Beantwoording Technische vragen begroting 2022.pdf

2.31 Himmelploegen Pagina 66: Wij zien dat hier weer wordt in gegaan op de €34.000 die de gemeente krijgt voor het verwijderen van zwerfaval. Uiteraard is dit een goede zaak, maar dit werd ook al in programma 5 genoemd. Is het correct dat deze dubbeling erin zit. En zit deze dubbeling ook in de begroting? Het gaat hier om het hetzelfde bedrag, maar er zit geen dubbeling in de begroting.

2.32 Duurzaam opgewekte energie Pagina 69: De titel is: Wij zetten in op 100.000 MWH duurzaam opgewekte energie in 2022. Maar in de toelichting wordt ingegaan op dat Opsterland in 2035 energie neutraal wil zijn. Volgens ons zijn dit twee zaken. Kan het college over beide zaken toelichten wat de status is en of we op planning zitten? Opsterland in 2035 energie neutraal willen wij realiseren in 4 collegeperiodes door besparing en duurzame opwek. Voor de stand van zaken in deze eerste collegeperiode zie vraag 1.27.

2.33 Zonnevelden Pagina 69: Daarnaast was een ambitie uit het coalitieakkoord voor het einde van de regeerperiode in 2022, 100 hectare aan zonnevelden te realiseren. Wij zijn erg benieuwd naar de status van deze ambitie. Kunt u dit toelichten?

25

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Zie antwoord op vraag 1.27

2.34 Eigen energiebedrijf Pagina 70: Graag wat meer inzicht in de stand van zaken bij de ontwikkeling van het eigen energiebedrijf. Wij verwachten dat wij hiervoor in het eerste kwartaal van 2022 een voorstel aan uw raad voor kunnen leggen. Programma 8, Bouwen, wonen en gronden

2.35 Natuur inclusieve landbouw Pagina 76: Wat is volgens het college natuur inclusieve landbouw? Bij natuurinclusieve landbouw wordt natuur onderdeel van de bedrijfsvoering van de landbouwbedrijven.

2.36 Toekomstgericht woonklimaat Pagina 77: Wij hebben een toekomstgericht woonklimaat. Graag concreter aangeven welke stappen het college op korte termijn in het woondossier denkt voor te stellen. Er wordt gewerkt aan het actualiseren van de omgevingsvisie en van de woonvisie. Hierin wordt met de Mienskip, stakeholders en natuurlijk de raad het strategisch ontwikkelperspectief bepaald. In 2022 zullen zowel de geactualiseerde omgevingsvisie als de geactualiseerde woonvisie aan de raad worden voorgelegd. In regionaal verband zijn we in gesprek met de provincie voor het maken van nieuwe regionale woningbouwafspraken voor de periode 2020-2030. Vooruitlopend op deze nieuwe regionale afspraken hebben we met de provincie al overeenstemming over een “shortlist” aan woningbouwprojecten (195 woningen). Op basis van de geactualiseerde woonvisie en de nieuwe woningbouwafspraken met de provincie zal een nieuw gemeentelijk woningbouwprogramma worden opgesteld. Paragrafen

2.37 Kostendekkendheid riolering Pagina 84: De kostendekkendheid van de riolering is door een andere toerekening van de uren tijdelijk losgelaten. Graag ontvangen hierover een nadere uitleg. In het watertakenprogramma zijn niet de juiste personele lasten meegenomen in het overhead bedrag, hier is een te laag bedrag voor opgenomen. De kostendekkendheid is nu berekend met de werkelijk toe te rekenen overhead. Als we vasthouden 100% kostendekkendheid dan zou dat een stijging van € 21,- per jaar betekenen. Om niet een te grote lastenverzwaring bij de inwoners neer te leggen is gekozen om in 3 jaar naar het kostendekkend tarief te groeien.

2.38 Grondexploitaties Pagina 88: gemeente verwacht een tegenvaller bij de grondexploitaties. Kan het college aangeven waar zij dit verwacht? Op dit moment lijkt het ons dat er geen tegenvallers in grondexploitaties hoeven voor te komen. 26

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Er wordt geen specifieke tegenvaller verwacht in de grondexploitaties. In het kader van de risicobeheersing wordt een post opgenomen in het weerstandsvermogen (eigen vermogen) om risico’s in de grondexploitaties (en de andere genoemde risico’s) op te vangen.

2.39 Vaste houten bruggen Pagina 95: We kunnen lezen dat op dit moment er geen sprake is van kapitaalsvernietiging aan vaste houten bruggen. Echter als we de houten brug in de Mounleane over het Koningsdiep, nabij Wijnjewoude, zien krijgen we een andere indruk. Wat is de status van het onderhoud van deze brug en wanneer wordt verwacht deze te vervangen? De brug in de Mounleane is al een tijdje afgeschreven. Het kantelpunt waarin de onderhoudslasten duurder worden dan de afschrijflasten van een eventuele nieuwe brug is bereikt. In overleg met de Provincie en Wetterskip Fryslân wordt gekeken in welke mate er een nieuwe brug moet komen of wellicht een duiker volstaat. De verwachting is dat met de begroting 2023 hiervoor middelen worden aangevraagd. Tot die tijd wordt de brug periodiek gemonitord en worden indien nodig sobere maatregelen genomen om de veiligheid te waarborgen.

2.40 Bezuinigingsmogelijkheden Pagina 103: wat is na vaststelling van deze begroting de status van de hier genoemde bezuinigingsmogelijkheden? De organisatie heeft op verzoek van het college de bezuinigingsmogelijkheden geïnventariseerd. De organisatie heeft bij het zoeken naar mogelijke bezuinigingsmaatregelen zowel gekeken naar wat de raad heeft aangedragen als wat door ambtelijke werkgroepen als mogelijkheden is geïnventariseerd. Deze lijst is in het college besproken. Er is echter geen gebruik van gemaakt omdat daar momenteel geen financiële noodzaak voor is.

2.41 Samenwerking OWO Pagina 103: Het heroverwegen van de mate en intensiteit van de samenwerking in OWO-verband wordt aangegeven als bezuiniging. Dit verbaast ons. Ons in ziens is de basis van de OWO samenwerking toch efficiëntie en dus financieel efficiënter? Kan het college dit onderdeel toelichten?’ Een heroverweging van de mate en intensiteit van de OWO-samenwerking kan ertoe leiden dat we juist méér in OWO-verband doen, waardoor de uitvoering van taken voor Opsterland mogelijk financieel efficiënter wordt. In die zin is er dan sprake van een besparing. Mogelijke besparingen door in OWO-verband samen te werken zijn ook aan het college meegegeven in de algemene beschouwingen op de perspectiefbrief in juli van dit jaar.

2.42 Zonnepanelen Lippe Gabrielsplas Pagina 120: Zonnepanelen Lippe Gabrielsplas. De opbrengsten zijn voor de Wier en Ureterp. Vraag; Wie, De Wier, Ureterp, GroenLeven, ontvangt wat? Het bedrijf GroenLeven is de exploitant van het zonnepark dat op de Lippe Gabriëlsplas wordt gerealiseerd. Als tegenprestatie (participatie) verbetert GroenLeven de toegankelijkheid rondom de plas. Daarnaast legt GroenLeven ca. 640 zonnepanelen op MFC De Wier. Daarvan is de opbrengst van 200 panelen bestemd voor De Wier. De opbrengst van de overige 440 panelen is voor het dorp. Wij zijn daarover in overleg met PB-Ureterp en een energiewerkgroep. 27

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Bijlageboek begroting

2.43 Staat van investeringen Pagina 5: Wij missen een inleiding begeleiding van de staat van investeringen. Het lijkt een interessant overzicht. Graag een toelichting hoe we de verschillende kolommen moeten duiden. En waar kunnen we zien wanneer de investeringen worden uitgevoerd? In de Staat van investeringen wordt een overzicht gegeven van het begrote verloop van de door de Raad verstrekte kredieten over het jaar 2022. Duiding van de kolommen: Afschrijvingstermijn: het aantal jaren waarin het krediet wordt afgeschreven. Aanschafwaarde 1-1-22 :de oorspronkelijke waarde van het krediet op 1-1-22, over dit bedrag zal worden afgeschreven. Vermeerdering/vermindering: extra krediet toegekend in het jaar 2022 (is leeg , want het betreft een begroting, bij de jaarrekening kan dit wel van toepassing zijn) .Aanschafwaarde 31-12-22 de oorspronkelijke waarde van het krediet op 31-12-22. Afschrijving t/m 1-1-22: afschrijvingslasten tot en met 1-1-2022. Boekwaarde 1-1-22: Aanschafwaarde 1-1-2022 minus de afschrijvingslasten tot en met 1-1-2022. Afschrijving 2022: de afschrijvingslasten in het jaar 2022. Rente 2022: rentelasten (riolering) over het jaar 2022. Kapitaallasten 2022: afschrijving 2022 + rente 2022. Boekwaarde 31-12-2022: Boekwaarde 1-1-2022 minus afschrijving 2022.

