijk de leefomgevingskwaliteit verbeterd wordt en het kansen biedt voor natuur.
In 2050 heeft Nederland een duurzame energievoorziening. Dit vraagt ruimte, onder meer voor windmolens en zonnepanelen. Wind op zee heeft de voorkeur, maar ook op land zijn windmolens nodig. Door deze zoveel mogelijk te clusteren, voorkomen we versnippering over het landschap en benutten we de ruimte zo efficiënt mogelijk. Voorwaarde is steeds dat bewoners echt goed betrokken zijn en invloed hebben op het gebruik en waar dat kan, meeprofiteren in de opbrengsten. De aanleg van zonneparken in het landschap moeten zoveel mogelijk worden beperkt. Het Rijk plaatst bij voorkeur eerst zoveel mogelijk zonnepanelen op daken en gevels. Het Rijk zet zich in voor het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Dit vraagt goede verbindingen via weg, spoor, lucht, water en digitale netwerken en een nauwe samenwerking
19/426
met onze internationale partners, zowel met onze directe buren als met andere landen in Europa en over de wereld, ook op defensieterrein. Ingezet wordt op een sterk en innovatief vestigingsklimaat met een goede quality of life: een leefomgeving die de inwoners volop voorzieningen biedt op het gebied van wonen, bewegen, recreëren, ontmoeten en ontspannen. Belangrijk is wel dat de economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam, en circulair. Daarbij wordt ingezet op het gebruik van duurzame energiebronnen en op verandering van productieprocessen, zodat we niet langer afhankelijk zijn van eindige, fossiele bronnen. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Tegelijk willen we de leefbaarheid en klimaatbestendigheid in steden en dorpen verbeteren. Schonere lucht, voldoende groen en water en genoeg publieke voorzieningen waar mensen kunnen bewegen (wandelen, fietsen, sporten, spelen), ontspannen en samenkomen. Daarbij hoort een uitstekende bereikbaarheid en toegankelijkheid, ook voor mensen met een handicap. Er wordt naar gestreefd dat de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid verder toeneemt.
Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. Dit levert ook een noodzakelijke positieve bijdrage aan het verbeteren van de biodiversiteit. Bodemdaling moet worden aangepakt. Verhoging van het waterpeil is in bepaalde veenweidegebieden op termijn noodzakelijk. Met de betrokken regio's en gebruikers wordt afgesproken waar en hoe dit zorgvuldig zal gebeuren. In alle gevallen wordt ingezet op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. Realiseren opgaven In de NOVI is een tweetal instrumenten opgenomen om de opgaven te realiseren: 1.
De Omgevingsagenda In de Omgevingsagenda agenderen het Rijk en regio de gezamenlijke vraagstukken en de gewenste aanpak daarvan. De Omgevingsagenda biedt een basis voor uitvoeringsafspraken en inzet van programma's en projectbesluiten van Rijk en regio. 2. De NOVI-gebieden Een NOVI-gebied is een instrument waarbij Rijk en regio meerdere jaren verbonden zijn aan de gezamenlijke uitwerking van de verschillende opgaven in het ruimtelijke domein. Vaak wordt voortgebouwd op bestaande samenwerkingstrajecten. Denk aan een Regio Deal en een verstedelijkingsstrategie. De gemeente Opsterland, waarvan het plangebied deel uitmaakt, is niet aangewezen als NOVI-gebied. De
20/426
voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de NOVI en is in overeenstemming met de opgave om de regio sterker en leefbaarder te maken. 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking De ladder is per 1 oktober 2012 ook als procesvereiste opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In de Ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen dat de toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied. De nieuwe supermarkt heeft een omvang van 1.113 m2 WVO. Omdat de bestaande supermarkt met dit bestemmingsplan wordt wegbestemd, bedraagt de toename aan winkelvloeroppervlakte per saldo 178 m2 WVO. De ontwikkeling wordt daarom gezien als stedelijke ontwikkeling en moet derhalve getoetst worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Omdat de ontwikkeling gerealiseerd wordt binnen bestaand stedelijk gebied, moet de behoefte beschreven worden. In de ladderonderbouwing is hiervoor een behoefte onderzoek opgenomen.
Ook wordt in deze ladderonderbouwing ingegaan op de huidige en toekomstige detailhandelsplancapaciteit. Dit onderzoek is als bijlage 1 bij de toelichting toegevoegd. Geconcludeerd wordt dat er behoefte is aan de verplaatsing en uitbreiding van Aldi in Gorredijk. Met de herontwikkeling is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik in het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1 Omgevingsvisie Fryslân Op 21 oktober 2020 is de omgevingsvisie Fryslân vastgesteld. In wat voor Fryslân wilt u in 2025-2030 wonen, werken, recreëren, kortom: leven? Deze vraag stond centraal bij het maken van de nieuwe Omgevingsvisie van de provincie Fryslân. In het plan komt al het provinciale beleid voor de fysieke leefruimte te staan. Het gaat om de hoofdlijnen voor de ruimtelijke inrichting van Fryslân, de provinciale waterhuishouding, infrastructuur, natuur, landschap en milieu. Vanuit de gezamenlijke Friese Retail-aanpak ondersteund de provincie projecten en initiatieven die bijdragen aan goed functionerende, aantrekkelijke en toekomstbestendige winkelgebieden. De provincie stimuleert in dit verband regionale afstemming van gemeentelijk detailhandelsbeleid/ visies. Er worden afspraken met gemeente gemaakt om te komen tot duidelijke afbakening van de winkelgebieden met toekomstperspectief. In noordelijk verband maken we afspraken om negatieve effecten van grootschalige detailhandelsclusters op stads- en dorpscentra te voorkomen. In het kader van de Friese Retailaanpak houdt de provincie oog voor de sterke en zwakke punten van winkelgebieden. De provincie stimuleert op diverse manieren het aantrekkelijk maken en houden van winkelgebieden, onder meer op het gebied van samenwerking, profilering en presentatie, ondernemerschap en inrichting van de openbare ruimte.
