CConstaterende datOpsterland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2025 (nieuw)

Raadsvergadering 30 juni 2026, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (B)58.207 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 7

• De gemeente voor bedragen aansprakelijk kan worden gesteld als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente zeggenschap heeft, hetzij door vertegenwoordiging in het bestuur, hetzij door stemrecht. Dit betekent concreet dat er sprake is van een bestuurlijk belang als de burgemeester, een wethouder of een raadslid van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de partij plaatsneemt of namens de gemeente stemt. Visie op en de beleidsvoornemens betreffende verbonden partijen De gemeente heeft met het oog op het beperken van regelgeving geen afzonderlijke Kadernota verbonden partijen vastgesteld. Visie en beleid op verbonden partijen zijn daarom terug te vinden in deze paragraaf. De gemeente voert overheidstaken uit en wil doelen bereiken in de samenleving. Dit moet effectief en efficiënt. In een aantal gevallen kan de gemeente deze taken en doelen niet of moeilijk zelf uitvoeren en is er een noodzaak om met andere gemeenten, provincie of waterschap samen te werken. De gemeente Opsterland voert hierbij een terughoudend beleid. Verbonden partijen worden alleen aangegaan als dit door de wet verplicht wordt gesteld of als er een ondubbelzinnig gemeentelijk belang is, gerelateerd aan grensoverschrijdende belangen en/of de kwaliteit e n efficiëntie van de uitvoering van de taken.

Bij deelname aan een verbonden partij moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan: 1. De op te richten verbonden partij moet bij uitstek het instrument zijn om het gemeentelijke doel te realiseren. 2. Er moet een gedegen afweging plaatsvinden met betrekking tot de vorm van de verbonden partij (praktisch en beperken van bestuurlijke drukte). 3. De verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden moet helder en duaal omschreven worden. 4. Bij het aangaan van verbonden partijen moet volstrekte duidelijkheid bestaan over zaken als werkwijze, zeggenschapsverhoudingen, winst- en risicoverdeling en te leveren (toetsbare) prestaties. 5. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt over de inzichtelijkheid en beheersbaarheid van (financiële) risico’s. 6. Er moeten voldoende waarborgen in de regeling worden opgenomen voor democratische legitimatie (bij overdracht raadsbevoegdheden) en voor controle en beïnvloeding door o.a. inzichtelijke en transparante begrotingen en verantwoordingen, het verstrekken van r elevante en adequate informatie (nieuwsbrieven en tussenrapportages) en door controlemechanismen als financiële adviescommissies en rekenkameronderzoek. Kaderstellende documenten De diverse gemeenschappelijke regelingen en daaraan ten grondslag liggende collegebesluiten en raadsbesluiten.

Overzicht verbonden partijen Lijst verbonden partijen 1) Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling | Vestigingspla | Bijdrage2025 Portefeuille (eigenaar / inhoud) ats | (x € 1.000,-) 1.1 | samenwerking sociaal domein | Leeuwarden | 219 Libbe de Vries Friese gemeenten 1.2 | Veiligheidsregio Fryslân (VRF) | Leeuwarden | 3.820 Andries Bouwman en Libbe de Vries 1.3 | Recreatieschap Marrekritte | Uitwellingerga | 29 Rob Jonkman 1.4 | Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en | Grou | 539 Marcel van Opzeeland Omjouwing (FUMO) 1.5 | Adviescommissie Ruimtelijke | Leeuwarden | 0 Marcel van Opzeeland Kwaliteit (voorheen Hûs en Hiem) 1.6 | Exploitatiemaatschappij | Drachten | 0 Marcel van Opzeeland Bedrijvenpark Drachten 1.7 | Sociale Werk Voorziening | Drachten | 7 Libbe de Vries Vermogensstructuur en resultaat Gemeenschappelijke regeling in € 1.000 | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Resultaat 2024 vermogen per | vermogen per | vermogen per | vermogen per 1-1 2024 | 31-12 2024 | 1-1 2024 | 31-12 2024 1.1 samenwerking sociaal domein Friese | - | - | - | - | - gemeenten 1.2 Veiligheidsregio Fryslân (VRF) | 8.868 | 10.662 | 82.448 | 87.344 | 3.643 1.3 Recreatieschap Marrekritte | 4.328 | 4.256 | 4.894 | 6.861 | 128 1.4 Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en | 1.279 | 840 | 5.327 | 4.784 | -362 Omjouwing (FUMO) 1.5 Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit | 257 | 383 | 453 | 425 | 123

(voorheen Hûs en Hiem) 1.6 Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark | 6.531 | 6.593 | 1.538 | 5.007 | 61 Drachten 1.7 Sociale Werk Voorziening | - | - | 4.210 | 2.088 | - 98 2) Vennootschappen en coöperaties Vennootschapp | Vestigingsplaat | Bijdrage 2025 | Dividend | Portefeuille | Aandeel | Boekwaarde en en | s | 2024 in 2025 | (eigenaar / coöperaties | inhoud) 2.1 | a. Afvalsturing | Leeuwarden | Nihil | €5,258 Rob Jonkman | € 54.000 (120 | €54.000 Friesland N.V. | aandelen) (OMRIN) 2.2 | b. N.V. | Leeuwarden | Nihil | €55.530 Rob Jonkman | € 51.670 | €52.000 Fryslân Miljeu | (11.381 aandelen) 2.3 | Caparis NV | Drachten | €3.748.000 | €0 Rob Jonkman | 12,5% | €3.000 en Libbe de | aandelenkapita Vries | al, 25% zeggenschap 2.4 | N.V. Bank | Den Haag | €167.294 Rob Jonkman | 66.651 | €151.000 Nederlandse | aandelen a gemeenten(BN | € 2,50 G) | nominaal. Vermogensstructuur en resultaat Vennootschapp | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Resultaat 2024 en en | vermogen per | vermogen per | vermogen per | vermogen per coöperaties | 1-1 2024 | 31-12 2024 | 1-1 2024 | 31-12 2024 2.1 | Afvalsturing | in € 1.000,- | 78.528 | 83.562 | 106.366 | 131.694 | 7.130 Friesland N.V. (OMRIN) 2.2 | N.V. Fryslân | in € 1.000,- | 11.572 | 13.030 | 26.299 | 30.506 | 1.621 Miljeu 2.3 | Caparis NV | in € 1.000,- | 7.594 | 6.260 | 20.089 | 20.720 | -1.335 2.4 | N.V.

Bank | in € 1.000.000,- | 4.721 | 4.777 | 110.819 | 123.164 | 294 Nederlandse gemeenten(BN G) 99 Veiligheidsregio Fryslân te Leeuwarden Gemeenschappelijke regeling Deelnemers | Een gemeenschappelijke regeling met de 18 Friese gemeenten. Zowel bestuurlijk als ambtelijk bestaan er gremia waarin (één van de) OWO-gemeente(n) vertegenwoordigd is/zijn: ·Deelname in Algemeen Bestuur (AB) van de VRF (drie burgemeesters); ·Deelname in Dagelijks Bestuur (DB) van de VRF (burgemeester Ooststellingwerf); ·Deelname in Bestuurscommissie Veiligheid van de VRF (drie burgemeesters); ·Deelname in Agendacommissie Veiligheid van de VRF (burgemeester Ooststellingwerf); ·Deelname in Bestuurscommissie Gezondheid (drie portefeuillehouders); ·Deelname in Agendacommissie Gezondheid (Heerenveen); ·Deelname in POOK (Plenair Overleg Oranje Kolom) drie gemeentesecretarissen; .Deelname in ambtelijk regionaal overleg (zowel VRF | -breed als in district Zuidoost) Ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid (AOV’ers)). Gemeentelijk belang | Veiligheidsregio Fryslân (VRF) is een samenwerkingsverband van de Friese gemeenten, Brandweer Fryslân, en openbaar belang | GGD Fryslân en andere partners. In de VRF werken zij samen aan brandweerzorg, publieke gezondheidszorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Zo willen we (gezondheids)risico’s zo veel mogelijk beperken en het beleid van gemeenten op het gebied van gezondheid en veiligheid bevorderen. Financieel belang | Realisatie 2025 € 3.820 daarnaast afloop 2024 in 2025 € 44 x€ 1.000,- | Gezondheid € 1.546 (Realisatie 2025) Crisis € 180 (Realisatie 2025) Brandweer € 2.094 (Realisatie 2025) Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen | 1-1-2024 € 8.868 | 1-1-2024 € 82.448 x € 1.000 | 31-12-2024 € 10.662 | 31-12-2024 € 87.344 Resultaat | € 3.643(2024) x € 1.000 Risico's | Als de VRF afwijkt van afspraken over de begroting, krijgen de gemeenten achteraf alsnog de rekening gepresenteerd. Dit risico beheersen we intern door periodiek de uitgaven te monitoren en bij bestuurlijk en ambtelijk overleg input te leveren. We zijn betrokken in de planning- en controlcyclus van de VRF. Daarnaast is zien we jaarlijks een verder toenemende gemeentelijke bijdrage, veelal veroorzaakt door autonome ontwikkelingen die ook de VRF raken. De prijsstijgingen gecombineerd met een takendiscussie blijven onderwerp van gesprek. Programma | 1 Veiligheid; 4 Onderwijs; 6 Sociaal domein; 7 Volksgezondheid en milieu Portefeuillehouder | Andries Bouwman 100 Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) te Grou Gemeenschappelijke regeling Deelnemers | Alle Friese gemeenten, de provincie Fryslân en het Wetterskip Fryslân.