In dit overzicht staat niet wanneer de investeringen worden uitgevoerd, dit zal bij de jaarrekening 2022 /begroting 2023 worden meegenomen als het nieuwe financiële pakket geïmplementeerd is.(zie ook vraag 1.35)

3 PvdA 3.1 Digitale agenda Pag. 11 (digitale agenda 2024) - Hoe ziet het college de rol van de raad als het gaat om het realiseren van de visie en het Plan van aanpak bij de Digitale Agenda 2024? Het college stelt een visie / plan van aanpak vast en stuurt deze ter informatie aan de raad. Jaarlijks wordt de stand van zaken door B&W aan de raad gerapporteerd.

3.2 Beleidsindicatoren programma 0 Pag. 12. (kosten externe inhuur) - Hier staat “door de omzetting van inhuur naar formatie is de verwachting dat het percentage externe inhuur een daling zal laten zien” Hoe zo is dit de verwachting? Dat kan toch veel stelliger worden opgeschreven omdat de rededering in de Perspectiefbrief was dat de omzetting van inhuur naar (vaste) formatie voordeliger is. Het klopt dat het voorzichtig opgeschreven is. Er zijn namelijk andere factoren die effect hebben op het percentage externe inhuur. Bijvoorbeeld, ziekte, (tijdelijke) vervanging bij vertrek vaste medewerkers, specifieke inhuur voor projecten. Als je puur kijkt naar de omzetting inhuur naar formatie dan zorgt deze inderdaad voor een lager percentage externe inhuur.

3.3 Kaderstellende documenten programma 5 Pag. 39 ev - Waarom zijn bij de kaderstellende documenten het Beeldkwaliteitsplan 2021-2025 en het Bomenbeleidsplan niet genoemd? 28

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Terechte opmerking. In de definitieve versie is dit aangepast

3.4 Teksten programma 6 Pag. 47 ev. (Programma 6) Het lijkt erop dat de tekst van dit programma al was geschreven voordat bekend werd wat de positieve gevolgen zijn voor Opsterland m.b.t. de ontwikkelingen Gemeentefonds en de arbitrage Jeugdzorg. Deze zorgen er nl. voor dat de kosten sociaal domein van in het MJP structureel sluitend zijn. In dit programma wordt op enkele plekken (uitvoering Kindpakket, effectiviteit AV Friso) nog gesproken over forse/ingrijpende bezuinigingen in het sociaal domein. Kan nog eens naar die teksten worden gekeken? Nb: als de raad daar t.g.v. de positieve financiële ontwikkelingen meer actie op wil, dan is dat een politieke vraag, die thuishoort in de oriënterende/besluitvormende raadsvergaderingen. Het klopt dat er extra middelen vanuit het Rijk zijn toegezegd. De financiële consequenties van de herverdeling van het gemeentefonds zijn nog niet bekend. We moeten daarom kritisch blijven kijken hoe de gelden binnen het Sociaal Domein worden verdeeld en waar bezuinigingen mogelijk zijn.

3.5 Financiële toelichting programma 6 Op de pagina’s 62 en 63 wordt in de financiële toelichting bij twee taakvelden (6.1 en 6.5) tekst gewijd aan het extra budget voor inburgering van € 60.000. Is dat correct? Ja, dit is correct. Voor de uitvoering van de nieuwe wet Inburgering zijn in de begroting 2022 extra middelen opgenomen (in 2022 € 60.000 meer dan in 2021). Dit is verantwoord onder taakveld 6.1. Daarnaast is bij de Perspectiefbrief 2022 € 60.000 extra budget beschikbaar gesteld voor de jaren 2022 en 2023. Dit is voor werkzaamheden op het gebied van re-integratie ten behoeve van deze specifieke groep. Deze is verantwoord onder taakveld 6.5.

3.6 Incidentele baten en lasten Pag. 104 ev. (incidentele baten en lasten). Een helder overzicht, zeker als het gaat om de verwerking van de besluiten die bij de Perspectiefbrief 2021 zijn genomen. Maar volgend jaar staat hier weer een ander (actueel) overzicht. Het is welk zaak om dan de meer beleidsmatige beslissingen uit de Perspectiefbrief 2021 te borgen en op te nemen in de tekst van de Programma’s. Voorbeeld: de tekst m.b.t. de deelname aan de Friese Projectenmachine hoort dan thuis in Programma 3 Economie. Nieuwe toevoegingen aan de begroting komen ook in de programma’s aan bod omdat ze naar voren komen bij de financiële toelichting waar de begrote uitgaven van het huidige begrotingsjaar vergeleken worden met de uitgaven van het vorige begrotingsjaar. Hierdoor zullen bepaalde toelichtingen dus zowel in het overzicht van incidentele baten en lasten als bij de toelichting op de financiën per programma staan.

4 Groenlinks – Opsterlanders Algemeen

4.1 Mutaties reserves Algemene vraag, “Wat wordt bedoeld met “Mutaties in de reserve worden verwerkt in programma 0 maar niet alle mutaties hebben betrekking op programma 0. Om een juiste financiële analyse per programma te maken zijn in de tabel de mutaties van het programma reserves meegenomen?”

29

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Volgens de BBV worden de effecten van de mutaties in de reserves geboekt op taakveld 0.10 Mutaties reserves welke in programma 0 zit. In de tabellen per programma worden echter de mutaties in de reserves zichtbaar gemaakt voor de reserves die betrekking hebben op dat programma. Omdat op deze wijze de uitkomst van het programma ook beter zichtbaar is. Bijvoorbeeld; de mutatie reserve Huisvesting basisonderwijs wordt zichtbaar gemaakt in programma 4 omdat hier ook de lasten van onderwijshuisvesting opgenomen is.

4.2 Doorbelasting personeelskosten Klopt het dat personeelskosten in het verleden werden doorberekend aan programma 0 en nu aan de programma’s afzonderlijk of zien wij dat verkeerd? Met ingang van de nieuwe begrotingsindeling (2017) worden de integrale kosten op taakveld niveau inzichtelijk gemaakt. Onderdeel daarvan is dat kosten, zoals de directe personeelskosten, worden doorbelast naar de taakvelden. Inleiding

4.3 Resultaat 2022 (2023) Blz 6, In het financieel overzicht staat dat saldo baten en lasten in 2022 afneemt naar 289.000 t.o.v. 2021(768.000) Hoe is dit te verklaren? Komt dit door de 75% stelpost op Jeugdzorg i.p.v. 100% Het financieel overzicht is het eindresultaat van de begroting. Wij nemen aan dat hier 2023 tov 2022 wordt bedoeld. De afname van jeugdzorg is hier 1 onderdeel van. Maar ook afronding van investeringen, incidentele baten en lasten en de ontwikkeling van het gemeentefonds heeft hier effect op. Programma 0

4.4 Regiodeal Blz 8, Regiodeal; hoe wordt ervoor gezorgd dat de 400.000 wordt besteed op een dusdanige manier dat het ook daadwerkelijk raakvlakken heeft met de Zorgeconomie? Zorgeconomie is een zogeheten regiobreed project waar alle vijf gemeenten aan deelnemen. Dit project wordt voorbereid en uitgevoerd onder regie van de gemeente Ooststellingwerf. De rijksbijdrage loopt in dit geval dus via de begroting van Ooststellingwerf. Het project is in voorbereiding. Via het regiobestuur Regio Deal Zuidoost Friesland wordt de inhoud bewaakt en worden de gemeenteraden gedurende de regiodealperiode regelmatig op de hoogte gehouden van voortgang en resultaten.

4.5 Uitbreiding formatie Blz 11, uitbreiding formatie; welke extra taken heeft de gemeente in 2021 moeten overnemen van het Rijk? Voornamelijk bestaat de uitbreiding uit het omzetten van inhuur naar formatie en beperkt uit extra formatie om te kunnen voldoen aan wet en regelgeving o.a. rondom de AVG. Dat laatste is op te vatten als taakuitbreiding door toedoen van het Rijk.

