2024-06-17 - INCL. AANVULLENDE VRAGEN OB: Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023[Typ hier] [Typ hier]

[Typ hier]

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

Datum: 17 juni 2024 Wijziging: Aanvullende vragen op de antwoorden en de beantwoording toegevoegd. Deze zijn rood gemarkeerd in de tekst en zichtbaar in de inhoudsopgave opgenomen.

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

Inhoudsopgave 1

Opsterlands Belang ................................................................................................................ 1 1.1

Tabel kredieten .............................................................................................................. 1

1.1.1 1.2

Aanvullende vraag OB ................................................................................................. 1 Dienstverlening backoffice .............................................................................................. 1

1.2.1 1.3

Aanvullende vraag OB ................................................................................................. 1 Energiekosten ontwikkeling ............................................................................................ 1

1.3.1

Aanvullende vraag OB ................................................................................................. 2

1.4

Tabel benchmark Opsterland =>Nederland ...................................................................... 2

1.5

Herstel (bermen van) Bremerweg en Dwarswyk (Siegerswoude) ....................................... 3

1.5.1

Aanvullende vraag OB ................................................................................................. 3

1.6

Bescherming bermen...................................................................................................... 3

1.7

Buurtinitiatieven voor kleinschalige verkeersmaatregelen ................................................ 3

1.8

Kwaliteitsverbeterende initiatieven ................................................................................. 3

1.9

toegankelijkheid inkomensvoorzieningen en financiële hulpverlening .............................. 3

1.9.1

Aanvullende vraag OB ................................................................................................. 4

1.10

Talent gedreven werken ................................................................................................. 4

1.11

Nota Kansen Benutten 2016-2020 ................................................................................... 4

1.12

Afronding recreatieve fietspaden in de omgeving Bakkeveen/ Wijnjewoude...................... 4

1.12.1 1.13

Inzet van buurtsportcoaches ........................................................................................... 5

1.14

gespecificeerde bestedingen recreatie en toerisme .......................................................... 5

1.15

Opbrengst programma voor statushouders...................................................................... 5

1.16

Ondersteunen bewoners initiatieven............................................................................... 5

1.17

Gemeentefonds?............................................................................................................ 6

1.17.1

2

Aanvullende vraag OB ............................................................................................. 4

Aanvullende vraag OB ............................................................................................. 6

1.18

Renteschema ................................................................................................................. 7

1.19

Kosten transitie .............................................................................................................. 7

1.20

Reserves energietransitie en onderhoud wegen ............................................................... 7

1.21

Reserve verduurzaming gemeentelijke gebouwen............................................................ 8

1.22

Reserve egalisatie Corona. .............................................................................................. 8

FNP ....................................................................................................................................... 8 2.1

Kursus eigenaarskip........................................................................................................ 8

2.2

Wurkkafe ....................................................................................................................... 8

2.3

drugskoeriers................................................................................................................. 8

I

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

2.4

ketenpartners ................................................................................................................ 8

2.5

Oerlêstmeldings ............................................................................................................. 9

2.6

Ferkearsfeiligens ............................................................................................................ 9

2.7

Frysk op skoallen............................................................................................................ 9

2.8

Meartallich .................................................................................................................... 9

2.9

Leechgeletterd............................................................................................................... 9

2.10

Kursussen Frysk.............................................................................................................. 9

2.11

Kultureel erfguod ........................................................................................................... 9

2.12

Kombuorden.................................................................................................................10

2.13

Deltaplan ......................................................................................................................10

3

PvdA.....................................................................................................................................10

4

CDA ......................................................................................................................................10

5

4.1

Huisvestingskosten waarnemende burgemeester............................................................10

4.2

Tabel benchmark Opsterland =>Nederland .....................................................................10

4.3

Beleidsindicatoren: cijfers van Opsterland niet bekend....................................................10

4.4

Verdeling van taken van de dorpen coördinator en de wethouder ...................................10

4.5

Samenwerkingsprojecten Landschap, Natuur, Biodiversiteit, Landbouw en Erfgoed ..........11

CU ........................................................................................................................................11 5.1 5.1.1

Oorzaak stijging schoonmaakkosten ...............................................................................11 Aanvullende vraag OB ................................................................................................11

5.2

Integraal veiligheidsbeleid .............................................................................................11

5.3

Oorzaak verbetering veiligheid Opsterland .....................................................................11

5.4

Kosten Openbaarvervoer ...............................................................................................12

5.5

Pilot effectief leesonderwijs ...........................................................................................12

5.6

Verzuim en schoolverlaters ............................................................................................12

5.7

Stijging leerlingenvervoer ..............................................................................................12

5.7.1

Aanvullende vraag OB ................................................................................................12

5.8

Opsterlân pas................................................................................................................13

5.9

Niet sporten..................................................................................................................13

5.10

Kosten brugbediening....................................................................................................13

5.11

Stijging jeugdhulp..........................................................................................................13

5.12

Himmelploech per dorp .................................................................................................13

5.13

Circulair inkopen ...........................................................................................................13

5.14

Verduurzaming gemeentelijk eigendom..........................................................................13

5.15

Dienstverlening onderbouwde woonplannen..................................................................14

5.16

Oorzaak toename kwijtschelding....................................................................................14

II

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

6

5.17

Vraag bedrijven terreinen ..............................................................................................14

5.18

Plaatsing trafo Tynje ......................................................................................................14

GroenLinks............................................................................................................................14 6.1

Vertraging bij regiodeal .................................................................................................14

6.2

Openhiring/Trainees......................................................................................................15

6.3

Beleidsindicator ............................................................................................................15

6.4

Opsterland veilige gemeente .........................................................................................15

6.5

Controle op fraude /ondermijning zorginkoop ................................................................15

6.6

Ontwikkeling kosten opvang Oekraïners .........................................................................15

6.7

Rapport bermschade naar raad ......................................................................................16

6.7.1

7

Aanvullende vraag OB ................................................................................................16

6.8

Ontwikkeling promotie recreatie ....................................................................................16

6.9

Schoolverzuim...............................................................................................................16

6.10

Kap en herplant van bomen ...........................................................................................17

6.11

Scholing groen gemeentepersoneel................................................................................17

6.12

Besteding toeristenbelasting..........................................................................................17

6.13

Welzijnsnota .................................................................................................................17

6.14

Beroep jeugdzorg ..........................................................................................................17

6.15

Uitstroom naar werk .....................................................................................................18

6.16

Aanpak energiearmoede:...............................................................................................18

6.17

Ecologisch bermbeheer .................................................................................................19

6.18

Groenbeheer & bestrijdingsmiddelen .............................................................................19

6.19

Verdeling woningbouw/voorraad ...................................................................................19

6.20

Initiatieven vergroting biodiversiteit ...............................................................................19

VVD......................................................................................................................................19 7.1

Ramp, crisis of incident? ................................................................................................19

7.2

Hekkelen eigen sloten....................................................................................................20

7.3

Ernst Bermschade .........................................................................................................20

7.4

Vervanging openbare verlichting door Led ......................................................................20

7.5

Economisch informatie, advies en ondersteuning ...........................................................20

7.6

Transformatie van bedrijventerreinen ............................................................................20

7.7

Inloop t.b.v. nieuwe detailhandelsvisie ...........................................................................21

7.8

Belangstelling bedrijventerreinen ...................................................................................21

7.9

Ontwikkeling arbeidsplaatsen ........................................................................................21

7.10

Forensen.......................................................................................................................21

7.11

Ontwikkeling samenwerking musea................................................................................21

