2023-06-12 - Beantwoording technische vragen jaarstukken 2022.pdf

De overige kosten voor het openbaar vervoer zijn overeenkomstig aan voorgaande jaren. Programma 3: 5.6 Hoe is de waardering van het ondernemersklimaat gemeten? Pag. 22. Hoe is de waardering van ons ondernemersklimaat gemeten? Antwoord: De laatste meting is uitgevoerd in 2021 in het kader van de MKB vriendelijkste Gemeente. In dit onderzoek vulde de ondernemer een vragenlijst in, welke daarna verwerkt is tot een gemeente specifieke rapportage. Programma 4: 5.7 Monitoring van schoolverlaters zonder startkwalificatie Pag. 29. 152 leerlingen verlaten school zonder startkwalificatie. Worden deze leerlingen gemonitord en gestimuleerd om alsnog een startkwalificatie te halen? Zo ja, hoe dan? Antwoord: Vanuit de RMC-regio wordt contact gelegd en gehouden met alle voortijdige schoolverlaters (VSV’ers) tot ze 23 jaar oud zijn. De mate waarin er contact is, hangt af van de situatie van de jongere. Bij voorkeur worden jongeren inderdaad zoveel mogelijk teruggeleid naar het onderwijs, zodat zij alsnog een startkwalificatie behalen. Als jongeren aan het werk zijn, is het lastig om hen terug te bewegen naar de schoolbanken. Wel wordt onderzocht of ze vanuit hun werk alsnog certificaten kunnen behalen of werken en leren kunnen combineren. Met jongeren die niet aan het werk zijn en ook niet naar school gaan, is intensiever contact.

Met hen wordt bijvoorbeeld onderzocht welke opleiding goed bij hen zou passen vanuit hun persoonlijke interesses en kwaliteiten. Ook is er een groep jongeren die gebruikmaakt van de hulpverlening en voor wie naar

14

school gaan daardoor tijdelijk niet lukt. In zulke situaties is er een samenwerking met het gebiedsteam, zodat er aandacht voor onderwijs is zodra dat weer kan. 5.8 Waar loopt de BHS het meest tegen aan qua huisvesting Pag. 31. BHS heeft een aanvraag gedaan voor nieuwe huisvesting. Hoe lang kan de BHS nog doorgaan op de huidige voet zonder noemenswaardige problemen? Waar loopt de BHS het meest tegen aan qua huisvesting? Antwoord: Een deel van de school is verouderd en er is sprake van forse overcapaciteit. Het urgentiegevoel is hoog. Het schoolbestuur geeft aan dat het voorste gebouwdeel niet of minder past binnen de onderwijsvisie. In het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2022 – 2035 is een perspectief opgenomen voor vernieuwbouw. Programma 5: 5.9 Uitleg maaibeleid bebouwde kom Alg. in het maaien van bermen en grasvelden binnen de bebouwde kom wordt een deel regelmatig gemaaid en een deel af en toe, kunt u het beleid nader uitleggen? Er zijn inwoners die zelf het onderhoud maar gaan doen? Antwoord: Om de biodiversiteit te bevorderen zijn er in samenwerking met de natuurverenigingen bermen en gazons geselecteerd die extensief worden beheerd. Deze arealen worden minder vaak gemaaid waardoor er een grotere diversiteit aan plantensoorten ontstaat.

Dit wordt voornamelijk gedaan bij de gazons / bermen aan de randen van de bebouwde kom en percelen die dicht tegen water en of bosplantsoen aanliggen om de ecologische zones zo groot mogelijk te maken. Omdat (nog) niet alle inwoners op de hoogte zijn van de gemeentelijke ambitie voor het versterken van de biodiversiteit, worden soms op eigen initiatief stukjes openbaar groen gemaaid. De komende jaren wordt ingezet op verduidelijking van het beleid om dit te voorkomen. Programma 6: 5.10 Pilot geldloket Pag. 44. Hoeveel inwoners hebben inmiddels gebruik gemaakt van het geldloket? Hoe lang duurt de pilot en wanneer is de pilot geslaagd geweest? Antwoord: Doordat het Geldloket een vrij toegankelijke voorziening is, wordt niet bijgehouden hoeveel mensen bij het Geldloket komen. Het Geldloket heeft niet langer de status van een pilot en is vast onderdeel geworden van het gemeentelijke pakket aan ondersteuning. 5.11 Wat is het percentage toename vrijwilligers Pag. 44. Een toename van het aantal vrijwilligers met 20% is niet gehaald. Wat was het percentage dan wel? Antwoord: Het aantal vrijwilligers is met ongeveer 8% toegenomen. Programma 7: 5.12 Zijn er ook andere initiatieven voor circulair inkopen? Pag. 65.