30

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

4.6 Raming wachtgelden Blz 15, Hoe kan de ramingen voor wachtgeld voor 2022 worden verlaagd als we nog niet weten hoe het College er na maart 2022 uit gaat zien? De lagere raming voor 2022 heeft te maken de op dit moment bekende wachtgelders. De situatie na maart 2022 is inderdaad nog onbekend en daarvoor is in de begroting 2022 dan ook geen raming opgenomen.

4.7 Taakveld 0.11 Blz 15, Taakveld 011. Ten opzichte van 2021 is er in 2022 een voordeel van 1.106.000. Het voordeel is als last verantwoord door storting in reserves. Kunt u uitleggen hoe het resultaat van de rekening van baten en lasten een nadelig resultaat van 1.106.000 oplevert? Voor een leek blijft het een voordeel. Klopt dat dit verwarrend over kan komen maar de wijze van boeken is een BBV vereiste. Het overzicht op blz 143/144 geeft wat meer inzicht hierin. Per saldo moeten de baten van alle taakvelden gelijk zijn aan de lasten van alle taakvelden. Het resultaat wordt onttrokken aan danwel gestort aan de algemene reserve. Daarom zorgt een negatief resultaat voor een bate op taakveld 0.11 omdat een onttrekking van de algemene reserve plaatsvindt en zorgt een positief resultaat voor een last op taakveld 0.11 omdat er een storting aan de algemene reserve plaatsvindt. Programma 1

4.8 Brandweer Blz. 22, Veiligheid, hoeveel mensen werken er bij de vrijwillige brandweer en is dit voldoende om in de toekomst slagvaardig te zijn? Worden de vereiste aanrijtijden gehaald in onze gemeente? Bij de Veiligheidsregio Fryslân werken ruim 1200 mannen en vrouwen bij de vrijwillige brandweer. Deze brandweermannen en –vrouwen zijn gebonden aan één van de brandweerkazernes is de regio. Dit netwerk van brandweerkazernes (posten) maakt het mogelijk dat die elkaar kunnen ondervangen op een moment van krapte. Zo wordt tijdens de zomervakantie, uit voorzorg, dubbel gealarmeerd. Ook kunnen posten met dit redundantie systeem elkaar aanvullen als het incident te groot is voor één post, of wanneer een bepaald specialisme is vereist. Dit alles is uitgewerkt in het Dekkingsplan 2.0 Samen Paraat. Dit plan heeft als uitgangspunt dat alle beschikbare middelen (personeel, kazernes en materieel) zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Recent is dit plan tegen het licht gehouden en kwam naar voren dat de Opsterlandse posten qua opkomsttijden goed scoren. In de gemeente Opsterland is volgens opgave van de Veiligheidsregio Fryslân de huidige bezetting bij de posten Gorredijk, Ureterp en Beetsterzwaag respectievelijk 11, 14 en 13 vrijwilligers. Dit aantal fluctueert continue omdat mensen verhuizen, of omdat ze bijvoorbeeld een baan elders krijgen en dan overdag minder beschikbaar zijn.

Samen met de posten wordt continue gekeken naar de aantallen en naar de beschikbaarheid van de vrijwilligers. Programma 2

31

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

4.9 Speedpedelec op fietspaden Blz. 24, de speedpedelec is een bromfiets. Hoort deze dan niet thuis op de rijbaan? Heeft de gemeente de bevoegdheid om af te wijken van de verkeersregels? Zowel de Provincie als de gemeente mogen afwijkende regels invoeren als het gaat om de plek van de speed pedelec op de weg. Hierover worden in de realisatiefase gezamenlijk met de Provincie en omliggende gemeenten uniforme afspraken gemaakt.

4.10 Vergevingsgezinde berm Wat is een vergevingsgezinde berm, wat is dat en hoe breed is deze berm? Een vergevingsgezinde berm is een strook naast de rijbaan die een draagkrachtige bodem heeft en vrij is van obstakels. Afhankelijk van de wegcategorie varieert de geadviseerde obstakelvrije ruimte van 1,5m voor een erftoegangsweg (60 km/uur) tot 6,0m voor een gebiedsontsluitingsweg (100 km/uur).

4.11 Gladheidsbestrijding investering Blz 26, Gladheidsbestrijding; de kapitaalslasten stijgen als gevolg van een investering in 2021. Waar bestaat deze investering uit? Twee verouderde getrokken strooimachines zijn vervangen en het track and trace systeem is verder geoptimaliseerd waardoor inwoners per 1 november de strooivoertuigen kunnen volgen. Programma 3

4.12 Grondexploitatie bedrijventerreinen Blz. 29, Grondexploitatie; er wordt onderzoek gedaan naar mogelijke uitbreiding van bedrijventerreinen. Zijn de huidige locaties al allemaal vol? Op enkele kavels op Tolbaas in Gorredijk en op industrieterrein Drachten A7 na zijn er geen kavels meer beschikbaar.

4.13 Verhouding baten en lasten grondexploitatie Blz 30, Waarom zijn er meer lasten dan baten bij de grondexploitatie? Het complex Gorredijk industrie is gestart in 1998 en is dus al 23 jaar in exploitatie. Door de veel langere looptijd dan toen verwacht werd, is een forse extra rentelast bijgeschreven op de boekwaarde. Hierdoor is een verwacht verlies ontstaan van - € 650 K. Dit verlies is afgedekt met een voorziening. Daarnaast is in de jaren vòòr 2008 al een verlies genomen van - € 1.445 K om de grondexploitatie sluitend te krijgen. De prognose van het totale projectresultaat komt daarmee op € 2.095.000. Programma 4

4.14 Laaggeletterdheid percentage Blz. 4, In 2013 was het percentage laaggeletterdheid 13-16%. Is ook bekend hoe hoog dat percentage nu is? En hoe Opsterland daarin staat t.o.v. de provincie?

32

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Het aandeel laaggeletterdheid in Opsterland is naar schatting 13%. In de provincie is dit aandeel naar schatting ook 13%. Opsterland is hiermee gemiddeld ten opzichte van de provincie. Programma 5

4.15 Accrespercentage toegerekend aan bibliotheken Blz. 39, Wordt het accrespercentage van het Rijk in deze begroting toegekend aan de bibliotheek en hoe hoog is dat bedrag? Gaat het om geoormerkt geld en is dit de afgelopen 5 jaar toegekend door de gemeente? Met de bibliotheek zijn andere afspraken gemaakt over indexatie van de jaarlijkse subsidie. De indexatie van de subsidie is voor 50% gebaseerd op de Loonvoet sector overheid Jaar T-1 en voor 50% gebaseerd op het CPI Jaar T-1. In het gemeentefonds zijn overigens geen geoormerkte middelen voor de bibliotheek opgenomen.

4.16 Meerjarig toekennen subsidies Is het mogelijk dat de subsidie aan bibliotheken en gemeente Opsterland niet meerjaarlijks verstrekt zodat er rekening kan worden gehouden met de meerjarenbegroting? Het nieuwe meerjaren beleidsplan van de Bibliotheek ZOF en de nog af te sluiten nieuwe subsidieovereenkomst zullen voor een periode van 4 jaar gelden. Daarmee ligt dan ook de gemeentelijke bijdrage voor de bibliotheek voor die periode vast. Dat wordt dan opgenomen in de meerjarenbegroting.

4.17 Dundelle Blz. 46, Dundelle zou van programma 6 naar Programma 5 zijn gegaan. Kunt u dit uitleggen? Het recreatiecentrum viel toch altijd al onder programma 5? Onder Dundelle verstaan wij het dorpshuis en het zwembad. Beide waren tot nu toe verantwoord in programma 6. Om de kosten van deze 2 functies van het recreatiecentrum beter te verdelen hebben we ervoor gekozen om de kosten voor het zwembad in programma 5 te plaatsen en de kosten voor het dorpshuis in programma 6 te laten. Programma 6

4.18 Weekvullend programma nieuwkomers Blz. 51, Weekvullend programma nieuwkomers; wordt er bij het weekvullend programma ook rekening gehouden met opleidingsniveau en carrière in het land van herkomst? Dit is inderdaad nadrukkelijk de bedoeling van de Nieuwe wet inburgering en zo willen we dit in Opsterland dan ook organiseren. Concreet betekent dit dat onze statushouders in alle onderdelen van dit weekvullend programma zoveel mogelijk een aanbod op maat zullen krijgen. Dit betekent onder andere taalonderwijs toegespitst op het individuele niveau van de statushouder en maatwerk qua begeleiding naar werk.

