Bijlage 1 - Ontwerpbestemmingsplan Beetsterzwaag Kom.pdf

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Ontwerp ŶŽǀĞŵďĞƌϮϬϮϬ

Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1

INLEIDING

1

1.1

Aanleiding en doel

1

1.2

Opzet van de toelichting

5

Hoofdstuk 2

DE BESTEMMINGEN

6

2.1

Bedrijf

6

2.2

Bedrijf - Nutsvoorziening

9

2.3

Bos

9

2.4

Gemengd

12

2.5

Groen

14

2.6

Kantoor

16

2.7

Maatschappelijk

18

2.8

Maatschappelijk - Begraafplaats

21

2.9

Recreatie - Volkstuinen

22

2.10

Sport

23

2.11

Verkeer

25

2.12

Verkeer - Verblijf

27

2.13

Wonen / Wonen - Landgoed

28

2.14

Wonen - Wooncentrum

33

2.15

Wonen - Woongebouw

36

2.16

Leiding - Gas

39

2.17

Leiding - Riool

40

2.18

Waarde - Cultuurhistorie

41

2.19

Waarde - Natuur

42

2.20

Waarde - Ruimtelijk waardevol gebied

43

Hoofdstuk 3

RUIMTELIJKE STRUCTUUR

46

3.1

Algemene ruimtelijke structuur

46

3.2

De ruimtelijke groenstructuur

48

Hoofdstuk 4

OMGEVINGSASPECTEN

51

4.1

Milieuaspecten

51

4.2

Water

52

4.3

Ecologie

53

4.4

Archeologie en cultuurhistorie

55

4.5

Externe veiligheid

61

4.6

Luchtkwaliteit

61

4.7

Kabels en leidingen

61

Hoofdstuk 5

UITVOERBAARHEID

62

5.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

62

5.2

Economische uitvoerbaarheid

63

Hoofdstuk 6

Inspraak en Overleg

64

6.1

Inspraak

64

6.2

Overleg

64

Bijlagen toelichting Bijlage 1

Ruimtelijk kwaliteitsplan Hoofdstraat Beetsterzwaag

Bijlage 2

Watertoets

Bijlage 3

Eindverslag Inspraak

Bijlage 4

Overlegreacties

Regels Hoofdstuk 1

INLEIDENDE REGELS

67

Artikel 1

Begrippen

67

Artikel 2

Wijze van meten

74

Hoofdstuk 2

BESTEMMINGSREGELS

75

Artikel 3

Bedrijf

75

Artikel 4

Bedrijf - Nutsvoorziening

78

Artikel 5

Bos

79

Artikel 6

Gemengd

81

Artikel 7

Groen

84

Artikel 8

Groen - 2

85

Artikel 9

Kantoor

87

Artikel 10

Maatschappelijk

89

Artikel 11

Maatschappelijk - Begraafplaats

92

Artikel 12

Recreatie - Volkstuinen

93

Artikel 13

Sport

94

Artikel 14

Verkeer

95

Artikel 15

Verkeer - Verblijf

96

Artikel 16

Wonen

98

Artikel 17

Wonen - Landgoed

103

Artikel 18

Wonen - Wooncentrum

105

Artikel 19

Wonen - Woongebouw 1

107

Artikel 20

Wonen - Woongebouw 2

109

Artikel 21

Wonen - Woongebouw 3

111

Artikel 22

Leiding - Gas

114

Artikel 23

Leiding - Riool

116

Artikel 24

Waarde - Cultuurhistorie

117

Artikel 25

Waarde - Natuur

118

Artikel 26

Waarde - Ruimtelijk waardevol gebied

119

Hoofdstuk 3

ALGEMENE REGELS

121

Artikel 27

Anti-dubbeltelregel

121

Artikel 28

Algemene bouwregels

122

Artikel 29

Algemene gebruiksregels

123

Artikel 30

Algemene afwijkingsregels

124

Artikel 31

Algemene aanduidingsregels

125

Artikel 32

Algemene wijzigingsregels

126

Artikel 33

Overige regels

127

Hoofdstuk 4

OVERGANGS- EN SLOTREGELS

128

Artikel 34

Overgangsrecht

128

Artikel 35

Slotregel

129

Bijlagen regels Bijlage 1

Bedrijvenlijst

Bijlage 2

Lijst met kleinschalige bedrijfsmatige activiteiten

toelichting

115503

blz 1

Hoofdstuk 1

INLEIDING

Dit bestemmingsplan heeft betrekking op de dorpskom van Beetsterzwaag in de gemeente Opsterland. Met dit bestemmingsplan wordt een actuele juridisch-planologische regeling gegeven voor het gebied.

1.1

Aanleiding en doel

Het is een wettelijke verplichting om elke 10 jaar een nieuw bestemmingsplan vast te stellen. Het vorige bestemmingsplan dateert van 2001 (vastgesteld 6 juni 2006) en is op 3 juni 2013 'vervangen' door een beheersverordening. Deze beheersverordening is echter uitsluitend gebaseerd op de bestaande (legale) situatie en biedt geen ontwikkelingsmogelijkheden. In het kader van de actualisering van de huidige regelingen in combinatie met het toestaan van ontwikkelingsmogelijkheden voor de komende 10 jaar, is het gewenst om een nieuw bestemmingsplan voor het dorp vast te stellen. Begrenzing plangebied De dorpskom van Beetsterzwaag vormt het plangebied. Voor de begrenzing daarvan is de huidige dorpskom dus als uitgangspunt genomen. De begrenzing is daarnaast afgestemd op logische geografische begrenzingen en de begrenzing van het bestemmingsplan Buitengebied (2014). Enkele gebieden, waarvoor de afgelopen jaren een nieuw planologisch regime is gemaakt, zijn eveneens in het plangebied van dit bestemmingsplan opgenomen. Daarbij gaat het onder meer om de gebieden 'Van Lyndenpark' , 'Vlaslaan' en 'de Wissel'. Het bestemmingsplan Beetsterzwaag 'Van Lyndenpark' bevat de juridisch-planologische regeling voor de ontwikkeling van woningbouw aan de noordoostzijde van Beetsterzwaag, het voormalige terrein van De Schakel en omgeving.

Dit plan biedt mogelijkheden voor de realisatie van een tweetal appartementengebouwen en een aantal grondgebonden woningen. Daarnaast wordt het bestaande bos ten noorden en westen van de te ontwikkelen woningbouwlocatie in dit bestemmingsplan bestemd conform de huidige situatie. Het Bestemmingsplan Beetsterzwaag 'Herinvulling Vlaslaan e.o.' betreft het gebied ten noorden van de Hoofdstraat, waar een plan is ontwikkeld voor vernieuwing van het gebied. In dit gebied zijn nieuwe grondgebonden woningen, appartementen en een activiteitencentrum voor ouderen gerealiseerd. Aan de zuidoostkant van Beetsterzwaag ligt de woonzorglocatie De Wissel. Hier is het plan opgevat om een deel van de bestaande bebouwing af te breken en hier nieuwe gebouwen voor terug te bouwen. Ook wordt een deel van de bestaande bebouwing gerenoveerd. De herontwikkeling van de Wissel vindt in fasen plaats. Het oostelijk deel van het gebied (fase 1) is geregeld in het bestemmingsplan 'Herinvulling deel de Wissel, ter hoogte van de weg 't Rond'. Het westelijk deel van het plangebied is geregeld in het bestemmingsplan 'Herinvulling De Wissel (plandeel Beukenlaan) te Beetsterzwaag'. Voor het gebied aan de Commissieweg gelegen aan de westkant van het dorp wordt een bestemmingsplan voorbereid voor de bouw van een woonzorglocatie. Dit plandeel is buiten de begrenzing van het voorliggende bestemmingsplan gelaten.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 2

115503

De begrenzing van het plangebied van het bestemmingsplan Beetsterzwaag - Kom is aangegeven in onderstaande figuur.

