2023-06-12 - Beantwoording technische vragen jaarstukken 2022.pdf

Beantwoording technische vragen Jaarrekening 2022

Datum: 12 juni 2023

Inhoudsopgave 1

Opsterlands belang .......................................................................................................................... 1 1.1 Hoe komt de verslaglegging van de niet financiële onderdelen in het document “jaarstukken 2022” tot stand? ............................................................................................................ 1 1.2

Resultaatgericht werken ......................................................................................................... 1

1.3

Ontwikkelagenda’s .................................................................................................................. 1

1.4

Middelen energiebesparende maatregelen............................................................................ 1

1.5

Pag 6: Organisatieontwikkeling ............................................................................................... 1

1.6

Pag 11: Formulering contracten .............................................................................................. 2

1.7

Pag 18: Openbare orde en veiligheid. ..................................................................................... 2

1.8

Pag 27: Zorgaanbod voorschoolse periode ............................................................................. 2

1.9

Pag 36: Zwembad Bakkeveen .................................................................................................. 2

1.10

Pag 37: Vernieuwing recreatieve fietspaden .......................................................................... 2

1.11

Pag 39: Bomenbeleidsplan. ..................................................................................................... 3

1.12

Pag 44: Volwassenfonds .......................................................................................................... 3

1.13

Pag 45: Marktbewerkingsplan 2022 ........................................................................................ 3

1.14

Pag 49: Tegenprestatie ............................................................................................................ 3

1.15

Pag 51: Preventie agenda. ....................................................................................................... 4

1.16

Pag 55: Koersplannen .............................................................................................................. 4

1.17

Pag 57: Re-integratievoorzieningen ........................................................................................ 4

1.18

Pag 58: Financiële analyse programma 6 ................................................................................ 4

1.19

Pag 62: Lichtgebruik ................................................................................................................ 5

1.20

Pag 64: Financiering buurtsportcoaches ................................................................................. 5

1.21

Pag 68: Doelstelling van 50.000 MWh .................................................................................... 5

1.22

Pag 69: Energiecoaches ........................................................................................................... 5

1.23

Pag 73 e.v. (programma 8) Bestemmingsplannen .................................................................. 5

1.24

Pag 80: Indexatie van tarieven ................................................................................................ 5

1.25

Pag 86: Verhardingen .............................................................................................................. 6

1.26

Pag 111: MFC De Finne............................................................................................................ 6

1.27

Pag 143: Brandstoffen ............................................................................................................. 6

2

FNP ................................................................................................................................................... 6

3

PvdA ................................................................................................................................................. 6 3.1

Bate € 5,35 miljoen.................................................................................................................. 6

3.2

Pag 11: digitale agenda ........................................................................................................... 7

3.3

Pag 14: bezwaarschriften OZB................................................................................................. 7

3.4

Pag 19: typefout ...................................................................................................................... 7

I

4

5

3.5

Pag 39: biodiversiteit ............................................................................................................... 7

3.6

Sport; volwassenfonds ............................................................................................................ 7

3.7

Pag 34: Museum Opsterland ................................................................................................... 8

3.8

Pag 57: sociaal domein ............................................................................................................ 8

3.9

Pag 76: woonbehoefte ............................................................................................................ 8

3.10

Pag 80: leges publiekszaken .................................................................................................... 8

3.11

Pag 80: afvalstoffenheffing...................................................................................................... 8

3.12

Pag 134 post debiteuren ......................................................................................................... 9

3.13

Vorderingen krediethypotheken ............................................................................................. 9

CDA ................................................................................................................................................... 9 4.1

Voor welke kosten is de reserve opvang vluchtelingen bedoeld ............................................ 9

4.2

Capaciteitsproblemen leiden tot overheveling van taken ...................................................... 9

4.3

Waarom is de vrijval reserve onderwijs zo groot. ................................................................... 9

4.4

Wat is de gedachte omvang reserve opvang vluchtelingen.................................................. 10

4.5

Stijging kosten inhuur externen ............................................................................................ 10

4.6

Stijging kosten inhuur externen ............................................................................................ 10

4.7

Wat is het effect van een lagere bezetting dan de formatie................................................. 10

4.8

Wat is de bezuinigingsopgave sociaal domein ...................................................................... 10

4.9

Waarom is het steeds lastiger om vrijwilligers te vinden ..................................................... 11

4.10

Personen onder bewind ........................................................................................................ 11

4.11

Aantal jongeren met jeugdbescherming is nog steeds hoger dan landelijk gemiddelde ..... 11

4.12

Oorzaak overschrijding proceskosten Geweldig Gorredijk ................................................... 12

4.13

Waarom was de jaarlijkse bijdrage Caparis lager dan geraamd ........................................... 12

4.14

Hoe valt het woonplaatsbeginsel effect meerjarig uit .......................................................... 12

4.15

Wat houden de landbouwdeals in ........................................................................................ 12

4.16

Wat is de status van projecten in behandeling ..................................................................... 12

4.17

Wat is de omvang en waarde van de gronden in gemeentelijk eigendom ........................... 13

4.18

Wat is de stand van zaken digitaliseren archieven ............................................................... 13

4.19

Welke Corona steunverzoeken zijn nog te verwachten ........................................................ 13

CU ................................................................................................................................................... 13 5.1

Bestemming Corona gelden .................................................................................................. 13

5.2

Extra inhuur versus bezetting versus formatie ..................................................................... 13

5.3

Stijging aantal winkeldiefstallen ............................................................................................ 14

5.4

Oppakken preventieve taken ondermijning.......................................................................... 14

5.5

Oorzaak voordeel openbaar vervoer .................................................................................... 14

5.6

Hoe is de waardering van het ondernemersklimaat gemeten? ............................................ 14 II

6

5.7

Monitoring van schoolverlaters zonder startkwalificatie ..................................................... 14

5.8

Waar loopt de BHS het meest tegen aan qua huisvesting .................................................... 15

5.9

Uitleg maaibeleid bebouwde kom ........................................................................................ 15

5.10

Pilot geldloket........................................................................................................................ 15

5.11

Wat is het percentage toename vrijwilligers ........................................................................ 15

5.12

Zijn er ook andere initiatieven voor circulair inkopen?......................................................... 15

5.13

Wanneer is de systeemanalyse gereed? ............................................................................... 16

5.14

Oorzaak daling gebouwde woningen per inwoner ............................................................... 16

5.15

Onderuitputting bestemmingsplannen ................................................................................. 16

5.16

Negatieve boekwaarden grondexploitaties .......................................................................... 16

5.17

Toelichting storting en onttrekking algemene reserve ......................................................... 17

GroenLinks ..................................................................................................................................... 17 6.1

Onderbesteding in de opvang van Oekraïense vluchtelingen............................................... 17

6.2

Inzet gemeentelijk apparaat voor opvang Oekraïne ............................................................. 17

6.3 Wat wordt concreet verstaan onder "kosten voor de opvang van vluchtelingen in de brede zin die niet door het Rijk vergoed worden."?.................................................................................... 17 6.4

Welke kosten worden in 2022 en 2023 WEL vergoed door het Rijk? ................................... 17

6.5

Wat is de doelstelling m.b.t. de huisvesting voor 2023? ...................................................... 17

6.6

Wat waren de kosten van Code Hans ................................................................................... 18

6.7

Is er al een tevredenheidsonderzoek gehouden onder vluchtelingen en vrijwilligers? ....... 18

6.8

Opvang asielzoekers .............................................................................................................. 18

6.9

Hoe zorgt B&W er voor er voldoende gekwalificeerd personeel aanwezig is ...................... 18

6.10

Is herinrichting van de Brink Bakkeveen binnen budget gebleven? ..................................... 18

