Bijlage 1 - Jaarstukken 2020.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 1 juni 2021
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 4 Inleiding ......................................................................................................................................................... 6 Programma 0 | Bestuur en ondersteuning .................................................................................................... 8 Thema Bestuur .......................................................................................................................................... 8 Thema Dienstverlening en Organisatie ................................................................................................... 11 Programma 1 | Veiligheid ............................................................................................................................ 18 Thema Openbare orde en veiligheid ....................................................................................................... 18 Programma 2 | Verkeer en vervoer ............................................................................................................. 22 Thema Verkeer, vervoer en wegen .........................................................................................................
22 Programma 3 | Economie ............................................................................................................................ 26 Thema Werken ........................................................................................................................................ 26 Thema Grondexploitatie - bedrijventerreinen .......................................................................................... 28 Programma 4 | Onderwijs ............................................................................................................................ 31 Thema Onderwijs .................................................................................................................................... 31 Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie .................................................................................................. 38 Thema Cultuur ......................................................................................................................................... 38 Thema Toerisme en recreatie ................................................................................................................. 39 Thema Openbaar groen ..........................................................................................................................
42 Thema Sport ............................................................................................................................................ 44 Programma 6 | Sociaal domein ................................................................................................................... 48 Thema Uitvoering sociale wetgeving ....................................................................................................... 48 Thema Maatschappelijke ondersteuning ................................................................................................. 54 Thema Jeugdhulp .................................................................................................................................... 57 Thema Dorpenbeleid en dorpshuizen ..................................................................................................... 60 Programma 7 | Volksgezondheid en milieu ................................................................................................. 67 Thema Milieu ........................................................................................................................................... 67 Thema Gezonde samenleving.................................................................................................................
68 Thema Duurzaamheid ............................................................................................................................. 71 Programma 8 | Bouwen, wonen en gronden ............................................................................................... 78 Thema Ruimtelijke ordening .................................................................................................................... 78 Thema Wonen ......................................................................................................................................... 80 Thema Grondexploitatie - niet bedrijventerreinen ................................................................................... 81 Paragrafen ................................................................................................................................................... 85 Lokale heffingen ...................................................................................................................................... 85 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................. 87 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 90
4
Financiering ............................................................................................................................................. 95 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................... 98 Toezicht en controle op de gemeente ..................................................................................................... 99 Verbonden partijen ................................................................................................................................ 102 Grondbeleid ........................................................................................................................................... 114 Projecten................................................................................................................................................ 118 OWO samenwerking ............................................................................................................................. 118 Corona ................................................................................................................................................... 124 Jaarrekening ..............................................................................................................................................
130 Grondslagen jaarrekening ..................................................................................................................... 130 Balans en toelichting ............................................................................................................................. 132 Overzicht van baten en lasten met toelichting ....................................................................................... 153 Uiteenzetting financiële positie .............................................................................................................. 166 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) ............................................................. 167 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld .......................................................................... 181 Algemene dekkingsmiddelen................................................................................................................. 182 Kosten Overhead ................................................................................................................................... 183 Vennootschapsbelasting .......................................................................................................................
183 Onvoorzien ............................................................................................................................................ 183 Bijlage: Overzicht bezuinigingen per programma.................................................................................. 183
5
Inleiding Inleiding Hierbij bieden wij u de jaarstukken met onze verantwoording van het gevoerde bestuur in het jaar 2020 aan. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en de controleverklaring. Het jaarverslag bevat de beleidsinhoudelijke verantwoording. De jaarrekening bevat de financiële verantwoording. De jaarrekening is in overeenstemming met de daarvoor geldende voorschriften opgesteld.
Het in de begroting, inclusief wijzigingen, verwachte resultaat was € 0,4 miljoen voordelig. De jaarrekening geeft een voordeliger resultaat van € 2,1 mln. Het verschil van € 1,7 mln. wordt voor € 2,2 mln. veroorzaakt door meevallende incidentele baten en lasten. Het structurele resultaat is met € - 0,6 mln. € 0,4 mln. nadeliger uitgevallen dan begroot. Dit nadeel is in belangrijke mate veroorzaakt door tekorten op Jeugd en WMO. Deze tekorten blijken moeilijk terug te dringen. Een deel wordt bepaald doordat bezuinigingen niet gehaald zijn en een deel ontstaat door kostenstijgingen (abonnementstarief en aanbesteding hulpmiddelen). Door het invoeren van diverse maatregelen zijn de uitgaven voor Jeugd en WMO t.o.v. 2019 aanzienlijk gedaald. Echter dit was nog onvoldoende om de tekorten volledig terug te dringen. Vooral omdat veel van deze kosten niet c.q. niet makkelijk door de gemeente zijn te beïnvloeden. Ook is de transformatieopgave nog volop in beweging. Vergeleken met het structureel resultaat van de jaarrekening 2019 is er wel een enorme vooruitgang geboekt. Het structureel tekort is t.o.v. van 2019 namelijk met meer dan 90% afgenomen van € -6,3 mln. naar € -0,6 mln. Voor 2021 blijft de uitdaging om de tekorten nog verder te beperken op die onderdelen waar wel invloed op kan worden uitgeoefend.
Per programma vindt u de nadere toelichting voor zowel in de structurele als incidentele baten en lasten.
Financieel beeld jaarrekening 2020
Jaarrekening 2019
Begroting 2020
Begroting 2020 incl. wijz.
Jaarrekening 2020
Totaal resultaat voor mutaties reserves
-1.717.000
-1.540.000
-144.000
2.365.000
Mutaties reserves
8.309.000
372.000
532.000
-259.000
Totaal resultaat na mutaties reserves
6.593.000
-1.168.000
388.000
2.106.000
Structureel resultaat
-6.303.000
-1.167.000
-166.000
-616.000
Incidenteel resultaat
12.896.000
-1.000
554.000
2.722.000
Splitsing structureel / incidenteel:
6
Totaal resultaat
6.593.000
-1.168.000
388.000
2.106.000
Toelichting gerealiseerd beleid Het beleid wat wordt verantwoord in de jaarstukken 2020 is het beleid dat is gebaseerd op het “Coalitieakkoord 2018 – 2022”, aangevuld met de specifieke beleidskaders die de raad in het recente verleden heeft vastgesteld en de lange termijn visie die is vastgelegd in “Romte en ferskaat 2013”. Het jaar 2020 zal als een bijzonder jaar de geschiedenisboeken ingaan. Na een normaal begin van het jaar sloeg de uitbraak van het coronavirus in de tweede helft van maart hard toe. Deze uitbraak, die uiteindelijk een pandemie werd, dachten we medio maart nog te kunnen bedwingen met een stevige lockdown van drie weken. Maar de realiteit is helaas dat de pandemie uiteindelijk het hele jaar op zijn kop heeft gezet en ook 2021 nog steeds stevig in zijn greep heeft. De pandemie heeft, naast in het dagelijkse leven, ook gevolgen gehad voor het kunnen uitvoeren van de doelen zoals vastgesteld in de begroting 2020. Zeker voor die sectoren die door deze crisis het zwaarst zijn getroffen, zoals cultuur, recreatie en gezondheid, geldt dat een aantal doelen in 2020 niet zijn gehaald. In de betreffende programma's wordt daar dieper op ingegaan. Daarnaast leggen we in een aparte "Coronaparagraaf" verantwoording af over het gevoerde beleid, de gemaakte kosten en de ontvangen compensatie in verband met de coronacrisis.