De begrenzing van het plangebied

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 3

Geldende regelingen Dit bestemmingsplan heeft tot doel om een actuele juridisch-planologische regeling te geven voor het plangebied. Daarmee herziet dit plan, naast de beheersverordening Beetsterzwaag (vastgesteld op 3 juni 2013), de volgende beheersverordeningen, bestemmingsplannen en (latere) herzieningen en uitwerkingsen wijzigingsplannen:  Bestemmingsplan Beetsterzwaag - Van Lyndenpark, vastgesteld 5 oktober 2009, onherroepelijk 18 augustus 2010);  Beheersverordening Beetsterzwaag, vastgesteld 3 juni 2013;  Bestemmingsplan Beetsterzwaag Herinvulling Vlaslaan e.o., vastgesteld 9 januari 2012, onherroepelijk 11 april 2012;  Bestemmingsplan Herinvulling deel de Wissel, ter hoogte van de weg 't Rond, vastgesteld 24 juni 2013, onherroepelijk 27 augustus 2013;  Bestemmingsplan Herinvulling De Wissel (plandeel Beukenlaan) te Beetsterzwaag, vastgesteld 21 november 2016, onherroepelijk 18 april 2018.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 4

115503

Plangebied met geldende regelingen (Bron: ruimtelijkeplannen.nl)

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

1.2

blz 5

Opzet van de toelichting

Deze toelichting is opgezet als een objectgerichte toelichting. Dit betekent dat elke bestemming afzonderlijk wordt toegelicht. Op deze manier is vanuit de bestemming op de verbeelding net als bij de regels al het geval was, een directe link gelegd met zowel de toelichting. Deze opzet is bepaald door de digitale opzet van het bestemmingsplan. In hoofdstuk 2 staat een beschrijving per bestemming (object). Dit hoofdstuk beschrijft per object de uitgangspunten van de juridische regeling en de basisinformatie die daaraan ten grondslag ligt, in dit plangebied de huidige situatie en beleid. Tot slot zijn per bestemming links naar verdere achtergrondinformatie opgenomen. Een beschrijving van de ruimtelijke structuur en de ruimtelijke kwaliteiten van het gebied is opgenomen in hoofdstuk 3. De omgevingsaspecten zijn in hoofdstuk 4 opgenomen. In dat hoofdstuk wordt ingegaan op de voor het plangebied van belang zijnde aspecten. Hoofdstuk 5 gaat globaal in op de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid, waaronder de grondexploitatie en in hoofdstuk 6 ten slotte worden te zijner tijd de inspraak- en overlegreacties verwerkt.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 6

115503

Hoofdstuk 2

DE BESTEMMINGEN

In dit hoofdstuk volgt, per bestemming, een toelichting op die bestemming. Bij iedere bestemming zijn ook de belangrijkste uitgangspunten van de bestemmingsregeling opgenomen. In veel gevallen is de basis van de uitgangspunten de huidige situatie en/of het geldende beleid. Ook deze worden daarom per bestemming kort genoemd. Wanneer mogelijk en nodig zijn links naar achtergrondinformatie opgenomen.

2.1

Bedrijf

De bestemming 'Bedrijf' maakt het gebruik van gronden voor de individueel aanwezige bedrijven in de kern van Beetsterzwaag en de daarbij behorende bebouwing mogelijk. 2.1.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden Het uitgangspunt is om de bestaande individuele bedrijven in het plangebied te regelen. Individuele bedrijven met milieucategorieën 1 en 2 zijn in deze bestemming bij recht toegestaan. Door deze lage milieucategorie toe te staan, wordt (grote) milieuhinder voor de omgeving voorkomen. Enkele bedrijfsfuncties zijn bij recht specifiek uitgesloten. Voorbeelden daarvan zijn geluidzoneringsplichtige inrichtingen, vuurwerkbedrijven en risicovolle inrichtingen. Hierdoor ontstaat geen grotere gevaarzettende situatie en/of overlast voor de omgeving. Bij de bedrijven, waar al een bedrijfswoning is gebouwd dan wel planologisch mogelijk is op grond van het vorige bestemmingsplan, is deze specifiek aangeduid en geregeld. Nieuwe bedrijfswoningen bij individuele bedrijven worden niet toegestaan. Wel is het met toepassing van een wijzigingsbevoegdheid mogelijk de bedrijfsbestemming om te zetten naar een woonbestemming (zie artikel 32). Andere, voor het bedrijf van belang zijnde voorzieningen wegen, erven en parkeervoorzieningen zijn ook mogelijk binnen de bestemming. Hierdoor is een maximale flexibiliteit in het gebruik van de gronden voor het bedrijf mogelijk.

Bouwmogelijkheden Binnen de bestemming zijn de volgende gebouwen en bouwwerken toegestaan: bedrijfsgebouwen, bedrijfswoningen, aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen bij bedrijfswoningen en overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Bedrijfsgebouwen moeten in het bouwvlak worden gebouwd. De bouwmogelijkheden voor de gebouwen zijn deels op de ruimtelijke verbeelding en deels in de regels bij de bestemming opgenomen. Het is op de verbeelding opgenomen, omdat voor de verschillende percelen geen eenduidige regeling in de regels opgenomen kan worden. Dit heeft te maken met de diversiteit van de bebouwing. Met de regels blijft het bestaande beeld in ieder geval gehandhaafd, maar is geringe uitbreiding ook mogelijk.

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 7

Voor de bouwmogelijkheden van bedrijfswoningen is gerefereerd aan de 'gewone' woningen in het plangebied. Bepaald is dat per bedrijf één bedrijfswoning is toegestaan binnen het met 'bedrijfswoning' aangeduide vlak. Door de bedrijfswoningen alleen in het aangeduide vlak mogelijk te maken, verandert de situatie voor omliggende bedrijven niet. Deze bedrijven worden dan niet beperkt in hun milieucontouren en daarbij behorende bedrijfsactiviteiten. De bouwmogelijkheden van de woningen zijn uniform en geregeld in de regels. Daarvoor is aansluiting gezocht bij het bestaande beeld. Voor aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen bij bedrijfswoningen is een specifieke regeling opgenomen. Deze bouwwerken horen functioneel nadrukkelijk meer bij de bedrijfswoning dan bij het bedrijf. De functie van de bouwwerken komt ruimtelijk tot uiting in een kleinere schaal dan de bedrijfsgebouwen. Er is een onderscheid gemaakt tussen aangebouwde en vrijstaande bouwwerken, in verband met het ruimtelijk beeld bij de bedrijfswoning. In de regels is een erfbebouwingsregeling opgenomen die aansluit bij de regeling voor burgerwoningen. Tot slot zijn overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogelijk. Daarbij gaat het bij deze bestemming om erf- en terreinafscheidingen en overige.

De regeling voor erf- en terreinafscheidingen is afgestemd op de mogelijkheden die gelden voor vergunningvrij bouwen van het Besluit omgevingsrecht. Dit betekent dat ze achter de naar de weg gekeerde gevel 2,00 meter hoog mogen zijn. Op andere plaatsen is de hoogte maximaal 1,00 meter. Overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen maximaal 5,00 meter hoog worden. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om vlaggenmasten en lichtmasten. Deze bouwwerken zijn dusdanig kleinschalig in omvang dat een dergelijke hoogte te verantwoorden is. Flexibiliteitsbepalingen Bij de bestemming zijn afwijkingsmogelijkheden opgenomen. Hierbij gaat het om de mogelijkheden voor het - met een omgevingsvergunning - afwijken van de bouw- en gebruiksregels van de bestemming. Het gaat onder meer om afwijking voor het in geringe mate bouwen buiten het bouwvlak. Of voor het gebruik van bestaande bebouwing voor de uitoefening van productiegebonden detailhandel. Aan de afwijkingsregels zijn voorwaarden gebonden, waaraan voldaan moet worden op het moment van aanvraag van een omgevingsvergunning voor afwijking. 2.1.2 Uitgangspunten van de regeling Uitgangspunten huidige situatie  Bestaande individuele bedrijven zijn ondergebracht in deze bestemming, om ze te kunnen behouden.