6.11

Waarom is er geen overname van gemeentelijke taken geweest in 2022? ......................... 18

6.12

Zijn er AVG overtredingen geweest?..................................................................................... 19

6.13

Kan er inzicht in de kosten en baten Oekraïne worden gegeven? ........................................ 19

6.14

Wat heeft de niet vastgestelde DOR te maken met de Oekraïense vluchtelingencrisis? ..... 19

6.15

Waaruit bestaat het positief resultaat openbaar vervoer .................................................... 19

6.16

Wat is de relatie tussen reclamebelasting en het ondernemersfonds? ............................... 19

6.17

Wat heeft de gemeente bereikt rondom laaggeletterdheid? ............................................... 20

6.18

Wat is de leerlingaantallen en prognose BHS? ..................................................................... 20

6.19

Uitkomst onderzoek museum Opsterland ............................................................................ 20

6.20

Hoeveel ambtenaren hebben deel genomen aan de cursus Fries. ....................................... 20

6.21

Openbaar groen, kunnen de bedragen van de baten en besteding worde gespecificeerd? 21

6.22

Zijn er in Opsterland ook nieuwe doelgroepen voor schuldhulpverlening ........................... 21

6.23

Zijn er voldoende vrijwilligers voor ondersteuning bij financiële problemen ...................... 21

III

6.24

Uitleg taakveld 6.2 is onduidelijk .......................................................................................... 21

6.25 Is bewust het aantal huizen dat niet is aangesloten op het openbare riool buiten beschouwing gelaten......................................................................................................................... 21

7

6.26

Door wie is het haalbaarheidsonderzoek groen gas Nij Beets uitgevoerd?.......................... 22

6.27

Uitleg taakveld 7.4 is onduidelijk, graag nader uitleg ........................................................... 22

6.28

Hoe is opbrengst uit de Toeristenbelasting besteed in 2022................................................ 22

6.29

Prognose grondbedrijf Bouwgrond in exploitatie is na 2026 negatief ................................. 23

6.30

Loft Mrakels graag een begroting en een planning .............................................................. 23

VVD................................................................................................................................................. 23 7.1

Waarom is de raad niet eerder geïnformeerd over zeer hoge winst van 14milj Euro.......... 23

7.2

Overlast overhangende takken en bladeren op fietspaden .................................................. 23

7.3

Verhuizing Aldi naar de Hoofdstraat in Gorredijk ................................................................. 24

7.4

Is het inkoop en aanbestedingsbeleid al aangepast op circulaire economie........................ 24

7.5

Is onderzocht waarom er weinig gebruik wordt gemaakt van de duurzaamheidsscans ...... 24

7.6

Worden alle sloten en vijvers jaarlijks gehekkeld, ook de sloten waar geen schouw op ligt? 24

7.7

Hoe vaak lopen de 35 overstorten over, wordt er gemonitord? .......................................... 24

7.8

Hoeveel woningen en bedrijven in het buitengebied zijn niet aangesloten op de riolering? 24

7.9 Is er in 2022 wel genoeg aandacht geweest voor de geestelijke zorg voor burgers maar vooral ondernemers in Opsterland .................................................................................................. 25 7.10

Heeft de gemeente ook mensen met een beperking in dienst en hoeveel? ........................ 25

7.11 Kunnen ondernemers reeds betaalde leges terug krijgen als men niet of nog niet in aanmerking komt van een SDE-subsidie ? ........................................................................................ 25 8

D66 ................................................................................................................................................. 25 8.1

Hoe is de 10 miljoen projecten tot stand gekomen .............................................................. 25

8.2

Is het te ontvangen vergoeding Oekraïne nog niet zeker? ................................................... 25

8.3

Toelichting resultaat opvang Oekraïne ................................................................................. 26

8.4

Was de bijdrage opvang Oekraïners aan derden kostendekkend ........................................ 26

8.5

Kpi’s doelstellingen................................................................................................................ 26

8.6

Spoorboekje .......................................................................................................................... 26

8.7

Zelfstandig blijven ................................................................................................................. 26

8.8

Verkoop gronden................................................................................................................... 26

8.9

Kwaliteit dienstverlening ....................................................................................................... 27

IV

1 Opsterlands belang 1.1

Hoe komt de verslaglegging van de niet financiële onderdelen in het document “jaarstukken 2022” tot stand? Welke rol heeft de persoon (of personen) die dit schrijft (of schrijven) en liggen hier duidelijke instructies aan ten grondslag? Antwoord: De beleidsmedewerker verantwoordelijk voor het onderwerp schrijft de teksten. Deze teksten worden vervolgens afgestemd met de verantwoordelijk teammanager en de wethouder. De medewerkers wordt verzocht om zo volledig mogelijk maar bondig te vermelden welke taken of projecten in het verslagjaar zijn uitgevoerd. 1.2 Resultaatgericht werken Op veel plaatsen staat dat er resultaat gericht gewerkt moet worden (zie bijv. pag 10, onderaan: Sturen op resultaat in plaats van op inspanning”. We hadden verwacht dat we dat in de verslaglegging zouden terugvinden. Echter we zien nauwelijks aandacht voor bereikte resultaten, effecten. Hoe kunnen we resultaten van resultaatgericht werken in de jaarstukken teruglezen? Antwoord: De in de vraag veronderstelde koppeling tussen resultaatgericht werken en resultaten in de jaarrekening is niet zo direct te maken. Resultaat gericht werken komt bijvoorbeeld tot uiting in de manier waarop we opdrachten wegzetten. Als we bijvoorbeeld een externe partij (zoals een trainer) inschakelen, willen we zeker weten dat die precies levert wat we vragen.

Maar u leest niet in de jaarrekening terug wat die training heeft opgeleverd. Een ander voorbeeld kan gaan om fysieke projecten. Daarin willen we ingehuurde bedrijven zo resultaatgericht mogelijk sturen. Voor u als raad blijft het resultaat nog steeds dat er een gebouw staat of een weg ligt. 1.3 Ontwikkelagenda’s De 3 ontwikkelagenda’s lijken te zijn verdwenen. In voorgaande verantwoordingen werden deze 3 agenda’s als wezenlijk onderdeel voor de toekomst beschreven. In programma 4 is een ontwikkelagenda nog wel kaderstellend. Waarom zijn de ontwikkelagenda’s verdwenen? Antwoord: De ontwikkelagenda’s waren onderdeel van het vorige coalitieakkoord. In het nieuwe coalitieakkoord komen die niet meer voor. 1.4 Middelen energiebesparende maatregelen Waar in de jaarrekening vinden we de (“geparkeerde”) gelden die bedoeld zijn om inwoners te helpen om energiebesparende maatregelen door te voeren (of adviezen in te winnen)? Antwoord: Op pagina 141 onder het kopje “Overlopende Passiva” in de tabel “Ontvangen voorschotten” onder de rubriek “Rijk” staat “Aanpak Energiearmoede” met een omvang van € 734.000,-. Deze middelen zijn in het jaarwerk op de balans opgenomen omdat ze niet zijn besteed en het om een specifieke uitkering gaat.

