B08 Bijlage 1 Jaarverslag 2024 en Uitvoeringsprogramma 2025-2026
Tekst van het document
Jaarverslag 2024 en Uitvoeringsprogramma 2025-2026 VTH Fysieke leefomgeving OWO-gemeenten
Datum: 24-09-2025 Steller : Simon Veenema (OWO-VTH) Versie: 1.3
INHOUDSOPGAVE 1 2 3
Inleiding ..........................................................................................................................................4 Samenvatting .................................................................................................................................5 Wettelijke en beleidsmatige kaders .............................................................................................6 3.1 Beleidscyclus ...........................................................................................................................6 VTH-beleidsplan 2020-2024 ................................................................................................................6 3.2
Uitvoeringsprogramma en jaarverslag .....................................................................................7
3.3
Coalitie/college akkoorden 2022-2026 ....................................................................................7
3.4
Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân 2025-2028 ......................................................7
3.5
Verordening uitvoering en handhaving (Omgevingsrecht) ......................................................7
3.7
Landelijke handhavingsstrategie .............................................................................................8
3.8
Wet goed verhuurderschap .....................................................................................................8
3.9
Alcoholwet ...............................................................................................................................8
3.10
Evenementenbeleid .................................................................................................................8
3.11
Integraal veiligheidsbeleid .......................................................................................................8
3.12
Interbestuurlijk toezicht (IBT) ...................................................................................................9
3.13
Ondermijning ...........................................................................................................................9
3.14
Omgevingswet .........................................................................................................................9
3.15
Ontwikkelingen ........................................................................................................................9
3.15.1 4
Vergunningverlening ...................................................................................................................10 4.1 Vergunningverlening APV & Bijzondere wetten.....................................................................10 4.1.1
Evenementen.................................................................................................................10
4.1.2
Algemene Informatievraag ............................................................................................10
4.1.3
Exploitatievergunning ....................................................................................................12
4.1.4
Alcoholwet .....................................................................................................................12
4.2
5
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) ................................................................9
Vergunningen WABO/Omgevingswet....................................................................................14
4.2.1
Bouw en RO ..................................................................................................................14
4.2.2
Natuur en kappen ..........................................................................................................14
4.2.3
Vooroverleg ...................................................................................................................15
4.3
Monitoring termijnen ..............................................................................................................17
4.4
Meldingen ..............................................................................................................................17
4.4.1
Milieu .............................................................................................................................17
4.4.2
Sloopmeldingen .............................................................................................................17
4.4.3
Brandveilig gebruik ........................................................................................................18
4.4.4
Melding Wet kwaliteitsborging voor bouw (Wkb) ...........................................................18
Juridisch .......................................................................................................................................19 5.1 Handhavings- en strafbeschikkingen .....................................................................................19 5.2
Overige juridische zaken .......................................................................................................19
5.3
Drugspanden (Damocles) ......................................................................................................19
5.4
Illegale prostitutie ...................................................................................................................19
5.5
Wet goed verhuurderschap ...................................................................................................19 2
5.6
Mediation/passend gesprek ...................................................................................................19
5.7
Rechtsbescherming ...............................................................................................................20
5.8
Ad hoc juridische zaken .........................................................................................................20
6. Toezicht en Handhaving .................................................................................................................22 6.1 Toezicht bouw .............................................................................................................................22 6.2 Brandveiligheid ............................................................................................................................23 6.3 Milieu ...........................................................................................................................................24 6.4 Toezicht buitengebied .................................................................................................................24 6.5 Toezicht APV ...............................................................................................................................24 6.6 Toezicht horeca & recreatie .........................................................................................................25 6.7 Toezicht Bijzondere wetten .........................................................................................................25 6.8 Ondermijning ...............................................................................................................................25 6.9 Gemeente specifieke toezicht- en handhavingszaken
................................................................26 7
(door)Ontwikkelen .......................................................................................................................29 7.1 Klanttevredenheidonderzoek .......................................................................................................29 7.2 VTH vakapplicaties ......................................................................................................................29 7.3 Kwaliteitscriteria ...........................................................................................................................29 7.4 Opleiden ......................................................................................................................................31 7.5 Bodemplaat VTH .........................................................................................................................31
8 Samenwerking, Afstemming ...........................................................................................................31 8.1 OWO ............................................................................................................................................31 8.2 Provinciaal VTH overleg ..............................................................................................................31 8.3 BOA samenwerking .....................................................................................................................31 8.4 Integraal veiligheidsoverleg (IVO) ...............................................................................................32 8.5 Veiligheidsregio Fryslân (VRF) ....................................................................................................32 8.6 FUMO ..........................................................................................................................................32 8.7 Gemeentelijke Organisatie ..........................................................................................................33 9 Capaciteit en Budgetten ..................................................................................................................34
3
1 INLEIDING Om een veilige, gezonde, leefbare en duurzame omgeving te onderhouden en te verbeteren hebben alle OWO-gemeenten in 2020 het Beleidsplan VTH voor de Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 20202024 OWO-gemeenten vastgesteld. Dit Beleidsplan OWO-VTH harmoniseert de werkwijze rond de VTH-taken in de OWO-gemeenten met oog voor maatwerk. In 2025 wordt een nieuw Beleidsplan VTH voor de Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving opgesteld. Op basis van het VTH-beleid stellen we vervolgens jaarlijks een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma op. Met het uitvoeringsprogramma, verplicht vanuit het Besluit omgevingsrecht, laat het college aan de raad, inwoners, instellingen en bedrijven zien, wat het college in 2025 en 2026 gaat doen om de doelen uit het VTH-beleidsplan te bereiken. Daarnaast hebben wij ook de jaarlijkse informatieplicht over de naleving van de kwaliteitscriteria hierin opgenomen. Wanneer we afwijken van de kaders van het VTH-beleidsplan, is dit in het uitvoeringsprogramma vastgelegd. Ook als er tussentijds nieuw beleid is vastgesteld dat van invloed is op de uitvoering van de VTH-taken, dan is het uitvoeringsprogramma op deze onderdelen aangevuld. Het jaarverslag en uitvoeringsprogramma worden opgesteld door de afdeling OWO-VTH, die werkt voor de drie OWO-gemeenten. Alle gegevens en data van deze gemeenten zijn samengevoegd tot één geheel.
Waar relevant, zijn lokale bijzonderheden afzonderlijk benoemd. Voor de jaren 2025 en 2026 zijn de prognoses vervangen door het gemiddelde van de afgelopen drie jaar. Dit biedt een beter inzicht in de cijfers in relatie tot de algemene trend van de afgelopen jaren. We streven ernaar het jaarverslag de komende jaren meer outcome-gericht te maken, zodat duidelijker wordt hoe onze inzet heeft bijgedragen aan het behalen van de doelstellingen en onze focus sterker komt te liggen op het realiseren van onze doelen. Doordat in 2025 de focus ligt op het opstellen van een uitvoerings- en handhavingsstrategie (voorheen VTH-beleid), zijn het jaarverslag en het uitvoeringsprogramma later dan gebruikelijk uitgewerkt. Om deze reden is ervoor gekozen om een uitvoeringsprogramma op te stellen dat zowel het jaar 2025 als 2026 beslaat, zodat de continuïteit en samenhang in de uitvoering gewaarborgd blijven. Het jaarverslag en uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving Fysieke Leefomgeving wordt na vaststelling in de 3 OWO colleges, ter informatie toegestuurd aan de afzonderlijke raden en aangeboden aan de interbestuurlijk toezichthouder (de provincie Fryslân).