Naar aanleiding van gesprekken met de raad over hoe het, financiële, inzicht in de voortgang van de doelen kan worden verbeterd is in deze jaarstukken een aantal verbeteringen doorgevoerd. Zo is in de financiële toelichting per programma het financieel overzicht uitgebreid met de van toepassing zijnde (wettelijke) taakvelden. Ook de toelichting is nu per taakveld georganiseerd. Door deze opbouw is een beter inzicht in financiële realisatie per programma en per taakveld. Daarnaast zijn de relevante beleidsindicatoren uitgebreid met de data van de voorliggende jaren. Hierdoor is de ontwikkeling van de indicatoren eenvoudiger te volgen. Verder zijn veel tabellen gestroomlijnd en vooral compacter geworden. Met deze verbeteringen hopen we dat de leesbaarheid is verbeterd. Toelichting resultaat De toelichting op het resultaat en een volledig overzicht van de incidentele baten en lasten staat in de toelichting op het overzicht van baten en lasten. De controleverklaring De jaarstukken 2020 zijn door de accountant gecontroleerd. Deze heeft zowel voor de getrouwheid als de rechtmatigheid een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Wij verwachten dat wij met de beleidsmatige en financiële inhoud van dit document opnieuw een transparante verantwoording hebben afgelegd. Beetsterzwaag, 5 juli 2021.
de secretaris
de burgemeester
Marjan van der Weij
Ellen van Selm
7
Programma 0 | Bestuur en ondersteuning Programma 0 | Bestuur en ondersteuning In 2018 is de coalitie van Opsterlands Belang, PvdA en ChristenUnie gestart. In het coalitieakkoord is gekozen voor een nieuwe manier van besturen: modern besturen. Juist in de gemeente staat de overheid dichtbij mensen en moet duidelijk zijn wat je wel of niet van die overheid kan verwachten. Ook moet duidelijk zijn hoe besluiten tot stand komen en hoe en wanneer je daar invloed op kan hebben. De gemeenteraad komt meer aan bod aan de voorkant van het proces. Daarnaast gaan we door met het integriteitsbeleid van de afgelopen jaren. De kernwaarden van modern bestuur zijn transparantie, openbaarheid en resultaatgerichtheid. Opsterland is een zelfstandige gemeente in Zuidoost-Friesland en wil die zelfstandigheid behouden. De gemeente Opsterland zoekt naast de samenwerking in OWO-verband ook de verbinding met andere gemeenten, zoals met Heerenveen en Smallingerland, maar ook breder. Wij maken deel uit van de P10, momenteel als voorzitter, het snel groeiende samenwerkingsverband van inmiddels 29 grote plattelandsgemeenten. Eind november 2020 is burgemeester Van Selm herbenoemd als voorzitter voor een tweede periode van 4 jaar. Vanuit deze positie brengen wij onze ambities en uitdagingen onder de aandacht van de landelijke en Europese politiek. Dit doen wij bijvoorbeeld via de VNG en de VFG.
Adequate en persoonlijke dienstverlening is belangrijk. Naast de dienstverlening in het gemeentehuis zullen steeds meer producten digitaal beschikbaar zijn voor inwoners en bedrijven. Over onze dienstverlening en andere onderwerpen communiceren we actief en professioneel. We zijn een professionele organisatie, met aandacht voor modern werkgeverschap en werknemerschap. De strategische personeelsplanning (juiste persoon op de juiste plaats op het juiste moment) is hier een belangrijk onderdeel van. Maar we onderzoeken ook wat nodig is om de beschikbare kantoorruimte en de (digitale) werkprocessen te verbeteren. Hierbij nemen we de ervaringen die we in 2020 hebben opgedaan met thuiswerken mee. Daarnaast zijn we door programmasturing beter in staat om te sturen op resultaat. Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2018-2022 - Brêge nei de takomst Informatiebeleidsplan OWO-gemeenten 2017-2020 Raadsbesluit samenwerken met andere gemeenten Standpuntbepaling voortgang OWO-samenwerking (2016) Romte en ferskaat 2013
Thema Bestuur Thema Bestuur
Doelstellingen We werken samen met inwoners aan een duurzame, sociale en leefbare gemeente
Maatregelen Wij dragen met de Regiodeal Zuidoost-Friesland bij aan de brede welvaart Afgelopen zomer is de aanvraag Regio Deal Zuidoost-Friesland (vijf gemeenten samen met Provincie en Wetterskip) gehonoreerd met een rijksbijdrage van €15.000.000,- voor de periode 2020 - 2023. De cofinanciering van de rijksbijdrage is gevonden binnen bestaande projecten en middelen In ZuidoostFriesland die bijdragen aan de doelen van de Regio Deal. Nadien is een en ander verder uitgewerkt tot de Regio Deal Zuidoost-Friesland. Opsterland is bestuurlijk trekker van de Regiodeal. Het kabinet heeft de ambitie om met de regionale partners Regio Deals af te sluiten, ter versterking van de regio’s en daarmee de samenleving. Uitgangspunt is de eigen regionale kracht. In de deals werken Rijk en regio samen aan meervoudige opgaven die bijdragen aan de brede welvaart.
8
Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder Wat hebben we gedaan In 2020 is de gemeenteraad per brief van 7 juli 2020 geïnformeerd over de toegekende rijksbijdrage Regiodeal Zuidoost Friesland. In een informatieve raadsbijeenkomst op 12 oktober 2020 is de Regiodeal verder toegelicht en besproken. In de Samenwerkingsovereenkomst tussen de partners Regiodeal Zuidoost Friesland is afgesproken dat iedere partner €1.600.000,- euro voor “eigen projecten” kan besteden. In de brief van 7 juli is de verdeling daarvoor benoemd; €1.200.000,- voor het uit te werken programma Geweldig Gorredijk en € 400.000,- voor de herinrichting van De Brink Bakkeveen. Het voornemen is om de rijksbijdrage €1.600.000,- in 2021 op te vragen bij de regiokassier en als begrotingswijziging te verwerken. Bij de afzonderlijke besluitvorming over de respectievelijke (deel)projecten en het programma kunnen de budgetten worden toegekend/vrijgegeven. Wij voeren de ontwikkelagenda's uit Op basis van het coalitieakkoord 2018-2022 zijn in 2019 drie ontwikkelagenda's vastgesteld door de raad. Voor de thema's Inclusieve samenleving, Leefbaarheid en Duurzaamheid zijn tien ambities geformuleerd. In de ontwikkelagenda's staat hoe tot 2022 aan het realiseren van deze ambities wordt gewerkt. Verantwoordelijke: A.
Postma Wethouder Wat hebben we gedaan In 2020 is in de mid term review 2018-2020 verslag gedaan over de voortgang van de realisatie van de afspraken in het kader van de ontwikkelagenda's in het coalitieakkoord. Wij bewaken en bevorderen rechtsstatelijke en democratische waarden en burgerschap in de samenleving en we hebben een modern bestuur met als kernwaarden transparantie, openbaarheid en resultaatgerichtheid. Wij stimuleren democratische beginselen en burgerschap en stellen de grondwet centraal. We streven naar bestuurlijke vernieuwing als daarmee de gemeenschap gediend wordt, bijvoorbeeld door initiatieven uit de samenleving te faciliteren.