In de begrotingswijziging van april (vastgesteld in de raadsvergadering van 8 mei 2023) zijn deze middelen toegevoegd aan de begroting 2023 en daarmee weer beschikbaar voor besteding. 1.5 Pag 6: Organisatieontwikkeling U beschrijft in abstracte, kwalitatieve bewoordingen de ontwikkeling van de organisatie en dat u verder bent gegaan met het traject. Kunt u aangeven wat er in uw ogen nog beter moest en hoever u eind 2022 bent gekomen? Antwoord: Recent hebben wij u, via een presentatie van onze gemeentesecretaris, daarover bijgepraat. Belangrijke opgaven voor de organisatie waren en zijn ‘eigenaarschap nemen’, ‘feedback geven en ontvangen’, ‘rolduidelijkheid creëren’ en ‘integraal werken’. Daar heeft het management op gestuurd, onder andere door de inzet van trainingen. Wij hebben geen instrument om de 1

resultaten daarvan concreet te meten. Dat is bij dit soort maatregelen altijd complex. Onze rapportage is gebaseerd op de waarnemingen van het management en van onszelf. Uiteindelijk geven inwoners via tevredenheidsonderzoeken aan hoe zij het werk van de organisatie ervaren. 1.6 Pag 11: Formulering contracten “In de tijdens het afgelopen jaar afgesloten contracten hebben we, daar waar dat van toepassing is, duidelijk geformuleerd wat de te leveren prestatie is. Hierdoor kunnen we tijdens de looptijd van het contract de feitelijke levering goed afzetten tegen de te leveren prestatie. Dat leidt tot minder discussies met de leveranciers.” Kunt u hier voorbeelden van geven? Geldt dit ook voor tijdelijke gecontracteerde medewerkers? Antwoord: In alle nieuwe contracten wordt zo duidelijk mogelijk afgesproken wat er geleverd gaat worden. Voor tijdelijke gecontracteerde medewerkers is het afhankelijk voor welke activiteit ze worden ingehuurd. Dat kan een specifieke opdracht zijn, die is dan geformuleerd, maar ook op functie (vervanging) en dan is de functiebeschrijving de opdracht. 1.7 Pag 18: Openbare orde en veiligheid. Er is 1 ton minder besteed dan een jaar eerder, terwijl de inzet geïntensiveerd zou worden (in een jaar dat de apparaatskosten met 15% zijn gestegen). Hoe is dit te verklaren? Antwoord: Wij kunnen de door u geconstateerde afwijking van €100.000 niet herleiden.

Daarom hebben wij per mail contact gezocht om de vraag te verduidelijken. Hier is geen reactie op gekomen. Dat maakt dat we de vraag op dit moment niet kunnen beantwoorden. 1.8 Pag 27: Zorgaanbod voorschoolse periode “We willen onderzoeken tot in welke mate het mogelijk is om het zorgaanbod in de voorschoolse periode te verbreden, waardoor meer kinderen dichtbij huis op een snelle en efficiënte manier ondersteuning kunnen krijgen.” Wat is het resultaat van het onderzoek, behalve de conferentie? Antwoord: Het resultaat is dat er in het derde kwartaal van dit jaar een PeuterPlus-voorziening zal starten binnen de gemeente. Dit is een voorziening voor die kinderen die meer ondersteuning nodig hebben dan in de reguliere opvang voor peuters geboden kan worden, maar niet noodzakelijk doorverwezen hoeven te worden naar de specialistische jeugdzorg. Binnen de PeuterPlus wordt maatwerk geleverd op het vlak van zorg en ondersteuning, terwijl ook gekeken wordt naar de best passende plek/school na doorstroming vanuit de PeuterPlus. 1.9 Pag 36: Zwembad Bakkeveen “Wij investeren extra in dit zwembad om het aantrekkelijker te maken. Deze eenmalige extra investering wordt bekostigd uit het budget (incl. reserve) voor recreatie en toerisme, Kansen Benutten. Wat hebben we gedaan: De investeringsimpuls voor het inrichten van een toeristisch informatiepunt (TIP) bij Dúndelle is gerealiseerd.

“ In 2021 meldt u dat bovengenoemde actie is uitgevoerd. Wat is er dan in 2022 gerealiseerd? Antwoord: De TIP is inderdaad gerealiseerd vóór 2022. Omdat rond Dúndelle mogelijkerwijs nog meer ontwikkelingen volgen vanuit dit budget, is deze post nog niet gesloten. In de perspectiefbrief 2023 wordt hierover een voorstel gedaan. In 2022 zijn geen kosten gemaakt en daarom had de TIP niet vermeld moeten worden in de jaarstukken. 1.10 Pag 37: Vernieuwing recreatieve fietspaden De samenwerkingsovereenkomst heeft er blijkbaar niet voor gezorgd dat er geen jaar vertraging is opgetreden in het vernieuwen van bedoelde recreatieve fietspaden. Wanneer kunnen we nu verwachten dat dat de bedoelde fietspaden weer duurzaam zijn hersteld? Is de inhoud van de samenwerkingsovereenkomst ook beschikbaar voor raadsleden?

2

Antwoord: Op dit moment is de Provincie Fryslân bezig met aanbesteding, gunning en voorbereiding van de uitvoering van dit project. De uitvoering van het werk staat gepland in de tweede helft van 2023. De samenwerkingsovereenkomst is op 12 juli 2022 geaccordeerd door het college van B&W. Deze overeenkomst is beschikbaar. 1.11 Pag 39: Bomenbeleidsplan. De uitwerking per dorp is volgens ons nog niet gebeurd. Dit zou oorspronkelijk al in 2021 plaatsvinden. Wat is de status? Antwoord: Eind 2020 is hiermee een start gemaakt met het dorp Terwispel. Ook heeft daarna afstemming plaatsgevonden met de Dorpstûn Bakkeveen om gezamenlijk invulling te geven aan hun plannen. Vanuit plaatselijk belangen van de andere dorpen is aangegeven hier nog geen prioriteit aan te kunnen geven, vanwege andere taken. Dit neemt niet weg, dat er vanuit groenbeheer gekeken wordt naar mogelijkheden om beplanting en gras/bermen in de dorpen diverser te maken. 1.12 Pag 44: Volwassenfonds Er staat dat het Volwassenenfonds kan bijdragen aan …. Kunt u aangeven wat het fonds daadwerkelijk heeft bijgedragen? Antwoord: Het Volwassenenfonds moet ertoe bijdragen dat mensen met beperkte financiële middelen wel kunnen sporten. Dit stimuleren wij, omdat beweging in zijn algemeenheid goed is voor de gezondheid en daarmee een preventieve werking heeft. Er zijn in 2022 83 aanvragen gedaan. 80 voor sport en 3 voor cultuur.

1.13 Pag 45: Marktbewerkingsplan 2022 “Om het aantal uitkeringsgerechtigden te verminderen zou een marktbewerkingsplan 2022 worden opgesteld (met daarin concrete acties)”. Waarom is gekozen voor een alternatief, de strategische Koers, en wat heeft deze concreet opgeleverd? Antwoord: In plaats van een nieuw marktbewerkingsplan is in 2022 samen met de gemeenten in de arbeidsmarktregio Zuidoost-Friesland een jaarplan opgesteld met de titel 'van mismatch naar match'. In dit plan zijn diverse acties opgenomen met als doel om kwetsbare jongeren en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in de regio beter te begeleiden richting werk. Voorbeelden zijn meer inzicht in elkaars instrumenten en voorzieningen en een eenduidige werkwijze. In 2022 is tevens regionaal samengewerkt aan een Strategische Koers voor de gehele provincie Fryslân voor de periode 2022-2026, omdat de oude koers niet meer actueel was. Deze nieuws koers is breder ingestoken dan alleen voor de regio Zuidoost. In deze koers zijn de drie strategische doelen duurzame inzetbaarheid verhogen, stimuleren van leven lang ontwikkelen en bevorderen van arbeidsmobiliteit, verder uitgewerkt.

