Beantwoording Technische vragen begroting 2022.pdf

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

Versie: xxxxx

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

Inhoudsopgave 1

Opsterlands Belang 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 1.20 1.21 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 1.35

2

Doorberekening personeelskosten Toetsing maatregelen Bezuinigingsmaatregelen Programmagestuurd werken Formatie Doorbelasting salariskosten sociaal domein Staat van de wegen MKB-tevredenheidsonderzoek Kwaliteit bedrijventerreinen Leerlingenvervoer Onderwijshuisvesting Subsidieovereenkomst bibliotheek Verbeteren fiets-, ruiter- en MTB-netwerken Fietspaden Bakkeveen/Wijnjewoude Himmelploegen Visitatierapport VNG sociaal domein Bijgestelde normen huishoudelijke hulp Aanpak afstand tot de arbeidsmarkt Tegenprestatie Dorpskamers Uitvoeringsprogramma Visie preventie en welzijn Inkoop jeugdzorg Plaatselijk belangen Buurtsportcoaches Duurzaamheid Aardgasvrij 50.000 MWh energiebesparing Gebiedsontwikkeling Beekdal Koningsdiep Afvalstoffen heffingen Riolering Organisatie ontwikkelingen Bezuinigingsmogelijkheid organisatie Professionalisering van de toegang Beleid denktank Bijlagenboek

CDA 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

6 6 6 6 6 7 7 7 8 8 8 8 9 9 9 9 10 10 11 11 11 11 12 12 12 12 13 13 14 14 15 15 16 16 16 16 16

Kosten coronacrisis Middelen jeugdzorg Regio deals Overheadkosten Inhuur Formatie Formatie uitbreiding Netwerksamenleving Facilitering Provincie Fryslân

17 17 18 18 18 18 19 19 19

1

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 2.25 2.26 2.27 2.28 2.29 2.30 2.31 2.32 2.33 2.34 2.35 2.36 2.37 2.38 2.39 2.40 2.41 2.42 2.43 3

PvdA 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

4

Vergevingsgezinde berm Sweachsterwei Economische perspectieven VVE Fusie BHS en Singelland Actualisatie IHP Reserve onderwijs Dundelle Samenwerking musea Right to Challenge - taken Right to Challenge - budget Fietspaden Bakkeveen/Wijnjewoude Himmelploegen Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost-Friesland Ontwikkeling Skâns SOC Kortezwaag Jeugdzorg Herindicatietrajecten Armoedebestrijding Omgekeerde toets Duurzaam inkopen Himmelploegen Duurzaam opgewekte energie Zonnevelden Eigen energiebedrijf Natuur inclusieve landbouw Toekomstgericht woonklimaat Kostendekkendheid riolering Grondexploitaties Vaste houten bruggen Bezuinigingsmogelijkheden Samenwerking OWO Zonnepanelen Lippe Gabrielsplas Staat van investeringen

28 Digitale agenda Beleidsindicatoren programma 0 Kaderstellende documenten programma 5 Teksten programma 6 Financiële toelichting programma 6 Incidentele baten en lasten

Groenlinks – Opsterlanders 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

19 20 20 20 21 21 21 22 22 22 22 22 23 23 23 23 24 24 24 24 25 25 25 25 26 26 26 26 26 27 27 27 27 28

Mutaties reserves Doorbelasting personeelskosten Resultaat 2022 (2023) Regiodeal Uitbreiding formatie

28 28 28 29 29 29 29 29 30 30 30 30

2

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17 4.18 4.19 4.20 4.21 4.22 5

Raming wachtgelden Taakveld 0.11 Brandweer Speedpedelec op fietspaden Vergevingsgezinde berm Gladheidsbestrijding investering Grondexploitatie bedrijventerreinen Verhouding baten en lasten grondexploitatie Laaggeletterdheid percentage Accrespercentage toegerekend aan bibliotheken Meerjarig toekennen subsidies Dundelle Weekvullend programma nieuwkomers Jeugdzorg Zorgaanbieders gebiedsteam Ambassadeur topsport Mobility Mentoring

CU 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15 5.16 5.17 5.18 5.19 5.20 5.21 5.22 5.23 5.24 5.25 5.26 5.27 5.28 5.29 5.30

31 31 31 32 32 32 32 32 32 33 33 33 33 33 34 34 34 34

OWO opbrengsten Werkplek van de toekomst Taakveld 0.3 Doorberekening personeelskosten Aanpak ondermijning Bibobbeleid Resultaatbestemming Circulair Friesland Ondernemers en Corona MKB vriendelijke gemeente Bedrijventerrein Ureterp Startpositie kinderen Laaggeletterdheid MFA Tynje Voordeel afschrijvingskosten Voldoende speelruimte Onderwijshuisvesting BHS Tekorten programma 4 Ventilatie schoolgebouwen Subsidie bibliotheken Maairobot sportvelden pilot Beleidsindicatoren jeugdbescherming Doorberekening personeelslasten Aanvragen energievelden Gas besparing Incidentele baten en lasten Weerstandscapaciteit Bouwlocaties Opsterland Totaal overzicht programma 0 Kostendekkendheid Afval

34 34 35 35 35 35 35 36 36 36 37 37 37 38 38 38 38 38 39 39 39 39 39 40 40 40 40 40 40 41

3

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 6

VVD 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19 6.20 6.21 6.22 6.23 6.24 6.25 6.26

7

41 41 41 42 42 42 42 42 43 43 43 43 44 44 44 44 44 45 45 45 45 45 46 46 46 46 46

Geen vragen

D66 8.1

9

Kosten lidmaatschappen Digitalisering dienstverlening Versterken opdrachtgeverschap Stijging formatie Overhead Renterisico Overlast Fietspaden verlichting Slimme verlichting Ondernemingsklimaat Gemeente breed ingezette aanpak Bedrijfsbezoeken LexNova 2021 Uitbreiding bedrijventerreinen Transformatie bedrijventerreinen Circulaire economie Buurtsportcoaches Erfpachtconstructies Procedures en aanvraagformulieren Geldloket Marktbewerkingsplan Wet inburgering Energie coöperatie Natuurinclusieve landbouw Bouwkavels Ruimte woningbouw afspraken

BAS 7.1

8

41

46 46

Geen vragen

46

Fryske Nasjonale Partij

46

9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 9.8 9.9 9.10 9.11 9.12 9.13

Tjinstferliening Ynbraken yn wenten Bewustwordingssessies Oerlêst Sweachsterwei/Gordyksterwei Takomst bestendichhyd musea Swimbad Bakkefean Himmelploegen Jildloket Marktbewerkingsplan Mobile mentoring netwurkgearkomsten 0-lijn Dorpsaktiviteiten

47 47 47 47 47 48 48 48 48 48 48 49 49

4

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 9.14 9.15 9.16 9.17

Fryske Ondersteuningsplan Doarpscoordinatoren “Grien” rydark Monitoren enerzjyferbrûk (AVG)

49 49 49 50

Endterm Review

51

10

51

Groenlinks – Opsterlanders 10.1 10.2 10.3

11

RRE en RREW subsidie Beschermingsregime Zebrapad Beetsterzwaag

VVD 11.1 11.2 11.3 11.4

51 51 51 51

Duurzaamheidsagenda Tegenprestatie MKB onderzoek MBO/VMBO clusters

51 52 52 52

5

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

1 Opsterlands Belang 1.1 Doorberekening personeelskosten Algemeen Doorberekening personeelskosten. Door de vele verschuivingen tussen programma’s is het vergelijken m.b.t. ontwikkelingen met voorgaand jaar nauwelijks meer mogelijk. Wat is de oorzaak dat deze verschuiving optreedt? Had het ook vermeden kunnen worden? De formatie varieert elk jaar met een aantal plaatsen. Dit door zowel externe als interne oorzaken. Voor 2022 e.v. zijn er 13 formatieplaatsen bijgekomen. Hiervan zijn 6 fte tijdelijk en de rest is vaste formatie die tot voor kort werd ingehuurd. De directe salariskosten van alle formatieplaatsen is toegerekend aan de taakvelden waar deze functies actief zijn. Het feit dat er wijzigingen zitten in de toerekening is overigens niet te vermijden. Zelfs bij gelijkblijvende formatie wijzigt de hoogte van de te verdelen kosten doordat de salarislasten jaarlijks stijgen.