4
2 SAMENVATTING Jaarlijks stelt het college van B&W een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma Fysieke ruimtelijke Leefomgeving vast. Dit jaarverslag en programma zijn een weergave van de VTH taken die in OWOverband gezamenlijk worden uitgevoerd maar per college afzonderlijk worden vastgesteld. Het verslag en programma hebben betrekking op de fysieke ruimtelijke leefomgeving. Hieronder vallen de ruimtelijke ordening, bouwen en wonen, brandveiligheid, milieu en natuur, openbare ruimte/algemene plaatselijke verordening (APV), Alcoholwet en Bijzondere wetten. In het verslag is tevens de informatieplicht rond de naleving van de kwaliteitscriteria opgenomen. Het jaarverslag is een belangrijk sturingselement in de beleidscyclus; in het jaarverslag wordt gerapporteerd of de doelen uit het programma en het beleid behaald zijn. In het uitvoeringsprogramma is uitgewerkt welke activiteiten we ondernemen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit ons beleid. Uit de toets van het Interbestuurlijk toezicht (provincie Fryslân) van vorig jaar blijkt dat wij de VTH-beleidscyclus goed doorlopen. Afgelopen jaar werd er voor het eerst onder de Omgevingswet gewerkt. We hebben gezien dat er nog veel zaken van de voorgaande wetgeving (Wabo) afgehandeld moesten worden.
Het is moeilijk in te schatten wanneer deze volledig afgehandeld zijn, omdat we hierin ook afhankelijk zijn van de aanvrager. Vorig jaar is daarnaast veel ingezet op het eigen maken van de nieuwe wetgeving en tegelijkertijd ook het informeren van de inwoners en de bedrijven over de nieuwe wetgeving. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan aan de hand van een pilot voor een MID office. De afgelopen jaren is het in het VTH-domein duidelijk merkbaar dat er een verharding is binnen de samenleving. Dit was ook afgelopen jaar merkbaar aan de toename van het aantal meldingen en klachten bij het team toezicht en handhaving. De ruimte die de Omgevingswet biedt en de maatschappelijke trend maken dat de formatie, ondanks een uitbreiding, onder druk blijft staan. De uitbreiding van capaciteit vraagt om een forse investering in de randvoorwaarden van het team. Denk hierbij o.a. aan opleidingen en uitrusting. Daarnaast is veel ingezet op het thema ondermijning. Aan de hand van informatie dagen en integrale controles is de bewustwording rondom dit thema bij inwoners en ondernemers gegroeid. Op basis van ons beleid geven wij de prioriteit aan thema's die de meeste risico's voor de omgeving hebben, zoals milieu, brandveiligheid, constructieve veiligheid en omgevingsveiligheid. Als uitgangspunt hanteren we niet het aantal controles, maar de inzet van capaciteit op de meest risicovolle activiteiten.
Wij kiezen dus voor kwaliteit boven kwantiteit. Door de verbeterde kwaliteit van de controles en door de focus te leggen op de meest risicovolle aspecten, streven we naar meer veiligheid in onze leefomgeving. Voor 2025 en 2026 zijn de volgende thema’s geprioriteerd. Openbare orde en veiligheid, gezondheid en natuur en groen. Bij het thema openbare orde en veiligheid wordt aandacht besteed aan ondermijning, Bibob, illegale bewoning en jeugd (overlast). Bij het thema gezondheid wordt ingezet op de juridische ondersteuning bij het vraagstuk teelt van gewassen in relatie tot het omgevingsplan, brandveiligheid en alcoholmatiging. Bij het thema natuur en groen wordt ingezet op het behoud van de natuurlijke elementen in onze gemeenten. In 2025 & 2026 gaan we verder op de ingeslagen weg. We zien een toename in het aantal klachten en milieuincidenten zoals kamerverhuur en algemene geur- en geluidoverlast klachten. Het afhandelen hiervan kost meer inzet dan een gemiddelde geplande controle. Een deel van deze incidenten kan worden voorkomen door aan de voorkant meer in te zetten op voorlichting, duidelijke regelgeving (geharmoniseerd beleid) en projectmatige, gestructureerde controles. Bij het uitwerken van het Omgevingsplan kan de gemeente zelf regelgeving opstellen. Het is van belang dat er in elk geval duidelijke regels worden opgenomen in het Omgevingsplan.
De omgevingsdienst FUMO heeft in 2024 verder gewerkt aan het op orde brengen van hun organisatie en het werken met de Omgevingswet. Als OWO zetten we veel in op de samenwerking tussen de FUMO en haar deelnemers. Zo hebben we samen met de FUMO gewerkt aan de diverse onderwerpen. Een voorbeeld hiervan is het opstellen van een Friesland breed VTH-beleid. Sinds 2022 heeft de FUMO een eigen jaarprogramma. Gelijktijdig met het lokale jaarverslag en uitvoeringsprogramma, wordt het jaarprogramma VTH-basistaken 2024 - uitgevoerd door de FUMO – vastgesteld. 5
3 WETTELIJKE EN BELEIDSMATIGE KADERS In dit hoofdstuk zijn de wettelijke en beleidsmatige kaders beschreven waar we bij het opstellen van het Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) beleid en de uitvoering rekening mee houden.
3.1 Beleidscyclus Het uitvoeringsprogramma, jaarverslag, VTH-beleidsplan 2020 t/m 2024 maken onderdeel uit van een strategische cyclus (doelen en prioriteiten, uitvoering en resultaten, evaluatie, bijstelling doelen en prioriteiten) en een operationele cyclus (programma, uitvoering en resultaten, verslag en evaluatie, programma), die samen de beleidscyclus vormen. Dit is opgenomen in onderstaande figuur.
doelen & condities
Beleidsplan OWO-VTH, Relevante beleidstukken
evaluatie Jaarverslag Fysieke Leefomgeving
vergunningverlening, toezicht & handhaving
strategie & werkwijze
uitvoering Programma Fysieke Leefomgeving
VTH-beleidsplan 2020-2024 Uit een mooi gezamenlijk OWO-proces waarbij de raden uit de 3 gemeenten input hebben geleverd, is in 2020 het Beleidsplan ‘Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 2020-2024 OWO-gemeenten’ vastgesteld. Daarin zijn de VTH-doelen voor de komende jaren vastgelegd. De VTH-doelen luiden als volgt: 1. Behoud en verbetering van ruimtelijke Kwaliteit, veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en schone leefomgeving; 2. Vermindering Kwetsbaarheid; 3. Klantgerichte dienstverlening*; 4. Financiën (Kosten): beschikbare middelen zijn in evenwicht met de gestelde doelen. *in dit geval wordt de klant beschouwd als de afnemer van de diensten van de gemeenten.
6
Vanuit de wetgeving en het interbestuurlijke toezicht van de provincie Fryslân is het belangrijk om meetbare doelen te stellen. Er zijn veel factoren die van invloed zijn op de meetbaarheid van de gestelde doelen. Onder andere conflicterende belangen tussen inwoners en maatschappelijke ontwikkelingen. Het jaar 2024 was het eerste jaar onder het regiem van de Omgevingswet. De opgedane resultaten van afgelopen jaar zullen in 2025 mee worden genomen bij het opstellen van een nieuw Beleidsplan VTH voor de Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving. Tot die tijd blijft het Beleidsplan ‘Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Fysieke Ruimtelijke Leefomgeving 2020-2024 OWO-gemeenten’ van kracht.