 Bij bestaande bedrijven is bij recht geen bedrijfswoning mogelijk, alleen daar waar een specifieke regeling is getroffen op basis van geldende rechten;  De bestaande bedrijfswoningen worden door middel van een aanduiding vastgelegd op de bestaande locatie.  Aan- en uitbouwen en bijgebouwen zijn ondergeschikt aan de bedrijfsgebouwen en -woningen. Uitgangspunten beleid  Nieuwe individuele bedrijven worden niet mogelijk gemaakt binnen het plangebied.  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid. Uitgangspunten omgevingsaspecten  De bedrijven hebben maximaal een categorie 2, om overlast voor de omgeving te voorkomen.  Bestaande bedrijven met een hogere categorie worden specifiek aangeduid. Alleen die bedrijven zijn daar toegestaan.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 8

115503

2.1.3 Huidige situatie en beleid Huidige situatie De nog voorkomende individuele bedrijven in het dorp zijn als 'Bedrijf' bestemd. Het betreft hier een autoverkoopbedrijf en een takel- en bergingsbedrijf met tankstation aan de Hoofdstraat. Gelet op de voornamelijke woonfunctie in de directe omgeving is de maatvoering van de bebouwing is afgestemd op de huidige situatie en zijn er in principe geen uitbreidingsmogelijkheden. Beleid Op 25 juni 2014 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân 2014 vastgesteld. Deze verordening behelst een aanpassing van de op 15 juni 2011 vastgestelde verordening. Deze verordening stelt regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. Deze verordening voorziet niet in nieuw beleid. Uitsluitend geldend provinciaal ruimtelijk beleid is omgezet in algemeen geldende regels. Het ruimtelijk beleid is beschreven in de op 26 maart 2014 vastgestelde Structuurvisie "Grutsk op 'e Romte". Deze structuurvisie vervangt het geldende Streekplan op het gebied van kernkwaliteiten van het cultuurhistorische erfgoed en het landschap van Fryslân. Daarnaast wordt richting gegeven aan de toekomst: de provincie geeft aan wat zij met de kernkwaliteiten wil doen.

In de visie geeft de provincie een top 10 van gebiedsoverschrijdend landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang. Daarnaast beschrijft de visie van elf deelgebieden in Fryslân de kernkwaliteiten. Beetsterzwaag is in deze verordening aangewezen als 'overige kern'. Voor deze bestemming is van belang dat daarbij geldt dat in een ruimtelijk plan voor een overige kern niet zijn toegestaan:  een kantoor met een grotere vloeroppervlakte dan 600 m²;  een bedrijf in de milieucategorieën 3.1, 3.2, 4.1, 4.2, 5.1, 5.2, 5.3 of 6;  een bedrijf met een kavelomvang groter dan 2.500 m²;  een voorziening met een bovenlokaal, regionaal of bovenregionaal verzorgingsgebied. Deze bestemming biedt een nieuwe regeling voor een bestaande situatie met betrekking tot bedrijven. In de regeling hiervoor is rekening gehouden met de provinciale verordening en het beleid. In de Omgevingsvisie Gemeente Opsterland 2015-2030, zoals vastgesteld op 21 september 2015, is een analyse gemaakt van de maatschappelijke ontwikkelingen op het wonen en leven in de dorpen van Opsterland.

Het gaat daarbij om belangrijke maatschappelijke veranderingendieingrijpendegevolgenhebbenvoor deruimtelijke ontwikkeling, zoals demografischeveranderingen, veranderingenophetgebiedvaninkomen,zorg, koopgedrag, participatie, vrijwilligerswerk, vrijetijdsbesteding, alsmede technologischeveranderingen,zoalsinternet,socialmedia, domotica, milieu, energiegebruik, landbouw, verkeer, vervoer en transport. Daarnaasthebbendestagnerendeeconomie,dekrimp endebeperkte gemeentelijkemiddeleneveneensingrijpendegevolgenvoorde samenleving en voor de benodigde voorzieningen. Deze omgevingsvisie geeft voor individuele bedrijven geen uitgangspunten. In alle gevallen moet een aanvraag voor een omgevingsvergunning, waar het gaat om bouwen, voldoen aan de criteria die zijn opgenomen in de Welstandsnota Opsterland. Voor deze gronden in het plangebied gelden verschillende welstandsgebieden, afhankelijk van de omgeving waar de bedrijven gevestigd zijn. De in het bestemmingsplan opgenomen regels zijn niet in strijd met de voor deze gebieden geldende gebiedscriteria uit de welstandsnota. 2.1.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

2.2

blz 9

Bedrijf - Nutsvoorziening

De bestemming 'Bedrijf - Nutsvoorziening' regelt de nutsgebouwen in het plangebied. Hierbij gaat het om gasdrukregel- en meetstations en transformatorgebouwtjes die niet vergunningvrij zijn. 2.2.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden Binnen de bestemming zijn nutsvoorzieningen mogelijk. Voor een goed functioneren van de bestemming zijn ook daarbij behorende bouwwerken toegestaan. Ondergeschikt is het mogelijk groenvoorzieningen en water, wegen en paden, en parkeervoorzieningen bij deze bestemming te realiseren. Zo kan de functie maximaal uitgevoerd worden. Daarnaast zijn in het plangebied een aantal antennemasten aanwezig. Deze zijn specifiek aangeduid, vanwege de specifieke functie en vanwege de bouwhoogte. Bouwmogelijkheden Het is mogelijk binnen de bestemming gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, te bouwen. Het gaat daarbij om gebouwen die niet vergunningvrij zijn, dus hoger zijn dan 3 meter en de oppervlakte groter is dan 15 m2. Wanneer een nutsvoorziening onder deze afmetingen blijft is deze vergunningvrij, mits de bestemming nutsvoorzieningen toelaat (Besluit omgevingsrecht). Voor de nutsvoorzieningen mogen gebouwen worden gebouwd binnen het bouwvlak. De maximale bouwhoogte van het nutsgebouwtje staat op de ruimtelijke verbeelding van het plan aangeduid en is gerelateerd aan de bestaande situatie.

De afmetingen van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, bijvoorbeeld een erfafscheiding, zijn afgestemd op de functie van het betreffende bouwwerken en aangepast op de mogelijkheden vanuit het Besluit omgevingsrecht. 2.2.2 Uitgangspunten van de regeling Uitgangspunten huidige situatie  De bestaande nutsvoorzieningen in het plangebied blijven mogelijk;  De bestaande afmetingen worden mogelijk gemaakt;  De antennemasten worden specifiek geregeld. 2.2.3 Huidige situatie en beleid Huidige situatie Op verschillende plaatsen in het plangebied zijn (gebouwen voor) nutsvoorzieningen aanwezig. Daarbij gaat het onder andere om een aantal gasdrukregel- en meetstations en een pompgebouwtje voor de riolering. Beleid Voor deze bestemming is geen specifiek provinciaal en gemeentelijk beleid van toepassing. 2.2.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

2.3

Bos

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 10

115503

De bestemming 'Bos' maakt het gebruik van gronden voor bebossing en de daarbij behorende voorzieningen mogelijk. Daarnaast is de bestemming bedoeld voor het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschappelijke, natuurlijk, geologische en cultuurhistorische waarden van de gronden. 2.3.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden De hoofdfunctie van de bestemming is bos en bebossing. Dagrecreatief medegebruik van de bossen (bijvoorbeeld wandelen) is in Beetsterzwaag en omgeving belangrijk en daarom bij recht in deze bestemming toegestaan. Om het recreatief medegebruik mogelijk te maken zijn paden, waterlopen andersoortige bijbehorende voorzieningen ook mogelijk. Bouwmogelijkheden Gebouwen zijn in deze bestemming niet toegestaan. In de hele bestemming is het wel mogelijk om erfen terreinafscheidingen met een maximale bouwhoogte van 2,00 meter worden gebouwd. Deze afscheidingen zijn bijvoorbeeld nodig voor de veiligheid. Daarnaast zijn overige bouwwerken, geen gebouwen zijn, mogelijk tot een maximale hoogte van 3,00 meter. Hieronder vallen onder meer kleinschalige bouwwerken als palen en masten. Omgevingsvergunning Voor enkele werken (geen bouwwerken) en werkzaamheden is het mogelijk om een omgevingsvergunning te verlenen. Daarbij gaat het om onder meer het ophogen van gronden en het verwijderen van houtwallen.