1.2 Toetsing maatregelen Algemeen Er wordt veel beschreven welke maatregelen worden genomen en wat de gemeente ervoor gaat doen. Waarom wordt daar niet bij geschreven wat de gemeente met de ingezette acties tracht te bereiken, zodat ook getoetst kan worden of het resultaat is bereikt? Onder het kopje doelstellingen staat telkens beschreven wat de gemeente wil bereiken. Daaronder worden vervolgens de maatregelen genoemd, waarmee de gemeente die doelstelling wil bereiken.

1.3 Bezuinigingsmaatregelen Pag 5 U houdt bezuinigingsmaatregelen achter de hand. Welke zijn dat dan in concreto? (het lijstje van 5 punten op pag 103 is erg algemeen en in onze ogen afwijkend wat de raad in haar “algemene beschouwingen” heeft aangedragen). (pag 103) Wat is het nadeel als de identiteit van de gemeente Opsterland minder sterk wordt? De organisatie heeft bij het zoeken naar mogelijke bezuinigingsmaatregelen zowel gekeken naar wat de raad heeft aangedragen als wat door ambtelijke werkgroepen als mogelijkheden is geïnventariseerd. Een aantal van de geïnventariseerde maatregelen hebben een direct effect op het functioneren (bestaan) van diverse maatschappelijk organisaties. Het al puur benoemen van de mogelijkheid tot bezuiniging bij deze organisaties is op dit moment onwenselijk aangezien daar op nu, financieel gezien, geen noodzaak voor is. Onder identiteit wordt overigens niet de uitstraling, maar het wezen van de gemeente bedoeld.

1.4 Programmagestuurd werken Pag 11 Versterking van intern opdrachtgeverschap gaat door programmagestuurd werken. Dit schrijft u al gedurende de gehele raadsperiode. Kunt u de stand van zaken aangeven en welke acties nog uitstaan om “tot tevredenheid te komen over geleverde diensten”? Het doel van programmasturing is om het integraal werken te versterken en beter te kunnen sturen op doelstellingen. De afgelopen jaren hebben we de doelen en maatregelen in de begroting smarter gemaakt en in 2019 de werkwijze programmasturing ingevoerd. Hierdoor zijn medewerkers

6

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 beter op de hoogte van elkaars werkzaamheden. Dit is goed voor het interne opdrachtgeverschap, omdat je zo beter kunt bepalen waar in de organisatie een taak het beste uitgevoerd kan worden. De afgelopen anderhalf jaar is door de coronacrisis overigens gebleken dat programmasturing minder goed werkt als medewerkers thuiswerken. Fysiek samenkomen werkt bij programmasturing beter dan overleggen via Zoom. We bezien nu, ook in het kader van de organisatieontwikkeling en cultuurverandering, of we programmasturing mee te laten ontwikkelingen. De kortere lijnen en een andere indeling van de organisatie moeten sturen op doelen en maatregelen vergemakkelijken. Daarbij kijken we ook naar ambtelijk opdrachtgeverschap bij projecten en opgaven.

1.5 Formatie Pag 11 U beschrijft een toename van 13 fte bij de organisatie. Dit zou minder inhuur noodzakelijk maken en daardoor goedkoper worden. Echter de apparaatskosten nemen toe van € 688 in 2020 naar € 783 per inwoner in 2022. Dit is een stijging van 14% in 2 jaar tijd. Hoe kunt u dit verklaren? Er zijn twee factoren die zorgen voor de stijging van de apparaatskosten. De eerste factor is dat de loonkosten (zowel netto als bruto) zijn gestegen. Daarnaast is de grondslag van de loonkosten (de formatie) gestegen. Beide zorgen er voor de aangegeven stijging. Aan de andere kant zijn er een aantal budgetten afgenomen. Dit was mogelijk omdat een deel van de uitzetting van de formatie bestaat uit het stoppen met inhuur ten laste van deze budgetten en het aannemen van dit personeel in loondienst. Budgettair gezien is dit vormgegeven door het budget van deze activiteiten te verlagen en het budget voor de personeelskosten op te hogen (per saldo een neutrale mutatie). Het effect hiervan is dat de uitzetting van de begroting voor deze 13 fte niet gelijk is geweest aan de bruto personele lasten van deze 13 fte.

1.6 Doorbelasting salariskosten sociaal domein Pag 16 € 378.000,- minder salariskosten aan sociaal domein toegerekend. Waarom is dit doorgevoerd? De relatie van toegerekende inkomsten uit gemeentefonds voor sociaal domein met de begrote uitgaven kunnen we niet terugvinden in de begroting. Kunt u deze alsnog vermelden? Bij de verdeling van de directe personeelslasten over de taakvelden is er een verschuiving geweest in wie aan welk taakveld wordt toegerekend. Dit is een dynamisch proces. De inkomsten gemeentefonds komen macro binnen en dienen als dekkingsmiddel voor heel veel activiteiten waaronder het sociaal domein. Bij de perspectiefbrief 2021 is het budget van het sociaal domein zo aangepast dat deze past op de geprognotiseerde lasten. Daarmee is effectief de koppeling losgelaten tussen wat er in het gemeentefonds beschikbaar is gesteld voor sociaal domein. Doordat het rijk een deel van de tekorten op het sociaal domein (onderdeel jeugdzorg) heeft aangevuld én doordat de eigen bezuinigingsmaatregelen effect hebben zijn de inkomsten uit het gemeentefonds per saldo afdoende om de lasten te dekken.

1.7 Staat van de wegen Pag 23 Door de ligging aan de A7 en de aanwezigheid van meerdere provinciale wegen is Opsterland goed bereikbaar. De provincie probeert met snelheidsbeperkende maatregelen ook daadwerkelijk de snelheid van het verkeer te verlagen. Hierdoor wijkt een groep verkeersdeelnemers uit naar het onderliggende gemeentelijke wegennet. Deze wordt zwaarder belast. Welke preventieve beleidsvoornemens of concrete acties voert het college uit om zowel de staat van haar wegen goed te houden als wel sluipverkeer te beperken? 7

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Er is in onze gemeente nog geen structurele toename van sluipverkeer geconstateerd op erftoegangswegen als gevolg van Provinciale maatregelen. Wel hebben we van de Plaatselijke Belangen Langezwaag en Luxwoude begrepen dat er in hun dorpen meer drukte is op het lokale wegennet als gevolg van ontwikkelingen aan de oostzijde van de gemeente Heerenveen. In overleg met deze dorpen worden nog dit jaar in combinatie met onderhoud kleine verkeersremmende maatregelen genomen. Daarnaast krijgen we vanuit Wijnjewoude en Lippenhuizen signalen over toename van verkeer als gevolg van de opwaardering van de N381. Verkeerstellingen bevestiging dit beeld nog niet, maar de situatie wordt gemonitord. Op basis van een dorpsinitiatief in Lippenhuizen worden aan de Buorren al wel enkele kleinschalige maatregelen getroffen, deze worden in samenwerking met ons door het dorp zelf gerealiseerd.

1.8 MKB-tevredenheidsonderzoek Pag 27 Opsterland staat nu op plaats 13 van Friesland (18 gemeenten) van het MKBtevredenheidsonderzoek. Heeft de gemeente het onderzoek van LexNova ook opgevraagd en gaat de gemeente ook iets met de conclusies doen? Opsterland is in het recente onderzoek van LexNova op plaats 10 gekomen. Er deden 18 Friese gemeenten mee aan het onderzoek. De doelstelling was om in het spreekwoordelijke linker rijtje te eindigen wat dus plek 9 of hoger is. We willen de nu ingezette lijn voortzetten. Binnenkort staan we met u uitgebreider stil bij het onderzoek. U ontvangt hierover een raadsbrief met daarbij het rapport als bijlage.

1.9 Kwaliteit bedrijventerreinen Pag 29 Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden die we als gemeente hebben om van bestaande bedrijventerreinen de kwaliteit te verhogen. Wat betekent verhogen van de kwaliteit? Is vastgelegd wat de “kwaliteit” moet zijn? Bij verhogen van de kwaliteit van bedrijventerreinen denken we aan verbeteringen die gericht zijn op een aantrekkelijk ondernemingsklimaat. Zoals parkmanagement, uitnodigend vastgoed en goede openbare ruimte, Politiekeurmerk Veiligheid, duurzaamheid en last but not least een actieve ondernemersvereniging.