4.19 Jeugdzorg Jeugdzorg, gemeenten betalen niet alleen de zorg maar in de tarieven zitten ook de kosten van de overhead. Betaalt de gemeente ook lagere tarieven aan aanbieders met een efficiënte bedrijfsvoering en lagere overheadskosten? 33

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 De tarieven zijn gelijk voor alle jeugdzorgaanbieders.

4.20 Zorgaanbieders gebiedsteam Zitten er zorgaanbieders in de gebiedsteams en zo ja, hoeveel? In het gebiedsteam zitten geen zorgaanbieders. Programma 7

4.21 Ambassadeur topsport Blz. 67, Wie is de ambassadeur uit de topsport die wordt ingezet om kinderen en jongeren gezond te laten leven. Wat gaat deze ambassadeur doen om jongeren te motiveren? Reina Anema is de ambassadeur uit de topsport. Zij is langebaanschaatster bij Jumbo Visma en woont in Gorredijk. Zij zal zich de komende tijd voornamelijk op scholen inzetten. Ze gaat gastlessen geven tijdens de gymlessen waarbij ze de jongeren zal inspireren met schaatsoefeningen uit de praktijk en haar verhaal over hoe zij topsportster is geworden.

4.22 Mobility Mentoring Blz. 67, Hoeveel mensen worden via Mobility Mentoring geholpen en is het de bedoeling dat de gemeente in de toekomst iedereen waarvan de problematiek die daarvoor in aanmerking komt via deze methodiek gaat helpen? Het doel van de pilot met Mobility Mentoring is om in eerste instantie tien deelnemers te begeleiden vanuit deze aanpak. Doordat onze eigen medewerkers (van Werk en Inkomen) geschoold zijn in deze aanpak, kan dit eenvoudig voortgezet worden wanneer tijdens de evaluatie blijkt dat dit wenselijk is. Na de evaluatie zal ook bekeken worden of de aanpak verder te verspreiden is binnen de organisatie, bijvoorbeeld binnen het gebiedsteam.

5 CU Programma 0

5.1 OWO opbrengsten Blz. 9. OWO voor 2022 zullen de kosten stijgen kunt u aangeven of er ook nog extra opbrengsten zullen zijn m.b.t. De OWO samenwerking? Dat is niet de verwachting, maar mogelijk wordt er bespaard door aanbestedingen.

5.2 Werkplek van de toekomst Blz 10. Werkplek van de toekomst, blijft het gemaakte beleid door Corona van kracht, of gaat er soepeler mee omgegaan worden, zijn er voor de langere termijn ook kosten besparingen mee gemoeid? Kunt u hier al iets inzichtelijk over maken? Het dringende thuiswerk advies wat op dit moment geldt, wordt versoepeld per 25 september. De gemeente adviseert medewerkers om daar te werken waar ze dit het best en meest efficiënt kunnen doen. Dus vanuit huis, kantoor en/of elders. Het kantoor zal met name dienen als ontmoetingsplek en daarvoor zijn aanpassingen nodig. Maar ook om de thuiswerkplek arbo

34

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 verantwoord te maken. De kosten die hiermee gemoeid zijn zullen naar verwachting later dit jaar duidelijk worden.

5.3 Taakveld 0.3 Blz 15. Taakveld 03; in 2022 is er een negatief effect van € 1.450.000,00. Het heeft te maken met het feit dat er geen opbrengst is geraamd. Kunt u dit nader toelichten? In de begroting 2021 was vanuit het bezuinigingspakket een opbrengst geraamd voor de verkoop van gemeentelijk vastgoed, onder anderen de verkoop van Bordena. In 2022 bestaat de kans dat er nog gemeentelijk vastgoed verkocht wordt echter de exacte timing en de opbrengst zijn onzeker. Daarom is voorzichtigheidshalve geen opbrengst geraamd in 2022. Programma 1

5.4 Doorberekening personeelskosten Doorberekening personeelskosten is een voordeel van 60k, komt deze bij programma 0 of is dit echt een voordeel? Doorbelasting van directe personeelskosten is budgetneutraal. Dus als de lasten bij programma 1 stijgen dan dalen ze in programma 0. Dit geeft op programmaniveau een voor- of nadeel maar is dus op totaal niveau van de begroting neutraal.

5.5 Aanpak ondermijning Blz 18 en 199. Doelstelling transparante en consequente aanpak ondermijning. Worden er nog andere maatregelen dan bewustwording en Bibob actualisering ingezet? Of bestaat de gehele transparante en consequente aanpak voornamelijk uit enkel bewustwording? Naast bewustwordingssessies en het actualiseren van het Bibobbeleid, worden er andere activiteiten uitgevoerd zoals de implementatie van het Keurmerk Veilig Buitengebied. Dit is een samenwerking tussen politie, gemeente en agrariërs om het buitengebied (nog) weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Daarnaast is in 2022 het (digitale) meldpunt ondermijning voor zowel medewerkers, bestuurders als inwoners en ondernemers in werking. Gezamenlijk dragen de activiteiten bij aan de aanpak van ondermijning.

5.6 Bibobbeleid Wat gaat er in het geactualiseerde Bibobbeleid veranderen en hoe gaat het eruit zien? In 2020 is er een wijziging van de Wet bibob in werking getreden. Er zijn meer mogelijkheden voor eigen onderzoek bij de aanpak van ondermijning bijgekomen. Deze wetswijziging leidt tot een herziening van ons Bibob-beleid. Programma 2

5.7 Resultaatbestemming blz 26. De resultaatbestemming in 2021 geven lagere kosten t.o.v. 2022. Moet dit niet 2021 zijn? Het staat wat onduidelijk in de tekst. In de definitieve versie zal de tekst aangepast worden. Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer geeft in 2022 een voordeel van €131.000 ten opzichte van 2021. 35

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 In 2021 is het BKP 2021-2025 vastgesteld. Voor het onderhoud is vanaf 2022 € 200.000 structureel beschikbaar gesteld. Daarnaast is € 200.000 extra beschikbaar gesteld voor de jaren 2022 en 2023. In 2021 was € 248.000 beschikbaar voor het BKP. In 2022 zijn de kosten voor het BKP per saldo met € 152.000 gestegen (€ 400.000 - € 248.000), dit is een nadeel. De resultaatbestemmingen in 2021 voor het GVVP, de snelfietsroute Drachten-Ureterp € 173.000 en de Sweachsterwei € 100.000, geven lagere kosten in 2022. Dit is een voordeel van €273.000 in taakveld 2.1. Het effect op programma niveau wordt geneutraliseerd door de onttrekking uit de algemene reserve. De bezuiniging op openbare verlichting (uit Begroting 2020) geeft lagere energiekosten vanaf 2022. Dit is een voordeel van € 13.000. De kapitaalslasten op Gladheidsbestrijding stijgen als gevolg van investering in 2021. Dit geeft hogere lasten in 2022 van € 20.000. De doorberekening van de personeelslasten geeft een voordeel van € 29.000. De doorberekening van de rentekosten geeft een nadeel van € 13.000. De overige posten zijn € 1.000 (voordeel). Programma 3

5.8 Circulair Friesland Circulair Friesland, zijn er al ondernemers uit Opsterland die hier actief en meedoen? Hoe gaat u dit onder de aandacht brengen? Op de website van circulair Friesland zien we dat Van Wijnen en de Jong’s IJs uit Opsterland lid zijn van vereniging Circulair Friesland. De afdeling EZ brengt vereniging Circulair Friesland onder de aandacht wanneer duurzame thema’s ter sprake komen tijdens de werkbezoeken. We hebben ons ingespannen om ondernemers op bedrijventerrein Overtoom aan te haken bij een project van Circulair Friesland. Daarin gaat geëxperimenteerd worden met vergroening en verduurzaming van bedrijventerreinen. Hiervoor was gering animo.

5.9 Ondernemers en Corona Ondernemers en Corona, ziet u voor de gemeente ook mogelijkheden om de ondernemers extra te ondersteunen met beleid, contactmomenten en subsidies om snel weer op nivo te zijn, of is continuering van het omschreven en uitgevoerde beleid over de afgelopen jaren volgens het college voldoende? Er zijn meerdere steunmaatregelen van het rijk en provincie beschikbaar (geweest). Daarnaast blijven we als gemeente in contact staan met ondernemers om te duiden of de hulp die geboden wordt volstaat.