Door aan dit soort werken en werkzaamheden een vergunning te koppelen, worden ze niet uitgesloten. Dit biedt enige flexibiliteit in de gebruiksmogelijkheden van de gronden. De omgevingsvergunning moet voldoen aan de opgenomen voorwaarden en toetsingscriteria, anders wordt deze niet verleend. Hierbij is bijvoorbeeld een nadrukkelijke koppeling met de Wet natuurbescherming (voorheen Boswet) aanwezig. De voorwaarden en toetsingscriteria zijn gesteld om de specifieke waarden van het bos te kunnen behouden, herstellen en/of ontwikkelen. 2.3.2 Uitgangspunten van de regeling Uitgangspunten huidige situatie  De bestaande bosgebieden in het plangebied blijven behouden;  Bouwwerken als terreinafscheidingen zijn mogelijk tot een hoogte van 2,00 meter;  de grondwal die aan de noordzijde van de gebouwen op het terrein van de Wissel is aangelegd is van belang voor de landschappelijke inpassing van de nieuwe bebouwing op is geregeld binnen de aanduiding 'bos' binnen de bestemming 'Maatschappelijk'. Deze grondwal met een minimale lengte van 200 meter en die overwegend 2 meter hoog is dient behouden te blijven.  het behoud van de groenstructuur, zoals beschreven in paragraaf 3.2.

Uitgangspunten beleid  Het behoud van het bos is gewenst vanuit provinciaal beleid (natuur buiten EHS);  Extensief (dag)recreatief medegebruik is gewenst;  Voor het (dag)recreatief gebruik bedoelde voorzieningen zijn mogelijk binnen de bestemming;  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid;

Uitgangspunten omgevingsaspecten Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

  

blz 11

Behoud van het bos als groene drager voor het dorp; Het behoud van het bosgebied als zodanig is van belang, dit komt voort uit wet- en regelgeving (Wet natuurbescherming); Voorkomen wordt dat bomen zonder meer gekapt kunnen worden, anders dan voor onderhoud en beheer.

2.3.3 Huidige situatie en beleid Huidige situatie Beetsterzwaag is omgeven door bosgebieden, deze liggen aan de noord, noordwest-, oost- en zuidzijde van het dorp. Op sommige plaatsen liggen delen van deze bosgebieden binnen het plangebied. Het is van belang deze gebieden zo veel mogelijk te behouden en waar mogelijk te herstellen en verder te ontwikkelen, de bosgebieden zijn kenmerkend voor Beetsterzwaag. Bebouwing is binnen de bestemming niet aanwezig en niet gewenst. Hekwerken en andersoortige terreinafscheidingen zijn al wel aanwezig. Op sommige plaatsen zijn deze nodig voor de bescherming van de gebruikers van het gebied en om ongewenste activiteiten te voorkomen. Beleid Op 25 juni 2014 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân 2014 vastgesteld. Deze verordening behelst een aanpassing van de op 15 juni 2011 vastgestelde verordening. Deze verordening stelt regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. Deze verordening voorziet niet in nieuw beleid. Uitsluitend geldend provinciaal ruimtelijk beleid is omgezet in algemeen geldende regels. Daarnaast is op 26 maart 2014 de Structuurvisie "Grutsk op 'e Romte" vastgesteld. Deze structuurvisie vervangt het geldende Streekplan op het gebied van kernkwaliteiten van het cultuurhistorische erfgoed en het landschap van Fryslân.

Daarnaast wordt richting gegeven aan de toekomst: de provincie geeft aan wat zij met de kernkwaliteiten wil doen. In de visie geeft de provincie een top 10 van gebiedsoverschrijdend landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang. Daarnaast beschrijft de visie van elf deelgebieden in Fryslân de kernkwaliteiten. Met betrekking tot het groen geeft de visie geen concrete aanwijzingen. De verordening stelt vooral eisen aan cultuurhistorisch waardevolle elementen en kenmerkende landschapstypen. Deze kenmerkende landschapstypen zijn binnen het plangebied niet aangewezen. Buiten het plangebied is veel bos aangewezen als EHS (overige natuur). De bossen moeten in dat geval over een passende bestemming beschikken. De regeling van die bestemming maakt nieuwe activiteiten en ontwikkelingen die tot aantasting kunnen leiden niet mogelijk. In alle gevallen moet een aanvraag voor een omgevingsvergunning, waar het gaat om bouwen, voldoen aan de criteria die zijn opgenomen in de Welstandsnota Opsterland 2009. Voor deze gronden in het plangebied gelden de criteria van de gebieden 'buitengebied (besloten landschap)' en 'nieuwbouw individueel'. Dit laatste gebied is toegewezen aan het bosgebied aan It Merkelân, omdat dit midden tussen woningbouw ligt.

De daarbij geldende gebiedscriteria zijn, waar nodig en mogelijk, voorzien van een passende regeling in dit bestemmingsplan. 2.3.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 12

2.4

115503

Gemengd

De bestemming 'Gemengd' geldt voor het centrumgebied van Beetsterzwaag en maakt het gebruik van gronden voor gemengde functies en de daarbij behorende bebouwing mogelijk. 2.4.1

Toelichting op de bestemming

Functionele mogelijkheden Op de gronden en in de gebouwen binnen deze bestemming mogen gemengde functies een plaats hebben. Het gaat daarbij onder meer om de menging van de functies wonen, winkels en sociaal-culturele doeleinden. Een supermarkt is alleen toegestaan binnen het aangeduide vlak, in verband met de grote verkeersaantrekkende werking en parkeerdruk. Ook zijn de bestaande horecabedrijven(cat. A t/m C) binnen deze bestemming vastgelegd in een aanduidingsvlak. Dit in tegenstelling tot de regeling in de voorheen geldende beheersverordening waar de horecabedrijven specifiek bestemd waren als 'Horecadoeleinden'. Met de nieuwe regeling ontstaat een flexibele gebruiksregeling waarbij in een bestaand horecabedrijf bijvoorbeeld ook (bij recht) een winkel gevestigd kan worden. Buiten het centrumgebied zijn geen zelfstandige horecabedrijven aanwezig. Binnen deze bestemming zijn enkele gebouwen aangeduid als 'karakteristiek'. Bij deze gebouwen is de instandhouding van de bestaande karakteristieke hoofdvorm van belang voor het ruimtelijke (straat)beeld. Andere, bij de toegestane functies horende voorzieningen, zijn ook mogelijk binnen de bestemming. Daarbij gaat het om onder meer groenvoorzieningen, wegen en parkeervoorzieningen. Door dit mogelijk te maken kunnen de gronden en gebouwen maximaal benut worden voor de hoofdfunctie.

Bouwmogelijkheden Binnen de bestemming zijn de volgende gebouwen en bouwwerken toegestaan: hoofdgebouwen, aanen uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Algemeen geldt dat, voor de realisatie van alle bouwwerken, voldaan moet zijn aan de parkeernormen. Daarnaast moeten alle gebouwen binnen het bouwvlak worden gebouwd. De bouw van een hoofdgebouw is alleen toegestaan wanneer deze ten dienste is van een of meerdere van de toegestane functies binnen de bestemming. Daar waar een gevellijn is aangeduid, moet(en) het hoofdgebouw (/ de hoofdgebouwen) in de gevellijn worden gebouwd. Op sommige plaatsen is de gevellijn belangrijk voor het ruimtelijk en historische beeld. De bouwregels zijn in de ruimtelijke verbeelding aangeduid en in de regels geregeld. Dit is gedaan omdat het ruimtelijk beeld van de verschillende hoofdgebouwen divers is en per perceel kan verschillen. Voor aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen is een specifieke regeling opgenomen. Deze bouwwerken horen nadrukkelijk bij de hoofdfunctie. De functie van de bouwwerken komt ruimtelijk tot uiting in een kleinere maatvoering dan de hoofdgebouwen. Er is een onderscheid gemaakt tussen aangebouwde en vrijstaande bouwwerken, in verband met het ruimtelijk beeld.