1.10 Leerlingenvervoer Pag 33 Het beheersen van de kosten voor het leerlingenvervoer blijft een aandachtspunt in 2022. Wat gaat er dan voor gedaan worden? Welke mogelijkheden zijn dan nog niet benut? Het beheersen van de kosten van het leerlingenvervoer blijft een aandachtspunt. Het gaat dan om het beheersen van de kosten, echt bezuinigen is bij het leerlingenvervoer moeilijk haalbaar. We beheersen de kosten door in principe (volgens landelijke richtlijnen) uit te gaan van de goedkoopst mogelijke optie van leerlingenvervoer. Hierbij kijken we naar de mogelijkheden van het kind.

1.11 Onderwijshuisvesting Pag 38 Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting geeft in 2022 een nadeel van € 79.000 ten opzichte van 2021. Er zijn hogere lasten door de jaarlijkse cumulatieve toename van € 30.000 ter dekking van het in 2016 door de raad vastgestelde Integrale Huisvestingsplan. Kunt u dit toelichten? Toen is door de raad besloten om jaarlijks tot en met 2029 € 30.000 cumulatief toe te voegen aan het budget Onderwijshuisvesting. Dit om het beslag op de reserve huisvesting onderwijs te 8

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 verminderen zodat er in deze reserve voldoende middelen waren om het Integraal Huisvestingsplan te kunnen uitvoeren.

1.12 Subsidieovereenkomst bibliotheek Pag 39 Samen met de bibliotheek willen we de beleidsuitgangspunten voor de komende jaren uitwerken. De voorbereidingen voor een nieuwe subsidieovereenkomst zijn gestart. Daarin maken we vervolgens afspraken over de activiteiten van de bibliotheek die daaruit voortvloeien. Wanneer kunnen we de eerste resultaten verwachten? Als voor 2022 het uitwerken van beleidsuitgangspunten op de planning staat, dan zijn er nog vele stappen nodig tot de daadwerkelijke acties en resultaten. Het streven is om in het tweede kwartaal 2022 de contouren van een nieuwe subsidieovereenkomst klaar te hebben. Daarin zal ook afstemming plaats vinden met de gemeenten Oost- en Weststellingwerf. Op basis van deze contouren kan de Bibliotheek Zuid Oost Fryslân (BZOF) aangeven welke activiteiten daar bij passen. Overigens is de BZOF op dit moment al bezig om de doelstellingen en activiteiten aan te passen aan de eisen van deze tijd (aandachtsgebieden uit het bibliotheek-convenant) en de wensen en behoeften van de gebruikers. Op basis daarvan zal de BZOF starten met de voorbereidingen voor een nieuw Meerjarenbeleidsplan 2023-2027. Eind 2022 komen deze beide sporen dan bij elkaar en kunnen ze ter vaststelling aan uw raad worden voorgelegd.

1.13 Verbeteren fiets-, ruiter- en MTB-netwerken Pag 41 We verbeteren de fiets-, ruiter- en MTB-netwerken in regionaal verband Wat wordt hier bedoeld: daadwerkelijk nieuwe infrastructuur aanleggen of routebordjes plaatsen? Stopt het “Andere Friesland” in dit geval bij de provinciegrens of, net als bij Ooststellingwerf, in overleg met aangrenzende provincies? Dit is een deelproject vanuit het regionaal projectplan ErVaren en Turf (Zuidoost Friesland) en wordt getrokken door de gemeente Ooststellingwerf. Op dit moment wordt nog geïnventariseerd en gesproken met alle betrokken partijen, zoals over de diverse terreinbeheerorganisaties. Daarin wordt ook gekeken welke fysieke aanpassingen mogelijk en gewenst zijn.

1.14 Fietspaden Bakkeveen/Wijnjewoude Pag 42 In 2022 wordt er vervolg gegeven aan het plan om de fietspaden in de omgeving van Bakkeveen/ Wijnjewoude op te waarderen. Waar vinden we dit in de begroting? De bijdrage van Opsterland komt uit de reserve toerisme en recreatie. Dit betreft een egalisatiereserve. De onttrekking is nog niet zichtbaar in het verloop van de reserve, dit gebeurt na aangaan van de overeenkomst.

1.15 Himmelploegen Pag 43 Het doel is om in alle dorpen actieve himmelploegen te faciliteren. Dat doel was er eerdere jaren toch ook. Wat is nu de te nemen maatregel? In steeds meer dorpen is een actieve himmelploeg, maar nog niet in alle dorpen. Daarom agenderen wij dit punt bij de structurele overleggen met de plaatselijk belangen en geven wij hier aandacht aan bij acties rond zwerfafval.

9

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

1.16 Visitatierapport VNG sociaal domein Pag 47 Om de bezuinigingen te realiseren is ingezet op een transformatie van het sociaal domein. Daarbij ligt het accent op preventie, het voorkomen en verminderen van zwaardere zorg, het versterken van zelfredzaamheid en eigen kracht van de inwoners en ruimte voor eigen initiatieven van inwoners. Waar vinden we de vertaling van de aanbevelingen zoals door de VNG gedaan in haar visitatierapport van afgelopen winter/voorjaar? Analyse en duiding van data In 2020 heeft het sociaal domein een substantiële bezuiniging gerealiseerd. Deze bezuiniging was echter op zich nog niet voldoende om het beschikbare budget en de uitgaven van het sociaal domein met elkaar in overeenstemming te brengen. Daarnaast is ook nog niet duidelijk wat werkelijk heeft bijgedragen aan de realisatie van de bezuiniging. Om inzicht te krijgen in de werkbare factoren die geleid hebben tot de realisatie van de bezuiniging van 2020 is het noodzakelijk om een gedegen, inhoudelijke analyse uit te voeren. Vervolgens zal de analyse geduid en verklaard moeten worden en zullen passende maatregelen genomen moeten worden die leiden tot het vasthouden van de gerealiseerde bezuiniging en het realiseren van de extra bezuiniging in 2021 en verder. Datzelfde geldt voor de uitvoering van de ondersteuning en hulpverlening.

Samengevat: we moeten weten wat werkt en waarom zodat we daarop kunnen anticiperen door bijvoorbeeld een andere manier van werken, het aanpassen van een of meerdere werkprocessen, etc. Met het nemen van deze maatregel wordt een aanbeveling van de Visitatie-commissie (vastgesteld: maart 2021) uitgevoerd: aanbeveling 7. Versterking van de Toegang Het streven van Opsterland is om een laagdrempelige en integrale ‘voordeur’ (fysiek, telefonisch en digitaal) voor inwoners te hebben waar zij terecht kunnen met hun vragen over ondersteuning en hulp. Dat vraagt om deskundige professionals bij de ‘voordeur’ die in de vorm van een ‘triage’ met de inwoner kunnen vaststellen wat er aan de hand is en welke route past bij de betreffende inwoner (zie ook het Handelingskader). Daarmee wordt in een vroeg stadium en snel gehandeld en wordt voorkomen dat onnodig specialistische hulp ingezet wordt als dat niet nodig is. Met deze maatregel wordt een aanbeveling uit de Taskforce Jeugd Friesland (vastgesteld: april 2020) opgevolgd: ‘Vergroot en ondersteunt de sturing vanuit de Toegang’. Hoofdstuk 4 en Hoofdstuk 6. Alsmede een aanbeveling van de Visitatiecommissie: aanbeveling 2

1.17 Bijgestelde normen huishoudelijke hulp Pag 47 Hoe ver is het nu met de bijgestelde normen huishoudelijke hulp van 2,1 uur per week? Het nieuwe abonnementstarief werkt immers kostenverhogend.

10

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Vanaf medio 2020 maken we gebruik van het normenkader bij nieuwe aanvragen en verlengingen van voorzieningen huishoudelijke hulp. Dit heeft geleid tot een verlaging van de gemiddelde toekenning per week naar 2,3 uur per week. De doelstelling is om in 2021 alle lopende voorzieningen die nog niet zijn toegekend op basis van het normenkader te her indiceren op basis van het normenkader

1.18 Aanpak afstand tot de arbeidsmarkt Pag 50 Wij analyseren wat werkt bij de groep mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en ontwikkelen op basis daarvan een gerichte aanpak. Wat is er voorgaande jaren dan op dit vlak gebeurd? Wat betekent dit voor de timing dat er daadwerkelijk gerichte acties worden uitgevoerd? Wij hebben een project uitgevoerd met mensen die al langer een uitkering ontvangen. Dit project hebben we o.a. met Medifit uitgevoerd. Hierbij hebben wij als gemeente die financiële drempel om deel te nemen weggenomen. Het doel was om mensen letterlijk en figuurlijk in beweging te krijgen. De eerste uitkomsten van het project waren positief. De verdere uitrol is, zoals gezegd, beperkt door de Coronamaatregelen. Aangezien er nu weer meer mogelijkheden tot contact zijn is onze intentie om in 2022 te starten met nieuwe projecten.