Circulair inkopen, zijn er in 2022 ook andere initiatieven gevonden waarbij wij als Opsterland kunnen aansluiten? Antwoord: In 2021 hebben de OWO-gemeenten de samenwerkingsagenda Fryslân koopt circulair 2021-2025 ondertekend. Naar aanleiding hiervan hebben een aantal medewerkers van de OWOgemeenten de ‘Friese Circulaire Inkoop Academy’ van Circulair Friesland gevolgd. Deze opleiding is

15

begin 2022 afgerond, waarmee de kennis over circulair inkopen in de drie gemeenten is vergroot. Vanuit het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) wordt er gewerkt aan het verder opdoen van kennis over circulair inkopen. 5.13 Wanneer is de systeemanalyse gereed? Pag. 68: in samenspraak met Liander en Tennet wordt er een systeemanalyse gemaakt. Deze zou in de eerste maanden van 2023 gereed zijn. Wanneer kunnen we dit rapport verwachten? Antwoord: De systeem analyse is samen met de gemeente Smallingerland in het voorjaar van 2023 afgerond. De raad is bij brief van 31 mei 2023, kenmerk 0086122574, over de resultaten geïnformeerd. Programma 8: 5.14 Oorzaak daling gebouwde woningen per inwoner Pag. 77: het aantal gebouwde woningen is van 7 per 1000 inwoners in 2021 naar 5 per 1000 in 2022. Waar komt deze afname vandaan? Er moet toch juist meer gebouwd worden? Landelijk is dit cijfer gelijk gebleven. Antwoord: In de voorbije jaren heeft de provincie het systeem van het toewijzen van woningbouwcontingenten per gemeente gehanteerd. Dit werkt remmend in de realisatie van nieuwe woningen c.q. woningbouwgebieden. Ook de stikstofproblematiek werkt hierin vertragend. Bij de woningbouwafspraken van 12 juli 2022 heeft de provincie aangegeven dat de gemeente Opsterland in de periode 2022 tot en met 2030 een aantal van maximaal 533 woningen mag bouwen.

Hiervan zijn in 2022 reeds 65 woningen gerealiseerd. Met de ambitie van minister De Jonge om 900.000 woningen te bouwen in de periode tot en met 2030 heeft er een koerswijziging plaatsgevonden bij het vaststellen van de Regionale woondeal Zuidoost Fryslân, richting een inspanningsverplichting voor onze gemeente om tot en met 2030 een aantal van minimaal 530 woningen te bouwen. Ondanks deze koerswijziging verwacht het college het effect van het provinciaal contingentenbeleid nog wel in de realisatie van woningen in 2023 terug te zien. 5.15 Onderuitputting bestemmingsplannen Pag. 78. Er is een voordeel op ruimtelijke ordening omdat er minder uitgegeven is aan bestemmingsplannen. Betekent dit dat er minder is geïnvesteerd in nieuwe bestemmingsplannen? Antwoord: Dat klopt. Het actualiseringsprogramma van de Opsterlandse bestemmingsplannen (het beoogde doel van de gelden) is met de vaststelling van het bestemmingsplan Beetsterzwaag Kom op 5 juli 2021 voltooid. Daarnaast is er qua gemeentelijk grondbeleid de afgelopen jaren voor gekozen om als gemeente een minder actief grondbeleid te voeren. Ontwikkelingsplannen worden nu veelal door externe partijen gefinancierd. De personele inzet is op dit moment dan ook meer op de planbegeleiding gericht. Overigens staat er nu wel een aantal ontwikkelingen op stapel waar wij als gemeente een actiever grondbeleid zullen hanteren.

Paragrafen: 5.16 Negatieve boekwaarden grondexploitaties Pag. 133. Elk jaar weer komt naar voren dat diverse grondexploitaties een negatieve boekwaarde hebben. Kan dit niet worden aangepast en afgesloten daar nagenoeg alles is verkocht en afgesloten? Veranderen zal het hoogstwaarschijnlijk niet meer? Antwoord: Nee, want de winst dient tussentijds genomen te worden volgens de zogenoemde percentage of completion methode (POC methode). Als alle kavels verkocht zijn, maar er nog (veel) kosten gemaakt zullen worden kan door toepassing van de POC methode een negatieve boekwaarde ontstaan (toekomstige winstneming).

16

5.17 Toelichting storting en onttrekking algemene reserve Pag. 137. Het resultaat van 2021 is in de algemene reserve gestort en er weer aan onttrokken, er is in 2022 maar 479k onttrokken, kunt u dit uitleggen? Antwoord: Zoals op pagina 137 staat gaat het om de budgetoverhevelingen. Verder is er in 2022 geen raadsbesluit geweest die een onttrekking aan de algemene reserve bevatte.

6 GroenLinks Inleiding, pagina 5 (zie ook pagina 119 over Oekraïne) 6.1 Onderbesteding in de opvang van Oekraïense vluchtelingen Waarom was er vorig jaar een onderbesteding in de opvang van Oekraïense vluchtelingen? Antwoord: De gemeente ontvangt een normvergoeding per opvangplek per dag. De kosten die de gemeente heeft gemaakt zijn echter minder dan de te ontvangen normvergoeding. Dit komt onder andere doordat de gemeente geen grote commerciële locaties (hotels e.d.) heeft hoeven af te huren om de vluchtelingen te moeten huisvesten. 6.2 Inzet gemeentelijk apparaat voor opvang Oekraïne In de jaarstukken en de toelichting wordt meermalig verwezen naar de zware inzet van het gemeentelijk apparaat voor de vluchtelingen uit Oekraïne. Deze investering wordt niet zichtbaar in de jaarstukken? Waar zien we dit? Antwoord: De inzet is vooral merkbaar doordat bij bepaalde onderdelen niet de doelen zijn gehaald die in de begroting 2022 waren geformuleerd. Dit is vooral in programma 1 Veiligheid duidelijk merkbaar. 6.3