Daarnaast werken wij samen met de gemeenten aan een gerichte aanpak van de (structurele) winkelleegstand. We ondersteunen lokale initiatieven en projecten die vitaliteit en leefbaarheid ten goede komen, uitgaande van de kracht en veerkracht van de gemeenschap;
21/426
3.2.2 Verordening Romte In de verordening (geconsolideerde versie van 23-03-2021) zijn regels gesteld die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. De Verordening betreft de juridische borging van de provinciale belangen. In de verordening is beschreven dat bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen de 'Rijksladder' van toepassing is om zorgvuldig ruimtegebruik te borgen. Op de ladder voor duurzame verstedelijking is reeds ingegaan in paragraaf 3.1.2. Nieuwe detailhandelsontwikkelingen zijn primair een gemeentelijke afweging. Het is immers juist ook een gemeentelijk belang dat de bestaande winkelgebieden aantrekkelijk blijven. Bij de overweging voor nieuwe detailhandelsontwikkelingen moeten functionele – en ruimtelijke kwaliteit centraal staan (zie onderstaand). Primair zijn beperkingen opgenomen ten aanzien van detailhandel buiten de kernwinkelgebieden. 4.4 Detailhandel 4.4.1 1. Onverminderd de mogelijkheden voor ondergeschikte detailhandel op grond van de artikelen 1.2.1, 1.3.1 en 6.2.1, kan in een ruimtelijk plan detailhandel buiten het bestaande kernwinkelgebied en het gebied direct daarop aansluitend slechts worden toegestaan indien sprake is van perifere detailhandel. 2. In dat geval is in de plantoelichting gemotiveerd dat: a.
de detailhandel geen afbreuk doet aan de functionele en ruimtelijke kwaliteit van het bestaande kernwinkelgebied, b. de detailhandel wat betreft schaal en functionele en ruimtelijke kwaliteit aansluit bij aard en schaal van de kern, en c. vestiging in het kernwinkelgebied of de centrumrand redelijkerwijs niet mogelijk is, voor zover sprake is van detailhandel in fietsen, autoaccessoires en supermarkten. 4.4.2 1. In afwijking van artikel 4.4.1 eerste lid kan in een ruimtelijk plan nieuwe detailhandel worden toegestaan: als onderdeel van een buurtwinkelcentrum mits in de plantoelichting wordt gemotiveerd dat de detailhandel geen afbreuk doet aan de functionele en ruimtelijke kwaliteit van het bestaande kernwinkelgebied, of 2. als solitaire kleinschalige winkelvestiging in een woonbuurt of gemengde buurt. Beide projectgebieden zijn volgens de verordening gelegen in bestaand stedelijk gebied. Onderhavig plan voorziet in het verplaatsen van een bestaande supermarkt en niet in de vestiging van nieuwe detailhandel. Nieuwe detailhandelsontwikkelingen zijn primair een gemeentelijke afweging en de voorgenomen verplaatsing past binnen het gemeentelijk beleid. Zie paragraaf 3.3. De verordening Romte verzet zich niet tegen deze verplaatsing. Derhalve is het plan in overeenstemming met de Verordening Romte.
Conclusie De voorgestelde ontwikkeling past binnen de kaders van de verordening Romte.
22/426
3.2.3 Friese Retailaanpak Broekhuis-Rijs heeft in 2017 voor de provincie een koopstromenonderzoek uitgevoerd. De uitkomsten van het koopstromenonderzoek tonen aan dat het veranderde retaillandschap gevolgen heeft voor het functioneren van de Friese winkelgebieden. De conclusies en aanbevelingen van het Friese koopstromenonderzoek, een regionale vertaalslag van de IPO-Retaildeals en de landelijke Retailagenda (2018-2020) waaraan de Provincie Fryslân en (een deel van de) Friese gemeenten zich eveneens verbonden hebben, zijn vervolgens vertaald in De Friese Retailaanpak. De centrale ambitie van de Friese Retailaanpak is de volgende: Goed functionerende, aantrekkelijke en toekomstbestendige winkelgebieden in een veranderend retaillandschap. De ambitie kan vertaald worden naar de volgende doelen, waaraan de activiteiten die vanuit de Friese Retailaanpak worden ondernomen, direct dan wel indirect, een bijdrage zullen leveren: 1. Gezonde retailmarkt: Terugdringen van overcapaciteit en overbodige plancapaciteit in winkelmeters en leegstand; 2. Versterking ondernemerschap: Professionalisering van ondernemerschap in de retailsector; 3. Stimuleren en ondersteunen van startende retail-ondernemers: a.
Vergroten van de flexibiliteit en het innovatievermogen van de retailsector om in te kunnen spelen op maatschappelijke en economische veranderingen/ontwikkelingen (onder meer in de omgeving, koopgedrag en bestedingspatronen van consumenten, de economische conjunctuur en technologische ontwikkelingen); b. (Bij)scholing, opleiding en competentie-ontwikkeling van retail -personeel zodat deze aansluiten bij een veranderende omgeving, en nieuwe ontwikkelingen en trends (kwalitatief); c. Optimale aansluiting onderwijs —arbeidsmarkt en beschikbaarheid van voldoende geschoold personeel (kwantitatief); d. Kenniscreatie, -overdracht en netwerkontwikkeling; e. Ontwikkeling van innovatieve concepten en oplossingen, business modellen of ondernemingsvormen, en product-markt/functie-combinaties. 4. Creëren van reuring: Versterken van de uitstraling, beleving en aantrekkelijkheid van winkelgebieden; 5. Professionaliseren en promotie: Profilering en duidelijke positionering van winkelgebieden: a. Het promoten van het unieke vestigingsmilieu van de Friese winkelkernen om nieuwe concepten en formules aan te trekken. Conclusie Ondanks dat de locatie van de huidige supermarkt vrijkomt voor detailhandel in niet dagelijkse goederen, neemt in dit bestemmingsplan het aantal m² detailhandel in niet-dagelijkse goederen af.