3.2 Uitvoeringsprogramma en jaarverslag Het opstellen van een uitvoeringprogramma en een jaarverslag, is op grond van de Omgevingswet verplicht. Het vormt onderdeel van de beleidscyclus. Het vaststellen van een uitvoeringsprogramma en jaarverslag is een bevoegdheid van het college. De stukken leggen wij ter informatie voor aan de gemeenteraad. Voor vergunningverlening op het gebied van APV & Bijzondere Wetten geldt deze verplichting niet. Het verlenen van vergunningen voor bijvoorbeeld evenementen en op grond van de Alcoholwet is toebedeeld aan de burgemeester. Voor de volledigheid is ervoor gekozen om vergunningverlening op het gebied van APV & Bijzondere Wetten wel in dit uitvoeringsprogramma mee te nemen.
3.3 Coalitie/college akkoorden 2022-2026 In 2022 zijn de gemeenteraadverkiezingen geweest. Deze hebben geresulteerd in een drietal coalitie/collegeakkoorden. Uit deze ambities hebben we thema’s opgehaald die OWO-breed opgepakt kunnen worden en bijdragen aan de lokale ambities.
3.4 Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân 2025-2028 De Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân 2025-2028 gaat over de wettelijke basistaken die de FUMO voor haar deelnemers uitvoert. Een gezamenlijke uitvoerings- en handhavingsstrategie is, voor de bestuursorganen die deel uitmaken van de FUMO, wettelijk vereist. Dit blijkt uit Omgevingsbesluit artikel 13.5. Het voorliggende beleid bevat tevens de inhoudelijke vereisten zoals benoemd in het Omgevingsbesluit artikelen 13.6 en 13.7.
3.5 Verordening uitvoering en handhaving (Omgevingsrecht) In de Wet VTH is omschreven dat gemeenten verplicht zijn om kwaliteitscriteria vast te stellen in een beleidsnota of verordening. De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (de VTH-taken) door gemeenten en provincies in het Omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. Met de VTH-kwaliteitscriteria maken we inzichtelijk welke kwaliteit inwoners, bedrijven en instellingen mogen verwachten bij de uitvoering of de invulling van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Volgens de vastgestelde verordening moet het college jaarlijks mededeling doen aan de raad over de naleving van de kwaliteitscriteria. Wij hebben deze jaarlijkse informatieplicht meegenomen in dit jaarverslag. De criteria gaan over zowel het proces als de inhoud. Vanaf 2025 is een nieuwe set kwaliteitscriteria beschikbaar, de versie 3.0. In deze set zijn de vereisten van de Omgevingswet verwerkt. Deze set wordt in 2025 ter vaststelling aan het college aangeboden.
3.6 Wet Bibob De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob), geeft de bevoegdheid aan gemeenten om de financiële constructie te controleren bij specifieke vergunningaanvragen. Doel van de wet is om malafide praktijken aan te pakken (via de bestuursrechtelijke weg). Zo kan bij een aanvraag informatie worden opgevraagd over de financiering van een nieuw te openen restaurant. Indien er twijfels zijn over een aanvrager, dan kan het landelijke bureau Bibob worden ingezet. Door de gemeente wordt alleen het bureauonderzoek gedaan.
7
Voor de toepassing van de Wet Bibob is beleid vastgesteld. Hierin staat vermeld dat wij bij elke aanvraag om een vergunning Alcoholwet van commerciële horeca-inrichting ook een Bibob toets toepassen. Daarnaast kan de Bibob worden toegepast bij omgevingsvergunningen. Van deze mogelijkheid wordt ook steeds meer gebruik gemaakt. Afgelopen jaar zijn we verdergegaan met het actualiseren en harmoniseren van het Bibob-beleid. Vanwege de komst van de Omgevingswet is er in 2024 nog gewerkt aan een uitgebreidere versie. De definitieve invoering is gepland in 2025. Vaststelling gebeurt door het college van B&W. Daarna wordt het beleid ter informatie aan de raad gestuurd.
3.7 Landelijke handhavingsstrategie Er zijn veel verschillende instanties die wetgeving handhaven, op verschillende werkterreinen en op verschillende niveaus. In verband met deze versnippering is er overleg, coördinatie en afstemming nodig. Om hier lijn in te brengen is op landelijk niveau overleg tussen onder andere de gemeenten (VNG), de provincies (IPO), het OM en de Nationale Politie. Daarbij gaat het vooral om de afstemming tussen bestuursrechtelijke en de strafrechtelijke handhaving. Het overleg heeft geresulteerd in een Landelijke Handhaving Strategie. De LHS is in 2018 door de drie colleges van de OWO-gemeenten vastgesteld en gepubliceerd. De LHS is opgenomen in het beleidsplan. In 2025 zal de Landelijke handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) door de drie colleges van de OWO-gemeenten worden vastgesteld. De LHSO is een technische aanpassing van de LHS gebaseerd op de maatstaven van de Omgevingswet.
3.8 Wet goed verhuurderschap De Wet goed verhuurderschap heeft als doel om misstanden bij het verhuren van woon- en verblijfsruimte te voorkomen en tegen te gaan. Deze wet biedt huurders bescherming tegen ongewenst verhuurgedrag en geeft duidelijkheid aan verhuurders over wat wel en niet is toegestaan. Tegelijkertijd moet naleving van deze wet er ook voor zorgen dat de huren betaalbaar blijven voor middeninkomens. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van deze wet en kunnen handhavend optreden tegen verhuurders die zich niet aan de regels houden. Dit zorgt voor eerlijke en transparante omstandigheden. In Oost- en Weststellingwerf zijn we in afstemming over hoe de wet het beste opgepakt kan worden. In Opsterland is de wetgeving reeds geborgd.
3.9 Alcoholwet Vanuit alle drie de OWO-gemeenten zijn projecten opgezet met betrekking tot preventie en handhaving van het gebruik van alcohol. Binnen deze projecten is ook een rol voor VTH weggelegd. Daarnaast moeten op korte termijn diverse beleidsstukken rondom de alcoholwet herzien worden, zoals het horecaconvenant. OWO-VTH heeft hierin een adviserende rol voor de beleid schrijvende afdelingen.
3.10 Evenementenbeleid In 2025 wordt de harmonisatie van het evenementenbeleid voor alle drie de OWO-gemeenten in projectvorm opgepakt. Voorheen hadden de evenementen altijd doorgang gekregen, maar we merken dat er steeds meer spanning met betrekking tot de omgeving ontstaat rondom de evenementen. In het nieuwe beleid wordt dan ook gezocht naar een duidelijke balans tussen het belang van de organisatie van het evenement en het belang van de omgeving/derden.
3.11 Integraal veiligheidsbeleid Vanuit de drie afdelingen openbare orde en veiligheid van de OWO-gemeenten, wordt één keer in de vier jaar een integraal veiligheidsbeleid opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. Thema’s die hierin naar voren komen zijn bijvoorbeeld ondermijning, veilige woon- en leefomgeving en jeugd en veiligheid. De werkzaamheden van de afdeling OWO-VTH hebben relaties met de bovenstaande onderwerpen en dragen bij aan het bereiken van de doelstellingen van het veiligheidsbeleid. 8
3.12 Interbestuurlijk toezicht (IBT) De provincie Fryslân is wettelijk aangewezen om onze VTH-taakuitvoering te toetsen en te beoordelen. APV en bijzondere wetten maken geen onderdeel uit van de IBT-toets. De toetsing is in lijn met de landelijke 'agenda toekomst van het toezicht'. Uitgangspunten hierin zijn maatwerk en risicogericht toezichthouden. De centrale doelstelling van de provincie Fryslân is dat toetsing een meerwaarde moet hebben voor alle partijen en bijdraagt aan de verbetering van de kwaliteit van het openbaar bestuur.