Vertegenwoordiging in algemeen bestuur door wethouder Marcel Opzeeland. Gemeentelijk belang | Deelname aan de FUMO is wettelijk verplicht gesteld voor alle Friese gemeenten, het Wetterskip en de Provincie en openbaar belang | Fryslân. Hiermee wordt beoogd de uitvoering van de milieuregelgeving te uniformeren en de afstemming met andere handhavingspartners (Justitie) te verbeteren. In het basistakenpakket is vastgelegd voor welke activiteiten (van bedrijven en instellingen) de FUMO haar werkzaamheden moet uitvoeren. De gemeente blijft het bevoegd gezag. De FUMO voert voor haar deelnemers gedeeltelijk het omgevingsrecht uit: de vergunningverlening en het toezicht van het milieucomponent van met name grote en complexe bedrijven en instellingen. Financieel belang x | Bijdrage 2025 € 539 € 1.000 Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen x € 1.000 | 1-1-2024 € 1.279 | 1-1-2024 € 5.327 31-12-2024 € 840 | 31-12-2024 € 4.784 Resultaat x € 1.000 | €-/-361 (2024) Risico's | De Gemeenschappelijke Regeling brengt een inherent risico mee, dat alle deelnemers moeten bijspringen bij eventuele tekorten. De Gemeenschappelijke Regeling brengt een inherent risico mee, dat alle deelnemers moeten bijspringen bij eventuele tekorten. We voeren toezicht op de uitvoering van de taken door de FUMO. Op bestuurlijk niveau in het Algemeen Bestuur.

Op ambtelijk niveau door deelname aan de governancestructuur in de vorm van het Vakgroepoverleg, het Controllersoverleg en het Managementoverleg. We hebben naast de wettelijk verplichte basistaken ook een minimaal aantal plustaken bij de FUMO ondergebracht. Sinds 2022 wordt de financieringssystematiek gehanteerd | waarbijsec betaald wordt voor de daadwerkelijk afgenomen diensten. Programma | 7 Volksgezondheid en milieu; 8 Bouwen, wonen en gronden Portefeuillehouder | Marcel van Opzeeland 101 Gemeenschappelijke Regeling Sociale Werkvoorziening Fryslân te Drachten Gemeenschappelijke regeling Deelnemers | Er nemen naast Opsterland nog 7 gemeenten deel. Vertegenwoordiging in dagelijks en algemeen bestuur: wethouder de Vries Gemeentelijk belang | De taken vanuit de voormalige Wet sociale werkvoorziening (WSW) moeten door ons als gemeente worden en openbaar belang | uitgevoerd. Op basis van efficiency en financiële redenen zijn deze taken uitbesteed aan de GR. Vanaf 1 januari 2015 is nieuwe instroom in de WSW niet meer mogelijk. Dit heeft tot gevolg dat de WSW alleen nog van kracht blijft voor de huidige werknemers met een vaste aanstelling. Voor de toekomst heeft de GR besloten de WSW verantwoord en versneld af te bouwen, met aandacht voor de positie van de huidige werk | nemers. Dit doen we door een gezamenlijk beschutwerkbedrijf (met 8 deelnemende gemeenten) in stand te houden.

Vanaf 1-1-2020 zijn de activiteiten van de GR veranderd waarbij geen sprake meer is van de uitvoering van de WSW. Door de gemeente is een DVO (dienstverleningsovereenkomst) afgesloten met Caparis voor de uitvoering van deze activiteiten. Vanaf 2020 is daarom de bijdrage aan de GR vrijwel nihil. Financieel belang x | Bijdrage € 7 € 1.000 Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen x € 1.000 | 1-1-2024 € 0 | 1-1-2024 € 31-12-2024 € 0 | 31-12-2024 € Resultaat x € 1.000 | € 0 (2024) Risico's | Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor uitstaande geldleningen van de GR. Programma | 6 Sociaal domein Portefeuillehouder | Libbe de Vries Marekritte Gemeenschappelijke regeling Deelnemende | Provincie Fryslân en 13 Friese gemeenten. partijen | Vertegenwoordiging in het dagelijks bestuur door wethouder Jonkman Gemeentelijk belang | Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van 13 deelnemende Friese gemeenten (excl. en openbaar belang | Ooststellingwerf en de vier eilanden) en de provincie Fryslân met als doel een uniforme, toeristische recreatieve infrastructuur op water en land te bewerkstelligen. Voor waterrecreatie betreft dit onderhoud en beheer van aanlegvoorzieningen, boeien en bakens, het baggeren van waterwegen en de afvoer van recreatieafval. Voor landrecreatie worden Toeristische Overstap Punten (TOP's) en het fiets-en wandelknooppuntennetwerk beheerd.

Financieel belang x | Bijdrage 2025: € 29 € 1.000 Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen 1-1-2024 € 4.328 | 1-1-2024 € 4.894 31-12-2024 € 4.256 | 31-12-2024 € 6.861 Resultaat | Resultaat 2024 € 128 x € 1.000 Risico's | De risico’s zijn in beginsel niet heel groot. Wel is er een inherent risico bij een gemeenschappelijke regeling dat de deelnemers moeten bijspringen bij eventuele tekorten. Portefeuillehouder | Rob Jonkman 102 Hûs en Hiem adviseurs omgevingskwaliteit te Leeuwarden Gemeenschappelijke regeling Deelnemers | Een Gemeenschappelijke Regeling van deelnemende gemeenten op het gebied van de bouwkundige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân. Vertegenwoordiging in het dagelijks bestuur door wethouder van Opzeeland. Gemeentelijk belang | Hûs en hiem, adviseurs omgevingskwaliteit is de organisatie achter de Gemeentelijke Adviescommissie en openbaar belang | Omgevingskwaliteit in Fryslân. Met diepgaande expertise in erfgoed, architectuur, stedenbouw en landschap vormt hûs en hiem een essentiële schakel tussen overheden, initiatiefnemers, ontwerpers en bouwers. Hûs en hiem verstrekt op jaarbasis circa 7000 adviezen aan de 17 aangesloten Friese gemeenten en aan derden. De adviezen van hûs en hiem beslaan een breed spectrum van de omgevingskwaliteit van Fryslân.

Bet | rokken gemeenten moeten op grond van de nieuwe Omgevingswet een onafhankelijke commissie benoemen die zich uitspreekt over verbouwingen, sloop of verplaatsing van rijksmonumenten. Daarnaast adviseert deze commissie ook over meer kwaliteitsvragen dan monumenten alleen. De aandacht gaat daarbij niet alleen uit naar het behoud en versterking van bestaande kwaliteiten maar ook naar het creëren van ruimte voor vernieuwende ideeën. Financieel belang | Elke deelnemende gemeente draagt bij in de kosten van Hûs en Hiem naar rato van de dienstverlening op basis van tarieven die door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld en meegedeeld aan de gemeenten. De advieskosten worden door de gemeenten via de reguliere (bouw)leges doorberekend naar de aanvragers. Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen x € 1.000 | 1-1-2024 € 257 | 1-1-2024 € 453 31-12-2024 € 383 | 31-12-2024 € 425 Resultaat x € 1.000 | € 123 (2024) Risico's | In feite loopt de gemeente geen risico. De advieskosten van Hûs en Hiem worden door de gemeente over de totale linie doorberekend naar aanvragers. Daarnaast is de financiële positie van de regeling gezond. Wel is het zaak alert te blijven bij maatschappelijke ontwikkelingen.