In de regels is een algemene regeling voor dit type bouwwerken opgenomen, waarbij aansluiting is gezocht bij de mogelijkheden die bij 'gewone' woningen geldt. Tot slot zijn bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogelijk. Daarbij gaat het bij deze bestemming om erfen terreinafscheidingen en overige. De regeling voor erf- en terreinafscheidingen is afgestemd op de mogelijkheden die gelden voor vergunningvrij bouwen van het Besluit omgevingsrecht. Dit betekent dat ze achter de naar de weg gekeerde gevel 2,00 meter hoog mogen zijn. Op andere plaatsen is de hoogte maximaal 1,00 meter.

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 13

Overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen maximaal 5,00 meter hoog worden. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om vlaggenmasten en lichtmasten. Deze bouwwerken zijn dusdanig kleinschalig in omvang dat een dergelijke hoogte te verantwoorden is. Flexibiliteitsbepalingen Bij de bestemming zijn afwijkingsmogelijkheden opgenomen. Hierbij gaat het om de mogelijkheden voor het - met een omgevingsvergunning - afwijken van de bouw- en gebruiksregels van de bestemming. Het gaat onder meer om afwijking voor een verhoging van de maximale goothoogte van een hoofdgebouw. Of voor het gebruik van bestaande bebouwing voor de uitoefening van horecabedrijven in de categorie F. Aan de afwijkingsregels zijn voorwaarden gebonden, waaraan voldaan moet worden op het moment van aanvraag van een omgevingsvergunning voor afwijking. Omgevingsvergunning Voor enkele werken (geen bouwwerken) en werkzaamheden is het mogelijk om een omgevingsvergunning te verlenen. In dit geval is deze vergunning bedoeld voor het geheel of gedeeltelijk slopen van gebouwen die zijn aangeduid als 'karakteristiek'. Deze panden zijn ruimtelijk waardevol voor het beeld van het centrum en mogen niet zonder meer gesloopt worden. Daarom moet, voordat de vergunning verleend wordt, voldaan worden aan de opgenomen toetsingscriteria.

2.4.2 Uitgangspunten van de regeling Uitgangspunten huidige situatie  Deze bestemming maakt de functiemenging van wonen met andere functies zoals detailhandel mogelijk;  Vanwege de verkeersaantrekkende werking wordt een supermarkt niet overal in deze bestemming mogelijk gemaakt;  De variatie in verschijningsvorm van de bebouwing is gefaciliteerd;  Het hoofdgebouw is overwegend vrijstaand, hiervoor is een regeling opgenomen;  De aan- en uitbouwen en bijgebouwen zijn ondergeschikt aan het hoofdgebouw, tenzij de bestaande situatie hier al van afwijkt;  het behoud van de ruimtelijke kwaliteit van met name de Hoofdstraat, zoals beschreven in hoofdstuk 3 en bijlage 1 en mede geregeld in de bestemming 'Waarde - Ruimtelijk waardevol gebied'. Uitgangspunten beleid  Behoud van de functiemenging van wonen, detailhandel, bedrijvigheid, voorzieningen en in beperkte mate horeca is wenselijk;  Herstructurering van de bebouwing en opwaardering van de openbare ruimte zijn in deze bestemming mogelijk;  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid;  De karakteristieke panden worden voorzien van een beschermende regeling ('aanduiding 'karakteristiek').

Uitgangspunten omgevingsaspecten  Horecavoorzieningen zijn, in verband met de verkeersaantrekkende werking, specifiek aangeduid;  In de bestemming zijn beroep- en bedrijf-aan-huis toegestaan, tot een maximale milieucategorie 2. 2.4.3 Huidige situatie en beleid Huidige situatie Deze bestemming ligt op de panden langs de Hoofdstraat in het dorp. Vanuit de Hoofdstraat heeft het dorp zich in noordelijke en zuidelijke richting ontwikkeld. Langs deze straat zijn dan ook monumentale en karakteristieke panden aanwezig, met eventueel daarbij behorende overtuinen. Kenmerkend voor de historische ruimtelijke structuur van het dorp is de verdichting te midden van het lint van landgoederen. De bebouwing is, door de historische ontwikkeling ervan, divers in afmeting en architectuur. Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 14

115503

Langs de Hoofdstraat is sprake van veel functiemenging. Zo zijn er winkels, horecagelegenheden, woningen, etc. Bij de winkels gaat het om detailhandel en een supermarkt. De horecagelegenheden zijn onder meer restaurants en cafetaria. Beleid Op 15 juni 2011 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân vastgesteld. De verordening stelt regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. De verordening voorziet niet in nieuw beleid. Uitsluitend geldend provinciaal ruimtelijk beleid is omgezet in algemeen geldende regels. Het ruimtelijk beleid is vooral beschreven in het Streekplan Fryslân 2007. Beetsterzwaag is aangewezen als 'overige kern'. Voor deze bestemming is van belang dat daarbij geldt dat in een ruimtelijk plan voor een overige kern niet zijn toegestaan:  een kantoor met een grotere vloeroppervlakte dan 600 m²;  een bedrijf in de milieucategorieën 3.1, 3.2, 4.1, 4.2, 5.1, 5.2, 5.3 of 6. De bestemming biedt een nieuwe regeling voor een bestaande situatie met betrekking tot gemengde functies, waaronder woningen, horeca, kantoren en bedrijven-aan-huis (categorieën 1 en 2). In de regeling hiervoor is rekening gehouden met de provinciale verordening en het beleid.

In de Omgevingsvisie Gemeente Opsterland 2015-2030, zoals vastgesteld op 21 september 2015, is een analyse gemaakt van de maatschappelijke ontwikkelingen op het wonen en leven in de dorpen van Opsterland. Het gaat daarbij om belangrijke maatschappelijke veranderingendieingrijpendegevolgenhebbenvoor deruimtelijke ontwikkeling, zoals demografischeveranderingen, veranderingenophetgebiedvaninkomen,zorg, koopgedrag, participatie, vrijwilligerswerk, vrijetijdsbesteding, alsmede technologischeveranderingen,zoalsinternet,socialmedia, domotica, milieu, energiegebruik, landbouw, verkeer, vervoer en transport. Daarnaasthebbendestagnerendeeconomie,dekrimp endebeperkte gemeentelijkemiddeleneveneensingrijpendegevolgenvoorde samenleving en voor de benodigde voorzieningen. In samenhang met het eerder vastgestelde en uitgevoerde ruimtelijk beleid is de Omgevingsvisie Opsterland 2015-2030 vertaald in het plan. In alle gevallen moet een aanvraag voor een omgevingsvergunning, waar het gaat om bouwen, voldoen aan de criteria die zijn opgenomen in de Welstandsnota Opsterland 2009.

Voor deze gronden in het plangebied geldt voor het overgrote deel van het gebied het welstandsgebied 'Dorpskern' (bijzonder).Voor de structuur en de beeldkwaliteit van de Hoofdstraat is het 'Ruimtelijk kwaliteitsplan Hoofdstraat Beetsterzwaag' (bijlage 1) opgesteld die tegelijkertijd met het bestemmingsplan wordt vastgesteld (zie ook hoofdstuk 3). Het ruimtelijk kwaliteitsplan vormt hiermee aanvullend welstandsbeleid voor het plangebied en op deze wijze wordt een goede ruimtelijke kwaliteit voor het gebied geborgd. De geldende gebiedscriteria en uitgangspunten van deze plannen zijn, waar nodig en mogelijk, voorzien van een passende regeling in dit bestemmingsplan (Waarde - Ruimtelijk waardevol gebied). 2.4.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

2.5

Groen

De bestemmingen 'Groen'en 'Groen - 2' maken het gebruik van gronden voor groenvoorzieningen en de daarbij behorende bebouwing mogelijk. Het gaat hierbij om groenvoorziening die ruimtelijk en/of functioneel structureel van belang zijn voor het dorp.