Wat wordt concreet verstaan onder "kosten voor de opvang van vluchtelingen in de brede zin die niet door het Rijk vergoed worden."? Wat wordt concreet verstaan onder "kosten voor de opvang van vluchtelingen in de brede zin die niet door het Rijk vergoed worden."? Antwoord: Dat kunnen kosten zijn voor aanvullend taalonderwijs, zorgkosten, maatschappelijke begeleiding en andere ondersteunde activiteiten die niet door het rijk standaard worden vergoed. 6.4 Welke kosten worden in 2022 en 2023 WEL vergoed door het Rijk? Welke kosten worden in 2022 en 2023 WEL vergoed door het Rijk? Antwoord: Alle kosten die in de bekostigingsregeling zijn genoemd worden vergoed. Dit betreft verstrekkingen aan ontheemden, uitvoeringskosten en onkostenvergoedingen aan particuliere opvangplekken. 6.5 Wat is de doelstelling m.b.t. de huisvesting voor 2023? Zijn er extra ontwikkelingen / kosten te verwachten voor deze doelgroep in 2023 vergeleken met 2022? Antwoord: Momenteel worden verschillende opvanglocaties onderzocht en bekeken wat nodig is om ze gereed te maken als opvanglocatie. Ook in 2023 wordt er een normvergoeding per gerealiseerde opvangplek per dag ontvangen. Deze is wel lager de ontvangen vergoeding in 2022. Daarnaast kan een transitievergoeding aangevraagd worden voor het gereed maken van een gemeentelijke opvanglocatie.

17

6.6 Wat waren de kosten van Code Hans Code Hans speelt een rol m.b.t. Oekraïense vluchtelingen. Wat exact hebben zij in 2022 gedaan en wat waren de kosten van Code Hans? Antwoord: Code Hans heeft in het begin veel verschillende dingen gedaan om de Oekraïense vluchtelingen te ondersteunen. Code Hans was helemaal in het begin verantwoordelijk voor de verstrekking van het leefgeld voordat Oekraïners een rekening hadden. Ook ‘koppelde’ Code Hans bijvoorbeeld een vrijwilliger die zich had aangemeld aan nieuw aangekomen Oekraïners. De vrijwilliger hielp dan o.a. bij het aanvragen van een bankrekening, inschrijving in de gemeente en aanvragen van leefgeld. Maar er waren ook medewerkers van Code Hans die aanwezig waren bij het ontvangen van nieuw aangekomen vluchtelingen. Verder heeft Code Hans bijvoorbeeld ook gefaciliteerd in taallessen, andere (thema)bijeenkomsten en veel informatieverstrekking voor de Oekraïners om ze op weg te helpen de gemeente/ Nederland. Code Hans heeft in 2022 ongeveer 1800 uur gedeclareerd à € 72,50 (totaal € 130.000,-). 6.7 Is er al een tevredenheidsonderzoek gehouden onder vluchtelingen en vrijwilligers? Zoals met Burgerzaken het geval is: is er al een tevredenheidsonderzoek verricht onder de vluchtelingen en vrijwilligers over de opvang en dienstverlening door de gemeente en Code Hans? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee, er is nog geen onderzoek gehouden.

Op dit moment is dat ook niet gepland. 6.8 Opvang asielzoekers Hoe zit het met de statushouders die in onze gemeente zich hebben gevestigd of zich gaan vestigen qua kosten en huisvesting? Het aanmeldcentrum in Ter Apel is weer overvol: gaat de gemeente op zoek naar extra tijdelijk opvangcapaciteit in Opsterland voor asielzoekers? Antwoord: De huisvesting van statushouders is een lijnactiviteit waarvoor middelen vanuit het rijk beschikbaar zijn. De statushouders worden duurzaam gehuisvest, in een sociale huurwoning. Hierover zijn afspraken met de woningcorporaties. Dit is een verantwoordelijkheid van de gemeente die wij al meerdere jaren uitvoeren. De gemeente Opsterland heeft vooralsnog geen concrete vraag vanuit het rijk gekregen om de asielzoekerscentra in Nederland te ontlasten. Programma 0 6.9 Hoe zorgt B&W er voor er voldoende gekwalificeerd personeel aanwezig is Pagina 6. Zie ook pagina 11. Er is momenteel sprake van een flink tekort aan personeel. Ook bij de lagere overheid. Hoe zorgt B&W er voor er voldoende gekwalificeerd personeel aanwezig blijft in Opsterland om de doelstellingen van de organisatie te kunnen realiseren? Antwoord: Als gemeente concurreren we met andere werkgevers op de arbeidsmarkt. Er is maar een beperkte speelruimte voor het bieden van extra beloningsopties.

Daarom wordt er vooral ingezet op het zo goed mogelijk boeien en binden van de medewerkers die we hebben. Een goed beleid op dit vlak kan overigens ook voor nieuwe medewerkers een reden zijn om voor de gemeente Opsterland te kiezen. 6.10 Is herinrichting van de Brink Bakkeveen binnen budget gebleven? Pagina 7. De herinrichting van de Brink in Bakkeveen is inmiddels afgerond. Is alles binnen het verwachte budget gebleven? Antwoord: De afrekening moet nog plaatsvinden, het is de verwachting dat het project binnen de budgetten zal blijven 6.11 Waarom is er geen overname van gemeentelijke taken geweest in 2022? Pagina 8. Geen overname van gemeentelijke taken. Waarom niet?