Maatregelen Wij betrekken de samenleving meer bij de besluitvorming De krêft fan de mienskip blijft belangrijk. Wij zoeken waar mogelijk actief de samenwerking met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder Wat hebben we gedaan Door de coronacrisis is het in 2020 vaak lastig gebleken om bijeenkomsten te organiseren om in gesprek te gaan met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In sommige gevallen konden bijeenkomsten gelukkig digitaal worden georganiseerd. Wij hebben de lopende samenwerking in projecten als MFA Tijnje, Kansen voor Beetsterzwaag en het mienskipsinitiatief in Gorredijk voortgezet. Wij zorgen dat onze organisatie voldoet aan de AVG, zodat de privacy van burgers gewaarborgd is Sinds 25 mei 2018 is de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) vervangen door de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Deze nieuwe verordening stelt strengere eisen aan de verwerking van persoonsgegevens door organisaties en haar medewerkers en versterkt de rechten van betrokkenen (burgers).
9
Maatregelen Wij hanteren een stappenplan om te voldoen aan de AVG De gemeente Opsterland heeft gekozen om een stappenplan te volgen om de voortgang van de invoering van de nieuwe privacywetgeving te monitoren en werkbaar uit te voeren. Doel hiervan is om ons te kunnen verantwoorden over waar we staan met betrekking tot privacy en gegevensbescherming. Als gemeente hebben we de eigen verwerkingen in kaart gebracht(via het model van de VNG) en maken we de afspraken met ketenpartners op het gebied van uitwisselen van (persoonsgegevens) inzichtelijk. Verantwoordelijke: R. Jonkman Wethouder Wat hebben we gedaan In 2021 wordt er verder gewerkt aan de implementatie van de privacywetgeving in de gemeente Opsterland. Dit om de kwaliteit van de in kaart gebrachte verwerkingen te toetsen, medewerkers te trainen en nieuw beleid te ontwikkelen. Opsterland is bestuurlijk zelfstandig en in staat om toekomstige opgaven uit te voeren, zelf of in samenwerking met (keten)partners
Maatregelen De raad houdt sturing op verbonden partijen Het is efficiënt en soms verplicht gemeentelijke taken samen met andere gemeenten uit te voeren. De gemeenteraad wil grip houden op wat verbonden partijen doen en wat dat kost. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan De raad is geïnformeerd over begrotingen en jaarstukken van de verbonden partijen. Daarnaast zijn er informatiebijeenkomsten georganiseerd door bijvoorbeeld de FUMO om raadsleden extra te informeren over de activiteiten van deze verbonden partijen. De raad is bovendien actief geïnformeerd over actuele kwesties bij verbonden partijen, bijvoorbeeld over de situatie bij Caparis. In OWO-verband werken wij samen op ambtelijk niveau en trekken wij samen op in regionale verbanden De gemeente zet de samenwerking met Ooststellingwerf en Weststellingwerf voort. OWO heeft de volgende gezamenlijke afdelingen: Bedrijfsvoering (financiële administratie, personeels- en salarisadministratie, inkoop en aanbesteding, ICT, documentaire informatievoorziening en verzekeringen); gehuisvest te Wolvega. Beheer en Registratie (belastingen, vastgoedinformatie en backoffice Werk, inkomen en zorg) ; gehuisvest te Oosterwolde; Vergunningverlening, toezicht en handhaving; gehuisvest te Gorredijk. De resultaten van deze samenwerking vloeien voort uit de afspraken in de Bestuursovereenkomst 2015.
Voor meer inhoudelijke informatie over het OWO-verband wordt u verwezen naar de OWO-paragraaf verderop in de jaarstukken. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan De OWO-samenwerking is in 2020 voortgezet. Naast de gezamenlijke afdelingen is er ook afstemming over beleid en voorbereiding van bijvoorbeeld bestuurlijke overleggen van FUMO. In november 2018 heeft de raad een motie aangenomen over het verkennen van een gezamenlijke visie op de OWO-samenwerking. De voorbereidingen hiervoor zijn in 2019 gestart. De in 2020 voorziene radenbijeenkomst is vanwege de coronacrisis niet doorgegaan en is vervangen door een
10
schriftelijke raadpleging. Eind 2020 is de nieuwe visie naar de raden gestuurd (besluitvorming in 2021). Via het voorzitterschap van de P10 dragen wij bij aan verbetering van de leefbaarheid van het platteland De gemeente Opsterland is voorzitter van de P10, het netwerk van tweeëntwintig grote plattelandsgemeenten. De P10 werkt vanuit verschillende thema's aan de verbetering van de leefbaarheid van het platteland. P10 lobbyt bijvoorbeeld voor meer aandacht van het Rijk voor de specifieke problemen van plattelandsgemeenten, maar laat ook zien dat het platteland ruimte biedt voor oplossingen voor problemen die in heel Nederland spelen. Dit biedt ook kansen en voordelen aan Opsterland. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan De P10 had eind 2020 22 deelnemende gemeenten, ondertussen zijn er 29 deelnemende gemeenten. In 2020 heeft de P10 voor meerdere thema's gelobbyd. Het belangrijkste thema was het tekort op de middelen die gemeenten van het Rijk krijgen voor de uitvoering van Wmo en Jeugdzorg. Daarnaast laat de P10 zijn stem horen in onderwerpen als energietransitie, stikstof, 5G en onderwijs. De P10 heeft in 2020 bovendien zijn Agenda Platteland gelanceerd, waarmee de belangen van plattelandsgemeenten in brede zin worden behartigd, ook in aanloop naar de vorming van een nieuw kabinet.
Burgemeester Van Selm is lid van het bestuur van de VNG en van de Corona klankbordgroep VNG waar zij ook de inbreng van de P10 levert.
Thema Dienstverlening en Organisatie Thema Dienstberlening en Organisatie
Doelstellingen De gemeente heeft de bedrijfsvoering op orde Een goede bedrijfsvoering is noodzakelijk om de dienstverlening aan de maatschappij en burgers te kunnen leveren. Dit moet op een zo slim mogelijke manier gebeuren waarbij er oog blijft voor het doel wat we dienen. De uitkomsten uit het organisatieontwikkelingstraject worden gebruikt om waar nodig de bedrijfsvoering te stroomlijnen.
Maatregelen Invoeren van Anders werken daar waar het past Medewerkers worden zo veel mogelijk gefaciliteerd om ‘anders te werken’ in de nieuwe netwerksamenleving. Verantwoordelijke: R. Jonkman Wethouder Wat hebben we gedaan Om tijd- en plaatsonafhankelijk werken mogelijk te maken, is in 2020 begonnen met het nieuwe devicebeleid. Dit betekent dat op termijn alle medewerkers een laptop hebben om zowel in het gemeentehuis als elders te kunnen werken. Dit sluit aan bij de organisatieontwikkeling en de ervaringen die de organisatie heeft opgedaan tijdens de coronacrisis. Vanwege de organisatieontwikkeling en de coronacrisis heeft de werkgroep Werkplek van de toekomst geïnventariseerd hoe de werkplek er na de coronacrisis uit kan zien. Hieruit is onder andere naar voren gekomen dat een deel van de medewerkers vaker dan voor de coronacrisis wil thuiswerken. In 2021 wordt dit concreet uitgewerkt in een plan om bijvoorbeeld meer flexplekken en meer ruimte voor ontmoeting en overleg te creëren.