Op de nieuwe locatie van de Aldi wordt de huidige bestemming 'Centrum' namelijk aangepast in de specifieke bestemming voor een supermarkt. Hiermee wordt voldaan aan de ambitie van een gezonde retailmarkt. In het behoefteonderzoek wordt hierop verder ingedaan. Het behoefteonderzoek is als bijlage 1 bij deze toelichting toegevoegd.
23/426
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1 Omgevingsvisie 2023 In de Omgevingsvisie Opsterland wordt een visie geschetst van hoe de gemeente er over 30 jaar uitziet en in die tijd een prettige gemeente blijft om in te wonen, die goed bereikbaar is, economisch welvarend en waarin mensen gezond en veilig kunnen recreëren. De omgevingsvisie wordt gebruikt als kader om keuzes te maken over initiatieven voor bijvoorbeeld woonwijken, winkels, bedrijven, nieuwe wegen of groengebieden. In de Omgevingsvisie zijn vier thema's leidend: 1. trots op identiteit en erfgoed; 2. bouwen aan brede welvaart; 3. verbeteren van de omgevingskwaliteit; 4. bevorderen duurzaam ruimtegebruik. Ten aanzien van detailhandel streeft de gemeente naar leefbare en vitale dorpen. Dit kan worden bereikt door lokale bedrijvigheid te behouden en tot wasdom te laten komen. Detailhandel speelt hier een belangrijke rol in. De gemeente bevordert verder het circulair ondernemen en lokale bestedingen. Met de verplaatsing van Aldi naar de hoek Badweg/Hoofdstraat wordt de supermarktvestiging voor het dorp behouden. Op de nieuwe locatie is voldoende ruimte aanwezig om te voldoen aan alle eisen die de consument tegenwoordig stelt aan een supermarkt. Er is voldoende ruimte voor de uitstalling van producten, bredere gangpaden en een lichtere uitstraling van de winkel.
Ook de gewenste omvang in combinatie met de specifieke indelingseisen, kan op de nieuwe locatie worden gerealiseerd. Er vindt een kwaliteitsslag plaats. Hiermee past het voornemen binnen de Omgevingsvisie 2023. 3.3.2 Detailhandelsvisie gemeente Opsterland (2015) De gemeente Opsterland heeft een Detailhandelsvisie opgesteld om actief in te spelen op de veranderingen in de detailhandel en te zorgen voor een kwalitatief en kwantitatief goed aanbod van winkels voor dagelijkse en niet-dagelijkse boodschappen. Gorredijk is een kern met een echt centrumgebied. Het centrum ligt centraal in de plaats en is in principe goed bereikbaar vanuit de diverse kanten. Het accent ligt in het centrum op het dagelijkse en modisch-recreatieve aanbod. Gorredijk neemt dan ook een sterke regionale positie in. Van oudsher zijn de Hoofdstraat samen met de Langewal en Brouwerswal de belangrijkste winkelstraten. Vooral door de ligging van de belangrijkste bronpunten in combinatie met de supermarkten zijn er sterke gebieden aan toegevoegd aan de zuid(Marktstraat) en noordzijde (Lijnbaan). De leegstand aan de Hoofdstraat is de laatste jaren wel toegenomen. Om de zuidelijke kant van de Hoofdstraat weer in kracht te laten toenemen zou een echte trekker zich in dit deel moeten vestigen (figuur 3.1).
Uit distributieplanologisch onderzoek wordt geconcludeerd dat uitbreidingsruimte in Gorredijk niet direct beschikbaar is, maar wijzigingen in de markt zullen altijd blijven bestaan en zijn ook gewenst. Het gevolg is wel dat gemiddeld de vloerproductiviteit van de aanwezige ondernemers relatief laag zal liggen, waarbij er
24/426
onderling en per branche uiteraard grote verschillen zullen zijn. Het centrum van Gorredijk heeft primair een verzorgende functie voor de inwoners van Opsterland zelf en de direct aangrenzende dorpen. Daarnaast kent het centrum in de dagelijkse sector een verzorgende functie voor een aanzienlijk regiogebied. In de niet-dagelijkse sector is sprake van een bovenregionale functie, vooral door de aanwezigheid van een aantal grote spelers in dit veld, zoals Rinsma in de modebranche en Bergsma op het gebied van wonen. Uit het totale aanbod blijkt duidelijk deze functie; het aanbod is veel groter (vooral in de mode en in/om huis) dan verwacht zou worden in vergelijking met andere kernen met een vergelijkbaar inwonertal als Gorredijk. Relatie met plan initiatief In de detailhandelsvisie van de gemeente wordt Gorredijk als centrum met een regionale verzorgingsfunctie aangewezen. Het aanbod in de kern is daardoor ook groter dan verwacht zou worden op basis van het inwonertal. Ondanks dat de marktruimte beperkt is, zijn veranderingen in de markt wel gewenst. Het is dan ook van belang het dagelijks aanbod op peil te houden. Met de uitbreiding en verplaatsing kan Aldi een kwaliteitsverbetering doorvoeren en kan zij als harddiscounter behouden blijven voor de inwoners van Gorredijk en de kernen er omheen.
Daarnaast past een verplaatsing naar het zuidelijk deel van de Hoofdstraat binnen de visie van de gemeente. Om de aantrekkelijkheid van dit deel van de Hoofdstraat te vergroten, is een trekker in de vorm van een supermarkt gewenst.