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 15

2.5.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden In relatie tot het doel zijn groenvoorzieningen en bebossing toegestaan. Daarbij gaat het dus om zowel lagere groenvoorzieningen (grasvelden) als opgaand groen (bomenen kleinschalige bosjes, bospercelen). De meer grootschaligere bospercelen zijn geregeld in de bestemming 'Bos'. Naast de groenvoorzieningen en bebossing zijn ook veelvoorkomende bijbehorende functies toegestaan. Daarbij gaat het om wegen, paden en speelvoorzieningen, waterlopen en waterpartijen. Ondergeschikt zijn binnen de bestemming onder meer in- en uitritten en parkeervoorzieningen toegestaan.De mogelijkheid voor laatstgenoemde functies is opgenomen, om ervoor te zorgen dat met name bestaande in- en uitritten en parkeerhavens die in principe in een groene ruimte zijn geprojecteerd, binnen de bestemming passen. Bouwmogelijkheden Gebouwen zijn in principe niet mogelijk. Daar waar deze in de bestaande situatie aanwezig zijn, zijn ze specifiek aangeduid. In de hele bestemming is het daarnaast mogelijk om erf- en terreinafscheidingen met een maximale bouwhoogte van 2,00 meter te bouwen. Deze afscheidingen zijn bijvoorbeeld nodig voor de veiligheid van de gebruikers. Tot slot zijn overige bouwwerken, geen gebouwen zijn, mogelijk tot een maximale hoogte van 3,00 meter.

Hieronder vallen onder meer kleinschalige bouwwerken als hekwerken en speelvoorzieningen. Flexibiliteitsbepalingen Bij de bestemming zijn afwijkingsmogelijkheden opgenomen. Hierbij gaat het om de mogelijkheden voor het - met een omgevingsvergunning - afwijken van de bouwregels van de bestemming. Het gaat daarbij om mogelijke afwijkingen voor andere afmetingen van de gebouwen, in dit geval de kassen. Aan de afwijkingsregels zijn voorwaarden gebonden, waaraan voldaan moet worden op het moment van aanvraag van een omgevingsvergunning voor afwijking. 2.5.2 Uitgangspunten voor de regeling Uitgangspunten huidige situatie  Behoud van de bestaande groenstructuren met een ruimtelijk en/of functioneel belang;  Het groen kent een passieve gebruiksfunctie en is in ieder geval niet bedoeld als agrarisch, sport- of recreatiegebied, extensief recreatief medegebruik is wel mogelijk;  Veelvoorkomende functies in het groen, bijvoorbeeld voet- en rijwielpaden, en speelvoorzieningen mogelijk maken;  Het mogelijk maken van uitwisselbaarheid van de hoofdfunctie met andere ondergeschikte functies, in verband met de flexibiliteit;  Gebouwen zijn in het groen niet toegestaan (met uitzondering van bestaande gebouwen);  Bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen ten behoeve van de toegestane functies worden gebouwd, echter met beperkte afmetingen;  Toestaan van ontwikkelingen voor het onderhoud en

beheer;  Het onder voorwaarden toestaan van werken en werkzaamheden aan de verschillende functies in het groen, om zo de functionaliteit te verbeteren.  het behoud van de groenstructuur, zoals beschreven in paragraaf 3.2. Uitgangspunten beleid  Mogelijkheden bieden voor het behoud, het herstel en de versterking van de groene dragers;  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid;

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 16

115503

2.5.3 Huidige situatie en beleid Huidige situatie Beetsterzwaag is omgeven door groengebieden (vooral bos). In het dorp zelf zijn ook grotere groengebieden aanwezig. Daarbij gaat het om onder meer de tuinen/parken bij Lyndenstein en het gemeentehuis, maar ook om structurerende groengebieden in de woonwijken. De grotere groengebieden zijn van belang voor de ruimtelijke structuur van het dorp. De ruimtelijke verschijningsvorm van het groen is niet overal gelijk, dit is afhankelijk van de functie en de ontwikkelingsgeschiedenis van het groen. Er is sprake van grasland, struweel, boomsingels en bosjes. Het groen kan extensief gebruikt worden, omdat er in veel gevallen paden in aangelegd zijn. Enkele keren worden groene veldjes gebruikt als trapveldjes en speelterreintjes. Het groen rond het gebied De Wissel is als 'Groen - 2' bestemd vanwege de specifieke regeling die bij de herinrichting van het gebied met de omwonenden tot stand is gekomen. Het gaat hier onder meer om de open dierenweide en de groenstrook langs de Freulesingel waar het niet wenselijk is dat verharding of ruimtelijke verdichting plaatsvindt. Binnen deze bestemming wordt het aanleggen van verhardingen en het verwijderen van opgaande beplanting gereguleerd. Beleid Op 25 juni 2014 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân 2014 vastgesteld.

Deze verordening behelst een aanpassing van de op 15 juni 2011 vastgestelde verordening. De verordening stelt regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. De verordening voorziet niet in nieuw beleid. Uitsluitend geldend provinciaal ruimtelijk beleid is omgezet in algemeen geldende regels. Daarnaast is op 26 maart 2014 de Structuurvisie "Grutsk op 'e Romte" vastgesteld. Deze structuurvisie vervangt het geldende Streekplan op het gebied van kernkwaliteiten van het cultuurhistorische erfgoed en het landschap van Fryslân. Daarnaast wordt richting gegeven aan de toekomst: de provincie geeft aan wat zij met de kernkwaliteiten wil doen. In de visie geeft de provincie een top 10 van gebiedsoverschrijdend landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang. Daarnaast beschrijft de visie van elf deelgebieden in Fryslân de kernkwaliteiten. Met betrekking tot het groen geeft de visie geen concrete aanwijzingen. De verordening stelt vooral eisen aan cultuurhistorisch waardevolle elementen en kenmerkende landschapstypen. Deze kenmerkende landschapstypen zijn binnen het plangebied niet aangewezen. Het beleid heeft geen invloed op deze bestemming. 2.5.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

2.6

Kantoor

Verspreid in het plangebied komen enkele kantoorpanden voor. De bestemming 'Kantoor' maakt het gebruik van gronden voor de kantoorfunctie en de daarbij behorende bebouwing mogelijk. 2.6.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden In de bestemming zijn kantoren mogelijk. Verder zijn bijbehorende functies als parkeervoorzieningenmogelijk. Door middel van de specifieke gebruiksregels zijn de functies detailhandel en horeca binnen deze bestemming uitgesloten.

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 17

Bouwmogelijkheden Binnen de bestemming zijn de gebouwen en overkappingen en overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, toegestaan. De gebouwen en overkappingen mogen binnen het op de ruimtelijke verbeelding aangeduide bouwvlak worden gebouwd. De toegestane afmetingen zijn zowel op de ruimtelijke verbeelding als in de regels aangegeven. Dit heeft te maken met de verscheidenheid in hoofdvorm en afmeting van de verschillende kantoorpanden in het plangebied. Daarnaast zijn overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogelijk. Het gaat bij deze bestemming om erf- en terreinafscheidingen en overige. De regeling voor erf- en terreinafscheidingen is afgestemd op de mogelijkheden die gelden voor vergunningvrij bouwen van het Besluit omgevingsrecht. Dit betekent dat ze achter de naar de weg gekeerde gevel 2,00 meter hoog mogen zijn. Op andere plaatsen is de hoogte maximaal 1,00 meter. Overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen maximaal 5,00 meter hoog worden. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om vlaggenmasten en lichtmasten. Deze bouwwerken zijn dusdanig kleinschalig in omvang dat een dergelijke hoogte te verantwoorden is. Flexibiliteitsbepalingen Bij de bestemming zijn afwijkingsmogelijkheden opgenomen. Bij de afwijkingsmogelijkheden gaat het om de mogelijkheden voor het - met een omgevingsvergunning afwijken van de bouwregels van de bestemming.