11
Wij versterken het opdrachtgeverschap Sturen op resultaat in plaats van op inspanning betekent dat we onze rol als opdrachtgever willen versterken. Als we als gemeente niet tevreden zijn over geleverde diensten, gaan we op zoek naar andere aanbieders of oplossingen. Het gaat zowel om het versterken van intern opdrachtgeverschap via programmagestuurd werken, als om de manier waarop we omgaan met onze partners buiten het gemeentehuis. Verantwoordelijke: R. Jonkman Wethouder Wat hebben we gedaan Deze aanpak is onderdeel van het contracteringsproces. Ook in 2020 zijn volgens het beleid leveringen en diensten ingekocht. Hierbij zijn geen uitzonderlijke situaties opgetreden. Dienstverlening is adequaat en persoonlijk
We breiden het aantal digitaal beschikbare producten verder uit (Digitale Agenda 2020) en stimuleren het gebruik van het digitale kanaal. We maken gebruik van nieuwe manieren van dienstverlening.
Maatregelen In 2024 voldoen we aan de Digitale Agenda 2024 De Digitale Agenda Gemeenten 2024 is de opvolger van de eerste gemeentebrede Digitale Agenda (2015-2020) en vormt de invulling van de meerjarige agenda voor de opgave 'Informatiesamenleving'. Digitalisering is niet meer alleen een onderwerp van de ICT-afdeling, maar verschuift naar de kern van de samenleving en het functioneren van de overheid. Dat leidt tot een aantal veranderingen ten opzichte van de Digitale Agenda 2020. De nadruk komt meer te liggen op ‘(digitale) samenleving’ en ‘overheid’, in plaats van op digitale infrastructuur en overheid. Verantwoordelijke: R. Jonkman Wethouder Wat hebben we gedaan In 2020 is er visie online dienstverlening vastgesteld. Hierin zijn ambities opgenomen op het gebied van digitale dienstverlening, website en toegankelijkheid. De daadwerkelijk implementatie van deze visie zal grotendeels in 2021 plaatsvinden. In 2020 zijn we gestart met het meten van succesratio's van een aantal digitale webformulieren (aanvragen uittreksel BRP, doorgeven verhuizing, aangifte overlijden). Webformulieren vormen voor inwoners en bedrijven de toegangspoort tot onze digitale dienstverlening. De succesratio geeft inzicht in de gebruiksvriendelijkheid van onze webformulieren. De ratio meet het aantal online aanvragen en zet deze af tegen het aantal voltooide aanvragen.
12
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
Eenheid
2018
2019
2020
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
7,1
7,3
7,4
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
6,7
7,1
7,0
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
635
692
688
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
13,0%
11,0%
10,3%
Overhead
% van totale lasten
11,2%
9,0%
11,4%
Bron: eigen gegevens De berekening van deze indicatoren is gebaseerd op het document van de VNG ´Definities beleidsindicatoren ‘bestuur en organisatie´.
Verbonden partijen Bedrijven die voortkomen uit de verkoop van Essent namelijk Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV, CBL (Cross Border Leases) Vennootschap BV, CSV Amsterdam B.V. (voormalig Claim Staat Vennootschap B.V.) voort gekomen uit de verkoop van Essent. CBL Vennootschap BV is ontbonden per 9 april 2020.
NV Bank Nederlandse Gemeenten.
Vennootschapsbelasting De verwachte lasten in verband met de vennootschapsbelasting zijn voor 2020 € 0,Onvoorzien Voor onvoorziene uitgaven is voor 2020 € 37.500 beschikbaar (€ 1,25 per inwoner). In 2020 is geen gebruik gemaakt van deze post.
13
Wat heeft het gekost?
14
Resultaat programma x € 1.000 Exploitatie
Realisatie 2019
Begroting 2020 (primair)
Begroting 2020 (incl wijzigingen)
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten
17.011
16.085
14.087
15.511
1.425
Baten
64.118
56.217
56.731
59.272
2.541
Saldo voor bestemming
47.108
40.132
42.645
43.761
1.116
Lasten
38
-
1.900
1.906
6
Baten
5.455
-
1.197
1.197
-
Saldo na bestemming
52.525
40.132
41.942
43.051
1.110
Mutaties reserves
Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie
Begroting 2020
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Saldo per taakveld 0.1 Bestuur
-1.310
-1.512
-202
0.10 Mutaties reserves
144
-260
-404
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
388
-
-388
0.2 Burgerzaken
-967
-908
58
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
251
194
-57
0.4 Overhead
-9.503
-9.510
-7
0.5 Treasury
-69
-64
5
0.61 OZB woningen
2.277
2.265
-12
0.62 OZB niet-woningen
1.431
1.510
78
0.64 Belastingen overig
1.998
2.386
387
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
48.188
49.395
1.207
-40
6
46
42.789
43.501
712
-1.900
-1.900
-
-6
-6
-1.900
-1.906
-6
AR vrije deel resultaat begroting en perspectiefbrief
1.068
1.068
-
Onttrekking AR vrije deel tbv OWO-bedrijfsvoering
76
76
-
Onttrekking AR vrije deel tbv Koaibosk aanpassingen gebouw
15
15
-
0.8 Overige baten en lasten Saldo voor bestemming Stortingen reserves AR vrije deel resultaat begroting en perspectiefbrief Organisatiedoelstellingenfonds Totaal stortingen reserves Onttrekkingen reserves
15
Onttrekking AR vrije deel tbv Asbestsanering Bûtewei-Ureterp
38
38
-
Totaal onttrekkingen reserves
1.197
1.197
-
Saldo na bestemming
42.086
42.792
706
Tussen het hoofdoverzicht en de specificatie per taakveld zit een verschil van -260 (144 begroting). Dit ontstaat door dat alle mutaties reserves op taakveld 0.10 geboekt zijn. In de specificatie laten we deze echter zien in het programma waar de reserve betrekking op heeft.
Toelichting op de financiën Het saldo na bestemming van dit programma is in 2020 € 1.110.000 voordeliger dan geraamd. Dit verschil wordt op hoofdlijnen als volgt verklaard: Storting in de voorziening wethouderspensioenen € 248.000 nadeel (taakveld 0.1) In 2020 was een storting in de voorziening wethouderspensioenen van € 248.000 noodzakelijk. Per balansdatum 31 december 2020 zijn de actuariële berekeningen van toekomstige pensioenverplichtingen voor wethouderspensioenen geactualiseerd. Door een daling van de wettelijk verplichte rekenrente was deze storting wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat de voorziening per balansdatum toereikend is. Resultaat van de rekening van baten en lasten € 388.000 nadeel (taakveld 0.11) Hier is het verwachte voordelige resultaat 2020 na verwerking van alle raadsbesluiten ad € 388.000 geraamd. Het werkelijke jaarrekeningresultaat is in afwachting van besluitvorming door de raad nog niet verwerkt. Vandaar hier een negatief effect van € 388.000 Burgerzaken € 58.000 voordeel (taakveld 0.2) In 2020 waren de opbrengsten voor leges burgerzaken en reisdocumenten € 17.000 hoger dan geraamd, terwijl de kosten voor dienstverlening € 41.000 lager dan waar bij de begroting rekening mee was gehouden.
Exploitatie gemeentelijke gebouwen, niet voor openbare dienst (€ 117.000 voordeel (taakveld 0.3) In de begroting 2020 is als één van de bezuinigingen een incidentele opbrengst van € 1.000.000 opgevoerd in verband met de verkoop van gemeentelijke gebouwen (niet voor openbare dienst). Deze bezuiniging is in 2020 gerealiseerd. De verkoop van enkele gebouwen leverde een éénmalige opbrengst op van € 1.371.000. Na aftrek van verkoopkosten (ca. € 40.000) dus een voordeel ten opzichte van de begroting van € 331.000. Hier tegenover staat echter niet geraamde kosten voor externe ondersteuning bij het ontwikkelen van zowel dorpshuizen- als vastgoedbeleid (ca. € 105.000). Ook waren de exploitatiekosten voor de overige gebouwen en landerijen per saldo ca. € 109.000 hoger. Storting in de voorziening onderhoud gebouwen € 174.000 nadeel (taakveld 0.3) Voor het planmatig onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen wordt jaarlijks een geactualiseerd meerjarenonderhoudsplan voor 10 jaar opgesteld. De hoogte van de voorziening moet toereikend zijn om deze geactualiseerde onderhoudskosten voor de komende 10 jaar te dekken. Hiervoor was per 31-12-2020 een eenmalige storting van € 174.000 nodig. In het meerjarenonderhoudsplan is rekening gehouden met de hierboven genoemde verkopen.