18

Antwoord: Wij verwijzen u daarvoor naar de rapportage van de Rekenkamercommissie waarover u binnenkort gaat spreken. Deze specifieke vorm (inwoners die gemeentelijke taken overnemen) blijkt voor inwoners eenvoudigweg niet of nauwelijks haalbaar te zijn. En daarom gebeurt het ook niet. 6.12 Zijn er AVG overtredingen geweest? Pagina 9. AVG. AVG. Zijn er overtredingen geconstateerd in 2022 en wordt dit intern of extern gecontroleerd en getoetst? Hoe gaat de gemeente om met datalekken? Antwoord: Er zijn een aantal datalekken gemeld en afgehandeld, maar grove overtredingen zijn niet geconstateerd. Interne toetsing van bedrijfsprocessen vindt plaats door de Privacy Officer, bijvoorbeeld door het uitvoeren van een Data Protection Impact Assessment, waar nodig of wenselijk wordt externe ondersteuning ingeschakeld. Er bestaat een datalekprotocol, welke voldoet aan privacy wet- en regelgeving. Zodra kennisgenomen is van een datalek, wordt het datalek afgehandeld volgens het datalekprotocol. 6.13 Kan er inzicht in de kosten en baten Oekraïne worden gegeven? Pagina 16. Er is een voordeel van 2.434 K voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Er wordt verwezen naar de paragraaf Oekraïne voor toelichting, maar daar ontbreken de getallen van kosten en baten. Kunt u deze beschikbaar stellen? Antwoord: De geraamde baten zijn € 3,5 mln. De kosten (excl. Interne uren) bedroegen € 1,1 mln.

De opbouw van de baten wordt op pagina 158, SiSa bijlage regeling A16, verantwoord. De kosten zijn zichtbaar in programma 1 Veiligheid. 6.14 Wat heeft de niet vastgestelde DOR te maken met de Oekraïense vluchtelingencrisis? Pagina 16 en 17. Wat heeft de niet vastgestelde DOR te maken met de Oekraïense vluchtelingencrisis? En wat wordt er verstaan onder capaciteit? En hoe verhoudt dit zich tot de constatering, dat de uitkering van het Rijk voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen een voordeel heeft opgeleverd van 2,4 miljoen euro? Dezelfde correlatie en causaliteit zien wij terug op pagina 49 van Programma 6. Bovendien wordt dit op pagina bij het actieplan dit probleem tegengesproken. Antwoord: De medewerkers die het beleid opstellen rondom de invoering van een Digitaal Opkopers Register zijn ook verantwoordelijk voor de vluchtelingencrisis. Zoals aangegeven is het beleid opgesteld maar nog niet vastgesteld in 2022. Op dit moment is de planning om de beleidsregels in 2023 vast te stellen en het DOR dus in te voeren. Programma 2 6.15 Waaruit bestaat het positief resultaat openbaar vervoer Pagina 21. Het openbaar vervoer, geeft een overig positief verschil van 8 K. Waaruit bestaat dit? Kunt u dit toelichten? Antwoord: Het voordeel is deels ontstaan doordat de kosten van het onderhoud van de abri’s (bushokjes) lager was dan geraamd. Jaarlijks fluctueren deze kosten.

De overige kosten voor het openbaar vervoer zijn overeenkomstig aan voorgaande jaren. Programma 3 6.16 Wat is de relatie tussen reclamebelasting en het ondernemersfonds? Pagina 26. Hier wordt toegelicht dat er een lagere opbrengst reclamebelasting is en dat daardoor de bijdrage aan het ondernemersfonds ook lager is. Resultaat 5 K positief. Vraag: is een koppeling tussen deze twee posten? Hoe zit dat?

19

Antwoord: Gemeente Opsterland int de reclamebelasting bij de ondernemers en winkeliers in het centrum van Gorredijk. Het hele bedrag, minus de eigen verwerkingskosten wordt daarna overgemaakt aan het ondernemersfonds. Omdat er in 2022 minder ondernemers en winkeliers waren die reclamebelasting betaalden waren er ook minder inkomsten en werd er dus ook minder uitbetaald aan het ondernemersfonds. Onze kosten blijven nagenoeg gelijk. Programma 4 6.17 Wat heeft de gemeente bereikt rondom laaggeletterdheid? Pagina 29. Laaggeletterdheid. Wat heeft de gemeente concreet in 2022 bereikt om laaggeletterdheid in Opsterland aan te pakken en hoe wordt de effectiviteit van het beleid beoordeeld? Wat is de ontwikkeling geweest in 2022: neemt dit toe of af vergeleken met voorgaande jaren? Antwoord: Tijdens de coronacrisis zijn veel activiteiten stil komen te liggen en nam het aantal deelnemers voor activiteiten af. Dit heeft niet bijgedragen aan het bereiken van de toch al moeilijk te bereiken doelgroep laaggeletterden. In 2022 zijn de acties vastgesteld die we voor 2023 en 2024 willen inzetten, zoals het aanstellen van een aanjager laaggeletterdheid en het opnieuw opstarten van het ketenpartneroverleg. Er zal regelmatig geëvalueerd worden om de effectiviteit te beoordelen. Meer informatie vindt u in de brief die in maart 2023 aan de raad is gestuurd.