Figuur 3.1 25/426
Winkelstructuur Gorredijk (bron: Detailhandelsvisie Opsterland, Broekhuis Rijs Advisering, 2015)
26/426
Hoofdstuk 4
Milieu- en omgevingsaspecten
Bij realisatie van nieuwe ontwikkelingen dient, met het oog op de uitvoerbaarheid van het plan, te worden onderzocht of in de toekomst sprake is van een goede omgevingssituatie. Daarbij wordt getoetst aan de sectorale wet- en regelgeving op het gebied van milieu, ecologie, archeologie en water.
4.1
M.e.r.-beoordeling
In onderdeel C en D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. is aangegeven welke activiteiten in het kader van het omgevingsvergunning plan-m.e.r.-plichtig, project-m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen. Voor een supermarkt is een 'stedelijk ontwikkelingsproject' uit onderdeel D van de bijlage relevant. Hierbij is een ontwikkeling m.e.r.-beoordelingsplichtig indien het gaat om een ontwikkeling met een oppervlakte van 100 hectare of meer of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. De nieuwe supermarkt blijft verreweg onder deze drempelwaarden. Indien een activiteit onder de drempelwaarden blijft, dient alsnog een vormvrije m.e.r.-beoordeling uitgevoerd te worden, waarbij onderzocht dient te worden of de activiteit belangrijke nadelige gevolgen heeft voor het milieu.
Per 16 mei 2017 is de regelgeving voor de MER en m.e.r.-beoordeling gewijzigd met daarin een nieuwe procedure voor de vormvrije m.e.r.-beoordeling: Voor de ontwerp-bestemmingsplanfase moet een m.e.r-beoordelingsbeslissing worden genomen, waarin wordt aangegeven of wel of geen MER nodig is, gelet op de kenmerken van het project, de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële (milieu)effecten en mogelijke mitigerende maatregelen; Voor elke aanvraag waarbij een vormvrije m.e.r.-beoordeling aan de orde komt moet de initiatiefnemer een aanmeldingsnotitie opstellen, waarbij ook mitigerende maatregelen mogen worden meegenomen. Het bevoegd gezag dient binnen zes weken na indienen een m.e.r.-beoordelingsbesluit af te geven. Een vormvrije m.e.r.-beoordelingsbeslissing hoeft echter niet gepubliceerd te worden. Het college van burgemeester en wethouders heeft besloten dat geen MER nodig is (op basis van de vormvrije mer-beoordeling). Daaruit blijkt dat, gelet op de kenmerken van het project (zoals het kleinschalige karakter in vergelijking met de drempelwaarden uit het Besluit m.e.r.), de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële effecten, geen belangrijke negatieve milieugevolgen optreden. Mitigerende maatregelen zijn dan ook niet noodzakelijk.
4.2
Verkeer en parkeren
Toetsingskader Op het gebied van verkeer en vervoer bestaat geen specifieke wetgeving die relevant is voor de voorgenomen activiteit. Wel dient in het kader van het ruimtelijk plan dat de activiteit mogelijk maakt, te worden onderbouwd dat het geheel voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. Dit houdt onder meer in dat er voldoende parkeergelegenheid aanwezig dient te zijn en de eventuele verkeerstoename niet leidt tot knelpunten in de verkeersafwikkeling. De verkeerskundige gevolgen van een Aldi filiaal op de hoek van de Badweg en de Hoofdstraat in Gorredijk zijn hieronder beschreven.
27/426
Voor het bepalen van de verkeersgeneratie worden kencijfers uit CROW publicatie 381 gebruikt. Volgens de Parkeernotitie Gorredijk, 05-07-2011 kan er voor Gorredijk worden uitgegaan van een niet-stedelijke omgeving, schil centrum. Er wordt uitgegaan van het gemiddelde kengetal binnen de bandbreedte. Voor het berekenen van de parkeerbehoefte wordt kencijfers uit CROW publicatie 381 gebruikt. Er wordt conform Parkeernotitie Gorredijk uitgegaan van het minimale kengetalen binnen de bandbreedte. Ontsluiting Gemotoriseerd verkeer Het verkeer van en naar het plangebied wikkelt af over de verschillende ontsluitingswegen in het gebied. Het parkeerterrein van de supermarkt zal bereikbaar zijn middels twee aansluitingen: op de Hoofdstraat en op de Badweg. De bezoekers verlaten het terrein via de Hoofdstraat. Het plangebied is gelegen op de hoek van het kruispunt van de Hoofdstraat, Badweg, Nijewei en Hegedyk. Deze wegen liggen allen binnen de bebouwde kom van Gorredijk. Op de Hoofdstraat, Nijewei en Hegedyk geldt een maximum snelheid van 30 km/uur. Met de realisatie van de nieuwe supermarkt, wordt de Badweg tussen de rotonde en de kruising met de Rindert van Zinderen Bakkerstrjitte heringericht als 30 km/uur gebied. De nieuwe inrichting is opgenomen in figuur 2.6. Via de Badweg, Hegedyk en Nijewei kan de N392 tussen Oudehorne en Akkrum worden bereikt.