Hierdoor is vanaf 2021 op de onderhoudskosten van de gemeentelijke gebouwen sprake van een structureel voordeel van € 50.000 en is de bezuiniging uit de begroting 2020 ook structureel gerealiseerd. Bedrijfsvoeringskosten € 50.000 voordeel (taakveld 0.4) Het totaal van de personeelskosten gaf op dit programma een nadeel van € 20.000. Enerzijds waren de salariskosten en inhuur personeel met € 219.000 overschreden (ongeveer 1,75 % van het totale budget). Dit werd onder meer veroorzaakt door extra inhuur bij ziekte. Daarnaast was er ook nog een nadeel omdat de bezuiniging op formatie Economische zaken in 2020 nog niet gerealiseerd was.
16
Hiertegenover staat dat de voorziening voor strategische personeelsplanning deels kon vrijvallen (€ 108.000) vanwege doorstroom van personeel. De overige personeelskosten gaven per saldo een voordeel van € 91.000. Dit betrof onder meer opleiding- en reiskosten. Verder was er in 2020 sprake van een voordeel op de kosten voor het derde deel van de OWO-afdelingen van € 129.000. Er zijn in 2020 incidentele middelen beschikbaar gesteld die deels voor projecten waren die nog niet zijn afgerond. Bij de resultaatbestemming 2020 zal daarom voorgesteld worden hiervoor nog € 30.000 in 2021 incidenteel beschikbaar te stellen. Verder was er vooral een voordeel door lagere inhuurkosten personeel. Op het gebied van bedrijfsvoering is aan coronakosten een bedrag van € 110.000 uitgegeven. Voor een verdere toelichting kan worden verwezen naar de paragraaf Corona. Tenslotte was er op de overige bedrijfsvoeringskosten (niet zijnde personeelskosten) nog sprake van per saldo een voordeel van € 51.000. Dividend en rente € 40.000 nadeliger (taakveld 0.5) In 2020 was de werkelijke dividendopbrengst een stuk lager dan geraamd (€ 77.000). Met name van de Bank Nederlandse Gemeente werd een lager dividend ontvangen. Daartegenover stond dat er een voordeel was op de rentekosten voor kasgeldleningen van € 37.000.
Belastingen € 481.000 voordeel (taakveld 0.6) De Precariobelasting is voor de jaren 2020 en 2021 nog incidenteel geraamd. In 2020 was dit een bedrag van € 1.900.000. De werkelijke belastingopbrengst was € 2.315.000, dus een voordeel van € 415.000. Daarnaast was ook de OZB-opbrengst € 66.000 hoger dan geraamd. Uitkering gemeentefonds € 1.207.000 voordeel (taakveld 0.7) De uitkering uit het gemeentefonds was per saldo € 1.207.000 voordeliger dan geraamd. Over 2020 is regulier € 658.000 meer ontvangen. Hiervan was € 310.000 het gevolg van een hogere uitkeringsfactor. Daarnaast waren er ook wijzigingen in de diverse maatstaven en werden er hogere decentralisatieuitkeringen ontvangen. Over voorgaande jaren was er een nadelig afwikkelingsverschil van € 384.000. Verder was er in 2020 via het gemeentefonds een extra uitkering van € 934.000 voor coronacompensatie. Voor een verdere toelichting hierop kan worden verwezen naar de paragraaf coronakosten. Overige baten voordeel € 37.500 (taakveld 0.8) In de begroting is een structurele raming opgenomen van € 37.500 voor onvoorzien.In 2020 is hiervan niets besteed. Daarom hier dus een voordeel van € 37.500. Overige posten voordeel € 9.500 Dit betreffen diverse kleine positieve en negatieve afwijkingen ten opzichte van de begroting
17
Programma 1 | Veiligheid Programma 1 | Veiligheid Doel Opsterland is een veilige en gezonde leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen Het gemeentelijk veiligheidsbeleid omvat een groot aantal onderwerpen, variërend van personen met verward gedrag tot georganiseerde criminaliteit. Veiligheid dient integraal te worden benaderd. Het strekt zich namelijk uit tot alle schakels van de veiligheidsketen, benut de mogelijkheden van alle partijen en bewaakt en benut de dwarsverbanden tussen de diverse beleidsterreinen. De gemeente Opsterland ziet het als haar taak om eigen initiatieven van inwoners, maatschappelijke organisaties in het kader van veiligheid te stimuleren en om omstandigheden te creëren die het mogelijk maken dat burgers deze initiatieven ook daadwerkelijk kunnen oppakken en waarmaken. Kaderstellende documenten Integraal Veiligheidsbeleid Opsterland 2019-2022 Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2019-2022 Veiligheidsagenda 2020-2022
Thema Openbare orde en veiligheid Thema Openbare orde en veiligheid Opsterland is een veilige en gezonde leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Doelstellingen Wij vergroten het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners, ondernemers en bezoekers
Maatregelen Wij betrekken inwoners, waar mogelijk bij de aanpak van lokale veiligheidsvraagstukken Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan Vanaf het eerste kwartaal van 2020 houden verschillende disciplines binnen de organisatie zich bezig met de aanpak van de Coronacrisis. Er is vanaf de start van de crisis een kernteam Corona geformeerd waar deze disciplines met elkaar overleggen. Het kernteam vertaalt de maatregelen van de overheid naar de lokale situatie, communiceren hier op verschillende manieren over en hebben veelvuldig contact met ondernemers en inwoners om te helpen bij de interpretatie van de maatregelen. Bezoekers van evenementen en activiteiten kunnen veilig deelnemen We stellen een evenementenbeleid op en geven hier uitvoering aan.
Maatregelen Wij voeren het evenementenbeleid uit We stellen een evenementenbeleid op en geven hier uitvoering aan. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester
18
Wat hebben we gedaan Het evenementenbeleid is in concept klaar en wordt in 2021 vastgesteld. Wij pakken vormen van ondermijnende criminaliteit transparant en consequent aan Wij stellen een integraal plan van aanpak op voor ondermijning en voeren dat uit. We gaan integrale controles uitvoeren op locaties en gelegenheden die vatbaar zijn voor ondermijning. Denk aan recreatieterreinen of leegstaande (bedrijfs)panden. We organiseren bewustwordingssessies voor de gemeentelijke organisatie, onze partners, ondernemers en inwoners. We pakken criminele samenwerkingsverbanden en kopstukken aan door het organiseren van RIEC tafels.