Programma | 8 Bouwen, wonen en gronden Portefeuillehouder | Marcel van Opzeeland 103 Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten Gemeenschappelijke regeling Deelnemers | Gemeenten Opsterland en Smallingerland Bestuurlijk belang | Het te behartigen belang is het ontwikkelen en exploiteren van het bedrijvenpark Drachten en het verzorgen van een optimale afstemming van alle hiermee samenhangende aspecten en bevoegdheden van de beide deelnemers, de gemeenten Smallingerland en Opsterland. Zeggenschap | 50% Financieel belang | Er wordt geen exploitatiebijdrage betaald. De activiteiten binnen de GR worden door medewerkers van de beide gemeenten verricht. Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen x € 1.000 | 1-1-2024 € 6.531 | 1-1-2024 € 1.538 31-12-2024 € 6.593 | 31-12-2024 € 5.007 Resultaat x € 1.000 | € 61 (2024) Risico's | De prognoses van de resultaten zijn gebaseerd op aannames (restant looptijd, tempo van verkopen, fasering woonrijp maken). De verwachtingen, waar de resultaten op zijn gebaseerd zijn zo goed mogelijk onderbouwd. Echter hoe langer de looptijd van de exploitatie, hoe minder betrouwbaar de prognoses en dus ook het berekende resultaat zijn. Beide gemeenten zijn op basis van de afgesproken verdeelsleutel aansprakelijk voor eventuele verliezen.

We gaan er op basis van de huidige verwachtingen vanuit dat er sprake is van een winstgevende exploitatie. Programma | 3 Economie Portefeuillehouder | Marcel van Opzeeland 104 Caparis NV Vennootschappen | Naamloze vennootschap en Coöperaties Deelnemers | Heerenveen, Leeuwarden,Opsterland, en Smallingerland Bestuurlijk belang | De gemeente Opsterland is aandeelhouder van het sociaal ontwikkelbedrijf Caparis NV. Caparis helpt de gemeente bij de bemiddeling van mensen naar regulier werk of biedt mensen een beschutte werkplek (sociale werkvoorziening, afspraakbanen en beschut werk). De gemeente Opsterland heeft hiervoor dienstverleningsovereenkomsten afgesloten voor de uitvoering van deze activiteiten. Zeggenschap | 12,5% aandelenkapitaal, 25% zeggenschap Financieel | Bijdrage 2025 € 3.835 belang(x1.000) Omvang van het | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: vermogen x | 1-1-2024 € 7.594 | 1-1-2024 € 20.089 € 1.000 | 31-12-2024 € 6.260 | 31-12-2024 € 20.720 Financieel | €-1335 (2024) resultaat (x1.000) Risico's | Caparis NV is omgevormd naar een sociale onderneming. We blijven aansprakelijk voor mogelijke tekorten op de bedrijfsvoering die ontstaan bij de NV. Door ons geringe aandeel (12,5%) in de nieuwe NV blijft het risico qua omvang beperkt. Onze invloed wordt wel groter omdat in de nieuwe NV de vier eigenaren elk een gelijke stem krijgen.

Ontwikkelingen | Caparis wil hét Talentbedrijf van Fryslân worden. De komende jaren ligt het accent op drie centrale thema’s: talentontwikkeling, rendement en leiderschap. Doelstelling is om in 2030 het eerste circulaire talentbedrijf van Nederland te zijn. Door de nieuwe cao Sociale Werkvoorziening (SW) kunnen medewerkers nog eerder met vroegpensioen, waardoor de krimp van de voormalige sociale werkvoorziening nog harder gaat. Om blijvend ontwikkelkansen te geven aan zowel de nieuwe doelgroep vanuit de Participatiewet als de huidige sociale werkvoorziening-medewerkers is instroom van nieuwe doelgroepen (zowel afspraakbanen als beschut werk) noodzakelijk om de infrastructuur overeind te kunnen houden. Hiervoor zijn nieuwe afspraken gemaakt om meer mensen vanuit de Participatiewet bij Caparis te plaatsen. Indien dit niet lukt zullen er andere keuzes moeten worden gemaakt voor de toekomst van Caparis. Programma | 6 Sociaal domein Portefeuillehouder Rob Jonkman 105 a. Afvalsturing Friesland N.V. (OMRIN) te Leeuwarden b. N.V. Fryslân Miljeu te Leeuwarden Vennootschappen | Naamloze vennootschappen en Coöperaties Invloed | Gemeente is vertegenwoordigd in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders door wethouder Jonkman. Gemeentelijk | Omrin (Afvalsturing | (a)en Fryslân Miljeu(b)) is het bedrijf van en voor gemeenten voor de reinigingstaken.

Zij belang en | verwerkt het ingezamelde huishoudelijke afval en exploiteert de gemeentelijke milieustraat. Het bedrijf wil als openbaar belang | totaaloplosser de gehele afvalketen bestrijken (van k | ringloop tot storten). Samen met de aandeelhouders wordt het beleid bepaald. Financieel belang | Aandelenkapitaal: a. € 54.000 (120 aandelen) b. € 51.670 (11.381 aandelen) Dividend Afvalsturing Fryslan (bruto dividend 2024): € | 5.258 Fryslan Milieu (bruto dividend 2024): € | 55.530 Omvang van het | Afval sturing vermogen | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: x € 1.000.000 | 1-1-2024 € 46 | 1-1-2024 € 215 31-12-2024 € 84 | 31-12-2024 € 132 Fryslân Miljeu Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: 1-1-2024 € 46 | 1-1-2024 € 44 31-12-2024 € 13 | 31-12-2024 € 31 Resultaat x | Afvalsturing Fryslan 2024 € 7.130 € 1.000 Fryslan Milieu 2024 € 1.621 Risico's | De risico’s zijn beperkt. Op beleidsniveau is voor ons voldoende vertegenwoordiging en beslissingsbevoegdheid aanwezig. De onderneming heeft een gezonde financiële positie. Programma | 7 Volksgezondheid en milieu Portefeuillehouder Rob Jonkman 106 N.V. Bank Nederlandse gemeenten te Den Haag Vennootschappen | Naamloze vennootschap en Coöperaties Gemeentelijk | De kerntaak van de BNG is om tegen lage tarieven krediet te verstrekken aan of onder garantie van Nederlandse belang en | overheden.

Daarmee speelt de bank een essentiële rol in de financiering van door overheden gewenste openbaar belang | maatschappelijke investeringen. De aandeelhouders van de BNG zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen. De andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Financieel belang | 66.651 aandelen a € 2,50 nominaal. Het brutodividend over 2024 was € 167.294. Vermogen x | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: € 1.000.000 1-1-2024 € 4.721 | 1-1-2024 € 110.819 31-12-2024 € 4.777 | 31-12-2024 € 123.164 Resultaat x | € 294 (2024) € 1.000.000 Risico's | Het aangaan en beheersen van risico’s is inherent aan de bedrijfsvoering van een bank. Zonder het accepteren van een bepaalde mate van krediet-, markt-, liquiditeits- en operationeel risico is het voeren van een bankbedrijf niet mogelijk. BNG Bank kent alleen een bankenboek en geen handelsboek. Het risicobeheer van BNG Bank is gericht op handhaving van het veilige risicoprofiel van de bank. Dit profiel komt tot uitdrukking in hoge externe kredietratings. Om deze reden hanteert BNG Bank een strak kapitalisatiebeleid, met ondergrenzen voor de leverage ratio en de Tier 1-ratio. Deze grenzen bepalen in combinatie met de beperking van de dienstverlening zoals vastgelegd in haar statuten het werkgebied en de actieradius van de bank.

In haar jaarverslag beschrijft en rapporteert de Bank uitgebreid haar risicomanagement. Dit jaarverslag is beschikbaar via www.bngbank.nl/jaarverslag. Programma | 0 Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder Rob Jonkman CSV Amsterdam BV Vennootschappen en | Besloten Vennootschap (in liquidatie) Coöperaties Deelnemende partijen | Enkele gemeenten en provincies (oa. Voormalig aandeelhouders Essent) Bestuurlijk belang | Deze BV was van tijdelijke aard en handelde reserveringen voor risico’s en verstrekte leningen aan derden van het voormalige Essent af. Zeggenschap | De aandeelhouders hadden zeggenschap via het stemrecht op de aandelen. Opsterland bezat 464 aandelen in de BV (0,02 %). Financieel belang - | Vereffening ad €1977,- ontvangen in mei 2025 | € 0 Vermogen x € 1.000,- | Eigen vermogen: | Vreemd vermogen: 1-1-2024 € 84 | 1-1-2024 € 64 31-12-2024 € 8.580 | 31-12-2024 € 6 Resultaat x € 1.000,- | € 8.095 (2024) Risico's | geen Ontwikkelingen | In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 17 april 2025 is unaniem besloten tot de ontbinding en liquidatie van CSV Amsterdam B.V.