Langzaam verkeer Op de Hoofdstraat, Nijewei en Hegedyk deelt fietsverkeer de rijbaan met het gemotoriseerde verkeer. De Badweg wordt (deels) ingericht dat ook hier het fietsverkeer de rijbaan met het gemotoriseerd verkeer gaat delen. Langs de ontsluitingswegen zijn tevens voetpaden aanwezig. Openbaar vervoer De dichtstbijzijnde bushalte is gelegen op circa 100 meter loopafstand aan de Hegedyk. Bij deze halte halteren twee buslijnen. Buslijn 20 tussen Heerenveen busstation en Station Leeuwarden met een frequentie van 1 keer per uur op werkdagen. Buslijn 21 rijdt tussen Heerenveen Busstation en Station Leeuwarden, via Gorredijk. Verkeersgeneratie In de huidige situatie liggen er in het plangebied woon- en winkelgebouwen die een verkeersaantrekkende werking hebben. Het gaat om een bruin- en witgoedzaak, een café, een telecomwinkel, een kledingwinkel en enkele woningen. Met de komst van de supermarkt komen deze verkeersbewegingen te vervallen, maar komt hier de verkeersaantrekkende werking van de supermarkt voor in de plaats. De beoogde ontwikkeling bestaat uit een moderne discount supermarkt van 1.557 m2 bvo. In tabel 4.1 is de verkeersgeneratie van het plangebied berekend in de huidige en toekomstige situatie aan de hand van kengetallen uit CROW-publicatie 381. Hierbij wordt op basis van de omgevingsadressendichtheid en het autobezit het gemiddelde van de bandbreedte gehanteerd.
Er wordt uitgegaan van een niet-stedelijke omgeving, schil centrum.
28/426
Bestaande situatie Functie
Aantal
Buurt- en dorpscentrum
1.400 m2 bvo
Woningen (tussen/hoek) Totale verkeersgeneratie bestaande situatie
10 woningen
Functie
Kencijfers CROW Verkeersgeneratie (weekdag) 2 53,05 per 100 m 742,7 bvo 7,3 per woning 73,0 816
Toekomstige situatie Aantal Kencijfers CROW Verkeersgeneratie (weekdag) 2 2 1.557 m bvo 115,5 per 100 m 1.798,3 bvo 1.799
Fullservice-supermarkt (discount supermarkt) Totale verkeersgeneratie toekomstige situatie Totale toename Tabel 4.1: Verkeersgeneratie bestaande en toekomstige situatie
983
Verkeersgenerati e (werkdag) 742,7 81,0 824
Verkeersgenerati e (werkdag) 1.798,3 1.799 975
De beoogde ontwikkeling zal leiden tot een verkeerstoename van 983 mvt/etmaal gedurende de gemiddelde weekdag. Bij het beoordelen van de verkeersafwikkeling gekeken te worden naar het maatgevende uur, waarin doorgaans 10% van de etmaalintensiteit wordt afgewikkeld. Gedurende het drukste spitsuur zorgt de ontwikkeling van het plangebied voor een verkeersgeneratie van 99 mvt/uur. Verkeerstoedeling Naar verwachting zal 20% binnen de kern blijven. Van de overige intensiteiten zal ongeveer 40% via de Badweg naar het westen gaan richting de A7 en 40% via de Nijewei naar het oosten gaan richting de N392. De overige 20% zal via de Hegedyk naar het zuiden gaan richting Langezwaag. De verkeerstoedeling is te zien op figuur 4.1. Hierbij moet in de overweging worden meegenomen dat veel bezoekers van de supermarkt op de huidige locatie aan de Schoolstraat het parkeerterrein daar verlaten via de Nieuwstraat en de Hoofdstraat.
Figuur 4.1
29/426
Verkeerstoedeling beoogde ontwikkeling
Bevoorrading Ten behoeve van de bevoorrading van de Aldi aan de Badweg is een apart verkeerskundig advies opgesteld. Dit is als bijlage 2 toegevoegd. Hierbij is een drietal varianten onderzocht, waarbij variant 3 uiteindelijk de voorkeur heeft. Hierbij wordt een combinatie van het fietsverkeer met het bevoorradende verkeer voorkomen. Bevoorrading vindt op eigen terrein plaats. In figuur 4.2 zijn de rijcurven van een truck met oplegger weergegeven. Deze komt aan vanuit noordelijke richting op de Badweg en draait vanaf de hoofdrijbaan vooruit op de naastliggende verharding richting de Hoofdstraat. Vervolgens wordt vanaf die positie achterwaarts het losdock ingereden. De rijcurven laten zien dat deze manoeuvre binnen het ontwerp gemaakt kan worden. Hetzelfde geldt ook voor de vetrekkende beweging, waarbij de truck met oplegger vooruit vanaf het losdock rechtsaf richting de Badweg gaat. Figuur 4.3 laat deze manoeuvre zien.
Figuur 4.2
30/426
Draaicirkel vrachtwagen achteruit inrijden
Figuur 4.3
Draaicirkel vrachtwagen vooruit wegrijdend
Verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid De verkeerstoename in een spitsuur bedraagt 99 mvt (motorvoertuigen). De verkeerstoename kan merkbaar zijn op piekmomenten van de supermarkt (bijvoorbeeld zaterdagmiddag), maar zal geen negatieve gevolgen hebben voor de verkeersafwikkeling. De beoogde ontwikkeling leidt tot een verkeerstoename van circa 975 mvt/etmaal. Volgens de gehouden verkeerstellingen ligt de huidige fietsintensiteit op 386 fietsen/etmaal. Met de vestiging van Aldi is ook voorzien in een herinrichting van de Badweg tussen de Hoofdstraat en de Rindert van Zinderen Bakkerstrjitte. Op de kruising van deze wegen is voorzien in een kruispuntplateau voor snelheidsremming. Dat wordt het punt waar het 50 km/h regime over gaat in het 30 km/h regime. Op het deel tussen de Hoofdstraat en het de kruising wordt de Badweg uitgevoerd in klinkers. Nu is dat grotendeels asfalt. De volledige breedte van de Badweg, van de berm aan de westzijde tot de perceelsgrenzen aan de oostzijde, wordt uitgevoerd in hetzelfde materiaal. Daarmee ontstaat een ‘shared space achtige’ uitstraling die qua materialisering aansluit bij de inrichting van de Hoofdstraat en Nijewei. De herinrichting is uitgewerkt in het verkeerskundig onderzoek die als bijlage 2 bij deze toelichting is opgenomen.