6.18 Wat is de leerlingaantallen en prognose BHS? Pagina 31. Wat zijn de leerlingenaantallen in 2022/2023 voor de BHS. En wat is de leerlingenprognose? Antwoord: De school heeft vanaf 2017 te maken met een periode van gestage daling, met op teldatum 1-10-2022 een korte opleving van de instroom. BHS Singelland beschikt in 2022 – 2023 over 473 leerlingen. Voor de prognoseperiode is aangenomen, dat de instroom van leerlingen herstelt op het gemiddelde niveau van de afgelopen drie tot zes jaar. Programma 5 6.19 Uitkomst onderzoek museum Opsterland Pagina 35. Er is onderzocht om Museum Opsterland een upgrade te geven. Dit onderzoek zou zijn afgerond in maart 2023. Wat zijn de uitkomsten van dit onderzoek? Wanneer wordt de raad hierover uitvoerig geïnformeerd? Antwoord: Het eerste onderzoek van bureau RaadSaam heeft de gemeente in maart ontvangen en eind mei is het tweede onderzoek binnengekomen. Het eerste rapport geeft de huidige stand van zaken weer van Museum Opsterlân. In het tweede rapport staan adviezen voor het toekomstbestendig maken van het museum, denk hierbij aan extra personeel en collectiewijzigingen. Het tweede rapport zijn wij momenteel intern aan het bespreken. De volgende stap is om samen met het museum dit rapport te lezen, te interpreteren en hierover te sparren.

Het bestuur moet vervolgens belangrijke keuzes maken aangaande de toekomst van het museum en dit aan de gemeente terugkoppelen middels een eigen visiedocument. Als er meer duidelijkheid is, zullen wij de raad informeren. 6.20 Hoeveel ambtenaren hebben deel genomen aan de cursus Fries. Pagina 35. Cursus Frysk ferstean en lêze en Frysk skriuwe foa amtners. Hoefolle amtners hawwe ferline jier meidien oan dizze kursussen? Antwurd: 36 amtners hawwe ferline jier meidien oan dizze kursussen.

20

6.21 Openbaar groen, kunnen de bedragen van de baten en besteding worde gespecificeerd? Pagina 38. Het thema Openbaar Groen (pg 38) is opgenomen in programma 5. Het gaat om een grote post van 3816 k. Kunnen de bedragen van baten en besteding worden gespecificeerd/ inzichtelijk worden gemaakt? De toelichting is te beperkt Antwoord: Het onderstaande overzicht laat de grootste posten zien in het onderdeel openbaar groen.

Bedrag in € 1.000,Kunstwerken (bruggen e.d.) Openbaar groen Recreatie en toerisme Doorbelastingen personele lasten taakveld 5.7

begroot werkelijk 979 980 1.480 1.524 125 122 1.190 1.190 3.774 3.816

verschil -1 -44 3 -42

Programma 6 6.22 Zijn er in Opsterland ook nieuwe doelgroepen voor schuldhulpverlening Pagina 43. Laatst was in het nieuws dat een nieuwe doelgroep middeninkomens zich melden voor schuldhulp. Onder andere ZZP-ers. Is dat ook hier in Opsterland het geval? Antwoord: Wij zien in onze gemeente een (geringe) toename van mensen die vallen in de groep middeninkomens. 6.23 Zijn er voldoende vrijwilligers voor ondersteuning bij financiële problemen Pagina 45. Inzet van vrijwilligers bij ondersteuning van financiële problemen. Zijn er voldoende vrijwilligers om aan de stijgende vraag te voldoen als bewindvoering wordt afgeschaald? Antwoord: Tot nu toe is het aantal vrijwilligers voldoende en we hebben geen signalen ontvangen dat er mogelijk tekorten ontstaan. 6.24 Uitleg taakveld 6.2 is onduidelijk Pagina 59. We begrijpen de uitleg/toelichting bij taakveld 6.2 niet. Graag uitwerken en toelichten. (Resultaat taakveld 6.2 124 k versterken toegang = ?? En daar dan 120 k van als resultaat bestemming geven. ????) Antwoord: Voor het versterken van de toegang heeft de raad in 2021 extra middelen (€ 450.000) voor een periode van 3 jaar beschikbaar gesteld. Het versterken van de toegang is nog niet afgerond en niet alle middelen hiervoor zijn in 2022 besteed. Daarom willen we het resterende budget grotendeels via een resultaatsbestemming overhevelen naar 2023.

Programma 7 6.25 Is bewust het aantal huizen dat niet is aangesloten op het openbare riool buiten beschouwing gelaten Pagina 61. Riool Is hier bewust het aantal huizen dat niet is aangesloten op het openbare riool buiten beschouwing gelaten? Antwoord: In 2006 is, in overleg met het Wetterskip Fryslân, een keuze gemaakt om het overgrote deel van de woningen in het buitengebied te voorzien van een riolering of IBA. Het klein deel van de woningen in het buitengebied kan volstaan met een septictank. Het Wetterskip heeft dit in beleid vastgelegd. De gemeente zorgt voor het beheer en onderhoud van het riool en de IBA’s. De bewoners met een septictank zorgen zelf voor het beheer en onderhoud hiervan.

21

6.26 Door wie is het haalbaarheidsonderzoek groen gas Nij Beets uitgevoerd? Pagina 66. Er staat dat een groengasinitiatief in Nij Beets is ondersteund. Wanneer en door wie is het genoemde haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd (in 2022) en wat heeft dat gekost? Antwoord: Voor het haalbaarheidsonderzoek hebben de veehouders rondom Nij Beets het bureau CCS-energieadvies geselecteerd (www.ccsenergieadvies.nl). De provincie is opdrachtgever. De totale kosten van de ondersteuning waren € 48.900,-. Onze bijdrage was € 13.000,-. 6.27 Uitleg taakveld 7.4 is onduidelijk, graag nader uitleg Pagina 72. We begrijpen niet veel van de uitleg bij taakveld 7.4 milieubeheer. Graag uitwerken en toelichten. Antwoord: Het onderstaande overzicht laat de grootste posten zien in het onderdeel milieubeheer.