III

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

8

7.12

Doelen bibliotheken ......................................................................................................21

7.13

Opsterland pas..............................................................................................................22

7.14

Ontwikkeling bijstand t.o.v. gemiddelden .......................................................................22

7.15

Ontwikkeling inburgering...............................................................................................22

7.16

Status dorpenwethouder...............................................................................................22

7.17

Stimuleren groengas......................................................................................................22

7.18

Verantwoording implementatie rekenkameronderzoeken ...............................................23

D66 ......................................................................................................................................23

Bijlage 1: Overzicht kredieten .......................................................................................................24

IV

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

1 Opsterlands Belang 1.1 Tabel kredieten Algemene vraag: mogen we een overzicht ontvangen van alle lopende en afgesloten kredieten + uitgaven en saldo’s? Antwoord: Als onderdeel van de uitwerking van de financiële verordening zijn wij momenteel bezig met het opstellen van een meerjaren investeringsplan (MIP) om u een juist en volledig overzicht te geven van de lopende en toekomstige investeringen. Wij verwachten u deze te kunnen aanbieden bij de begroting 2025. 1.1.1 Aanvullende vraag OB Wij vroegen ook om de stand van zaken van (in 2023) afgesloten kredieten. Kunnen we deze ontvangen? Antwoord: Zie bijlage 1 bij dit document voor de openstaande en afgesloten kredieten per 31 december 2023. 1.2 Dienstverlening backoffice Blz. 12 We lezen over adequate dienstverlening. De frontoffice scoort goed. Er zijn geen metingen van de backoffice, terwijl we vernemen dat daar wel vaker klachten over zijn (zoals geen contact opnemen, ten onrechte niet terugbellen etc.). Hoe wordt gestuurd op de backoffice als er niet wordt gemeten? Antwoord: In het Telan onderzoek naar de dienstverlening en bereikbaarhei d is ook de bereikbaarheid van de backoffices meegenomen. Helaas kwamen hieruit naar voren dat de bereikbaarheid op de backoffices zeker ruimte is voor verbetering.

De uitkomsten van het onderzoek zijn gedeeld en besproken met alle teammanagers en zij hebben dit ieder binnen hun eigen teams onder de aandacht gebracht. Daarnaast zijn we bezig met een traject om vanuit het publiekscentrum één voor één langs alle afdelingen te gaan om dit verder onder de aandacht te brengen en bespreekbaar te maken wat er nodig is voor de afdelingen om hun bereikbaarheid te vergroten. De overgang naar OWO365 gaat hier naar verwachting een positieve en ondersteunende rol in spelen, omdat mensen straks (bijv. via Teams op hun telefoon) gemakkelijker te bereiken zullen zijn. In de meting naar bereikbaarheid is dus zeker ook de backoffice meegenomen en wij gebruiken de uitkomsten van dit onderzoek om hier meer en gerichter op te sturen. 1.2.1 Aanvullende vraag OB We hebben toch nog steeds het idee dat het hier gaat om de eerste lijns bereikbaarheid. Die is niet altijd van belang; een terugbelverzoek doorgeven kan ook goed zijn, maar dan moet dit wel gebeuren. Het gaat uiteindelijk niet om iemand aan de lijn te krijgen, maar om de juiste informatie te krijgen binnen een redelijke termijn of de melding welke termijn het gaat worden. Antwoord: In het eerdere antwoord wordt onder de term ‘bereikbaarheid’ ook het terugbellen n.a.v. terugbelverzoeken geschaard en het is zeker zeer van belang voor onze inwoners om de benodigde informatie tijdig te ontvangen.

1.3 Energiekosten ontwikkeling Blz.15 Er is bekend hoeveel energiekosten er geweest zijn in 2023. De prijzen van energie zijn ook bekend (er staat hoeveel ze gestegen zijn). Kunt u dan ook aangeven wat de verandering van het verbruik is geweest t.o.v. 2022? Dit omdat het besparen op energie de eerste stap is in de energietransitie. Antwoord: (a) Aardgasverbruik: In 2023 is het aardgasverbruik ten opzichte van 2022 met ongeveer 17% gedaald. Dit is voor een groot deel te verklaren door het zachte jaar - 2023 was het warmste jaar sinds 1901. De daling van het verbruik van de opslag in Ureterp is te verklaren door een foutieve opname van de meterstanden. Dit is in 2023 hersteld. In welke stukken had die daling in Ureterp moeten staan?

1

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

(b) Elektriciteitsverbruik: Het elektriciteitsverbruik van de gebouwen is in 2023 met ongeveer 9% gedaald. We zien met name een daling in de maanden augustus en september. In deze periode heeft een groot deel van de verbouwing van het werkcafé plaatsgevonden, waarbij de werknemers zijn verzocht zoveel mogelijk thuis te werken. Het verbruik bij de opslag in Terwispel is omhooggegaan door de plaatsing van kantoorruimte (units). Het verbruik van de kunstwerken, openbare verlichting en rioolgemalen is nagenoeg gelijk gebleven. (c) Opwek zonnepanelen: De opwek van de zonnepanelen op de gemeentewerf is niet meegenomen in de tabel. De zonnepanelen hebben in 2022 70.693 kWh en in 2023 81.282 kWh opgewekt. Wij hebben geen tabel gezien; kunnen we deze alsnog ontvangen? 1.3.1 Aanvullende vraag OB (a) In welke stukken had die daling in Ureterp moeten staan? Antwoord: Dit is operationele informatie die niet in de jaarstukken terugkomt. (c) Wij hebben geen tabel gezien; kunnen we deze alsnog ontvangen Antwoord: Zie onderstaande tabel

1.4 Tabel benchmark Opsterland =>Nederland Blz.20 Kopje tabel klopt niet. Er staat twee keer Opsterland i.p.v. Opsterland en Nederland. Antwoord: De eerste kolom betreft Opsterland en de tweede kolom zijn landelijke cijfers:

2

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

1.5 Herstel (bermen van) Bremerweg en Dwarswyk (Siegerswoude) Blz.23 De (bermen van) Bremerweg en Dwarswyk (Siegerswoude) zouden na afronding project van de Brink in Bakkeveen worden hersteld (maart 2023). Dat is tot op heden niet gebeurd. Hoe verhoudt zich dat met hetgeen op deze pagina is beschreven omtrent onderhoudsniveaus en toezeggingen? Antwoord: De bermen langs de Bremerwei en Dwarswyk worden nog dit jaar aangepakt. Langs beide wegen wordt verharding aangebracht. Daarnaast worden langs de Bremerwei op verschillende plekken passeerstroken gerealiseerd. Deze maatregelen vragen voorbereidingstijd. Zie ook de beantwoording bij 6.7 en 7.3. 1.5.1 Aanvullende vraag OB We zijn het erover eens dat de huidige situatie niet acceptabel is (zelfs gevaarlijk). De voorbereidingstijd is inmiddels al meer dan een jaar (meteen na afronding wzh De Brink Bakkeveen zouden de bermen worden aangepakt). We begrijpen niet dat het vervolgens zo lang moet duren; kunt u ons inzicht geven waarom het dan zo lang moet duren? Antwoord: In de voorbereiding van de werkzaamheden kwam een grote betrokkenheid vanuit de buurt naar voren. Er zijn daarom eerst nog twee bewonersavonden geïnitieerd en de ideeën van de aanwonenden zijn vervolgens meegenomen in de uit te werken maatregelen.