Het gaat om een afwijking voor het in geringe mate bouwen buiten het bouwvlak. Aan de afwijkingsregels zijn voorwaarden gebonden, waaraan voldaan moet worden op het moment van aanvraag van een omgevingsvergunning voor afwijking. 2.6.2 Uitgangspunten voor de regeling Uitgangspunten huidige situatie  Kantoorfuncties zijn mogelijk binnen de bestemming;  De ruimtelijke verschijningsvorm is per functie op de verbeelding geregeld. Uitgangspunten beleid  Bij de bestaande kantoorfuncties worden de nodige ontwikkelingsmogelijkheden geboden (in ruimtelijke en functionele zin), wanneer dit in de geldende planologische situatie ook al zo was;  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid. 2.6.3

Huidige situatie en beleid

Huidige situatie In het plangebied zijn meerdere kantoorpanden aanwezig. Aan- en uitbouwen en bijgebouwen zijn ondergeschikt aan het hoofdgebouw. Beleid Op 25 juni 2014 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân 2014 vastgesteld. Deze verordening behelst een aanpassing van de op 15 juni 2011 vastgestelde verordening en is op 16 augustus 2014 in werking getreden. De verordening stelt regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. De verordening voorziet niet in nieuw beleid. Uitsluitend geldend provinciaal ruimtelijk beleid is omgezet in algemeen geldende regels. Het ruimtelijk beleid is beschreven in de op 26 maart 2014 vastgestelde Structuurvisie "Grutsk op 'e Romte". Deze structuurvisie vervangt het voorheen geldende Streekplan. De structuurvisie geeft een beschrijving van de kernkwaliteiten van het cultuurhistorische erfgoed en het landschap van Fryslân. Daarnaast wordt richting gegeven aan de toekomst: de provincie geeft aan wat zij met de kernkwaliteiten wil doen. In de visie geeft de provincie een top 10 van gebiedsoverschrijdend landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang. Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 18

115503

Daarnaast beschrijft de visie van elf deelgebieden in Fryslân de kernkwaliteiten. Beetsterzwaag is aangewezen als 'overige kern'. Voor deze bestemming is van belang dat daarbij geldt dat in een ruimtelijk plan voor een overige kern niet zijn toegestaan:  een kantoor met een grotere vloeroppervlakte dan 600 m²;  een bedrijf in de milieucategorieën 3.1, 3.2, 4.1, 4.2, 5.1, 5.2, 5.3 of 6;  een bedrijf met een kavelomvang groter dan 2.500 m²;  een voorziening met een bovenlokaal, regionaal of bovenregionaal verzorgingsgebied. Deze bestemming biedt een nieuwe regeling voor een bestaande situatie met betrekking tot kantoorpanden. De verordening heeft geen invloed op deze bestemming. In de Omgevingsvisie Gemeente Opsterland 2015-2030, zoals vastgesteld op 21 september 2015, is een analyse gemaakt van de maatschappelijke ontwikkelingen op het wonen en leven in de dorpen van Opsterland. Het gaat daarbij om belangrijke maatschappelijke veranderingendieingrijpendegevolgenhebbenvoor deruimtelijke ontwikkeling, zoals demografischeveranderingen, veranderingenophetgebiedvaninkomen,zorg, koopgedrag, participatie, vrijwilligerswerk, vrijetijdsbesteding, alsmede technologischeveranderingen,zoalsinternet,socialmedia, domotica, milieu, energiegebruik, landbouw, verkeer, vervoer en transport.

Daarnaasthebbendestagnerendeeconomie,dekrimp endebeperkte gemeentelijkemiddeleneveneensingrijpendegevolgenvoorde samenleving en voor de benodigde voorzieningen. Deze omgevingsvisie geeft voor individuele kantoorpanden binnen het plangebiedgeen uitgangspunten. 2.6.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

2.7

Maatschappelijk

De bestemming 'Maatschappelijk' maakt het gebruik van gronden voor maatschappelijke voorzieningen en de daarbij behorende bebouwing mogelijk. 2.7.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden In de bestemming zijn maatschappelijke voorzieningen mogelijk. Daarbij gaat het onder meer om algemene maatschappelijke voorzieningen als onderwijsdoeleinden, sportdoeleinden (sporthallen), de bibliotheek, zorg en religieuze doeleinden. Ook kinderopvang wordt hieronder verstaan.Het dorpshuis dat mede wordt gebruikt als zalencentrum is vanwege de deels commerciële functie specifiek geregeld. Ook valt de begraafplaats bij de Dorpskerk onder deze bestemming. De gemeentelijke begraafplaats aan de Gealeane is bestemd als 'Maatschappelijk - Begraafplaats' (zie paragraaf 2.8). Ondergeschikte, aan de hoofdfunctie gerelateerde horeca en detailhandel (exploitatie zalencentrum, kantines, koffiehoek) en detailhandel is ook binnen de bestemming toegestaan. Verder zijn bijbehorende functies als parkeervoorzieningen en speelterreinen mogelijk. Door het toestaan van deze functies is flexibiliteit in het gebruik van de gronden met deze bestemming mogelijk. Binnen deze bestemming zijn enkele gebouwen aangeduid als 'karakteristiek'. Bij deze gebouwen is de instandhouding van de bestaande karakteristieke hoofdvorm van belang voor het ruimtelijke (straat)beeld.

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 19

Bouwmogelijkheden Binnen de bestemming zijn de gebouwen en overkappingen en overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, toegestaan. De gebouwen en overkappingen mogen binnen het op de ruimtelijke verbeelding aangeduide bouwvlak worden gebouwd. De toegestane afmetingen zijn zowel op de ruimtelijke verbeelding als in de regels aangegeven. Dit heeft te maken met de verscheidenheid in hoofdvorm en afmeting van de verschillende maatschappelijke voorzieningen in het plangebied. Daarnaast zijn overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogelijk. Het gaat bij deze bestemming om erf- en terreinafscheidingen en overige. De regeling voor erf- en terreinafscheidingen is afgestemd op de mogelijkheden die gelden voor vergunningvrij bouwen van het Besluit omgevingsrecht. Dit betekent dat ze achter de naar de weg gekeerde gevel 2,00 meter hoog mogen zijn. Op andere plaatsen is de hoogte maximaal 1,00 meter. Overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogen maximaal 5,00 meter hoog worden. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om vlaggenmasten en lichtmasten. Deze bouwwerken zijn dusdanig kleinschalig in omvang dat een dergelijke hoogte te verantwoorden is. Flexibiliteitsbepalingen Bij de bestemming zijn afwijkingsmogelijkheden en een wijzigingsbevoegdheid opgenomen.

Bij de afwijkingsmogelijkheden gaat het om de mogelijkheden voor het - met een omgevingsvergunning afwijken van de bouwregels van de bestemming. Het gaat om een afwijking voor het in geringe mate bouwen buiten het bouwvlak. Aan de afwijkingsregels zijn voorwaarden gebonden, waaraan voldaan moet worden op het moment van aanvraag van een omgevingsvergunning voor afwijking. Bij de wijzigingsbevoegdheid gaat het om de mogelijkheid voor de uitbreiding van de hoofdfunctie, met dienstverlenende bedrijven en/of instellingen. Ook bij de wijzigingsbevoegdheden zijn voorwaarden aangegeven waaraan voldaan moet worden. Het opnemen van deze bevoegdheden biedt flexibiliteit voor eventuele toekomstige ontwikkelingen, in het geval een maatschappelijke voorziening verdwijnt of wijzigingen in bebouwing plaatsvinden. Omgevingsvergunning Voor enkele werken (geen bouwwerken) en werkzaamheden is het mogelijk om een omgevingsvergunning te verlenen. In dit geval is deze vergunning bedoeld voor het geheel of gedeeltelijk slopen van gebouwen die zijn aangeduid als 'karakteristiek'. Deze panden zijn ruimtelijk waardevol voor het beeld van het centrum en mogen niet zonder meer gesloopt worden. Daarom moet, voordat de vergunning verleend wordt, voldaan worden aan de opgenomen toetsingscriteria. 2.7.2