In dat kader is een liquidatiebalans opgesteld en goedgekeurd, en is ingestemd met een uitkering van de resterende liquide middelen aan de aandeelhouders Programma | 0 Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouder | Rob Jonkman 107 108 Grondbeleid Grondbeleid De hoofdlijnen van het grondbeleid zijn vastgelegd in de Nota grondbeleid. Dit beleid staat ten dienste van de programma’s 3 Economie (bedrijventerreinen) en 8 Bouwen, Wonen en Gronden (niet - bedrijventerreinen). In overeenstemming met de Nota grondbeleid wordt de keuze voor het voeren van een actief of faciliterend grondbeleid bij het ontwikkelen van nieuwe locaties jaarlijks vastgelegd in de paragraaf grondbeleid. Per ruimtelijke ontwikkeling wordt beoordeeld of een actief of faciliterend grondbeleid gevoerd zal worden. In de verantwoording (en de begroting) zijn de baten en lasten van de bouwgrondexploitatie, en de daarmee samenhangende financiële risico’s, als incidenteel opgenomen (o.b.v. de voorschriften BBV). Doordat (bouw-)gronden een grote (boek-)waarde vertegenwoordigen, heeft het grondbeleid invloed op het weerstandsvermogen (eigen vermogen om risico's op te vangen). Door de grond marktconform te waarderen en door voorzieningen te vormen voor verwachte tekorten, zijn de financiële risico’s beheersbaar.

Evenals de voorgaande jaren is er in 2025 een actief grondbeleid gevoerd voor ruimtelijke ontwikkelingen op gemeentelijke grond. Er zijn geen nieuwe gronden in exploitatie genomen voor woningbouw. Bij ontwikkelingen op particuliere gronden is de gemeente f aciliterend en ondersteunend. Het kostenverhaal is verzekerd door middel van het afsluiten van anterieure overeenkomsten. In de anterieure overeenkomsten worden ook voorwaarden gesteld aan de ruimtelijke ontwikkelingen en wordt nadeelcompensatie geregeld. De ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvestigingen concentreren zich voornamelijk in Gorredijk. Voor de uitbreiding van industrieterrein Overtoom is ten westen van de Badweg in Gorredijk agrarische grond aangekocht (8,4 hectare). Het bedrijventerrein Drachten-Azeven is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten (EBD) en valt buiten het kader van deze paragraaf. Zie hiervoor de paragraaf Verbonden partijen in deze Verantwoording. Ten westen van de uitbreiding Zuid van de EBD is, gelijktijdig met grondaankoop voor de EBD van dezelfde grondeigenaar, agrarische grond strategisch aangekocht (5,6 hectare). In financieel opzicht wordt een gedegen koers gevaren. Dit uit zich in de navolgende zaken: • Exploitaties worden zorgvuldig en behoedzaam opgezet.

Zo wordt bijvoorbeeld bij het investeren in het bouw- en woonrijp maken van locatie(s) rekening gehouden met de verwachte grondopbrengsten. Het streven is betalingen optimaal gedekt te houden door inkomsten; dit verlaagt het (rente-)risico. • Winstbepaling en winstneming vindt plaats volgens de geldende verslaggevingsvoorschriften (BBV). • De algemene reserve bevat een buffer voor de dekking van de financiële risico’s. Kaderstellende documenten Financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet (2025) Nota Grondbeleid 2025 Ontwikkelingen grondbedrijf 1. Economische situatie en meerjarenperspectief Het meerjarenperspectief voor woningbouw en bedrijventerreinen is positief. De stikstofproblematiek vertraagd nog steeds de voortgang van woningbouw bijvoorbeeld in het project Aylvalân Bakkeveen. Het begrote financiële resultaat is in 2025 behaald. Om aan de vraag naar bedrijventerreinen te blijven voldoen zal er ten westen van Gorredijk een uitbreiding van bedrijventerrein Overtoom plaatsvinden. Hiervoor worden gronden aangekocht. 2. Bouwgrond in exploitatie (BIE) Er waren in 2025, verspreid over de verschillende dorpen, acht bouwgrondcomplexen in exploitatie bestaande uit zeven woningbouwlocaties en het bedrijventerrein Gorredijk industrie (Overtoom en Tolbaas). In Overtoom zijn alle kavels verkocht.

| De boekwaarde was per 31 december 2025 circa + € 2,8 miljoen inclusief (= na aftrek van) de gevormde verliesvoorziening voor de complex Gorredijk industrie, Loevestein fase 4 zuid en Terwispel Kolderveen fase 2 (+ € 0,3 miljoen) en de voorziening nog uit te voeren werken (+ € 0,2 miljoen). Prognose van het meerjarige resultaat Het verwachte nog te realiseren resultaat voor de BIE is € 1.037.000,- (voordelig) en is gebaseerd op recente verkoopprognoses. In de tijd uitgezet zullen de resultaten naar verwachting als volgt worden gerealiseerd: Verwacht resultaat BIE x € 1.000 | Verwacht resultaat in begrotingsjaar 2026 | 443 in de jaren 2027 t/m 2029 | 593 in de jaren na 2029 | 1 0 Totaal | 1.037 109 3. Belangrijke ontwikkelingen/wijzigingen in de prognose van het resultaat Het in 2025 gerealiseerd resultaat van de BIE door winstnemingen bedraagt | € 1.088.893,- (voordelig) exclusief vrijval voorzieningen en is daarmee hoger dan het begrote resultaat (€ | 259.000,- voordelig). Per programma is de ontwikkeling van het resultaat als volgt: Programma 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Het gerealiseerde resultaat in dit programma is € 58.000,- hoger dan begroot. De baten zijn € 64.000,- lager wegens lagere verkopen van bedrijfsterreinen in Tolbaas. De lasten zijn € 122.000,- lager door lagere kosten woonrijp maken.

Programma 8.2 Grondexploitatie niet-bedrijventerreinen Het gerealiseerde resultaat in dit programma is € 1.044.000,- hoger dan begroot. De baten zijn € 824.000,- hoger door winstnemingen bij de afsluiting van de complexen Gorredijk Loevestein fase 4 west en Ureterp Noord, door de gedeeltelijke vrijval van verliesvoorzieningen voor Gorredijk Loevestein fase 4 zuid (+ € 95.000,-) en Terwispel Kolderveen fase 2 (+ € 71.000,-) en door de gedeeltelijke vrijval van de voorziening nog uit te voeren werken (+ € | 75.000,-). De lasten zijn € 220.000,- lager door lagere kosten bouw- en woonrijp maken bij verschillende complexen. Wijziging in de prognose van het resultaat Het begrote nog te realiseren resultaat vanaf 2026 voor de BIE (+ € 1.037.000,-) is € 1.262.000,- hoger dan in de begroting 2025 (- € 225.000,-). Dit hoger resultaat wordt veroorzaakt door een toename van het verwachte resultaat voor Gorredijk Loevestein fase 4 zuid (+ € 961.000,-), Siegerswoude Uthôf (+ € 414.000,-), Terwispel Kolderveen fase 1 (+ € 32.000,-) Terwispel Kolderveen fase 2 (+ € 141.000,-) en een afname van het verwachte verlies voor Gorredijk industrie (+ € 58.000,-). Het verwachte resultaat is verlaagd door het complex Wijnjewoude Meester Geertswei (- € 18.000,-) en de afsluiting van de complexen Loevestein fase 4 west (- € 107.000,-) en Ureterp Noord (- € 218.000,-).

Specificatie resultaat grondexploitatie x € 1.000 | Realisatie | Begr. 2025 Realisatie 2025 Mut B25<>R25 2024 | (incl wijz) 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Baten | 147 | 122 | 58 | -64 Lasten | 171 | 277 | 155 | -122 Saldo | -24 | -155 | -97 | 58 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Baten | 891 | 698 | 1.605 | 907 Lasten | 358 | 556 | 336 | -220 Saldo | 533 | 142 | 1.269 | 1.127 Totaal grondexploitatie Baten | 1.038 | 820 | 1.663 | 843 Lasten | 529 | 833 | 491 | -342 Saldo | 509 | -13 | 1.172 | 1.185 Waarvan mutaties voorzieningen | -460 | - | -79 | -79 Waarvan doorbelaste loonkosten | 276 | 272 | 272 | - Resultaat exclusief mutaties voorzieningen en loonkosten | 325 | 259 | 1.365 | 1.106 110 111 4. Algemene risico’s in de grondexploitatie Het nemen van risico’s is inherent aan grondexploitaties. De volgende risico’s zijn van belang: • Conjunctuur- en renterisico’s, waardoor de vraag naar bouwgrond kan afnemen en extra rentekosten kunnen ontstaan. • Verandering in woon- en werkvoorkeuren en behoeftes, tussen het tijdstip van het tot stand komen van het plan en het moment van aanbieden van de bouwgrond, waardoor het product niet meer aansluit op de vraag. • Het niet tijdig kunnen verwerven van gronden en het stijgen van aankoopprijzen. • Milieurisico’s. • Planschadeclaims.