Maatregelen Het creëren van bewustwording rondom het thema ondermijnende criminaliteit Wij willen bewustwording omtrent ondermijning creëren om inwoners, ondernemers, medewerkers en bestuurders weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit en daarmee de kans op ondermijning te verkleinen in onze gemeente. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan Vanwege de uren die team Veiligheid kwijt is aan werkzaamheden rondom de coronacrisis is in 2020 geen start gemaakt met de aanpak van ondermijning. Het plan van aanpak ondermijning, waar de bewustwordingssessies onderdeel van zijn, is in het eerste kwartaal van 2021 vastgesteld door het college. Na vaststelling wordt uitvoering gegeven aan de verschillende acties die in het plan zijn opgenomen, waaronder de bewustwordingssessies. Wij voorkomen en verminderen overlast
Maatregelen Het realiseren van een daling van het aantal overlastmeldingen Wij willen een daling realiseren van het aantal overlastmeldingen. Dit kan betrekking hebben op huiselijk geweld, zorgmijders, personen met verward gedrag en (jeugd)criminaliteit. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan Het aantal overlastmeldingen is toegenomen in 2020 ten opzichte van 2019. Dit heeft met name betrekking op jeugdoverlast en overlast van personen met verward gedrag. Vermoedelijk komt dit door de coronacrisis. Andere vormen van criminaliteit, zoals woninginbraken, zijn daarentegen gedaald.
Wij voorkomen het ontstaan van problematische jeugdgroepen We zetten jongerenwerkers en het gebiedsteam in bij individuele probleemgevallen. We zetten indien nodig het 7-stappenmodel in om tot een groepsgerichte aanpak te komen van jeugdoverlast.
Maatregelen In het geval van een problematische jeugdgroep stellen we een integrale aanpak op
19
We zetten jongerenwerkers en het gebiedsteam in bij individuele probleemgevallen. We zetten indien nodig het 7-stappenmodel in om tot een groepsgerichte aanpak te komen van jeugdoverlast. Verantwoordelijke: E. van Selm Burgemeester Wat hebben we gedaan We hebben bereikt wat we wilden bereiken. We zetten jongerenwerkers en het gebiedsteam structureel in bij individuele probleemgevallen. De verbinding tussen zorg en veiligheid is goed. Beleidsindicatoren Opsterland
Nederland
Beleidsindicatoren
Eenheid
2017 2018 2019 2020
2017 2018 2019 2020
Winkeldiefstallen
Per 1.000 inwoners
0,7
0,3
0,5
*
2,2
2,2
2,3
*
Diefstallen uit woning
Per 1.000 inwoners
1,9
1,8
1,7 0,7 ^
2,9
2,5
2,3
*
Geweldsmisdrijven
Per 1.000 inwoners
2,4
2,9
3,0
1,8
5,0
4,8
4,8
4,6
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Per 1.000 inwoners
4,2
2,9
3,4
3,4
6,0
5,4
5,9
6,2
Verwijzingen Halt
Per 1.000 jongeren
6,0
2,0
8,0
3,0
13,0 12,0 13,0 11,0
* voor deze periode zijn (nog) geen cijfers bekend (gemaakt). Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 19 mei 2021 ^ Op waarstaatjegemeente.nl zijn nog geen cijfers gepubliceerd, de gepresenteerde cijfers komen uit het de rapportage 2020 van de politie.
Verbonden partijen De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân voert voor ons taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg, publieke gezondheidszorg rondom crises en rampen, de brandweerzorg, de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR), de rampenbestrijding en crisisbeheersing en het in stand houden van een gemeenschappelijke meldkamer uit. Ook verzorgt de Veiligheidsregio het uitvoeren van brandveiligheidscontroles in het kader van de vergunningverlening. De gemeente werkt met de andere Friese gemeenten en partners als politie en reclassering samen in het Veiligheidshuis Fryslân. Het Veiligheidshuis Fryslân houdt zich voor de gehele provincie Friesland bezig met de persoonsgerichte aanpak van onder andere huiselijk geweld, overlastgevende personen en ex-gedetineerden (nazorg). De samenwerking is vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst.
20
Wat heeft het gekost? Resultaat programma x € 1.000 Exploitatie
Realisatie 2019
Begroting 2020 (primair)
Begroting 2020 (incl wijzigingen)
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten
1.881
1.922
1.922
1.919
-3
Baten
22
45
45
8
-37
-1.859
-1.877
-1.877
-1.911
-34
Lasten
-
-
-
-
-
Baten
-
-
-
-
-
-1.859
-1.877
-1.877
-1.911
-34
Saldo voor bestemming Mutaties reserves
Saldo na bestemming
Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie
Begroting 2020
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Saldo per taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-1.679
-1.679
-0
1.2 Openbare orde en veiligheid
-198
-232
-33
-1.877
-1.911
-34
-
-
-
-
-
-
-1.877
-1.911
-34
Saldo voor bestemming Stortingen reserves Totaal stortingen reserves Onttrekkingen reserves Totaal onttrekkingen reserves Saldo na bestemming
Toelichting op de financiën Het saldo na bestemming van dit programma is in 2020 € 34.000 nadeliger dan geraamd. Opbrengst APV vergunningen € 37.000 nadelig (taakveld 1.2). De opbrengst van de leges APV vergunningen (€ 8.000) is in 2020 veel lager dan geraamd (€ 45.000). Er zijn minder APV vergunningen verstrekt. Dat geeft hier dus een nadelig effect van € 37.000. Overig posten € 3.000 voordelig Dit betreffen diverse kleine positieve en negatieve afwijkingen ten opzichte van de begroting
21
Programma 2 | Verkeer en vervoer Programma 2 | Verkeer en vervoer Door de ligging aan de A7 en meerdere provinciale wegen is Opsterland goed bereikbaar en worden de woon- en werkfunctie goed uitgewisseld met het omliggende stedelijke gebied. Het gemeentelijke wegenstelsel is van groot belang voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van onze gemeente. Het in stand houden van het wegennet (en waterwegen) vraagt om aandacht. De verschillende arealen zoals wegen, bruggen, duikers, kades worden onderhouden zoals vastgesteld in het beeldkwaliteitsplan openbare ruimte. Hierin zoeken we naar een verantwoorde balans in de kwaliteitsniveaus van deze kapitaalgoederen. Veiligheid en bereikbaarheid staan hierin centraal. Het netwerk van fiets- en voetpaden heeft in het kader van bereikbaarheid (binnen de gemeente) een belangrijke fijnmazige functie. Tevens heeft dit netwerk een toegevoegde waarde voor recreatie & toerisme in de gemeente. Fiets- en voetpaden moeten goed onderhouden worden en uitnodigen tot gebruik. Gelet op de leefbaarheid en vitaliteit van het platteland is het openbaar vervoer een belangrijke voorziening voor onze inwoners. De vergrijzing van de bevolking zal de vraag naar (passend) openbaar vervoer vergroten. Er wordt voortdurend naar maatwerk gezocht om het aanbod betaalbaar te houden en aan te laten sluiten op de vraag.
Kaderstellende documenten Gemeentelijk verkeer en vervoerplan 2010 Bereikbaar zijn en blijven (GVVP) Evaluatie Gemeentelijk verkeer en vervoerplan 2010 Meerjaren uitvoerend beleidsplan gladheidbestrijding (2011) Beeldkwaliteitsplan openbare ruimte 2014-2018 (2013) Aanpassing beeldkwaliteitsplan openbare ruimte 2014-2018 (2015) Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland 2014 Fietsagenda Zuidoost-Fryslân 2019
Thema Verkeer, vervoer en wegen Thema Verkeer, vervoer en wegen Het wegennetwerk is onderhouden met als uitgangspunt dat alle wegen er gemiddeld op een basis kwaliteitsniveau bijliggen. De resultaten van de laatste inspectie laten zien dat er verschillende wegen zijn die worden beoordeeld met een laag of zeer laag kwaliteitsniveau. Deze wegen liggen voornamelijk in het westen van de gemeente. De oorzaak van de afname van kwaliteit ligt in de in de lange droge periodes van de afgelopen jaren in relatie tot de ondergrond.