1.6 Bescherming bermen Blz 23 “We onderzoeken hoe we de bermen langs de erftoegangswegen in het buitengebied beter kunnen beschermen tegen schade”. Is dit de eerste fase van de uitvoering van de motie die in 2018 over dit onderwerp is ingediend? Antwoord: Het onderzoek naar de bermen komt voort uit de gestelde ambities in het coalitieakkoord en borduurt voort op de motie. Zie ook de beantwoording bij 6.7 en 7.3. 1.7 Buurtinitiatieven voor kleinschalige verkeersmaatregelen Blz.23 “Buurtinitiatieven voor kleinschalige verkeersmaatregelen worden gestimuleerd.” Welke zijn dit? Antwoord: Het gaat hierbij om initiatieven die uit bijvoorbeeld een dorp of wijk worden ingediend om de leefomgeving te verbeteren. Denk aan het omvormen van groenstroken voor parkeren, of het plaatsen van bloembakken voor het remmen van verkeer. Een mooi voorbeeld is het initiatief van de scholen en plaatselijke belangen in Langezwaag en Luxwoude om de fietsoversteek op de Hegedyk te verbeteren. 1.8 Kwaliteitsverbeterende initiatieven Blz.29 Economische zaken. “Daar waar mogelijk hebben we kwaliteitsverbeterende initiatieven ondersteund.” Kunt u dit verduidelijken? Antwoord: Ondernemers komen met diverse vragen bij ons, die een bijdrage aan een verbetering van de kwaliteit op een bedrijventerrein.

Voorbeelden hiervan zijn:  Bedrijf wil graag een veilig voetpad van de parkeerplaats van hun werknemers naar de ingang van het bedrijf. De Gemeente heeft dit voetpad gerealiseerd.  Meerdere bedrijven hebben problemen met de stroomvoorziening. Wij hebben een bijeenkomst georganiseerd om het onderwerp te bespreken en om de verbinding te leggen.  Twee ondernemers zijn met elkaar in conflict over erfscheiding. Wij bemiddelen in dit conflict om het niet verder te laten escaleren.  Een bedrijfsloods wordt verkocht en wij denken mee in de ombouw naar een verbeterde invulling. 1.9 toegankelijkheid inkomensvoorzieningen en financiële hulpverlening Blz.52 “De toegankelijkheid en bekendheid van de gemeentelijke inkomensvoorzieningen en financiële hulpverlening verhogen bij de doelgroep”(a) Wat is het beroep geweest op de gemeentelijke regeling in relatie tot energiearmoede? (b)Hoeveel gesprekken met energiecoaches zijn hieruit voortgekomen? Antwoord:

3

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

(a) In 2023 hebben 1.447 huishoudens gebruikgemaakt van de regeling energietoeslag (voor inwoners met een inkomen tot en met 120% van het sociaal minimum). Daarnaast zijn er bijna 700 aanvragen (en verstrekkingen) voor de Energiecadeauregeling gedaan. Hierbij springt het inwisselen van witgoed eruit. 588 huishoudens hebben hier gebruik van gemaakt. 76 huishoudens hebben energiebesparende producten via de webshops besteld en nog eens een kleine 30 huishoudens hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid van cashback. (b) In totaal zijn er 170 uitgebreide energiecoachgesprekken gevoerd en 160 (telefoon)gesprekken waarbij de inwoner al een beeld had van hoe de €500,- te besteden. 1.9.1 Aanvullende vraag OB Het ging ons niet om de bekende regeling waarbij de doelgroep “automatisch” de toeslag ontving en ook niet over de EKR (hier hadden we recent nog een evaluatieverslag ontvangen) . Er was (is) een regeling waarbij inwoners alsnog bij de gemeente aan kunnen kloppen als men wegens energiearmoede niet rondkomt. Wat is hierop het beroep geweest? En hoe zijn deze mensen verder geholpen naar besparing? Antwoord: Naast de genoemde regelingen kan ook het Calamiteitenfonds van het gebiedsteam worden ingezet. Deze voorziening kan worden ingezet op het moment dat de ‘voorliggende voorzieningen’ onvoldoende compensatie bieden. Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van energiearmoede.

Uiteindelijk hebben 2 huishoudens gebruikgemaakt van het financiële vangnet ‘Calamiteitenfonds. Dit komt onder andere door de energietoeslag en de energiecadeauregeling. 1.10 Talent gedreven werken Blz.33 Talent gedreven werken is veel onder de aandacht gebracht (i.r.t. Gelijke Kansen Alliantie). U geeft niet aan wat dit heeft opgeleverd, maar wel dat een vervolg voor de komende 2 jaar is voorbereid. Waarop is het vervolg gebaseerd? Antwoord: Het implementeren van het gedachtegoed ‘Talent gedreven werken’ is een langdurig proces en vraagt om voortdurende aandacht en commitment van betrokkenen om kennis te verspreiden en te borgen. Het neerzetten van een gemeenschap heeft tijd nodig. In de afgelopen periode is hieraan gebouwd. We hebben leden geworven en geïnformeerd. De trainingen van scholen en individuele professionals heeft plaatsgevonden, zoals aangegeven in de Jaarstukken 2023. De concrete opbrengsten voor de scholen, kinderopvangorganisaties en de kinderen worden op di t moment in kaart gebracht door middel van een onderzoek vanuit NHL Stenden. De eerste fase gaat nu richting afronding. Voor de tweede fase zijn we afhankelijk van de tweede subsidieronde vanuit de Gelijke Kansenalliantie. 1.11 Nota Kansen Benutten 2016-2020 Blz.39 “Nota Kansen Benutten 2016-2020”.

Wanneer wordt deze gerevitaliseerd?: Antwoord: Er wordt dit jaar gewerkt aan de herijking van nota Kansen Benutten. 1.12 Afronding recreatieve fietspaden in de omgeving Bakkeveen/ Wijnjewoude Blz.41 “Afronding van het project vindt begin 2024 plaats.” Het zou goed nieuws zijn als deze bewering klopt. Volgens onze informatie wordt slechts een deel van fase 1 afgerond (ca 35% van het geheel). Wanneer kunnen we de daadwerkelijke afronding verwachten?: Antwoord: In het project is afgesproken dat er, in verband met een financieringstekort, een prioritering van fietspaden wordt aangehouden, zoals afgestemd met de Plaatselijke Belangen van Bakkeveen en Wijnjewoude. Er wordt getracht een zo lang mogelijk tracé aan te leggen. In ve rband met tegenzittende weersomstandigheden is dit deel van het project nog niet afgerond. Na het broedseizoen wordt de uitvoering van het gefinancierde deel verder opgepakt en afgerond. 1.12.1 Aanvullende vraag OB Wat omvat het onderhavige project? Betekent prioritering dat een deel niet meer wordt uitgevoerd? Wat bedoelt u met het woord “afgestemd”? Antwoord: In overleg met PB Bakkeveen en Wijnjewoude hebben we – met inachtneming van de beschikbare middelen – aangegeven wat binnen dit initiatief het belangrijkst is en dus het eerst moet

4

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

gebeuren. Dat wil niet automatisch betekenen dat al het andere nooit tot uitvoering zal komen, maar op dit moment zijn hierover nog geen concrete afspraken gemaakt met de grondeigenaren. 1.13 Inzet van buurtsportcoaches Blz.46: Wat zijn de gevolgen als de inzet van buurtsportcoaches wordt verminderd?: Antwoord: Verminderde inzet van buurtsportcoaches betekent minder aandacht/inzet voor de kinderen en ouderen die juist deze extra aandacht nodig hebben. Minder inzet van de verenigingsondersteuner betekent minder hulp aan sportverenigingen, terwijl wij de sportverenigingen juist moeten koesteren. De buurtsportcoaches zijn ook actief in het basisonderwijs, maar deze inzet financiert het onderwijs zelf. Buurtsportcoaches creëren plezier en bewegen en stimuleren dat inwoners zich aansluiten bij een sportvereniging. Een buurtsportcoach is actief als verenigingsondersteuner en helpt sportverenigingen in hun manier van organiseren, werven van vrijwilligers, werven van fondsen, organiseren van samenwerking etc. Minder buurtsportcoaches resulteert in lagere sportdeelname en minder vitale sportverenigingen.