• Hogere prijsstijgingen en lagere opbrengststijgingen dan voorzien in exploitatieberekeningen. • Archeologische risico’s • Onvoldoende mogelijkheden in de met de provincie overeengekomen woningbouwruimte. De risico’s worden beheerst door het uitvoeren van (markt)onderzoeken, door te zorgen voor flexibiliteit in het proces en door vroegtijdige verwerving van grond tijdens de planontwikkeling. Daarnaast wordt de financiële ontwikkeling van de onderhanden complexen jaarlijks beoordeeld ten opzichte van de door de gemeenteraad vastgestelde exploitaties (kredieten). Als de risico’s leiden tot verwachte negatieve resultaten, zijn hiervoor voorzieningen gevormd. Actuele risico’s in de bouwgrond in exploitatie In de lopende grondexploitaties is het risico aanwezig dat toekomstige gebiedsontwikkelingen minder winstpotentie zullen hebben dan verwacht, bijvoorbeeld doordat de boekwaarden hoog opgelopen zijn door de gemaakte kosten, zoals bouwrijp maken, of door tegenvallende verkoopopbrengsten. 5. Nog te realiseren resultaten bouwgrond in exploitatie Eind 2025 waren nog 107 kavels voor woningbouw te koop in lopende bouwgrond exploitaties (BIE), waarvan 79 in Gorredijk Loevestein fase 4 zuid, 16 in Terwispel Kolderveen fase 2, 8 in Wijnjewoude (locatie OBS It Twaspan) en 4 kavels in Siegerswoude Uthôf. Er was op deze locaties 44.837 m2 bouwgrond beschikbaar voor woningbouw.

Dit is exclusief 11.000 m2 grond in Terwispel Kolderveen fase 1 waarop een geurcirkel (milieucirkel) van een boerderij ligt. Hierdoor is deze grond voor onbepaalde tijd niet beschikbaar voor woningbouw. Op het bedrijventerrein Overtoom in Gorredijk zijn alle kavels verkocht. Op bedrijventerrein Tolbaas in Gorredijk zijn eind 2025 nog 6 kavels (13.498 m2) te koop. Enkele kavels zijn gereserveerd of onder optie. De gerealiseerde en nog te realiseren resultaten per complex zien er als volgt uit: Resultaat Bouwgrond in exploitatie (BIE) per complex x € 1.000 | Resultaat 2025 | Nog te realiseren | Looptijd resultaat Woningbouwlocaties: Gorredijk - Loevestein fase 4 - west | 761 | 0 2025 Gorredijk - Loevestein fase 4 - zuid | 0 | 866 2031 Siegerswoude-Uthôf | 0 | 432 2027 Terwispel - Kolderveen fase 1 | 0 | 42 2027 Terwispel - Kolderveen fase 2 | 0 | -236 2028 Ureterp - Noord | 403 | 0 2025 Ureterp - De Hege Kamp | 0 | 0 Wijnjewoude-Meester Geertswei 6 / Locatie It Twaspan | 0 | -17 2027 Totaal woningbouwlocaties | 1.164 | 1.086 Bedrijventerreinen: Gorredijk - Industrie *) | 0 | -49 2029 Totaal bedrijventerreinen | 0 | -49 Totaal saldo resultaat | 1.164 | 1.037 *) Het verwachte verlies in de complexen Gorredijk Industrie, Gorredijk Loevestein fase 4 zuid en Terwispel Kolderveen fase 2 is afgedekt met een voorziening.

112 Investeringen Over het verloop van de lopende investeringen informeren we de gemeenteraad in overeenstemming met artikel 5 en 6 van de financiële verordening periodiek. Bij de jaarrekening stellen we voor om afgeronde investeringen af te sluiten en lichten we eventuele overschrijdingen boven de € 50.000 toe. Totale Krediet | Real. t/m 2024 | Realisatie 2025 | Totaal realisatie Restant Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Afsluite n 7040115 Nieuwbouw zoutloods | 60 | 39 | 39 | 21 | Ja GK 7123002 Bergplaats | 278 | 264 | 17 | 281 | -3 | Ja gemeentewerf Ureterp 7123215 Voorbereiding IKC De | 369 | 369 | 3 | 371 | -3 | Ja Finne BG 7123288 Nieuwbouw De | 3.997 | -150 | 2.967 | -150 | 876 | 3.843 | -150 | 154 | Ja Verbinding UP 7123291 Openbare ruimte De | 86 | 6 | 6 | 80 | Ja Verbinding UP 7124026 Vervanging Poasen | 175 | 89 | 89 | 86 | Ja BG/Poostweg HK 7124213 Nieuwbouw De Tynje | 5.749 | -288 | 5.650 | -100 | 99 | -182 | 5.749 | -282 | 1 | -6 Ja 7124214 Openbare ruimte De | 258 | 168 | 90 | 258 | Ja Tynje 7125335 Vrachtwagen | 162 | 162 | 162 | Ja 7125336 Laadkraan + haakarm | 157 | 157 | 157 | Ja 7125337 Trekker | 130 | 131 | 131 | -1 | Ja 7125338 Maaiarm | 130 | 128 | 128 | 3 | Ja 7125339 Weedmaster | 22 | 22 | 22 | Ja 7125340 Opel Vivaro-E | 48 | 47 | 47 | Ja 7129395 Gladheidmeldsysteem | 50 | 20 | 20 | 30 | Ja t.l.v.

groep 3 7129396 Calcium opslagtank | 43 | 3 | 39 | 42 | Ja Up t.l.v. groep 4 7129397 Calcium opslagtank | 43 | 39 | 39 | 4 | Ja Gk 7210102 Verv. rijbaan (dv) de | 125 | 125 | Ja van Harinxmaweg BG 7210107 Bermschade | 30 | 77 | 77 | -47 | Ja Dwarswyk BN 7420002 Noodlokaal | 390 | 196 | 144 | 340 | 50 | Ja Doarpsskoalle NS Kortezwaag | 4.095 | 0 | 26 | 0 | 16 | 42 | 0 | 4.053 | 0 Ja 7040100 Verduurzaming | 3.000 | 26 | 4 | 30 | 2.970 | Nee gemeentelijke gebouwen 7040101 Terrein en huisvesting | 350 | 2 | 2 | 348 | Nee werf TL 7040102 Wagenpark werf TL | 150 | 150 | Nee 113 Totale Krediet | Real. t/m 2024 | Realisatie 2025 | Totaal realisatie Restant Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Afsluite n 7040103 Voorbereidingskrediet | 595 | 10 | 10 | 585 | Nee verbouw gemeentehu 7123006 Nieuwbouw de Finne | 515 | 4 | 4 | 8 | 507 | Nee LG openb.

ruimte 7123210 Nieuwbouw De | 2.539 | 32 | 196 | 228 | 2.311 | Nee Opdracht UP 7123219 Nieuwbouw de Finne | 1.121 | -487 | 4 | 2 | 6 | 1.115 | -487 Nee LG voetbaldeel 7123221 Openbare ruimte de | 163 | 163 | Nee Opdracht UP 7123280 Vernieuwbouw BHS | 17.330 | -1.500 | 1.050 | -1.050 | 1.050 | -1.050 | 16.280 | -450 Nee GK 7123504 Openbare ruimte | 1.089 | 174 | 822 | 996 | 93 | Nee Kortezwaag 7124024 Doorfietsroute | 7.200 | -5.400 | 73 | 37 | 110 | 7.090 | -5.400 Nee Drachten-Heerenveen 7124025 Vervanging brug | 1.200 | 38 | 32 | 70 | 1.130 | Nee Moanleane Wijnjewoude 7124028 Wijkvernieuwing Elkien | 650 | 15 | 425 | 440 | 210 | Nee Gorredijk 7124283 MFA Gorredijk gebied | 400 | 400 | Nee naast De Treffer 7129555 Tiny Houses Gorredijk | 182 | 140 | 6 | 146 | 36 | Nee 7210000 Ombouwen 580 | 260 | 260 | Nee armaturen naar LED 7210101 Verv. bermverh. | 100 | 100 | Nee Slusleane Lippenhuizen 7210103 2025 Verv.fietsp. | 500 | 500 | Nee Boerstr. Bin.w. Weint.