1.19 Tegenprestatie Pag 52 Wij onderzoeken hoe wij de tegenprestatie kunnen uitbreiden naar 4 uur per week. Er is een Plan van Aanpak opgesteld over de tegenprestatie. Daarin is de doelgroep geanalyseerd en is gekeken wie al een tegenprestatie verricht. In 2021 heeft een verdere analyse plaatsgevonden van de groep die nog geen tegenprestatie verrichtte, en zijn hier acties op ingezet. Een groot deel van cliënten doet momenteel al een tegenprestatie, dit aantal willen we verder verhogen. Er is ook voorgaande jaren onderzocht (en nog steeds zoals op pag 50 staat) hoe “deze groep personen” voor minstens 4 uren per week een bijdrage te laten leveren aan de maatschappij? Wat is dan nu de echte cijfermatige stand van zaken. Op dit moment voert 73% van de uitkeringsgerechtigden een vorm van tegenprestatie/ maatschappelijke activering uit.

1.20 Dorpskamers Pag 55 Wat zijn dorpskamers? Ons lijkt dat dergelijke faciliteiten ook vaak door de dorpen zelf worden geregeld. Waarom gaat de gemeente deze zelfredzaamheid van de dorpen afnemen? Met dorpskamers bedoelen we de samenwerking tussen natuurlijke ontmoetingsplekken in een dorp, bijvoorbeeld het dorpshuis, en partners in het sociaal domein waarin activiteiten worden aangeboden om op een heel laagdrempelige wijze aandacht te besteden aan sociale problematiek of deze zelfs te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan meer ontmoeting in het kader van eenzaamheid of de onlangs geopende Odensehuizen in het kader van dementie. We hebben hier als gemeente nog geen concreet beeld van omdat we het juist stapsgewijs samen met elk dorp op maat én initiatief van dat dorp willen gaan vormgeven.

1.21 Uitvoeringsprogramma Visie preventie en welzijn Pag 55 Wij stellen een uitvoeringsprogramma op voor de Visie preventie en welzijn. Wanneer is dit gereed en kunnen we de eerste resultaten verwachten?

11

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Het uitvoeringsplan 2022-2023 is eind dit jaar gereed. Resultaten zullen doorlopend bereikt worden, maar jaarlijks worden gemonitord en gerapporteerd aan alle betrokken partijen.

1.22 Inkoop jeugdzorg Pag 56 Vanaf 2022 is er een nieuwe wijze van inkoop jeugdzorg. Wat gaat dat voor ons financieel betekenen? Het is op dit moment nog niet duidelijke welke financiële consequenties de nieuwe wijze van inkoop van de jeugdzorg gaat hebben voor de gemeente.

1.23 Plaatselijk belangen Pag 60 Met alle plaatselijk belangen wordt zowel bestuurlijk als ambtelijk overleg gevoerd. In de begroting krijgen de PB’s een belangrijke rol toegedicht voor o.a. sociale aspecten in de dorpen. Is het huidige overlegschema voldoende om het beoogde doel te bereiken? Dit overlegschema is voldoende in relatie tot het beoogde doel. Tussentijds zijn er namelijk ook op ambtelijk niveau contacten met de PB’en over dan actuele thema’s. Zo nodig wordt het college daarover geïnformeerd.

1.24 Buurtsportcoaches Pag 67 Buurtsportcoaches. De activiteiten worden door een stoplichtenrapportage gemonitord. Dat monitoren gaat over de inspanning…… In eerdere gesprekken is al aangegeven door Sport Fryslan dat het lastig is de juiste doelgroep te mobiliseren èn als dat wel lukt de verandering ook vast te houden. Dit zou weinig effectiviteit van de inspanning betekenen. Waar is aangegeven wat er daadwerkelijk bereikt moet worden? De buurtsportcoaches geven uitvoering aan de doelstellingen van ons sportstimuleringsbeleid. Daarnaast worden jaarlijks in de subsidieverlening en in het activiteitenplan afspraken vastgelegd. De monitoring van de inzet van de buurtsportcoaches wordt zo’n vier keer per jaar besproken in de stuurgroep van het beweegteam. Hierin zijn bestuurders van het onderwijs, Sport Fryslân, het jongerenwerk en de gemeente vertegenwoordigd. Sport Fryslân werkt daarnaast aan een pilot met het buurtsportcoach kompas. Dit is een online tool waarin programma’s online worden geregistreerd. Dit geeft bijvoorbeeld inzicht in het aantal deelnemers van een activiteit, maar ook op de invloed van deze activiteit op de zes pijlers van positieve gezondheid. Wat weer goed aansluit bij de uitgangspunten van onze preventieagenda.

1.25 Duurzaamheid Pag 68 Duurzaamheid. Bij voertuigen wordt alleen over alternatieve energie gesproken. Zoals ook bij inwoners is minder gebruik het belangrijkste punt, want elektriciteit wordt vaak nog door steenkoolen gascentrales opgewekt. Waar is de vermindering van verbruik geadresseerd en wat is hier de doelstelling? Met de kilometers van het eigen voertuigpark wordt zorgvuldig omgegaan. Voorbeelden hiervan zijn het gebiedsgericht werken vanuit drie verschillende uitvalsbases en het houden van pauzes op de plek waar gewerkt wordt om tussentijdse kilometers te voorkomen.

12

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

1.26 Aardgasvrij Pag 70 TVW. Waarom nu al aangeven dat volgend jaar 2 dorpen plannen moeten hebben voor aardgas vrij worden. Dit hangt toch af van wat er uit de TVW komt (hoe concreet en hoe zeker die is, hoe het is met de kosten). De proef van Wijnjewoude is nog niet afgelopen. De Transitievisie warmte is inderdaad de basis waarop plannen worden uitgewerkt. Zodra de visie door uw raad is vastgesteld gaan wij de vervolgstappen nader uitwerken. Dit kan tot een bijstelling van de aanpak leiden. Daarover zullen wij u nader informeren. Naast deze vervolgstappen blijven wij door onze communicatiecampagnes en andere activiteiten inzetten op energiebesparing.

1.27 50.000 MWh energiebesparing Pag 70 Hoeveel is gerealiseerd van de 50.000 MWh energiebesparing? Hoeveel is gerealiseerd van de 100.000 MWh duurzame energie en waar bestaat die dan uit? Waar wordt de opslag van de energie geregeld (want opwek = meteen gebruiken). Wij monitoren het energieverbruik via de Klimaatmonitor. Elk jaar worden de gegevens (CBS) van voorgaand jaar in de monitor gezet. De cijfers van 2020 zijn op dit moment nog niet bekend. Het verbruik - en daarmee ook de energiebesparing - over 2018-2022 zien wij daarom pas halverwege 2023 terug. De beschikbare gegevens zijn opgenomen in de volgende tabel. Verbruik:

2018 (TJ)

2018 (MWh)

2019 (TJ)

2019 (MWh)

Warmte

989

274.722

968

268.888

Elektriciteit

387

107.500

401

111.388

Mobiliteit

560

155.555

559

155.277

Totaal

1936

537.777

1928

535.553

Mobiliteit exclusief snelwegen 1 TJ = 277,778 MWh

Op basis van deze gegevens kunnen nog geen uitspraken worden gedaan over een trend. Daarvoor zijn gegevens nodig over een langere periode. Samen met de gemeenten uit onze regio werken wij aan een aanpassing van de klimaatmonitor waardoor wij kunnen beschikken over meer betrouwbare gegevens. Opwek: Eind 2021 is de opwek van ca. 40.000 MWh (overeenkomstig met 40 ha) gerealiseerd. Dit is opwek van zon op water, zon op land en zon op dak. Het betreft de volgende lokaties: Zandwinput Nij Beets, Skieppeleane Ureterp, Rwzi Gorredijk, Lippe Gabriëlsplas en enkele grotere- en kleinere projecten op diverse daken. Verder zijn er wel aanvragen maar nog geen concrete ontwikkelingen in een vergevorderd stadium. Oorzaken zijn: -

Het provinciale beleid is aangescherpt. Ruimte voor opwek van duurzame energie met zon en wind is daarin beperkt; 13

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 -

De netwerkcongestie van de netwerkbedrijven Liander en Tennet. Wij onderzoeken de mogelijkheden voor opslag in regio-/provinciaal verband

1.28 Gebiedsontwikkeling Beekdal Koningsdiep Pag 78 We ondersteunen gebiedsontwikkeling Beekdal Koningsdiep; Wat is hierbij de concrete wensenlijst van de gemeente? Waar is die te vinden? Een actuele specifieke wensenlijst is er niet. Wel wordt tijdens de besprekingen van de uitvoeringsplannen met de gebiedscommissie de aandachtspunten vanuit de gemeente ingebracht. Zoals recreatieve verbindingen, kleinere ecopassages en goede afstemming van de verschillende belangen.