3.13 Ondermijning Georganiseerde criminaliteit ondermijnt het lokale gezag, verslechtert veiligheid en leefbaarheid en levert schade op voor ondernemers. De aanpak van georganiseerde criminaliteit richt zich op de cruciale ondersteunende activiteiten van ‘de bovenwereld’ aan ‘de onderwereld’. “’De onderwereld’ maakt voor illegale activiteiten gebruik van diensten van 'de bovenwereld'. Bijvoorbeeld voor distributie, financiële handelingen, vergunningen en huisvesting. Ook zijn criminelen vaak op zoek naar manieren om illegaal verkregen vermogen wit te wassen. Bijvoorbeeld door te investeren in vastgoed. Al in 2020 is ondermijning als aandachtspunt opgenomen in het Beleidsplan OWO-VTH. Daarnaast is dit thema nadrukkelijk benoemd in de integrale veiligheidsbeleidsplannen van de 3 OWO-gemeenten.
3.14 Omgevingswet Het omgevingsrecht bestaat uit tientallen wetten en honderden regelingen voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Deze hebben allemaal hun eigen uitgangspunten, procedures en vereisten. De huidige wetgeving is te ingewikkeld geworden. De Omgevingswet bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Met de nieuwe Omgevingswet wil de landelijke overheid de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar afstemmen, duurzame projecten stimuleren en lagere overheden meer ruimte geven. De Omgevingswet is 1 januari 2024 in werking getreden.
3.15 Ontwikkelingen 3.15.1 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Het eerste deel van de Wkb is op 1 januari 2024 in werking getreden. Dit deel is gericht op de nieuwbouw. De taken rondom verbouwwerkzaamheden liggen tot op heden nog bij de gemeente. Het doel van de Wkb is het verbeteren van de kwaliteit van het bouwen, het versterken van de positie van de consument en de overheidstaken daar waar mogelijk naar de private sector te brengen. Na de invoering van de wet is de rol van VTH verandert. Voorheen was de rol met name gericht op een sterke betrokkenheid vanaf vergunningaanvraag tot oplevering (de realisatiefase). Onder de Wkb is deze verschoven naar een meer participerende rol voorafgaand aan de realisatie en na oplevering een bewakende rol van de kwaliteit van de bestaande voorraad en de fysieke leefomgeving. Voor bouwwerken met gevolgklasse 1 zal namelijk geen vergunningplicht meer gelden maar een meldingsplicht. Private kwaliteitborgers houden dan toezicht op het bouwproces. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers verruimd en moet het bouwproces worden ingericht volgens toegelaten instrumenten. Omdat er nog niet voldoende kwaliteitborgers zijn, vallen de verbouw werkzaamheden nu nog niet onder gevolgklasse 1.
9
4 VERGUNNINGVERLENING 4.1 Vergunningverlening APV & Bijzondere wetten In dit hoofdstuk behandelen wij de vergunningverlening APV en Bijzondere wetten. Het gaat hier om de vergunningen, ontheffingen en andere toestemmingen die voortvloeien uit bijzondere wetten zoals, de Alcoholwet en de Wet op de kansspelen.
4.1.1 Evenementen Het voorbereiden van evenementen neemt de nodige tijd in beslag en wordt veelal door vrijwilligers gedaan. Afgelopen jaar zijn alle organisatoren van de voor ons bekende evenementen benaderd met de vraag, of zij in 2025 ook weer een evenement organiseren. Alle evenementen zijn op een evenementenkalender gezet, die hulpdiensten kunnen gebruiken om hun inzet in te plannen. Vorig jaar is in samenwerking met de afdelingen openbare orde en veiligheid een nieuw draaiboek opgesteld voor het vergunningsproces. De initiatiefnemer van het evenement wordt hierdoor beter begeleid in het proces van de vergunningaanvraag. Dit zorgt ervoor dat we volledige aanvragen binnenkrijgen en daarmee wordt vertraging binnen het proces van vergunningverlening tegengegaan. We zien dat het aantal verleende evenementvergunningen en de daaraan gekoppelde ontheffingen voor geluid en sluitingstijd hoger liggen dan het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Een verklaring hiervoor is dat de nasleep van covid-19 crisis (het jaar 2022) nog in dit gemiddelde verwerkt zit. We verwachten dat het aantal vergunningen van 2025 & 2026 in lijn is met het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Alle binnengekomen evenementaanvragen bespreken wij maandelijks met de politie, Veiligheidsregio, Boa’s en de collega´s openbare orde en veiligheid van de gemeenten.
4.1.2 Algemene Informatievraag Voordat een initiatiefnemer een aanvraag of een melding indient, kan er ook informatie worden gevraagd. Het zijn losse vragen over of er bijvoorbeeld een vergunning nodig is voor het organiseren van een buurtbarbecue, of een rommelmarkt voor het goede doel. Bij informatie vragen gaat het om dienstverlening. Het aantal van afgelopen jaar lag hoger dan het gemiddelde. Een duidelijke reden is hiervoor niet te geven, we zijn hierin afhankelijk van de aantallen die binnenkomen. Wij verwachten dat het aantal vragen voor 2025 & 2026 ongeveer gelijk zal zijn aan het gemiddelde van afgelopen 3 jaar.
10
APV Realisatie 2023
Prognose 2024
Realisatie 2024
Gemiddeld afgelopen 3 jaar
311
294
282
235
Exploitatievergunning
23
18
19
18
Standplaatsvergunning
35
33
31
35
Overige toestemmingen APV 92 (Ontheffingssluitingstijd, geluid, etc.) Algemene informatievraag 193
85
125
60
167
206
171
Omvang activiteiten: Evenementvergunning/melding
Wat zegt het VTHbeleid:
Doel: 1. Een klantgerichte dienstverlening • Onze dienstverlening is deskundig en dichtbij; • We ontwikkelen de digitale informatieverstrekking; • Bij bezwaren gaan we niet meteen de juridische procedure in, maar zoeken we eerst persoonlijk contact om te horen wat de “vraag achter de vraag” is; • We meten periodiek de klanttevredenheid; 2. Een goede uitvoeringskwaliteit met een organisatie die staat • We streven naar een goede kwaliteit van producten (en diensten); • We handelen de aanvragen, meldingen e.d. binnen de wettelijke termijnen af; • We investeren in de kwaliteit van ons vooroverleg; • We handelen de (formele) procedures voortvarend af en verlenging van de beslistermijn komt slechts bij uitzondering voor;
Gemeenschappelijke thema’s uit de college/coalitieakkoorden van de OWO-gemeenten: Wat hebben we gedaan:
•
• • •
Bevorderen van de klanttevredenheid; Zichtbaar, benaderbaar, meedenkend en betrouwbaar; Processen vergunningverlening vanuit de klantketen;
•
•
Ervoor gezorgd dat de beschikkingen van een goede (juridische) kwaliteit en handhaafbaar zijn; Op de ontvankelijke aanvragen om vergunning op tijd beschikt (zie 4.3 Monitoring termijnen); Klanttevredenheid gemeten; Gestart met het opzetten van een LEAN-proces met betrekking tot vergunningverlening; Nieuw draaiboek en aanvraagformulieren evenementen opgesteld; Gestart met het herschrijven van de informatiebrieven voor de beschikkingen in B1 Nederlands;
• • • • • Wat gaan we doen:
•
• • • • • • •
De beschikkingen zijn van een goede (juridische) kwaliteit en handhaafbaar; Op alle ontvankelijke aanvragen om vergunning op tijd beschikking geven; Klanttevredenheid blijven meten door middel van enquête; LEAN-proces uitwerken met betrekking tot vergunningen; Informatievoorziening op de website verbeteren; Nieuw evenementenbeleid opstellen; APV aanpassen (naar aanleiding van evenementenbeleid).