5.10 MKB vriendelijke gemeente Blz. 28. MKB vriendelijke gemeente. Welke plek werd behaald en welke werd beoogd? Hoe kan het behaald worden? Opsterland is in het recente onderzoek van LexNova op plaats 10 gekomen. Er deden 18 Friese gemeenten mee aan het onderzoek. De doelstelling was om in het spreekwoordelijke linker rijtje te eindigen wat dus plek 9 of hoger is. We willen de nu ingezette lijn voortzetten. Binnenkort staan we met u uitgebreider stil bij het onderzoek. U ontvangt hierover een raadsbrief met daarbij het rapport als bijlage.

36

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

5.11 Bedrijventerrein Ureterp blz 29. Heeft u overwogen om het bedrijventerrein in Ureterp uit te breiden? We zien ondernemers vertrekken naar Smallingerland omdat er in Ureterp geen bouwkavels zijn. Er is nog voldoende (privaat) aanbod op het bestaande bedrijventerrein de Gilden en op industrieterrein Drachten A7. Uitbreiding betekent een toename van het aantal verkeersbewegingen door het dorp en de ligging ten opzichte van de A7 is niet heel gunstig. We zien dus geen aanleiding om dit bedrijventerrein uit te breiden. Programma 4

5.12 Startpositie kinderen kinderen een goede startpositie: Hoe gaat u in 2022, welke acties, ouders actief stimuleren, welke middelen gaat hiervoor gebruiken? Dit gebeurt onder andere vanuit het programma ‘Kansrijke start’, waarin verloskundigen, kraamzorg, JGZ verpleegkundigen (consultatiebureau) en het gebiedsteam samenwerken om informatie te verstrekken en zo nodig ondersteuning te bieden aan gezinnen om zwaardere problematiek te voorkomen. Het programma ‘Kansrijke start’ richt zich op de eerste 1000 dagen van een kind, die ontzettend belangrijk zijn voor de verdere ontwikkeling. Hiervoor ontvangt de gemeente een subsidie vanuit het Rijk. Daarnaast kunnen ouders terecht bij de GGD Fryslân voor de hulp van een pedagoog bij opvoedvragen. Wanneer dat ontoereikend is kan in overleg met het gebiedsteam onderzocht worden wat nodig is. De inzet van de GGD en van het gebiedsteam worden vanuit gemeentelijke middelen gefinancierd. Het bezoeken van een voorschoolse voorziening en het eventueel deelnemen aan voor- en vroegschoolse educatie (VVE) zijn geen verplichting. Het bieden van voorlichting over de voordelen daarvan blijven daarom belangrijk. Verder proberen we ouders te verleiden om deel te nemen aan VVE door ervoor te zorgen dat deelname voor ouders kosteloos is. Voor de uitvoering van VVE ontvangt de gemeente een subsidie vanuit het Rijk.

Verder wordt in de begroting genoemd dat we in 2022 een passend aanbod voor jonge kinderen willen ontwikkelen in samenwerking met ketenpartners als de JGZ, kinderopvangaanbieders en het primair onderwijs. Dit zal een aanbod zijn dat bekend staat als een ‘Peuter Plus voorziening’. Doel is dat kinderen met een ontwikkelingsachterstand of gedragsproblematiek die niet binnen de reguliere opvang terecht kunnen omdat de juiste ondersteuning daar niet geboden kan worden, naar de Peuter Plus voorziening kunnen. De nodige hulp en ondersteuning wordt daar ingevlogen en ook wordt onderzocht naar welk type onderwijs het kind uit kan stromen. Door de Peuter Plus voorziening zullen minder kinderen doorverwezen hoeven te worden naar een Behandel en Expertise Centrum (BEC), waardoor middelen vanuit de jeugdzorg kunnen worden gebruikt. Daarnaast zijn er hiervoor middelen beschikbaar vanuit het gemeentelijk lokaal onderwijsbeleid.

5.13 Laaggeletterdheid Maakt u m.b.t. Laaggeletterdheid ook een actieve koppeling met de bibliotheken en scholen, en kan de subsidie daarvoor worden ingezet? Bij hen ligt vaak de (vroeg) signalering ? Met betrekking tot laaggeletterdheid is er op dit moment een actieve koppeling met de bibliotheken en met scholen. De bibliotheek biedt een gevarieerd aanbod voor laaggeletterden op 37

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 verschillende niveaus en op verschillende momenten. Daarnaast wordt subsidie vertrekt voor het uitvoeren van het programma ‘de bibliotheek op school’. Doel is om de leesvaardigheid te verbeteren en aan de leerkrachten handvatten te geven om lezen te stimuleren.

5.14 MFA Tynje MFA Tynje, is gemeente ook in gesprek m.b.t financiën met de werkgroep, we leven inmiddels in een nieuwe realiteit? Kosten verhogingen en schaarste? Na de interventie van Synarchis is er een nieuwe projectstructuur ingevoerd met een projectgroep en een stuurgroep. De gemeente is in beide groepen vertegenwoordigd en daarbij zijn de financiën een belangrijk aandachtspunt.

5.15 Voordeel afschrijvingskosten Wat houd het voordeel van € 32k in op afschrijvingskosten, waar komt deze vandaan? Dit betreft de afschrijving van investeringen die in het verleden zijn gedaan aan onderwijskundige aanpassingen aan de Paedwizer en de Arke. In 2021 is hierop voor laatst afgeschreven en eind 2021 is de boekwaarde nihil.

5.16 Voldoende speelruimte Blz 34. Voldoende speelruimte: De gemeente draagt zorg voor speelruimte en inspectie. Hoe zorgt de gemeente ervoor dat de speeltuinen in stand blijven en bijgehouden worden? Dit wordt veelal door speeltuincommissies gedaan. De speeltuincommissies zijn verantwoordelijk voor het klein onderhoud aan de toestellen. De gemeente draagt zorg voor het groot onderhoud en voor de jaarlijkse inspectie.

5.17 Onderwijshuisvesting BHS blz 35. Onderwijshuisvesting BHS: Zodra er een concrete uitwerking.... Wanneer moet dit gerealiseerd zijn? De realisatietermijn is afhankelijk van het nog te doorlopen proces. Hierin inventariseren we samen met de BHS de mogelijke huisvestingsscenario’s. Zodra er een concrete uitwerking en voorstel voor aanpassing van de huisvesting ligt, wordt dit ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

5.18 Tekorten programma 4 Blz 38. de tekorten lopen op. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de tekorten niet teveel oplopen? Wat is de oorzaak? De tekorten op programma 4 maken, ook meerjarig, onderdeel uit van een sluitende begroting. De stijging van het tekort op programma 4 loopt van 2022 tot 2025 op met € 184.000. Dit heeft enerzijds te maken met een jaarlijkse cumulatieve stijging van € 30.000 van het budget Onderwijshuisvesting. Zie ook het antwoord op vraag 1.11. Dit is over drie jaar dus een stijging van € 90.000. Daarnaast zijn met ingang van 2024 de kapitaalasten van de nieuwbouw van de BHS opgenomen (€ 96.000).

38

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

5.19 Ventilatie schoolgebouwen Heeft u in kaart kunnen brengen of er nog schoolgebouwen in Opsterland zijn die niet voldoende kunnen ventileren m.b.t. Corona? De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor de juiste ventilatie, waarbij de gemeente kan en wil helpen. Intussen hebben we dat ook met twee subsidieaanvragen (SUVIS) gedaan. In 2020 hebben we actief geïnformeerd bij de scholen over de ventilatie. In deze informatieronde zijn geen problemen geconstateerd. Programma 5

5.20 Subsidie bibliotheken Voor hoeveel jaren geldt de nieuwe subsidie overeenkomst voor de bibliotheken? Dit is van belang om beleid te kunnen maken? Het nieuwe meerjaren beleidsplan van de Bibliotheek ZOF en de nog af te sluiten nieuwe subsidieovereenkomst zullen voor een periode van 4 jaar gelden. Daarmee ligt dan ook de gemeentelijke bijdrage voor de bibliotheek voor die periode vast. Dat wordt dan opgenomen in de meerjarenbegroting.