7210104 2026 Vervangen beton | 200 | 200 | Nee Leppedyk Nijbeets 7210105 2026 Vervangen | 200 | 200 | Nee rijbaan Hegedyk LG- GK 7210106 Bermschade Bûtewei | 205 | 205 | Nee LN 7210108 Bermschade Bûtewei | 149 | 149 | Nee UP 7210200 MJOP KW Vervanging | 1.059 | 20 | 20 | 1.039 | Nee Bleekersbrêge GK 7210300 Vervangingsopgave | 330 | 18 | 18 | 312 | Nee oevers 7420130 Nieuwbouw De Finne | 7.428 | -38 | 319 | 319 | 7.110 | -38 Nee BG 7520001 Renovatie hoofdveld | 55 | -18 | 45 | 45 | 10 | -18 Nee LDODK 114 Totale Krediet | Real. t/m 2024 | Realisatie 2025 | Totaal realisatie Restant Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Afsluite n 7570100 Vervangen 5 fiets- | 172 | 118 | 118 | 54 | Nee voetgangersbruggen 7570101 Vervangen | 561 | 38 | 92 | 131 | 430 | Nee verkeersbrug Langpaed 7570102 Vervangen | 465 | 6 | 73 | 79 | 386 | Nee verkeersbrug Poostweg 7570200 Fietspad De Dulf - | 153 | 153 | Nee Mersken 7570201 Fietsstraat Nije Drinte | 78 | -35 | 78 | -35 Nee Wei 7610100 Overname pand | 1.878 | -1.878 | 24 | 1.189 | -1.213 | 1.213 | -1.213 | 665 | -665 Nee Ikenhiem BG 7610101 Oekraine opvang | 365 | -365 | 268 | -268 | 268 | -268 | 97 | -97 Nee Jasker NS 7610200 Voorbereiding MFC De | 1.854 | -357 | 6 | 568 | -111 | 574 | -111 | 1.280 | -246 Nee Wier UP 7610300 Voorbereiding De | 953 | 94 | 306 | 400 | 553 | Nee Skâns Riolering 2025

(GWP | 8.750 | 0 | 0 | 0 | 702 | -12 | 702 | -12 | 8.048 | 12 Nee 2024) 91.573 | -11.577 | 14.157 | -712 | 16.155 | -2.836 | 30.312 | -3.548 | 61.260 | -8.029 Toelichting overschrijding >50.000 • | Op het krediet bouw Sportcentrum Kortezwaag is een voordeel ontstaan doordat geopteerd is voor BTW belaste verhuur. Hierdoor is er recht op aftrek van een groot deel van de BTW op de investering ontstaan. • | De nieuwbouw van de Verbinding in Ureterp is binnen het beschikbaar gestelde krediet afgerond, dit levert een voordeel van € 154.000 op het krediet op. • | De openbare ruimte van de Verbinding in Ureterp is uitgevoerd en binnen het gestelde krediet uitgevoerd, dit levert een voordeel van € 80.000 op het krediet op. • | De werkzaamheden vervanging Poasen BG/Poostweg HK zijn in 2024 al afgerond. Het krediet was echter nog niet afgesloten. Het restant krediet bedraagt € 86.000. 115 116 OWO samenwerking De OWO-samenwerking werkt aan drie opdrachten: de samenwerking vanuit de OWO -afdeling aan met name uitvoerende taken, de samenwerking aan complexe opgaven en de bestuurlijke samenwerking in de regio. Deze OWO-paragraaf kijkt terug op welke wijze er in 2025 gewerkt is aan deze drie opdrachten. Samenwerking vanuit de OWO-afdelingen Algemeen In 2025 is het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de OWO-afdelingen VTH en B&R afgerond.

Het onderzoek laat zien dat er behoefte is aan een herijking van de opdracht van deze OWO-afdelingen, om duidelijkheid te creëren over welke taken in OWO-verband worden uitgevoerd en welke binnen de afzonderlijke gemeenten, en hoe de onderlinge samenwerking is ingericht. Aanleiding hiervoor zijn onder meer de toenemende complexiteit van wet- en regelgeving en maatschappelijke ontwikkelingen. In het najaar van 2025 is het proces gestart om te komen tot een vernieuwde opdrachtbeschrijving voor de OWO-afdelingen. OWO-Beheer & registratie Belastingen De overstap naar de nieuwe Belastingapplicatie is in 2025 nagenoeg afgerond. Hiermee hebben we een stap gezet in de dienstverlening naar bewoners die nu gemakkelijker inzicht kunnen krijgen in bijvoorbeeld hun WOZ-waarde. Backoffice Sociaal domein De overstap naar de drie kernapplicaties van het Sociaal Domein is weerbarstig en vraagt veel van de organisaties. Het betekent dat systemen en processen worden aangepast, dat er duidelijke werkafspraken komen en dat medewerkers nieuwe kennis en vaardighed en opdoen. In samenwerking met de aanbieder is hard gewerkt deze grote overstap voor te bereiden en uit te voeren. Dit is in 2025 niet gelukt. We verwachten de overstap in 2026 af te ronden.

OWO-Bedrijfsvoering Digitale dienstverlening Digitale dienstverlening is een structureel en doorlopend onderdeel van de bedrijfsvoering van de OWO-gemeenten. In samenhang met de Wet open overheid (Woo) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) werd ook in 2025 continue gewerkt aan het borgen, verduidelijken en doorontwikkelen van bestaande digitale kanalen en werkwijzen. In het aanwijzingsbesluit leggen we vast via welke digitale kanalen inwoners en bedrijven officiële berichten aan ons kunnen sturen. Dit besluit is in 2025 voorbereid en wordt in het voorjaar 2026 aan u voorgelegd. In 2025 is het informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld en is gestart met de implementatie van de BIO2, als basis voor een veilige en betrouwbare digitale dienstverlening. Datagedreven werken Vanuit OWO-Bedrijfsvoering richt het cluster Datamanagement zich op het vergroten van bewustwording, kennis en vaardigheden van alle medewerkers, zodat data op een verantwoorde manier kan worden benut in het dagelijks werk. Daarnaast is gewerkt aan een toekomstgerichte datastrategie die aansluit bij de informatiebehoefte van de organisaties en bijdraagt aan een duurzame informatievoorziening. Inkoop, aanbesteden en verzekeren In 2025 zijn 50 aanbestedingen doorlopen, waaronder de aanbesteding van een aantal grote verzekeringen. Hierbij is ingezet op uniformering voor de drie gemeenten.

Ook is ingezet op het verhalen van schade veroorzaakt door een derde partij. Het verzekeringsbeleid is geactualiseerd en wordt in het 1e half jaar van 2026 vastgesteld. OWO-Vergunningverlening, toezicht en handhaving Uitvoerings & handhavingsstrategie (U&H strategie) Het voormalige VTH-beleidsplan gaat door invoering van de Omgevingswet verder als de Uitvoerings & Handhavingsstrategie. Dit is de basis voor de werkzaamheden vanuit de OWO -afdeling VTH. In 2025 is de U&H-strategie voorbereid en in afstemming met beleidsafdelingen en bestuurders opgesteld. De strategie wordt in het voorjaar van 2026 vastgesteld door de colleges. 117 Samenwerking aan complexe opgaven Omgevingswet In 2025 hebben de OWO-gemeenten verdere routine ontwikkeld in het werken onder de Omgevingswet. Waar 2024 nog vooral gericht was op het op orde houden van de vergunningverlening en het mogelijk maken van initiatieven via wijzigingen van het omgevingsplan, is dit inmiddels uitgegroeid tot een stabiel en voorspelbaar proces. Tegelijkertijd is in OWO-verband gewerkt aan de gebiedsdekkende omgevingsplannen, wat heeft geresulteerd in een definitieve uitgangspuntennotitie die begin 2026 door de drie gemeenteraden is vastgesteld.