1.29 Afvalstoffen heffingen Pag 83 Afvalstoffen heffing: gaan personeelskosten weer naar programma 0? Dan gaan de overhead kosten die in deze heffing zijn verdisconteerd ook weer naar programma 0. Dan worden de arbeidskosten bij afvalstoffenheffing toch ook lager? Er is telefonisch contact geweest met de vraagsteller inzake vraag 1.29 en 1.30 om de vraag te verduidelijken. De wijze van doorbelasten personeelskosten is besproken en zie hiervoor ook vraag 1.1. De aanvullende vragen die naar boven kwamen zijn; de wijze van berekening kostendekkendheid, waarom laat het taakveld afval en riolering een positief saldo zien als de kostendekkendheid niet toereikend is. Onderstaand schema komt uit notitie lokale heffingen van commissie BBV. Deze geeft goed weer dat de totale lasten van afval/riolering niet alleen bestaan uit de directe lasten van het programma maar ook andere directe lasten zoals, oninbare debiteuren en zwerfafval en uit indirecte lasten. Onder indirecte lasten valt de overhead die toegerekend wordt op basis van het aantal doorbelaste fte’s en de compensabele BTW.

14

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

Om aansluiting te vinden tussen resultaat taakveld en resultaat berekening kostendekkendheid moeten eerste de indirecte kosten meegenomen worden. Het restant verschil wat er over blijft (100K Riolering 118K Afval) betreffen de kosten voor kwijtschelding en zwerfafval welk niet op taakveld 7.2/7.3 geboekt zijn.

1.30 Riolering Pag 85 Riolering is vorig jaar relatief goedkoper geworden omdat we zaken zelf zouden gaan doen; er is vorig jaar een extra Fte toegekend. Zelfde soort vraag als bij afvalstoffenheffing: personeelskosten naar programma 0 en de bijbehorende overhead ook ? Zie antwoord van 1.29

1.31 Organisatie ontwikkelingen Pag 102 Organisatie Ontwikkeling: in 2020 gestart, schrijft u. Spoor 3 is de kanteling, alleen nu in andere woorden (leren en ontwikkelen en inspelen) op initiatieven uit de samenleving. Wat betekent “loopt door in 2022” ? Dit betekent dat we in 2021 starten met spoor 3, maar hiermee aan het eind van 2021 niet klaar zijn. We gaan hiermee door in 2022. We willen een lerende organisatie zijn en hebben doorlopend aandacht voor de organisatie op dit punt.

15

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

1.32 Bezuinigingsmogelijkheid organisatie Pag 103 Waarom is er geen bezuinigingsmogelijkheid (effectiviteitsslag) doorgevoerd bij de eigen organisatie (conform visitatierapport VNG). Een deel van de voorstellen uit het rapport zijn reeds verwerkt in de perspectiefbrief. Een deel van die formatie is daarbij ook gedekt doordat het budget is verlaagd. Voor de rest van de organisatie wordt gewacht op de uitkomst van de organisatie benchmark die momenteel wordt uitgevoerd. Die uitkomst moet overigens ook worden gecombineerd met de behoefte om als een netwerkorganisatie te gaan opereren.

1.33 Professionalisering van de toegang Pag 134 Professionalisering van de toegang, dat duurt blijkbaar 3 jaar. Dit kost jaarlijks, naast de niet gehaalde besparingen, € 150.000,--. Hoeveel gaat het opleveren? Waarom is voor het aangegeven tempo gekozen? De professionalisering waar u op doelt, geldt voor het hele sociaal domein en heeft te maken met de transformatie van het sociaal domein. Kern van de transformatie is de veranderde verhouding tussen inwoner en gemeente, tussen gemeente en maatschappelijk middenveld zoals beschreven in de inleiding van de “Koers Sociaal Domein’. Dat stelt andere eisen aan mensen, zowel in kennis als in werkwijze, houding en gedrag. Een transformatie duurt gemiddeld 5-10 jaar. We zijn nu ca. 3 jaar onderweg. Daarnaast is het nodig om de Toegang te versterken. Opsterland streeft naar een laagdrempelige, integrale ‘voordeur’ waar mensen snel terecht kunnen met hun vragen en waar in een vroeg stadium wordt voorkomen dat onnodig specialistische hulp wordt ingezet waar dat niet nodig is. Dat vraagt een andere werkwijze en (voor een deel) een andere professionele inzet.

1.34 Beleid denktank Diversen Waar is het beleids-ondersteuningsinstrument “(door)-denktank” gebleven ? Ook in de begroting 2021 is dit niet genoemd maar de dialoog met inwoners, daaronder begrepen de doordenktank, is onderdeel van bestaand beleid.

1.35 Bijlagenboek Bijlagenboek Staat van investeringen: het aantal afschrijvingsjaren staat er niet in, was toch vorig jaar afgesproken? Nu blijf je maar rekenen …. Bij de technische vragen jaarstukken 2020 hebben wij het volgende antwoord gegeven. “Wij zijn net gestart met de implementatie van het nieuw Financieel systeem die live gaat in 2022. Hierbij zullen we uitzoeken of meer informatie over de voortgang van de afschrijvingen opgenomen kan worden.” Op zijn vroegst kunnen we de aanpassing dus verwachten bij begroting 2023.

2 CDA Inleiding

16

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

2.1 Kosten coronacrisis Pagina 4: Er wordt geschreven dat de kosten als gevolg van de coronacrisis opnieuw niet als structureel, maar als incidentele kosten zijn aangemerkt en niet zijn opgenomen in de begroting. Het blijkt op dit moment moeilijk in te schatten wat de hoogte van deze kosten zijn in 2022 en in hoeverre deze dan nog gedekt worden door het Rijk. Wij kunnen ons voorstellen dat zowel structurele als incidentele kosten in de begroting horen. Is het daarom correct dat wij lezen dat deze kosten niet mee worden genomen? En waarom is het niet verstandig om deze kosten mee te nemen? Het klopt dat je zowel incidentele als structurele baten en lasten mee moet nemen in de begroting. Er moet echter wel een juiste inschatting te maken zijn van de baten en lasten en dat is op dit moment niet goed te doen. Er bestaan omtrent de effecten van Corona in 2022 nog steeds veel onzekerheden. Daarom is gekozen om de huidige werkwijze te hanteren. In de jaarstukken worden de daadwerkelijk baten en lasten meegenomen en toegelicht in de Corona paragraaf.

2.2 Middelen jeugdzorg Pagina 5: Bij de financiële ontwikkeling wordt aangegeven dat tijdens het zomerreces het Rijk, VNG en IPO de afspraak hebben gemaakt dat gemeenten de middelen Jeugdzorg voor 2022 voor 100% structureel op mogen voeren. Dit klinkt als een incidentele boekhoudkundige maatregel. Kan het college aangeven of onze gedachte correct is of krijgen de gemeente daadwerkelijk meer middelen de komende jaren? De website van de rijksoverheid zegt het volgende; “Het kabinet stelt voor 2022 €1,314 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dat komt bovenop de eerder toegezegde €300 miljoen voor dat jaar. Hierin is ook meegenomen dat gemeenten uitvoering geven aan maatregelen die in 2022 een besparing van €214 miljoen op de jeugdzorguitgaven opleveren. Het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben dat met elkaar afgesproken naar aanleiding van het oordeel van de Commissie van Wijzen. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie.