5.21 Maairobot sportvelden pilot Enkele jaren terug is er een pilot ingezet om sportvelden te maaien met een maairobot. Is dit project geslaagd en krijgt het navolging? De ervaringen met de huidige maairobot worden nog geëvalueerd. Duidelijk is al wel dat de sportvereniging ook in te toekomst graag gebruik blijft maken van een maairobot. Programma 6

5.22 Beleidsindicatoren jeugdbescherming Blz. 60.Over het algemeen doet Opsterland het goed t.o.v. landelijk, alleen bij jongeren met jeugdbescherming is het negatief t.o.v. landelijk. Waar komt dit door? Omdat wij in Opsterland relatief veel jongeren huisvesten op basis van een voogdijmaatregel. Een voogdijmaatregel wordt gecategoriseerd als jeugdbescherming.

5.23 Doorberekening personeelslasten Blz 63. Taakveld 6.2; De Wijkteams geeft in 2022 een nadeel van €58.000,00 t.o.v. 2021. Dit wordt veroorzaakt door doorberekening personeelslasten. We komen dit in meerdere velden tegen. Kunt u dit nader toelichten? Volgens de boekhoudregels voor gemeenten is het verplicht om de directe personeelslasten door te belasten naar de taakvelden waarvoor dit personeel actief is. Omdat de formatie elk jaar licht muteert en de personeelslasten als totaal ook stijgt is er dus in elke begroting altijd weer sprake van verschillen in de doorbelasting vergeleken met de voorgaande jaren. Dit is inherent aan de methodiek. Programma 7

39

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

5.24 Aanvragen energievelden Liggen er op dit moment concrete aanvragen voor grote energievelden of windmolens in Opsterland, waar in 2022 uitrol aan gegeven kan worden? Liggen we op koers? Er zijn op dit moment geen hele concrete aanvragen voor grote energievelden en of windmolens in Opsterland waaraan in 2022 uitrol aan kan worden gegeven. Wel hebben wij regelmatig vragen en/of overleg met initiatiefnemers om mogelijkheden van de aanleg van zonnevelden (op termijn) in onze gemeente te bespreken. Zie ook antwoord 1.27. We liggen niet exact op koers om onze ambitie voor de opwek van duurzame energie in 2022 te halen, maar we gaan ervan uit dat energieneutraal in 2035 nog steeds haalbaar is.

5.25 Gas besparing Blz. 69. Er wordt een plan van aanpak gemaakt om gas te besparen. Dit wordt met minimaal twee dorpen in gang gezet. De vraag is, waarom niet meteen met alle dorpen. We zullen de snelheid er in moeten houden en alle dorpen bewust maken van het feit dat de gaskraan dicht gaat. Zie antwoord 1.26. Paragrafen

5.26 Incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten, 11 en 19, waar gaat de 55k heen voor extra verkeers inhuur voor 2022, wat wordt hier voor gedaan? Zijn de posten niet gelijk? In de begroting 2021 is geld beschikbaar gemaakt voor de inhuur van een verkeerskundige. Dit bleek niet voldoende te zijn waardoor in de perspectiefbrief 2021 aanvullende middelen beschikbaar zijn gesteld. De posten zijn dus gerelateerd aan elkaar maar omdat ze uit verschillende P&C documenten komen zij ze apart opgenomen onder de incidentele baten en lasten voor de herleidbaarheid.

5.27 Weerstandscapaciteit pagina 89: de weerstandscapaciteit is 19.3 miljoen terwijl dit 3.5 miljoen moet zijn. Waarom dit grote verschil? De minimaal benodigde weerstandscapaciteit is € 3,5 mln. Dit is gebaseerd op de risico’s en de kans op het optreden van het risico. De totale weerstandscapaciteit is € 19,3 mln. Dat is echter geen apart budget o.i.d. maar de totale omvang van algemene reserve (pagina 141). Wat het dus ook laat zien, is dat de gemeente dus ruim meer aan weerstandscapaciteit beschikbaar heeft dan wat er minimaal benodigd is op basis van de risico inventarisatie.

5.28 Bouwlocaties Opsterland Blz 119. Zijn dit alle beoogde bouwlocaties in Opsterland voor 2022 ev? Nee. Dit zijn alleen de gemeentelijke grondexploitaties (actief grondbeleid). Initiatieven van derden staan niet in dit overzicht (passief grondbeleid).

5.29 Totaal overzicht programma 0 Blz. 129/130, Totaal overzicht programma 0 (blz 129) is niet gelijk met overzicht per programma op blz. 130. Vanwaar dit verschil? 40

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Op pagina 129 zijn de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien apart gepresenteerd volgens BBV voorschriften. Deze posten maken echter onderdeel uit van programma 0. Als het saldo van programma 0 op pagina 129 bij deze posten opgeteld wordt dan sluit het aan met het saldo van programma 0 op pagina 130.

5.30 Kostendekkendheid Afval Blz. 84. We zijn afgeweken van het kostendekkend maken van afval i.v.m. Corona. Kunt u aangeven wat het per inwoner extra zou kosten wanneer we het wel kostendekkend zou zijn? Een kostendekkendheid van 100% zou € 6,- per jaar per huishouden meer kosten.

6 VVD Bestuur

6.1 Kosten lidmaatschappen Wat zijn de jaarlijkse kosten ‘lidmaatschap’ VNG , VFG en P10 en wat waren die in bijv. in 2015 en hoe is de governance geregeld? De contributies van de genoemde organisaties in 2021 (en 2015):   

VNG: € 1,35 per inwoner (2015: € 1,11 per inwoner) VFG: € 0,47 per inwoner (2015: € 0,43 per inwoner) P10: € 7.500 (2016: € 4.000)

De contributie wordt in deze drie organisaties vastgesteld door het algemeen bestuur.

6.2 Digitalisering dienstverlening Hoe wordt de verdergaande digitalisering van de dienstverlening ervaren bij ouderen en laaggeletterden, worden deze groepen ook voldoende meegenomen in het onderzoek? In de Digitale Agenda 2024 is één van de doelstellingen: Inclusie en digitale vaardigheid. Digitale uitsluiting moet voorkomen worden en iedereen moet deel kunnen nemen aan de digitale samenleving. Bij de implementatie van de nieuwe website is rekening gehouden met het Besluit Digitale Toegankelijkheid. Hoe e.e.a. wordt ervaren is op dit moment niet bekend. In de uit te voeren Burgerpeiling zal dit worden meegenomen.

6.3 Versterken opdrachtgeverschap Pag 11. Wij versterken het opdrachtgeverschap. Betekent dat vooral kleine aanbieders geen kans meer hebben om diensten of producten te kunnen leveren? Nee, het betekent dat we de contractuele afspraken zo formuleren dat het wederzijds duidelijk is welke resultaten of kwaliteit er behaald moet worden, binnen welk tijdsbestek en tegen welke kosten. Dit klinkt logisch, maar voor veel activiteiten (en dus contracten) in de sociale activiteiten is het heel lastig om een meetbaar resultaat en/of kwaliteitsniveau te bepalen. Door daar in die onderdelen veel aandacht aan te besteden voorkom je dat er discussies ontstaan over dat wat er gedaan is.

41

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

6.4 Stijging formatie De formatie stijgt met 13 fte! Een van de redenen: uitbreiding taken vanuit Rijk. Om welke taken gaat het dan precies voor deze 13 fte? De formatie breidt met 7 fte uit door het omzetten van inhuur naar formatie. De resterende 6 fte is tijdelijke formatie die wordt ingezet op projecten en rondom de AVG. Dat laatste is op te vatten als taakuitbreiding door toedoen van het Rijk.

6.5 Overhead Ook het overheadpercentage laat een stijgende trend zien. Hoe rijmt dat met de verdergaand samenwerking in OWO-verband? De stijgende trend is vooral een effect van de stijging van de personele lasten zelf. Die onderdelen van de samenwerking in OWO-verband die onder de overhead vallen, dat is in principe het bedrijfsvoeringsonderdeel wat bij Weststellingwerf is ondergebracht, maakt voor 1/3 deel van de totale kosten onderdeel uit van de overheadkosten van de gemeente Opsterland. De rest van de overhead wordt gevormd door die medewerkers die volgens de definitie uit de notitie overhead van de commissie BBV daar aan moeten worden toegerekend.