11
4.1.3 Exploitatievergunning De exploitatievergunning is voor de OWO-gemeenten opgenomen in de APV. Voor het indienen van een vergunningsaanvraag wordt de aanvraag met de aanvrager doorgenomen om te kijken of deze compleet is. Hierdoor zorgen we ervoor dat de aanvrager goed geïnformeerd zijn aanvraag kan indienen en dat het proces van vergunningverlening geen vertraging oploopt door incomplete aanvragen. Vanaf 2025 zijn er twee Bibob functionarissen binnen onze afdeling en wordt er dus meer ingezet op de Wet Bibob. Wij kunnen bij een aanvraag om een exploitatievergunning een Bibob-toets uitvoeren. Van de 25 gedane toetsen is 1 toets doorgezet naar het Landelijk bureau Bibob (LBB). Hier gaan de zaken naartoe die intensiever onderzocht moeten worden. De verwachting voor 2025 & 2026 is dat het aantal gedane toetsen zal toenemen door de uitbreiding van het Bibob beleid. Wet Bibob Realisatie 2023
Prognose 2024
Realisatie 2024
Gemiddeld afgelopen 3 jaar
Omvang activiteiten: Toets aan de hand van de Wet Bibob 21 21 25 12 Wat zegt het VTHDoel: 1. Een goede kwaliteit van de leefomgeving: veilig, gezond, beleid: duurzaam en schoon • Binnen de vergunningverlening en handhaving geven we een hoge prioriteit aan veiligheid en zijn alert op ondermijning; Gemeenschappelijke thema’s uit de college/coalitieakkoorden van de OWO-gemeenten: Wat hebben we gedaan:
•
• •
Aanpak ondermijning; Intensiveren samenwerking OWO op het gebied van Bibob beleid;
•
•
Verder gewerkt aan de actualisatie en harmonisatie van het beleid. Door de Omgevingswet zijn er nog wijzigingen geweest en in 2025 zal dit afgerond worden; Intensiever ingezet op de toets van de Wet Bibob; Gefocust op de doorontwikkeling van dit thema aan de hand van de extra beschikbaar gemaakte capaciteit. Actualisatie en harmonisatie van het beleid van de Wet Bibob afronden in 2025; Overeenkomstig aan het geharmonieerde en geactualiseerde beleid van de Wet Bibob de toets uitvoeren; Inzetten op doorontwikkeling van dit thema.
• • Wat gaan we doen:
•
• • •
4.1.4 Alcoholwet Binnen de alcoholwet zijn er verschillende gemeentelijke toestemmingen nodig, zoals de exploitatievergunning en ontheffing voor het verstrekken van zwak-alcoholhoudende drank (art. 35). Zo is er een vergunning voor het schenken van alcohol. Ook zijn er meldingen en ontheffingen in de wetgeving opgenomen. Bij de aanvraag van deze vergunningen hanteren we dezelfde werkwijze als die van de exploitatievergunningen. Tevens krijgen horecaondernemers ook een informatiefolder van ons waarin staat aan welke regels de ondernemers moeten voldoen. Dit jaar zitten we ook met de externe adviseurs om tafel, zoals de politie, om de afspraken met hen te herzien. We merken dat deze advisering regelmatig vertragend werkt binnen het proces van vergunningverlening. Door de afspraken te herzien sturen we aan op het versnellen van de processen wat zorgt voor een verbetering van de dienstverlening. We zien dat de aantallen rond het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar ligt. Voor 2025 & 2026 verwachten we een hoger aantal meldingen en vergunningen. In 2025 & 2026 voeren we vanuit het 12
team toezicht meer controles uit op dit vlak. De verwachting is dat als gevolg van deze controles de Alcoholwetvergunningen herzien moeten worden. Dit resulteert waarschijnlijk in een toename van aanvragen. Bijzondere wetten Realisatie 2023
Prognose 2024
Realisatie 2024
Gemiddeld afgelopen 3 jaar 12 17 14
Alcoholwetvergunning 12 14 12 Melding Alcoholwet 16 15 14 Wet op kansspelen 15 15 13 Wat zegt het VTHDoel: 1. Een klantgerichte dienstverlening beleid: • Onze dienstverlening is deskundig en dichtbij; • We ontwikkelen de digitale informatieverstrekking; • Bij bezwaren gaan we niet meteen de juridische procedure in, Maar zoeken we eerst persoonlijk contact om te horen wat de “vraag achter de vraag” is; • We meten periodiek de klanttevredenheid; Omvang activiteiten:
2. Een goede uitvoeringskwaliteit met een organisatie die staat • We streven naar een goede kwaliteit van producten (en diensten); • We handelen de aanvragen, meldingen e.d. binnen de wettelijke termijnen af; • We investeren in de kwaliteit van ons vooroverleg; • We handelen de (formele) procedures voortvarend af en verlenging van de beslistermijn komt slechts bij uitzondering voor; Gemeenschappelijke thema’s uit de college/coalitieakkoorden van de OWO-gemeenten: Wat hebben we gedaan:
•
• • •
Bevorderen van de klanttevredenheid; Zichtbaar, benaderbaar, meedenkend en betrouwbaar; Processen vergunningverlening vanuit de klantketen;
•
•
Ervoor gezorgd dat de beschikkingen van een goede (juridische) kwaliteit en handhaafbaar zijn; Op de ontvankelijke aanvragen om vergunning op tijd beschikt (zie 4.3 Monitoring termijnen); Systeem opgezet om klanttevredenheid te meten (deze wordt eerst alleen voor de WABO ingezet); De Legesverordening geharmoniseerd; Gestart met het herschrijven van de informatiebrieven voor de beschikkingen in B1 Nederlands. Informatiefolder met de wet- en regelgeving omtrent de Alcoholwet voor de horecaondernemers gemaakt. De beschikkingen zijn van een goede (juridische) kwaliteit en handhaafbaar; Op alle ontvankelijke aanvragen om vergunning op tijd beschikken; Klanttevredenheid meten door middel van enquête; Afspraken met externe adviseurs herzien; LEAN-proces uitwerken met betrekking tot vergunningen;
• • • • • Wat gaan we doen:
•
• • • • •
13
4.2 Vergunningen WABO/Omgevingswet Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van werken met de Omgevingswet. We hebben veel ingezet op het ‘eigen’ maken van de nieuwe wet- en regelgeving. Gedurende het jaar zijn er nog verscheidene trainingsdagen geweest om onze kennis actueel te houden. Ook hebben we gezien dat er nog veel aanvragen vanuit de Wabo doorliepen. Uiteraard moesten deze aanvragen eerst afgehandeld worden. Daarnaast hebben we afgelopen jaar ook ingezet op voorlichting rondom het vergunningsproces. Zo zijn we bij de open dagen aanwezig geweest en zijn er presentaties gegeven om zowel de inwoners als de bedrijven te informeren over deze processen. Ook richten we ons in 2025 & 2026 op een OWO-breed Omgevingsplan. Op dit moment wordt er gewerkt aan een projectplan. Hier is een projectteam voor opgesteld welke wordt aangestuurd door een OWO-projecteleid. Vanuit VTH nemen wij aan verscheidene werkgroepen (gericht op dit thema) deel. Uiteraard wordt in dit plan rekening gehouden met de couleur locale van de drie afzonderlijke OWOgemeenten. Afgelopen jaar hebben we een pilot met een MID office gedraaid. Deze richtte zich met name op informatieverstrekking, over o.a. de Omgevingswet, richting de burger en bedrijven. In de MID office zaten medewerkers van de afdeling OWO-VTH die specialistische kennis hebben over de Omgevingswet.