Tegelijk committeren gemeenten en het Rijk zich nu al aan het maken van afspraken over maatregelen waarmee het jeugdstelsel op de lange termijn beter houdbaar wordt.” Voor 2023 en verder is het nog wachten op het nieuwe kabinet, de provincie zegt hier echter het volgende over; “De structurele bekostiging vanaf 2023 is overgelaten aan het nieuwe kabinet. Vanuit de koepels (IPO en VNG) is erop aangedrongen, dat gemeenten in hun meerjarenbegroting wel alvast rekening kunnen houden met extra structurele middelen vooruitlopend op de definitieve besluitvorming door het kabinet. In gezamenlijkheid hebben het Rijk, IPO en VNG hierover nu afspraken gemaakt. De stelpost geeft geen budgettaire garantie, omdat deze op geen enkele manier iets zegt over de hoeveelheid middelen die gemeenten nodig hebben om taken goed te kunnen uitvoeren. Dat verklaart ook het uitgangspunt, om in het kader van behoedzaamheid, 75% van de bedragen te hanteren voor de omvang van de stelpost. Echter, met deze stelpost kunnen gemeenten de structurele lasten Jeugdzorg bekostigen. Hiermee zien de provinciaal toezichthouders de middelen geraamd op de stelpost dus ook als een structureel dekkingsmiddel. Opname van de stelpost zal, bij de beoordeling van de komende begrotingen, niet leiden tot een correctie op het begrotingssaldo 17

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 door de provinciaal toezichthouder. Dit betekent dat bij een begroting 2022 die, met inbegrip van de stelpost ad 75 %, een structureel en reëel evenwicht vertoont, preventief toezicht niet aan de orde zal zijn.” Samenvattend, de middelen voor 2022 zijn hard de middelen vanaf 2023 zijn zacht, daarom wordt ook maar 75% van de uitkomst van de arbitrage opgenomen overeenkomstig advies van de toezichthouder. Programma 0, Bestuur en ondersteuning

2.3 Regio deals Pagina 7: Hier wordt geschreven, het kabinet heeft de ambitie om met de regionale partners Regio Deals af te sluiten, ter versterking van de regio’s en daarmee de samenleving. Hoe moeten wij deze zin lezen? Kunnen wij als Opsterland in de toekomst meer regiodeals met het kabinet verwachten? Of blijft het bij deze éénmalige deal met Zuidoost-Friesland? We begrijpen de verwarring. De Regio Deal Zuidoost Friesland valt binnen de 3e tranche Regiodeals uit de “Regio Envelop” van het Rijk. Dit is vooralsnog de laatste tranche. De Regio Deal Zuidoost Friesland is een van 14 Regio Deals die zijn gesloten in partnerschap tussen Rijk en regio. Met het rondkomen van deze Deals investeren Rijk en regio in de brede welvaart in de betreffende gebieden. Op dit moment is niet bekend of het kabinet middelen beschikbaar stelt voor een vervolg.

2.4 Overheadkosten Pagina 10: Overheadkosten zijn vanaf 2019 naar 2021 met 47% gestegen en stijgen ook in 2022 door. Kan het college uitleggen waarom deze stijging zo groot is en ook doorzet in 2022? De overhead stijgt sneller dan de bezetting. Kunt u daarom een toelichting geven in de opbouw van beide groepen (de bezetting en de overhead)? In 2019 is de overhead indicator op ander grondslagen berekend. De jaren 2020, 2021 en 2022 zijn wel op dezelfde grondslagen gebaseerd en kunnen daardoor vergeleken worden. Vergelijken met 2020 is de overhead 2022 met 21% gestegen. Een deel van deze stijging is doordat er een aantal functies bij zijn gekomen (privacy officer, CISO) en het andere deel is de autonome stijging van de salarislasten.

2.5 Inhuur Pagina 10: Het college verwacht een daling van inhuur omdat de gemeente medewerkers zelf in dienst gaat nemen. Aan de andere kant wordt er wel voor € 633.000,00 begroot voor inhuur. Dit lijkt tegenstrijdig. Kunt u dit toelichten? Er wordt geen inhuur apart begroot. De indicator externe inhuur is gebaseerd op de inhuur die in die jaren nodig was doordat er niet vervulde vacatures waren of noodzaak voor inhuur door langdurige ziekte. Het percentage is dus een percentage van de loonsom die is ingezet voor inhuur.

2.6 Formatie Pagina 11: De formatie laat een forse stijging zien met 13 fte. Hoe verhoudt deze groei van de formatie zich met andere vergelijkbare gemeenten?

18

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 De 13 fte bestaat voor 6 fte uit tijdelijke formatie en de rest is vaste formatie die tot voor kort werd ingehuurd. De formatie stijgt dus vooral doordat inhuur (op uitvoeringsbudget) is omgezet in formatie. Hoe de formatie zich verhoudt tot vergelijkbare gemeenten is momenteel onderdeel van een organisatiebenchmark die wordt uitgevoerd.

2.7 Formatie uitbreiding Pagina 11: Graag een nadere uitleg van de volgende tekst uit de begroting. ‘In principe wordt altijd geprobeerd om deze taken uit te voeren binnen de formatie. Maar soms blijkt die niet mogelijk en is formatie-uitbreiding onvermijdelijk’. Er wordt altijd eerst gekeken of nieuwe taken zijn te combineren met bestande taken. Soms is dat namelijk mogelijk en is er geen formatie uitbreiding noodzakelijk. Echter soms is een nieuwe taak dermate groot dat dit niet meer inpasbaar is en dan ontstaat er dus een nieuwe formatieplaats.

2.8 Netwerksamenleving Pagina 10: Hier wordt geschreven dat de organisatie beter moet aansluiten bij de netwerksamenleving. Het is ons niet duidelijk wat wij onder een netwerksamenleving moeten verstaan. Kan het college de netwerksamenleving in deze context nader toelichten. In de netwerksamenleving werkt de overheid steeds meer samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Bij dit nieuwe samenspel tussen de gemeente en andere betrokkenen is het niet elke keer vanzelfsprekend wie welke rol pakt. De gemeente hoeft niet altijd de leidende rol te spelen en kan bijvoorbeeld alleen faciliteren. Per vraagstuk zal dat steeds opnieuw moeten worden bekeken. Medewerkers werken bovendien in steeds wisselende samenstellingen. Afhankelijk van de opgave en wie de andere partners zijn, hebben zij ook andere rollen. Een medewerker is soms adviseur, soms begeleider van het proces, soms facilitator. Een medewerker werkt daar waar hij of zij het werk het best en het meest efficiënt kan doen. Dat kan betekenen dat een medewerker soms ergens anders dan op kantoor of thuis werkt, bijvoorbeeld bij een maatschappelijke organisatie. Programma 2, Verkeer en vervoer

2.9 Facilitering Provincie Fryslân Pagina 24: Graag uitleg wat de facilitering van de Provincie Fryslân voor de instandhouding van het Openbaar vervoer inhoudt? We zorgen dat de routes toegankelijk blijven om de rijtijden te waarborgen en we zorgen dat de haltering in de juiste conditie blijft. Daarnaast verzorgt de Plusbus dekking in de gebieden waar de lijnen beperkt zijn.

2.10 Vergevingsgezinde berm Pagina 24: ‘Bij het kappen en herplanten van bomen houden we rekening met de verkeersveiligheid door het creëren van een vergevingsgezinde berm’ Wat is de definitie van een vergevingsgezinde berm? Een vergevingsgezinde berm is een strook naast de rijbaan die een draagkrachtige bodem heeft en vrij is van obstakels. Afhankelijk van de wegcategorie varieert de geadviseerde obstakelvrije ruimte

19

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 van 1,5m voor een erftoegangsweg (60 km/uur) tot 6,0m voor een gebiedsontsluitingsweg (100 km/uur).