Doelstellingen De 16 dorpen moeten goed toegankelijk zijn. Uitgangspunt is dat dorpskommen fiets- en kindvriendelijk worden ingericht. De auto is te gast in onze dorpen.
Maatregelen Wij realiseren een fietssnelweg tussen Ureterp en Drachten Wij willen de verkeersveiligheid van de kwetsbare verkeersdeelnemers verbeteren. Met name voor fietsers. Met de doorontwikkeling van de e-bike en speed pedelec is de actieradius van de fiets vergroot. Met de aanleg van de fietssnelweg Drachten – Ureterp wordt ingespeeld op deze ontwikkeling. Verantwoordelijke: L. de Vries Wethouder Wat hebben we gedaan In 2020 is samen met gemeente Smallingerland en de provincie Fryslân onderzocht hoe de 22
beschikbare subsidies maximaal kunnen worden benut. Daarnaast is op bestuurlijk niveau overeenstemming bereikt over de inzet en verdeling van middelen. Ambtelijke zijn de voorbereiding getroffen voor het uitwerken van het bestek. Wij werken de Fietsagenda Zuidoost-Fryslân uit Vervallen. Verwijderen uit begroting 2021. zie mail 25 en 27 augustus. Verantwoordelijke: L. de Vries Wethouder Wat hebben we gedaan De fietsagenda Zuidoost-Fryslân heeft geresulteerd in twee initiatieven. Een studie is verricht naar de mogelijkheid van een fietssnelweg tussen Drachten en Heerenveen. De fietssnelweg tussen Ureterp en Drachten kent een uitgewerkt definitief ontwerp en is inmiddels besteksgereed. Aanleg is voorzien in 2021. Wij dragen bij aan de provinciale ambitie om 20% minder ongevallen te hebben in 2025 Dit doen we door:
Door bij regulier onderhoud waar mogelijk maatregelen te nemen die de verkeersveiligheid vergroten, zoals maatregelen in de bestaande 60 km gebieden aan de westzijde van de gemeente;
Door bij kap en herplant rekening te houden met de verkeersveiligheid.
Maatregelen Wij richten de Sinneblom in Gorredijk kind- en fietsvriendelijk in We gaan de weg duurzaam veilig inrichten naar zijn eindfunctie (verzamelweg) volgens eisen van het Gemeentelijk Verkeer en VervoersPlan (GVVP) met als bijkomende doel de snelheid voor het gemotoriseerd verkeer te verlagen. Verantwoordelijke: L. de Vries Wethouder Wat hebben we gedaan De Sinneblom is in 2020 ingericht als verzamelweg volgens de vereisten van het Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP). Er zijn snelheidsremmende maatregelen aangebracht, de kruisingen zijn opnieuw ingericht met meer aandacht voor de gelijkwaardige voorrang en de faciliteiten voor voetgangers zijn verder verbeterd. Verbonden partijen Het vegen van goten is uitbesteed aan de NV Fryslân Miljeu– OMRIN. Het beheren en onderhouden van de openbare verlichting wordt in samenwerking met andere Friese gemeenten en de provincie opgepakt en gecoördineerd vanuit de Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân UA. Formeel is dit geen verbonden partij.
23
Wat heeft het gekost? Resultaat programma x € 1.000 Exploitatie
Realisatie 2019
Begroting 2020 (primair)
Begroting 2020 (incl wijzigingen)
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten
3.798
3.580
3.580
3.410
-170
Baten
191
188
188
190
2
-3.607
-3.392
-3.391
-3.219
172
Lasten
247
248
248
248
-
Baten
1.194
248
348
348
-
Saldo na bestemming
-2.660
-3.392
-3.291
-3.119
172
Saldo voor bestemming Mutaties reserves
Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie
Begroting 2020
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Saldo per taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
-3.378
-3.214
164
2.5 Openbaar vervoer
-13
-5
8
-3.391
-3.219
172
Onderhoud verharding
-248
-248
Totaal stortingen reserves
-248
-248
Onderhoud verharding
248
248
Ammendement GVVP Sweachsterwei
100
100
Totaal onttrekkingen reserves
348
348
-
-3.291
-3.119
172
Saldo voor bestemming Stortingen reserves
-
Onttrekkingen reserves
Saldo na bestemming
Toelichting op de financiën Het saldo na bestemming van dit programma is in 2020 € 172.000 voordeliger dan geraamd. Dit verschil kan op hoofdlijnen als volgt verklaard: Snelfietsroute Drachten-Ureterp (GVVP) voordeel € 173.000 (taakveld 2.1) De geplande aanleg van snelfietsroute Drachten _ Ureterp (GVVP €200.000) geeft een voordeel van € 173.000. De voorbereidende werkzaamheden (€ 27.000) zijn uitgevoerd in 2020. In 2021 wordt de snelfietsroute daadwerkelijk aangelegd. Voorgesteld wordt om via resultaatbestemming 2020 dit voordeel van €173.000 weer beschikbaar te stellen voor de daadwerkelijke aanleg in 2021. Verkeersveiligheid Sweachster- en Gordyksterwei (GVVP) voordeel € 100.000 (taakveld 2.1)
24
Het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Sweachster- en Gordyksterwei (van 80 naar 60 km, GVVP) geeft een voordeel van €100.000. Bij amendement is bepaald dat alleen bij cofinanciering voor een substantieel deel dit project uitgevoerd kan worden. Eind 2020 heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hiervoor een subsidie toegekend. In 2021 wordt de verbetering van de Sweachster- en Gordyksterwei daadwerkelijk uitgevoerd. Voorgesteld wordt om via resultaatbestemming 2020 dit voordeel van €100.000 weer beschikbaar te stellen voor de daadwerkelijke aanleg in 2021. Onderhoud verkeer en vervoer nadeel € 109.000 (taakveld 2.1) Het onderhoud in dit taakveld geeft per saldo een nadeel van €109.000. Door droogte zijn extra werkzaamheden verricht om de wegen en fietspaden veilig te houden en toekomstige verzakking te voorkomen. Voor het onderhoud aan het Nijlân was het noodzakelijk om de asfaltconstructie in zijn geheel te vervangen. Deze kosten waren niet geraamd. Overige posten voordeel € 8.000 Dit betreffen diverse kleine positieve en negatieve afwijkingen ten opzichte van de begroting
25
Programma 3 | Economie Programma 3 | Economie Doelstelling Opsterland heeft een gezonde lokale economie. Introductie op het programma en relevante trends en ontwikkelingen Met ons economisch beleid werken we aan een duurzame en evenwichtige groei van de Opsterlandse economie. Dat is van belang voor het behoud van bestaande en het creëren van nieuwe werkgelegenheid. Het MKB, de detailhandel, de agrarische sector, de zorgsector en Recreatie en Toerisme zijn belangrijke pijlers van de werkgelegenheid en de Opsterlandse economie. Zij zorgen niet alleen voor werk maar ook voor bestedingen en leveren een bijdrage aan de instandhouding van het voorzieningenniveau. De Opsterlandse economie is steeds in beweging, omdat de omgeving verandert. Goed en structureel overleg tussen gemeente en bedrijfsleven is van groot belang voor de vitaliteit van de Opsterlandse economie. Ons economisch beleid willen we gestalte geven in nauwe samenspraak met de ondernemers in de gemeente. Samen met het bedrijfsleven werken wij aan behoud van duurzame werkgelegenheid en het bevorderen daarvan. Duurzaamheid en circulaire economie zijn actuele thema's. De uitwerking van de corona-maatregelen op lokaal economisch niveau zijn eind 2020 nog niet uitgekristalliseerd.