Ook is de juridische basis verder versterkt, onder meer door de evaluatie van het Verzamelbesluit bevoegdheden Omgevingswet, waarmee een belangrijke stap is gezet in de verdere professionalisering van de uitvoering. APV De jaarlijkse actualisatie van de APV wordt in gezamenlijkheid opgepakt waarbij jaarlijks een andere OWO-gemeente de coördinatie op zich neemt. Op deze wijze is het mogelijk met beperkte capaciteit toch jaarlijks de APV te actualiseren. De samenwerking aan de APV betekent niet dat er geen gemeente specifieke onderdelen mogelijk blijven. Evenementenbeleid In 2025 zijn we begonnen met het opstellen van gezamenlijk OWO-evenementenbeleid. Dit is een omvangrijk project waarbij we samen optrekken met zowel partners (waaronder veiligheidsregio en politie) en organisatoren. Afronding verwachten we eind 2026. Ondermijning Afgelopen jaar is veel aandacht geweest voor de bestrijding van ondermijning. Samen met bijvoorbeeld politie, RIEC en belastingdienst hebben we ingezet op bewustwording en zo nodig handhaving. Er zijn controles uitgevoerd bij bijvoorbeeld horeca, vakantieparken en garageboxen. Energietransitie Via het OWO-energiebureau hebben we ook in 2025 stappen gezet in de energietransitie. Drie energiecoaches werken vanuit het energiebureau aan het adviseren van inwoners.

In 2025 is er een onderzoek opgestart wat we nog meer vanuit het energiebureau kunnen oppakken. Naar verwachting wordt dit in 2026 duidelijk. Bestuurlijke samenwerking Binnen OWO-verband vindt structurele afstemming plaats tussen de colleges van de drie gemeenten op portefeuilleniveau. Dit versterkt de positie van OWO als regionale gesprekspartner richting onder andere FUMO en het Sociaal Domein Fryslân. Beleidsontwikkeling vanuit provincie, Wetterskip en Rijk wordt gezamenlijk besproken en indien gewenst gecoördineerd beantwoord. 118 Vluchtelingen In deze paragraaf verantwoorden wij ons over het gevoerde beleid, de gemaakte kosten en de te ontvangen compensatie vanwege de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. Gevoerd beleid Opsterland heeft verschillende taakstellingen op het gebied van huisvesting van vluchtelingen. Hieronder valt de opvang van Oekraïense ontheemden, de huisvesting van statushouders en de opvang van asielzoekers volgens de spreidingswet. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden moeten gemeentes locaties verzorgen. In Opsterland hebben we verschillende gemeentelijke locaties. In 2025 is voormalig schoolgebouw de Jasker in Nijbeets verbouwd voor de opvang van 25 Oekraïense ontheemden. Een deel van de Oekraïense ontheemden wordt nog in gemeentelijke particuliere locaties opgevangen.

Verschillende locatiecoördinatoren zorgen ervoor dat de opvang goed verloopt. Vanuit het gebiedsteam is extra formatie ingezet om bijvoorbeeld de leefgeldregeling goed te laten verlopen. Daarnaast worden er projectleiders ingezet voor de realisatie van locaties en werken er beleidsadviseurs aan de verschillende opgaven. In september 2024 heeft de raad besloten om voormalige zorglocatie Ikenhiem in Beetsterzwaag te verbouwen tot een doorstroomlocatie voor statushouders. Om dit goed op te zetten zijn er verschillende medewerkers aan het werk. Er is een aanbesteding geweest voor een nieuwe begeleidende partij voor de maatschappelijke begeleiding en de locatiebegeleiding voor statushouders. Deze partij is gestart in Q4 van 2025 om de bestaande begeleiding goed over te kunnen nemen. De doorstroomlocatie Ikenhiem opent begin 2026. Deze locatie draagt bij aan de spreidingswet, omdat we hiermee asielzoekerscentra ontlasten. De opgave huisvesting vluchtelingen pakken we integraal op. We zetten in op transparante communicatie en goede integratie. Onderstaande tabel geeft de inkomsten en lasten weer van de opvang in 2025.

Oekraïne baten en lasten x € 1.000 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Inkomsten Rijksvergoeding GOO en POO | 3.524 | 4.201 | 4.067 | 2.524 Transitievergoeding | - | 360 | 800 | 365 Totaal inkomsten | 3.524 | 4.561 | 4.867 | 2.889 Lasten Kosten transitie | - | 804 | 1.154 | 268 Huisvesting | 438 | 493 | 557 | 485 Verstrekkingen | 476 | 235 | 202 | 180 Begeleiding | 160 | 62 | 66 | 55 Personele lasten | 559 | 608 | 576 | 970 Overig | 17 | 50 | 3 | 92 Totaal lasten | 1.649 | 2.252 | 2.556 | 2.050 Restant (inkomsten - lasten) | 1.875 | 2.309 | 2.310 | 839 Doorstroomlocaties baten en lasten x € 1.000 | 2025 Inkomsten Normvergoeding | - Transitievergoeding | 1.898 Totaal inkomsten | 1.898 Lasten Kosten transitie | 1.213 Totaal lasten | 1.213 Restant (inkomsten - lasten) | 685 119 120 JAARREKENING Grondslagen jaarrekening De waarderingsgrondslagen en de grondslagen voor het bepalen van het resultaat zijn bedoeld als leidraad om de gepresenteerde financiële gegevens in de jaarrekening juist te interpreteren. Algemeen De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Schattingen Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat de leiding van de instelling over verschillende zaken zich een oordeel vormt en dat de leiding schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Inherent aan het maken van schattingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken. Grondslagen voor waardering en resultaat De waarderingsgrondslagen van de jaarrekening zijn gebaseerd op het BBV en vastgelegd in de Financiële Verordening. De activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings - of vervaardigingsprijs, dan wel nominale waarde. De passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voor de jaarrekening is het lasten en-batenstelsel gebruikt. Dat betekent dat we lasten en baten hebben toegerekend aan het jaar waarin de diensten of goederen zijn geleverd. Winsten worden alleen in aanmerking genomen als ze gerealiseerd zijn. Verliezen en risico’s die hun oorsprong hebben in het boekjaar, worden opgenomen als zij bekend zijn geworden voor opstelling van de jaarcijfers. Vaste activa Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Op de bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt lineair afgeschreven. De afschrijvingstermijn is dezelfde als die wordt gehanteerd voor soortgelijke eigen materiële activa.

Materiële vaste activa Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond - en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen die direct gerelateerd zijn aan het actief. Materiële vaste activa zijn fysiek aanwezige activa. De materiële vaste activa zijn naar de volgende categorieën in te delen: • Activa met een economisch nut; • Activa met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven (heffings-gerelateerd economisch nut); • Activa in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Financiële vaste activa De waardering van de financiële vaste activa is gebaseerd op de historische kostprijs c.q. nominale waarde. Indien de marktwaarde van een financieel vast actief duurzaam lager is dan de aanschafwaarde vindt afwaardering tot de lagere marktwaarde plaats. Bij (dreigende) oninbaarheid van leningen wordt een voorziening gevormd die in mindering wordt gebracht op de boekwaarde van de lening. Op deelnemingen en effecten wordt niet afgeschreven. De werkelijke waarde kan afwijken van de nominale waarde.

121 Vlottende activa Voorraden De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijp maken). Rente op grondexploitaties wordt geactiveerd en is daarmee ook onderdeel van de vervaardigingsprijs. Voor tussentijdse winstneming wordt de Percentage of Completion methode toegepast. Deze methode houdt in dat naar rato van de gerealiseerde opbrengsten en kosten de winst wordt berekend. Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid wordt een voorziening gevormd die in mindering wordt gebracht. Volgens de gekozen beleidslijn wordt er voor de vordering op openbare lichamen geen voorziening getroffen. Voor alle “overige debiteuren” wordt op basis van de ouderdomsanalyse een percentage van de hoofdsom als voorziening berekend. Liquide middelen en overlopende activa Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste passiva Eigen vermogen Reserves worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen Volgens het BBV mag er een voorziening worden gemaakt in deze vier gevallen: • Er zijn verplichtingen en verliezen waarvan de hoogte op de balansdatum niet zeker is, maar die wel redelijk ingeschat kunnen worden; • Er zijn op de balansdatum risico’s die kunnen leiden tot verplichtingen of verliezen, waarvan de hoogte al redelijk in te schatten is; • Er zullen kosten worden gemaakt in een volgend begrotingsjaar. Hiervoor mag een voorziening worden gevormd als het maken van die kosten zijn oorsprong mede in het huidige of in voorafgaande begrotingsjaren vindt en de voorziening is bedoeld om de lasten gelijk te verdelen over een aantal begrotingsjaren; • Er worden bijdragen verstrekt aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale of contante waarde. Vaste schulden > 1 jaar Onder vaste schulden worden verstaan de schulden met een rente typische looptijd van 1 jaar of langer. De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met de aflossingen. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Niet uit de balans blijkende verplichtingen In de categorie niet uit de balans blijkende verplichtingen worden de meerjarige inkoopcontracten opgenomen tegen de resterende contractwaarde.