6.6 Renterisico Wat is het renterisico voor de langere termijn voor onze gemeente als de rente met 1 a 2 % gaat stijgen? Op dit moment heeft de gemeente 3 langlopende leningen met een vast rente tarief. We lopen dus geen acuut risico als de rentepercentages stijgen. De totale omvang van onze lening portefeuille betreft eind 2021 € 44,4m. Als we al deze leningen opnieuw af zouden moeten sluiten met een rentepercentage van 1% hoger dan hebben we het over € 444.000. € 19m hiervan heeft echter nog een looptijd van 19 jaar en heeft een negatief rentepercentage waardoor we jaarlijks rente ontvangen in plaats van betalen. Veiligheid

6.7 Overlast Er is stijging van overlast van verwarde personen. Wat denkt het college concreet aan deze specifieke doelgroep te gaan doen? Als gemeente voeren we regie op complexe casuïstiek en werken samen met onze partners zoals politie, GGZ, VNN en woningbouwcorporatie aan een goede aanpak van personen met verward gedrag om daarmee overlast te voorkomen. Verkeer en vervoer

6.8 Fietspaden verlichting Fietspaden moeten uitnodigen tot gebruik. Dat geldt zeker niet voor de nachtelijke uren of vroege ochtend. Gaat het college hier ook wat aan doen? Buiten de bebouwde kom wordt de voorkeur gegeven aan de natuurlijke duisternis. Fietspaden zijn hier alleen verlicht bij kruisingen en andere punten waar alertheid is gewenst. De meeste fietspaden zijn inmiddels voorzien van een lichte slijtlaag of aangelegd met lichtgrijs beton om de 42

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 zichtbaarheid te vergroten. Voor de fietspaden waar dit nog niet het geval is wordt dit meegenomen bij het eerstvolgende grote onderhoud.

6.9 Slimme verlichting Gem. Heerenveen heeft een proef gedaan voor slimme verlichting in het buitengebied. Zijn hier al resultaten van en kan dat ook in Opsterland van toepassing zijn? Concrete resultaten zijn nog niet bekend. Periodiek wordt ambtelijk overlegd met bijna alle andere Friese gemeenten over de laatste ontwikkelingen en worden ervaringen uitgewisseld op het gebied van openbare verlichting. Economie

6.10 Ondernemingsklimaat De doelstelling over de waardering van het ondernemingsklimaat in Opsterland is anders dan de aangenomen motie (Opsterland in top 5 Fryske gemeenten). Waarom is dat? De titel van motie M525 is “Opsterland in top 5 MKB-vriendelijkste gemeente”. In de begroting 2022 wordt inderdaad nog verwezen naar de uitkomst van het onderzoek uit 2018 waarin Opsterland op plaats 13 eindigde. Dit komt doordat bij het opstellen van de begroting de uitkomst van het recente onderzoek nog niet bekend was. Dat is inmiddels wel het geval. We zijn in het laatste onderzoek van LexNova op plaats 10 gekomen. Er deden 18 Friese gemeenten mee aan het onderzoek. De doelstelling was om in het spreekwoordelijke linker rijtje te eindigen wat dus plek 9 of hoger is. We willen de nu ingezette lijn voortzetten. Aan het verzoek aan het college, gedaan in motie M525, is al deels voldaan met de aan de raad verstuurde brief van 10 november 2020. Daarin is, zoals gevraagd, SMART-geformuleerd wat is gedaan om vooruitgang te boeken. Binnenkort staan we met u uitgebreider stil bij het laatste onderzoek. U ontvangt hierover een raadsbrief met daarbij het rapport als bijlage.

6.11 Gemeente breed ingezette aanpak Wat houdt de gemeente breed ingezette aanpak in? De gemeente streeft naar een zo’n goed mogelijke dienstverlening aan ondernemers. Dat is breder dan de afdeling EZ en zodoende spreken we over een gemeente breed ingezette aanpak.

6.12 Bedrijfsbezoeken Hoe vaak is het college van B&W op bedrijfsbezoek geweest het afgelopen jaar en bij welke bedrijven? Hoe komt die selectie tot stand? Het college is vanwege de geldende coronamaatregelen de afgelopen anderhalf jaar minder op werkbezoek geweest. Wel zijn er structureel gesprekken gevoerd met ondernemers via zoom. Gedurende de lockdown is er bewust contact gezocht met ondernemers in verschillende sectoren die het op dat moment zwaar hadden. Dat heeft geleid tot meerdere zoom-gesprekken. Hierbij waren wethouder Postma en burgemeester van Selm aanwezig. Daarnaast heeft wethouder Postma, als portefeuillehouder EZ, regelmatig contact met ondernemers, ook in de vorm van een werkbezoek. De werkbezoeken en contacten kunnen door ondernemers of van gemeentezijde geïnitieerd worden. Bedrijven die graag eens het college op hun locatie willen ontvangen kunnen dat aangeven en in de 43

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 meeste gevallen kan dat geregeld worden. Op andere momenten komt het initiatief vanuit de gemeente. Daarbij wordt gestreefd naar een goede spreiding over de sectoren en kernen in Opsterland.

6.13 LexNova 2021 Ook hierbij nogmaals de vraag of wij het onderzoeksresultaat van LexNova 2021 mogen ontvangen. Opsterland is in het recente onderzoek van LexNova op plaats 10 gekomen. Er deden 18 Friese gemeenten mee aan het onderzoek. De doelstelling was om in het spreekwoordelijke linker rijtje te eindigen wat dus plek 9 of hoger is. We willen de nu ingezette lijn voortzetten. Binnenkort staan we met u uitgebreider stil bij het onderzoek. U ontvangt hierover een raadsbrief met daarbij het rapport als bijlage.

6.14 Uitbreiding bedrijventerreinen Uitbreiding bedrijventerreinen. Wordt er ook gekeken naar inbreiding om niet onnodig landbouwgronden op te moeten offeren? Ja, er wordt naar mogelijke inbreidingslocaties gekeken. Hierbij nemen we ook kwaliteitsverbetering in ogenschouw.

6.15 Transformatie bedrijventerreinen Wat wordt precies met ‘ transformatie bedrijventerreinen’ bedoeld? In het kader van de Streekagenda Zuidoost Friesland was in een project onderzocht welke mogelijkheden tot herbestemming en transformatie denkbaar zijn bij solitaire en verouderde bedrijfslocaties. In Opsterland is hiervoor 1 locatie in Tynje ingebracht.

6.16 Circulaire economie Wat betekent precies voor Opsterland ‘circulaire economie’? Over welke kringlopen hebben we het dan? We sluiten voor definities aan bij de doelstellingen van circulair Friesland; een vereniging opgericht door het Friese bedrijfsleven. Zij zijn actief op 11 thema’s met vele cross-overs en zoeken de samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. We zien het als een actief en open netwerk van circulaire voorlopers, waaronder Friese overheden en grote kennisinstellingen. Sport, cultuur en recreatie

6.17 Buurtsportcoaches Wordt het effect van de inzet van buurtsportcoaches wel eens gemeten, wat is hun werkelijk toegevoegde waarde? De monitoring van de inzet van de buurtsportcoaches wordt zo’n vier keer per jaar besproken in de stuurgroep van het beweegteam. Hierin zijn bestuurders van het onderwijs, Sport Fryslân, het jongerenwerk en de gemeente vertegenwoordigd. Sport Fryslân werkt daarnaast aan een pilot met het buurtsportcoach kompas. Dit is een online tool waarin programma’s online worden geregistreerd. Dit geeft bijvoorbeeld inzicht in het aantal deelnemers van een activiteit, maar ook op de invloed van deze activiteit op de zes pijlers van positieve gezondheid. Wat weer goed aansluit bij de uitgangspunten van onze preventieagenda. 44

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

6.18 Erfpachtconstructies In de begroting lezen we ook niks over de ‘lappendeken van erfpachtconstructies’ die het college ooit van plan was te versimpelen. Wat is de het plan nu? Voor het aangaan van afspraken maken we gebruik van een standaard model erfpachtovereenkomst. Sociaal Domein

6.19 Procedures en aanvraagformulieren Er bereiken ons opmerkingen dat je bijna academisch gevormd moet zijn en grenzeloos doorzettingsvermogen om überhaupt door de massa aanvraagformulieren en procedures te komen. Ja, we moeten aan beheersing doen om budgetoverschrijding te voorkomen maar bereiken we nog wel daadwerkelijk de mensen waar het SD voor bedoeld is? Wij streven naar klantgerichtheid in onze procedures en willen indien dit mogelijk is processen versimpelen, maar hebben daarin ook oog voor onder meer de rechtmatigheid. Voor de inwoners die dit wensen is er de onafhankelijke cliëntondersteuning die hen kan bijstaan bij aanvragen.