Taakveld 7.4 Milieubeheer Klimaat en energiebeleid Uitvoeringsprogramma energietransitie Lokale duurzaamheidsagenda Natuurbescherming Fumo Overig Totaal voordeel

Bedrag in € 1.000,224 73 58 20 19 15 409

De onttrekkingen uit de algemene reserve/ resultaatbestemmingen zijn verwerkt in de betreffende budgetten en maken onderdeel uit van de mutatie in het taakveld. Het restantbudget op het uitvoeringsprogramma energietransitie (€33.000) is toegevoegd aan de egalisatiereserve energietransitie. Paragrafen 6.28 Hoe is opbrengst uit de Toeristenbelasting besteed in 2022 Pagina 80. Hoe is opbrengst uit de Toeristenbelasting besteed in 2022? Antwoord: De gehele opbrengst van de toeristenbelasting gaat naar de reserve Recreatie en Toerisme. Vanuit deze reserve worden uitgaven gedaan die gerelateerd zijn aan de doelstellingen binnen het thema Recreatie en Toerisme. Hieronder vindt u een tabel met de uitgaven per categorie in 2022.

22

Marketing en promotie Dagrecreatie, incl. subsidies Recreatieschap Marrekrite Bijdrage recreatieve fietspaden Bakkeveen/ Wijnjewoude Personele kosten Overige uitgaven

Bedrag in € 24.763 34.622 32.432 234.000 30.000 335 356.152

6.29 Prognose grondbedrijf Bouwgrond in exploitatie is na 2026 negatief Pagina 108. Prognose grondbedrijf Bouwgrond in exploitatie is na 2026 238K negatief….hoe zit dat? Graag toelichten. Antwoord: Voor het complex Gorredijk industrie (Overtoom en Tolbaas) wordt nog een verlies verwacht van € 238.000. Dit verwachte verlies is afgedekt met een voorziening. Het verwachte verlies over de totale looptijd van dit complex wordt daarmee geraamd op € 1,73 miljoen. 6.30 Loft Mrakels graag een begroting en een planning Pagina 114. Loft Mrakels… een kunstenares, een ontwerp, en vertraging…maar wel een quick win….? We willen graag de begroting en planning onder dit interessante (!) project zien. Antwoord: De uitvoering van het project Loft Mrakels valt onder de vleugels van Regio Deal Zuidoost Friesland. Het afronden van de regiodeal is voorzien op 31 oktober 2024. Bij die afronding hoort de verantwoording van alle onderliggende projecten, waaronder ook dit project.

7 VVD 7.1 Waarom is de raad niet eerder geïnformeerd over zeer hoge winst van 14milj Euro Waarom is de raad niet eerder geïnformeerd over zeer hoge winst van 14milj Euro Antwoord: Het resultaat bestaat voor een groot deel uit een incidentele component (vrijval onderwijs reserves, opvang Oekraïne en extra rijksmiddelen). De vrijval van een reserve betekent geen extra inkomsten voor de gemeente maar een verschuiving van de middelen, terwijl de middelen voor de opvang van Oekraïners nog geheel of gedeeltelijk zullen worden aangewend in volgende jaren. Feitelijk kan er dus niet van winst worden gesproken. Eind 2022 is met een tweetal raadsvoorstellen nog een aantal middelen toegevoegd aan de begroting 2022 en/of overgeheveld naar 2023. Een ander deel van het resultaat (zoals extra rijksmiddelen en opvang Oekraïners) is pas eind december duidelijk geworden. 7.2 Overlast overhangende takken en bladeren op fietspaden Pag. 20 Vaak geven overhangende takken en bladeren op fietspaden gevaarlijke situaties. Waarom wordt dat niet jaarlijks gekapt. Antwoord: Het beheer van bomen en bosplantsoen richt zich op het zo goed mogelijk onderhouden van de beplanting met het oog op vitaliteit, biodiversiteit en veiligheid. Dat betekent dat de bomen en beplanting in overeenstemming met het Beeldkwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte periodiek worden gesnoeid.

Op plekken waar de beplanting hinder veroorzaakt ligt de frequentie hoger, maar het is nooit uit te sluiten dat er af en toe overhangend groen of blad op de verharding terecht komt. Bij meldingen van hinder en gevaarlijke situaties wordt adequaat actie ondernomen.

23

7.3 Verhuizing Aldi naar de Hoofdstraat in Gorredijk Pag. 23 Economie : Al jaren wordt gesproken over de verhuizing van de Aldi naar de Hoofdstraat in Gorredijk. Waarom is dat nu nog niet gerealiseerd? Antwoord: Dit plan is nog niet gerealiseerd omdat er nog geen vastgesteld bestemmingsplan is. De verplaatsing van een supermarkt, zoals hier het voornemen is, is een complexe ruimtelijke ingreep. Het inpassen van een supermarktlocatie in bestaand bebouwd gebied vraagt veel zorgvuldigheid en oog voor detail. Het plan van Aldi is in voorbereiding: het voorontwerpbestemmingsplan is in procedure geweest. Na aanpassingen kan het ontwerpbestemmingsplan in procedure gebracht worden. 7.4 Is het inkoop en aanbestedingsbeleid al aangepast op circulaire economie De gemeente streeft naar een circulaire economie. Is het Inkoop en Aanbestedingsbeleid daar ook reeds op aangepast? Antwoord: Het Inkoop- en Aanbestedingsbeleid Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland dateert uit 2018. In 2022 is vanuit team Inkoop, in samenwerking met medewerkers van de drie OWO-gemeenten, gestart met het opstellen van een actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI). Het actieplan is in 2023 vastgesteld door de OWO-directie.