Grondslagen voor resultaatbepaling Volledigheid opbrengsten CAK Omdat de gemeente afhankelijk is van het CAK kan de gemeente zelf de volledigheid van de opbrengsten uit de eigen bijdragen van het CAK niet garanderen. Intern worden controles uitgevoerd om vast te stellen of het CAK-cliënten volledig in hun administratie heeft opgenomen (waaronder controle melding cliënt en opgave CAK). 122 Personeelslasten Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Door het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden wegens jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende verlofaanspraken. Algemene uitkering Over de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen volgens de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling. Dividend Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend vastgesteld wordt. Continuïteit De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling.

Normenkader De Kadernota Rechtmatigheid van de commissie besluit begroting en verantwoording geeft instructies voor het opstellen van het normenkader. Het normenkader is de inventarisatie van wet - en regelgeving van hogere overheden en van de gemeente zelf voor financiële beheers handelingen. Het normenkader is het gehele jaar actueel gehouden en op 26 januari 2026 vastgesteld. Bij de controles is de praktijk getoetst aan de wet- en regelgeving. Rechtmatigheid De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld volgens de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en de Financiële verordening Opsterland 2025. Balans Omdat er niet tussentijds wordt afgerond in de tabellen kan het voorkomen dat de totalen | -1 of +1 afwijken.

Activa | Passiva x € 1.000 | 31-12-2025 | 31-12-2024 x € 1.000 | 31-12-2025 | 31-12-2024 Vaste activa | Vaste passiva Immateriële vaste activa | 1.146 | 989 Eigen vermogen | 54.969 | 50.692 Materiële vaste activa | 80.637 | 68.728 Voorzieningen | 10.782 | 9.940 Financiële vaste activa | 2.750 | 2.723 Vaste schulden | 25.400 | 29.200 Totaal vaste activa | 84.533 | 72.440 Totaal vaste passiva | 91.151 | 89.832 Vlottende activa | Vlottende passiva Voorraden | 2.959 | 973 Vlottende schulden | 4.601 | 4.996 Uitzettingen | 16.891 | 31.426 Overlopende passiva | 22.001 | 20.685 Liquide middelen | 582 | 557 Overlopende activa | 12.790 | 10.118 Totaal vlottende activa | 33.221 | 43.073 Totaal vlottende passiva | 26.603 | 25.682 Totaal activa | 117.754 | 115.513 Totaal passiva | 117.754 | 115.513 123 Uitgebreide Balans Uitgebreide balans activa x € 1.000 | 31-12-2025 | 31-12-2024 Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Bijdrage aan activa in eigendom van derden | 1.146 | 989 Totaal immateriële vaste activa | 1.146 | 989 Materiële vaste activa Economisch nut | 58.584 | 48.669 Economisch nut, dekking door heffing | 10.081 | 9.940 Maatschappelijk nut | 11.972 | 10.120 Totaal materiële vaste activa | 80.637 | 68.728 Financiële vaste activa Kapitaalverstrekking aan deelnemingen | 260 | 260 Overige langlopende leningen | 2.490 | 2.463 Totaal financiële vaste activa | 2.750 | 2.723 Totaal

vaste activa | 84.533 | 72.440 Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk bouwgronden in exploitatie woningbouwterreinen | 2.485 | 380 Onderhanden werk bouwgronden in exploitatie bedrijventerreinen | 776 | 982 Verliesvoorziening | -302 | -390 Totaal voorraden | 2.959 | 973 Uitzettingen < 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen | 5.676 | 4.942 Uitzettingen in Rijks schatkist | 8.278 | 24.364 Overige vorderingen | 2.937 | 2.120 Totaal uitzettingen < 1 jaar | 16.891 | 31.426 Liquide middelen Banken | 582 | 557 Totaal liquide middelen | 582 | 557 Overlopende activa Overige overlopende activa | 12.790 | 10.118 Totaal overlopende activa | 12.790 | 10.118 Totaal vlottende activa | 33.221 | 43.073 Totaal activa | 117.754 | 115.513 124 Uitgebreide balans passiva Passiva x € 1.000 | 31-12-2025 | 31-12-2024 Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve | 28.936 | 23.549 Kapitaallasten dekkingreserves | 13.398 | 13.335 Bestemmingsreserves | 8.392 | 8.305 Gerealiseerd resultaat | 4.242 | 5.503 Totaal Eigen vermogen | 54.969 | 50.692 Voorzieningen Voorzieningen | 10.782 | 9.940 Totaal voorzieningen | 10.782 | 9.940 Vaste schulden Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen | 25.400 | 29.200 Totaal vaste schulden | 25.400 | 29.200 Totaal vaste passiva | 91.151 | 89.832 Vlottende passiva Vlottende schulden Overige vlottende schulden | 4.601 | 4.996

Totaal vlottende schulden | 4.601 | 4.996 Overlopende passiva Overige overlopende passiva | 22.001 | 20.685 Totaal overlopende passiva | 22.001 | 20.685 Totaal vlottende passiva | 26.603 | 25.682 Totaal passiva | 117.754 | 115.513 Niet uit de balans blijkende verplichtingen: | 31-12-2025 | 31-12-2024 Gewaarborgde leningen en garantstellingen | 17.219 | 18.187 - | - 17.219 | 18.187 125 Toelichting Balans : Activa Vaste activa De vaste activa bestaan uit immateriële vaste activa; materiële vaste activa en financiële vaste activa. Per onderdeel wordt een nadere toelichting/specificatie gegeven. x € 1.000 | Boekwaarde | Investeringen | Desinvesterin | Afschrijvingen | Aflossingen | Bijdragen van | Boekwaarde 31-12-2024 | gen | derden | 31-12-2025 Immateriële vaste activa | 989 | 203 | - | - | - | -46 | 1.146 Materiële vaste activa | 68.728 | 23.020 | -7.919 | -3.192 | - | - | 80.637 Financiële vaste activa | 2.723 | 55 | -28 | - | - | - | 2.750 Totaal | 72.440 | 23.278 | -7.948 | -3.192 | - | -46 | 84.533 Immateriële vaste activa x € 1.000 | Boekwaarde | Investeringen Desinvesteringen | Afschrijvingen | Bijdragen van | Boekwaarde 31-12-2024 | derden | 31-12-2025 Kost onderz ontw | 118 | 203 | 0 | - | - | 322 Activa in eigendom van | 871 | - | - | - | -46 | 825 derden Totaal | 989 | 203 | - | - | -46 | 1.146 126 Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn te verdelen in

materiële vaste activa met een economisch nut, economisch nut met een dekking door heffing en maatschappelijk nut. x € 1.000 | Boekwaarde Her | - | Investeringen Desinvesterin | Afschrijvinge | Bijdragen van | Boekwaarde 31-12-2024 | rubricering | gen | n | derden | 31-12-2025 Economisch nut Bedrijfsgebouwen | 38.388 | -1.433 | 15.087 | -3.192 | -1.160 | - | 47.690 Grond-, weg- en | 3.891 | -324 | 45 | -1.012 | -246 | - | 2.353 waterbouwkundige werken Overige machines | 842 | - | 99 | - | -221 | - | 720 Overige materiële vaste activa | 4 | 140 | 6 | - | -4 | - | 146 Vervoermiddelen | 1.001 | - | 624 | -97 | -71 | - | 1.457 Gronden en terreinen | 9.840 | 1.617 | 3.664 | -3.606 | - | - | 11.515 Voorziening gronden en | -5.297 | - | - | - | - | - | -5.297 terreinen Totaal economisch nut | 48.669 | - | 19.525 | -7.907 | -1.702 | - | 58.584 Economisch nut, dekking door heffing Grond-, weg- en | 9.940 | - | 792 | -12 | -638 | - | 10.081 waterbouwkundige werken Maatschappelijk nut Grond-, weg- en | 9.964 | - | 2.704 | - | -819 | - | 11.848 waterbouwkundige werken Overig | 156 | - | - | - | -32 | - | 124 Totaal maatschappelijk nut | 10.120 | - | 2.704 | - | -851 | - | 11.972 Totaal | 68.728 | - | 23.020 | -7.919 | -3.192 | - | 80.637 Toelichting materiële vaste activa Er zijn geen afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen geweest in 2025 Financiële vaste activa x € 1.000 |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://opsterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b4d139be-9f2b-44b4-b58b-88b878c31a48?agendaItemId=1321d032-d1d9-4fd8-85ff-bc6a73755547