6.20 Geldloket De pilot voor een Geldloket is op 8 augustus 2019 gestart en het was vorig jaar al de bedoeling om het geldloket voor alle inwoners open te stellen. Waarom is dat in 2021 niet gelukt? De essentie van het Geldloket is dat het laagdrempelig moet zijn. Dat wil zeggen: persoonlijk contact op een laagdrempelige locatie (de bibliotheek). Door de coronamaatregelen is dit zowel in 2020 als in 2021 lange tijd niet mogelijk geweest. Hierdoor hebben we via de pilot nog niet de beoogde ervaring op kunnen doen om het Geldloket op een goede manier open te stellen voor al onze inwoners. Nu de bibliotheek sinds kort weer open is voor publiek, is het onze ambitie om dit alsnog op korte termijn te realiseren.

6.21 Marktbewerkingsplan Voor het marktbewerkingsplan dezelfde vraag, dit zou in 2021 worden uitgevoerd, maar staat nu opnieuw voor 2022 in de begroting, wat is hiervoor de reden? Het marktbewerkingsplan is een jaarplan dat elk jaar wordt opgesteld in de regio Zuid-Oost Fryslân. Het is een uitvoeringsplan gericht op concrete acties, die er voor moeten zorgen dat uitkeringsgerechtigden worden gematched op vacatures. Bijvoorbeeld via een banenmarkt.

6.22 Wet inburgering We missen in dit hoofdstuk de Wet Inburgering die per 1 januari 2022 van start gaat (we lezen alleen in de tekst dat hij tot 1 januari 2022 is uitgesteld, maar dat is waarschijnlijk nog de tekst uit begroting 2021, want deze begroting gaat immers over 2022…). Is er bewust geen aandacht voor de Wet Inburgering in de begroting 2022? Voor de Nieuwe wet inburgering 2022 werken wij samen met onze OWO samenwerkingspartners (zoals aangegeven in de begroting) aan een weekvullend programma voor onze statushouders. De raad wordt binnenkort nader geïnformeerd over de precieze uitwerking van dit programma en over de implementatie van deze nieuwe wet. 45

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Volksgezondheid en Milieu

6.23 Energie coöperatie Er wordt al lang gesproken over het oprichten van een Energie coöperatie(s) . Hoe ver denkt het college hiermee in ’22 te komen in Opsterland, behoudens het initiatief in Wijnjewoude? Zie antwoord 2.34

6.24 Natuurinclusieve landbouw Wat betekent concreet ‘natuurinclusieve landbouw’ in Opsterland.? Net als bij ‘circulaire economie’ dreigen het containerbegrippen te worden. Bij natuurinclusieve landbouw wordt natuur onderdeel van de bedrijfsvoering van de landbouwbedrijven. Bouwen, wonen en gronden

6.25 Bouwkavels Hoeveel bouwkavels wil het college in 2022 gaan uitgeven? Komen er ook ruime kavels voor het woningen wil het college in 2022 aan de woningbouwvoorraad toevoegen? Alle gronden in de gemeentelijke grondexploitaties zijn al uitgegeven. In het uitbreidingsplan Loevestein 4 oost Gorredijk zijn ruime bouwkavels voor woningen gepland.

6.26 Ruimte woningbouw afspraken Hoeveel ruimte is er nog vanuit de bestaande woningbouwafspraken voor 2022 en de resterende jaren? Vanuit de bestaande afspraken is alle theoretische woningbouwruimte (van 1 juli 2021 tot 1 januari 2026 nog 243 woningen) al “besteed” aan woningbouwprojecten in de dorpen. Daarom zijn we in regionaal verband in gesprek met de provincie voor het maken van nieuwe regionale woningbouwafspraken voor de periode 2020-2030. Vooruitlopend op deze nieuwe regionale afspraken hebben we met de provincie wel overeenstemming over een “shortlist” aan woningbouwprojecten. Met deze “shortlist” (195 woningen) is ook al een voorschot genomen op de ruimte die gaat ontstaan met de nieuwe woningbouwafspraken.

7 BAS 7.1 Geen vragen

8 D66 8.1 Geen vragen

9 Fryske Nasjonale Partij Programma 0 46

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

9.1 Tjinstferliening Thema bestjoer: Tsjinstferliening is adekwaat en persoanlik: wurdearring is minstens lyk oan lanlik gemiddelde: is dit sa: dit doel stie der yn 2020 ek yn. Dus is dit doel slagge? De gemeente Opsterlân hat it ûndersyk nei klanttefredenens (NVVB) stoppe. Der wie net folle reaksje en de resultearjende útfier foldie net oan 'e easken stelt foar it fergelykjen fan klanttefredenens fia de webside www.waarstaatjegemeente.nl. Yn 'e perspektyfbrief fan 2021 waarden fûnsen oanfrege foar it útfieren fan in ûndersyk yn oerienstimming mei it systeem fan it Boarger-ûndersyk. Dit sil ynkoarten begjinne. De útfier hjirfan kin dan fergelike wurde op de webside waarstaatjegemeente.nl. Programma 1

9.2 Ynbraken yn wenten Thema Iepenbiere Oarde en Feiligens: oer it oantal ynbraken yn wenten: stiet as doel: minder ynbraken yn it kopke, derûnder stiet dan wer: op in gelyk nivo hâlde as 2021: is dit wol goed formulearre? Yn de kop stiet as doel fanút it “integraal veiligheidsbeleid” dat wy it oantal ynbraken yn wenten sakje litte wolle of yn elts gefal op in gelyk nivo hâlde wolle. Dit is goed formulearre. It oantal ynbraken yn wenten sakket al jierren achter mekoar. Tidens de koroanakrisis hat dizze trend him fuortset en is der noch minder ynbrutsen yn wenten. De ambysje foar 2022 is om dit nivo fêst te hâlden.

9.3 Bewustwordingssessies Hoefolle “bewustwordingssessies” oangeande ûndermining bin der yn 2021 west? Wy ha gesprekken mei as doel bewustwurding mei amtners fan ferskillende ôfdielingen fierd. Ein oktober 2021 ha wy hjir in sesje mei it kolleezje oer yn’e planning en ein novimber 2021 sa’n sesje foar de gemeenteried.

9.4 Oerlêst Oerlêst: de omskriuwing fan oerlêst is it selde as yn de foarige begrutting: wy sjogge ûnder it stik: wat gean wy der oan dwaan”dat der ek ynsetten wurdt op spul tusken buorlju. Is it oantal meldings fan spul tanaam yn 2021? De sifers fan de plysje oer it jier 2021 binne noch net bekind makke. Dêrom kinne wy net sizze of it oantal meldings fan spul tanaam is yn 2021. Programma 2

9.5 Sweachsterwei/Gordyksterwei Thema Ferkear Is de SweachsterWEI/Gordyksterwei al ynrjochte as erftagongswei? Sjoch it antwurd op fraach 2.11 Programma 5

47

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

9.6 Takomst bestendichhyd musea Thema Kultuer: Hokker musea binne belutsen by petearen mei de gemeente oer de takomst bestendichhyd. Oan’t no ta binne der ferkennende petearen west mei It Damshûs en Museum Opsterlân. Dy sille yn 2022 fuortset wurde. En ek de Tropische Kas en histoaryske ferieningen sille hjir yn belutsen wurde. Sjoch fierder it antwurd by fraach 2.18.

9.7 Swimbad Bakkefean Werom stiet it punt oer ienmaliche ynvestearring yn it Swimbad fan Bakkefean sawol yn de begrutting fan 2021 en 2022? De ienmalige ynvestearring is noch net folslein bestege en de begrutting wurdt ferwachte dat se sille wurde brûkt yn 2022. Nije 'ympulsen' moatte noch wurde begon en, lykas de eardere útjeften, sil dit wurde dien yn oerlis mei de gemeente en operator .

9.8 Himmelploegen Thema Iepenbier grien: hoe grut is it part fan 34.000 wat nei de himmelploegen en edukaasje giet? Oer it algemien is dit € 15.000 foar de himmelploegens en € 10.000 foar ûnderwiis. De rest wurdt brûkt foar ienmalige himmelaktiviteiten en kommunikaasje. Programma 6