Het parkeerterrein van de nieuwe supermarkt krijgt voor auto's een inrit aan de Badweg en een in- en uitrit aan de Hoofdstraat. Fietsers en voetgangers kunnen aan de Badweg en aan de Hoofdstraat het terrein betreden en verlaten. Aan de Hoofdstraat is een extra toegang voor fietsers en voetgangers bij de voorgevel van de nieuwe supermarkt. Parkeren Parkeerbehoefte
31/426
De parkeerbehoefte van de ontwikkeling is berekend aan de hand van parkeerkencijfers uit CROW publicatie 381. De parkeerbehoefte is opgenomen in tabel 4.2. Functie
Oppervlakte (m2 bvo) Toekomstige Fullservice-supermarkt(disco 1.557 m2 situatie unt supermarkt) Parkeerbehoefte Tabel 4.2:
Kencijfer CROW (gemiddeld) 3,8 per 100 m2 bvo
Parkeerbehoefte 60 parkeerplaatsen
Op basis van tabel 4.2 heeft de ontwikkeling een gemiddelde parkeerbehoefte van 60 parkeerplaatsen. Aldi is voornemens om bij de supermarkt een parkeerterrein met 72 parkeerplaatsen te realiseren waarmee wordt voorzien in de berekende parkeerbehoefte. Fietsparkeren Aan de noordoostzijde van de supermarkt worden stallingsplaatsen voor fietsen gerealiseerd. Hier kunnen bezoekers en werknemers van de supermarkt hun fiets stallen. Conclusie De ontsluiting van het plangebied is goed voor de verschillende vervoerswijzen. De parkeerbehoefte en verkeersgeneratie van de ontwikkeling zijn berekend aan de hand van gemiddelde CROW kencijfers. Het beoogde parkeeraanbod op eigen terrein voorziet in de berekende parkeerbehoefte. De ontwikkeling leidt tot een verkeerstoename. De doorstroming en verkeersveiligheid op de verschillende ontsluitingswegen van het plangebied blijven acceptabel. De verkeersveiligheid ten gevolge van de bevoorrading is een aandachtspunt. Geadviseerd wordt de inrichting van de weg hierop aan te passen. Met het aanpassen van de inrichting staat het aspect verkeer en parkeren de ontwikkeling in dat geval niet in de weg.
4.3
Bedrijven en milieuzonering
In het kader van een goede ruimtelijke ordening is ruimtelijke afstemming tussen bedrijfsactiviteiten, voorzieningen en gevoelige functies (woningen) noodzakelijk. Bij deze afstemming kan gebruik worden gemaakt van de richtafstanden uit de basiszoneringslijst van de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering' (2009). Een richtafstand kan worden beschouwd als de afstand waarbij onaanvaardbare milieuhinder als gevolg van bedrijfsactiviteiten redelijkerwijs kan worden uitgesloten. In geval van een gemengd gebied kan worden gewerkt met een verkleinde richtafstand. Bij het plangebied is vooral sprake van een uitwaartse werking; een supermarkt betreft geen bedrijfshindergevoelig object en dus hoeft geen onderzoek naar mogelijke hinder van omringende bedrijven gedaan te worden. De supermarkt heeft op het gebied van milieu een uitstraling op de omgeving. De richtafstand bepaalt de afstand van deze uitstraling. Voor een supermarkt is dit 10 meter (milieucategorie 1) ten opzichte van de
32/426
woningen van derden, gebaseerd op het aspect geluid. In dit geval is sprake van een gemengd gebied. Er is namelijk sprake van een centrumgebied waar verschillende bedrijfsfuncties voorkomen. De geldende richtafstanden kunnen hierdoor met één stap terug gerekend worden. De aan te houden richtafstand voor een supermarkt bedraagt in dit geval 0 meter. Geluid De achterliggende geluidnormen die in de VNG-publicatie worden gehanteerd om de richtafstanden te bepalen, zijn weergegeven in tabel 4.3. Periode
Langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus (LAr,LT) dagperiode (07:00 - 19:00 uur) 50 dB(A) avondperiode (19:00 - 23:00 uur) 45 dB(A) nachtperiode (23:00 - 07:00 uur) 40 dB(A) Geluidnormen (richtwaarden) voor een "Gemengd gebied". Tabel 4.3:
Maximale geluidniveaus (LAmax) 70 dB(A) 65 dB(A) 60 dB(A)
Deze richtwaarden hebben geen wettelijke status, maar zijn algemeen aanvaarde waarden. Het is mogelijk om op basis van een bestuurlijke afweging af te wijken van deze richtwaarden. De VNG-publicatie biedt hiervoor een stappenplan, opgenomen in bijlage B5.3 van de VNG-publicatie. Het stappenplan omvat de volgende methodiek: stap 1: indien de richtafstand voor het aspect geluid niet wordt overschreden, kan verdere toetsing voor het aspect geluid in beginsel achterwege blijven: inpassing is dan mogelijk; stap 2: indien stap 1 niet toereikend is, dan is inpassing mogelijk bij een geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen van maximaal 45 dB(A) in een rustige woonwijk/rustig buitengebied en 50 dB(A) in gemengd gebied voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau (etmaalwaarde), 65/60/65 dB(A) voor maximale geluidniveaus en 50 dB(A) etmaalwaarde t.g.v. de verkeersaantrekkende werking (indirecte hinder); stap 3: indien stap 2 niet toereikend is, dan is inpassing mogelijk bij een geluidbelasting op woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen van maximaal 50 dB(A) in een rustige woonwijk/rustig buitengebied en 55 dB(A) in gemengd gebied voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau, 70/65/60 dB(A) voor maximale geluidniveaus en 65 dB(A) etmaalwaarde t.g.v. de verkeersaantrekkende werking (indirecte hinder).