Deze doelen worden in samenspraak met onder andere alle Friese gemeenten nog verder uitgewerkt in een meerjarenprogramma, met activiteiten zoals regionale scholingstrajecten, taalondersteuning voor nieuwkomers en het stimuleren van een levenlang-lerencultuur. 1.14 Pag 49: Tegenprestatie “De tegenprestatie als instrument in de participatiestimulering is in 2022 verankerd als onderdeel van het werkproces van het Cluster Werk richting de klant. Hierdoor verrichtte in 2022 meer dan driekwart van de bijstandsgerechtigden een vorm van tegenprestatie.” Wat is het effect van de “verankering” en wat houdt de tegenprestatie daadwerkelijk in? Antwoord: Het effect van de verankering is dat in 2022 77% van de mensen met een uitkering een tegenprestatie deed. Er zijn diverse vormen van een tegenprestatie, zoals vrijwilligerswerk, een reintegratietraject, een participatieplaats of een mantelzorgtraject.

3

1.15 Pag 51: Preventie agenda. Gemeente faciliteert staat er eerder beschreven. “Zo zijn er bijvoorbeeld twee medewerkers in het gebiedsteam aangenomen voor het versterken van de sociale basis in de dorpen.”. Wat is in concreto de rol van de 2 medewerkers in relatie tot het uitgangspunt dat de dorpen aan zet zijn? Antwoord: De rol van deze medewerkers lijkt op de rol van “opbouwwerker”. Zij verbinden onder andere inwoners, verenigingen en organisaties met elkaar om zo de sociale basis te verstevigen. Ook hebben ze een signalerende functie. Zij kunnen meenemen wat ze in de dorpen tegenkomen. Concreet zijn ze bijvoorbeeld bezig met het verstevigen van de dorpssteunpunten en hun netwerken en ondersteunen ze mantelzorgers. 1.16 Pag 55: Koersplannen In de koersplannen is onder andere vastgelegd hoe de eigendomssituatie van het dorpshuis is en welke activiteiten er plaatsvinden. Welke inhoud is gegeven aan het woord “koers”. Of te wel: wat zijn de plannen? Antwoord: In de koersplannen staat niet alleen een analyse van de huidige situatie, maar ook een beschrijving van de kansen en uitdagingen die elk dorpshuis heeft om een toekomstbestendige ontmoetingsplek in het dorp te borgen. Daarnaast bevat het plan een actieplan per dorpshuis, waarin wordt aangegeven welke stappen nodig zijn om de kansen en uitdagingen aan te pakken. Deze actieplannen verschillen per dorpshuis.

De gemeente en de besturen van de dorpshuizen werken hierin samen. Naast de individuele actieplannen werken we ook aan het actualiseren en aanpassen van de subsidieregeling(en) voor dorpshuizen, gebaseerd op de koersplannen. In februari hebben de dorpshuisbesturen tijdens een bijeenkomst input geleverd voor deze regelingen. 1.17 Pag 57: Re-integratievoorzieningen Over welke (commerciële) re-integratie-voorzieningen beschikt Opsterland? Antwoord: De gemeente Opsterland koopt onder andere re-integratiediensten in via een Open House-regeling. Ongeveer 23 commerciële aanbieders hebben zich hiervoor ingeschreven. De gemeente koopt via een productenboek diensten bij deze externe aanbieders in, zoals job coaching, loopbaanonderzoek, medische onderzoeken, sollicitatietrainingen, et cetera. Daarnaast heeft de gemeente vanuit haar eigen re-integratieverordening en -beleid ook diverse voorzieningen, zoals loonkostensubsidie, participatieplaatsen, proefplaatsen. 1.18 Pag 58: Financiële analyse programma 6 1. De realisatie wordt vergeleken met de begroting. Waarop is de begroting gebaseerd? 2. Taakveld 6.2 Wijkteams. De wijkteams kosten 20% meer dan in 2021. Wat heeft dit opgeleverd? 3. Wat betekent “stijgende doorbelastingen van Sociaal Domein Friesland” terwijl de gemeente sinds aantal jaren juist meer taken uitvoert irt SDF. Antwoord: 1.

De begroting is gebaseerd op een inschatting van de te verwachten kosten binnen programma 6. 2. Onder taakveld 6.2, wijkteams, vallen diverse kosten die gemoeid zijn met het gebiedsteam en de organisatie van de uitvoering van de Wmo, de Jeugdwet, de Participatiewet en de schuldhulpverlening. De kosten voor dit taakveld wijken slechts licht af van de begrote kosten (€ 20.000). We hebben daarmee de taken die gepaard gaan met de uitvoering met een minimale overschrijding uitgevoerd. 3. De kosten die SDF aan de gemeente doorbelast, hebben betrekking op Jeugd, Wmo en Beschermd Wonen. In 2022 zijn er naast de reguliere indexatie ook kosten voor Foar Fryske Bern en de nieuwe inkoop Jeugd doorbelast.

4

1.19 Pag 62: Lichtgebruik “Het lichtgebruik is meegenomen in de omgevingsvisie, waarbij de wettelijke milieunormen als basis zijn genomen.” Waar staat dat in de omgevingsvisie? Antwoord: In de omgevingsvisie is ten aanzien van lichtgebruik enkel en alleen het Beleidsplan verlichting 2009-2014 aangehaald als onderdeel van het bestaande beleidskader. Bladzijde 11 van de omgevingsvisie. 1.20 Pag 64: Financiering buurtsportcoaches Wat waren de afspraken met het onderwijs over financiering van de buurtsportcoaches voor schooljaar 2022-2023? Antwoord: In voorgaande schooljaren werd jaarlijks de inzet van 1 fte buurtsportcoach gefinancierd: in schooljaar 2022-2023 was dit een bedrag van € 73.293. Vanaf schooljaar 2022-2023 is met de 3 scholenkoepels afgesproken dat zij daarnaast een bijdrage van € 106.258 financieren voor de inzet van 1,84 fte buurtsportcoaches. De totale bijdrage van het onderwijs voor inzet van 2,84 fte is € 179.551. 1.21 Pag 68: Doelstelling van 50.000 MWh Is de doelstelling van 50.000 MWh energiebesparing eind 2022 gehaald? Antwoord: De monitoringsgegevens voor 2022 zijn nog niet beschikbaar. In 2022 is er door de hoge energieprijzen landelijk een grote energiebesparing gerealiseerd. Ervan uitgaand dat Opsterland deze tendens volgde, dan is de doelstelling gehaald. De vraag is echter of dat blijvend is.

1.22 Pag 69: Energiecoaches Waarom is het plan voor extra energiecoaches een jaar in de tijd opgeschoven ? Antwoord: In de eerste maanden van 2022 hadden wij nog te maken met de effecten van de coronapandemie. Het lukte toen niet een cursus te organiseren. Door de hoge energieprijzen in 2022 en onze wervingscampagne kregen we in de tweede helft van 2022 veel aanmeldingen. De trainingen voor deze energiecoaches zijn gestart in het laatste kwartaal van 2022 en afgerond in 2023. Inmiddels beschikken wij over ca. 40 vrijwillige energiecoaches. 1.23 Pag 73 e.v. (programma 8) Bestemmingsplannen Snelle wijziging van bestemmingsplannen en/of vergunningverlening heeft afgelopen jaar (jaren) behoorlijk onder druk gestaan door niet beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel. Voor een aantal inwoners is dit duidelijk van invloed geweest. Waarom is over deze achterblijvende mate van dienstverlening niets in de verantwoording opgenomen? Antwoord: Het is het afgelopen jaar inderdaad lastig geweest om de personele bezetting op het gebied van de ruimtelijke ordening op peil te houden. Al met al zijn wij daar wel in geslaagd en is er al met al vorig jaar veel werk verzet. Vertraging in procedures voor bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en de vergunningverlening is veelal een gevolg van meerdere factoren.