We hebben gezien dat deze toevoeging aan onze processen zijn vruchten afwierp. Zo kwamen er veel complimenten vanuit de inwoners/bedrijven binnen en werden veel vragen al zonder vooroverleg beantwoord. Daarnaast merkten we dat we door het bundelen van de krachten minder kwetsbaar waren en dat de kwaliteit van de informatieverstrekking op het juiste niveau bleef. Voor de doorontwikkeling van het geheel was er meer personele ondersteuning nodig. Hierdoor zouden we de continuïteit van het geheel dan ook beter kunnen borgen. Ook waren er richtinggevende keuzes nodig in relatie tot dienstverlening en beleid om de MID office te kunnen borgen. De MID office werd voor zowel Oost- als Weststellingwerf ingezet. Opsterland maakte geen gebruik hiervan en behandelde de vragen via de reguliere procedure van het klantcontact centrum (KCC). In 2025 & 2026 wordt gekeken op welke wijze de MID office kan worden ingezet voor de drie OWO-gemeenten.
4.2.1 Bouw en RO Afgelopen jaar zijn in samenwerking met ruimtelijke ordening sneltoetscriteria vastgesteld. Deze criteria zorgen ervoor dat in een vroeg stadium al het bouwplan door een medewerker wordt getoetst. Wanneer deze voldoet aan de criteria, dan hoeft hij niet meer worden voorgelegd aan de welstandscommissie. Voorheen was het gebruikelijk dat dit wel standaard gebeurde. De criteria zorgen er dan ook voor dat het proces op dit vlak niet wordt vertraagd. We zien dat het aantal bouwvergunningen lager ligt dan het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Het aantal omgevingsvergunningen met de activiteit bouw valt dus lager uit dan het gemiddelde. Dat heeft ook direct effect op het aantal vergunningen dat wij verlenen voor het afwijken van het bestemmingsplan. Elke aanvraag omgevingsvergunning die niet aan het bestemmingsplan of de beheers verordening voldoet, betekent een verzoek tot afwijking van dat bestemmingsplan. Sinds de Omgevingswet is de bouwvergunning opgesplitst. Zo is de bouwvergunning een technische bouwactiviteit en het afwijken van het bestemmingsplan een omgevingsplan activiteit. Tevens zorgt de huidige wetgeving er ook voor dat er binnen de bouw meer zaken meldingsplichtig en minder vergunningsplichtig zijn. De meeste aanvragen onder de Wabo zijn afgerond. De Wabo aanvragen die door agrariërs zijn gedaan (zo’n 50 stuks), blijven liggen i.v.m.
de uitspraak van de Raad van State rondom het dossier stikstof. Wij verwachten voor 2025 & 2026 dat het aantal bouwaanvragen afneemt ten opzichte van het gemiddelde van afgelopen jaren.
4.2.2 Natuur en kappen In december 2024 heeft de Raad van State een uitspraak gedaan over de stikstof kwestie. Deze uitspraak heeft de volgende gevolgen voor het VTH-domein: • •
Er wordt een toename in aantal natuurvergunningaanvragen verwacht; De uitspraak zorgt voor vertraging bij (wegen)bouwprojecten; 14
• •
Tegelijkertijd zorgt de uitspraak ook voor onzekerheid bij bestaande projecten; De regels voor intern salderen zijn aangescherpt wat voor een complexer proces zorgt en waarbij er in sommige gevallen geen vergunning verleend kan worden.
Bovenstaande gevolgen brengen extra werk en uitdagingen met zich mee voor het VTH-domein. Het verlenen van kap- en aanlegvergunningen is de bevoegdheid van het college. De inhoudelijke beoordeling van kap- en aanlegvergunningen gebeurt door de specialisten in de gemeentehuizen. Als de activiteit ook gevolgen heeft voor de Natura 2000 gebieden of de flora en fauna dan moet hier toestemming bij de provincie voor worden aangevraagd. Deze vergunningen kunnen gelijktijdig of los van elkaar worden aangevraagd. Het aantal kapvergunningen loopt in lijn met het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Het aantal aanvragen kan jaarlijks fluctueren, omdat bijvoorbeeld een storm, of ziekte e.d. kunnen zorgen voor een toename van het aantal kapaanvragen.
4.2.3 Vooroverleg Een initiatiefnemer heeft ook de mogelijkheid om een zgn. vooroverlegplan in te dienen of algemene informatie te vragen. De aanvrager krijgt hierdoor inzicht in (on)mogelijkheden. Daarmee worden onnodige kosten voorkomen en kunnen tijd en (bezwaar)procedures bespaard worden. Een vooroverleg plan is een relatief concreet plan dat toetsbaar is aan het bestemmingsplan en eventueel voorgelegd kan worden aan welstand. De komst van de Omgevingswet vraagt een uitgebreidere voorbereiding van een vergunningaanvraag. Vooroverleg is dan ook wenselijk. Hier is de afgelopen jaren dan ook op gestuurd zodat vooroverleg plaatsvindt. Ook 2025 & 2026 gaan wij er actief op sturen om vooroverlegplannen in te dienen voor er een vergunning wordt aangevraagd. Het aantal van afgelopen jaar ligt dan ook in lijn met het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Daarnaast kan een initiatiefnemer een algemene informatie vraag stellen over wat er wel en niet mag worden gebouwd in de gemeente. Bijvoorbeeld hoeveel vierkante meter er nog aan bijgebouwen op een perceel gebouwd mogen worden. Dit zijn dan geen officiële vooroverleggen waar ook geen tekeningen bijzitten. Voor komend jaar verwachten we qua aantallen dat de lijn van het gemiddelde wordt aangehouden.
15
Wabo/Omgevingswet Realisatie 2023 Omvang activiteiten:
Prognose 2024
Realisatie 2024
Gemiddeld afgelopen 3 jaar 469 32 131 8 12 61 99 83 373 309 11
Bouw 504 450 437 Aanleg 23 27 31 Afwijken bestem.plan/ Omgev.plan 120 108 100 Brandveilig 11 7 11 Rijks- of gemeentelijk monument 12 10 16 In/ uitrit 47 54 52 Kap 113 108 106 Advies ander gezag 219 217 71 Vooroverleg 372 400 368 Algemene informatie vraag 252 380 405 Reclame 19 15 9 Wat zegt het VTHDoel: 1. Een klantgerichte dienstverlening beleid: • Onze dienstverlening is deskundig en dichtbij; • We ontwikkelen de digitale informatieverstrekking; • Bij bezwaren gaan we niet meteen de juridische procedure in, maar zoeken we eerst persoonlijk contact om te horen wat de “vraag achter de vraag” is; • We meten periodiek de klanttevredenheid; 2. Een goede uitvoeringskwaliteit met een organisatie die staat • We streven naar een goede kwaliteit van producten (en diensten); • We handelen de aanvragen, meldingen e.d. binnen de wettelijke termijnen af; • We investeren in de kwaliteit van ons vooroverleg; • We handelen de (formele) procedures voortvarend af, verlenging van de beslistermijn komt slechts bij uitzondering voor; Gemeenschappelijke thema’s uit de college/coalitieakkoorden van de OWO-gemeenten: Wat hebben gedaan
we
•
• • • •
Bevorderen van de klanttevredenheid; Zichtbaar, benaderbaar, meedenkend en betrouwbaar; Processen vergunningverlening vanuit de klantketen; Uniforme regels voor kappen binnen de OWO-gemeenten;
• •
Aanvragen getoetst aan protocol Bouwbesluit; Ervoor gezorgd dat de beschikkingen van een goede (juridische) kwaliteit en handhaafbaar zijn; Op de ontvankelijke aanvragen om vergunning op tijd beschikt (zie 4.3 Monitoring termijnen); Systeem opgezet om klanttevredenheid te meten (deze wordt eerst alleen voor de WABO ingezet); Gestart met het opzetten van een lean-proces met betrekking tot vergunningverlening; De Legesverordening geharmoniseerd; Er zijn werkafspraken gemaakt met de collega’s van de afdeling groen. Tevens zijn deze werkafspraken geharmoniseerd voor de 3 OWO-gemeenten. Gestart met het herschrijven van de informatiebrieven voor de beschikkingen in B1 Nederlands;
• • • • • •
16
Wat gaan we doen:
•
• • • •
De beschikkingen zijn van een goede (juridische) kwaliteit en handhaafbaar; Op alle ontvankelijke aanvragen om vergunning op tijd beschikken; Klanttevredenheid meten door middel van enquête; Lean-proces uitwerken met betrekking tot vergunningen;
4.3 Monitoring termijnen Het proces van verlenen van Omgevingsvergunningen monitoren wij jaarlijks. Dit gebeurt om informatie te verzamelen die kan bijdragen aan het optimaliseren van deze processen, maar ook om aan wettelijke termijnen te kunnen voldoen. Er zijn altijd uitschieters naar zowel beneden als naar boven. Gemiddeld liggen de reguliere afhandelingstermijnen onder de wettelijke 8 weken. Uitschieters worden vaak veroorzaakt door een combinatie met de activiteiten zoals, milieu, afwijken bestemmingsplan of een monument waarvoor een langere afhandelingstermijn staat. Langere doorlooptijden ontstaan ook om de aanvrager meer tijd te geven om de plannen aan te passen.