Met betrekking tot de maximale geluidsniveaus geldt dat de beoordeling plaatsvindt exclusief de maximale geluidniveaus vanwege aan- en afrijdend verkeer. In het kader van stap 3 dient het bevoegd gezag te motiveren waarom het deze geluidbelasting in de concrete situatie acceptabel acht, waarbij tevens de cumulatie met eventueel reeds aanwezige geluidbelasting moet worden betrokken.
33/426
Bij een hogere geluidbelasting dan aangegeven in stap 3 zal inpassing doorgaans niet mogelijk zijn. Indien het bevoegd gezag niettemin tot inpassing wil overgaan, dient dit grondig onderzocht, onderbouwd, en gemotiveerd te worden, waarbij cumulatie met andere geluidbronnen/geluidbelastingen moet worden meegenomen. Deze laatste stap wordt aangeduid als stap 4. Geluidsonderzoek Voor de nieuw te realiseren supermarkt is een akoestisch onderzoek verricht ter beoordeling van het woon- en leefklimaat ter plaatse van de omliggende woningen. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 3 van deze toelichting. Langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus Uit het geluidsonderzoek komt naar voren dat in de dagperiode op nagenoeg alle toets-/rekenpunten wordt voldaan aan de VNG-richtwaarde van 50 dB(A) voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau. Dit geldt niet voor de bovenwoning aan de Hoofdstraat 86, welke direct naast het nieuwe parkeerterrein is gesitueerd. De hoogste berekende waarde bedraagt LAr,LT = 52 dB(A), veroorzaakt door het rijden/manoeuvreren van personenauto’s.
Voor wat betreft de avondperiode geldt dat op een 4-tal toets-/rekenpunten (2 woningen) de VNG -richtwaarde van 45 dB(A) voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau wordt overschreden; het betreft de woning aan de Badweg 8 (naast de nieuwe in-/uitrit) en de bovenwoning aan de Hoofdstraat 86, waarbij ook de bijdrage vanwege personenauto’s maatgevend is. Maximale geluidsniveaus Voor 5 woningen/adressen geldt dat de berekende maximale geluidniveaus hoger zijn dan de VNGrichtwaarden. Het betreft de woning Badweg 8 en 10, de bovenwoning aan de Hoofdstraat 86 en de bovenwoningen aan de Hoofdstraat 65 en 79. De hoogst berekende waarde bedraagt LAmax = 72 dB(A) in de dagperiode voor Badweg 8 vanwege het wegrijden van vrachtwagens en LAmax = 69 dB(A) vanwege het dichtslaan van autoportieren op het parkeerterrein. In de avondperiode bedraagt de hoogste berekende waarde aan de Badweg 8 LAmax = 73 dB(A) vanwege het wegrijden van vrachtwagens en LAmax = 72 dB(A) vanwege laden/lossen in de avondperiode. Voor de (boven)woningen aan de Hoofdstraat 86/65 is het dichtslaan van autoportieren en het nesten van winkelwagens de maatgevende geluidbron en het maximale geluidniveau bedraagt LAmax = 74 dB(A) voor de Hoofdstraat 86.
Voor de woning Hoofdstraat 79 (op de hoek Hoofdstraat/Badweg) bedraagt het berekende maximale geluidniveau LAmax = 69 dB(A), veroorzaakt door het wegrijden van vrachtwagens in de avondperiode. Indirecte hinder De algemene voorkeursgrenswaarde van 50 dB(A) etmaalwaarde voor indirecte hinder wordt overschreden, maar er wordt wel voldaan aan de grenswaarde van 65 dB(A) etmaalwaarde. De hoogst berekende waarde bedraagt 52 dB(A) etmaalwaarde. Uitgaande van een minimaal aanwezige geluidwering van 20 dB(A) bij bestaande woningen, wordt ruimschoots voldaan aan de binnenwaarde van 35 dB(A). Maatregelen
34/426
De VNG-richtwaarde van 50 dB(A) als etmaalwaarde wordt bij een tweetal woningen overschreden; Badweg 8 en de bovenwoning Hoofdstraat 86. Voor beide woningen geldt dat er in het ontwerp van de inrichting van het plangebied rekening is gehouden met het aspect geluid; er komt een geluidafscherming langs de rand van het parkeerterrein met een hoogte van 2 m en de laad-/loslocatie wordt eveneens afgeschermd met een wand/scherm van 3 m hoog (zie ook figuur 4.4).
Figuur 4.4
Geluidafscherming
De afscherming langs het parkeerterrein is een stedenbouwkundig compromis, hogere schermen zijn niet gewenst. Voor de woning Badweg 8 geldt dat in de dagperiode dit scherm voldoende effectief is (beoordelingshoogte + 1,5 meter); voor de avondperiode geldt een hogere beoordelingshoogte (+ 5 meter) en is het scherm minder effectief. Dit geldt tevens voor de bovenwoning aan de Hoofdstraat 86; deze is vlak naast het parkeerterrein gesitueerd met nagenoeg direct zicht. Alleen schermen vanaf 4 m hoogte of een geknikt scherm zullen in dat geval enig effect kunnen hebben. Er wordt in dit geval gebruik gemaakt van dit geknikte scherm, conform onderstaand figuur.