Los van de lastige personele bezetting lopen de doorlooptijden van de procedures bijvoorbeeld ook op door het niet tijdig aanleveren van stukken/onderzoeken door initiatiefnemers, de stikstofproblematiek en ook de grote drukte bij de stedenbouwkundige bureaus met het oog op de komende Omgevingswet. 1.24 Pag 80: Indexatie van tarieven “Waar dat mogelijk is en wettelijk is toegestaan zijn de tarieven van 2022 verhoogd met de indexering (prijs bruto binnenlands product) van 1,6%.”. Is het doel echt het maximaal verhogen van de tarieven?

5

Antwoord: het doel is de tarieven zo te indexeren dat de stijging van de kosten zoveel mogelijk worden gedekt. De index “prijs bruto binnenlands product” komt normaal gesproken hier het dichtst bij in de buurt. 1.25 Pag 86: Verhardingen De verharding is in 1 jaar toegenomen met 11 ha (verschil tussen 2,81 en 2,7 mln. m2). In de tabel op pag 86 is er in oppervlakte niets gewijzigd. Wat is correct? Antwoord: Het areaal verhardingen is 2,8 mln. m2. 1.26 Pag 111: MFC De Finne In de jaarstukken 2021 lazen we al dat men bezig was met het opstellen van een overeenkomst tussen de verschillende partijen. Dit lijkt in 2022 weer het geval te zijn. Zijn er, naast de prijsstijgingen, nog andere reden dat het langer heeft geduurd? En wanneer kunnen we het voorstel rondom het uitvoeringskrediet verwachten en hoelang duurt het vervolgens nog tot de start van de bouw? Antwoord: Het opstellen van een overeenkomst tussen meerdere partijen is zeer complex. In het geval van MFC de Finne zijn er verschillende complicerende factoren; vier stakeholders met gezamenlijke, maar ook tegengestelde belangen, verschillende geldstromen met bijbehorende beperkingen. Op dit moment zijn alle partijen (gemeente, schoolbestuur Comprix, VV de Sweach en Kinderwoud) het mondeling eens over de opgestelde vaststellingsovereenkomst, voor de zomervakantie wordt deze ondertekend.

Daarna kan het ontwerpproces gestart worden. Het bouwheerschap komt dan bij Comprix te liggen. Het is dan aan Comprix om de plannen verder uit te werken, en daarmee de concreetheid te bereiken die nodig is voor een voorstel rondom een uitvoeringskrediet. Daarna zal de daadwerkelijke bouw in voorbereiding genomen worden. 1.27 Pag 143: Brandstoffen Er is een overeenkomst voor de levering van brandstof tegen een fluctuerend kortingstarief. Looptijd 2022 t/m 2025, de kosten bedragen € 100.000 per jaar. Wat is de trend in het jaarlijks verbruikspatroon in brandstof en in energie in het algemeen van de gemeentelijke organisatie? Antwoord: Het materieel van de gemeente neemt jaarlijks toe waardoor het brandstofverbruik nog licht stijgt. Maar doordat er meer machines met accu worden gebruikt en er steeds meer elektrische voertuigen komen is de verwachting dat het brandstofverbruik gaat afnemen. Het algemene energieverbruik van de gemeentelijke organisatie wordt lager doordat er een aantal besparingen zijn gerealiseerd. Voor het stroomverbruik geldt een afname van 25% ten opzichte van 2020 en voor gas een afname van 10% ten opzichte van 2020. De kosten van de energie nemen wel toe.

2 FNP Geen vragen ontvangen.

3 PvdA 3.1 Bate € 5,35 miljoen Er is een baten van 5,35 miljoen op de uitvoering van structurele activiteiten, activiteiten die elk jaar door de gemeente worden uitgevoerd,

6

Vraag: 1) zijn deze taken wel uitgevoerd ondanks de gigantisch hoge inflatie of zijn ze goedkoper uitgevallen? 2)zijn de taken niet uitgevoerd, waardoor we de komende tijd een duurdere inhaalslag moeten maken? Antwoord: De taken zijn volgens afspraak uitgevoerd. In veel gevallen is er een samenloop van lager lasten doordat de vraag lager is uitgevallen en hogere inkomsten omdat het rijk een aantal maatregelen heeft genomen die een positief effect hebben. Daarnaast zal een deel van deze middelen worden doorgeschoven naar 2023 en alsnog worden uitgegeven. Omdat het hier vooral om structurele activiteiten met structurele financiering gaat wordt het voordeel als structureel aangemerkt. Echter in de praktijk is het effect niet structureel blijvend. Budgetten worden bijgesteld op rijksniveau en ook de begroting wordt aangepast omdat wij realistisch budgetteren. 3.2 Pag 11: digitale agenda BLZ. 11 Digitale agenda van de gemeente. De gemeente heeft een goed cijfer gekregen voor digitale dienstverlening, een 7.1, Landelijk gezien een hoog cijfer, maar wat gaan we doen om deze dienstverlening nog verder te verbeteren, zodat de toegankelijkheid nog beter wordt geregeld. Antwoord: Een betere toegankelijkheid brengt hogere kosten met zich meer. Hierbij is er echter sprake van afnemend opbrengsten.

Dat wil zeggen de kosten stijgen verhoudingsgewijs ook steeds meer terwijl de dienstverleningskwaliteit niet in dezelfde mate toeneemt. Het huidige niveau is op dit moment de optimale verhouding tussen de kosten en het effect. Daarom willen we dit niveau minimaal vasthouden. 3.3 Pag 14: bezwaarschriften OZB Blz 14. De OZB, hoe groot is de invloed van bezwaarschriften met betrekking tot de OZB in Opsterland , 1) om hoeveel bezwaarschriften gaat het, 2) hoeveel euro’s lopen loopt de gemeente mis doordat er tijd en geld voor ambtenaren/juristen moet worden ingezet? Antwoord: In 2022 zijn er 375 bezwaarschriften ontvangen. De helft was afkomstig van “nocure nopay” bedrijven. De kosten voor de uitvoering van de afhandeling van de bezwaren is onderdeel van de formatie van OWO-BVI. In 2022 is ongeveer 60.000 euro uitbetaald aan de “nocure nopay” bedrijven. 3.4 Pag 19: typefout Blz. 19 type fout Hoofstraat, moet dat niet hoofdstraat zijn. Antwoord: Daar is inderdaad een “d” weggevallen en had het Hoofdstraat moeten zijn. 3.5 Pag 39: biodiversiteit Blz, 39, Thema Openbaar groen: Het valt mij op dat er in het Jaarverslag 2022 niets te herleiden is wat rechtstreeks aan biodiversiteit is besteed , in de specificaties komt Biodiversiteit ook niet voor. Is het inzichtelijk te krijgen hoeveel er echt besteed is aan Biodiversiteit in 2022.

Antwoord: Het openbaar groen wordt onderhouden binnen de vastgestelde kaders van het Beeldkwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte. Het stimuleren van de biodiversiteit maakt daar onderdeel vanuit en wordt integraal meegenomen in de werkzaamheden. Het is daarom niet mogelijk om de kosten hiervoor separaat in beeld te brengen. 3.6 Sport; volwassenfonds Sport Hoe vaak wordt er gebruik gemaakt van het volwassenen fonds? Antwoord: Er zijn in 2022 83 aanvragen gedaan. 80 voor sport en 3 voor cultuur.