2.11 Sweachsterwei Pagina 26: Eerst kunnen we lezen dat het college verkeersveiligheid hoog in het vaandel heeft. Maar toch zien we en moeten we ook hier weer lezen dat de veiligheidsmaatregelen Sweachsterwei nog steeds niet zijn uitgevoerd. Hier lijkt het college geld boven veiligheid te stellen. Graag willen we het college vragen te verantwoorden waarom de verkeersveilige maatregelen aan de Sweachsterwei nog steeds niet zijn genomen? Door de afstemming van de maatregelen met de Plaatselijke Belangen en de buurt en de lange levertijd van sommige materialen, zoals de busperrons, is de uitvoering over de vakantie heen getild. De aannemer heeft werkzaamheden inmiddels ingepland en start 1 november van dit jaar nog met de uitvoering. Programma 3, Economie

2.12 Economische perspectieven Pagina 27: het Deltaplan voor het Noorden, de Lelylijn in combinatie met de regiodeal biedt goede economische perspectieven. Wij zien graag een concretisering voor het korte termijn? De respectievelijke colleges van GS van de drie noordelijke provincies hebben de regie bij het proces Deltaplan voor Noord Nederland. De lobby voor de Lelylijn wordt hierin nadrukkelijk meegenomen. In de 2e helft van 2021 wordt onder regie van de provincies gewerkt aan een zogeheten validatieonderzoek. Ambtelijk nemen we hieraan deel. Wij brengen daarbij de specifieke kwaliteiten van Opsterland voor het voetlicht; zoals goede bereikbaarheid langs de A7, plattelandsgemeente met een goed woonklimaat, met levendige kernen en met bedrijventerreinen met prima MKB-kwaliteit, Natuur & Landschap, Recreatie & Toerisme. De uitkomsten van het validatie-onderzoek zullen door GS met de deelnemende gemeenten worden besproken. De planning daarvoor is nu nog niet bekend. Wanneer dat wel het geval is informeren we de raad over het onderzoek en de vervolgstappen. De Brede Welvaartdoelstellingen van de Regio Deal Zuidoost Friesland sluiten goed aan bij bovenstaande. Daarbij biedt het samenwerkingsverband Regio Deal goede mogelijkheden om intergemeentelijk af te stemmen en koppelkansen op het spoor te komen.

Programma 4, Onderwijs

2.13 VVE Pagina 33: Onderwijs: VVE. In 2022 wordt in OWO verband en het werkveld uitvoering gegeven aan het beleidskader wat is vastgesteld in 2020. Doel is om zoveel mogelijk kinderen met een indicatie te laten profiteren van het VVE aanbod. Onze vragen hierover zijn: 1. Kinderen met een indicatie hebben we die goed in beeld?

20

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 In samenwerking met de JGZ (het consultatiebureau) en de aanbieders van VVE hebben we 100% van de kinderen met een indicatie in beeld. Er wordt hiervoor gebruik gemaakt van een registratiesysteem waar zowel de JGZ, VVE aanbieders als de gemeente toegang toe hebben. 2. Hoe meten we ‘zoveel’ mogelijk? Het deelnemen aan VVE is geen verplichting. We kunnen ouders niet dwingen om gebruik te maken van de het VVE aanbod, op basis van de VVE indicatie die het kind gekregen heeft. Wel proberen we deelname te stimuleren. Dat doen we onder andere door ervoor te zorgen dat deelname aan VVE voor ouders kosteloos is. 3. Wanneer is het doel behaald? Uiteraard zou in een ideale situatie 100% van de kinderen met een VVE indicatie ook daadwerkelijk deelnemen aan VVE. Omdat sommige ouders er bijvoorbeeld voor kiezen om er geen gebruik van te maken of omdat kinderen ook naar andere vormen van opvang gaan (gastouders, grootouders etc) is dit niet haalbaar. Het non-bereik bedraagt op het moment van schrijven ongeveer 10% van de geïndiceerde kinderen. Het bieden van informatie over VVE en het verleiden van ouders tot deelname blijft continu van belang.

2.14 Fusie BHS en Singelland Pagina 35: Heeft de fusie van de BHS met Singelland geleid tot aanpassing van de huisvestingsscenario’s? De fusie heeft nog niet geleid tot een aanpassing van de huisvestingsscenario’s. Wel heeft de fusie geleid tot een intentieverklaring van zowel BHS als de gemeente. Zodra er een concrete uitwerking en voorstel voor aanpassing van de huisvesting ligt, wordt dit ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

2.15 Actualisatie IHP Pagina 36: Wordt het geactualiseerde IHP nog voor de verkiezingen aan de raad voorgelegd? Het is de ambitie om het IHP nog voor de verkiezingen voor te leggen aan de raad. Het traject is echter wel afhankelijk van de reacties van de schoolbesturen met als doel om tot een breed gedragen plan te komen.

2.16 Reserve onderwijs Pagina 38: Onderwijs. Toelichting op financiën. Het saldo is €135.000 nadeliger dan in 2021. Er wordt €163.000 onttrokken aan reserves. Betekent dit dat het gecompenseerd wordt door overschotten elders, die dan toegevoegd worden aan de reserves. Nee, dat is niet het geval. Het bedrag van € 135.000 betreft het totale exploitatiesaldo van programma 4 (inclusief het resultaat op reservemutaties). Het bedrag van € 163.000 betreft de werkelijk onttrekking uit de reserve huisvesting onderwijs. Hiervoor was € 188.000 geraamd. De lagere onttrekking van € 25.000 is onderdeel van het eerder genoemde totale exploitatiesaldo van € 135.000. Programma 5, Sport, cultuur en recreatie

21

Beantwoording technische vragen Begroting 2022

2.17 Dundelle Pagina 40: Toerisme: Dundelle. Waarom wordt er wel in Bakkeveen geïnvesteerd in het zwembad en niet in Gorredijk? Kan het college toelichten wat het verschil is tussen beide zwembaden? De aanname in uw vraagstelling dat er door de gemeente niet wordt geïnvesteerd in het zwembad in Gorredijk is onjuist. In 2020 is er voor € 47.029,- door de gemeente aan dagelijks, cyclisch en planmatig onderhoud uitgevoerd. In eerdere jaren lag dat bedrag tussen de € 50.000,- en € 150.000,- per jaar. De exploitatie van het zwembad in Gorredijk ligt bij de stichting. Zij hebben hiervoor in 2015 een exploitatieovereenkomst gesloten met de gemeente waarin afspraken zijn vastgelegd. Bovenop deze afspraken is er in het afgelopen jaar vanwege Corona ook bijzondere financiële ondersteuning gedaan aan de stichting, waardoor er uitvoering is gegeven aan de motie die uw Raad hierover in november 2020 heeft aangenomen. Het zwembad Dundelle kent mede door haar functie voor het toerisme in de regio Bakkeveen een andere exploitatie opzet. Hiertoe is in 2020 een exploitatieovereenkomst afgesloten met de nieuwe exploitant Optisport waarin de afspraken hierover zijn vastgesteld.

2.18 Samenwerking musea Pagina 40: Onderzoek naar mogelijke samenwerking van de musea in Zuid Oost Fryslân. Vraag: Trekken de Opsterlandse musea hier gezamenlijk in op of is het ieder voor zich? Er zijn verkennende gesprekken geweest met It Damshûs en Museum Opsterland. Er zal nog contact worden gezocht met de gemeenten Smallingerland, Heerenveen en de beide Stellingwerven, om te verkennen of er wellicht samenwerkingsmogelijkheden zijn. De gemeente neemt hierin het voortouw en koppelt dit terug aan de musea. Overigens werken de musea in Opsterland op tentoonstellings- en collectieniveau al samen, waar dat kan/gewenst is. En dat doen ze ook met de musea in de regio.

2.19 Right to Challenge - taken Pagina 42: Diverse dorpen nemen deel aan het Right to Challenge programma. Graag ontvangen wij een overzicht van de taken welke zijn overgenomen door welke dorpen in Opsterland. Sinds de start van right to challenge in februari 2021 zijn er nog geen taken overgenomen van de gemeente.

2.20 Right to Challenge - budget Pagina 42: Welk budget is in de begroting 2022 beschikbaar voor The Right to Challenge? Voor right to challenge is geen budget beschikbaar.

2.21 Fietspaden Bakkeveen/Wijnjewoude Pagina 42: Het stemt ons positief te lezen dat de gemeente een overeenkomst met Staatsbosbeheer, Natuur monumenten en de provincie Fryslân sluit over de fietspaden in de omgeving van Bakkeveen en Wijnjewoude op te waarderen. Kan het college toelichten wat de inhoud van deze overeenkomst wordt? Op dit moment wordt er nog gesproken met de betrokken partijen over de inhoud en tekst van de samenwerkingsovereenkomst. In grote lijnen gaat het om ieders investeringen en rollen in dit

22

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 dossier, alsmede de omvang. Over de exacte inhoud kunnen we daar op dit moment nog geen uitspraak doen.