35/426
Figuur 4.5
Geluidsscherm ter hoogte van Badweg 8 en Hoofdstraat 86
Geconcludeerd kan worden dat een scherm van 4 meter hoog niet wenselijk is vanuit stedenbouwkundig oogpunt. Wel wordt gebruik gemaakt van een geknikt scherm. Omdat de grenswaarden van 55 dB(A) niet wordt overschreden, kunnen de berekende geluidniveaus als aanvaardbaar worden geacht. Voor de maximale geluidniveaus geldt globaal hetzelfde als bij de langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus: de hoogste overschrijdingen vinden met name plaats bij de woning Badweg 8 en de bovenwoning Hoofdstraat 86. Afscherming vanwege het wegrijden van vrachtwagens bij de openbare weg is vanwege zichtbeperkingen niet mogelijk/wenselijk. Hogere geluidafscherming voor het dichtslaan van portieren is vanwege stedenbouwkundig oogpunt niet mogelijk. Om deze redenen kunnen de berekende geluidniveaus als aanvaardbaar worden geacht. Voor wat betreft de bevoorrading in de avondperiode geldt dat dit plaatsvindt tijdens de openingstijden van de supermarkt en daarmee tot uiterlijk en altijd voor 21.00 uur, dat wil zeggen de eerste helft van de avondperiode. De kans op eventuele slaapverstoring door maximale geluidniveaus is daarmee klein.
Korter scherm ter hoogte van Badweg 8 Op basis van vooroverleg is gebleken dat de eigenaar van de woning Badweg 8 de voorkeur heeft uitgesproken voor een blijvend onbelemmerd uitzicht en daarmee dat het scherm langs het parkeerterrein niet verder wordt doorgetrokken dan de tot het midden van de woning Badweg 8 (zie figuur 4.6). De effecten hiervan zijn opnieuw berekenend en verwerkt in een aanvullende geluidsberekening. Dit aanvullend onderzoek is opgenomen in bijlage 4 van deze toelichting. Voor het resterende geluidsscherm wordt gebruik gemaakt van een geknikt scherm.
36/426
Figuur 4.6 aangepast geluidsscherm ter hoogte van Badweg 8 Uit de aanvullende berekeningen blijkt dat het verkorten van de geluidafscherming ter plaatse van de woning Badweg 8 invloed heeft op de berekende geluidniveaus. Voor de langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus bedraagt de toename ten hoogste 4,4 dB bij de woning Badweg 10. De langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus voldoen nog steeds aan de richt-/grenswaarden van 50/45/40 dB(A) bij de woningen Badweg 8/10. Voor wat betreft de maximale geluidniveaus blijkt dat de hoogste berekende waarde bij de woning Badweg 8 afgerond van LAmax= 72 dB(A) naar LAmax= 73 dB(A) gaat in de dagperiode (veroorzaakt door het wegrijden van vrachtwagens). De hoogste berekende waarde in de avondperiode wijzigt niet (veroorzaakt door dichtslaan autoportieren) Conclusie Met het nieuwe plan voor de nieuwe Aldi te Gorredijk zijn met name de geluidniveaus bij de woningen Badweg 8 en Hoofdstraat 86 (bovenwoning) hoger dan de gebruikelijk richt-/grenswaarden. In mindere mater geldt dit voor de woningen Badweg 10, Geert van der Zwaagstrjitte 45 en Hoofdstraat 65/79. Voor zover de VNG-brochure “Bedrijven en milieuzonering” wordt gevolgd, geldt primair dat er wordt voldaan aan de richtafstand van 0
37/426
meter. Om de geluidniveaus zoals berekend als toelaatbaar te achten gelden de volgende motivatiegronden: Bij de berekening van het geluid afkomstig van de nieuwe Aldi supermarkt te Gorredijk is het geluid vanwege het parkeerterrein beschouwd als onderdeel van de inrichting. Tijdens de openingstijden van de supermarkt kan het parkeerterrein als openbaar toegankelijk worden gezien en mag het geluid vanwege het parkeerterrein ook worden gezien als indirecte hinder. Hiervoor geldt dan het beoordelingskader voor indirecte hinder waarbij maximale geluidniveaus niet worden beoordeeld/getoetst. Buiten de openingstijden wordt het parkeerterrein afgesloten. Dat betekent dat er na 21.00 uur geen parkeeractiviteiten zijn; In het kader van het Activiteitenbesluit worden maximale geluidniveaus vanwege laad-/losactiviteiten niet getoetst. In de ruimtelijke afweging kan hierbij worden aangesloten, daarbij meegewogen dat de laad-/loslocatie wel wordt afgeschermd, maar dat het wegrijden van vrachtwagens altijd overblijft en niet kan worden afgeschermd; Het gehele parkeerterrein wordt voorzien van een geluidafschermende voorziening met een hoogte van 2 meter; hogere afscherming is stedenbouwkundig gezien niet wenselijk.
Wel wordt in enkele gevallen gebruik gemaakt van een geknikt scherm; In vergelijking met het eerdere inrichtingsplan ontstaat er een verbetering van de geluidsituatie voor de (boven)woningen aan met name de overzijde van de Hoofdstraat doordat er twee in-/uitritten worden gerealiseerd en dat er een visuele afscherming van het parkeerterrein komt, bestaande uit achterblijvende voorgevels van nu nog bestaande panden; Voor de woning Badweg 8 geldt in de avondperiode een maximaal geluidniveau van LAmax = 69 dB(A) als gevolg van het dichtslaan van portieren. Het verder reduceren vereist hogere geluidafscherming of een geknikt scherm. Een hoger scherm is stedenbouwkundig niet gewenst. Wel wordt gebruik gemaakt van een geknikt scherm. Eventuele hogere niveaus kunnen worden vastgelegd in een maatwerkvoorschrift. Voorwaarde is dat wordt voldaan aan een binnenwaarde van 50 dB(A). Op basis van een minimale geluidwering die bij woningen aanwezig mag worden verondersteld (minimumeis Bouwbesluit) van 20 dB(A), kan hieraan worden voldaan; Voor de bovenwoning aan de Hoofdstraat geldt een berekend maximaal geluidniveau van LAmax = 74 dB(A). De direct naast deze woning gelegen parkeervakken en het dichtslaan van portieren op die locatie zijn daarvoor maatgevend. Alleen hoge geluidschermen (onderbreken zichtlijn) zorgen voor reductie.