7

3.7 Pag 34: Museum Opsterland Blz. 34 Bij cultuur, Bedrijfsvoering en toekomst museum, Er is een tweede onderzoek gedaan, is al aan te geven wat de mogelijkheden zijn voor de gemeente om de toekomst van de musea in de gemeente veilig te stellen. Antwoord: Het tweede onderzoek, uitgevoerd door bureau RaadSaam, is eind mei naar de gemeente gestuurd. Hierin staan adviezen voor het toekomstbestendig maken van Museum Opsterlân. Dit rapport zijn wij momenteel intern aan het bespreken. De volgende stap is om samen met het museum het rapport te lezen, te interpreteren en hierover te sparren. Het bestuur moet vervolgens belangrijke keuzes maken aangaande de toekomst van het museum en dit aan de gemeente terugkoppelen middels een eigen visiedocument. Het is nu nog te vroeg om aan te geven wat de mogelijkheden zijn voor de gemeente om de toekomst van het museum veilig te stellen. Als er meer duidelijkheid is, zullen wij de raad informeren. 3.8 Pag 57: sociaal domein Blz 57 Sociaal Domein bij de beleidsindicatoren Banen en Lopende re-integratie voorzieningen gaan we uit van de leeftijdscategorie 15 t/m 64 jaar. Daar wij al jaren veel langer moeten doorwerken (inmiddels dik 67 jaar) geven de geschreven getallen een vertekend beeld. Waarom wordt er niet gerekend met de juiste eenheden? Antwoord: Dit zijn de definities van de verplichte kentallen.

De data wordt ook alleen voor deze leeftijdsgroep verstrekt. Het is voor ons niet mogelijk om zelf de definitie aan te passen omdat landelijk deze indicator overal zo wordt gehanteerd. 3.9 Pag 76: woonbehoefte Blz. 76 “ Wij ondersteunen initiatieven van ontwikkelaars en dorpen op basis van de werkelijke woonbehoefte van dorpen en onderzoeken ook de daadwerkelijke realisatie” Wat is de werkelijke woonbehoefte en waaruit volgt dit? Antwoord: De werkelijke woonbehoefte wordt eens in de drie jaar door de provincie bepaald en omgezet in woningbouwafspraken. De laatste woningbouwafspraken dateren van 12 juli 2022. Hierin is op basis van de provinciale prognose aangegeven dat de huishoudensgroei voor de gemeente Opsterland in de periode 2020 tot en met 2030 een aantal van 410 huishoudens bedraagt. Vanaf 2023 zal de provincie overigens haar prognoses jaarlijks herzien en relateren aan het jaarlijks herzien van de afspraken in de Regionale woondeal Zuidoost Fryslân. 3.10 Pag 80: leges publiekszaken Paragrafen: Blz. 80. Leges publiekszaken. Het aantal aanvragen varieert jaarlijks. Is de stijging van de inkomsten daaraan ook te wijten? Antwoord: Ja, afgelopen jaar zijn er meer documenten aangevraagd dan normaal gesproken.

De oorzaak is niet duidelijk, maar kan te maken hebben met het feit dat in 2022 de meeste Corona gerelateerde reisbeperkingen zijn opgeheven waardoor mensen alsnog een document hebben vervangen. 3.11 Pag 80: afvalstoffenheffing Blz. 80 Afvalstoffenheffing is (net al vorig jaar) meer dan kostendekkend, terwijl de tarieven gebaseerd zijn op kostendekking. Kunnen we een verlaging aan de heffing verwachten? Antwoord: Het college overweegt, nadat bepaald is wat de 100% kostendekkende heffing is voor 2024, het overschot 2022 hierop eenmalig in minder te brengen en die heffing over 2024 op te leggen. Het voorstel hiervoor zal onderdeel uitmaken van de begroting 2024.

8

3.12 Pag 134 post debiteuren Blz. 134 Vorderingen Post Debiteuren belasting daalt van € 2.608.000 naar € 295.000. Hoe is dit te verklaren? Antwoord: In 2021 is er een naheffing precariobelasting van € 2,3 mln. opgelegd aan Liander. Die heffing is pas in 2022 door Liander voldaan. Dat verklaart het verschil in de post debiteuren belasting tussen eind 2021 en eind 2022. 3.13 Vorderingen krediethypotheken Hoe kan het dat bij stijgende armoede de vorderingen op krediethypotheken dalen. Antwoord: In het verleden was het mogelijk om als gemeentelijke werkgever hypotheken te verstrekken aan ambtenaren (secundaire arbeidsvoorwaarden). Dit is al meer dan 15 jaar niet meer toegestaan. Een aantal van de verstrekte hypotheken lopen nog wel. Als gemeente hebben we dus een vordering op de hypotheeknemers. De vordering neemt elke jaar af omdat er door de hypotheeknemers wordt afgelost.

4 CDA Aanbiedingsbrief jaarstukken. 4.1 Voor welke kosten is de reserve opvang vluchtelingen bedoeld De overgebleven middelen voor de opvang van Oekraïners wordt als reserve bestemd voor kosten voor vluchtelingen die niet door het rijk worden vergoed. Wat zijn dat voor kosten? Antwoord: Na 2024 ontvangt de gemeente geen vergoeding meer voor opvang van Oekraïense vluchtelingen. Echter na 2024 is er een gerede kans dat er nog wel Oekraïners aanwezig zijn. Deze mensen kunnen ook dan nog aanvullende ondersteuning nodig hebben. Dat kan taalkundig zijn, maar ook op gezondheidsvlak. Om die kosten tegen die tijd te kunnen dekken wordt in de perspectiefbrief voorgesteld een deel van de overgebleven middelen in een reserve apart te zetten. Algemeen 4.2 Capaciteitsproblemen leiden tot overheveling van taken Diverse taken zijn overgeheveld aangezien er geen capaciteit is om ze uit te voeren. Dit lijkt wel een trend te worden nu. Weten we iets om hier toch handen en voeten aan te geven naar de toekomst toe? Antwoord: Als gemeente concurreren we met andere werkgevers op de arbeidsmarkt. Er is maar een beperkte speelruimte voor het bieden van extra beloningsopties. Daarom wordt er vooral ingezet op het zo goed mogelijk boeien en binden van de medewerkers die we hebben.

Een goed beleid op dit vlak kan overigens ook voor nieuwe medewerkers een reden zijn om voor de gemeente Opsterland te kiezen. Inleiding 4.3 Waarom is de vrijval reserve onderwijs zo groot. Pagina 4 Van het resultaat komt € 4,85 mln. uit de vrijval van de reserves onderwijshuisvesting. Deze reserves zijn vrijgevallen omdat de afschrijvingslast voor het IHP 2022, conform raadsvoorstel, volledig in het meerjarenperspectief 2022- 2026 is verwerkt. Kunt u ons nog eens toelichten hoe dat zoveel geld kan opleveren? Antwoord: In de reserves onderwijs was nog € 4,85 mln. beschikbaar. Deze reserves werden in het verleden gebruikt om een deel van de kosten onderwijshuisvesting, waaronder vooral afschrijvingslasten, mee te dekken. In het nieuwe IHP zijn deze lasten verwerkt in de begroting zelf. 9

Voor de overige huisvestingskosten is voldoende budget beschikbaar waardoor de reserves niet meer nodig zijn. Als de grondslag van een reserve vervalt dan moet deze, conform de nota reserves en voorziening 2026, bij het eerst volgende P&C-moment worden opgeheven. In dit geval was dat de jaarrekening 2022. 4.4 Wat is de gedachte omvang reserve opvang vluchtelingen Afsluitend zal in de perspectiefbrief worden voorgesteld om een deel van de overgebleven middelen voor de opvang van Oekraïners apart te zetten in een egalisatiereserve vluchtelingen. Over welk deel hebben we het dan? We hebben nu 2 mln. verdiend aan het opvangen van Oekraïners. Antwoord: De feitelijke kosten voor de opvang vallen in 2020 € 2,2 mln. lager uit dan de genormeerde vergoeding die het rijk hanteert. In de perspectiefbrief wordt voorgesteld om hiervan € 0,5 mln. te gebruiken voor het instellen van een reserve “Opvang en begeleiding ontheemden”. Toekomstige uitgaven kunnen uit deze reserve worden gefinancierd. 4.5 Stijging kosten inhuur externen Inmiddels bestaat 20% van de loonkosten aan het inhuren van externen. Ze noemen logische verklaringen maar als je het bekijkt over de afgelopen 2 jaar dan is het een forse groei. Hoe kan dit, heeft dit aandacht en wat gaan ze er aan doen? Antwoord: De stijging is inderdaad fors en heeft de aandacht.