4.4 Meldingen Voor verschillende activiteiten kunnen meldingen gedaan worden. Voor deze meldingen geldt, dat er algemene voorwaarden en voorschriften zijn opgesteld waaraan moet worden voldaan. Na het indienen van een melding toetsen wij of deze volledig is en of er aan de wetgeving wordt voldaan.
4.4.1 Milieu Steeds meer bedrijven vallen onder de algemene regels. De ondernemers moeten een milieumelding indienen en voldoen aan wet- en regelgeving. Er zijn nog maar weinig bedrijven waarvoor de vergunningplicht geldt. Als OWO zijnde blijven we het bevoegd gezag en veelal het aanspreekpunt als het gaat om milieuzaken. Daarnaast hebben we nog een adviesrol voor andere teams op het gebied van milieuzonering, geluid, externe veiligheid, lucht en bodem. We zien dat de meldingen milieu van afgelopen jaar hoger liggen dan het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Onder de Omgevingswet is de meldingsplicht uitgebreid voor verscheidene thema’s. Hierdoor valt het aantal van afgelopen jaar hoger uit dan het gemiddelde. Een deel van de milieu-inrichtingen vallen onder de basistaken (Besluit VTH). Wat betekent dat de FUMO een verplichte rol heeft gekregen van de wetgever. De milieuvergunningverlening en milieumeldingen voor deze “basistaak-”bedrijven worden door de FUMO afgehandeld. Op basis van het huidige invoeringsbesluit Omgevingswet zijn er in 2024 van de 3600 bedrijven in onze gemeenten circa 800 stuks naar de FUMO over gegaan en zijn er ook een aantal teruggekomen.
Onder het regiem van de Omgevingswet wordt niet meer over inrichtingen gesproken maar over milieubelastende activiteiten (MBA’s) Het 'warm' overdragen van de 800 bedrijven waar deze MBA’s worden uitgevoerd en het overdragen van de dossiers vergde de nodige inspanning van de vergunningverleners, toezichthouders en archiefmedewerkers. De activiteiten moesten geïnventariseerd worden, dossiers moesten gedigitaliseerd worden en de stukken moesten geüpload worden in de systemen van de FUMO. Wij zijn in 2022 al begonnen met een projectmatige aanpak hiervan en hebben afgelopen jaar de overdracht volledig gemaakt. We blijven het bedrijvenbestand monitoren, zodat de juiste (nieuwe) bedrijven overgedragen worden en we de juiste bedrijven (mogelijk) weer terugkrijgen. Met de FUMO zullen hier specifieke werkafspraken over worden gemaakt.
4.4.2 Sloopmeldingen Voor de meldingen voor sloop (voornamelijk verwijderen van asbest) zijn de particuliere sloop en bedrijfsmatige sloop samengevoegd. Als particulier mag je zelf onder voorwaarden asbesthoudende materialen verwijderen en wegbrengen. De particuliere sloopmeldingen worden in het klant contact centrum (KCC) afgedaan en de bedrijfsmatige asbestsloopmeldingen worden door de FUMO afgedaan. Het toetsen en het toezicht op de bedrijfsmatige asbestsloopmeldingen is een basistaak. De FUMO 17
heeft mandaat om deze taken zelfstandig uit te voeren. Een sloopmelding over het daadwerkelijk slopen van bijvoorbeeld een gebouw wordt nog door ons afgedaan. We zien dat het aantal sloopmeldingen van afgelopen jaar lager ligt dan het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar.
4.4.3 Brandveilig gebruik Zodra er in een gebouw meer dan 50 personen kunnen, geldt er een meldplicht voor brandveilig gebruik. Het jaarlijkse aantal gebruiksmeldingen is gering en kan per jaar fluctueren. In onderstaande tabel is te lezen hoeveel meldingen er ingediend zijn. We zien dat afgelopen jaar het aantal hoger was dan het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Dit heeft er mee te maken dat de vergunning brandveilig gebruik onder de Omgevingswet is komen te vervallen en alles meldingsplichtig is geworden.
4.4.4 Melding Wet kwaliteitsborging voor bouw (Wkb) Afgelopen jaar is er een nieuwe melding toegevoegd, namelijk de melding Wkb. Deze melding komt voort uit het feit dat verscheidene oorspronkelijke bouwvergunningaanvragen nu alleen nog maar meldingsplichtig zijn. We zien dat het aantal van deze meldingen gering is. Dit heeft ermee te maken dat alleen nog maar een deel van de Wkb van kracht is, namelijk het deel dat gericht is op nieuwbouw. Wanneer het deel dat op verbouw gericht van kracht wordt, is nog onduidelijk. Meldingen Realisatie 2023
Prognose 2024
Realisatie 2024
Omvang activiteiten:
Wat zegt beleid:
het
Gemiddeld afgelopen 3 jaar 685
Sloopmelding “particulier” en 639 670 653 ‘bedrijfsmatig Brandveilig gebruik 18 24 35 13 Milieu 195 151 229 143 Melding Wkb n.v.t. 200 20 n.v.t. VTHDoel: 1. Een klantgerichte dienstverlening • Onze dienstverlening is deskundig en dichtbij; • We ontwikkelen de digitale informatieverstrekking; • Bij bezwaren gaan we niet meteen de juridische procedure in, maar zoeken we eerst persoonlijk contact om te horen wat de “vraag achter de vraag” is; • We meten periodiek de klanttevredenheid; 2. Een goede uitvoeringskwaliteit met een organisatie die staat • We streven naar een goede kwaliteit van producten (en diensten); • We handelen de aanvragen, meldingen e.d. binnen de wettelijke termijnen af; • We investeren in de kwaliteit van ons vooroverleg; • We handelen de (formele) procedures voortvarend en verlenging van de beslistermijn komt slechts bij uitzondering voor;
Gemeenschappelijke thema’s uit de college/coalitieakkoorden van de OWO-gemeenten: Wat hebben we gedaan: Wat gaan we doen:
•
Bevorderen van de klanttevredenheid
• •
Meldingen getoetst aan het protocol Bouwbesluit; Systeem opgezet om klanttevredenheid te meten.
• •
Melding toetsen aan protocol Bouwbesluit; Klanttevredenheid blijven meten.