1.14 gespecificeerde bestedingen recreatie en toerisme Blz.48 Wat zijn de gespecificeerde bestedingen uit (de reserve van) recreatie en toerisme in 2023? Antwoord: Uitgaven recreatie en toerisme 2023 Recreatieschap Marrekrite € 11.435 Marketing en promotie €25.453 Subsidies dagrecreatie €28.250 Personele kosten €30.000 Overig €85 Totale uitgaven €95.223 1.15 Opbrengst programma voor statushouders Blz.50 “We gaan door met de extra inzet voor een activerend weekvullend programma voor statushouders.” Wat heeft dit per saldo in 2023 opgeleverd? Antwoord: Deze statushouders volgen een uitgebreid inburgeringsprogramma (werken en leren) op basis van de Wet inburgering 2021 (ingangsdatum 1 januari 2022). In 2023 heeft dit opgeleverd d at alle statushouders die op basis van deze wet inburgeren aan hun wettelijke verplichtingen hebben voldaan. Dit betekent dat ze via 1 van de 3 leerroutes voldoende uren inburgeringsonderwijs hebben gevolgd. Daarnaast hebben zij via een stage, werkervaringsplaats en/of betaald werk actief gewerkt aan hun integratie op de arbeidsmarkt. Dit wettelijke inburgeringstraject duurt 3 jaar. Dit betekent (rekening houdend met de ingangsdatum van de nieuwe wet) dat de eerste statushouders dit inburgeringstraject in de loop van 2025 afronden. Dan hebben we ook een beter beeld bij de resultaten na de afronding van dit nieuwe inburgeringstraject.

1.16 Ondersteunen bewoners initiatieven Blz.56 “We willen bewonersinitiatieven versterken en ondersteunen. We gaan bestaande vrijwilligersorganisaties (zoals dorpssteunpunten en sociaal cultureel werk) effectiever ondersteunen en inzetten. Ook gaan we de samenwerking tussen vrijwilligers en professionals op dorpsniveau verbeteren.” Wat is hiervan gerealiseerd? U schrijft dat er een platform vrijwilligersbemiddeling is opgezet en dat er een start gemaakt is met een welzijnsnota. Het lijkt ons meer bureauwerk dan “de dorpen in.” Antwoord: In de Jaarstukken 2023 staat ook dat onze preventiemedewerker en opbouwwerker van het gebiedsteam bewonersinitiatieven hebben ondersteund en gefaciliteerd. Zij waren aanspreekpunt voor vrijwilligersorganisaties en bloeizones. Verder hebben we inderdaad een platform voor vrijwilligersbemiddeling opgezet. Daarnaast zijn inwoners betrokken zowel bij de opzet van het platform vrijwilligersondersteuning als de start van de welzijnsnota. Voor de welzijnsnota is

5

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

input opgehaald tijdens de doarpspetearen, onder meer in Luxwoude, Lippenhuizen, Beetsterzwaag en Ureterp. 1.17 Gemeentefonds? Blz.64 In hoeverre lopen de financiële realisaties Sociaal domein in lijn met de toe te rekenen bedragen vanuit Gemeentefonds? Antwoord: De middelen voor het sociaal domein zijn niet meer geoormerkt in het gemeentefonds maar maken deel uit van clusters binnen de algemene uitkering. Hoeveel middelen er precies voor welke activiteiten vanuit het Rijk worden bekostigd is niet exact te berekenen. 1.17.1 Aanvullende vraag OB We krijgen dit antwoord elk jaar. Maar er is wel een goede benadering te maken, blijkt elk jaar. Vandaar ook “toe te rekenen bedragen” in de vraagstelling. Kunt u ons die benadering geven? (Conform coalitieakkoord). Antwoord: Het gemeentefonds is ingedeeld in clusters. Een aantal van deze clusters zijn gericht op de activiteiten die in onze begroting veelal in programma 6 staan. Totale uitkering naar clusters

2023

1 Sociale basisvoorzieningen

€

5.916.081

2 Participatie

€

8.814.619

3 Individuele voorzieningen Wmo

€

7.024.274

4 Individuele voorzieningen Jeugd

€

11.301.559

5 Bestuur en ondersteuning

€

10.169.557

6 Orde en veiligheid

€

3.306.706

7 Onderwijs

€

4.295.689

8 Sport, cultuur en recreatie

€

6.578.953

9 Infrastructuur, ruimte en milieu

€

11.340.629

10 Overig

€

321.453

11 Overige eigen middelen

€

-4.579.728

12 Onroerendezaakbelasting

€

-5.096.014

De clusters 1,2,3 en 4 omvatten middelen die betrekking hebben op programma 6. Het totaal van deze vier clusters bedraagt € 33 miljoen. Het totaal van programma 6 in 2023 bedroeg € 29,4 miljoen.

6

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

1.18 Renteschema Blz.109 Tabel is leeg (renteschema) Antwoord: De tabel renteschema in de paragraaf financiering bevat alleen nullen. De tabel is helaas niet goed in het boekwerk terecht gekomen. In 2023 waren er wel rentelasten en rentebaten in 2023, de tabel wordt als volgt aangepast: Onderdelen c, d en e in de tabel blijven € 0 omdat er geen rente toe te rekenen is aan de verschillende onderdelen.

1.19 Kosten transitie Blz.129 Wat betekent “kosten transitie”? (Oekraïners) Antwoord: “Kosten transitie” betekent in dit geval de kosten die zijn gemaakt voor het gereed maken van een gebouw voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. 1.20 Reserves energietransitie en onderhoud wegen Blz.148 “Reserve energietransitie. Deze reserve heeft als doel het egaliseren van de kosten van de energietransitie. Er is in 2023 € 95.000 gedoteerd ter egalisatie, hiermee is het toegestane maximum van € 500.000 voor deze reserve eenmalig overschreden. Het overtollige deel van de reserve wordt in 2024 weer onttrokken t.b.v. de energietransitie.” Bij “onderhoud wegen” wordt voorgesteld om de reserve te vergroten. Waarom moet het geld in dit geval opgemaakt worden? Antwoord: De reserve energietransitie ondersteunt het uitvoeren van het beleidsprogramma energietransitie. De middelen voor het programma zijn apart gezet in een reserve en daarnaast zijn er ook subsidies ontvangen. Bij het bepalen van de maximale omvang van de reserve is gekeken naar budget, ontvangsten en uitgaven. Dit alles is gebaseerd op het beleidsplan. Qua uitgaven is in 2023 minder uitgegeven dan verwacht. Dit is omdat de doorloop van het plan langzamer gaat dan gepland. Het effect is dus dat er meer middelen over zijn gebleven dan gedacht waardoor de egalisatiereserve over zijn maximale omvang is gegaan.