2.22 Himmelploegen Pagina 43: Openbaar groen, Himmelploegen. Er is 34.000 euro beschikbaar om zwerfafval te bestrijden. Wordt besteed aan faciliteren van himmelploegen en andere vrijwilligers en educatie bij scholen. In een aantal dorpen, o.a. Langezwaag is een initiatief dat basisscholen tegen een vergoeding een gebied omarmen en daar een aantal keer per jaar zwerfafval op te ruimen. (ook ter vervanging voor de vergoeding van voorheen oud papier en bezorging textiellabels). Is er voldoende ruimte om meer van dit soort initiatieven van basisscholen te ondersteunen? Voor de jaren 2021 en 2022 is er een gegarandeerd budget van €34.000 per jaar. Voor de jaren daarna is niet bekend wat een mogelijke vergoeding vanuit het Afvalfonds wordt. Met twee scholen zijn nu afspraken gemaakt om zwerfafval op te ruimen tegen een vergoeding voor de jaren 2021 en 2022. Daarna bekijken wij opnieuw hoe hier invulling aan gegeven kan worden.

2.23 Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost-Friesland Pagina 44: De vijf gemeenten in Zuidoost-Friesland dragen bij aan de Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost-Friesland met als doel de bestemming Zuidoost-Friesland, Het Andere Friesland, met al haar kwaliteiten op de kaart te zetten (marketing) en de gasten in het gebied van goede informatie te voorzien (gastheerschap). Hierbij geeft de rijksbijdrage uit de Regiodeal (onderdeel Recreatie & Toerisme) een belangrijke financiële impuls. Kunt u toelichten wat deze financiële impuls is voor Opsterland en wat deze Impuls gaat opleveren voor R&T in onze gemeente? De Regiodeal betreft een bedrag dat regionaal wordt ingezet. Alle vijf gemeenten uit Zuidoost Friesland zijn daarin nauw betrokken. De totale financiële impuls Regiodeal Recreatie en Toerisme betreft ongeveer €800.000,- exclusief BTW. Dit bedrag wordt ingezet voor doorontwikkeling van de regiomarketing (Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland), het stimuleren van innovatief en kwalitatief ondernemen, het opstellen van een toeristische ontwikkelstrategie voor “Het Andere Friesland”, het uitvoeringsprogramma van deze toeristische ontwikkelstrategie en de uitvoering van routes, TOP’s (toeristische overstappunten) en entrees, als vervolg op het eerdere projectplan ErVaren en Turf.

De trekker van de Regiodeal Recreatie & Toerisme is de gemeente Ooststellingwerf.

2.24 Ontwikkeling Skâns Pagina 44: Sport. Voor de ontwikkeling van de Skâns komt een separaat voorstel. Kunnen we hieruit concluderen dat deze scheiding tussen Kortezwaag en de Skâns definitief is in de planvorming voor een goede sport en culturele voorziening in Gorredijk? Ja dat klopt. De mienskip heeft aangegeven separaat van elkaar met een voorstel te komen voor SOC Kortezwaag en De Skâns.

2.25 SOC Kortezwaag Pagina 44: Op welke wijze en met welk bedragen houdt het college in de begroting 2022 rekening met de investeringen- en exploitatie begroting van SOC Kortezwaag en de Skâns in Gorredijk? SOC Kortezwaag

23

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 Voor de aanbouw van een nieuwe sporthal bij SOC Kortezwaag is door de raad in 2015 een krediet beschikbaar gesteld van € 2.186.821. In dit bedrag is geen rekenschap gehouden met vernieuwbouw of renovatie en verduurzaming van het huidige sportcentrum. In de begroting van 2022 is nog geen afschrijvingslast opgenomen. Met ingang van 2024 is een afschrijvingslast van € 54.670 opgenomen. Dit bedrag is gebaseerd op het eerder (2015) door de raad beschikbaar gestelde krediet voor een nieuwe sporthal. Het krediet en afschrijvingslast is sindsdien niet meer geactualiseerd. Een punt van zorg zijn de stijgende bouwkosten. De Skâns Voor de nieuwe ontwikkelingen is geen bedrag opgenomen in de begroting 2022. De raad heeft 3 juni 2019 besloten tot intrekking van het beschikbaar gestelde krediet voor de ontwikkelingen van De Skâns. Programma 6, Sociaal domein

2.26 Jeugdzorg Pagina 47: Sociaal domein / Jeugdzorg. Wat is de impact van het opnieuw moeten aanbesteden van specialistische jeugdzorg door SDF, nadat ze onlangs daartoe veroordeeld zijn door de rechtbank? Op grond van de uitspraak van de rechter op 15 september 2021 is op 17 september 2021 besloten om, in het belang van een goede jeugdhulp, gevolg te geven aan de uitspraak van de rechter. Dat betekent dat de beoogde inwerkingtreding van de nieuwe contracten voor de Specialistische Jeugdhulp A en B en Wonen verschoven wordt van 1 januari 2022 naar 1 januari 2023. De nieuwe contracten voor Pleegzorg en EED/Dyslexie treden wel in werking per 1 januari 2022. De impact van de uitgestelde inwerkingtreding van de nieuwe contracten voor de Specialistische Jeugdhulp A en B en Wonen is op dit moment nog niet duidelijk.

2.27 Herindicatietrajecten Pagina 48: Bij hoeveel van de 720 herindicatietrajecten gaat het om mensen boven de 75 jaar? Van deze 720 herindicaties betreft het 60% inwoners ouder dan 75 jaar. Dus dat zijn ongeveer 430 inwoners die ouder zijn dan 75 jaar.

2.28 Armoedebestrijding Pagina 48: de inzet van vrijwilligers bij de armoedebestrijding wordt met 20% vergroot. Graag concretiseren om hoeveel mensen of mensuren het gaat? Op dit moment zijn vanuit Humanitas 34 mensen als vrijwilliger betrokken bij het ondersteunen van mensen met financiële vragen en problemen. Onze ambitie is om dit aantal te vergroten met 20%.

2.29 Omgekeerde toets Pagina 52: Op deze bladzijde staat dat de medewerkers getraind zijn voor de invoering van de omgekeerde toets en op dezelfde bladzijde staat dat u nu gaat bestuderen of in 2022 de omgekeerde toets ook moet worden ingevoerd. Waarom deze werkwijze? 24

Beantwoording technische vragen Begroting 2022 We vinden de omgekeerde toets een waardevolle aanpak die bijdraagt aan het centraal stellen van de burger, waardoor deze krijgt wat hij nodig heeft. In 2022 gaan we beoordelen of we de werkwijze ook in beleid moeten uitwerken en een verordening moeten opstellen. Programma 7, Volksgezondheid en milieu

2.30 Duurzaam inkopen Pagina 68: 100% duurzaam inkopen. De vaste boodschap in de begroting is dat dit streven moeilijk is maar dat we richting de 100% gaan. Graag ontvangen wij een overzicht van de percentages richting de 100% over de jaren vanaf 2018 tot 2021. Ons streven naar een 100% duurzame inkoop is een ambitie die is uitgesproken in het coalitieakkoord. We hebben hiervan geen exacte cijfers beschikbaar. Het streven is namelijk moeilijk meetbaar, bijvoorbeeld door de diversiteit aan inkoop (van facilitair, inhuur van personeel, tot aanbestedingen mbt wegenonderhoud). In onze aanbestedingstrajecten houden we, waar mogelijk, rekening met duurzaamheid, circulariteit en tegenwoordig ook met reductie van de stikstofuitstoot. Zowel voor de eisen aan de leveranciers als aan de in te kopen producten wordt aansluiting gezocht bij het uitvoeringsprogramma Duurzaam Inkopen. In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu zijn door Agentschap NL criteria ontwikkeld waaraan leveranciers en producten dienen te voldoen. De criteriadocumenten waarin deze criteria zijn opgenomen zijn gepubliceerd op www.pianoo.nl/duurzaaminkopen. Deze criteria zullen door de gemeente worden gehanteerd bij inkoop- en aanbestedingstrajecten, waarbij uitgangspunt is dat binnen het budget zo duurzaam mogelijk wordt ingekocht.

De gemeente kan daarnaast ook nog andere aanvullende duurzaamheidcriteria opnemen conform de geldende beleidsnota’s in de betreffende gemeente. Met de aandacht voor duurzaam inkopen sluit de gemeente aan bij de landelijke overheidsambitie om voor 100% duurzaam in te kopen.