Uitgangspunten van de regeling

Uitgangspunten huidige situatie  Maatschappelijke functies als onderwijs, zorg en religie zijn mogelijk binnen de bestemming;  Wanneer sprake is van ondergeschikte - maar van belang zijnde - andere (maatschappelijke) functies dan de hoofdfunctie, dan zijn die ondergeschikt mogelijk;  De ruimtelijke verschijningsvorm is per functie op de verbeelding geregeld; Uitgangspunten beleid  Bij de bestaande maatschappelijke functies worden de nodige ontwikkelingsmogelijkheden geboden (in ruimtelijke en functionele zin), wanneer dit in de geldende planologische situatie ook al zo was;  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid.  De karakteristieke panden worden voorzien van een beschermende regeling ('aanduiding 'karakteristiek'). 2.7.3

Huidige situatie en beleid

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 20

115503

Huidige situatie In het plangebied zijn meerdere voorzieningen aanwezig, waaronder maatschappelijke voorzieningen als een school en een dorpshuis. Daarnaast zijn de zorgvoorzieningen in Beetsterzwaag belangrijk. Grotere voorzieningen zijn Lyndenstein (revalidatie) en de zorginstelling aan De Wissel. Alle maatschappelijke voorzieningen liggen verspreid door het plangebied er is geen sprake van een duidelijke clustering. Beleid Op 25 juni 2014 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân 2014 vastgesteld. Deze verordening behelst een aanpassing van de op 15 juni 2011 vastgestelde verordening en is op 16 augustus 2014 in werking getreden. De verordening stelt regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. De verordening voorziet niet in nieuw beleid. Uitsluitend geldend provinciaal ruimtelijk beleid is omgezet in algemeen geldende regels. Het ruimtelijk beleid is beschreven in de op 26 maart 2014 vastgestelde Structuurvisie "Grutsk op 'e Romte". Deze structuurvisie vervangt het voorheen geldende Streekplan. De structuurvisie geeft een beschrijving van de kernkwaliteiten van het cultuurhistorische erfgoed en het landschap van Fryslân. Daarnaast wordt richting gegeven aan de toekomst: de provincie geeft aan wat zij met de kernkwaliteiten wil doen.

In de visie geeft de provincie een top 10 van gebiedsoverschrijdend landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang. Daarnaast beschrijft de visie van elf deelgebieden in Fryslân de kernkwaliteiten. Beetsterzwaag is aangewezen als 'overige kern'. Voor deze bestemming is van belang dat daarbij geldt dat in een ruimtelijk plan voor een overige kern niet zijn toegestaan:  een kantoor met een grotere vloeroppervlakte dan 600 m²;  een bedrijf in de milieucategorieën 3.1, 3.2, 4.1, 4.2, 5.1, 5.2, 5.3 of 6;  een bedrijf met een kavelomvang groter dan 2.500 m²;  een voorziening met een bovenlokaal, regionaal of bovenregionaal verzorgingsgebied. Deze bestemming biedt een nieuwe regeling voor een bestaande situatie met betrekking tot maatschappelijke voorzieningen. Het gaat daarbij om voorzieningen die gericht zijn op de lokale bevolking. De verordening heeft geen invloed op deze bestemming. In de Omgevingsvisie Gemeente Opsterland 2015-2030, zoals vastgesteld op 21 september 2015, is een analyse gemaakt van de maatschappelijke ontwikkelingen op het wonen en leven in de dorpen van Opsterland.

Het gaat daarbij om belangrijke maatschappelijke veranderingendieingrijpendegevolgenhebbenvoor deruimtelijke ontwikkeling, zoals demografischeveranderingen, veranderingenophetgebiedvaninkomen,zorg, koopgedrag, participatie, vrijwilligerswerk, vrijetijdsbesteding, alsmede technologischeveranderingen,zoalsinternet,socialmedia, domotica, milieu, energiegebruik, landbouw, verkeer, vervoer en transport. Daarnaasthebbendestagnerendeeconomie,dekrimp endebeperkte gemeentelijkemiddeleneveneensingrijpendegevolgenvoorde samenleving en voor de benodigde voorzieningen. Deze omgevingsvisie geeft voor individuele maatschappelijke voorzieningen geen uitgangspunten. Wel wordt ingespeeld op de multifunctionaliteit van deze voorzieningen in die zin dat er binnen de bestemming een verscheidenheid aan maatschappelijke functies is toegestaan. In alle gevallen moet een aanvraag voor een omgevingsvergunning, waar het gaat om bouwen, voldoen aan de criteria die zijn opgenomen in de Welstandsnota Opsterland 2009. Deze gronden in het plangebied vallen onder verschillende welstandsgebieden. De grotere zorginstellingen aan de Hoofdstraat en De Wissel zijn echter opgenomen in het welstandsgebied 'grootschalige, complexmatige bebouwing'. De bij de verschillende gebieden geldende criteria zijn, waar nodig en mogelijk, voorzien van een passende regeling in dit bestemmingsplan.

Rho Adviseurs B.V.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

115503

blz 21

2.7.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg

2.8

Maatschappelijk - Begraafplaats

De bestemming 'Maatschappelijk - Begraafplaats' maakt het gebruik van gronden voor een begraafplaats en de daarbij behorende bebouwing mogelijk. 2.8.1 Toelichting op de bestemming Functionele mogelijkheden Deze bestemming maakt een zelfstandige begraafplaats, groenvoorzieningen en verhardingen, met de daarbij behorende gebouwen voor onderhoud en beheer, erven en tuinen en bouwwerken geen gebouwen zijnde, mogelijk. Hierdoor wordt flexibiliteit in het gebruik van de gronden met deze bestemming gegarandeerd. Bouwmogelijkheden Binnen de bestemming zijn de gebouwen voor onderhoud en beheer en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, toegestaan. De gebouwen voor onderhoud en beheer mogen overal binnen het bestemmingsvlak worden gebouwd. Wel zijn in de regels maximale afmetingen opgenomen voor oppervlakte en bouwhoogte, om te voorkomen dat de gebouwen te grootschalig worden. Daarnaast zijn bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mogelijk. Hieronder vallen voornamelijk de terreinafscheidingen. 2.8.2 Uitgangspunten van de regeling Uitgangspunten huidige situatie  Behoud van de begraafplaats als specifieke maatschappelijke functie binnen de dorpskom;  Kleinschalige bebouwing ten behoeve van de functie is toegestaan, de maatvoering is opgenomen in de regels; Uitgangspunten beleid  Aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen binnen de bestemming moeten getoetst worden aan het welstandsbeleid.

2.8.3 Huidige situatie en beleid Huidige situatie Een specifieke functie in het plangebied is de gemeentelijke begraafplaats aan de Gealeane. Deze maatschappelijke functie heeft een eigen bestemming, onder meer vanwege de parkeervraag en de verkeersaantrekkende werking. Bij de begraafplaats is functiespecifieke bebouwing aanwezig. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om een schuurtje voor de opslag van materiaal. Deze bebouwing is kleinschalig in afmeting en is verspreid op de begraafplaats aanwezig. Dit soort bebouwing neemt weinig ruimte in beslag. Het is van belang deze functie met daarbij behorende bebouwing te behouden.

Bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom Status: Ontwerp / 10-11-2020

Rho Adviseurs B.V.

blz 22

115503

Beleid Voor deze bestemming is geen specifiek provinciaal en gemeentelijke beleid van toepassing. In alle gevallen moet een aanvraag voor een omgevingsvergunning, waar het gaat om bouwen, voldoen aan de criteria die zijn opgenomen in de Welstandsnota Opsterland 2009. Voor deze gronden in het plangebied geldt het welstandsgebied 'sport- en recreatiegebieden, parken en begraafplaatsen'. De daarbij geldende gebiedscriteria zijn, waar nodig en mogelijk, voorzien van een passende regeling in dit bestemmingsplan. 2.8.4 Achtergrondinformatie  Inleiding  Omgevingsaspecten  Uitvoerbaarheid  Inspraak en Overleg