Omdat het totale plan niet is veranderd en de verwachte uitgaven gelijk zijn gebleven zijn de middelen wel nodig. Vandaar dat de middelen toch in de reserve zijn gezet en in 2024 weer onttrokken worden voor voortzetting van het bel eid. De overgebleven middelen bij onderhoud wegen worden veroorzaakt door overmacht. In het najaar was het dermate nat dat veel werkzaamheden wel zijn vergund maar zijn uitgesteld naar 2024. Deze werkzaamheden worden nu alsnog uitgevoerd bovenop de voor 2024 geplande werkzaamheden. Wanneer deze middelen er niet komen dan betekent dit dat kosten van de werkzaamheden ten laste

7

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

komen van het budget 2024. Dat betekent weer dat een deel van de geplande werkzaamheden voor 2024 niet kunnen worden uitgevoerd. Het risico hierbij is dat er tijdens de winterperiode aanvullende schade ontstaat waardoor het onderhoud duurder wordt en mogelijk zelfs volledige vervanging nodig kan zijn. 1.21 Reserve verduurzaming gemeentelijke gebouwen Blz.148 Naar ons idee is de bestemmingsreserve Verduurzaming gemeentelijke gebouwen bestemd voor verduurzaming van gebouwen en niet voor andere verbouwingen, zoals in 2023 vastgesteld door de raad. Kunt u dit bevestigen? Antwoord: De reserve is inderdaad bedoeld voor verduurzaming gemeentelijke gebouwen. Onder verduurzaming valt echter meer dan puur energetische verduurzaming. Door een gebouw aan te passen c.q. passend te houden voor het gebruiksdoel wordt de levensduur verlengd. Het verstandig verlengen van het gebruik van een gebouw is de meest duurzame vorm van gebruik. Nieuwbouw is vanuit duurzaamheid gezien een zeer kostbare activiteit. Zeker als een deel van de materialen uit de sloop van het te vervangen gebouw niet gelijkwaardig kunnen worden hergebruikt. Nog los van de nieuwbouwkosten en uitstoot van CO2 en stikstof bij de realisatie van een nieuw gebouw. 1.22 Reserve egalisatie Corona. Blz.148 Reserve egalisatie Corona.

Waarom wordt het restant niet toegevoegd aan de algemene reserve (386.000 euro)? Antwoord: Voor de jaarrekening 2024 wordt deze reserve definitief opgeheven. Dan is zeker dat alle mogelijke kosten die redelijkerwijs nog Corona toe te rekenen zijn bekend zijn. Het opheffen van deze reserve zal worden voorgesteld in het raadsvoorstel voor de afsluitende begrotingswijzing voor 2024. Deze staat gepland voor de raad van december 2024.

2 FNP 2.1 Kursus eigenaarskip Programma 0: Medewerkers folgje de kursus eigenaarskip, dit is in ferfolch op in oare kursus. Gean nije meiwurkers dizze kursus ek noch folgjen? Antwurd: Alle jierren wurde der werhellingstrainingen organisearre. Dêroan dogge nije meiwurkers mei. 2.2 Wurkkafe Programma 0: Yn 2023 is it wurkkafe oplevere. Hoe binne de erfaringen mei dit wurkkafe? Antwurd: It it wurkkafee foldocht oan de ferwachtingen. Der wurdt goed gebrûk fan makke. Sawol oerdeis troch de meiwurkers as foar oare gelegenheden. 2.3 drugskoeriers Programma 1: Wy binne nijskjiirich as der ek wat dyn dien wurd oan drugskoeriers dy’t bygelyks by doarpsfeesten stean te hanneljen? Is de gemeente hjir bekend mei en wat kinne ynwenners mei klachten hjir oan dwaan? Antwurd: Op dit stuit binne der by ús gjin konkrete sinjalen bekend fan drugshannel by doarpsfeesten. Ynwenners kinne melding meitsje fan drugskriminaliteit / oerlêst by de plysje of fia Meld Misdaad Anoniem. De oanpak fan drugshannel leit by de plysje. Sy gean oer de opspoaring fan strafbere feiten. Ut de gemeente wei sette wy yn op previnsje en wêr 't sprake is fan (duors)oerlêst kin der yn gearwurking mei de plysje in yntegrale kontrôle plak en wurdt der hanthavene. 2.4 ketenpartners Programma 1: De wurdt sprutsen oer de oanpak fan oerlêst mei ketenpartners.

Wa binne dizze ketenpartners? Antwurd: Ús ketenpartners binne de plysje, it Iepenbier Ministearje (OM), de GGZ, de GGD, it soarch - en Veiligheidshuis Fryslan, Code Hans (jongereinwurk ), Wender, de wenningbouferieningen en Ferslavingssoarch Noard - Nederlân (VNN ). Mei-inoar wurkje we oan de oanpak fan oerlêst.

8

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

2.5 Oerlêstmeldings Programma 1: Binne der sifers bekend oer oerlêstmeldings of binne der ek “beleidsindicatoren”? Antwurd: De plysje beskikt oer oerlêstmeldingen troch boargemeister (meldingen jeugdoerlêst, persoanen mei ûnbegrepen / betize gedrach). Dizze foarmen ynput as beliedsyndiator foar it opstellen fan belied. 2.6 Ferkearsfeiligens programma 2: Yn hoefier spilet ek hanthaving in rol oangeande ferkearsfeiligens Antwoord: Ferkearsfeiligens freget oanpak yn de trije E’s. Engineering (de ynfrastruktuer ), Education (gedrachsstjoering en edukaasje) en Enforcement (hanthavening). Wy soargje foar in feilige ynfrastruktuer en biede edukaasje oan foar alle doelgroepen. De ferantwurdlikheid foar hanthavening leit by de plysje. Hjir fiere wy periodyk oerlis mei. 2.7 Frysk op skoallen Programma 4: Wat wurd dêr dien om it (brûk fan) Frysk op skoallen te stypje? Antwurd: Uterlik yn it jier 2030 moat it (fak) Frysk op alle skoallen foar it primêr en fuortset ûnderwiis op foldwaande nivo oanbean wurde. Dêrfoar is it projekt Taalplan Frysk 2030 opset, mei as doel om it Frysk in struktureel plak te jaan yn it ûnderwiis. De provinsje spilet hjirby in grutte rol. Alle skoallen yn Fryslân kinne in subsydzje oanfreegje foar it fuortsterkjen fan de posysje fan de Fryske taal en kultuer.

Der is subsydzje beskikber foar skoalling en neiskoalling, les – lêsmateriaal, kultueredukaasje en ekstra ynset fan meiwurkers, learkrêften en dosinten. As gemeente spylje wy hjirby in lytse rol. Wy honorearje wol subsydzje-oanfragen op dit mêd, lykas in 2023 mei Tomke [Tomke is in foarlês en taalstimulearringsprogramma yn it Frysk foar pjutten]. 2.8 Meartallich Programma 4: Hoe wurde skoallen dy’t meartalich wurde wolle motivearre troch de gemeente? Antwurd: De skoallen dy 't offisjeel meartalich wurde wolle, krije de begelieding en de oplieding op it mêd fan Frysk oanbean troch Cedin. De Provinsje Fryslân hat hjirf oar de finansjele middels beskikber steld. As gemeente spylje wy hjirby in lytse rol. Wy kinne de skoallen dy ’t offisjeel wurde wolle, trochstjoere nei de goede ynstânsjes, lykas Cedin. 2.9 Leechgeletterd Programma 4: Wannear is yn neffens it aksjeplan leechgeletterd? Antwurd: Op it mêd fan letterswakkens stelle wy gjin hurde kriteariums. Folwoeksenen binne letterswak as sy it lestich fine om te lêzen en skriuwen en te rekkenjen. It giet by letterswakkens mei namme om de parktyske tapassing fan dizze feardichheiden yn it deiske libben. Letterswakken behearskje it taalnivo 2F (stiet gelyk oan MBO nivo 2) net.