Kaderstellende documenten Bedrijventerreinplan 2019- 2026 voor de regio Zuidoost Fryslân Detailhandelsvisie 2015 Beleidsnota economische zaken 2013-2014
Thema Werken Thema Werken De huidige lokale en regionale werkgelegenheid is stabiel gebleven.
Doelstellingen Ondernemers waarderen het ondernemingsklimaat in Opsterland hoger dan het Friese gemiddelde
Maatregelen Werkbezoeken bij bedrijven en ondernemers Wij vinden persoonlijk contact met ondernemers belangrijk. Om een helder beeld te krijgen van wat er leeft bij bedrijven en hoe we onze dienstverlening kunnen verbeteren, bezoekt het college van B&W bedrijven. Ook ambtelijk zijn er bedrijfsbezoeken. In geval van personele en werkgelegenheidsvraagstukken treden we, indien gewenst en nuttig, in overleg. Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder Wat hebben we gedaan We hebben intensief contact gehad met Opsterlandse ondernemers door middel van (corona) nieuwsbrieven en digitale contactmomenten met het bestuur. Dat was nuttig en werd zeer gewaardeerd. In verband met corona hebben we dus, waar de omstandigheden erom vroegen, werkbare en oplossingen gevonden. Wij verbeteren de dienstverlening aan ondernemers. In een onderzoek (2018) naar de MKB-vriendelijkste gemeente scoorde de dienstverlening van de gemeente minder gunstig. In 2020 is een project gestart om onze dienstverlening te verbeteren. De
26
uitkomsten van het volgende onderzoek MKB-vriendelijkste gemeente gebruiken we om de resultaten en effecten van het project te monitoren. Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder Wat hebben we gedaan In 2020 is gestart met een project om de dienstverlening aan ondernemers te verbeteren. In verband met de corona omstandigheden hebben wij speciale 'corona' nieuwsbrieven uitgebracht om Opsterlandse ondernemers te informeren en te adviseren. Er zijn een aantal belrondes gehouden met Opsterlandse ondernemers en er zijn digitale contactmomenten met het bestuur geweest. Wij hebben een goed functionerende arbeidsmarkt Wij zorgen in samenwerking met het bedrijfsleven voor een goede lokale economie met een bijpassende arbeidsmarkt. Hierbij richten wij ons vooral op de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs.
Maatregelen Wij stimuleren de samenwerkingsmogelijkheden tussen onderwijs en bedrijfsleven en dragen bij aan de opleiding van meer vakmensen
Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder Wat hebben we gedaan We zijn in gesprek met de Burgemeester Harmsmaschool (BHS) over het duurzaamheidsplein: een samenwerking tussen BHS en enkele lokale bedrijven. Wij stimuleren duurzame (circulaire) economie De toekomst voor ondernemers ligt bij de circulaire economie. Samen met ondernemers wordt beoordeeld welke ontwikkelingskansen hier liggen. Wij gaan hiervoor bijeenkomsten met ondernemers organiseren, brengen ondernemers in contact met belangrijke stakeholders en gaan ons netwerk hiervoor optimaal inzetten.
Maatregelen Transformatie bedrijventerreinen In het overleg met de respectievelijke ondernemersverenigingen is de toekomstbestendigheid en duurzaamheid van bedrijventerreinen een vast agendapunt. Expertise en knowhow worden uitgewisseld. Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder, L. de Vries Wethouder Wat hebben we gedaan Momenteel loopt een onderzoek naar de mogelijkheid om bedrijventerreinen Overtoom-Gorredijk uit te breiden. Dit speelt eveneens in de GR-Drachten A7 voor de uitbreiding van dit bedrijventerrein. Wij steunen, waar mogelijk binnen bestaande kaders, slimme initiatieven om te komen tot een circulaire economie Verantwoordelijke: A. Postma Wethouder, R. Jonkman Wethouder Wat hebben we gedaan
Sinds 2018 zijn we aangesloten bij de Vereniging Circulair Friesland (VCF); een
27
samenwerkingsverband van gemeenten, de provincie, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. Aanbevelingen komen tot uitdrukking bij ons inkoopbeleid. Het Energietransitieteam en Economische Zaken hebben samengewerkt om het MKB verder te verduurzamen, onder meer door bedrijven een duurzaamheidsscan aan te bieden.
Verbonden partijen Voor het ontwikkelen en exploiteren van het bedrijvenpark Azeven werken we samen met de gemeente Smallingerland in de gemeenschappelijke regeling Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten.
Thema Grondexploitatie - bedrijventerreinen Thema Grondexploitatie - bedrijventerreinen De doelstelling van het grondbeleid is om op verantwoorde wijze het grondgebruik te beheren en op actieve of passieve (faciliterende) wijze gebruik te maken van grond voor ruimtelijke ontwikkelingen. Dit gebeurt binnen de daarvoor gestelde termijnen, tegen maatschappelijk aanvaardbare offers en passend binnen de door de raad geformuleerde doelstellingen op het gebied van ruimtelijk en maatschappelijk beleid. Beleidsindicatoren Opsterland
Nederland
Beleidsindicatoren
Eenheid
2017
2018
2019 2020
2017
2018
2019 2020
Functiemenging
%
45,6%
46,0%
46,4%
*
52,5%
52,8%
53,2%
*
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners (tussen 15 t/m 64 jaar)
151,0
155,1
158,2
*
139,7
145,5
151,6
*
De functievermengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
* voor deze periode zijn (nog) geen cijfers bekend (gemaakt). Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 19 mei 2021
28
Wat heeft het gekost? Resultaat programma x € 1.000 Exploitatie
Realisatie 2019
Begroting 2020 (primair)
Begroting 2020 (incl wijzigingen)
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Lasten
705
643
728
1.001
273
Baten
563
323
369
875
506
Saldo voor bestemming
-143
-320
-359
-126
233
Lasten
173
125
125
205
80
Baten
148
-
40
40
-
Saldo na bestemming
-168
-445
-445
-292
153
Mutaties reserves
Specificatie per taakveld x € 1.000 Specificatie
Begroting 2020
Realisatie 2020
Mutatie begroting/ realisatie 2020
Saldo per taakveld 3.1 Economische ontwikkeling
-144
-133
11
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-198
-99
99
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-91
-46
45
3.4 Economische promotie
73
151
78
Saldo voor bestemming
-359
-126
233
Recreatie en toerisme
-125
-205
-80
Totaal stortingen reserves
-125
-205
-80
Onttrekking AR vrije deel tbv Bedrijvenloket en Bedr. Regeling
40
40
-
Totaal onttrekkingen reserves
40
40
-
-445
-292
153
Stortingen reserves
Onttrekkingen reserves
Saldo na bestemming
Toelichting op de financiën Het saldo na bestemming van dit programma is in 2020 € 153.000 voordeliger dan geraamd. Dit verschil kan op hoofdlijnen als volgt verklaard: Exploitatie bedrijventerreinen voordeel € 99.000 (taakveld 3.2) De grondexploitatie bedrijventerreinen geeft een voordeel van € 99.000. Dit voordeel wordt in de paragraaf Grondbeleid verder toegelicht. Transformatie bedrijventerreinen voordeel € 27.500 (taakveld 3.3)