Vanuit de daarin opgenomen acties wordt gewerkt aan het meer circulair inkopen en het beter inzichtelijk maken van de feitelijke prestatie op de doelstelling rondom circulariteit (en CO2reductie). 7.5 Is onderzocht waarom er weinig gebruik wordt gemaakt van de duurzaamheidsscans Pag. 24. Er wordt weinig gebruik gemaakt van de duurzaamheidsscans. Is ook onderzocht waar dat aan ligt ? Antwoord: Ja, tijdens onze bedrijfsbezoeken wordt veel aandacht besteed aan de stijgende energieprijzen, de energietransitie en het streven naar circulariteit. Voor de ondernemer is de duurzaamheidscan niet van toegevoegde waarde. De ondernemer is vaak al verder in het proces van verduurzaming. 7.6 Worden alle sloten en vijvers jaarlijks gehekkeld, ook de sloten waar geen schouw op ligt? Pag. 38. Openbaar Groen : Wateroverlast . Worden alle sloten en vijvers jaarlijks gehekkeld, ook de sloten waar geen schouw op ligt? Antwoord: Nee, alleen de watergangen waarbij ‘de keur’ van toepassing is worden jaarlijks onderhouden. Dit zijn de watergangen die Wetterskip Fryslân als hoofd, secundair of schouwwater heeft aangemerkt. Deze watergangen zijn van belang voor het watersysteem. De gemeentelijke sloten die hierbuiten vallen worden extensief beheerd waarbij het stimuleren van de biodiversiteit een belangrijk uitgangspunt is.

7.7 Hoe vaak lopen de 35 overstorten over, wordt er gemonitord? Opsterland heeft nog 35 overstorten. Hoe vaak per jaar lopen die over ? Blijft dat verontreinigd water in de WADI’s ? Wordt dat ook gemonitord en onderzocht ? Antwoord: Op een deel van de overstorten zit monitoring. Op de overige overstorten wordt op basis van de rioolgegevens berekend hoe vaak ze overlopen. Dit is jaarlijks gemiddeld een paar keer per overstort. In de praktijk zijn er overstorten die veel vaker overlopen en overstorten die zelden overlopen. De opvang achter een overstort is in de meeste gevallen een sloot en soms een wadi. Deze situaties worden gemonitord en onderzocht door het Wetterskip Fryslân zodat er – als de situatie daar om vraagt – in overleg met de gemeente maatregelen worden getroffen. 7.8 Hoeveel woningen en bedrijven in het buitengebied zijn niet aangesloten op de riolering? Hoeveel woningen en bedrijven in het buitengebied zijn niet aangesloten op de riolering? Hebben die allemaal een IBA ? Wat is de verontreiniging na de overloop van het oppervlakte water?

24

Antwoord: Er zijn in de gemeente 540 woningen die niet zijn aangesloten op een riolering of IBA. Deze woningen hebben een septictank die overloopt in een sloot. De locaties hiervan zijn in de veengebieden waar veel waterstroming is. Het Wetterskip Fryslân beoordeelt de waterkwaliteit en is akkoord met de oplossingen die er zijn in deze situaties. 7.9

Is er in 2022 wel genoeg aandacht geweest voor de geestelijke zorg voor burgers maar vooral ondernemers in Opsterland Sociaal Domein pag. 43. Het streven is om te komen tot een leefbare , inclusieve samenleving te komen. Is er in 2022 wel genoeg aandacht geweest voor de geestelijke zorg voor burgers maar vooral ondernemers in Opsterland. De agrarische wereld krijgt of heeft reeds te maken met veel onzekerheden over het nieuwe beleid waar transitie naar minder stikstofemissie, energietransitie (klimaat) en KRW 2027 hoofdthema’s zijn. Omdat er duidelijk signalen zijn dat niet iedere ondernemer dit kan handelen , is de vraag of binnen het Sociaal Domein hier kennis om hier mee om te gaan of wordt er samengewerkt met het LTO-initiatief TA-BOER. Antwoord: Binnen het gebiedsteam zijn breed geschoolde professionals werkzaam. De ondersteuning die zij kunnen bieden, wordt regelmatig via allerlei kanalen onder de aandacht gebracht. Deze communicatie is voor elke inwoner en er worden geen specifieke doelgroepen benoemd. De ondersteuning die geboden wordt vanuit het gebiedsteam is ook voor ondernemers (waaronder boeren) beschikbaar.

7.10 Heeft de gemeente ook mensen met een beperking in dienst en hoeveel? Heeft de gemeente ook mensen met een beperking in dienst en hoeveel? Antwoord: Ja, het gaat in de meeste gevallen om de medewerkers die we via Caparis inzetten in bijvoorbeeld team uitvoering, de post en de schoonmaak. 7.11 Kunnen ondernemers reeds betaalde leges terug krijgen als men niet of nog niet in aanmerking komt van een SDE-subsidie ? Volksgezondheid en milieu Pag. 66. Kunnen ondernemers reeds betaalde leges terug krijgen als men niet of nog niet in aanmerking komt van een SDE-subsidie? Antwoord: Op dit moment is deze mogelijkheid niet in de legesverordening opgenomen.