Als er echter geen eigen personeel beschikbaar is, door vertrek, ziekte en/of omdat ze niet te werven zijn, dan ontkom je niet aan de inhuur van externen. Die inhuur wordt dan vaak wel zo vormgegeven dat alleen de hoogst noodzakelijke werkzaamheden worden uitgevoerd. Jaarstukken: Programma 0 | Thema Bestuur 4.6 Stijging kosten inhuur externen Inmiddels bestaat 20% van de loonkosten aan het inhuren van externen. Er zijn logische verklaringen maar als je het bekijkt over de afgelopen 2 jaar dan is het een forse groei. Hoe kan dit, heeft dit aandacht? Hoe gaan hier op gestuurd worden? Antwoord: De stijging is inderdaad fors en heeft de aandacht. Als er echter geen eigen personeel beschikbaar is, door vertrek, ziekte en/of omdat ze niet te werven zijn, dan ontkom je niet aan de inhuur van externen. Die inhuur wordt dan vaak wel zo vormgegeven dat alleen de hoogst noodzakelijke werkzaamheden worden uitgevoerd. 4.7 Wat is het effect van een lagere bezetting dan de formatie Pagina 12 De bezetting is de laatste 3 jaar lager dan de formatie. Hier uit voortvloeiend is er werk dat blijft liggen? En zo ja ontstaan hierdoor problemen? Antwoord: De bezetting is altijd lager dan de formatie. Er is altijd wel ergens in de organisatie een vacature. Wel is het zo dat de afgelopen jaren het steeds lastiger wordt om een vacature in te vullen en dat functies dus langer niet bezet zijn.

Voor die functies waar dat een probleem geeft wordt er tijdelijk ingehuurd zodat de hoogst noodzakelijke werkzaamheden toch doorgang kunnen vinden. Programma 6 | Sociaal domein 4.8 Wat is de bezuinigingsopgave sociaal domein Een aantal malen wordt genoemd dat het sociaal domein een grote bezuinigingsopgave kent. Is dit opgave ook in cijfers weer te geven? Dit omdat we dan inzicht hebben in hoeverre we aan die opgave kunnen voldoen.

10

Antwoord: In de begroting van 2020 is een omvangrijk pakket aan bezuinigingsmaatregelen opgenomen. In dit pakket is ook een aantal taakstellingen voor het Sociaal Domein opgenomen. Voor een toelichting op dit pakket verwijzen we u naar de jaarrekening 2020. Dit pakket voorzag in een besparing op de kosten van 2,9 miljoen euro voor het Sociaal Domein. In 2022 is het ons gelukt om binnen de begroting onze taken binnen programma 6 uit te voeren. 4.9 Waarom is het steeds lastiger om vrijwilligers te vinden Op pagina 45 stat dat over de volle breedte het steeds lastiger is om vrijwilligers te vinden. Is er een idee wat de oorzaak hiervan is? Antwoord: We hebben nog geen onderzoek gedaan naar de toedracht hiervan. Door het CBS is er een analyse gedaan op dit gebied, deze kan via de volgende link bekeken worden: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/42/steeds-minder-mensen-doen-vrijwilligerswerk Dit is een landelijk onderzoek en niet toegespitst op Opsterland. 4.10 Personen onder bewind Op pagina 45 staat dat aantal personen dat onder bewind staat 20% zou moeten dalen. Dit doel is niet behaald, sterker nog er is een stijging.

Is een dergelijke doelstelling wel realistisch geweest en hoe zien we daar in de nabije toekomst naar? Antwoord: Na het opstellen van de betreffende doelstelling is een wetswijziging doorgevoerd, die van invloed is geweest op het aantal personen dat onder bewind is gesteld. Deze heeft ertoe geleid dat er (veel) meer mensen onder bewind werden gesteld dan eerder het geval was. De doelstelling was daardoor bij het opstellen wel realistisch, maar een wijziging in de context heeft ertoe geleid dat de doelstelling niet gehaald is. 4.11 Aantal jongeren met jeugdbescherming is nog steeds hoger dan landelijk gemiddelde Pagina 57, jongeren met jeugdbescherming is nog steeds hoger dan landelijk gemiddelde. Hoe is dit te verklaren? Of heeft dit met schaalgrootte te maken en heeft 1 jongere al groot effect op het percentage? Antwoord: We zien dat in de noordelijke provincies gemiddeld genomen meer jeugdbeschermingsmaatregelen worden afgegeven. Alleen de kinderrechter kan besluiten tot een jeugdbeschermingsmaatregel, nadat de Raad voor de Kinderbescherming onderzoek heeft gedaan op basis van een melding. De jeugdbeschermingsmaatregelen die afgegeven worden in Friesland duren gemiddeld 115 dagen korter dan het landelijk gemiddelde. Er wordt in Friesland eerder afgeschaald en warm overgedragen naar het gebiedsteam.

Ten opzichte van onze buurgemeenten zijn de cijfers hetzelfde (hoger dan gemiddeld landelijk). Een van de oorzaken zou kunnen zijn dat we bijvoorbeeld in onze gemeente beter signaleren, waardoor problemen beter in beeld worden gebracht. We zien ook dat de jeugdbescherming effectiever en slimmer moet worden georganiseerd. Het huidige stelsel is complex en knelt. Dit vergt een nieuwe opzet van de kind- en gezinsbescherming. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de minister voor Rechtsbescherming (JenV) hebben bij alle gemeenten een opdracht neergelegd om de Kind- en gezinsbeschermingsketen te versterken. In Friesland is een regionaal programmaplan ‘toekomstscenario’ geschreven om in drie jaar tijd (2023-2026) de kind- en gezinsbeschermingsketen te versterken, inclusief de Friese wijk- en gebiedsteams. Er wordt bij dit toekomstscenario nauw samengewerkt met betrokken partners. Onze gemeentelijke inzet op preventie en het eerder signaleren van problematiek bij gezinnen, zodat we er zijn voor problemen escaleren, kan bijdragen aan het terugdringen van de jeugdbeschermingsmaatregelen.

11

4.12 Oorzaak overschrijding proceskosten Geweldig Gorredijk Pagina 78 Vanuit de resultaatsbestemming 2021 is in 2022 voor de proceskosten van Geweldig Gorredijk € 38.000 beschikbaar gesteld en onttrokken aan de reserve. Dit budget is in 2022 volledig besteed. De uitgaven voor de proceskosten van Geweldig Gorredijk waren € 11.000 hoger dan begroot. Dit is een nadeel. Kunt u uitleggen dat voor een relatief klein project er toch een procentuele fikse overschrijding is ontstaan? (11.000 op 38.000) Antwoord: Er bestaat wel eens spraakverwarring over de inhoud van Geweldig Gorredijk. Geweldig Gorredijk is een programma, dat is ontstaan vanuit Regio Deal Zuidoost Friesland. Het project bestaat uit 3 Quick Wins (Pilot tweerichtingsverkeer Hoofdstraat, Vitale netwerken Gorredijk en Loft Mirakels) en 4 projecten (De Gordyk oan set, Museum Opsterlân, Burgerinitiatief Impuls aan Gorredijk en Kansen verduurzaming zwembad De Delte). Geweldig Gorredijk is dus geen relatief klein project, maar juist een relatief groot programma. Vanuit de Regio Deal ontvangt de gemeente een Rijksbijdrage van €1.200.000. De proceskosten financiert de gemeente zelf. De kosten die in 2022 gemaakt zijn vloeien met name voort uit inhuurkosten van externe partijen. Wat ook meespeelt is dat het einde van de Regio Deal in zicht is, waardoor er veel voorbereidend werk is gedaan voor 2023.