De sifers dy’t wy brûke fan de webside www.geletterdheidinzicht.nl binne in fertaling fan sifers fan it CBS en de ynternasjonale PIAAC studzje nei kearnfeardichheiden. 2.10 Kursussen Frysk Programma 5: Wy binne bliid te lêzen dat dêr kursussen organisearre wurde foar meiwurkers om it Frysk te motivearjen. Yn hoefiere sit hjir in ferplicht karakter yn? Antwurd: Dizze kursussen binne net ferplichte. Meiwurkers wurde wol oanmoedige om der gebrûk fan te meitsjen. 2.11 Kultureel erfguod Programma 5: Der wurdt sein dat wyder nei stribje om kultureel erfguod yn stân te hâlden, yn hoefier wurdt der ek nei sjoen om bygelyks guod ta kultureel erfguod te meitsjen. Antwurd: Op dit momint rinne der ferskate saken die ’t mei ús kultureel erfguod te meitsjen hawwe, werûnder in beoordieling fan potensjele gemeentlike monuminten, mei it doel om straks gemeentlike monuminten oan te wiizen. Ek is der ôfronne jier yn kaart brocht welke grêfstiennen op de gemeentlike begraafplakken fan historyske waarde binne. Ek hjirby wurd besjoen oft wy dit ta kultureel erfguod meitsje kinne. Derneist wurdt der op dit stuit en de kommende moannen wurke oan nij argeologybelied, weryn ek de beskerming fan argeologysk belangryke lokaasjes oan de oarder komt. Boppedat gean wy, sa at it no liket, oar jier oan’e gong mei it meitsjen fan belied oangeande

9

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

kultuerhistoryske lânskipseleminten. Mei al dizze saken wurdt der sjoen nij wat wy ta kultureel erfguod meitsje kinne. 2.12 Kombuorden Programma 5: Hoefolle kombuorden binne der oant no ta ferfong troch buorden mei de Fryske namme boppe-oan? Antwurd: Op dit stuit binne der tolve buorden ferfongen. 2.13 Deltaplan Programma 8: Wy lêze dat dêr in gearwurking is tusken it Fean, Smellingerlân en de Stellingwerven wat it Deltaplan oanbelanget. Binne de belangen fan dizze gemeenten itselde? Antwurd: Soms binne dy belangen itselde, soms reitsje belangen inoar net of amper en soms steane belangen mei-inoar op spande foet. Gearwurking liedt derta dat wy inoars belangen kenne en der rekken mei hâlde en wêr nedich en mooglik mei-inoar ôfstimme. It útstel dy 't wy as regio opsmiten hawwe is in moai foarbyld fan dy gearwurking.

3 PvdA De PvdA fractie heeft laat weten geen vragen in te dienen.

4 CDA 4.1 Huisvestingskosten waarnemende burgemeester. Blz.15 Huisvestingskosten waarnemende burgemeester. Hoort dat tot de gemeentelijke taak betalen voor de (tijdelijke) huisvesting van de waarnemend burgemeester? Is dat wettelijk verplicht, doen we dat uit goed werkgeverschap? Antwoord: De waarnemend burgemeester heeft geen verplichting om zich te vestigen in de gemeente. Daardoor vervalt het recht op een vergoeding voor dubbele woonlasten. Dit omdat een waarnemend burgemeester in beginsel tijdelijk het ambt vervuld. Hij of zij kan wel aanspraak maken op de vergoeding voor tijdelijke huisvesting. Er is dus sprake van een recht en de gemeente is verplicht als de aanspraak wordt gedaan die te vergoeden. 4.2 Tabel benchmark Opsterland =>Nederland Blz.20 Thema openbare orde en veiligheid : tabel beleidsindicatoren; 2e Opsterland moet dat niet Nederland zijn. Antwoord: De eerste kolom betreft Opsterland en de tweede kolom zijn landelijke cijfers, zie ook 1.4. 4.3 Beleidsindicatoren: cijfers van Opsterland niet bekend Blz.20 in sommige tabellen staat vermeld dat de cijfers van Opsterland niet bekend zijn.

Hoe kan dat? Als een jaarrekening is opgemaakt en goedgekeurd door accountant, dan moeten die cijfers toch bekend zijn? Krijgen we die dan terug in de cijfers over 2024 en is dat dan ook terug te herleiden naar 2023? Antwoord: De accountant beoordeeld de jaarrekening, de financiële verantwoording, en niet het jaarverslag , de beleidsmatige verantwoording. Deze indicatoren zijn onderdeel van het jaarverslag. Als gemeente zijn we afhankelijk van derden die een zelfstandige rapportagelijn hebben richting het CBS. Daarom kan het voorkomen dat ze voor het afgelopen jaar nog niet bekend zijn als de jaarstukken worden opgesteld. Hier kan de gemeente verder niks aan doen. 4.4 Verdeling van taken van de dorpen coördinator en de wethouder Blz.61 Ieder dorp krijgt een dorpswethouder De Dorpswethouder en de dorpen coördinator trekken samen op. Wat is de verdeling van taken van de dorpen coördinator en de wethouder, wie houdt zich bezig me t wat? Antwoord: De dorpencoördinator is het eerste aanspreekpunt voor de Plaatselijke Belangen. Hij communiceert met en informeert enerzijds Plaatselijk Belangen over relevante beleidsontwikkeling

10

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

en uitvoeringsplannen die impact hebben op het dorp; anderzijds informeert hij de ambtelijke organisatie en het bestuur over ontwikkelingen in de dorpen. De dorpencoördinator zorgt voor verbinding met de vakinhoudelijke afdelingen, zodat Plaatselijke Belangen sneller antwoorden krijgen op hun vragen. De Dorpswethouder is het eerste bestuurlijke aanspreekpunt voor Plaatselijke Belangen en andere organisaties in het dorp. Hij investeert in en onderhoudt een goede relatie met de Plaatselijke Belangen. Afhankelijk van de behoefte van het Plaatselijk Belang voert de Dorpswethouder periodiek overleg met hen. 4.5 Samenwerkingsprojecten Landschap, Natuur, Biodiversiteit, Landbouw en Erfgoed Blz.88 Thema Landschap, Natuur, Biodiversiteit, Landbouw en Erfgoed Er volop is meegedraaid in samenwerkingsprojecten. Waar moeten we hi erbij concreet aan denken? Antwoord: Vanuit de Regio Deal Zuidoost Friesland onderdeel Natuur en Veerkrachtig Landschap zijn bij alle vijf gemeenten in Zuidoost uitvoeringsprojecten gestart in het landschap. Voor Opsterland heeft dit plaatsgevonden in en rond Terwispel met het aanplanten van bomen in de bestaande lanen en ook bij andere wegbeplanting en lanen zijn éerder ontstane ‘gaten’ met nieuwe bomen aangevuld. Hierbij zijn inheemse soorten aangeplant die voor meer (bio)diversiteit zorgen en het landschap versterken.

Zoals veldesdoorn, lijsterbes, wilg, zwarte els en ook diverse fruitbomen bij Terwispel.