8 D66 Resultaatbestemming 8.1 Hoe is de 10 miljoen projecten tot stand gekomen Hoe is het bedrag van EUR 10 miljoen resultaatbestemming projecten tot stand gekomen en voor welke projecten gaat deze aangewend worden? Antwoord: Uitgangspunt was dat er voldoende middelen in de reserve moeten zitten om de afschrijvingslasten van een fors project, zoals Kortezwaag, De Skâns en de BHS, te kunnen dekken. Een investering van € 10 miljoen geeft over een looptijd van 50 jaar een afschrijvingslast van € 200.000. Dat is een substantiële bijdrage aan het beperken van de structurele lastenstijging. Daarom is het voorstel om voor als nog eerst 10 miljoen in deze reserve te zetten. Opvang Oekraïners 8.2 Is het te ontvangen vergoeding Oekraïne nog niet zeker? U schrijft dat u EUR 2,2 miljoen meer verwacht te ontvangen (p.4) dan wat er tot heden aan kosten gemaakt is. Is dit bedrag niet zeker?

25

Antwoord: De SISA verantwoording is gecontroleerd door de accountant en wordt na vaststelling door de raad ingediend bij het CBS. Pas na vaststelling door het ministerie van de ingediende verantwoording is het nog te ontvangen bedrag zeker. 8.3 Toelichting resultaat opvang Oekraïne Hoe is het resultaat van EUR 2,2 miljoen ten aanzien van de opvang Oekraïners tot stand gekomen (waaraan is minder uitgegeven)? Antwoord: Het te ontvangen normbedrag van € 83 per dag per gerealiseerde opvangplek is hoger dan de feitelijke kosten die de gemeente tot nu toe heeft gemaakt. Dit komt vooral doordat de gemeente geen dure accommodaties, zoals hotels, vakantieparken of cruiseschepen, heeft hoeven te huren om Oekraïners te huisvesten. 8.4 Was de bijdrage opvang Oekraïners aan derden kostendekkend Heeft de gemeente kostendekkende bijdrage gegeven aan Opsterlanders welke Oekraïners hebben opgevangen? Antwoord: Ja, de onkostenvergoeding die eigenaren ontvangen is kostendekkend. Thema bestuur 8.5 Kpi’s doelstellingen Doelstellingen: welke concrete meetpunten/kpi’s heeft u aan de doelstellingen gekoppeld? Antwoord: De meetpunten/kpi’s zoals die in de begroting 2022 zijn geformuleerd.

8.6 Spoorboekje Betrekken samenleving bij besluitvorming, krêft van de Mienskip: is het spoorboekje er inmiddels al? Antwoord: Er heeft een informatiebijeenkomst voor raadsleden plaatsgevonden over het spoorboekje, hier is hen de werkwijze toegelicht. Initiatiefnemers worden actief geïnformeerd over de te zetten stappen op weg naar planrealisatie en over de rollen en verantwoordelijkheden die bij de initiatiefnemer en bij de gemeente liggen. Tijdens de informatiebijeenkomst zijn de raadsleden uitgenodigd om de werkorganisatie te bezoeken en zo meer gevoel te krijgen bij het dagelijks werk. 8.7 Zelfstandig blijven Op grond van welke criteria stelt U dat Opsterland in staat is zelfstandig te blijven? Afgaande op de lagere bezetting, doorlooptijd van projecten en jaarlijkse stijgende kosten van inhuur lijkt het alsof de gemeente steeds afhankelijker wordt van personeel niet in loondienst. Hoe gaat de gemeente kwaliteit op peil brengen / houden? Antwoord: De afgelopen jaren heeft uw raad consequent vastgesteld dat het van belang is om als gemeente zelfstandig te blijven en dat we dat ook kunnen. Daarbij is wel de keuze gemaakt om in de uitvoering een aantal taken samen te gaan uitvoeren met de twee andere OWO-gemeenten. Zo’n samenwerking maakt ons minder kwetsbaar.

Het vraagstuk dat u aansnijdt heeft niet zozeer te maken met onze zelfstandigheid, maar met de krapte op de arbeidsmarkt. Daar kunnen we als gemeente vooral wat aan doen door een aantrekkelijke werkgever te zijn. Zolang de markt krap is, zullen we meer dan voorheen te maken blijven houden met (dure) inhuur. Vastgoedbeleid/grondbeleid: 8.8 Verkoop gronden Met welk doel zijn de diverse gronden van de gemeente verkocht? Is hier voldoende rekening gehouden met het Didam-arrest?

26

Antwoord: Er zijn gronden verkocht voor woningbouw, voor bedrijventerreinen en er zijn groenstroken verkocht. Bij alle verkopen wordt voldaan aan de eisen van het Didam-arrest (toepassing van het gelijkheidsbeginsel bij private transacties). Sociaal domein 8.9 Kwaliteit dienstverlening Hoe verhouden de lagere lasten zich tot de kwaliteit van dienst- en zorgverlening zich? Antwoord: De lagere lasten werden vooral veroorzaakt door minder verstrekkingen van bijvoorbeeld Wmo-voorzieningen. De kwaliteit van de dienstverlening is op peil gebleven.

27