4.13 Waarom was de jaarlijkse bijdrage Caparis lager dan geraamd Pagina 59 Taakveld 6.4. De jaarlijkse bijdrage aan Caparis was 177.000 euro lager dan geraamd. Dit is een flink bedrag, wat is daarvan de oorzaak? We hebben als gemeente toch afspraken met Caparis? Antwoord: Er waren in 2022 minder inwoners van de gemeente werkzaam bij Caparis dan geraamd. 4.14 Hoe valt het woonplaatsbeginsel effect meerjarig uit Pagina 60. Er is een voordeel op de kosten voor individuele voorzieningen Jeugd van € 504.000. Dit voordeel wordt onder andere veroorzaakt door de aanpassing van het woonplaatsbeginsel in 2022. Is dit voordeel éénmalig of wordt dit door het rijk nog recht getrokken voor de komende jaren? En er staat dus vanaf 2024 een nog grotere wijziging op de agenda? Betekent dit dan wederom een besparing van 0,5 mln? Antwoord: Dat valt nu nog niet te zeggen. De verwachting is dat de aanpassing van het woonplaatsbeginsel meerjarig niet negatief gaat uitpakken. Programma 8 | Bouwen, wonen en gronden 4.15 Wat houden de landbouwdeals in Pagina 75 De gemeente sluit aan en ondersteund de provinciale landbouwdeals. Welke landbouwdeals? Hoe draagt het overleg tussen gemeente en landbouw bij aan een duurzame natuur-inclusieve landbouw? Antwoord: In aanloop naar 2022 werd gesproken over landbouwdeals. Inmiddels heeft dit zich doorontwikkeld in een Frysk Programma Landelijk Gebied (FPLG).

Dit FPLG is in ontwikkeling. In dit programma zullen doelen worden gesteld, die o.a. door een duurzamere en natuur-inclusievere landbouw verwezenlijkt kunnen worden. De gemeente ondersteunt dit van harte. 4.16 Wat is de status van projecten in behandeling Pag 76 Staat dat de gemeente diverse projecten in behandeling zijn geweest. Wat is de status van deze projecten? En in hoeverre heeft de gemeente een actieve en/of faciliterende rol gehad Antwoord: De status van de diverse projecten is zeer divers. Ook de rol die de gemeente heeft bij de realisatie van deze projecten varieert van faciliterend tot actief. Paragrafen Grondbeleid

12

4.17 Wat is de omvang en waarde van de gronden in gemeentelijk eigendom Pag 108 welke gronden en hoeveel hectare heeft de gemeente in eigendom en tegen welke waarde staan ze op de balans? Antwoord: Naast de negen bouwgrondcomplexen heeft Opsterland 83,1 hectare grond in eigendom met een balanswaarde (MVA) van € 9,75 miljoen en een voorziening wegens afwaardering van € 5,94 miljoen (netto boekwaarde: € 3,81 miljoen ultimo 2022). OWO samenwerking 4.18 Wat is de stand van zaken digitaliseren archieven Op pagina 118 wordt gesproken over innovatie. Hierbij gaat het om het in een kort tijdsbestek ontwikkelen van nieuwe oplossingen voor actuele problemen, gekenmerkt door een experimenteel en innovatief karakter. Innovatiedrang en -behoefte vraagt om een andere aansturing, anders denken en anders werken. Het is zoeken naar een nieuwe balans tussen beheer en innovatie met consequenties voor cultuur, werkzaamheden en competenties van medewerkers. Voorbeelden zijn het digitaliseren van archieven en poststromen van facturering e.d. Mooi stukje innovatie het digitaliseren van archieven. We zijn benieuwd hoever ze zijn in het digitaliseren van de archieven. Moet hierin nog veel gebeuren? Ziet u zelf ook nog verbeterpunten in het digitaliseren van poststromen? Antwoord: De digitalisering van archieven vindt stapje voor stapje plaats.

In de perspectiefbrief staat een financiële wens (met een toelichting) om dat proces te versnellen. Corona 4.19 Welke Corona steunverzoeken zijn nog te verwachten Pagina 121. De verwachting is dat er 2023 alsnog verzoeken om ondersteuning vanwege corona gaan komen. Kunt u aangeven waar u concreet aan denkt? Verwacht u het volledige bedrag van resterende reserve nodig te hebben? Antwoord : Binnen onze gemeente verwachten we geen verzoeken voor extra financiële steun of aanvragen voor Coronasteun meer. Met het besluit van de raad in 2022 om een aanzienlijk deel van de resterende Coronagelden te herbestemmen, is er een duurzaamheidsfonds met een bedrag van € 750.000 beschikbaar gekomen voor de verduurzaming van dorpshuizen, sportaccommodaties en zwembaden.

5 CU Programma 0: 5.1 Bestemming Corona gelden Pag. 15. Een deel van de Corona gelden zijn vorig jaar herbestemd? Dit jaar is er 29K uit de reserve gehaald? We lezen en horen uit landelijk media dat er op basis van steun nog nabranders of aanvragen kunnen komen! Zijn deze geluiden ook in onze gemeente? Hoe wordt omgegaan met eventuele terugbetalingen? Antwoord: Op dit moment zijn er geen signalen dat er nog Corona gerelateerde aanvragen te verwachten zijn. Omdat alle toegekende aanvragen tot nu toe op feitelijkheden (jaarrekeningen) zijn gebaseerd is er geen sprake van terugbetalingen. 5.2 Extra inhuur versus bezetting versus formatie Pag. 11. De formatie is gestegen met 16Fte, maar de bezetting is gedaald, Kunnen we hieruit afleiden dat een deel van deze 16fte is gaan zitten in de extra externe inhuur voor invulling van de formatie plaatsen? Antwoord: Ja, dat is correct.

13

Programma 1: 5.3 Stijging aantal winkeldiefstallen Pag. 17. In 2022 was het aantal winkeldiefstallen hoger dan voor Corona, is hier een duidelijke verklaring voor? Of heeft het te maken met prioriteiten en inzetbaarheid van de wijkagent? Antwoord: Hier is geen duidelijke verklaring voor. Of de stijging komt door een hogere aangiftebereidheid of doordat er sprake is van meer winkeldiefstallen is niet duidelijk. Ook landelijk is het aantal winkeldiefstallen gestegen. De oorzaak is ook hier onduidelijk. Mogelijke verklaring wordt niet gezien in de (beperkte) inzetbaarheid van de wijkagent. 5.4 Oppakken preventieve taken ondermijning Pag. 18. De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne heeft veel tijd gevraagd van de medewerkers. Preventieve taken op gebied van ondermijning zijn blijven liggen. Worden deze taken dit jaar opgepakt en wordt het voordeel van €22.000 hiervoor gebruikt? Antwoord: Ja, deze taken worden dit jaar uitgevoerd en krijgen ook in de jaren hierna blijvende aandacht. De bestaande budgetten worden hiervoor gebruikt. Het voordeel van vorig jaar is terug gevloeid naar de algemene reserves. Programma 2: 5.5 Oorzaak voordeel openbaar vervoer Pag. 21. Waarin zit het voordeel van 8k voor openbaar vervoer? Antwoord: Het voordeel is deels ontstaan doordat de kosten van het onderhoud van de abri’s (bushokjes) lager was dan geraamd. Jaarlijks fluctueren deze kosten.