5 CU 5.1 Oorzaak stijging schoonmaakkosten Blz.15 Schoonmaak kosten zijn € 52.000 hoger, kunt u aangeven waar dit in zit, als het hier alleen om inflatie gaat is deze wel heel erg hoog? Antwoord: De stijging van de schoonmaakkosten komt met name door een wijziging van het contract. Het voorgaande contract was voor langere tijd afgesloten en heeft acht jaar gelopen. Al die jaren bleven de kosten daardoor relatief laag. Toen het contract vorig jaar afliep en hierover opnieuw onderhandeld moest worden, resulteerde dit in een stijging van de kosten. 5.1.1 Aanvullende vraag OB Hoe goed is de beloning van de personen die het daadwerkelijke schoonmaakwerk uitvoeren? Wat is de verandering t.o.v. het vorige contract. Antwoord: Wij hebben geen inzicht in het salaris van de individuele personen die het daadwerkelijke werk uitvoeren omdat wij een contract hebben met Caparis. Veel werknemers in de SW verdienen overigens het wettelijk minimumloon en dat is in 2023 met 13,6% gestegen. Door deze stijging zijn veel loonschalen ingehaald door het wettelijk minimumloon. Dit is met een nieuwe CAO gerepareerd. Daarnaast is in de CAO de tegemoetkoming woon-werkverkeer voor werknemers die daar recht op hebben, per 1 januari 2024 verdubbeld van € 0,10 naar € 0,21 per kilometer. Deze aanpassingen hebben uiteraard consequenties voor het schoonmaakcontract.

5.2 Integraal veiligheidsbeleid Blz.19 Waardoor is het niet gelukt om het integraal veiligheidsbeleid 2024-2026 vast te stellen? Antwoord: In 2023 is, in overleg met de interim-burgemeester, gewacht met het herzien van het integraal veiligheidsbeleid totdat de nieuwe burgemeester was aangesteld. Dit zodat de nieuwe burgemeester ook integraal betrokken kon worden bij het opstellen van het nieuwe beleidsplan. 5.3 Oorzaak verbetering veiligheid Opsterland Blz.20 Kunnen wij ervan uit gaan dat een van de beide kolommen over landelijk gaat er staat namelijk 2x Opsterland. Als de eerste kolom Opsterland is zien we een daling, is dit een gevolg van beter beleid op het gebied van veiligheidsbewustzijn? Antwoord: De eerste kolom betreft Opsterland en de tweede kolom zijn landelijke cijfers. De verklaring van deze dalende trend kan liggen in meerdere factoren, o.a. in beleid en preventieactiviteiten. Daarnaast zien we een verschuiving van traditionele vormen van criminaliteit,

11

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

zoals woninginbraken, naar nieuwe vormen van criminaliteit. Denk hierbij aan onlinecriminaliteit, inwoners die via het internet worden opgelicht. 5.4 Kosten Openbaarvervoer Blz.24 Er staat dat er kosten worden gemaakt voor openbaar vervoer. Waar bestaand die kosten uit? Antwoord: Het streekvervoer is een verantwoordelijkheid van de provincie. De kosten voor Opsterland zijn gemaakt om alle vrijwilligers van de Buurtbus een blijk van waardering te geven. 5.5 Pilot effectief leesonderwijs Blz.34 Op de Twirre is een pilot gestart m.b.t. effectief leesonderwijs. Wat zijn de uitkomsten hiervan? Komt hierop ook een vervolg? Antwoord: De eerste uitkomsten van de pilot zijn vooral terug te zien in de kwaliteitsverbetering van het leesonderwijs op de scholen. Dit richt zich op bewuster kijken naar leesmethoden, aanbieden van rijkere en uitdagende teksten en boeken. Naast de Twirre is ook de Arke al wat langer bezig met effectief leesonderwijs. Door de training van het team zijn de leerkrachten beter in staat om kwalitatiever leesonderwijs aan te bieden. Daarnaast er is zichtbaar meer leesplezier bij de leerlingen. De deelnemende scholen zijn positief en gemotiveerd om door te gaan. De pilot effectief leesonderwijs wordt ook in schooljaar 2024/2025 voortgezet en uitgebreid naar meer scholen.

Er wordt gesproken over de Twirre, maar de school is in het schooljaar 2023/2024 opgegaan in De Opdracht. 5.6 Verzuim en schoolverlaters Blz.37 Het relatief verzuim en voortijdig schoolverlaten is iets gestegen. Wat zijn de concrete acties om dit tegen te gaan? Antwoord: De belangrijkste acties om verzuim en voortijdig schoolverlaten tegen te gaan liggen bij de scholen zelf, de leerplichtambtenaar en de regionale Doorstroomcoach (18+). Ook zijn er in regionaal verband afspraken gemaakt met betrekking tot het uitvoeren van het thuiszittersprotocol, het voeren van verzuimgesprekken en waar nodig het bieden van de juiste hulpverlening. Het provinciaal thuiszittersprotocol en regionaal werkproces thuiszitters zijn in 2022 aangepast, waarin naast het relatief verzuim ook de jeugdigen die geoorloofd afwezig zijn een plek hebben gekregen. De regionale thuiszitterstafel geeft regionaal uitvoering aan dit provinciale protocol. 5.7 Stijging leerlingenvervoer Blz.38 Waardoor wordt de stijging verklaard dat meer leerlingen gebruik maken leerlingenvervoer? Antwoord: De stijging voor de kosten van leerlingenvervoer komt primair door indexatie. De NEAindexatie voor het zorg- en taxivervoer in 2023 komt uit op 13,7%. Het aantal leerlingen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer is met 15 leerlingen gestegen in het jaar 2023 ten opzichte van het jaar 2022.

Van 270 leerlingen in 2022 naar 285 leerlingen in 2023. 5.7.1 Aanvullende vraag OB Waarom heeft deze stijging plaatsgevonden, terwijl we de regeling toch iets versoberd hebben? Antwoord: Als we spreken over leerlingenvervoer dan betreft het een aanvraag voor een vervoersvoorziening voor leerlingenvervoer. Dit kan een bijdrage zijn voor fietsvergoeding, OV vergoeding, vergoeding eigen vervoer of aangepast vervoer (of een combinatie). Bij de inwerkingtreding van de huidige verordening en beleidsregels is er geen sprake geweest van een versobering van de regels. De gemeente werkt aan een match tussen beschikking en vervoersvoorziening. Dit gebeurt in de vorm van een vervoersgesprek met de WMO consulent. De consulent verkent samen met ouders wat zij zelf kunnen doen om hun kinderen te vervoeren en welke mogelijkheden leerlingen hebben om zelfstandiger te reizen. Bij de cijfers m.b.t. leerlingenvervoer zitten alle beschikkingen die in 2023 zijn afgegeven. Dit betreft ook beschikkingen voor vergoeding voor fiets, OV of ei gen vervoer (of combinaties). We verwachten voor de komende jaren minder beschikkingen af te geven voor de vervoersvoorziening aangepast vervoer en meer beschikkingen voor vervoersvoorzieningen fiets/OV/eigen vervoer.

12

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

5.8 Opsterlân pas Blz.41 Is de Opsterlân pas al in gebruik? Of is dit onderzoek nog niet afgerond? Antwoord: Er is geen Opsterlânpas in gebruik. Deze maand wordt gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar de Opsterlandpas. . 5.9 Niet sporten Blz.46 Tabel. In Opsterland wordt door meer dan de helft van de inwoners niet gesport. Weet u wat de redenen zijn dat er niet wordt gesport? Wat wordt er gedaan om dit meer te stimuleren? Antwoord: In de 4-jaarlijkse GGD-monitor wordt gevraagd of men sport (met enkele voorbeelden van sportbeoefening) en hoe vaak men dit per week doet. Indien men niet sport, wordt er niet gevraagd naar de reden waarom er niet gesport wordt. Via de buurtsportcoaches wordt er op allerlei wijzen sport gepromoot onder diverse leeftijdscategorieën. Daarnaast worden sportaanbieders door de buurtsportcoaches ondersteund in hun aanbod, bij ledenwerving en in hun organisatie. 5.10 Kosten brugbediening Blz.48 Brugbediening is €18.000 hoger, kunt u aangeven hoe dit kan? Antwoord: De gemeente beheert 17 beweegbare bruggen die worden bediend door brugwachters. De loonkosten van deze brugwachters zijn gestegen. 5.11 Stijging jeugdhulp Blz.63 Het aantal jongeren dat jeugdhulp krijgt is opnieuw gestegen. Waardoor kan dit worden verklaard? We zetten immers al intensief in op preventie.

Antwoord: Verschillende studies tekenen een beeld van een langjarige trend waarin steeds meer kinderen en jongeren problemen lijken te rapporteren in Nederland. Onderzoekers zien dat dit verband houdt met diverse factoren. 1. Prestatie- en geluksdruk in de maatschappij (o.a. door crises) en problematisch sociale mediagebruik. 2. Echtscheiding kan resulteren in een breed scala aan gevolgen, waaronder veranderende gezinsstructuren, sociaaleconomische uitdagingen, geestelijke gezondheidsproblemen en traumatische ervaringen. 3. Groeiende bewustwording over geestelijke gezondheidsproblemen bij jongeren, zoals angststoornissen, depressie en trauma-gerelateerde aandoeningen. Dit leidt tot een grotere vraag naar specialistische zorg en behandelingen ontstaan. Deze maatschappelijke ontwikkelingen zijn der mate sterk, dat meer integrale preventieve inzet nodig is om het tij te keren. 5.12 Himmelploech per dorp Blz.69 Is er nu in elk dorp een himmelploech, zoals het beoogde doel was? Antwoord: Op Nij Beets, Tijnje en Luxwoude na heeft elk dorp een actieve himmelploech. 5.13 Circulair inkopen Blz.72 In 2025 moet 25% circulair zijn ingekocht. Op welk percentage zitten we nu? Antwoord: Friese overheden, waaronder de OWO-gemeenten, hebben met het ondertekenen van de samenwerkingsagenda ‘Fryslân koopt circulair’ de ambitie uitgesproken in 2025 25% circulair in te kopen.

Circulair inkopen wordt op dit moment echter nog niet actief gemonitord en kunnen we ook geen concreet percentage noemen. De afgelopen twee jaar heeft bij onze inkoopafdeling vooral in het teken gestaan van het neerzetten van een stevig fundament e n rechtmatig inkopen. Er loopt momenteel een langdurig traject om de contractenbank op orde te krijgen. Zodra dit gebeurd is kunnen beleidsdoelstellingen beter worden gemonitord. Dit zegt niet dat er niet circulair wordt ingekocht. De thuiswerkplekken worden bijvoorbeeld 100% circulair ingekocht. 5.14 Verduurzaming gemeentelijk eigendom Blz.73 Verduurzaming gemeentehuis. De mogelijkheden zijn beperkt. Welke mogelijkheden zijn er wel als het gaat om gebouwen in gemeentelijk eigendom?

13

Beantwoording technische vragen Jaarstukken 2023

Antwoord: Het gemeentehuis heeft een energielabel B en de Wetterwille 5 zelfs energielabel A. We gaan verder verduurzamen als een kans zich voordoet. De verduurzaming is dan onderdeel van de ontwerpkeuzes. Die worden op dat moment beoordeeld en gemaakt en zijn nu lastig te voorspellen. Mogelijkheden zijn aanpassen regeltechniek, zuinige verlichting of verder isoleren. In 2023 zijn voor het gemeentehuis zonnepanelen onderzocht. Dat is door constructieve beperkingen niet mogelijk. Voor de locatie Ureterp is een uitbreiding in uitvoering incl. zonnepanelen en laadpalen. De energie inkoop is intussen bijna duurzaam opgewekt. Binnen de OVEF samenwerking is nu meer dan genoeg zon- en windstroom beschikbaar voor eigen gebruik. Vanaf 2025 wordt ook groen gas van de Omrin gebruikt. Daarnaast zijn er gebouwen in gemeentelijk eigendom die niet door de gemeente worden gebruikt. Voor de grootste daarvan zijn intussen plannen met verschillende maatrelen (zonnepanelen, warmtepomp, isoleren, glas vervanging, regeltechniek, betere pompen etc). Voor SOC Kortezwaag en BHS in Gorredijk zijn net een DUMAVA subsidie (duurzaam maatschappelijk vastgoed) aangevraagd bij de uitbreiding/verbouw. Voor de Wier Ureterp is een DUMAVA toegekend en dat wordt verder uitgewerkt door een projectleider. Voor het museum Opsterland is een verduurzamingslag in voorbereiding.

5.15 Dienstverlening onderbouwde woonplannen Blz.87 Dienstverlening onderbouwde woonplannen, Kunt iets vertellen over de reacties? Kijkt men reeds positiever? Antwoord: Met het instellen van Accountmanagers zijn de contacten met burgers geïntensiveerd. Een aardig voorbeeld is de aanpak van de contacten met de Stichting Moai Wenplak Terwispel (SMWT), waarbij planvorming eindelijk losgetrokken is, ook tot tevredenheid van de SMWT. 5.16 Oorzaak toename kwijtschelding Blz.99 Kunt u een reden aangeven waarom het aantal huishoudens met kwijtschelding zo gegroeid is in 1 jaar? Er zal een reden voor zijn? Antwoord: Er vindt alleen een financiële toetsing plaats om in aanmerking te komen voor kwijtschelding. Andere gegevens mogen niet worden opgevraagd of bewaard omdat die niet nodig zijn voor het beoordelen van de kwijtschelding. Het vermoeden is dat er meer alleenstaanden met een pensioengerechtigde leeftijd gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid. Daarnaast is het aantal statushouders toegenomen. Deze komen in de meeste gevallen ook in aanmerking voor kwijtschelding. 5.17 Vraag bedrijven terreinen Blz.122 We kunnen niet voldoen aan de vraag naar bedrijventerreinen. Hoe groot is de vraag precies? Antwoord: Op dit moment kunnen we inderdaad niet voldoen aan de vraag naar kavels op onze bedrijventerreinen.

We krijgen met regelmaat, bijna wekelijks, vragen van ondernemers die op zoek zijn naar een kavel op (een van onze) bedrijventerrein(-en). Dit kan zijn omdat sommige ondernemers zich nieuw willen vestigen of het bedrijf willen uitbreiden. Deze vragen zijn specifiek of verkennend. Als college zijn we zowel in Gorredijk als Drachten Azeven-zuid intensief bezig onze bedrijventerreinen uit te breiden door o.a. grond aan te kopen. Binnen de GR Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark Drachten hebben we nog wel op Azeven-noord kavels beschikbaar. 5.18 Plaatsing trafo Tynje Blz.125 MFA de Tynje – problemen netcongestie. Wat is de verwachting m.b.t. de plaatsing van de nieuwe Trafo van Liander? Antwoord: De trafo is eerder dan verwacht geplaatst. Hierdoor is het probleem van netcongestie bij MFA De Tynje opgelost en wordt de ingebruikname hierdoor niet vertraagt.