18
5 JURIDISCH 5.1 Handhavings- en strafbeschikkingen In de handhaving is 89 maal een voornemen tot het opleggen van een bestuursrechtelijke maatregel verzonden. Dit aantal ligt significant hoger dan het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. Een groot deel van dit hoge aantal vloeit voort uit de handhavingszaken rondom het thema permanente bewoning op vakantieparken. Van de 89 voornemens tot het opleggen van een bestuursrechtelijke maatregel heeft het in 17 gevallen geleid tot de oplegging van een definitieve last. Wanneer er sprake is van een strafbaar feit kan strafrechtelijk worden opgetreden door het opmaken van een proces-verbaal. Strafrechtelijke handhaving wordt met name toegepast wanneer bestuursrechtelijke handhaving niet het geschikte middel is (zoals bij illegale kapwerkzaamheden of sloopactiviteiten), of als het gaat om ernstige en ‘bewust begane’ overtredingen.
5.2 Overige juridische zaken De aantallen hier wijken niet significant af van het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar. De gevraagde overige juridische inzet is heel divers. Het gaat bijvoorbeeld om verstrekken van informatie zowel naar buiten toe als naar onze ketenpartners, maar ook over juridische werkzaamheden binnen de vergunningverlening en handhaving. Los van de handhaving en de rechtsbeschermingszaken die er jaarlijks zijn, komen er ook andere aspecten op het juridische vlak van de fysieke leefomgeving voorbij. Omdat deze werkzaamheden veel tijd en inzet kosten is het goed om inzichtelijk te hebben hoe vaak een taak voorkomt. De werkzaamheden worden dan ook apart gerapporteerd.
5.3 Drugspanden (Damocles) Een gespecialiseerd team van de politie richt zich op het oprollen van hennepplantages. Indien er sprake is van softdrugs en/of harddrugs wordt de gemeente ook op de hoogte gesteld. De burgemeester heeft dan de bevoegdheid om op grond van Artikel 13b van de Opiumwet (ook wel bekend als de Wet Damocles) bestuursrechtelijk te handhaven. Een woning of een ander gebouw wordt dan tijdelijk gesloten. Dit traject staat los van het strafrechtelijke traject. Vorig jaar zijn 2 sluitingen aan de hand van Damocles geweest. Dit ligt onder het gemiddelde van de afgelopen 3 jaar.
5.4 Illegale prostitutie Vorig jaar is 1 woning gesloten op grond van artikel 174a van de Gemeentewet. Dit artikel geeft de burgemeesters de bevoegdheid om een woning te sluiten als er sprake is van ernstige verstoring van de openbare orde. In dit geval ging het om illegale prostitutie.
5.5 Wet goed verhuurderschap Vanaf dit jaar pakken we de Wet goed verhuurderschap ook op. De jaren 2025 & 2026 gebruiken we onder andere om de aantallen te monitoren zodat we weten hoeveel werk hieruit voortvloeit. Dit is namelijk volledig afhankelijk van de meldingen die bij ons via het meldpunt binnenkomen.
5.6 Mediation/passend gesprek Het aantal juridische zaken is geen ‘maat voor de productie’. Door o.a. een passend contactgesprek proberen wij het aantal juridische zaken zo minimaal mogelijk te houden. In 2025 & 2026 zetten we wederom extra in op een vroegtijdig overleg met aanvragers/klagers. Hiervoor heeft één van onze juristen de opleiding mediation succesvol afgerond. Op dit moment wordt mediation als pilot ingezet. De resultaten hiervan zijn tot nu toe positief. Mogelijk kan dit mediation-traject in een later stadium breder ingezet worden. In de praktijk zien we dat er vaak een passend contactgesprek plaatsvindt als er een beschikking is afgegeven. Een passend contactgesprek zou in bepaalde gevallen ook tijdens het proces kunnen. De 19
uitkomst kunnen wij dan meenemen in de beschikking. Door een passend contactgesprek nog iets verder naar voren te halen valt er tijdswinst te behalen in het bezwaarproces. We proberen zo lang mogelijk in gesprek te blijven met de inwoner/ondernemer en ‘de vraag achter de vraag’ te achterhalen. Wanneer een aanvraag bijvoorbeeld niet mogelijk is, of we gaan niet handhaven, dan bespreken we de opties die wel mogelijk zijn. Als een inwoner/ondernemer meewerkend is, plannen we bij lichte overtredingen eerder een tweede hercontrole in dan dat wij een voornemen last onder dwangsom/bestuursdwang versturen. Deze werkwijze resulteert in een lager aantal bezwaren en handhavingsprocedures. Daarnaast is het verbeteren van de juridische kwaliteit een doorlopend proces. Bijvoorbeeld bij het aanpassen van onze standaardbrieven kijken we naar de leesbaarheid en de juridische kwaliteit.
5.7 Rechtsbescherming Onder deze subcategorie registeren wij de aantallen die betrekking hebben op rechtsbescherming in het algemeen. Dus het aantal keren dat een zienswijze, bezwaarschrift enzovoorts worden ingediend. We zien dat de aantallen van de afgelopen 2 jaar lager liggen dan het gemiddelde. Afgelopen 2 jaar is meer ingezet op vooroverleggen en mediation. Dit lage aantal kan dus een mogelijk gevolg hiervan zijn. Desalniettemin blijft het afhangen van hetgeen dat we binnenkrijgen.
5.8 Ad hoc juridische zaken Het afgelopen jaar hebben we gezien dat er ook veel is ingezet op de ad hoc zaken. Dit zijn zaken die vaak omvangrijk zijn en daarom extra aandacht en inzet vragen. Ons juridisch team is afgelopen jaar dan ook druk geweest met de volgende thema’s die gedurende het jaar boven kwamen drijven: -
Teelt gewassen (gebruik bestrijdingsmiddelen in relatie tot omgevingsplan); Soevereine staat; Opvang Oekraïners ; Permanente bewoning vakantieparken; Burenruzies.
20
Juridische zaken
Omvang activiteiten: Intrekken vergunning Zienswijzen Wabo/Omgev.wet/APV Bezwaarschriften: Wabo/Omgev.wet. APV/Leges/ (Hoger)beroepschrift Bestuurlijke handhavingstrajecten: Voornemen tot handhaven Oplegging van definitieve last Bestuursdwang Drugspanden (Damocles)
Realisatie 2023
Prognose Realisatie 2024 2024
16 27
19 45
17 24
Gemiddeld afgelopen 3 jaar 19 52
104
102
123
102
57
59
89
57
17 11 3
17 8 4
17 8 2
16 6 4
Verzoek om handhaving 14 21 40 22 Raadsvragen 6 3 7 5 Overige juridische zaken 48 44 40 46 WOO-verzoeken 6 6 9 6 In gebreke stelling 5 3 9 2 Wat zegt het VTHDoel: 1. Een klantgerichte dienstverlening beleid: • Onze dienstverlening is deskundig en dichtbij; • Bij bezwaren gaan we niet meteen de juridische procedure in, maar zoeken we eerst persoonlijk contact om te horen wat de “vraag achter de vraag” is; 2. Een goede uitvoeringskwaliteit met een organisatie die staat • We streven naar een goede kwaliteit van producten (en diensten); • We evalueren rechterlijke uitspraken en passen waar nodig onze werkwijze daarop aan; • We handelen de aanvragen, meldingen e.d. binnen de wettelijke termijnen af; • We handelen de (formele) procedures voortvarend en verlenging van de beslistermijn komt slechts bij uitzondering voor; Gemeenschappelijke thema’s uit de college/coalitieakkoorden van de OWO-gemeenten: Wat hebben we gedaan: